Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το σαμπουάν και το σιαμπού

Posted by sarant στο 11 Σεπτεμβρίου, 2014


Έγραφα κάτι χτες (ετοιμάζω μια ομιλία που ίσως να τη δημοσιεύσω κι εδώ αργότερα) για κάποιες αγγλικές λέξεις που είναι δάνεια από ινδικές γλώσσες και που έγιναν διεθνείς και έφτασαν και στα ελληνικά -αλλά δεν εννοώ λέξεις σαν το κάρι, που το τρώνε σκυφτοί με ρύζι οι κούληδες ή έστω σαν τον μαχαραγιά. Όταν δανείζεσαι το πράγμα δανείζεσαι και τη  λέξη που το περιγράφει κι έτσι δεν είναι έκπληξη που η αγγλική λέξη curry (όχι το ομόηχό της ρήμα) έγινε διεθνής δηλώνοντας το συγκεκριμένο μπαχαρικό.

Μιλάω για λέξεις που δηλώνουν πράγματα που δεν έχουν σχέση με την ειδική ινδική πραγματικότητα, και μάλιστα λέξεις που άλλαξαν σημασία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Πρόχειρα ψάχνοντας βρήκα δυο τέτοιες λέξεις, που και οι δυο έχουν ενδιαφέρουσα ιστορία. Για τη μία από αυτές, τη λέξη τανκς, έχουμε συζητήσει σε παλιότερο άρθρο. Για την άλλη από τις λέξεις αυτές δεν θα σας βάλω βέβαια κουίζ, αφού είχα την απρονοησία να την αναφέρω στον τίτλο, έχω όμως γράψει ένα άρθρο στον παλιό μου ιστότοπο, κανα οχτάμηνο πριν ανοίξω το εδώ ιστολόγιο, και τώρα που το κοίταζα διαπίστωσα ότι αντέχει την αναδημοσίευση, παρόλο που η αφορμή για την οποία έγραψα τότε το άρθρο δεν είναι πια επίκαιρη.

Η αφορμή μου ήταν το άρθρο ενός γνωστού δημοσιογράφου (αρχικά του: Χ.Μ.) στην Ελευθεροτυπία, τον Αύγουστο του 2008, με την οποία κατηγορούσε τους Κυπρίους ότι έχουν «αγγλοποιήσει» τα ελληνικά τους, όπως κι εμείς οι ελλαδίτες άλλωστε, αν και αναγνώριζε στους Κυπρίους το ελαφρυντικό πως «είχαν τους Εγγλέζους για εκατοντάδες χρόνια στον σβέρκο τους» (δηλαδή πόσες εκατοντάδες; μήπως 0,8;)

Αφορμή για την ιερή οργή του σχολιογράφου είχε σταθεί μια δίγλωσση πινακίδα από την τουριστική περιοχή της Αγίας Νάπας  η οποία παρακαλούσε τους τουρίστες να μην χρησιμοποιούν σαπούνι ή σαμπουάν με το ντους. Do not use soap, shampoo, etc. έλεγε το αγγλικό κείμενο, ενώ το ελληνικό ήταν:

Μη χρησιμοποιείτε σαπούνι ή σιαμπού

Ακριβώς τη λέξη σιαμπού τη θεωρούσε ο Χ.Μ. «δείγμα λαμπρόν» της «κακοποίησης» της γλώσσας μας. Είναι όμως έτσι;

Ο αρθρογράφος συνέχιζε λέγοντας πως εμείς (δηλ. οι Ελλαδίτες) θα χρησιμοποιούσαμε «το επίσης ξενικό αλλά σίγουρα πιο σικ ‘σαμπουάν’». Απ’ αυτό εικάζω πως δεν είναι η ξενική λέξη που προκάλεσε την οργή του, αφού κι ο ίδιος χρησιμοποιεί την επίσης ξενική (και σίγουρα σικ!) λέξη «σικ». Άρα; Τι τον ενόχλησε; Πως οι Κύπριοι λένε «σιαμπού» και όχι σαμπουάν; Το «σιαμπού» επομένως, δεν είναι σικ, είναι μπασκλασαρία. Μήπως θα ήταν πιο σικ ή έστω λιγότερο επιλήψιμο το «σαμπού», που στο κάτω-κάτω θα μετέφερε αυτούσια την αγγλική λέξη;

Τείνω να πιστέψω πως αυτό που έκανε τον σχολιογράφο να καταδικάσει τη λέξη, ήταν το «σι» του σιαμπού. Οι Κύπριοι, να επισημάνω, έχουν ορθογραφία κάπως περισσότερο φωνητική από εμάς, αφού π.χ. πολλοί γράφουν τα διπλά σύμφωνα, ακόμα και στην αρχή των λέξεων (Κκάσιαλος) τα οποία άλλωστε και προφέρουν, αν και αυτό θεωρείται όχι και τόσο κομιλφώ από άλλους· έτσι, και το παχύ σ, δηλαδή το sh των άγγλων (ή ch των γάλλων) το αποδίδουν πολλές φορές με «σι» -και τον τραγουδιστή Σαρμπέλ τον έχω δει γραμμένο «Σιαρπέλ».

Όμως αυτή η φωνητική απόδοση φαίνεται πως κουβαλάει τη στάμπα του απολίτιστου, του χυδαίου, κι ο γλωσσικός σουσουδισμός μας δεν αντέχει να τη βλέπει –όπως κάποιοι νεόπλουτοι ντρέπονται για τη χωριάτισσα μάνα τους και αρνούνται να την παρουσιάσουν με το τσεμπέρι στις δεξιώσεις που κάνουν, μόνο την έχουν κλειδαμπαρωμένη σε κάποιο καμαράκι.

Θα έπρεπε τάχα να υποθέσουμε πως είναι χυδαίο, βλάχικο ή τέλος πάντων «όχι σικ» το παχύ σ όταν το γράφουν και το προφέρουν Έλληνες, όταν όμως το γράφουν και το προφέρουν Άγγλοι και Γάλλοι είναι μια χαρά; (κάτι που θυμίζει το παλιό ανέκδοτο με τον γέρο Καραμανλή που προσπαθούσε να μάθει γαλλικά και πρόφερνε λεπτό το παχύ γαλλικό σ στις λέξεις chapeau, chose: σapeau, σose. Μα, από πού κατάγεστε; τον ρώτησε απελπισμένη η δασκάλα: «Από τας Chέρρας»). Παράλογο το βρίσκω. Εξόν βέβαια κι αν η οργή του σχολιογράφου σχετικά με τη λέξη «σιαμπού» έχει άλλην αιτία.

Και κρατάω αυτή την επιφύλαξη, επειδή ο σχολιογράφος δεν είναι καθόλου άσχετος με την Κύπρο, ξέρει πολύ καλά ότι το σαμπουάν εκεί το λένε σιαμπού, και θα ξέρει υποθέτω πως τη λέξη τη χρησιμοποιεί όχι μόνο ο ομπρελάς της Αγιάναπας, αλλά και γράφεται στις εφημερίδες –για παράδειγμα, το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου συγκαταλέγει στα είδη που μπορεί ή πρέπει να έχει μαζί του ο ασθενής «Ξυριστικά, σιαμπού, χαρτομάντηλα, βούρτσα, πετσέτα«, ενώ ακόμα και σε επίσημο κείμενο της Κυπριακής Δημοκρατίας βρίσκω αναφορά σε «θεραπευτικά σιαμπού και κρέμες ακμής».

Με την ευκαιρία όμως, μια και κάθε λέξη έχει τη δική της ιστορία, μικρή ή μεγάλη, να δούμε την ιστορία της λέξης σαμπουάν –ή σιαμπού. Φυσικά, αναγνωρίζουμε τη συγγένεια με το αγγλικό shampoo, όμως λίγοι ξέρουν ή υποψιάζονται πως η αγγλική λέξη κάθε άλλο παρά αγγλοσαξωνικές ρίζες έχει. Η λέξη είναι αγγλοϊνδική, και είναι δάνειο από το ινδικό champo, που είναι προστακτική του ρήματος champna που σημαίνει «πιέζω, μαλάσσω». Η αρχική σημασία ήταν «μαλάσσω, κάνω μασάζ» και η σημασία «λούζομαι» καταγράφεται αρκετά αργότερα, το 1860. Είναι δηλαδή το shampoo μια από εκείνες τις αγγλικές λέξεις ινδικής προέλευσης που δεν δείχνουν και πολύ την ινδική καταγωγή τους (όπως λογουχάρη τη δείχνει το curry, κάρι)· άλλη μια τέτοια αφανής ινδική λέξη είναι το τανκς.

Βέβαια, στα ελλαδίτικα ελληνικά δεν λέμε «σιαμπού» ή έστω «σαμπού» αλλά «σαμπουάν», που το θεωρεί και πιο σικ ο Χ.Μ. Η διαφορά αυτή οφείλεται στο ότι σε εμάς η ινδική λέξη δεν έφτασε απευθείας από τ’ αγγλικά όπως στους αδελφούς Κυπρίους, αλλά μέσω Παρισίων, οπότε προφέρουμε γαλλοπρεπώς το αγγλικό γερούνδιο shampooing, διότι shampooing λέγεται στα γαλλικά το σαμπουάν, αρχικά η διαδικασία του λουσίματος και στη συνέχεια και το ίδιο το προϊόν που χρησιμεύει για το λούσιμο των μαλλιών· στα γαλλικά η λέξη μαρτυρείται από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, στα ελληνικά δεν την έχω βρει σε κείμενο πριν από τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά δεν έχω ψάξει πολύ.

Θα νόμιζε κανείς ότι η λέξη shampoo από την οποία πήραμε το σαμπουάν συγγενεύει ετυμολογικά με τη λέξη σαπούνι, μια και είναι μεγάλη η ηχητική ομοιότητα των λέξεων καθώς και η συγγένεια των πραγμάτων, αλλά παραδόξως δεν είναι έτσι. Για μιαν ακόμα φορά, οι ομοηχίες ξεγελάνε. Το σαπούνι, ή μάλλον το ελληνιστικό σάπων, όπως και το λατινικό sapo, είναι δάνεια από μια γαλατική λέξη, μια και όπως φαίνεται οι Γαλάτες ήταν αυτοί που πρώτοι χρησιμοποίησαν σαπούνι ή μάλλον ένα μίγμα από ξίγκι και στάχτη όπως λέει ο Πλίνιος. (Οι αρχαίοι, όπως και οι Ρωμαίοι, καθαρίζονταν με λάδι). Κατά πάσα πιθανότητα, μάλιστα, αυτό το μίγμα οι Γαλάτες το έβαζαν στα μαλλιά τους όχι για να τα καθαρίσουν αλλά για να τα κάνουν να στέκονται όρθια, όπως η σημερινή λακ. Αλλωστε, στα ελληνιστικά συγγράμματα, ο σάπων έχει χρήση περισσότερο φαρμακευτική –αιώνες μόνο αργότερα άρχισε να χρησιμοποιείται για την ατομική καθαριότητα. Εξάλλου και το sapo, αυτό το μίγμα από ξίγκι και στάχτη, οι Γαλάτες για τα μαλλιά τους το χρησιμοποιούσαν και όχι για το σώμα τους –μια ακόμα ομοιότητα με το σαμπουάν, ή το σαμπού ή ίσως, αν δεν ντραπείτε να σας πουν χωριάτη, το σιαμπού!

 

137 Σχόλια to “Το σαμπουάν και το σιαμπού”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    Νέος ο οδηγός και έχει βάλει το φίλο του να του λέει στις διασταυρώσεις αν είναι ελκελύθερος να συνεχίσει.
    -Εντάξει;
    -Ντάξει!

    Μια, δυο, τρεις μέχρι που βρεθήκανε στο ΚΑΤ μετά απίο μια σφοδρή σύγκρουση,

    -Τι «ντάξει» ρε; Λέει στον φίλο του όταν άρχισαν να συνέρχονται.
    -Τανκς, σου είπα!

  2. Έτσι!

  3. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Γενικά ο κύριος Χρήστος Μιχαηλίδης (εδώ κι εδώ) έχει μια έντονη απέχθεια σε καθετί όχι κομλιφό και καθωσπρέπει. Διάβαζα παλιότερα την Ε, ο κόσμος καιγόταν και ο ΧΜ ασχολιόταν με αισθητική διαμόρφωση παρτεριών.
    Ας πάει στην Αυστραλία, το λοιπόν, για να δει, πώς έχει καταντήσει η εκεί ομιλούμενη αγγλική γλώσσα.
    Mπόνους γνωμικό. 😉

  4. Αχ, χρυσές εποχές του ιστολογίου που ασχολιόμασταν με τον Μιχαηλίδη… 🙂
    Άλλα anglo-indica: http://dytistonniptiron.wordpress.com/2013/04/11/lascar/

  5. batboul said

    Νικοκυρη μια μικρη παρατηρηση. Το curry (kərē) και το carry (karē), δεν ειναι ομοηχα στα αγγλικα. Εμεις οι ελληνες βεβαια δυσκολευομαστε να καταλαβουμε την διαφορα στο πρωτο φωνηεν (ή πρεπει να πω φωνημα;) και πιο σπανια το προφερουμε σωστα.

  6. Γς said

    Τι είναι γκέι και καίει;
    Ελεγε ένα παλιό ανέκδοτο. Από εκείνα τα ανέκδοτα που μεσουράνησαν για μερικά χρόνια και μετά πήγαν εκεί απ όπου είχαν έρθει. Κρίμα ήταν τόσο ωραία.

    Στην περίπτωση μας είναι η πουστάρδα.

    Από την Ινδία [Ινδίες καλύτερα, τότε] αναφέρεται σε ινδικά και σουμεριακά κείμενα ήδη από το 3.000 π.Χ. Αργότερα έχουμε συχνότερες αναφορές σε ελληνικά και ρωμαϊκάκείμενα και στη Βίβλο.

    Και δεν θα με πείραζε να την λέγανε μιουστάρδια ή πουστάρδα στην κύπρο, με πείραξε που λένε [αν το λένε] έτσι το σινάπι μας. Το σιναπάκι μας

    http://caktos.blogspot.gr/2013/05/blog-post.html

  7. Πάνος με πεζά said

    Καλήμέρες !

    @ 1 : σε άλλη παραλλαγή,η λέξη ήταν «εντάξ'», και μετά έγινε «σου είπα εν τανκς!»

    Α ΠΡΟΠΟ να πω και ΚΙΝΟ, δηλ. τη ρατσιστική παροιμία «Τον αράπη κι αν τον πλύνεις, το σαπούνι σου χαλάς». Λες και ο αράπης δεν έχει ανάγκη να είναι καθαρός, επειδή η μαυρίλα τα κρύβει όλα !

  8. Πάνος με πεζά said

    @ 1 : Αλλά και το «ελκελύθερος» ! Πρέπει κάποτε να γίνει ένα Λεξικό με λέξεις που γεννιούνται από στραβοπληχτρολόγηση !

  9. Θρασύμαχος said

    Για την προφορά του σερραίου κυκλοφορεί και ο αστικός μύθος περί Πάρνηθας και Chamonix http://www.koolnews.gr/politiki/politikoi-xamenoi-sth-metafrash-apo-to-samouni-tou-karamanli-sto-frozen-war-tou-tsipra/

  10. Γς said

    >το σαπούνι σου χαλάς

    α, μη τη χαλάς την παροιμία.

    >Λες και ο αράπης δεν έχει ανάγκη να είναι καθαρός, επειδή η μαυρίλα τα κρύβει όλα !

    Τι θέλει να πει ο ποιητής, ουπς, ο Πάνος [με Πεζά];

  11. Γς said

    10: ήταν για το 7:

  12. Πάνος με πεζά said

    Αν κάποιος (π.χ. ερχόμενος από άλλη γλώσσα) δε διακρίνει στην παροιμία την πρόθεση να ασπρίσεις τον αράπη (που δεν είναι εμφανής), θα καταλάβει ότι είναι ανώφελο να χαλάς σαπούνι για αραπάδες, γιατί το φυσιολογικό τους είναι να είναι βρωμιάρηδες !

    Αυτό θέλει να πει ο ποιητής.

  13. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5 Εννοώ το ρήμα curry (to curry favour)

  14. atheofobos said

    Και η ομώνυμη ταινία
    http://www.imdb.com/title/tt0073692/

  15. Καλημέρα
    αυτό το «ι» σε συνδυασμό με ένα ch το προφέρουν επίσης πολλοί κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας και στην Αθήνα αυτό ακούγεται «χωριάτικο».
    Π.χ. πατchιάς (πατσάς) Νέα Λιόchia (Νέα Λιόσια).
    Στην Πελοπόννησο αυτά όλα επιπεδοποιούνται με την αφαιρεση του «ι». Φθάνουμε έτσι στά Λιόσα, τα κορίτσα, τα καπρίτσα κλπ.
    Αυτά είναι η νεοπελοποννησιακή. Διότι στην παλαιοπελοποννησιακή το ch είναι τρανό: τα κουρίτchα (Σλάβος συνθέτης;)
    Αστικές προσπάθειες εκλεπτυσμένης προφοράς (ηθοποιών κυρίως) έπαιξαν με τούτο, προφέροντας «τα κορίτσ-ι-α».

  16. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.
    Ο Μιχαηλίδης ήταν έτσι πάντα. Το είπανε και παραπάνω. Υπάρχει λέξη γι αυτό, τελειώνει σε …γούρης…

  17. Gpoint said

    για όσους ψάνουν το καλύτερο σαμπουάν μια απολαυστική παρλάτα του Τζι-Τζι
    Δείτε το (ακούστε το)

  18. Πάνος με πεζά said

    Παγούρης; Φαγούρης; Μπουλουγούρης;

  19. Κουνελόγατος said

    Μπα… Έχει νόμισμα μπροστά.

  20. Πάνος με πεζά said

    Kι άλλο παλιό ρατσιστικό ανέκδοτο : «Γιατί οι τυφλοί λούζονται με Ultrex;» Γιατί η διαφήμιση λέει «Λούσου με Ultrex και θα δεις…» (μπλιαχχχχ)

  21. batboul said

    #13 αα οκ, δεν ηξερα αυτη τη σημασια. Ισως μπορεις να συμπληρωσεις στο κειμενο: «ομογραφο και ομοηχο» 🙂

    #7 Το μυαλο μου εμενα δεν παει σε βρωμα που δεν φαινεται στον αραπη αλλα στο (προφανες;) οτι το μαυρο χρωμα του αραπη ειναι φυσικο και ανεξιτηλο. Δεν ασπριζει οσο κι αν τον σαπουνιζεις.

  22. Παναγιώτης Κ. said

    Νικοκύρη,

    Σήμερα με την γραφή σου…»έγραψες»!
    Με πήγες πενήντα χρόνια πίσω όταν παρακολουθούσα από το ραδιόφωνο την εκπομπή του Τσιφόρου, «Τα Ελληνικά των Ελλήνων». Θυμάμαι ότι με παρόμοιο τρόπο έκανε τα σχόλιά του.

    Μου άρεσε η φράση: «όταν δανείζεσαι το πράγμα,- συνήθως, προσθέτω εγώ- δανείζεσαι και τη λέξη».Προσπαθώ τώρα , σαν πνευματική άσκηση,να διαπιστώσω σε ποιό βαθμό, έχει εφαρμογή τούτος ο «κανόνας».Νομίζω ότι όταν το πράγμα είναι χαμηλής τιμής τότε διατηρεί την ξενική του ονομασία.Αν όμως είναι ακριβό συνήθως εξελληνίζεται.Το car έγινε αυτοκίνητο, το computer υπολογιστής,ενώ το ηλεκτρονικό αριθμητήρι εξελληνίστηκε σε κομπουτεράκι γιατί είναι φτηνό, ο φορητός υπολογιστής όταν φτήνηνε και διαδόθηκε λέγεται PC και το tablet,…ταμπλετ κ.ο.κ.Μπορεί όμως να μην είναι και έτσι.Εδώ είμαστε για να τα συζητάμε.

    @3.Spiral Architect αφορμή παίρνω από σένα για να σχολιάσω ευρύτερα.
    Στη χώρα μας, κατά τη γνώμη μας, πάντα «ο κόσμος καίγεται».Πότε όμως θα μιλήσουμε για… τους ακάθαρτους και χορταριασμένους δρόμους των πόλεών μας, τις άθλιες κατά κανόνα εισόδους των πόλεων-αυτές που κατεξοχήν θα έπρεπε να προσέχουμε για να προδιαθέτουμε θετικά τον όποιο επισκέπτη,καθότι η «βαριά βιομηχανία της Ελλάδας είναι ο τουρισμός» κ.λπ…-τα βουλωμένα φρεάτια των δρόμων, την αθλιότητα των πανεπιστημιακών χώρων; Δεν γράφω για να υπερασπιστώ τον Μιχαηλίδη αλλά δεν μπορεί να αναπαράγουμε το… «ο άνδρας μου ασχολείται με τα σοβαρά ζητήματα,το Κυπριακό, την Μέση Ανατολή και εγώ…με το διάβασμα των παιδιών, το σκούπισμα,το μαγείρεμα …» καθώς λέει η γυναίκα του ανεκδότου.

  23. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Θα νόμιζε κανείς ότι η λέξη shampoo από την οποία πήραμε το σαμπουάν συγγενεύει ετυμολογικά με τη λέξη σαπούνι, μια και είναι μεγάλη η ηχητική ομοιότητα των λέξεων καθώς και η συγγένεια των πραγμάτων,

    Κι ἐγὼ ἔτσι νόμιζα. Ὥστε ὁ Ἀστερὶξ πρωτοχρησιμοποίησε σαπούνι

  24. Και γιατί παρακαλώ να μην προφέρει κανείς Σαbουάν αντί Σα-μ-π-ουάν; Αχ, βάσανο να μην παίρνουν διαλυτικά τα σύμφωνα…

  25. Πηνελόπη Καμπάκη Βουγιουκλή said

    Το ‘ι’ μετά το ‘σ’ ή ‘τσ´ πσραδοσιακά χρησιμοποιείται για να αποδώσει ορθογραφικά την ουρανική προφορά των φατνιακών – ή τριβόμενων- συμφώνων. Πχ. Το γνωςτό ποντιακό τραγούδι γράφεται Τσιάμπασιν για να δείξει την’πάχυνση’ ουρανική προφορά. Ακόμη το βορειοελλαδίτικο ´σιαπάν/σιακάτ´ -shapan/shakat. Τελος στην κελτική της Ουαλίας η αγγλική λέξη shop, κι όχι μόνο, γράφεται ως siop για να αποδώσει την ουρανική προφορά (ακόμη το κέλτικο όνομα Sian προφέρεται Shan)

  26. spiral architect said

    Άσχετο αλλά βάζω αυτό:

    με αφορμή το #17 του Τζι.

  27. spiral architect said

    … αν και δεν είναι τόσο άσχετο! 😉

  28. Alexis said

    #15: Δε νομίζω να λέγανε ποτέ κουρίτchα στην Πελοπόννησο.
    Ας πει κι ο Ορεσίβιος… 🙂 (αν μας διαβάζει)
    Εμείς οι καταυλακιώτες είμεθα γνωστοί για την καθαρή εκφορά των φωνηέντων! (και των συμφώνων βεβαίως, βεβαίως) 😀

  29. Παναγιώτης Κ. said

    @6.Γς να είσαι καλά που με τα μικρά σου σχόλια μου προκαλείς ένα αυθόρμητο γέλιο!
    Από ότι έχω καταλάβει έχεις θητεύσει στα Μαθηματικά.Λοιπόν, με τους ομοτέχνους μου συμπλέω σε πάρα πολλά πράγματα και κυρίως στο χιούμορ και την συν-εννόηση.

    Πρώτη μέρα σήμερα για τους μαθητές.Οι καθηγητές προηγήθηκαν κατά δέκα μέρες και μεταξύ των άλλων εργασιών είναι και η κατανομή των τμημάτων.Ο χρόνος που χρειάζονται για να κάνουν την κατανομή οι μαθηματικοί είναι 3 λεπτά!Και πολλά είπα.Ο χρόνος για τους φιλολόγους;…ΤΟ δράμα έως ότου τα βρούν μεταξύ τους! (μιλώ βεβαίως για τις…ναυαρχίδες από τις ειδικότητες που υπάρχουν στο σχολείο)

  30. Παναγιώτης Κ. said

    @28.Alexis συμφωνώ μαζί σου.Δεν είμαι Πελοποννήσιος αλλά 4 μήνες που βρέθηκα στην ΣΕΤΗΛ στον Πύργο αυτό είχα διαπιστώσει.

  31. πίνκο said

    σε όλο τον 19ο αιώνα, μέχρι και τις αρχές του 20ου ακόμα, το παχύ «σ» γραφόταν συχνά «σι» στα ελληνικά (πχ. «πασιάς» αντί «πασάς»), ενώ σε κάποιες περιπτώσεις απαντάται και το «σχ» (για παράδειγμα «Σχλήμαν»). Ίσως λοιπόν οι κύπριοι να συνεχίζουν αυτήν την ωραιότατη παράδοση?

  32. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια και τα καλά λόγια!

    Δυστυχώς είμαι σε συνεδρίαση σχεδόν όλη μέρα σήμερα κι έτσι δεν μπορώ να πάρω μέρος στην κουβέντα όσο θα ήθελα!

  33. Πάνος με πεζά said

    «Πρώτη» στα σχολεία… Με το που βγαίνω από το σπίτι, να σου ένα τεράστιο δορυφορικό «πιάτο», στο δρόμο απέναντι. Είναι κάποιο Γυμνάσιο της Ν.Μάκρης, 50-100 μέτρα από το σπίτι του Ψινάκη, και προφανώς τα κανάλια έχουν έρθει για να τιμήσουν (ΚΑΙ σήμερα) τον καταφερτζή (manager)-Δήμαρχο, που κι αυτός θα προτίμησε να βρεθεί εκεί, περπατώντας από το σπίτι με τη χλαμύδα κρεμασμένη στον ώμο.

    Στο δικό μας, γειτονικό Δήμο, στην προκαταρκτική συνάντηση με τους γονείς, προχτές, στο Νηπιαγωγείο, «υπόβοσκε» η απίστευτη εγκατάλειψη : «καλό θα ήταν να φέρετε από το σούπερ μάρκετ κανένα χαρτί υγείας, κανένα σαπούνι (σαμπουάν δεν είπαν…), χαρτοπετσέτες, πλαστικά πιατάκια, πιρουνάκια…»

    Και λέω από μέσα μου, «γαμώτο, πλέον, δωρεάν Παιδεία μόνο στα ιδιωτικά…»

    (πάντα γινόταν, αλλά τώρα παράγινε… Πήγαινε στο σχολείο με τις κιμωλίες σου, στο νοσοκομείο με το βαμβάκι σου, κούριερ με το μηχανάκι σου, στο μπ…δέλο με τη γυναίκα σου,… )

  34. Καλημέρα,

    Εγώ εκείνη την εποχή άκουγα τον Χ.Μ. στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ (καλύτερα να μην αποκαλύπτω ορισμένα περιστατικά του παρελθόντος), και μου είχε κάνει εντύπωση ένα σχόλιό του, στο ίδιο ακριβώς μοτίβο, όπου μας τα έχωνε, επειδή λέμε «εσπρέσο» και όχι «εξπρέσο» που είναι, λέει, το σωστό! (Πιάσ’ τ’ αυγό και κούρεφ’ το. Στην αρχή υποπτεύθηκα ότι επηρεάστηκε από τα ισπανικά, αλλά μετά κατάλαβα ότι είχε τα αγγλικά ως πρότυπο).

  35. LandS said

    Ωραιοτάτη ινντίιντ η παράδοση που συνεχίζουν οι αδελφοί. Όμως μη το παρακάνουμε κιόλλας. Ξέρετε πόσα αρ..δια έχω σπάσει προφέροντας παχύ το «Σ» στο «βενζινάδικο της Σελ», πριν αρχίσω να διαβάζω τακτικά αυτό το ιστολόγιο;

    22 Όντως το ακριβό car έγινε άμαξα και το φτηνό κάρο. 🙂 🙂 Αν και το τελευταίο το είχαμε από τους Ιταλούς από την εποχή της δυτικής βελανιδοφαγίας
    Το αυτοκίνητο όμως ήρθε από το automobile, και υπάρχουν κάτι τύποι που κυκλοφορούν με ακριβά αμάξια.

  36. Gmixalog said

    Τσέντσαν τσάλ; Αμ τι τσέκαναν . Παλιά κουζιανίτκα ..άντε κοζανίτικα

  37. @22: > ενώ το ηλεκτρονικό αριθμητήρι εξελληνίστηκε σε κομπουτεράκι γιατί είναι φτηνό, ο φορητός υπολογιστής όταν φτήνηνε και διαδόθηκε λέγεται PC και το tablet,…ταμπλετ κ.ο.κ.

    Καλά όλα τα άλλα παραδείγματα, αλλά τα τάμπλετ, έχουν φτηνύνει μεν, αλλά νομίζω όχι μέχρι ευτελισμού. Παναγιώτη Κ., μήπως είσαι ο Νίκος Δήμου και ανασταίνεις την περίφημη στήλη στο RAM «Από την σκοπιά του απλού χρήστη»; 😛

  38. Εμπιστεύτηκα το φιλαράκι τον Σπελ, αλλά σε αυτό το «φτηνύνει» κάτι δεν μου αρέσει οπτικά…

  39. LandS said

    34. Συγνώμη, αλλά αν έλεγε κάτι τέτοιο για τον καφέ, είναι και πολύ μαλάκας. O εσπρέσο είναι ο καφές που γίνεται πιέζοντας ατμό ή καυτό νερό.
    Καμία σχέση με τη γρηγοράδα που έχουμε εμείς συσχετίσει το αγγλικό express.

  40. LandS said

    …αφού περάσουμε με πίεση ατμό ή καυτό νερό.

  41. LandS said

    38 Τα φτηνίνει και φτηνήνει, είναι ακόμα χειρότερα. Τα φτηνείνει και ειδικά το φτηνοίνει, είναι χρυσαβγίτηκα.
    Τη Παναγιώταινα λοιπόν.

  42. 25. Πολύ σωστά.

    Ακούτε τώρα και μια προφορά ανάλογη

  43. Γς said

    29:
    35 χρόνια πίσω. Καρδιακός φίλος και συμφοιτητής. Με πήρε τηλέφωνο να μου πει ότι τον κάνανε γυμνασιάρχη, λυκειάρχη δεν ξέρω τι και πολύ ευχαριστήθηκα. Και τα είπαμε.
    Μου είπε και με τους μπελάδες που είχε με την κατάρτιση του προγράμματος, που είναι πράγματι παλουκάκι,.
    Εχεις τον καθένα που θέλει να βάλει τις ώρες του, αν είναι δυνατόν, συνεχόμενες, χωρίς κενές και να περισσεύουν και κάνα δυο μέρες.

    Θυμάμαι που είχα ανακατευτεί με αυτό το πρόβλημα στην Μέση Εκπαίδευση και τις Τεχνικές Σχολές και είχα αποκτήσει κάποια εμπειρία. Το πρόβλημα ήταν η επιλογή των κριτηρίων για την εντόπιση της βέλτιστης λύσης. Και ήταν ο έλεγχος αναγκαστικά ενός μικρού αριθμού λύσεων χρονοβόρα διαδικασία με το χαρτί και το μολύβι της εποχής,

    Τώρα όμως, 1980 είχαμε τους υπολογιστές και θα χρησιμοποιούσα και τον Cyber της CDC, αν ο δικός μου ο HP 9824A [ο προπάππους των PC] δεν τα κατάφερνε να τρέξει κάποιο προγραμματάκι που θα σκάρωνα.

    Με τούτα και με τα άλλα του είπα να περάσει από το γραφείο μου για να μου φέρει τα δεδομένα.
    Ηρθε λοιπόν με την κυρά του, με τον αέρα του επαΐοντος μιας που είχε παρακολουθήσει και ένα σεμινάριο για κοbούτερς και αρχισε να μου υπαγορεύει ένα ένα τα ονόματα των καθηγητών, μαθήματα, ώρες, τάξεις και πιθανούς περιορισμούς.
    Στο τέλος μου ζήτησε τη “λύση”. Του εξήγησα τι θα κάνω περίπου έχοντας τα στοιχεία, αλλά αυτός εκεί. Ανυπόμονος. Ηθελε τη λύση και την ήθελε τώρα!

    Δεν κρατιόταν. Τόσο που σε μια στιγμή με σηκώνει και γράφει “FIND SOLUTION” και μετά χτύπησε με δύναμη το return

  44. Πάνος με πεζά said

    @ 34 : Μου θύμισε (πολύ αμυδρά) μια παλιά γελοιογραφία του ΚΥΡ : ένα ανθρωπάκι, με σημαιούλα του ΚΚΕ, έλεγε «Παρακαλώ, θέλω ένα στρωματέξ». Και δίπλα του, ένα άλλο, με τη σημαία του ΚΚΕ εσωτερικού, «Κι εγώ ένα στρωματές» 🙂

  45. LandS said

    43. Αν είναι να λέμε ιστορίες για τα παλιά συστήματα, τότε να πάμε στην εποχή που γεμίζαμε μερικές σελίδες με εντολές FORTRAN, το πρωί τις δίναμε για punching (όχι δεν είχα ακούσει να το λέμε παντσάρισμα) , το απόγευμα παίρναμε το κουτί με τις καρτέλες, το πηγαίναμε στο τέλος του διαδρόμου και το άλλο πρωί μας έδιναν ένα ριγέ χαρτί λίγο μεγαλύτερο από σελίδα Α3 που, μετά από τα συνηθισμένα ονόματα, ημερομηνίες και ώρες, χρόνους «τρεξίματος» κλπ. έγραφε

    ****** E R R O R *******

  46. Γς said

    45:
    Αμπόρτεντ έλεγε.

    http://caktos.blogspot.gr/2013/06/blog-post_13.html

  47. 44. Αυτό ο Κυρ το είχε αναπτύξει περαιτέρω:
    Μερσεντές – Μερσεντέξ
    Συρτές – Συρτέξ
    κλπ

  48. Πέπε said

    @31: Ο Σχλήμαν, ο Σχίλλερος κλπ. είναι άλλη περίπτωση. Εδώ δεν επιδιώκεται φωνητική απόδοση αλλά αναλογία γραφής: υποτίθεται ότι αφού το ελληνικό Χ γίνεται στα λατινικά CH και από εκεί μεταφέρεται στις υπόλοιπες γλώσσες, άρα και το γερμανικό CH θα πρέπει να μεταγραφεί στα ελληνικά ως Χ, και συνεπώς και το sch ως σχ.

    Κατά τα άλλα, σχετικά με το κυρίως θέμα του άρθρου:

    Στα ελληνικά βρίσκω τρομερά κακόγουστο να διατηρείται η αυθεντική προφορά των ξένων λέξεων όταν αυτή περιλαμβάνει φθόγγους που δεν τους έχουμε στα ελληνικά. Όταν ακούω την μπλeu jακέτα, το ασανσeuρ κλπ. θυμάμαι την μαντάμ Σουσού που έλεγε ότι ο σκύλος της ο Καραβangέλ ήταν από τα Κüρκα. Άντε να δεχτώ κατ’ εξαίρεσιν το ü, π.χ. στον Ντεμπυσί, που πραγματικά δεν έχει τίποτε αντίστοιχο στα ελληνικά. Όταν όμως υπάρχει ένας ψιλοπαραπλήσιος δικός μας φθόγγος, αυτόν πρέπει να βάλουμε. Για δύο λόγους:
    α) Η παρεμβολή μιας ή οσωνδήποτε ξένων λέξεων δεν αναιρεί το γεγονός ότι μιλάμε ελληνικά. Αν αρχίσουμε να λέμε ολόκληρες φράσεις στην ξένη γλώσσα, τότε εννοείται ότι θα πρέπει να προσπαθήσουμε να προφέρουμε σωστά κι όχι σαν γκρικ καμάκια. Όταν όμως μιλάμε ελληνικά, έχουμε στη διάθεσή μας όσους φθόγγους έχει η ελληνική γλώσσα, και μ’ αυτούς καλούμαστε να βολέψουμε και τις ξένες λέξεις.
    β) Δεν τίθεται θέμα αλλοίωσης της ξένης λέξης, γιατί ακόμη κι αν κρατήσουμε λ.χ. το sh και δεν το μετατρέψουμε σε σ, αυτό δε σημαίνει ότι διατηρούμε την αυθεντική προφορά. Σε αρκετές συνηθισμένες ξένες γλώσσες ακόμη και φθόγγοι που έχουν ακριβή αντιστοιχία στα ελληνικά προφέρονται ελαφρώς διαφορετικά: στη λέξη λ.χ. computer ούτε το ο προφέρεται 100% όπως στα ελληνικά, ούτε το t, ούτε βέβαια το -er, τα οποία όμως εμείς προφανώς θα εξελληνίσουμε (εκτός αν είμαστε ψώνια με σπουδές και καταγωγή από την Οξφόρδη). Άρα αφήνοντας ανεξελλήνιστο το sh δε σώζουμε την ξένη γλώσσα – ας σώσουμε σκιας την ελληνική.

    Αλλά δεν ισχύει το ίδιο για ορισμένες ελληνικές διαλέκτους. Αν ο Κύπριος μπορεί να διατηρήσει το sh μιας αγγλικής λέξης χωρίς να ξεφεύγει από τα όρια της δικής του γλώσσας, αφού κι εκείνη διαθέτει αυτόν το φθόγγο, τότε πολύ καλώς κάνει και το διατηρεί. Αυτό δεν είναι ούτε αρχοντοχωριατισμός ούτε τίποτα.

    Χαίρομαι που το κάνουν οι Κύπριοι. Στην Ελλάδα είναι δύσκολο να γίνει αυτό, γιατί τίθεται θέμα κοινής γραφής και γενικά κοινού κώδικα με το πανελλήνιο. Κρίμα όμως.

    Για παράδειγμα: το αγγλικό όνομα Richard Gear αποδίδεται στα ελληνικά Ρίτσαρντ Γκιρ. Αυτό στην Κρήτη θα προφερθεί Ρίτσαρντ Djιρ. Είναι κρίμα που χάνεται το ch, αφού υπάρχει κανονικά ως φθόγγος στα κρητικά ελληνικά. Αν δεν είχαν να συνεννοηθούν μ’ εμάς τους υπολοίπους, θα μπορούσαν ωραιότατα να γράφουν Ρίκιαρντ και να προφέρουν σχεδόν Richard. Ε, το επώνυμο μοιραία θα το αλλοιώσουν, και θα το αποδεχτούμε για τους ίδιους λόγους που θα το αποδεχόμασταν και στα κοινά ελληνικά.

    Το γεγονός ότι δεν το κάνουν αυτό (εκτός από την Έφη που βγάζει το χιαπό της όποτε χρειαστεί), όσο κι αν οφείλεται σε αντικειμενικές ανάγκες, δείχνει ότι οι διάλεκτοι και τα ιδιώματα τελούν σε σχέση εξάρτησης από την κοινή γλώσσα, σαν αποκλίνουσες παραλλαγές της, κάτι που ιστορικά δεν ισχύει βέβαια (καμία νεοελληνική διάλεκτος ή ιδίωμα δεν είναι νεότερη από την κοινή νεοελληνική).

  49. Pedis said

    Χ.Μ. και οι καθημερινές του soap-bubbles. Πόσο ΔΕΝ μου λείπει η «Ε».

  50. @43: Ο Σκότι ήταν ο γνωστός σου;

  51. 4: εποχέςΤσαπατσούλιτζερ…

  52. spiral architect said

    @49: Είχε και κάτι άλλα φυντάνια … 😛 😛

  53. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    51: Ναι…. Τότε που ήμασταν νέοι και αθώοι.

    48. Εμένα πιο πολύ με ενοχλεί το ρεπορτάge

  54. Pedis said

    – 52 : ένα πράγμα είναι ο εργάτης της δημοσιο(α)γραφίας κι άλλο ο δι/ανοητής. Η «Ε» διέθετε αμφότερους. Κρίμα που η Σώτη έκανε τη λογοτέχνη εκείνη την εποχή, αλλιώς θα έφτιαχναν τη ντρήημ τήημ. Αλλά μία «Ε» μαραίνεται, χίλια ιστολόγια ανθίζουν. Όλα αδέσμευτα όπως και η «Ε».

  55. Ιάκωβος said

    Κι αυτές οι λέξεις (μάλλον) προέρχονται από τα ινδικά, όχι απαραίτητα κατευθείαν:

    πιπέρι, πάνθηρας, βεράντα, ζούγκλα, μπάνγκαλοου, πυτζάμα, μπαντάνα, χακί, σάλι, παγόδα, πατσουλί, ζάχαρη, και ο κούλης και το
    σανδάλι, και κάποιες άλλες που πέρασαν στα αρχαία Ελληνικά , όπως σανδάλι,το χρώμα το ίντιγκο, (από το ινδικόν) κλπ.

    Το blighty του Δύτη, από το βιλαέτι, εκπληκτικό.Ποιος να το φανταζότανε.

  56. Γιάννης said

    Για το αντίστροφο, έριχνα μεγάλο γέλιο:
    Έλληνες συμφοιτητές μου στη Βελγική (κυρίως τα κορίτchα) όταν μιλούσαν γαλλικά προσπαθούσαν στην αρχή να μιλήσουν με γαλλική προφορά: Tu ε σur, σεrτενμον, jε πrεφεrεrε κτλ. Και μετά από ένα δεκάλεπτο ομιλίας, γυρνούσαν -ασυναίσθητα- στην ελληνική προφορά: Τι ε σιρ, σερτενεμάν, πρεφερερέ κοκ 😀

  57. 53 γ, 48: Εδώ όμως ενδείκνυται η χρήση του δασέος 🙂

  58. μάχες δίνει ο Σαραντάκος στο facebook. Το τετράστιχο λοιπόν είναι φυσικά του Γκάτσου. Από τα παράλογα του Μάνου σε ερνημεία Μίκη.

    Να και το ποίημα

    Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
    Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
    1. Μίκης Θεοδωράκης

    Τω καιρώ εκείνο ο ακμαιότερος κλάδος της πελασγικής δρυός
    εκάλυπτε τρεις οικισμούς πέριξ του μυστηριώδους Βράχου της Ακροπόλεως.
    Αλλά μετά τα δραματικά γεγονότα της Μεσοποταμίας, τα οποία οδήγησαν
    εις την έξωσιν των πρωτοπλάστων εκ της κοιλάδος του Τίγρεως και
    προεκάλεσαν σύγχυσιν εις τας φρένας των ανθρώπων, οι οικισμοί
    των Αθηνών ήρχισαν να πληθύνονται παραλόγως.
    Αποτέλεσμα υπήρξεν η αλματώδης επέκτασις της πόλεως και η δημιουργία
    του λεγομένου άστεως, το οποίο κατά τους αρχαιοπλήκτους ιστορικούς
    εμεγαλούργησε και περιεβλήθη την αίγλην της αιωνιότητος.

    Επίσκοποι και προεστοί
    κατακτητές και στρατηλάτες
    επαναστάτες και αστοί
    της ιστορίας οι πελάτες.

    Αλλά οι αρχαίοι Θεοί, εν τη μερίμνη των δια τα υπόλοιπα πελασγικά
    φύλα, απεφάσισαν την βαθμιαία κατάρρευσιν των Αθηνών ως ηγέτιδος
    πόλεως και την απαλλαγήν του Ελληνισμού, ως εθνικού πλέον συνόλου,
    εκ των κινδύνων του συγκεντρωτισμού. Κατά τους επόμενους μακρούς αιώνας
    κατεβλήθησαν αρκεταί προσπάθειαι δια την αναβίωσιν του παλαιού άστεως,
    αλλ’ αύται απέβησαν άκαρποι. Ευτυχώς δε, διότι κατά την νεωτέραν και σκληροτέραν δοκιμασίαν
    του γένους, η εκ νέου κυριαρχία των Αθηνών θα απεδυνάμωνε τας
    κορυφάς και τας πεδιάδας της πελασγικής γης,
    αι οποίαι διεμόρφωσαν την οριστικήν φυσιογνωμίαν της φυλής και κατηύγασαν
    δι’ ανεσπέρου φωτός τους ομιχλώδεις ορίζοντας της
    περιδεούς ανθρωπότητος.

    Στο Σούλι και στην Αλαμάνα
    κάναμε φως τη συμφορά
    θα μας θυμούνται τάχα μάνα
    καμιά φορά;

    Ματαία ελπίς. Ουδείς τους ενεθυμήθη ως ζωσας αιωνιότητας,
    ουδείς τους κατενόησεν εις τας πραγματικάς των διαστάσεις. Και αι
    Αθήναι, καταστάσαι πρωτεύουσα νεοπαγούς κράτους, ήρχισαν να
    προετοιμάζονται δια την εκ νέου απορρόφησιν της ικμάδος του έθνους.
    Αλλά η προγονική κληρονομία δεν είχεν εξ ολοκλήρου σπαταληθή και
    οι μεταγενέστεροι αδελφοί του μικρού Χορμόπουλου, εκ των Ηπειρωτικών
    ορέων και εξ όλων των στενωπών της αθανάτου πατρίδος, διέπλευσαν την
    Αχερουσίαν της μοίρας των με την γαλήνην του μαρτυρίου και της θυσίας.
    Και τα βαρβαρικά έθνη ηπόρησαν και κατ’ ιδίαν εκάγχασαν ακριβώς όπως
    αι Αθήναι.

    Χτυπάτε της οργής προφήτες
    καμπάνα στην Καισιαριανή
    νά `ρθουν απόψε οι Διστομίτες
    νά `ρθουν κι οι Καλαβρυτινοί
    με σπαραγμό κι απελπισία
    για τη χαμένη τους θυσία.

    Άραγε είναι αληθές ότι η θυσία των απέβη επί ματαίω;
    Ουδείς δύναται να αποφανθή μετά βεβαιότητος και ουδείς δύναται να
    προεξοφλήση το μέλλον διότι η ιστορία των ανθρώπων είμαι μία
    συνεχής παλινδρόμησις. Αλλά με την διαρκώς ογκούμενην υπερτροφίαν της
    Αττικής αι προοπτικαί διαγράφονται σκοτειναί. Οι αρχαίοι Θεοί δεν
    υπάρχουν πλέον δια να δώσουν την λύσιν, και ούτω, θάττον η βράδυον,
    αι Αθήναι θα συγκεντρώσουν εις τους κόλπους των και θα εξαφανίσουν δια
    παντός την Ελληνικήν αρετήν, ως ο Κρόνος εις το απώτατον παρελθόν
    κατέτρωγε τα ίδια αυτού τέκνα ή ως ο Ήλιος εις το απώτατον μέλλον θα
    συγκεντρώσει εις τας αγκάλας του τους πλανήτας του
    και θα καταβροχθίσει αυτούς!
    Γένοιτο! και εις τους αιώνας των αιώνων αμήν.

    Πότε θ’ ανθίσουνε τούτοι οι τόποι;
    Πότε θα `ρθούνε κανούργιοι ανθρώποι
    να συνοδεύσουνε την βλακεία
    στην τελευταία της κατοικία;

    (πηγή: http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=3353)

  59. #31
    Σε εκδόσεις του 19ου αιώνα (τουλάχιστον ηπειρώτικες που γνωρίζω) για αν αποδοθούν τα φατνιακά ζ, λ, ν, σ, τσ και τζ (πασιάς, τζιαμί, Κοζιάνη, κοτσιάνα κλπ), αλλά και το γι όπως ακούγεται στα παιδγιά π.χ., χρησιμοποιούσαν ένα γιώτα με περισπωμένη αναποδογυρισμένο. Παραδείγματα εδώ http://tinyurl.com/q4p9skq Θα τα βρείτε βέβαια μόνο στα τοπωνύμια, τα άλλα τα έγραφαν σε «Ελληνικά».
    Μετά μας ήρθε το Ρωμαίικο και τις αφήσαμε αυτές τις χωριατιές…

  60. 59 Όσο ζω μαθαίνω. Νάστε καλά!

  61. #60
    Όσο ζω μαθαίνω κι άμαθος πεθαίνω… 🙂

  62. Παναγιώτης Κ. said

    @37.Κώστα πως σου προέκυψε αυτό το ερώτημα;
    Να το πάρω για καλό ή για κακό ή απλώς πρόκειται για ένα ουδέτερο ερώτημα;
    Πάντως το RAM δεν το διάβαζα.Τον Νίκο Δήμου ωστόσο τον διαβάζω όταν τύχει.Μικρά σχόλια-απαντήσεις δίνει και στο παρόν ιστολόγιο όταν κάτι τον αφορά.

  63. πίνκο said

    @48: τον Αγαμέμνονα Σλήμαν, γιο του Ερρίκου Σλήμαν, γαιοκτήμονα και βουλευτή Αγιάς (μεταξύ 1905 και 1935), τα πρακτικά της Βουλής και οι εφημερίδες της εποχής τον έχουν πότε σαν Σχλήμαν και πότε σαν Σλήμαν. Προφανώς και δεν αναιρεί αυτό την παρατήρησή σου, απλά το αναφέρω σαν μία ενδιαφέρουσα περίπτωση. Για την γραφή του παχιού «σ» με «σι» τώρα: τον 19ο αι. χρησιμοποιούνταν πολύ συχνά, για τουρκικές λέξεις τουλάχιστον. Ιδίως στο πρώτο μισό του αιώνα, πολύ σπάνια θα δεις «πασάς», καθώς όλοι γράφουν «πασιάς». Ίσως επειδή η αρχική προφορά της λέξης ήταν ακόμα η πιο οικεία. Νομίζω κάπου έχει πάρει το μάτι μου και «Σιαχτούρης» για τον υδραίο ναύαρχο Σαχτούρη (στα αρβανίτικα το παχύ «σ» υπάρχει πάντα, και συνεχίζουν να το προφέρουν αρκετοί μεγάλοι σε ηλικία αρβανίτες, ακόμα και όταν μιλούν ελληνικά)

  64. πίνκο said

    @59: και τον Κίτσο Τζαβέλλα Τζιαβέλα τον έγραφαν στα επίσημα έγγραφα και τους Μάρκο, Νότη, Κώστα Μπότσαρη τους έγραφαν Μπότζιαρη. Εκεί γύρω στο 1850-60 πρέπει να έγινε η ζημιά, και τα παιδιά τους βρέθηκαν ξαφνικά με το όνομα Βότσαρης

  65. Αλέξης ΙΙ said

    Έχει ακούσει ποτέ κανείς για έναν Έλληνα τραγουδιστή με μία πολύ σύντομη καριέρα στη Γαλλία, τον Θεοφάνη Λαμπουκά;

    Λοιπόν αυτός, δεύτερος σύζυγος της μεγάλης Édith Piaf (και έχοντας τα μισά της χρόνια) προωθήθηκε καλλιτεχνικά από τη δημοφιλή σύζυγό του, όχι όμως με το πραγματικό του όνομα αλλά με το ψευδώνυμο Τεό Σαγαπώ (έμπνευση της Πιάφ…)

    Όμως για να υπάρξει ακριβής γαλλική προφορά του Σαγαπώ, το όνομα δεν γράφηκε Sagapo (τότε θα προφερόταν Σαγκαπό), αλλά Théo Sarapo, όπου το r στα γαλλικά αυτομάτως φωνητικά μετατρεπόταν σε γ. Έτσι, το όνομα βγήκε σε απόλυτη αντιστοιχία με το ελληνικό.

    Για την ιστορία, ο γάμος κράτησε γύρω στον 1½ χρόνο αφού η Εντιθ Πιάφ πέθανε, ενώ μερικά χρόνια αργότερα ο Τεό Σαγαπώ σκοτώθηκε σε τροχαίο, στα 34 του.

  66. cronopiusa said

    Γειά σας, του αγίου Σαλβαδόρ Αλλιέντε σήμερα
    μνημονεύουμε
    Pablo Milanes cancion:»a Salvador Allende en su combate por la vida»

    και μια ωραία διαφήμηση σαμπουάν
    Dove Men Care (O melhor comercial de shampoo que eu ja vi)

  67. @ 62: Παναγιώτη, ασφαλώς και αστειεύομαι! Αν διάβαζες την συγκεκριμένη στήλη στο RAM, θα το καταλάβαινες αμέσως.

    Ήταν μια στήλη στις πρώτες σελίδες του περιοδικού, που επιγραφόταν «Από την σκοπιά του απλού χρήστη», και σε αυτή ο Νίκος Δήμου με χαλαρό και μη τεχνικό τόνο μας περιέγραφε τις «περιπέτειές» του στον κόσμο της πληροφορικής. Ήταν μια στήλη που διαβαζόταν ευχάριστα, και το πρώτο πράγμα που διάβαζα όταν έπαιρνα το περιοδικό.

    Απλά, πολλά από τα μηχανήματα και τα γκάτζετ που μας περιέγραφε ο Ν.Δ., είχαν τιμές «δύσκολες» να τις πω για το μέσο πορτοφόλι, εξ ου και κάποιοι (όχι εγώ) το σχολίαζαν ίσως και κακεντρεχώς ότι «πόσο ‘απλός’ πια μπορεί να είναι αυτός ο χρήστης, που παίνει μηχάνημα των τάδε χιλιάδων», κ.λπ. Ήταν ένα από τα κλισέ θέματα της εποχής στο χώρο, και το θυμήθηκα με το σχόλιο που έκανα για την τιμή των τάμπλετ (ότι έχει πέσει, αλλά όχι τόσο όσο …). Αυτό 🙂

  68. Νέο Κid said

    Το πρόβλημα πάντως του βέλτιστου προγραμματισμού (εργασιών/ανθρωποωρών,αποστάσεων, ταξιδιών μεταξύ πόλεων, κ.λ.π) δεν είναι καθόλου απλό στη γενική του μορφή,ούτε για τους υπολογιστές. Yπάγεται στην απροσδιοριστία των Ρ vs. ΝΡ prοblems.

  69. Πάνος με πεζά said

    Είναι κάτι σαν να μοιράσεις τους καλεσμένους ενός γάμου σε τραπέζια. Πρέπει να γνωρίζονται τουλάχιστον ανά δύο, να μιλιούνται, να χωράνε οικογενειακώς και όχι «σπασμένοι», να σου έχουν απαντήσει αν θα έρθουν, να βρεις δεκτικό τραπέζι για κάποιον που δεν ξέρει κανέναν, κλπ.

    Και τελευταία στιγμή, σου αλλάζουν τη βασική παράμετρο : οι ροτόντες δεν είναι «δωδεκάρες»,αλλά «δεκατεσσάρες». Ή μάλλον, έχουμε 10 δεκατεσσάρες και 5-6 δωδεκάρες. Πότε θα μας δώσετετη λίστα;

  70. Gesellschaftbeamter said

    Για τα μαθηματα Γαλλικων του Εθναρχη του τραμ και της αντιπαροχης, υπαρχει, εκτος του «chapeau-σαπο» , «Chερρας-Σερρας» και «Chamonix-Chαμουνjι», και το εξης: Λεει η δασκαλα, «Heureux», και αντιλαλει ο Εθναρχης (κτλ), «ΕΡΕ». Αυτο δεν μπορεσε ποτε να τον κανει να το προφερει σωστα.

  71. Αθηνητσι said

    http://m.youtube.com/watch?v=IylO9IsqdpM

    Για να μαθαίνουμε σωστή προφορά! 😂😂😂

  72. Μιας και πχιάσατε κουβέντα για τα ηλεκτρονικά μπλιμπλίκια, να θυμήσω πως η πρώτη ταμπλέτα ήταν η πλάτη του Άσσος Φίλτρο κασετίνα, άιντε του Άφιλτρου (αν και με λιγότερες ίντσιες στην οθόνη!): τι αριθμητικοί λογαριαζμοί, τι τηλέφωνα και φαξ, τι αρχιτεκτονικά σχέδια, όλα εκεί γράφουνταν…

    ΥΓ επειδή αναφέρθηκε παραπάνου για τους καταυλακιώτες, να επισημάνω πως στην ανατολική Αχαΐα σαφώς λέμε «τα κορίτσα», «τα βυζά» και άλλα τέτοια…

  73. «Παχιάς» γράφει ένας Κρητικός γιατρός του Χάνδακα στις σύντομες ενθυμήσεις του από τις αρχές του 19ου αιώνα, για να αποδώσει κρητικιστί το παχύ σ του πασά.

  74. smerdaleos said

    @7: τη ρατσιστική παροιμία “Τον αράπη κι αν τον πλύνεις, το σαπούνι σου χαλάς”. Λες και ο αράπης δεν έχει ανάγκη να είναι καθαρός, επειδή η μαυρίλα τα κρύβει όλα !

    Αυτή η παροιμία απαντά ήδη στον Ατταλειάτη που γράφει γύρω στο 1080.

    «ἔγνω δὲ τότε πρῶτον ὅτι μάτην Αἰθίοπα λευκᾶναί τις ἐπιβάλλεται, καὶ ὅτι ὄφιν τρέφειν καὶ πονηρὸν εὐεργετεῖν ὅμοιον».

    Χρησιμοποιεί και μία που μοιάζει στη δικιά μας «στην πουτάνα πουτανιές;» μόνο που ο Ατταλειάτης λέει «κρητικούρες στους Κρητικούς;»:

    ὡς ἔγνω μάτην τὸ τοῦ λόγου θυροκοπῶν καὶ πρὸς Κρῆτας κρητίζων, ὀπισθόρμητος γέγονε

  75. Πάνος με πεζά said

    @ 72 : Τα δε εσωτερικά τσιγαρόχαρτα (αφού είχες προσθέσει 4-5 από άλλα πακέτα, το ένα πάνω στο άλλο), ήταν η επέκταση μνήμης, και χρησίμευαν για πανεπιστημιακά σκονάκια…

    Κρατούσες φυσικά κι ένα καθαρό πακέτο, για την τράκα που θα σου έκανε κανένας επιτηρητής. Αυτό ήταν η «βασική» έκδοση, χωρίς εγκατεστημένες εφαρμογές… 🙂

  76. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    55: Σωστά φαίνονται όλα αυτά.

    58: Ουδέν κρυπτόν…

    63: Και τη Σοφία καμιά φορά τη γράφανε Σχλήμαν

    65: Πολύ σωστά.

    66: ‘Ετσι!

  77. NM said

    11 Σεπτέμβρη 1973
    ……………..
    «Venceremos» for Chile: http://www.youtube.com/watch?v=BVlNB_7HqbI
    Canción del Poder Popular – Inti Illimani:
    http://www.youtube.com/watch?v=8USuZrYemjk
    Inti-Illimani – El pueblo unido jamás será vencido:
    http://www.youtube.com/watch?v=PhpSwSBbdxM
    HIMNO DEL MIR:
    http://www.youtube.com/watch?v=_oMmi3nh5Gw
    NIKOS ASIMOS VENCEREMOS: http://www.youtube.com/watch?v=XzZj_I2b4Sk

  78. sarant said

    74: Το «Αιθίοπα σμήχειν» δεν είναι παλιότερο;

  79. NM said

    Και μια και γίνεται κουβέντα και για σαμπουάν, παραθέτω ότι καλύτερο έχει τραγουδηθεί για το θέμα. Aπό τον «Διαλογο μεταξύ ενός υπαλλήλου και ενός ¨Που-να-ξερω-γώ» – Giorgio Gaber (1972)- Lo Shampoo»: http://www.youtube.com/watch?v=1RRt_3iU5Os

  80. smerdaleos said

    @ 78, Το “Αιθίοπα σμήχειν” δεν είναι παλιότερο;

    Α υπάρχει και παλαιότερη καταγραφή; Δεν το ήξερα.Ακόμη καλύτερα αν είναι παλαιότερο.

    Μου θύμισες τώρα την ανάλυση του Calvert Watkins για την αγγλική φράση «goods and chattels» (ακίνητη και κινητή περιουσία = συνολική περιουσία ενός ανθρώπου).

    Η φράση πάει πίσω αυτούσια στην αγγλική γλώσσα στον 1418 και μετά ο Watkins παραθέτει μία λατινική φράση από την προνορμανδική Αγγλία του 11ου αιώνα με το ίδιο ακριβώς νόημα:

    «bonorum aliurum sive cattalorum»

    Μετά πάει ακόμα πιο πίσω και φτάνει στην Οδύσσεια όπου ο Τηλέμαχος παραπονιέται ότι οι μνηστήρες του σπαταλάνε «τα κειμήλια και τα πρόβατα» (κειμήλιον = στατική περιουσία εκ του κεῖμαι και πρόβατον = κινητή περιουσία, ζώο).

    Και καταλήγει ότι πρόκειται για στερεότυπη Ινδο-Ευρωπαϊκή φράση που χρησιμοποιούνταν ήδη στην ΠΙΕ γλώσσα 6.000 χρόνια πριν μιας και έχουμε τον όρο *pek’u- «κινητή περιουσία, ζώα» (λατ. pecu, pecora = «πρόβατο», αγγλικό fee = αμοιβή που ανάγεται στο πρωτο-γερμανικό fehu = «λάφυρο ζωηλασίας».

    http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Indo-European/pe%E1%B8%B1u-

    Παραθέτω τις σελίδες 9-10 του Watkins από το «How to Kill a Dragon: aspects of IE poetics»

    http://postimg.org/image/7vguhq92n/

  81. sarant said

    80: Ερώτηση έκανα, δεν το έχω κοιτάξει

  82. smerdaleos said

    @81

    Έχεις δίκαιο, ανάγεται στην αρχαιότητα:

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dsmh%2Fxw

    II. soap a person, wash him with soap or unguent, Hp.Acut. l.c.; wipe clean, Lyc.876; “ἀσπίδα” Babr.76.12: prov., Αἰθίοπα ς. ‘wash a blackamoor white’,

  83. π2 said

    59: Πραγματεία περί γιοτ, στην τυπογραφία και στο unicode, πού αλλού…

  84. Ιάκωβος said

    Σμερδαλέε, εσύ που ξέρεις τα πολλά, τι ξέρεις για την μετατροπή του Ch σε C και τούμπαλιν στις ευρωπαικές γλώσσες ;

    Πχ cattalorum -chattels, που αναφέρεις.

    Υποτίθεται ότι στα γαλλικά τα διάφορα chandelle, château κλπ, γινόντουσαν caundèle, castel στα Νορμανδικά και από κει περάσανε στα Αγγλικά σαν candle, castle. Η αλλαγή έγινε στα Νορμανδικά ή στα Γαλλικά από τα λατινικά, όπου επίσης ήτανε με κ; Οι Γάλλοι είχαν αλλάξει την προφορά του ch ;

  85. π2 said

    Μια ετυμολογική ερώτηση, αποτέλεσμα ενός πολύπλοκου συνειρμού που θα εκθέσω όλον.

    Άρχισα σκεπτόμενος πως η λογική του σαπουνιού (λίπος και στάχτη) δεν είναι πολύ διαφορετική από τη σιχαμερή (όπως πάντοτε μου φαινόταν) συνήθεια καθαρισμού στα αρχαία γυμνάσια, με τη στλεγγίδα να απομακρύνει το ανακατωμένο με χώμα, λόγω της άσκησης, λάδι. Και μετά θυμήθηκα μια ηλικιωμένη Κωνσταντινουπολίτισσα γειτόνισσα, που επέμενε με καμάρι «ευτυχώς ήρθαμε κι εμείς από την Πόλη και μάθατε να πλένεστε με τρεχούμενο νερό τακτικά στην Ελλάδα» και το μεγάλο της παράπονο που άκουγε πίσω από την πλάτη της τη μομφή ότι ήταν παστρικιά (πόρνη), επειδή πλενόταν συχνά.

    Και μετά θυμήθηκα ότι δεν ξέρω από πού βγαίνει το παστρικός. Ο Τριανταφυλλίδης έχει μια εξαιρετικά πολύπλοκη ετυμολογία: «μσν. παστρεύω < σπαστρεύω με ανομ. αποβ. του πρώτου [s] < *σπαρτεύω με επανάληψη του [s] της πρώτης συλλ. και μετάθ. του [r] < σπάρτ(ον) (που χρησιμοποιόταν για σκούπισμα) -εύω». Έχει προταθεί άλλη λύση;

  86. #83
    Πιδύε είσαι ημίθεος! 🙂
    Πες μου τώρα πώς να το βάζω στο γουόρντ (αν γίνεται) γιατί, μέχρι τώρα, σε κάτι μεταγραφές το κάνω έτσι ι . 😀

  87. Α δεν πιάνει. Το κάνω γιώτα υπογραμμισμένο, εννοώ.

  88. Spiridione said

    Π2 δεν ξέρω αν έχει προταθεί άλλη λύση, θα μας πει και ο Νικοκύρης, αλλά βλέπω ότι ο Κουκουλές δεν θεωρεί απίθανο να προέρχεται από το σπαρτζίον. Και αυτό βέβαια από το σπάρτο προέρχεται, αλλά χρησιμοποιούνταν για το πλύσιμο του σώματος, όχι για φασίνα. Και ο Ευσταθιος Θεσσ/νικης το γράφει και διαμαρτύρεται για την παραφθορά.
    http://books.google.gr/books?id=7TzhAAAAMAAJ&q=%22%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B5%CF%8D%CF%89%22&dq=%22%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B5%CF%8D%CF%89%22&hl=el&sa=X&ei=MtgRVP7hGM3faKnBgdgO&ved=0CCoQ6AEwAjgK
    http://books.google.gr/books?id=ciJJAAAAcAAJ&pg=RA1-PA499&dq=%22%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B6%CE%AF%CE%BF%CE%BD%22&hl=el&sa=X&ei=0NcRVKKPHYHhapiLgoAP&ved=0CCMQ6AEwATgU#v=onepage&q=%22%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B6%CE%AF%CE%BF%CE%BD%22&f=false
    Βρήκα εδώ στα γκουγκλοβιβλία και για ένα υδραίικο καράβι που φόρτωσε στην Αυλώνα σπαρτζί. Να είναι σφουγγάρι;
    http://books.google.gr/books?id=p6dUAAAAYAAJ&q=%22%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B6%CE%AF%22&dq=%22%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B6%CE%AF%22&hl=el&sa=X&ei=FtgRVO2UEJDsaPzCgfgO&ved=0CB0Q6AEwAA

  89. 3,
    Κι αν παρτέρι, κι αν παρτέρι
    φιλελεύθερη λαλιά!

  90. cronopiusa said

    Visconti, Morte a Venezia (1971) – Il barbiere

    Ombre elle – je voudrai etre .. Gnawa diffusion Version Hentouri

    Je voudrais être un fauteuil
    Dans un salon de coiffure pour dames
    Pour que les fesses des belles âmes
    S’écrasent contre mon orgueil

    J’aimerais être un parfum
    Juste pour me faire sentir
    Et sur votre corps m’évanouir
    Comme une goutte entre deux seins

    J’aimerais être un peigne
    Et caresser vos mèches
    Être dans une main fraîche
    Dont la moiteur me baigne

    Ah, mais j’voudrais être un fauteuil
    Dans un salon de coiffure pour dames
    Pour que les fesses des belles âmes
    S’écrasent contre mon orgueil

    Ah, c’que j’voudrais être un fauteuil
    Dans un salon de coiffure pour dames
    Pour que les fesses des belles âmes
    S’écrasent contre mon orgueil

    J’aimerais être une ceinture
    Et serrer votre taille
    Pour ne perdre aucun détail
    De l’étrange cambrure

    J’aimerais être la poussière
    De vos ongles sous la lime
    Et recevoir ce souffle intime
    Qui m’éparpille et me perd

    Ah, mais j’voudrais être un fauteuil
    Dans un salon de coiffure pour dames
    Pour que les fesses des belles âmes
    S’écrasent contre mon orgueil

    Je voudrais être une chemise
    Et avoir pour seul dessein
    De voiler vos noirs raisins
    Sans sur vous avoir main mise

    Je me transforme et j’abonde
    Pour ne pas vous rater
    Mais pour percer vos secrets
    Il me faudrait être un monde.

    Ah, mais le pied c’est d’être un fauteuil
    Dans un salon de coiffure pour dames seulement
    Pour que les fesses des belles âmes
    S’écrasent contre mon orgueil

  91. smerdaleos said

    @84, Ιάκωβο:

    Κοίτα, από αυτό που καταλαβαίνω υπήρχαν ετερόχρονες πηγές δανεισμού λατινικών όρων στην αγγλική.

    Η γαλλική γλώσσα είναι η μόνη ρωμανική ποικιλία που έτρεψε τα λατινικά k,g σε προστριβώμενα tš,dž σε όλες τις θέσεις. Οι άλλες λατινιογενείς γλώσσες το έκαναν μόνο πριν από τα φωνήεντα e,i (λ.χ. λατ. cancellus > ελλην. κάγκελο, αλλά ιταλικό cancello = /kantšello/.

    H γαλλική εξέλιξη ήταν /tšantsel/ >/ šansel/ (chancel) με την αποπροστριβοποίηση (deaffrication, tš>š, dž>ž), σύμφωνα με τη wikipedia να γίνεται μετά το 1200:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Phonological_history_of_French#To_Late_Old_French.2C_c._1250.E2.80.931300

    Επομένως, χωρίς να έχω εμβαθύνει στο θέμα θα έλεγα ότι η Αγγλική δείχνει έναν διαχρονικό δανεισμό αγγλικών όρων, από τα λατινικά δάνεια της αγγλο-σαξωνικής (όπου τα k,g είναι άθικτα, λ.χ. cattle, castle), από την γαλλική πριν από την αποπροστριβωποίηση (λ.χ. chattels) και από την γαλλική μετά την αποπροστριβοποίηση.

    Έτσι φτάνουμε στο υβριδικό αγγλικό cansel που διατηρεί το πρώτο /k/ άθικτο (ούτε καν tš) και με το δεύτερο /k/ να έχει ακολουθήσει όλη τη γαλλική πορεία k>ts>s.

  92. 72
    Οι Κύπριοι τρώνε σιεφταλιές και σιάμαλι, οι Ελλαδίτες εδώ δεν έχουν πρόβλημα να παραγγέλλουν σεφταλιές και σάμαλι. Ο χοίρος γράφεται χοίρος, ακόμη κι όταν προφέρεται σιοίρος, ενώ στην απόδοση της φωνητικής σε κυπριακά ποιήματα ή παροιμίες γράφεται ‘σιοίρος’…
    Κύπριος μαθητής μου στο Λονδίνο μου έγραψε σε έκθεση ότι τα Χριστούγεννα ο πατέρας του τον ‘πήρε στους σίλλους’, που έπρεπε να διαβάσω ‘σιύλλους’, δηλαδή κυνοδρομίες, στο ‘dog racing’ του Wathamstow.
    Έχω στο χέρι μου, τυχαία για τα μαθήματά μου της ελληνικής, το βιβλίο του Φοίβου Παναγιωτίδη, αναπληρωτού καθηγητού Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου, ‘Μίλα Μου Για Γλώσσα’. Είναι σαφής σε σχετικό κεφάλαιο ότι γλώσσα δεν είναι η γραφή της, κι ότι η δεύτερη συνιστά σύμβαση γραπτής απόδοσης της πρώτης που δεν την υποκαθιστά.
    Έχει όμως μια δύναμη και γοητεία εξαιτίας της πιο προσεγμένης, πιο έντεχνης και συνειδητά δημιουργικής προσπάθειας στην γραφή, ώστε το ‘μεγαλείο’ μιας γλώσσας να μετράται σε αναφορά προς την γραμματεία της, το σώμα των γραπτών κειμένων της. Η Κυπριακή υστερεί στην καταγραφή κειμένων στην τοπική διάλεκτο, οι πρωτοβουλίες απόδοσης των φωνολογικών ηχοχρωματισμών της ανέκαθεν αφήνονταν στην πρωτοβουλία των δημιουργών. Όλοι οι Κύπριοι φυσικοί ομιλητές δεν έχουν κανένα πρόβλημα να αναγνωρίσουν τον ήχο της προφορικής τους γλώσσας, όπως κι αν αποδοθεί το ‘σh’ της σιεφταλιάς ή του σιοίρου ή και χοίρου.
    Κι όσο κι αν κλωτσήσει ο Χ.Μ.

  93. cronopiusa said

    World’s Greatest Head Massage

  94. π2 said

    86: H Galatia που λέει ο ΝικΝικ, με έτοιμο χαρακτήρα για το γιοτ (χωρίς συνδυασμό δηλαδή), είναι εδώ. Οι SIL είναι καλές γραμματοσειρές. Μια δοκιμή θα σε πείσει (αν δεν είναι unicode χαρακτήρας, όπως κατάλαβα από μια γρήγορη ανάγνωση, θα το ψάξεις στο private use area).

  95. Ιάκωβος said

    91,smerdaleos
    Σε ευχαριστώ για την απάντηση. Σκεφτόμουνα αν οι αλλαγές στην προφορά συνδέονται κατά κάποιο τρόπο με την αλλαγή του κλίματος από τον θερμό Μεσαίωνα στη Μικρή Εποχή των πάγων, που αρχισε περίπου το 1200. Από την άλλη μπορεί να παίζει ρόλο και το κατέβασμα βόρειων λαών στο νότο. Οι γαλλο-νορμανδοί ήταν Σκανδιναβοί. Δεν έχω πολλές γνώσεις για το θέμα, μια σκέψη έκανα.

  96. sarant said

    85: Και το ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη την ίδια με το ΛΚΝ ετυμολογία έχει. Δεν είναι και τόσο απίθανη.

  97. smerdaleos said

    @90, Cronopiusa:

    Visconti, Morte a Venezia (1971) – Il barbiere

    Φερράρα (μεταξύ Βενετίας και Μπολόνιας), παρωδία στην τοπική φερραρέζικη διάλεκτο του άρχοντα των δακτυλιδιών (ιταλικά «Il signore degli anelli») με τίτλο «il signore dei tarzanelli» («tarzanelli» στα φερραρέζικα είναι τα υπολείμματα κοπράνων που κρέμονται «σαν τον Ταρζάν» από τις τρίχες ενός μη καλά σκουπισμένου πισινού).

    Υπάρχουν υπότιτλοι στην πρότυπο ιταλική για τα δυσκατάληπτα διαλεκτικά σημεία.

    [2:04]

    Φερραρέζικα: Le mei aver brag rott inta cul che rott cul intil brag
    Πρότυπος Ιταλική: è meglio avere le braghe rotte sul culo che il culo rotto nelle braghe

    Μετάφραση: είναι καλύτερο να έχεις τρύπια («σπασμένα») παντελόνια φορεμένα σε άθικτο κώλο από το να έχεις τρύπιο κώλο μέσα σε άθικτα παντελόνια

    Τώρα γιατί θυμήθηκα αυτό το βίντεο. Στα ιταλικά ο «τσιγγάνος» είναι zingaro (/dzingaro/), στα φερραρέζικα (3:03) είναι ένας ήχος που άλλωτε τον ακούω σαν /singan/ και άλλωτε σαν /θingan/.

    http://en.wiktionary.org/wiki/zingaro

  98. Ιάκωβος said

    93, Kronopiusa,
    σε πληροφορώ ότι ο κουρέας μου εδώ στην Αθήνα, που είναι Ινδός και φτηνός, με ένα ταληράκι κουρεύει και κάνει κι ένα καλό μασάζ στο κεφάλι και το σβέρκο, χωρίς βέβαια τα ιστριονικά του τύπου στο βιντεάκι. Στο τέλος στρίβει το κεφάλι του πελάτη ώσπου να κάνουν οι αυχενικοί του σπόνδυλοι κράκ. Οι δικοί μου κάνουν κρουκρουκρούκ.

  99. munich said

    από την κούραση διάβασα World’s Greatest Head Massacre και το χειρότερο …συνέχισα να διαβάζω τα σχόλια χωρίς να αναρρωτηθώ πέρι τίνος πρόκειται 😦

  100. Η απόδοση του γερμανικού sch με σχ στα ελληνικά είναι φυσικά καθαρά ορθογραφική, το αστείο όμως είναι ότι ιστορικά το sch πράγματι προφερόταν αρχικά όπως γράφεται, δηλαδή σχ, και έτσι προφέρεται και σήμερα στα ολλανδικά, π.χ. ολλ. schrijven (σχράιβεν) = γερμ. schreiben < λατ. scribere. Βέβαια, στα γερμανικά το αρχικό s τράπηκε σε παχύ sch πριν από όλα τα σύμφωνα, κι έτσι προέκυψαν πάμπολλες λέξεις (π.χ. Schloss = ολλ. slot) που το αρχικό sch ποτέ δεν ήταν σχ. Υποθέτω ότι και του Σλήμαν το όνομα, του οποίου αγνοώ την προέλευση, σ’αυτή την κατηγορία θα ανήκει· αντιθέτως, του Σχιλλέρου 🙂 μάλλον θα είχε όντως σχ πριν από πολλούς αιώνες…

  101. #94
    Ευχαριστώ. Την κατέβασα τη γραμματοσειρά, αλλά πώς να κάνω να βγει ο χαρακτήρας δεν γνωρίζω. Δηλαδή πώς (ή πού) να ψάξω για την private use area.

  102. Εαμοβούλγαρος said

    1) Οργισμένο το Μέγαρο Μαξίμου με την σημερινή πρωτοσέλιδη γελοιογραφία του «Ποντικιού» που εμφανίζει τον Τρελαντώνη Σαμαρά σαν βενζινοπώλη, τον οποίο οι πελάτες ρωτάνε πόσο την έχει (την μπάμια του)

    2) Νέα ξεφτίλα για τον πάμπλουτο χριστιανούλη Διονυσάκη Σαββόπουλο: Δήλωσε πως την Θεσσαλονίκη την σώζοι το λείψανο του Αγίου Δημητρίου , το οποίο – σημειωτέον – είναι ψεύτικο και ανακαλύφθηκε 600 χρόνια μετά την υποτιθέμενη κοίμηση του ανύπαρκτου Αγίου…

    3)Μεζεδάκι για τον κ. Σαραντάκο: Ο 2ος σύζυγος της Μαρίας Δαμανάκη, κινηματογραφικός κριτικός Δημητράκης Δανίκας γράφει άρθρα χωρίς να χρησιμοποιεί στοιχειωδώς το γούγλ: Αγνοώντας ότι η περίφημη φράση «Patriotism is the last refuge of a scoundrel» ανήκει στον μεγάλο Άγγλο λεξικογράφο Samuel Johnson (1709-1784) την απέδωσε σε… Αμερικανό ιστορικό αλλοιώνοντάς την
    ως εξής: «Ο πατριωτισμός είναι το άσυλο των τσαρλατάνων»!..

  103. Ε μπορείς και καλύτερα… Μάλλον είναι ώρα για αλλαγή, τι λες;

  104. Ιάκωβε, δεν χρειάζονται κλιματολογικές εξηγήσεις. Το αρχικό λατινικό ca έγινε cha (αρχικά προφερόμενο ča) στα γαλλικά του Παρισιού, της Καμπανίας (Champagne!) και γενικά του μεγαλύτερου μέρους της Γαλλίας, διατηρήθηκε όμως ως ca στις βορειότατες επαρχίες — όχι μόνο στη Νορμανδία, παρά και στην Πικαρδία και (νομίζω) και στη Λιέγη. Γι’ αυτό πάρα πολλές λέξεις πέρασαν στα αγγλικά από τη νορμανδική διάλεκτο μ’αυτή τη μορφή: camel (πρβ. γαλλ. chameau), castle (πρβ. γαλλ. château), car (πρβ. γαλλ. char)… H περίπτωση του cattle/chattel (γαλλ. cheptel, από το λατ. capitale = κεφάλια ζώων, κεφάλαιο) είναι πιο μπερδεμένη, αφου, όπως δείχνει η παραπομπή του Σμερδαλέου, έχουμε δανεισμό στα λατινικά της Αγγλίας ήδη πριν απο τη νορμανδική κατάκτηση.

  105. π2 said

    101: Στο office, inser symbol / Εισαγωγή, Σύμβολο, και μετά στο κουτάκι που σου ανοίγει ψάχνεις τον χαρακτήρα (το private use area το βρίσκεις στο «υποσύνολο» πάνω δεξιά).

  106. π2 said

    inser –> insert

  107. munich said

    ο δανίκας γράφει στο ΠΘ???
    κ. Εαμοβούλγαρε θα ήθελα να σας παρακαλέσω μην μας παραπέμπετε σε αυτήν την ιστοσελίδα ή τουλαχιστον βάζετε εμφανή σύνδεσμο όπως κάνατε μέχρι πρότινως.

  108. #105
    Μπα, στο υποσύνολο δεν έχει private use area.

  109. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    102-107: Ναι, γράφει στο ΠΘ εδώ και καιρό. Δυστυχώς.

  110. cronopiusa said

    Visca Catalunya Lliure !!!!!

    Shampoo – ‘E zizze (Beatles-Cover-Day Tripper)

  111. Γς said

    97:
    Α, για κώλους και παντελόνια είχε πει ένα ωραίο κι ο Λαλής.

    Ηταν στου Παντελή το καφενείο και παίζανε χαρτιά όταν μπήκε κάποιος να κάνει τηλέφωνο.
    Αγνωστος. Ενας ψηλός, πάρα πολύ αδύνατος, καλοντυμένος, μέσα σε κάτι ρούχα που κρεμόντουσαν πάνω στο λιγνό κορμί του.

    Και ο Λαλής να ψιθυρίζει στη παρέα του:
    -Ρε σεις, τι’ ναι τούτος; Δεν έχουμε παντελόνι να βάλουμε στο κώλο μας κι αυτός δεν έχει κώλο να βάλει στο παντελόνι του!

  112. Γς said

    102:
    Εαμοβούλγαρε, καλημέρα.
    Πέρασα χτες απ το Carrefour και βλέποντας κάτι προσφορές που είχε, σε θυμήθηκα.
    Καταλαβαίνεις τώρα…
    Ευχαριστώ

  113. Να επισημάνω πως πράγματι «η αγγλική λέξη curry έγινε διεθνής δηλώνοντας [σχετικό] μπαχαρικό», αλλά για τους Ινδούς – όπως μού έχουν εξηγήσει οι μαθητές μου – curry είναι τρόπος παρασκευής φαγητού με πολλά μπαχαρικά, όπως λέμε, ξερωγώ, «λεμονάτο».

  114. Παρεμπιπτόντως, σχετικό ινδικό έργο (The Lunchbox) βλέπεται ευχάριστα και έχει ενδιαφέρουσα εικόνα.

  115. Γς said

    113:
    Carry και carrier.
    Στίγμα μεσογειακής που λέγαμε [και γαμώ το κέρατό μας].

    Στίγμα λοιπόν και φορέας δρεπανοκυτταρικής αναιμίας π,χ,, carrier.
    Αλλά και η φέρουσα συχνότητα, FM ή AM, που αγωνιζόμασταν να την διαμορφώσουμε με την ακουστική. ‘Η και να την αποδιαμορφώσουμε (φώραση) την carrier,

    Carrier, modulation, Audio κτλ. Τότε που δεν είχαμε PC να παίζουμε

  116. spiral architect said

    @107, 109:
    «Άμα γεράσει ο άνθρωπος
    δεν έχει σωτηρία,
    είν’ σα το γραμμάτιο,
    που λήγει η προθεσμία.»

    Κρητική μαντινάδα

  117. Τσοπάνος said

    @102,107.109,116:
    Ο Δ. ελέγχεται μόνο ως προς την άγνοιά του για το S.J.
    Το πού γράφει, θα έπρεπε να μας αφήνει αδιάφορους. Το τι γράφει έχει σημασία.
    Θεωρώ πως είναι προτιμότερο να γράφεις σωστά πράγματα, απευθυνόμενος σε χαμηλού, παρά σε υψηλού, επιπέδου αναγνώστες. Έτσι, υπάρχει πιθανότητα να επηρεαστούν προς το καλύτερο κάποιοι.
    Και στο τέλος, από κάπου έπρεπε να βγάλει το μεροκάματο ο άνθρωπος. Εκτός κι αν προτιμάτε το «πτωχός πλην τίμιος».
    Αλλά, «ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω»…

  118. spiral architect said

    @117: Ρε, και το ψωμί του και το παντεσπάνι του να βγάλει, ποιος διαφωνεί. Αλλά όχι ρε γμτ στο ΠΘ. Ήμαρτον, λίγη αξιοπρέπεια πια! Ξέχασε, από που ξεκίνησε;
    Tα στερνά τιμούν τα πρώτα … δυστυχώς για άλλη μια φορά … 😦

  119. cronopiusa said

    97
    πολλά καλόν

    98
    το στίγμα του;

    Alex Salmond attacks BBC + Nick Robinson on ‘Market sensitive information’ (11Sept14)

    Καλή σας μέρα

    Modern Jazz Quartet – Django ( full CD Remastered )

  120. sarant said

    117-118: Τσοπάνε δεν θα είχα αντίρρηση αν διατηρούσε ένα επίπεδο (που όμως το είχε χάσει από παλιότερα). Κανείς δεν μέμφθηκε (ή τουλάχιστον εγώ δεν μέμφθηκα) τον Στάθη ή τον Μπογιόπουλο που γράφουν στην Real (που πάντως είναι μερικές παρασάγγες παραπάνω από κάθε άποψη).

    113: Έτσι είναι -εσύ φαντάζομαι θα έχεις κάνει και τη σχετική γευσιγνωσία.

  121. LandS said

    85. …συνήθεια καθαρισμού στα αρχαία γυμνάσια, με τη στλεγγίδα να απομακρύνει το ανακατωμένο με χώμα, λόγω της άσκησης, λάδι.

    Δεν ξέρω αν στα τριάντα πέντε σχόλια που μεσολάβησαν έχει πει κάποιος κάτι, αλλά το λάδι μαζί με τον ιδρώτα αντιδρά με το χώμα ή, καλύτερα, τη στάχτη (από κόκκαλα ακόμα καλύτερα) και φτιάχνει σαπούνι.

    Οι παλιές νοικοκυρές έπλεναν με αλισίβα, έριχναν λεβάντα και λουλάκι και τα εσώρουχα έλαμπαν, μοσχομύριζαν και ήταν πεντακάθαρα.
    Η Βίκι λέει ότι η στάχτη ήταν από ξύλα, όμως αυτή από κόκκολα έχει ποτάσα και κάνει πιο απαλό σαπούνι.
    Δεν λέω που εύρισκε το λίπος και τα οξέα η αλισίβα.

  122. ‘Σόφοκλες, πώς διατηρείσαι τόσο καλά;’, ρωτήθηκε ο τραγωδός. ‘Αλείφομαι από έξω με λάδι κι από μέσα με μέλι’, απήντησε…

  123. 100: Να συμπληρώσω, Άγγελε, ότι στις περιπτώσεις εκείνες όπου το άηχο μεταφατνιακό τριβόμενο /sch/ αποτέλεσε μετεξέλιξη του /s-ch/, προηγήθηκε η προφορά /sk/. Δεδομένου τώρα ότι το ενδιάμεσο στάδιο /s-ch/ τοποθετείται σίγουρα πριν από τον 11ο αιώνα, το επίθετο του Σίλερ ωστόσο με τη μορφή Scyleres μαρτυρείται μόλις από τον 14ο, η προφορά s-chiller θα πρέπει να αποκλειστεί.

  124. Πάνος με πεζά said

    @ 48 : > Για παράδειγμα: το αγγλικό όνομα Richard Gear αποδίδεται στα ελληνικά Ρίτσαρντ Γκιρ. Αυτό στην Κρήτη θα προφερθεί Ρίτσαρντ Djιρ.

    Εμφανίστηκε ο ηθοποιός, στο ζήπεδο του ΟΦΗ ! Δίπλα του και ο Κατσανεβάchης.

    Nα χαθείτε, μου θυμίσατε και τον CYBER ! Τυπώναμε, κι αναγνωρίζαμε (μετά από καμιά ώρα, που έψηνε ο φούρνος…) τα καμώματά μας από τον κωδικό μας στη Σχολή, που εμφανιζόταν με γιγαντογράμματα στην πρώτη σελίδα. Π.χ. ο δικός μου, 1087… είχε ένα τεράστιο «1» φτιαγμένο από ασσ(έ)ους, ένα μηδενικό φτιαγμένο από μηδενικά. κ.ο.κ. (τρομερό software !).

    Ώσπου μια μέρα… «Είδες κάτω στον εκτυπωτή; Κάποιο αστέρι, από τους Μηχανολόγους, έχει τυπώσει το Χριστό με χαρακτήρες !» Φαντάσου τώρα εμείς, που κομπιούτερ ξέραμε μόνο το χρατς-τσικ-ντρουμ-τρακατρακατρουμ, με τη χαρτοταινία…

    Στην ουσία είχε κάνει κάτι τέτοιο (ο εικονιζόμενος ουδεμία σχέση έχει με το Χριστό).

  125. sarant said

    124: Αυτό το σχόλιο το είχε πιάσει η σπαμοπαγίδα και ήταν βαθιά μέσα στο πηγάδι με τα σπαμ.
    Πάντως το λινκ κάτω-κάτω δεν βγάζει πουθενά.

  126. Γς said

    124:
    >Nα χαθείτε, μου θυμίσατε και τον CYBER !

    Σε μένα αναφέρεται [να χαθώ] (#43)

    Για τα τυπώματα που λέει, επανέρχομαι

  127. Γς said

    126:
    Επανήλθα
    http://caktos.blogspot.gr/2014/09/blog-post_29.html

  128. NikosR said

    Βέβαια το curry και το carry δεν είναι ομόηχες λέξεις σε καμμιά διάλεκτο της Αγγλικής από όσες μπορώ να σκεφθώ. Η ‘φωνηεντοπενία’ της νεοελληνικής έβαλε νομίζω το χεράκι της σε αυτήν την μικρή ανακρίβεια.

  129. sarant said

    128: Το άρθρο δεν εννοεί το ρήμα carry, αλλά το ρήμα curry!

  130. 113: Νομίζω ότι έτσι λέγεται ένα αρωματικό φυτό τα φύλλα του οποίου χρησιμοποιούν στην Ινδική κουζίνα. Το μπαχαρικό είναι μίγμα διάφορων άλλων μαζί με κάρρυ & λέγεται curry powder.

  131. NikosR said

    129: Ποιό ρημμα ‘curry’? Το μόνο που βρίσκω είναι ο μαθηματικός όρος ‘currying’.

  132. NikosR said

    Και συγγνώμη για το ανορθόγραφο του ‘ρήματος’ παραπάνω..

  133. NikosR said

    Και όμως υπάρχει http://www.merriam-webster.com/dictionary/curry

  134. NikoR, η εκφραση to curry favor είναι κοινότατη. Μαθηματικός όρος currying δεν υπάρχει, υπάρχει όμως carry(ing), που είναι η μεταφορά του κρατούμενου (π.χ. στην πρόσθεση).

  135. sarant said

    134: Ε, αυτό εννοούσα 🙂

  136. nikosr said

    134: Το ρήμα curry δεν το ήξερα, το έμαθα. Ο μαθηματικός όρος υπάρχει (και προέρχεται από τον όνομα μαθηματικού) http://en.wikipedia.org/wiki/Currying

  137. nikosr said

    130: Αναφέρεσαι προφανώς σε αυτό που οι Αγγλόφωνοι ονομάζουν curry tree (lat. Murraya koenigii) και που τυχαίνει να είναι ξαδελφάκι των εσπεριδοειδών. Τα φύλλα του βρωμάνε στις περισσότερες ελληνικές μύτες! Δεν προέρχεται από αυτό το curry powder που είναι και αυτός Αγγλικός όρος και αναφέρεται σε όποιο μίγμα μπαχαρικών της Ινδικής κουζίνας.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Curry_tree

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: