Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

«Η νοσταλγία του Γιάννη», αθησαύριστο διήγημα του Αλέξ. Παπαδιαμάντη (εκδόσεις Ερατώ)

Posted by sarant στο 26 Οκτώβριος, 2014


cover000Από χτες βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία το βιβλίο «Η νοσταλγία του Γιάννη», από τις εκδόσεις Ερατώ, σε επιμέλεια δική μου. Το άγνωστο αυτό διήγημα του Παπαδιαμάντη το παρουσίασα αρχικά εδώ στο ιστολόγιο το καλοκαίρι του 2012, λίγο μετά αφότου το ανακάλυψα. Σε εκείνη την πρώτη δημοσίευση διατηρούσα κάποια μικρή επιφύλαξη αν το κείμενο είναι του Παπαδιαμάντη, γι’ αυτό και είχα βάλει ερωτηματικό στον τίτλο του άρθρου. Τώρα, είμαστε βέβαιοι ότι το διήγημα είναι γνήσιο παπαδιαμαντικό, το πολύ με ελάχιστες επεμβάσεις των συντακτών του περιοδικού όπου αναδημοσιεύτηκε.

Είναι τόσο σημαντικό ένα άγνωστο διήγημα του Παπαδιαμάντη; Ασφαλώς δεν πρόκειται να αλλάξει η γενική γνώμη μας για τον συγγραφέα της Φόνισσας από αυτό το ένα διήγημα που ανασύρθηκε από την αγκαλιά της λήθης. Δεν θέλω να πέσω στην παγίδα που πέφτουν πολλοί ερευνητές να θεωρούν καίριας σημασίας αποκλειστικά και μόνο τον ειδικό τομέα όπου ερευνούν οι ίδιοι, και κοσμοϊστορικά τα ευρήματά τους. Η «Νοσταλγία του Γιάννη» είναι μία από τις 172 ψηφίδες που συνθέτουν το έργο του διηγηματογράφου Παπαδιαμάντη. Ως τώρα γνωρίζαμε 171 διηγήματα, τώρα προστίθεται και ένα ακόμα, το 172ο διαμαντάκι θα έλεγα.

Το χαρακτήρισα αθησαύριστο, θα μπορούσα επίσης να το πω ανεύρετο. Έτσι το χαρακτηρίζει ο Ν.Δ.Τριανταφυλλόπουλος, ο οριστικός εκδότης του Παπαδιαμάντη, στον 4ο τόμο της κριτικής του έκδοσης (σελ. 637-8). Εκεί αναφέρει: Δυστυχώς, παρά τις προσπάθειες και τα σχετικά δημοσιεύματα, δεν ανακαλυφθηκε κανένα από τα ‘ανεύρετα’ διηγήματά του, που είναι τα εξής: 1) «Ο μοναχογιός», της σειράς ‘Διηγήματα του θέρους’, δημοσιευμένο στην «Λαϊκή», άλλη έκδοση της «Ακροπόλεως», στις 10 Ιουνίου 1900, 2) «Η νοσταλγία του Γιάννη» στην εφημ. «Αλήθεια», 25 και 26 Απριλίου 1906, 3) «Ανέορτοι», πιθανώς στην «Ακρόπολι», και 4) «Η Δούλα», δημοσιευμένη (έξι ή εφτά συνέχειες) στην εφημ. «Νέα Ζωή», άγνωστη στις βιβλιοθήκες.
Και σε υποσημείωση, ο Ν.Δ.Τ. αναφέρει ότι σύμφωνα με μια μαρτυρία σε περιοδικό του 1938, ο Αντώνης Μουσούρης είχε στο αρχείο του αποκόμματα των διηγημάτων «Η νοσταλγία του Γιάννη» και «Ανέορτοι».

Θα ρωτήσετε, αφού τα διηγήματα είναι ανεύρετα, πώς ξέρουμε ακόμα και την ημερομηνία που δημοσιεύτηκαν; Το ξέρουμε από δημοσιεύσεις ή αγγελίες σε άλλες εφημερίδες, που τα δικά τους σώματα υπάρχουν στις βιβλιοθήκες, ότι δημοσιεύτηκε το τάδε διήγημα του Παπαδιαμάντη «εις την εκλεκτήν συνάδελφον». Όμως, όσο κι αν φαίνεται περίεργο, παρόλο που για δύο διηγήματα είχαμε πλήρη βιβλιογραφικά στοιχεία, δεν έγινε μπορετό να βρεθούν τα συγκεκριμένα φύλλα των εφημερίδων σε καμιά βιβλιοθήκη, είτε δημόσια είτε ιδιωτική.

Θα απορείτε: το διήγημα, που μπορείτε να το διαβάσετε στο λινκ που δίνω πιο πάνω, δεν πιάνει πάνω από 8-10 σελίδες βιβλίου. Δικαιολογείται έκδοση για τόσο λιγοσέλιδο έργο; Η ένσταση είναι βάσιμη -αλλά από τη άλλη μεριά, Παπαδιαμάντης είναι αυτός, δεν είναι παίξε γέλασε. Επειδή έχουν πάνω του εργαστεί πολλοί και δεινοί φιλόλογοι, δεν είναι και τόσο συνηθισμένο φαινόμενο να βγαίνει στην επιφάνεια άγνωστο διήγημα του Παπαδιαμάντη. Για την ακρίβεια, από το 1938 που σύνταξε ο Κατσίμπαλης τη βιβλιογραφία του, ένα μόνο άγνωστο διήγημα είχε φανερωθεί, το Γιαλόξυλο, που το ανακάλυψε ο Β. Τωμαδάκης το 2007 και αρχικά είχε δημοσιευτεί στο χριστουγεννιάτικο φύλλο της εφημ. Πατρίς (25.12.1905). Επομένως, η «Νοσταλγία του Γιάννη» είναι το δεύτερο του είδους, κι αν πάρουμε υπόψη μας τη θέση του Παπαδιαμάντη στη γραμματεία μας, το εύρημα δεν είναι αμελητέο.

Όταν είχε δημοσιευτεί το Γιαλόξυλο, ο Ν.Δ.Τριανταφυλλόπουλος έγραψε στα «Παπαδιαμαντικά Τετράδια»: Άμποτε την πρωτοχρονιά του 2011 το κύμα να ξέβραζε και άλλο ποντισμένο διήγημα. Η ευχή του εκπληρώθηκε, αλλά με κάποια καθυστέρηση. Όταν βρήκα το διήγημα του το έστειλα για να το εξετάσει και αφού… εξέδωσε πιστοποιητικό γνησιότητος είπαμε να συμπεριληφθεί στα Παπαδιαμαντικά Τετράδια, το αφιερωμένο στον Παπαδιαμάντη περιοδικό που έβγαζε ο Ν.Δ.Τ. Όμως, για οικονομικούς λόγους δεν έγινε μπορετή η έκδοση του τεύχους, κι έτσι «Η νοσταλγία του Γιάννη» έμενε ανέκδοτη. Κι επειδή είμαι της παλαιάς σχολής, όπου έκδοση σημαίνει πρώτιστα βιβλίο, κι επειδή καλά και άγια και πολύτιμα είναι τα λογοτεχνικά περιοδικά αλλά, κακά τα ψέματα, κυκλοφορούν σε στενό κύκλο, αφού το συζήτησα με τον Μανώλη Μανουσάκη, των εκδόσεων Ερατώ, αποφασίσαμε να βγάλουμε το διήγημα σε βιβλιαράκι.

Πρόσθεσα εισαγωγή, όπου αφηγούμαι τα περιστατικά της εύρεσης του διηγήματος, γλωσσικά σχόλια στο επίμετρο, εργοβιογραφικό χρονολόγιο του Παπαδιαμάντη, και κάποιες όχι πολύ γνωστές μαρτυρίες ανθρώπων που τον έζησαν, κι έτσι βγήκε ένα καλό τομίδιο, που νομίζω ότι είναι και ωραίο δωράκι για τα Χριστούγεννα.

Δεν είπα όμως πώς βρήκα το διήγημα του Παπαδιαμάντη. Έχω βέβαια ένα καλούτσικο αρχείο με περιοδικά και εφημερίδες, αλλά όχι την Αλήθεια του 1906. Δεν βρήκα την πρώτη δημοσίευση, αλλά μια μεταγενέστερη πηγή, το περιοδικό Οικογένεια, που αναδημοσίευσε το διήγημα στο πασχαλινό τεύχος του 1928. Η Οικογένεια ήταν λαϊκό περιοδικό που έβγαινε από το 1926 έως το 1934. Την έβγαζε ο Κ. Θεοδωρόπουλος, που επίσης εξέδιδε το γνωστότερο Μπουκέτο. Γύρω στο 1935 τα δυο περιοδικά συγχωνεύθηκαν, σε ενιαίο έντυπο με τον τίτλο Μπουκέτο, αλλά είχε περάσει πια η χρυσή εποχή τους, που κράτησε περίπου ως το 1933, όταν περισσότερο με το Μπουκέτο και κάπως λιγότερο με την Οικογένεια συνεργάζονταν τα πρώτα συγγραφικά ονόματα της εποχής. Η Οικογένεια ήταν κάπως λαϊκότερη και αισθηματικότερη από το Μπουκέτο, αλλά είχε κι αυτή κατά περιόδους αξιόλογη ύλη (ενώ σε άλλες εποχές δημοσίευε απλώς μεταφρασμένη γαλλική λογοτεχνία χαμηλών αξιώσεων). Με το Μπουκέτο και την Οικογένεια έχουν συνεργαστεί πυκνά δυο αγαπημένοι μου λογοτέχνες, ο Ν. Λαπαθιώτης και ο Γ. Κοτζιούλας, ο οποίος μάλιστα επί σειρά ετών δούλευε κιόλας διορθωτής και μεταφραστής στα δυο περιοδικά.

Η δημοσίευση της Νοσταλγίας στην Οικογένεια δεν με παραξενεύει. Στο Μπουκέτο, το αδελφό περιοδικό, είχαν δημοσιευτεί στη δεκαετία του 1930 αρκετά τότε ανέκδοτα διηγήματα του Παπαδιαμάντη, ενώ σε προηγούμενο τεύχος της Οικογένειας είχε δημοσιευτεί το (γνωστό) διήγημα του Παπαδιαμάντη «Οι δυο δράκοι», που τότε ήταν ανέκδοτο. Από την αντιπαραβολή με την πρώτη δημοσίευσή του βλέπουμε ότι η μεταφορά είναι πιστή έξω από ένα-δυο λαθάκια.  Όλα αυτά τα λέω για να τεκμηριώσω την υπόθεση ότι οι εκδότες του περιοδικού είχαν πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές του παπαδιαμαντικού έργου· άλλωστε, αγόραζαν «παλιά χαρτιά» και το διαφήμιζαν στα περιοδικά τους.

Την Οικογένεια (που, να σημειώσω, σε καμιά βιβλιοθήκη δεν έχω βρει πλήρες σώμα της) την είχα φυλλομετρήσει στη βιβλιοθήκη του ΕΛΙΑ παλιότερα, όταν έκανα αποδελτίωση δημοσιευμάτων του Λαπαθιώτη. Το αστείο είναι ότι είδα και πρόσεξα το διήγημα «Η νοσταλγία του Γιάννη» του Παπαδιαμάντη, επειδή όμως υπάρχει άλλο διήγημα με παρεμφερή τίτλο («Το Χριστός Ανέστη του Γιάννη») νόμισα πως πρόκειται γι’ αυτό, κι επειδή βιαζόμουν, σημείωσα απλώς σ’ ένα τεφτέρι που είχα «Ππδ-Ν. Γιάννη», αλλά δεν το ερεύνησα πιο πέρα. Κανα χρόνο αργότερα, γνώρισα τον μεταπτυχιακό φοιτητή Γιώργο Μιχαηλίδη, που κάνει ένα θηριώδες διδακτορικό στο Μόναχο, και που είχε μπόλικο αρχειακό υλικό φωτογραφημένο από όλες τις βιβλιοθήκες της επικράτειας. Ανταλλάξαμε το υλικό μας (αναστέναξαν οι σκληροί! -δίσκοι, να εξηγούμαστε) κι όταν άρχισα να εξετάζω με την ησυχία μου τα καλούδια που είχα αποκτήσει, τότε μόνο πρόσεξα ότι το διήγημα που είχα προσπεράσει πρωτύτερα ήταν άγνωστο!

Το αστείο είναι ότι μερικούς μήνες αργότερα (όταν πια είχα παρουσιάσει εδώ τη Νοσταλγία), καθώς αποδελτίωνα τα κατοχικά τεύχη του Μπουκέτου (που ούτε αυτά υπάρχουν σε πλήρες σώμα πουθενά, αν και τα τεύχη που λείπουν δεν είναι πολλά), βρήκα άλλη μία αναδημοσίευση της Νοσταλγίας, στο πασχαλινό τεύχος του 1942 (το διήγημα, αν δεν το είπα, είναι πασχαλινό). Δηλαδή, τόσα χρόνια υπήρχαν δύο αναδημοσιεύσεις του παπαδιαμαντικού διηγήματος, σε δύο έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας, και δεν τις είχε πάρει είδηση κανείς -ίσως επειδή οι νεότεροι μελετητές είχαν μάθει να περιφρονούν τα λαϊκά περιοδικά σαν το Μπουκέτο και την Οικογένεια -λιγότερο το Μπουκέτο, αλλά τα κατοχικά του τεύχη είναι δυσεύρετα.

Αλλά πολλά είπα. Η «Νοσταλγία του Γιάννη» βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία, η ψηφίδα που έλειπε προστέθηκε στη μορφή του κυρ Αλέξανδρου. Να ελπίζουμε να βρεθεί κι άλλο άγνωστο παπαδιαμαντικό διήγημα στο μέλλον; Δεν είναι βέβαιο αλλά δεν αποκλείεται. Ένα μόνο αρκεί να σκεφτούμε: Η εφημερίδα «Αλήθεια», που ο Παπαδιαμάντης αναφέρεται (από δημοσιεύσεις άλλων εφημερίδων) ως ταχτικός της συνεργάτης, βγήκε τον Απρίλιο του 1906 -και μέχρι να μετατραπεί σε εβδομαδιαίο έντυπο, στο τέλος του χρόνου, έβγαινε ως καθημερινή εφημερίδα επί οχτώ μήνες. Οπότε, αν βρεθούν τα φύλλα της, μπορεί να κρύβουν όχι ένα, αλλά πολλά ακόμα άγνωστα παπαδιαμαντικά διηγήματα. Ψηλώνει ο νους όταν το σκέφτεσαι…

 

 

Advertisements

102 Σχόλια to “«Η νοσταλγία του Γιάννη», αθησαύριστο διήγημα του Αλέξ. Παπαδιαμάντη (εκδόσεις Ερατώ)”

  1. Gpoint said

    Τούκα προ

  2. Γς said

    Καλημέρα
    Μπράβο!

  3. Gpoint said

    Καλημέρα

    Φαίνεται η αλλαγή της ώρας έφερε υπνηλία στους παρεπιδημούντες

    Θεωρώ εξαιρετική την ιδέα της έκδοσης με τα συμπαραρτυρούντα, ειδικά για τους νέους που σκοπεύουν να ασχοληθούν με τα ελληνικά γράμματα
    Εύχομαι να ανακαλύψεις και τα άλλα ανεύρετα, ακούραστος είσαι

  4. Νέο Kid Στο Block said

    Νίκο, το θαυμασμό και τα συγχαρητήριά μου τα έχω δώσει στο παλιό νήμα,οπότε δεν χρειάζεται επανάληψη εδώ.
    Μού κάνει εντύπωση το εξώφυλλο! Aναφορά στο «Λαγός τη φτέρη έσειε, κακό της κεφαλής του!» ή είναι η ιδέα μου; 🙂

  5. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Θα το πω στην κόρη μου, που έχει γίνει ανεμιστηράκι του κοσμοκαλόγερου.
    @4: Το ίδιο σκέφτηκα και γω για το εξώφυλλο.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και τα καλά σας λόγια!

    Μπέρδεψα πάλι τις ώρες, όπως παθαίνω κάθε φορά που αλλάζει η ώρα, και το ανέβασα νωρίτερα απ΄ όσο λογάριαζα.

    4-5: Το εξώφυλλο είναι πρωτότυπη δουλειά ζωγράφου, που όμως δεν θυμάμαι το όνομά του.

  7. Sotos said

    Πολλά συγχαρητήρια. Άκου εκεί ερώτηση: «είναι τόσο σημαντικό ένα άγνωστο διήγημα του Παπαδιαμάντη;»! Πράγματι, «ασφαλώς» είναι η απάντηση. Και πάλι, πολλά συγχαρητήρια! (Πόσο ωραία η λέξη «διαμαντάκι»…)

  8. andam said

    Καλημέρα σε όλους!

    Νίκο συγχαρητήρια! συγχαρητήρια που είσαι ένας ακούραστος ερευνητής. Σε ανθρώπους σαν και σένα που με γνώσεις και μεράκι ψάχνεις κείμενα, λέξεις, ξεχασμένους αλλά σημαντικούς λογοτέχνες όπως ο Λαπαθιώτης και ο Κοτζιούλας – που τους γνώρισα από σένα-οφείλουμε πολλά.Ότι και να πούμε είναι λίγο. Φαντάζομαι την χαρά και τη συγκίνηση σου όταν βρήκες την “Η νοσταλγία του Γιάννη” που ακόμα δεν το διάβασα.
    Σ΄ευχαριστούμε που τα μοιράζεσαι μαζί μας και είσαι φίλος έστω και διαδικτυακά!

  9. sarant said

    Ευχαριστώ, ευχαριστώ!

    7: Ρητορική ήταν η ερώτηση, ας πούμε.

    Θα λείψω για μερικές ώρες.

  10. spiral architect said

    @6γ: Δεν τον/την βρήκα αν και την κροπάρισα.
    (πάρτε το βιβλίο, να τον μάθετε)

  11. Γς said

    10:
    Εκανα το ίδιο πριν πό σένα 😉

  12. Theo said

    Καλημέρα κι από ‘δω!
    Τα συγχαρητήριά μου, Νίκο. Δεν είναι και λίγο να ανακαλύπτεις έν από τα δύο αθησαύριστα διηγήματα του Παπαδιαμάντη που μας έλειψαν 76 χρόνια!
    Είχα διαβάσει το διήγημα στο ιστολόγιό σου, αλλά δεν είχα συνειδητοποιήσει την αξία της επανανακάλυψής του. Νόμιζα πως τα αθησαύριστά του Ππδ. ήταν περισσότερα, μια και 32 διηγήματά του δημοσιεύθηκαν μετά θάνατον, υποθέτοντας πως αρκετά απ’ αυτά δεν τα είχε υπ’ όψιν του ο Κατσίμπαλης το 1938.

    (Μέσα σ’ αυτά, περιλαμβάνεται κι ένα μυθιστόρημά του, το Λάβαρον που ανακάλυψε ο Φώτης Δημητρακόπουλος ήταν αδημοσίευτο άρα και αθησαύριστο.)

  13. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Oι περρισσότεροι γονείς δεν διαβάζουν λογοτεχνία, επιπλέον χρόνια τωρα, ξεφορτώνονταν τα παιδιά τους με την τηλεόραση το βίντεο, και μετά τα video games. Στις μέρες μας τα πράγματα έχουν χειροτερέψει, εξάχρονα παιδάκια με τάμπλετ να χαζεύουν μόνα τους, και γονείς χωμένοι στο διαδύκτιο με τις ώρες. Πολύ δύσκολη εποχή για την λογοτεχνία, κι ακόμα πιο δύσκολη για τον Παπαδιαμάντη.
    Παρ΄όλ΄αυτά, πολλά συγχαρητήρια για την δύσκολη αξιέπαινη και κυρίως ανιδιοτελή προσπάθεια που κάνεις (δεν νομίζω να πιστεύει κανείς οτι θα τα οικονομήσεις μ΄αυτό το βιβλίο, μάλλον μέσα θα μπέιτε) για να διατηρηθούν όλοι αυτοί οι λογοτεχνικοί (και όχι μόνο) θησαυροί, για τις επόμενες γενιές, και πού ξέρεις, μπορεί κάποτε να αντιληφθούν οτι δεν υπήρχαν μόνο στην αρχαιότητα μεγάλοι Έλληνες στοχαστές και συγγραφείς, και να ξεφύγουν απο την φοβερή αρχαία αγκαλιά, και να γίνουν καλύτεροι απο τους αρχαίους, όπως ορίζει η φυσική ροή των πραγμάτων.
    Πάντως αδερφέ μου, πρέπει να κουβαλάς μεγάλη μούρλα (το μεράκι είναι δεδομένο) για να ψάχνεις μέσα στις στάχτες και να βρίσκεις τα διαμαντάκια που μας παρουσιάζεις κατα καιρούς. Έχεις τον απόλυτο θαυμασμό μου.

  14. tamistas said

    Το είδα το περασμένο Σάββατο στην Εφημερίδα των Συντακτών. Περίμενα τη δημοσίευση. Δεν είχα προσέξει το άρθρο του προπέρσινου Ιούλιου.

    Ευχαριστώ συγκινημένος.

    Θυμήθηκα και τις μούλες (και τις γριές) του Θαν. Παπακωνσταντίνου.

  15. spiral architect said

    @13: Μην γενικεύεις αβασάνιστα. 😉

  16. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    15 – Δυστυχώς δεν γενικεύω και μάλιστα καθόλου αβασάνιστα, 30 χρόνια βάσανος δεν είναι λίγα, και μπορώ να σε βεβαιώσω με στοιχεία, οτι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ΄ό,τι γράφω για τα παιδιά. Πρόσθεσε στο χωμένοι στο διαδύκτιο, οτι οι περισσότεροι δουλεύουν τρελά ωράρια (όσοι έχουν δουλειά πλέον) τα παιδιά είναι σχολείο φροντιστήριο (αγγλικά τα μικρά) σπίτι, δες και τις πωλήσεις λογοτεχνικών βιβλίων, και βγάλε συμπέρασμα.

  17. spiral architect said

    @16: Tι στοιχεία; Πωλήσεις βιβλίων; Αν ναι, κοιτάζεις και τι σόι βιβλία πωλούνται. Πάντως εγώ με χαρά βλέπω νέους της γενιάς του Χάρι Πότερ και του Άρχοντα των Δακτυλιδιών (των βιβλίων) να διαβάζουν βιβλία στο μετρό, αντί να παίζουν με το κινητό*. Ο μεγάλος μου έμαθε ανάγνωση απ’ τα βιβλία της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, η δε μικρή μου πέρασε την πρώιμη εφηβεία της με τη Λένα Μαντά, 😛 αλλά πλέον στο φοιτητικό διαμέρισμα του πρώτου σκοντάφτεις σε λογοτεχνικά και πολιτικά βιβλία, η δε δεύτερη ψάχνεται με την κλασσική ελληνική και ξένη λογοτεχνία.
    Όχι μάστορα, δεν είναι όλα μαύρα, ευτυχώς! 🙂
    *: Περισσότερο παίζουν με τα σμάρτφον οι μεγάλοι παρά οι μικρότεροι. 😦

  18. Χάρμα, Νίκο. 🙂

  19. Gpoint said

    Ηθελα νάξερα ρε Λάμπρο όταν βλέπεις κάποιον με το τάμπλετ του πως ξέρεις τι κάνει… πηγαίνεις από πίσω του και βλέπεις ; Γιατί ξέρω αρκετούς που διαβάζουνε με το γκατζετάκι τους αντί για βιβλίο
    Ούτε είναι ωραίο το θέαμα των ξενέρωτων τουριστών που κάθονται μαζί στην καφετέρια και διαβάζουν χώρια, όσους δε διαβάζουν στην θάλασσα αντί να θαυμάζουν το γαλάζιο φροντίζω σαν απρόσεκτος να τους καταβρέχω το βιβλίο

  20. "ετεροδημότισσα" said

    Συγχαρητήρια για την έκδοση και ευχαριστώ πάρα πολύ που μοιραστήκατε μαζί μας ονλάιν το διήγημα. Είστε πολύ τολμηρός!
    το προσθέτω αμέσως στο άιμπουκς να το διαβάζω αμέριμνη στο τηλέφωνό μου όπου κι αν βρίσκομαι (σαν ασυνείδητη και υπερχαλαρή μητέρα της ψηφιακής εποχής)
    http://www.buzzfeed.com/alanwhite/a-photographer-is-chronicling-the-death-of-conversation-due

  21. spiral architect said

    @20: Δεν ξέρω, αν μπορείς, να διαβάσεις βιβλίο από 4-4.5′ οθόνη.
    Οψόμεθα.

  22. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    10: Τον

    12: Τέο, ναι, είναι και το Λάβαρον -δεν το ανέφερα (κακώς) επειδή είναι ημιτελές και επειδή δεν είναι διήγημα.

    18: Γεια σου Έλενα!

    20-21: Κάποιοι διαβάζουν μανιωδώς, αλλά όχι πολλοί ακόμα.

  23. spiral architect said

    (δικές μου)

  24. "ετεροδημότισσα" said

    @21
    βιβλίο ολόκληρο ίσως όχι για μένα αλλά καμια 10ρια σελίδες…
    @23
    πολύ ωραίες φωτογραφίες!

  25. Theo said

    @22:
    Ναι, το Λάβαρον -είναι ημιτελές και δεν είναι διήγημα.
    Νομίζω, όμως, πως ο Δ. Ν. Τ. δεν το περιέλαβε στον παπαδιαμαντικό κανόνα και υπέθεσα πως γι’ αυτό και δεν το ανέφερες 🙂

  26. Theo said

    @20, 21, 22:
    Όσα βιβλία δεν μπορώ να τα βρω εύκολα, τα διαβάζω στο τάμπλετ σε (καλά σκαναρισμένα) πεντέφια ή σε epub (δυστυχώς, ελάχιστα ελληνικά βρίσκω στην τελευταία μορφή, ενώ πολλά κυκλοφορούν στα αγγλικά).

  27. Ριβαλντίνιο said

    Active Member – O adiaforos ( ο Γιάννης ) 🙂

  28. Theo said

    @25, διόρθωση:
    ο Ν. Δ. Τ. δεν το περιέλαβε στον παπαδιαμαντικό κανόνα

    Συγγνώμη, που έκανα IMF τον άνθρωπο 😦

  29. Γς said

    23:
    Δικές σου ποιές;
    Οι φωτό ή/και οι κυρίες;

  30. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ένα αλλά πολυτιμότατο! Εύγε, Νίκο! (Από τότε που το πρωτοανέβασες, υπήρξε κανένα σχόλιο από την Τριανταφυλλοπουλική πκευρά;)

  31. spiral architect said

    @29: Αχ πονηρούλη ΓουΣού, ούτε ένα ουσιαστικό δεν μπορούμε να ξεχάσουμε … 🙄

  32. sarant said

    23: Μπράβο ρε συ, πολύ ωραίες!

    25: Επειδή δεν έχω δει την 15τομη έκδοση που μοίραζαν τα Νέα δεν ξέρω αν γράφει κάτι για το Λάβαρον γιαυτό και δεν έκανα λόγο.

    30: Ναι, είχαμε αλληλογραφία, λέω κάτι στο άρθρο, αρχικά ήταν να γίνει η δημοσίευση στα Παπαδιαμαντικά Τετράδια, που όμως δεν εκδόθηκαν.

  33. Γς said

    31:
    Για πε!

  34. Γς said

    32 α:
    >πολύ ωραίες!

    Οι φωτό ή/και οι κυρίες;

  35. Ιάκωβος said

    Συχγαρητήρια, Νίκο.Πραγματκά, δεν είναι και λίγο πράμα. Άντε να δούμε αν θα το μεταφράσει στή δημοτική κανείς για να το διαβάσουμε κι εμείς οι Νεο-έλληνες 🙂
    Είχε ξανασυζητηθεί το θέμα εδώ. Στην αρχή, το να αποδοθεί Παπαδιαμάντης στη δημοτική μού είχε φανεί αποτρόπαιο. Τωρα τελευταία δεν το βλέπω εντελώς τρελό. Τουλάχιστον έτσι θα υπονομευτούν όσοι τον κρίνουν επιφανειακά και νομίζουν οτι αυτό που τον κάνει μεγάλο συγγραφέα είναι το «στυλ».

    Σα σήμερα γεννήθηκε κι άλλος ένας δικός μας μεγάλος, ο Καζαντζάκης. Είχα βρει αυτό το βιντεάκι στο ΥΤ. Δεν τον είχα δει ζωντανό να μιλάει και ομολογουμένως άλλαξε λίγο η ιδέα που είχα γι αυτόν, μου είχε δώσει την εντύπωση ενός πιο άγριου κι απόμακρου ανθρώπου, εδώ φαίνεται ευπροσήγορος , γλυκός και καλωσυνάτος.

  36. Ιάκωβος said

    Εννοώ σα σήμερα πέθανε

  37. Γς said

    35:

    >και νομίζουν οτι αυτό που τον κάνει μεγάλο συγγραφέα είναι το “στυλ”.

    Γιατί το «στυλ» λίγο μετράει στην αξία ενός συγγραφέα;

  38. Ιάκωβος said

    Ταπεινή μου γνώμη, το «στυλ» είναι απλά το όχημα για να σε πάει κάπου αλλού, ας πούμε στο χώρο του πνευματικού. Είναι το παράθυρο για να δεις κάτι μέσα από αυτό. Και μάλιστα, όσο λιγώτερο φαίνεται το ύφος τόσο καλύτερα.

    Δηλαδή στον Παπαδιαμέντη δεν είναι η καθαρεύουσα που τον κάνει Παπαδιαμάντη, είναι αυτό που λέει κι αυτό που μας δείχνει κι αυτό που κρύβεται πίσω από αυτά που που μας λέει και μας δείχνει. Βέβαια, εμείς που μπορούμε να τον διαβάζουμε «στο πρωτότυπο» έχουμε και την αίσθηση του κειμένου όπως το έγραφε, πράγμα ανεκτίμητο. Όμως για μας που πχ δεν ξέρουμε Ισπανικά, ο Θερβάντες είναι πάντα ο Θερβάντες.

  39. andam said

    35:

    >και νομίζουν οτι αυτό που τον κάνει μεγάλο συγγραφέα είναι το “στυλ”.

    Αν σαν στυλ εννοείς το συγγραφικό ύφος, βεβαίως και το στυλ είναι μέρος της αξίας του συγγραφέα, συμφωνώ με τον Γς

    Τι να λέει ….να «μεταφράσεις» τον Παπαδιαμάντη ….χάνεται εντελώς, ένας μεγάλο μέρος της γοητείας του

  40. andam said

    «εις το γόνα το έτρωγε το ψωμί·» λέει ο Ππδ

    και λές Νίκο «Επειδή δεν είναι διαδεδομένη έκφραση, αποτελεί ισχυρή ένδειξη»

    Στη Θεσσαλία ακόμα και τώρα είναι πολύ γνωστή και χρησιμοποιούμενη η έκφραση » φίλος στο γόνα » που νομίζω ότι είναι παρόμοια έκφραση και με την ερμηνεία που της δίνεις…»Σημαίνει ότι κάποιος δεν είναι άξιος εμπιστοσύνης, ότι εύκολα μετατρέπεται σε εχθρό.»

  41. "ετεροδημότισσα" said

    @35
    Δηλαδή, δεν αξίζει να διαβάσει κανείς Παπαδιαμάντη σε άλλη γλώσσα;
    Δεν έχω διαβάσει πολύ παπαδιαμάντη αλλά νομίζω μια εσωτερική μετάφραση της Φόνισσας -αν δεν έχει γίνει ήδη- θα άξιζε τον κόπο.

  42. Ξαναδιάβασα το διήγημα στην προηγούμενη δημοσίευση, και είδα στο τέλος των γλωσσικών σχολίων την επεξήγηση «η Μούλα επηλάλησε: το ρήμα αυτό, για υποζύγιο που ξεφεύγει τρέχοντας, υπάρχει στα Δαιμόνια στο ρέμα. Επίσης στον Γαγάτο ως μεταβατικό.»

    Συμπτωματικά, το πιλαλάω/πιλάλα (ίδια λέξη; ορθογραφία;) με την έννοια τρέχω ήταν στην ημερησία διάταξη όταν πέρναγα μικρός τα καλοκαίρια στου θείου μου (Αχαΐα). Ήταν συχνό φαινόμενο να μας κάνει την «παρατήρηση» «Εφαγωθήκετε στην πιλάλα μεσ’ στο καταμεσήμερο», όταν τον ξυπνάγαμε εγώ κι ο αδελφός μου με το ποδοβολητό μας. Θυμάμαι επίσης την κοντινή τοποθεσία Πιλαλίστρα – ονομασία που, μεταξύ άλλων, λέει το γκουγκλ ότι είναι και χωριού στην Μεσσηνία – μιας κι ο θείος μου την επισκεπτόταν συχνά για ένα αμπελάκι που είχε εκεί.

    Το Βίκιλεξικό έχει σαν ετυμολογική προέλευση της λέξης το επιλαλώ = φλυαρώ και μεταφορικά τρέχω. Γνώμες;

  43. Παναγιώτης Κ. said

    @15.Το ζήτημα είναι μάλλον απλό αν και κατά πόσο ο κόσμος διαβάζει.
    Υποβάλλουμε το αθώο ερώτημα στις παρέες μας: Τι διαβάζεις αυτό τον καιρό;
    Το εφαρμόζω και …ο Λάμπρος έχει δίκιο!

    Αν οι άνθρωποι ας πούμε σε ποσοστό 90% δεν διαβάζουν, τότε μπορούμε να μιλάμε για την «φιλαναγνωσία» των συμπατριωτών μας;

    Ακούγεται ως ανέκδοτο αλλά μου έχει συμβεί.Φίλος που γνωρίζει την μεγάλη μου όρεξη για διάβασμα-εκείνος επαίρεται ότι έχει να ανοίξει βιβλίο από τον καιρό που πήρε πτυχίο-με ρώτησε: «Δεν έχεις δικές σου ιδέες και διαβάζεις τις ιδέες των άλλων;»

  44. Μιχάλη Νικολάου (@ 42)

    Στην Αχαΐα έχουμε το «πιλαλάω», τουλάχιστον ο παππούς και η γιαγιά μου το έλεγαν κανονικά.
    Επιπλέον, υπάρχει και η κωλοπιλάλα, δηλαδή το «τρέχουμε και δεν φτάνουμε»/

  45. Nikos Kall said

    Πολλά συγχαρητήρια! Η ανακάλυψη παλιών έργων κρύβει πάντα μαγεία και μυστήριο.

    Κάτι που χάθηκε με το πέρασμα από την έντυπη στην ηλεκτρονική μορφή, είναι το να ψάχνεις να βρεις κάτι και να πέφτεις πάνω σε κάτι άλλο, πολύ πιο ενδιαφέρον.

  46. 43,
    «Το διάβασα στην τηλεόραση» (στο 2:43)

  47. 44 τέλος,
    Ναι, μπράβο!

  48. Spiridione said

    Νικοκύρη, χίλια μπράβο κι από μένα.
    Διάβαζα σήμερα και στην Αυγή μια προδημοσίευση. Τελικά πολυτονικό επέλεξες;

  49. Spiridione said

    Η πιλάλα και η κωλοπιλάλα κλπ. πολύ ζωντανή λέξη σε όλη την Πελοπόννησο, μάλλον είναι πανελλήνια λέξη, την έχει και το λεξικό. Και εγώ με γιώτα νόμιζα πως γράφεται, αλλά βλέπω ότι το ΛΚΝ την έχει με ήτα, απ’ το επελαύνω.

    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CF%80%CE%B7%CE%BB%CE%B1&dq=

  50. Παναγιώτης Κ. said

    @37.Το άπαν στη λογοτεχνία είναι το στυλ.

    Εξάλλου έχει ειπωθεί: Στη λογοτεχνία δεν έχει μεγάλη σημασία για το τι λές αλλά πως το λες.

  51. Γς said

    πιλάλα:

    Στα μικράτα μου, τότε που το Καλλιμάρμαρο γέμιζε σε αγώνες κλασικού αθλητισμού, πηδάγαμε απ τον Αρδηττό και σκαρφαλώναμε στον τοίχο του Σταδίου για να μπούμε μέσα τσάμπα.
    Φυσικά ο χώρος αστυνομεύετο. Μια φορά λοιπόν με κάνανε τσακωτό οι χωροφύλακες.

    [πως μου φαίνεται ότι ήταν χωροφύλακες παρόλο που δεν ήταν η περιοχή στην δικαιοδοσια τους ή ήταν. Τέλος πάντων, λίγο διέφερε τότε ο αστυφύλαξ από τον χωροφύλαξ -σικ].

    Και όπως με είχαν αρρεστάτο μου λέει ένας σχεδόν παρακαλετά:
    -Μην κάνεις καμιά πιλάλα και λακίσεις!

    Ηταν η πρώτη φορά που η εξουσία μου μίλαγε σ αυτή την άγνωστη σε μενα διάλεκτο. 😉

  52. "ετεροδημότισσα" said

    @45
    κι όμως εμένα μου συμβαίνει συνέχεια αυτό στο διαδύκτιο

  53. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Ο Μπαμπινιώτης στο ετυμολογικό προκρίνει την ετυμολ. από επιλαλώ παρόλο που τη θεωρεί σημασιολογικά δυσχερή. Αναφέρει και την ετυμολ. από επήλασα που τη θεωρεί μορφολογικά προβληματική, και άλλη μία (από απολαλώ). Να το βάλουμε στα δυσετυμολόγητα.

    48: Πολυτονικό στο διήγημα, μονοτονικό στα άλλα.

    41: Κι εγώ κάποτε ήμουν εντελώς αρνητικός στη μετάφραση και τώρα έχω μετριάσει τις απόψεις μου.

  54. Γς said

    52:
    Σαφώς το διαδίκτυο!

  55. Γς said

    στο διαδίκτυο

  56. Spiridione said

    53. Το πιλαλώ ( με γιώτα) εδώ και στο Λεξικό του Κριαρά, που δεν υπάρχει στην ονλάιν επιτομή. Πρώτη σημασία δίνει το πιλαλώ – μεταβατικό – (προκ. για άλογο) = παρακινώ, αναγκάζω το άλογο να αναπτύξει ταχύτητα με λόγια, ήχους ή άλλες ενέργειες. Επομένως, νομίζω ότι δεν υπάρχει σημασιολογική δυσκολία που λέει ο Μπαμπ. Έτσι μου φαίνεται τουλάχιστον. Και τα παραδείγματα που έχει το λεξικό απ’ τον Διγενή είναι αρκετά σαφή: » Τον μούντον μου επιλάλησα, ηρξάμην τούτον κρούειν, μικράν ραβδεάν τον έδωκα, επάνω εις το μετώπιν».
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/em_kriaras/scanned_new/index.html?start=0&id=64&lq=284&show=1

  57. Theo said

    Την πιλάλα και το πιλαλάω τα έχω ακούσει από κάποιο γνωστό μου από τη Φθιώτιδα: «Πού πιλαλάει τούτος;»

    @32α:
    Το ΒΗΜΑ εξέδωσε τα παπαδιαμαντικά έργα βάσει της κριτικής έκδοσης του ΔΟΜΟΥ (ο Δημήτρης Μαυρόπουλος, ο εκδότης του, που γιορτάζει σήμερα κι ίσως τον δω σε λίγο, παραχώρησε τα κείμενα στο ΒΗΜΑ σε ηλεκτρονική μορφή, για να εκδοθούν άπαξ σε 15000 αντίτυπα και θα πήρε και κάποια αμοιβή). Δεν θα μπορούσε να εκδώσει και το Λάβαρον, μια και θα ‘πρεπε να κάνει κάποια συμφωνία και με τον Δημητρακόπουλο.
    Έτσι νομίζω.

    Έχω αγοράσει τους 12 από τους 15 τόμους του ΒΗΜΑΤΟΣ. Διάβασα όλες τις εισαγωγές τους και δεν είδα κάτι για το Λάβαρον.

    @53:
    Κι εγώ κάποτε ήμουν εντελώς αρνητικός στη μετάφραση και τώρα έχω μετριάσει τις απόψεις μου.

    Ακριβώς το ίδιο συνέβη και με μένα.

    @35, 38, 41, κλπ:
    Δεν ξέρω για τη Φόνισσα, που μάλλον δεν έχει μεταφραστεί αλλά έχει μερικώς διασκευαστεί για το θέατρο ή την τηλεόραση αλλά αρκετά διηγήματα του Ππδ. έχουν μεταφερθεί στη δημοτική από τον Κουμανταρέα, την Καίτη Χιωτέλλη κα. Υπέρ της «μετάφρασης» του Ππδ. τάχθηκε πρόπερσι ο τότε διευθυντής της «Νέας Εστίας» Σταύρος Ζουμπουλάκης και ξεσήκωσε αρκετές αντιδράσεις.

    Όσο για το ύφος, Ιάκωβε, αρκετά δύσκολο να διατηρηθεί σε μια μετάφραση. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το περιεχόμενο και την προσωπικότητα του συγγραφέα, όταν αυτός είναι αυθεντικός. (Κάποιος Γάλλος είχε πει «Το ύφος είναι ο άνθρωπος»). Κι έτσι, νομίζω, χωρίς να είμαι απόλυτος, πως ο Ππδ. (όπως και οι περισσότεροι συγγραφείς που έχουν ένα προσωπικό ύφος), μάλλον κάτι χάνει με τους μεταφράσεις των έργων του. Πρέπει να είναι πολύ δεξιοτέχνης ο μεταφραστής, για να αποδώσει την ιδιαίτερη «αύρα» του.

  58. Theo said

    Και κάτι ακόμα για τη μοναδικότητα του ύφους κάποιων συγγραφέων:
    Υπάρχουν άνθρωποι που έμαθαν μια γλώσσα για να διαβάσουν ένα συγγραφέα στο πρωτότυπο.

  59. Γς said

    Και ο νους μου πάει στον Αντώνη Σαμαρά, ούπς Σαμαράκη.
    Τον πολυμεταφρασμένο συγγραφέα.
    Πόσο λίγο έως καθόλου δεν θα πρέπει να έχασαν στις μεταφράσεις η απλή του γλώσσα
    και το μη επιτηδευμένο ύφος του.

  60. Γς said

    57:
    >ο Δημήτρης Μαυρόπουλος, ο εκδότης του, που γιορτάζει σήμερα κι ίσως τον δω σε λίγο,

    την καλησπέρα μας 😉

  61. 57. Βλέπω στο άρθρο την πρόταση «Η αδημονία που προκάλεσαν τα λόγια του ήταν απτή μέσα στην αίθουσα» και αναρωτιέμαι αν η λέξη αδημονία μπορεί να χρησιμοποιείται ακόμα με την έννοια της ανησυχίας αφού τη βρίσκω στον Δημητράκο χωρίς να ορίζει την ανυπομονησία ενώ ο Μπαμπινιώτης την έχει διακριτικά μόνο σαν συνοδή έννοια με την ανησυχία. Πως ταιριάζει με την αγανάκτηση και την καταδίκη που φαίνεται στις επόμενες προτάσεις του άρθρου; Όσο για το πόσο απτή είναι, εντάξει συγγραφική αδεία.

  62. Κώστας Παναγιωτακόπουλος said

    Ευχαριστώ πολύ Νίκο της προσφοράς, της πνευματικής, προς φίλους και μη !!!

  63. sarant said

    56: Σπύρο έχεις δίκιο. Το ρήμα πρέπει να ξεκίνησε από μεταβατικό, οπότε δεν υπάρχει σημασιολογική δυσκολία,. Έξοχη παρατήρηση. Να προσέξουμε ότι και στον Ππδ. (στον Γαγάτο) υπάρχει μεταβατική χρήση, πιλάλησε το άλογο.

    57: (Αν κρίνω από κάτι άλλους που παραχώρησαν έργα στο Βήμα, θα έφτυσε αίμα ίσαμε να πάρει την αμοιβή, αν την πήρε ποτέ σε χρήμα και όχι εις είδος).
    Παπαδιαμάντη είχε μεταφράσει το 1947 ο Μυριβήλης και είχε προκαλέσει επίσης θόρυβο. Δυστυχώς έχω δει τον θόρυβο και όχι τις μεταφράσεις 🙂 Και ο Κόντογλου είχε δοκιμάσει, ύστερα από επιμονή του Βλαχογιάννη, αλλά δεν εξέδωσε τίποτα.

    59: Σωστό.

    61: Νάσαι καλά!

    60: Αδημονούσαν να ακούσουν παρακάτω, ίσως. Τα επιχειρήματά του να ακούσουν.

  64. 63. Αφού τελείωσε ο Ζουμπουλάκης αδημόνησαν κι αυτό με ξένισε κάπως.

  65. "ετεροδημότισσα" said

    και η γιαγιά μου έλεγε «μη μου πιλαλάς το μυαλό!» όποτε της ζήταγα χρήματα 🙂

    63β
    και τότε γιατί τα δίνουν; είναι η αμοιβή που τάζει -και τελικά δεν δίνει ο ΔΟΛ- διόλου ευκαταφρόνητη; ή υπάρχει άλλος λόγος; Αναρωτιόμουν απο καιρό

  66. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    17 – Tα στοιχεία είναι για το πώς μεγαλώνουν τα μικρά παιδιά, και γενικώς για τις σχέσεις γονέων παιδιών, η σφαλιάρα και η «αδιαφορία» είναι ο κανόνας. Για το διάβασμα λογοτεχνίας σε παρέπεμψα στις πωλήσεις, που αν βγάλεις έξω τις μεγάλες συγγραφείς Λένα και Χρυσιήδα, μπορεί αν μη είναι όλα μαύρα, αλλα οι εκδότες και οι συγγραφείς κλαίνε με μαύρο δάκρυ. Εγώ στις ελάχιστες φορές που χρησιμοποίησα φέτος το μετρό, ζήτημα να είδα 5-6 να διαβάζουν, οι δεν κόρες μου (που έχω και την μεγαλύτερη πληροφόρηση) που το χρησιμοποιούν κάθε μέρα, μου λένε το ίδιο. Αλλα και στα πανεπιστήμιά τους (Χαροκόπειο η Ελεωνόρα και Γεωπονικό η Δανάη) τα πράγματα είναι τραγικά, ελάχιστοι φοιτητές διαβάζουν λογοτεχνία. Μη κρίνεις εξ ιδίων, το περιβάλλον που μεγάλωσαν τα παιδιά σου, απ΄όσο έχω καταλάβει απο τα σχόλιά σου αυτά χρόνια που συζητάμε στον Σαραντακότοπο, αγαπάει την λογοτεχνία, και συνήθως το μήλο κάτω απο την μηλιά θα πεσει, Άλλωστε το γράφω, «οι περισσότεροι γονείς δεν διαβάζουν λογοτεχνία» πώς θα μάθουν τα παιδιά τους να διαβάζουν; Κάνε το απλό τέστ του Παναγιώτη στους ευρύτερα γνωστούς σου, (παίζει ρόλο και το εργασιακό περιβάλλον του καθενός βέβαια) κι αν δεν απογοητευτείς τα ξαναλέμε.

    19 – Ήθελα νάξερα ρε Gee, πιστεύεις οτι τα εξάχρονα οκτάχρονα άντε και δωδεκάχρονα που έχουν τάμπλετ, (αλλά και οι έφηβοι αν θές) διαβάζουν λογοτεχνία; γιατι εγώ γι΄αυτά έγραψα.

    Υ.Γ – Ρε μπάς κι έχεις αρχίσει τις δοκιμές με το τσίπουρο και τα χταπόδια; κανόνισε να μας έρθεις με καμιά βεντούζα μόνο.

  67. sarant said

    65: Είναι μια διαφήμιση. Άλλοτε το βιβλίο έχει εξαντληθεί και δεν σκοπεύουν να το επανεκδώσουν οι ίδιοι. Αλλά ναι, η σχέση είναι άνιση και ο ΔΟΛ την εκμεταλλεύεται αγρίως.

    64: Ναι; δεν έχεις άδικο, είναι περίεργη χρήση.

  68. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Νικοκύρη συγχαρητήρια! Ευχαριστούμε και πάντα τέτοια.

  69. voulagx said

    Απο την «πιλάλα» παράγεται και ο Ζωρζ Πιλαλί!

  70. Theo said

    Είδα πριν από λίγο τον Μαυρόπουλο και του μετέφερα κάποια στοιχεία της συζήτησής μας.

    Εκτιμά πολύ την προσφορά σου, Νίκο, με την ανεύρεση της Νοσταλγίας του Γιάννη, γιατί φωτίζει κάποιες πλευρές του Ππδ. (είναι και πρόεδρος της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών), σαν να συμπληρώνει κάπου το παζλ.
    Ο καημός του είναι να βρεθεί και η Δούλα.

    Για τα «Παπαδιαμαντικά Τετράδια» μου είπε πως το 10ο και τελευταίο τεύχος τους θα εκδοθεί, αλλά καθυστερεί για διάφορους λόγους που δεν είναι του παρόντος.

    Το Λάβαρον δεν συμπεριλήφθηκε στην έκδοση του ΒΗΜΑΤΟΣ γιατί, εκτός από ημιτελές, είναι και ατελές, λείπουν κάποια κομμάτια που θα συνέδεαν κάποια άλλα, δηλαδή είναι ένα σχεδίασμα κι όχι η οριστική γραφή. Άλλωστε, κάποια τμήματά του συμπεριλήφθηκαν στη Γυφτοπούλα με την ίδια ή με μια πιο επεξεργασμένη μορφή.

    @67:
    Ναι, κι εγώ νομίζω πως είναι μια διαφήμιση, και γι’ αυτό οι εκδότες προχωρούν σ’ αυτή την άνιση σχέση με τον ΔΟΛ.
    Πάντως, ο Μαυρόπουλος είναι πολύ ικανοποιημένος με την έκδοσή τους.

  71. "ετεροδημότισσα" said

    @70τέλος
    γιατί όμως είναι ικανοποιημένος; λόγω της αμοιβής; ή γιατί θεωρεί ότι έτσι το έργο έφτασε σε πιο πλατύ κοινό; λες ότι εκδόθηκαν σε 15000 αντίτυπα, γνωρίζει ο εκδότης πόσο τελικά αγοράστηκαν από τους αναγνώστες, δεδομένου ότι δεν επιλέγουν όλη την «ενισχυμένη» κυριακάτικη έκδοση, είτε για οικονομικούς, είτε για άλλους λόγους;
    Οι ερωτήσεις μου είναι από καθαρή περιέργεια , ούτε της εφορείας είμαι, ούτε με νοιάζει πόσα βγάζει ο καθένας.

  72. sarant said

    70: Τέο, νάσαι καλά!
    Η Δούλα είναι και μεγάλο διήγημα, δημοσιεύτηκε σε συνέχειες. Αχ αυτή η Νέα Ζωή, να βρισκόταν…!

    71: Κρίνοντας από το δικό μου βιβλίο, που το μοίρασε το Βήμα, ήταν μεγάλη διαφήμιση η διανομή από το Βήμα -σε δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα.

  73. Theo said

    @72:
    Ως εραστής της τυπογραφικής τέχνης (την έμαθε δίπλα σε παλιούς τυπογράφους), ο Δ. Μ. είναι πολύ ικανοποιημενος από το εκδοτικό αποτέλεσμα, δηλαδή τη δουλειά του επιμελητή και του γραφίστα.

  74. Μαρία said

    72
    Αυτό το είδες; Έτσι έμαθα για την έκδοση.

    Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή στην κλήρωση για τρία αντίτυπα του βιβλίου, αποκλειστικά από την «Εφ.Συν.», στο http://www.efsyn.gr. Ευχαριστούμε θερμά τις εκδόσεις Ερατώ για την παραχώρηση του υλικού και των αντιτύπων http://www.efsyn.gr/?p=244639

  75. "ετεροδημότισσα" said

    @73
    σίγουρα μια πλευρά που δεν είχα σκεφτεί.
    ευχαριστώ και τους δυο σας για τις πληροφορίες

  76. sarant said

    74: Ναι, μίλησα και με τη συντάκτρια.

  77. Γς said

    Θρύλος-Παο 1-0

  78. Ιάκωβος said

    57, Theo said
    Το ύφος είναι αρκετά δύσκολο να διατηρηθεί σε μια μετάφραση. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το περιεχόμενο και την προσωπικότητα του συγγραφέα,

    Γενικά δε θα διαφωνήσω, αν και το θέμα του ύφους είναι πολύ μεγάλο. Εγώ, περισσότερο μιλάω για το «λογοτεχνικό στυλ» («Τωρα είμαι ρομαντικός και γράφω όπως οι ρομαντικοί», «Τώρα είμαι μπαρόκ και ζωγραφίζω όπως οι βενετοί»)και έχω την εντύπωση ότι όσο πιο προσωπικό ύφος έχει κάποιος συγγραφέας, τόσο ξεπερνάει τα στυλ και τις σχολές.
    Και δεύτερον το ανεπιτήδευτο στυλ είναι ίδιον πολλών συγγραφέων, και το προτιμώ. Βέβαια υπάρχουν συγγραφείς και συγγραφείς.

    Ακόμα ήθελα να πω οτι ο συγγραφέας χρησιμοποιεί κάποια μέσα,γλώσσα, (στην περίπτωση την «Παπαδιαμαντική» καθαρεύουσα), λέξεις, σχήματα λόγου κλπ,πράγματα που εξετάζουν οι φιλόλογοι, αλλά αυτά είναι το ορατό, ας πούμε, μέρος του έργου,όμως αυτό που έχει σημασία είναι το άυλο, το πνευματικό, ο πνευματικός ή ποιητικός χώρος στον οποίο σε μεταφέρει. Αυτό έχει σημασία και καμιά φορά το ξεχνάμε.

    Τώρα το «άρρηκτα συνδεδεμένο ύφος με την προσωπικότητα του συγγραφέα» συνδέεται και με κάτι άλλο. Την εποχή. Οι εποχές αλλάζουν, άρα πάντα κάτι χάνεται. Οι νέοι, δεν έχουν δει γιαγιά σε νησί στον παλιό επιτάφιο κι δεν έχουν μείνει σε κελί που φωτίζεται από μεταλλικό λυχνάρι λαδιού, και δεν ξέρουν πως ακουγόντουσαν οι λέξεις, οι ευχές κι οι κατάρες, στο στόμα των ανθρώπων στα χωριά, δηλαδή όλη η ατμόσφαιρα αυτή τους είναι ξένη. Δεν θα γίνει πιο οικεία με την καθαρεύουσα και τις άγνωστες λέξεις.

    Άσε που νομίζω, οτι το ύφος του Παπαδιαμάντη, αν εξαιρέσεις την καθαρεύουσα που σήμερα ξενίζει, είναι πολύ απλό.

  79. Ιάκωβος said

    Να πρόχειρα από τη Στοιχειωμένη κάμαρα:

    Κ’ εψυχομάχει επί ημέρας κ’ εβδομάδας ο γερο-Κουμενής, κ’ εβασανίζετο φριχτά εις την εσχατιάν του κόσμουτούτου, εις τα πρόθυρα του άλλου, πριν πατήσει εις του ζοφερού Άδου την ουδόν.

    Και ψυχομαχούσε μέρες και βδομάδες ο γερο-Κουμενής, και βασανιζότανε φριχτά στο τελευταίο σύνορο αυτουνού του κόσμου, στα πρόθυρα του άλλου, πριν πατήσει το κατώφλι του Άδη του ζοφερού.

    Αν το είχε αποδώσει επαγγελματίας και μάλιστα με ταλέντο θα ήταν καλύτερο, αλλά δεν βλέπω να χάνεται ο Παπαδιαμάντης.
    Και αν αυτό σημαίνει ότι κάποιοι νέοι θα το διαβάσουν ενώ αλλιώς δε θα το πλησίαζαν, τότε…

  80. Theo said

    @78, 79:

    Έγραψα, Ιάκωβε, πως έχω μετριάσει την αρνητικότητά μου απέναντι στη μετάφραση. Κάποια κομμάτια του Ππδ. είναι μεταφράσιμα, κι εδώ συμφωνώ με σένα, τον Ζουμπουλάκη κα., πως δεν είναι σωστό να τα στερούνται όσοι δεν είναι εξοικειωμένοι με την καθαρεύουσα, κυρίως οι νέοι.

    Όμως, κάποια άλλα, συνήθως οι «εισαγωγές» στα διηγήματα του Ππδ., έχουν μια μουσικότητα, που νομίζω πως χαλά με τη μεταφορά τους στη δημοτική ή σ’ άλλες γλώσσες. Εκτός αν ο μεταφραστής είναι τόσο μεγάλος ποιητής όσο ο Ππδ. ή «μάγος».

    Και, επίτρεψέ μου, η μουσικότητα αυτή δεν είναι της αρμοδιότητας των φιλολόγων αλλά των ευαίσθητων και καλλιεργημένων. Πολλές φορές η σχολαστικότητα της «ανατομίας» των ουσιαστικών, των επιθέτων, των σχημάτων λόγου κλπ. σκοτώνει αυτή τη μουσικότητα και δεν σε αφήνει να την απολαύσεις.

    Να, ένα τυχαίο παράδειγμά της:

    Ὅλα τ᾿ ἀνήλικα παιδία τῶν ἀγροδιαίτων αὐτῶν οἰκογενειῶν συνηγελάζοντο καθημερινῶς πρὸς τὸ βάθος τῆς ρεματιᾶς, κυλιόμενα μέσα εἰς τὰ παχέα χόρτα, ἀνάμεσα εἰς τὰς πυκνὰς λόχμας καὶ τοὺς καλαμῶνας, παίζοντα εἰς τὸν ἴσκιον τῶν βαθυφύλλων δένδρων, τὰ ὁποῖα ἠγκαλίζετο ὁ κισσὸς ἀπὸ τῆς ρίζης σπειροειδῶς ἀνέρπων μέχρι τῆς κορυφῆς, σιμὰ εἰς τὸ διαυγὲς ρεῦμα τοῦ ὁποίου ἠκούετο ὁ ψίθυρος, κελαρύζων βαθιὰ εἰς τὴν ψυχήν, ἐνῶ ἡ αὔρα ἔσειε μυστικὰ τοὺς βαθυπρασίνους θάμνους, κ᾿ οἱ παπαροῦνες ἔβαπτον μὲ κόκκινα στίγματα ὅλα τὰ κατηφορικὰ χωράφια γύρω, ἐν μέσῳ πληθύος ἄλλων ποικιλοχρώμων ἀνθέων, ὁποὺ ἐνθύμιζαν τὸ ᾆσμα τὸ ψαλὲν εἰς τὰς ἐκκλησίας τὴν ἡμέραν ἐκείνην τὴν σεβάσμιον: «ἀνεδήσω στέφανον ὕβρεως, ὁ τὴν γῆν ζωγραφήσας τοῖς ἄνθεσι· καὶ τὴν χλαῖναν τὴν κοκκίνην ἐφόρεσας…» Κ᾿ ἐκεῖ τὰ πετεινὰ εὐφραινόμενα ἐπετοῦσαν ἀπὸ κλάδον εἰς κλάδον, ἀνταποκρινόμενα φαιδρῶς μὲ τὰ κελαδήματά των εἰς τὰς χαρμοσύνους τῶν παιδίων κραυγάς.

    Χάνει ή δεν χάνει τη μουσικότητά του μεταφραζόμενο;

  81. Gpoint said

    # 77

    Με κορυφαίο «παίκτη» το διαιτητή, ως συνήθως…

    Ξλερω-ξέρω, επίτηδες ταέκανε αυτά ο διαιτητής για να εκθέσει τον ΟΣΦπ, τόχει πει και το ραμολιμέντο

  82. Γς και Τζι, γιά κοιτάχτε το χτεσινό άρθρο κάτω κάτω, να δείτε ποιος είχε υπνηλία. Φταίω εγώ που το άρθρο βγήκε αφού είχε φύγει για τη συνέλευση; Κι έπειτα είχε την απαραίτητη έξοδο μετά συζύγου και επίσκεψη στο Αττικόν

    Πώς να μην πάρω το 81 σήμερα;

    Ασφαλώς, όχι μια πρόταση αλλά ένα ‘γεια χαρά’ του Παπαδιαμάτνη αθησαύριστο είναι ένα γεγονός, μόνο και μόνο επειδή είναι δικό του. Αυτό που λέω δεν υπέχει θέση ‘λατρείας’ αλλά απλού (και όχι λογοτεχνικού) φιλολογικού γεγονότος. Το φιφλολογικό γεγονός παραμένει ακόμα και αν το ανακαλυφθέν δεν έχει την λογοτεχνική αξία των γνωστών. Έτσιδεν βλέπουμε και τ΄ αδημοσίευτα του καβάφη;

  83. Ο Τζι ακόμα γράφει; έκελισε 12-ωρο! Μου πήρε και το 81

  84. @80 Τεό, συμφωνώ κι επαυξάνω. Όλα λέγονται σε άλλη γλώσσα και όλα μεταφράζονται. Αλλά λέγονται αλλιώς. Και το αλλιώς δεν είναι καταφανώς το ίδιο

  85. Πάντως και ο Ιάκωβος @78, 79 είναι αλήθεια ότι μιλάει με αγάπη για τον Παπαδιαμάντη. Απλώς βλέπει το ζήτημα διαφορετικά από μας, ίσως επειδή είμαστε εξοικειωμένη με την καθαρεύουσα και (πιθανώς) θεωρούμε απαράδεκτο το να μην καταλαβαίνει κάποιος μια τόσο κοντινή μορφή της γλώσσας του.

    Κάποτε, πρέπει να ήμουν 14 χρονώ, είδα κάποιον, που τον ήξερα για χτίστη-σοβατζή, απ΄ποφοιτο τηςτρίτης Δημοτικού, να διαβάζει τον Βάμβα και απόρησα. «Μα καταλαβαίνεις αυτή τη γλώσσα;» τον ρώτησα. «Σαράντα χρόνια μελετάω! Λες να μην τον καταλαβαίνω;»

    Κοντολογής, το πρόβλημα δεν είναι η γλώσσα. Το πρόβλημα είναι κατάπόσον ο Παπαδιαμάντης είναι μια αξία που θέλουν να προσεγγίσουν

  86. sarant said

    79-80: Ωραίες σκέψεις και των δύο.

    85 (Ο Βάμβας σαν πιο απλός δεν είναι από τον Ππδ; )

  87. Γς said

    Δεν είναι μόνο η γλώσσα και ο Παπαδιαμάντης είναι κυρίως μια φωλιά κι αυτή δεν μεταφράζεται.
    Και το χειρότερο σε καμιά περίπτωση δεν ενδιαφέρει τους νέους.

  88. μυλοπέτρος said

    Την έκφραση «το τρώει στο γόνατο», τη χρησιμοποιούσε καιο πατέρας μου με την ίδια πάνω κάτω σημασία. Στη Χίο πάντως αλλά και αλλού δεν την άκουσα ποτέ.

  89. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    85 – Το πρόβλημα είναι, ποιός αντικειμενικός και ανιδιοτελής, θα διδάξει τα παιδιά να αναγνωρίζουν τί είναι αξία, (έστω λογοτεχνική) στα σχολεία πάντως αποκλείεται, μόνο κατα τύχη, αν πέσουν σε κάνα παλαβό (για τους άλλους εκπαιδευτικούς).

  90. Εαμοβούλγαρος said

    Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,

    1) Θερμά συγχαρητήρια στον κ. Σαραντάκο για την σπουδαία ανακάλυψή του. Τον διαβεβαιώνω ότι πρόκειται για γνήσιο διήγημα του Παπαδιαμάντη, διότι άρχισα να κλαίω μετά τις πρώτες 100 λέξεις,πράγμα που μού συμβαίνει με όλα τα διηγήματα του κύρ Αλέξανδρου, όσες φορές κι αν τάχω διαβάσει. Ωστόσο,θα πρέπει να γνωρίζει ο κ. Σαραντάκος ότι οι ζώντες Παπαδιαμαντολόγοι (Φώτης Δημητρακόπουλος + Δημήτρης Μαυρόπουλος) τον έχουν ζηλέψει αφόρητα γι’ αυτή του την επιτυχία. Απόδειξις ότι ο Φώτης Δημητρακόπουλος αποφεύγει να αναγνωρίσει την γνησιότητα της «Νοσταλγίας του Γιάννη» και δεν την έχει ανεβάσει ακόμη στην ιστοσελίδα του

    http://www.papadiamantis.org/works/58-narration

    Όσο για τον κ. Μαυρόπουλο, είναι γνωστός χριστιανούλης (πρωτοπαλλήκαρο της κλίκας Γιανναρά και πρώην τρόφιμος των κατηχητικών της «Ζωής», έχει εκπομπή κάθε Σαββάτο 3 με 4 μ.μ. στον Ραδιοσταθμό της Εκκλησίας, μπάς και αποβλακώσει κανέναν Ρωμιό παραπάνω…) και δεν του άρεσε καθόλου που «Η Νοσταλγία του Γιάννη» είναι καθαρά ειδωλολατρικό διήγημα και επιβεβαιώνει τον Ελύτη ότι ο κύρ Αλέξανδρος ήταν κρυφοπαγανιστής κι ας μήν το ήξερε…

    Μόνο ένας παγανιστής συγγραφεύς θα μπορούσε να αποδώσει τόσο ωραία την αγάπη του (στραβόξυλου με τους ανθρώπους) μπαρμπα Γιάννη Λιοσαίου για τα μουλάρια. Ως γνωστόν, οι χριστιανοί μισούν τα ζώα, διότι έτσι τους είπε ο Γιαχβέ στην Παλαιά Διαθήκη: Είναι αναλώσιμα και τάφτιαξε ο Γιαχβέ για να τα σφάζουν οι άνθρωποι. Μή ξεχνάμε τον Ραββίνο Χριστό που όταν πήγε στην χώρα των Γεργεσηνών (Γαδαρηνών, λέει ο Λουκάς) έστειλε τα Δαιμόνια στους Χοίρους και πήγανε και πνιγήκανε τα ζωντανά στην θάλασσα ( Ματθαίος 8,28 έως 34 + Μάρκος 5,1 έως 19 + Λουκάς 8,26 έως 39). Πρόκειται για την μόνη ιστορία του Χριστού που αναφέρουν και οι 3 συνοπτικοί ευαγγελιστές, ωστόσο ποτέ καμιά Φιλοζωϊκή Οργάνωση τόλμησε να διαμαρτυρηθεί γι’ αυτή την αχαρακτήριστη πράξη του Χριστούλη, που διδάσκει στο χριστεπώνυμο ποίμνιο πως τα ζώα είναι φόρα – παρτίδα αναλώσιμα…

    2) Νομίζω ότι η είδησις της ημέρας είναι η αποκάλυψη του (χημικού μηχανικού, όπως ο κ. Σαραντάκος) συντηρητή αρχαιοτήτων Νίκου Μπελογιάννη, μοναχογιού του εκτελεσμένου Ήρωα της Αριστεράς Νίκου Μπελογιάννη και της Έλλης Παππά, ο οποίος αποκαλύπτει φοβερά πράγματα για τον Τάφο της Αμφίπολης, που εξευτελίζουν πλήρως την χριστιανούλα δεξιά αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη. Διαβάστε να φρίξετε

    http://www.protothema.gr/culture/article/421368/nikos-belogiannis-o-tafos-tis-amfipolis-eihe-pligei-apo-tsounami/

    Η άμμος που καλύπτει το μνημείο έγινε από τσουνάμι και ο τοίχος της περίφραξης έγινε από τον καταστροφέα του Δωδεκάθεου και των Ολυμπιακών Αγώνων, Άγιο της Εκκλησίας μας Θεοδόσιο τον Α΄ (γιορτάζει μαζί με τον Άγιο Αντώνιο στις 17 Γενάρη), ο οποίος είχε λεηλατήσει όλα τα ειδωλολατρικά εκθέματα του Τάφου της Αμφίπολης!..

    3) Τελειώνω με ένα καταπληκτικό τραγουδάκι από την Απείρανθο της Νάξου που υπάρχει στο βιβλίο του Νίκου Βλ. Σφυρόερα «Απεραθίτικα πολεμικά τραγούδια (1940-1944)» (έκδ. «Ναξιακού Μέλλοντος», 1945), και μάς το θυμίζει στην χθεσινή «Κυριακάτικη Καθημερινή» ο Παντελής Μπουκάλας

    http://www.kathimerini.gr/789185/opinion/epikairothta/politikh/o-dhmotikos-poihths-gia-ton-polemisth-toy-40

    Πρόκειται για τρανή απόδειξη ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ρωμιών που πήγαν στο ΕΑΜ το 1942-44 ήσαν αποβλακωμένοι χριστιανούληδες και έβλεπαν στον Μόσκοβο και στον Στάλιν τον Ιησού Χριστό που θα τους σώσει. Απολαύστε το

    «Κατεβαίνουσιν οι Ρούσοι
    κι όλοι ίσοι θα γενούσι.
    Κατεβαίνουσι εκείνοι
    π’ αγαπούν την ισοσύνη.
    Κι άμαν έρθουσιν οι Ρούσοι,
    ίσοι και φτωχοί και πλούσοι.
    Κι άμαν έρθουσιν οι Ρώσοι,
    η λαλά μου [γιαγιά] θα ζυμώσει.
    Φέρε τσι, Χριστέ μο’, κείνοι
    π’ αγαπούν την ισοσύνη.
    Γλήορα φέρε τσι, Χριστέ,
    κι ας είναι και κομμουνισταί.
    Φέρε τσι, Χριστέ, τσι μπορσεβίκοι
    και τον κόσμο σώσε.
    Φέρε μας, Χριστέ μας, όσο
    γλήορα μπορείς το Ρώσο.
    Την εικόνα σου, βρε Στάλι,
    θα την κάμομε μεγάλη.
    Και τον αρχηγό τω Ρώσω
    θενά τονε κορνιζώσω».

    Με ειλικρινή Αγάπη Χριστού
    Καληνύχτα σε όλους
    ΕΑΜΟΒΟΥΛΓΑΡΟΣ

    ΥΓ: Ευχαριστώ την κ. «Ετεροδημότισσα» για το προ 24 ωρών σχόλιό της. Έχει καιρό να κάνει συγκέντρωση η «Ομάδα Έψιλον» (όπου αμφότεροι ανήκουμε κατά τον κ. Γρηγόρη Κατορτσινό) και την έχω χάσει…

  91. ππαν said

    Συγχαρητήρια, Νικοκύρη!

  92. BLOG_OTI_NANAI said

    Όπως είχαμε ξαναπεί, «ανεύρετο» το χαρακτήριζε και ο Βαλέτας το 1955.
    Είναι μεγάλη υπόθεση η εύρεση ενός πρώην ανεύρετου διηγήματος επειδή και αυτό ανήκει στον συγγραφέα και ολοκληρώνει την εικόνα του έργου του. Αλλά το συγκεκριμένο ακόμα περισσότερο, επειδή χαρακτηριζόταν «ανεύρετο» επί 60 ολόκληρα χρόνια! Στον Νίκο που το βρήκε ανήκει όλη η δόξα του ευρήματος και μπορεί δικαίως να αισθάνεται περήφανος γι’ αυτό.

  93. Νέο Kid Στο Block said

    Καλά ρε Καπετάνιο…κοτζαμάν Ποσειδώνας δεν μπορούσε να σώσει τον τύμβο από το πλημμυροτσουνάμι;; Πάλι έτρεχε με την αστεία πηρούνα του πίσω από την ουρά καμιάς γοργόνας το ρεμάλι ; πφφ…

  94. sarant said

    91-92: Νάστε καλά!

    90: Να σημειωθεί ότι στα κοτσάκια που δημοσιεύει ο Μπουκάλας, συνηθίζεται να κοβονται λέξεις στα δύο, άρα:

    Φέρε τσι, Χριστέ, τσι μπορσε-
    βίκοι και τον κόσμο σώσε.

  95. Αναγνώστης said

    Εξαιρετικό. Έπρεπε όμως να συμπεριλαμβάνεται και το «Γιαλόξυλο», που δεν υπάρχει σε βιβλίο.

  96. sarant said

    Ευχαριστώ. Το Γιαλόξυλο έχει εκδοθεί σε βιβλίο, στη 15τομη επανέκδοση της κριτικής έκδοσης του ΝΔΤριανταφυλλόπουλου και άλλοι κοπίασαν για την έκδοσή του.

  97. Theo said

    Το «Γιαλόξυλο» υπάρχει στον 11ο τόμο της έκδοσης του ΒΗΜΑΤΟΣ, σσ. 175-181.

  98. Dr Moshe said

    Καλημέρα αγαπητέ μου Νίκο. Θερμά συγχαρητήρια για την ανεύρεση του διηγήματος του Παπαδιαμάντη. Έφερες στην επιφάνεια έναν ακόμη θησαυρό και είσαι αξιέπαινος.

    Για την ετυμολόγηση του πιλαλώ έχω γράψει διεξοδικά εδώ, σελ. 47.

    Ευχαριστώ.

  99. sarant said

    Καλημέρα Θόδωρε. Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.

    Πολύ σωστά αυτά που γράφεις και η ιεράρχηση των κριτηρίων είναι μια αρχή όχι πολύ γνωστή.

  100. Αντώνης Χρονικιώτης said

    Νίκο,
    μεγάλη η χαρά μας για τη Νοσταλγία.
    Μπράβο.
    172ο και ευχόμεθα συνέχεια.
    Οι τριτεξάδελφοι Αλέξανδροι να σε φωτίζουν.

  101. Dimitrios Raptakis said

    Μάρκος Καμπάνης ιστόρησε τη ζωγραφιά του εξωφύλλου.

  102. Σὲ κάθε περίπτωση εἶναι σημαντικὴ ἡ ἔκδοση. Ὅμως, δὲν ἀντιλαμβάνομαι, γιατὶ ὁ Παπαδιαμάντης -ἂν ζοῦσε σήμερα- θὰ ἔγραφε μονοτονικά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: