Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ταζέ μπαλίκ

Posted by sarant στο 11 Νοέμβριος, 2014


Το προηγούμενο σαββατοκύριακο ήμουν στη Δράμα, αλλά πέρασα κι απο την Καβάλα, αφού εκεί (πιο σωστά στη Χρυσούπολη) βρίσκεται το αεροδρόμιο, και ήταν πολύ ευχάριστη η σύντομη έστω παραμονή και βόλτα. Θα ξαναπάω για περισσότερα.

tazebalikΚάτι που πρόσεξα στην Καβάλα ήταν οι πολλές τούρκικες επιγραφές στα μαγαζιά, εννοείται σε όσα έχουν συναλλαγές με τουρίστες. Και στο αεροδρόμιο ακόμα, πάνω από την αίθουσα με τα αφορολόγητα, έγραφε «Καλό ταξίδι» σε πολλές και διάφορες γλώσσες, ανάμεσα στις οποίες στα τούρκικα, στα ρώσικα και σε μιαν άλλη σλάβικη λατινόγραπτη (κροάτικα μάλλον), όχι όμως στα γαλλικά ή τα ιταλικά. Είπα να το φωτογραφήσω, μετά μπήκα να αγοράσω κανένα δωράκι και με τους ακανέδες ξέχασα τη φωτογραφία.

Προηγουμένως όμως, επειδή ο Μπακιρτζής λέει «πάμε στην Καβάλα για ουζάκι», είχαμε τσιμπήσει κάτι σε μια ψαροταβέρνα ονόματι Φλοίσβος, που είχε απέξω την πινακίδα που βλέπετε, κι εκεί είχα τη μηχανή εύκαιρη και τη φωτογράφησα.

Όπως βλέπετε, η ταμπέλα γράφει «Φρέσκο ψάρι» σε τρεις γλώσσες, αγγλικά, τούρκικα και ρώσικα (αν και οι πελάτες, απ’ όσο άκουγα, Έλληνες ήταν). Τα ρώσικα και τα τούρκικα είναι οι δυο γλώσσες που θα έπρεπε να έχω μάθει και το έχω τύψεις που δεν έμαθα, οπότε η ταμπέλα αυτή με γέμισε ενοχές. Κανονικά, αν τα παιδιά τελειώνουν την υποχρεωτικήν εκπαίδευση έχοντας μάθει 2-3 ξένες γλώσσες, η μία απ’ αυτές θα πρέπει βέβαια να είναι τα αγγλικά, αλλά η δεύτερη θα έπρεπε να είναι μια γλώσσα βαλκανική, τούρκικα ή σέρβικα ας πούμε (ή ίσως ρώσικα που χρησιμεύουν και σαν πύλη εισόδου στα σέρβικα, τα βουλγάρικα και τ’ ακατονόμαστα) -κι αυτό ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές, όπου η γνώση των γλωσσών των γειτονικών λαών θα ήταν ευεργετική.

Διόρθωση: Όπως με πληροφορεί σχόλιο, η τρίτη γλώσσα της πινακίδας δεν είναι ρώσικα, αλλά βουλγάρικα. Ωστόσο, φίλος που έχει σπουδάσει στο Βελιγράδι, μου λέει πως και στα σέρβικα (ή στα σερβοκροάτικα) υπάρχει η φράση της ταμπέλας.

Τούρκικα δεν ξέρω, αλλά τις λέξεις της ταμπέλας θα τις αναγνώριζα και χωρίς τη βοήθεια της αγγλικής, επειδή μελετώντας τις διαλεκτικές ελληνικές λέξεις έχω μάθει τη σημασία αρκετών τουρκικών λέξεων -αν είχα καιρό και δάσκαλο μπορεί και ν’ άρχιζα μαθήματα. Και οι δυο λέξεις της ταμπέλας, λοιπόν, έχουν κάποιο ενδιαφέρον για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό.

Η δεύτερη λέξη, το μπαλίκ, που δεν προφέρεται ακριβώς μπαλίκ, είναι λάθος γραμμένη στην ταμπέλα. Δεν είναι balik αλλά balık, με το τούρκικο γιώτα χωρίς κουκίδα, που προφέρεται κάπως σαν ου, αλλά συμβατικά το έχω μεταγράψει μπαλίκ (λόγω και της λαθεμένης γραφής) ενώ πιο κοντά στο μπαλούκ θα ήταν. 

Balık λοιπόν είναι το ψάρι. Η λέξη δεν έχει περάσει στα ελληνικά, υπάρχει όμως στην Πόλη η πασίγνωστη Μονή της Ζωοδόχου Πηγής του Μπαλουκλί ή Παναγία Μπαλουκλιώτισσα, εκεί που βρίσκονται οι τάφοι των Πατριαρχών και το αγίασμα που θεωρείται θαυματουργό, που θα την ξέρουν σχεδόν όλοι όσοι έχουν επισκεφτεί την Πόλη, αφού είναι υποχρεωτικός τόπος επίσκεψης. Αυτό λοιπόν το Μπαλουκλί προέρχεται από το μπαλούκ, το ψάρι, παναπεί τόπος με ψάρια, Παναγιά των ψαριών.

Υπάρχει και ο θρύλος με τον καλόγερο που τηγάνιζε τα ψάρια σαν έμαθε πως ο Μωάμεθ πάτησε την Πόλη, και είπε πως «αν είναι αλήθεια το απαίσιο νέο, να ζωντανέψουν τα ψάρια και να πέσουν στο σιντριβάνι». Κι έτσι έγινε, και τα ψάρια πλέουν μισοψημένα και περιμένουν -το έχει κάνει και ποίημα ο Βιζυηνός:

Το Μπαλουκλί

Σαράντα μέρες πολεμά ο Μωχαμέτ να πάρει
την Πόλη την μεγάλη.
Σαράντα μέρες έκαμεν ο ‘γούμενος το ψάρι
στα χείλη του να βάλει.

……

Και το είχε το ποίημα ένα αναγνωστικό όταν πήγαινα δημοτικό, και πήγε να διαβάσει ο Άρης, και πού να τα καταφέρει, ίδρωνε με την άγνωστη λέξη, και τελικά: Το Μπουκάλι, είπε θριαμβευτικά.

Όσο για τη δεύτερη λέξη, το taze, αυτή την ήξερα επειδή έχει δώσει την ελληνική λέξη ταζέδικος ή ταζέτικος. Τα σημερινά λεξικά δεν την έχουν, αλλά παλιότερα ακουγόταν αρκετά και κατά σύμπτωση είναι μία από τις 366 λέξεις που έχω συμπεριλάβει στο βιβλίο μου Λέξεις που χάνονται. Αντιγράφω λοιπόν όσα γράφω στο σχετικό λήμμα:

Ταζέδικος ή ταζέτικος είναι επίθετο που σημαίνει φρέσκος, νωπός, πρόσφατος. Λέγεται για κάποιο φαγητό που έχει μόλις βγει από τον φούρνο, αλλά και μεταφορικά, για μια όμορφη νεαρή κοπέλα. Δάνειο από το τουρκικό taze (φρέσκος, νωπός). Λέξη που κοντεύει να ξεχαστεί, αν και στην Κρήτη υπάρχουν πολλά εστιατόρια με το όνομα αυτό.

Ο καρασεβνταλής του Θ. Ορφανίδη παίνευε την καλή του με ζαχαροπλαστικές παρομοιώσεις: «Είναι το άσπρο στήθος σου ταζέδικο καϊμάκι / του Αϊντίν Ισάρ χαλβάς το κάθε σου χεράκι». Πιο προσγειωμένος, ο Μακρυγιάννης κυριολεκτεί: «Μείναμεν σύνφωνοι το βράδυ να ’ρθούνε με τον Παπακώστα και Κατζικογιάννη να φάμεν εις το πόστο μου ψωμί ότ’ έχω ταζέτικον κρέας κι άλλα».

Στη μνημειώδη μελέτη του Τα είδωλα, που εκδόθηκε το 1894, ο Εμμ. Ροΐδης, θέλοντας να ανασκευάσει την άποψη ότι η δημοτική είναι γλώσσα φτωχή, επαινεί τον πλούτο των συνωνύμων της και ανάμεσα στα άλλα παραθέτει: «Ανάπαλλο, ταζέδικο, φρέσκο, σύνωρο, χλωρό, νωπό (ψωμί, τυρί κτλ.)». Μου φαίνεται πως ύστερα από έναν αιώνα με συστηματική περιφρόνηση της λαϊκής γλώσσας, σήμερα έχουμε λιγότερα συνώνυμα.

Σε παλιά κείμενα βρίσκουμε και αναφορές σε «μαντάτα ταζέδικα», δηλαδή φρέσκες ειδήσεις, φρέσκα νέα.

Τη λέξη «ταζέδικος» πρέπει να τη χρησιμοποιούν ακόμα στην Κύπρο, αν και με τη μορφή «τταζέτικος». Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Μικροφιλολογικά, βρίσκω ένα ποίημα του Άκη Σπανούδη (1952) γραμμένο στο κυπριακό ιδίωμα, που ξεκινάει ως εξής:

Πίσω στα γρόνια τα παλιά εζούσε μία κορασιά,
φρέσκη, τταζέτικη, πασιά’

ΤΤαζέτικη εδώ είναι η δροσερή κοπέλα, ενώ το σ στην κορασιά και στην πασιά (παχιά) είναι… παχύ και το γράφουν με καπελάκι, που δεν έχω τρόπο να το (σικ) αναπαράξω εδώ. Επειδή όμως θα έχουμε πολλές άγνωστες λέξεις, δεν παραθέτω άλλο από το κυπριακό ποίημα -ίσως σε άλλο άρθρο να παρουσιάσω κάποια από τα ποιήματα αυτά, που έχουν μεγάλο γλωσσικό ενδιαφέρον.

Περιμένω στα σχόλια να μου πείτε αν χρησιμοποιείται ακόμα στα μέρη σας η λέξη ‘ταζέδικος’.

Advertisements

153 Σχόλια to “Ταζέ μπαλίκ”

  1. Γιατί τάζε και όχι ταζέ;

    Απ’ ό,τι θυμάμαι και στην Ηγουμενίτσα βρίσκεις επιγραφές στα τούρκικα: πρέπει να έχει να κάνει με την Εγνατία και τους νταλικέρηδες, νομίζω.

  2. Νέο Kid Στο Block said

    Τσιουτσιούν ιτσμέκ έλντιουρούρ!
    (άμα φουμαίρνεις απ’τ’ αγοραστά, μαθαίνεις και κανα τουρκάλικο να ούμε…)

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Τόσα χρόνια καπνιστής στην Κύπρο, τώρα που το έγραψε ο Νικοκύρης πρόσεξα πως τα τουρκικά έχουν δύο ι. Ένα «κανονικό» i ,και ένα ι . Καλά λένε πως βλέπουμε αλλά ΔΕΝ κοιτάμε! 🙂
    …neden olur (τι λέει παραπάνω το πακέτο; Κουίζ για Δύτη! 😆 )

  4. Καλημέρα

    δηλαδή και το …καλαμπαλίκ(ι) έχει σχέση με ψάρι ;

  5. και στη βίκυ το βλέπω γραμένο χωρίς τελίτσα στο γιώτα

  6. oxtapus said

    Reblogged this on Oxtapus *blueAction.

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Ταζέ είναι; Κι εγώ έτσι ήθελα να το βάλω, αλλά στο forvo που έβαλα να το ακούσω μου φάνηκε παροξύτονο. Να το αλλάξω.

    2. Τουτούν δεν είναι ο καπνός;

    3: Το πακέτο έχει πάνω και άτονα i;

    4: Όχι, καμιά σχέση. Αλλά είναι ωραίο θέμα για μελλοντικό άρθρο.

  8. Καλημέρα,

    Και τα αντίστοιχα κεφαλαία, δηλαδή κεφαλαίο «γιώτα» με τελεία: Iı, İi.

  9. Αραβικής ρίζας το καλαμπαλίκι, λέει ο Νισανιάν. Κάτι λέγαμε κι εδώ.

    Κιντ: και του ‘λεγα πως ο καπνός* τον άνθρωπο σκοτώνει
    *(λέμε τώρα…)

    Για το τουρκικό ι χωρίς τελεία (ανάμεσα ι και ου, ας πούμε) έχουμε πει πολλάκις

  10. Γς said

    4:
    απορία πσαρά.
    Καλημέρα

  11. Νέο Kid Στο Block said

    7.3. Ναι, βέβαια! Αυτό που έχω μπροστά μου γράφει:
    To κάπνισμα μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος κι να προκαλέσει ανικανότητα.
    Tütün kan akışını yavaşlatır ve cinsel iktidarsızlığa neden olur.
    (δίγλωσσα κατάπτυστα ψεύδη!)

  12. Νέο Kid Στο Block said

    Aυτό το γκε (g) με το κάτι σαν ουμλάουτ-κάτι σαν σιρκουμέτσι ..πώς τα λένε οι Φραντσέζοι… από πάνω του, πώς προφέρεται ρε συ Δύτα;

  13. atheofobos said

    Στο ποστ μου Β- ΜΠΟΣΤ-ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΜΟΡΕΩΣ- ΦΡΑΓΚΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΔΙ΄ ΑΦΡΑΓΚΟΥΣ! υπάρχει σκίτσο του Μποστ με » Το εν Μυστρά Μπαλουκλή» που δεν είναι τίποτα άλλο από την Ομόνοια με το λοξό συντριβάνι!
    Στην κάτω δεξιά γωνία του σκίτσου είναι απολαυστική η απεικόνιση του ανερχόμενου από τον υπόγειο σταθμό με τις κινούμενες σκάλες!
    Πάντως στις επεξηγήσεις από εκεί που βρήκα την εξήγηση Balık (= ψάρι) και την μετέφερα, ήταν πράγματι χωρίς τελεία.
    Βέβαια και εγώ, άσχετος με τα τούρκικα, τώρα μόλις το πρόσεξα.
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2014/10/blog-post_5.html

  14. Πάνος με πεζά said

    Πρώτη διαπίστωση,ότι πρέπει να πάρω τις «Λέξεις που χάνονται» ή το «Λέξεις που χάνονται».

    Δεύτερη απορία : ακατονόμαστα είναι τα αλβανικά;

    Και τρίτη σκέψη, από το «ταζέ μπαλίκ», είπα να σας ανεβάσω το «Φιντέ κουκλίκ»… Υπάρχει και σε βιντεάκια με μίνι, αλλά δεν είχαν καλή εικόνα…
    Καλημέρες !

  15. Πάνος με πεζά said

    Να εστιάζουμε στη φωνή, παρακαλώ…

  16. maik said

    Στη Θεσσαλονίκη υπάρχει ψητοπωλείο (σαντουιτσάδικο που λέμε κι εμείς!) κοντά στα Πανεπιστήμια που λέγεται «Γιοκ μπαλίκ» Κι έτσι έχουν μάθει τη σημασία του μπαλικ και άνθρωποι (κυρίως φοιτητόκοσμος) που δεν έχουν σχέση με προσφυγικούς πληθυσμούς ή δεν έχουν ταξιδέψει Τουρκία

  17. Κωνσταντίνα Μακριδάκη said

    Καλημέρα,

    Κι εγώ είμαι της ίδιας άποψης με εσάς,ότι στην Ελλάδα θα έπρεπε να μαθαίνουμε κάποια βαλκανική γλώσσα (ιστορία,πολιτισμο κλπ) γιατί ειλικρινά,δεν ξέρουμε παρα μόνο ελάχιστα για τους γείτονές μας.

    Με έναυσμα αυτή την άποψη, ξεκίνησα να μαθαίνω ρώσικα πέρσι και από το δευτερο μάθημα μας μάθανε την λέξη рыба που σημαίνει ψάρι (και όχι риба,είναι σαν να γράφεις ψάρυ).

    Με λίγο ψάξιμο στον google translate είδα ότι η επιγραφή είναι βουλγάρικη και όχι ρώσικη.
    https://translate.google.com/#auto/el/%D0%BF%D1%80%D1%8F%D1%81%D0%BD%D0%B0%20%D1%80%D0%B8%D0%B1%D0%B0

  18. japetusgr said

    Ταζέ, τάζε… Αν και ταζέ είναι το ορθό, στην τουρκική πολλές φορές για χάρη ευφωνίας, ο τόνος στη λέξη δεν μπαίνει μονοσήμαντα αλλά μεταφέρεται… πχ. οι επισκέπτες στην Πόλη πολλές φορές ακούν Τακσίμ αλλά και Τάκσιμ το όνομα της κεντρικής πλατείας, η Ελλάδα είναι Γιουνανιστάν αλλά αν σε ρωτήσει κάποιος από πού είσαι και του πεις, σου απαντά α, γιουνάνισταν!

  19. sarant said

    16: Πολύ έξυπνο -αν και ίσως στα βεριτάμπλ τούρκικα να μπαίνει το γιοκ στο τέλος, Μπαλίκ γιοκ, ας πει ο Δύτης.

    14: Βέβαια να το πάρεις. Ή να τις πάρεις.
    Ακατονόμαστα είναι η γλώσσα της χώρας χωρίς όνομα. Μοιάζουν με τα βουλγάρικα.

  20. sarant said

    17: Ώστε βουλγάρικη; Ευχαριστώ πολύ!

  21. Νέο Kid Στο Block said

    Πάντως ,στην κατάλληλη περίοδο έβαλες το θέμα Νικοκύρη μου! Πρέπει να μαθαίνουμε σιγά-σιγά κανά τουρκάλικο…ειδικά τώρα που η γείτονα τρόμαξε τόσο από την επίσκεψη ΣαμαροΜπενιχίλ στην Κύπρο ,που ούτε 20 πολεμικά δεν έβγαλε απ’την Αττάλεια…
    (προς το παρόν είμαι ήσυχος . Φίλος μου καραβανάς λέει «Don’t worry! Be happy!» Kι όταν θα μπαίνουμε στις βάρκες, το ίδιο θα λέει…)

  22. Νοτιος Κωλος said

    σε προσφατο αποκαλοκαιρινο τριγυρισμα στην Καβαλα, ακουγα κυριως ιταλικα, ενιοτε ρωσικα και αραβικα απ’ τους ψαραδες των καϊκιων 🙂

    (ειναι νομιζω αξιοπροσεκτο το πως λειτουργει η αυτολογοκρισια οταν ειναι να ειπωθει κατι για την ΔτΜ [εδω, «ακατονομαστη γλωσσα», και παροτι το στολιζει μια ειρωνικη χροια] ακομα και σε αθρωπους προεδευτικης τροχιας. νο οφενς νικοκυρη, καλοδιαθετο ειναι το σχολιακι)

  23. maik said

    14. Πανος με πεζά
    Υποθέτω πως τα ακατανόμαστα είναι η γλώσσα της ΠΓΔΜ

  24. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Είχα μια γνωστή που το πατρικό της επώνυμό της ήταν Ταζέ αλλά στο χάρτη δεν φαίνεται. 🙄

  25. kotsos said

    Το balik με το καλαμπαλικ έχει κάποια σχέση;

  26. Γλωσσολάγνος said

    Νικοκύρη, μάλλον το άκουσες «τάζε» επειδή αυτό το «α» το προφέρουν σχετικά μακρό. 🙂 Μακρά φωνήεντα δεν έχουν οι τουρκογενείς λέξεις, αλλά αυτή είναι από τα Περσικά.

  27. sarant said

    26: Μάλλον έχεις δίκιο!

    25: Όχι, καμιά σχέση.

    22: Καμιά φορά κι η ειρωνεία λειτουργεί πιο αποτελεσματικά.

  28. Πάνος με πεζά said

    @ 23 : Α, μάλιστα. Τα φιρομιανά… (είναι αυτά που αναγράφονται στο translate «Σλαβομακεδονικά, προφανώς…»)

  29. Ένας-ένας παιδιά!
    12 από πολύ ελαφρύ γ μέχρι τίποτα. Π.χ. dağ προφέρεται κάτι μεταξύ «νταα» και «νταγ», ağa μεταξύ «αά» και «αγά»
    19 Μπαλίκ γιοκ, σωστά.
    25 όχι, το -λικ είναι η γνωστή κατάληξη, από το αραβικό γαλαμπά που σημαίνει κάτι σαν κυριαρχία (υποθέτω με την έννοια του αγγλικού overwhelming [quantity], αν καταλαβαίνω καλά το λινκ του Νισανιάν στο 9)

  30. japetusgr said

    Οι δυο γλώσσες αυτές πάντως, βουλγαρικά και τούρκικα, συναντώνται ολοένα και περισσότερο στις επιγραφές μαγαζιών στην ανατολική μακεδονία και τη θράκη.. Το άνοιγμα των πέμπτων συνόρων με τη Βουλγαρία στην Κομοτηνή, τους επιτρέπει να κάνουν το γύρο θα λέγαμε της περιοχής κατεβαίνοντας από Δράμα ή Σέρρες κινούμενοι κυρίως για Θάσο ή Χαλκιδική και φεύγοντας από εκεί ή το αντίστροφο, προκαλώντας έντονα αυξημένη κίνηση την φετινή περίοδο, ενώ το τουριστικό ρεύμα από την Τουρκία είναι και αυτό σταθερά αυξανόμενο -ειδικά στην Αλεξανδρούπολη όπου μπορούν να μπουν εύκολα με βίζα χωρίς διανυκτέρευση για την οποία δεν απαιτείται χρονοβόρα διαδικασία έκδοσης, όλες οι ταβέρνες έχουν επιγραφές στην τουρκική- και η Καβάλα λόγω του οθωμανικού παρελθόντος της είναι σημαντικός σταθμός στη διαδρομή τους για Θεσσαλονίκη.
    Άκουσα ότι πρόσφατα κατατέθηκε για έγκριση στη βουλή νομοσχέδιο σχετικά με τη δυνατότητα παραχώρησης διευκόλυνσης για έκδοση βίζας 72 ωρών σε Τούρκους υπηκόους.
    Μαζί με την κίνηση από Βουλγαρία, ιδιαίτερα αυξημένη είναι και αυτή από τη Ρουμανία στην περιοχή.

  31. sarant said

    30: Άλλωστε στην Καβάλα υπάρχει και το σπίτι του Μεχμέτ Αλή, και μεγάλο άγαλμά του. (Ενώ η Θεσσαλονίκη δεν έχει για τον Κεμάλ).

  32. "ετεροδημότισσα" said

    #1
    επειδή κι εγώ καμιά φορά κατεβαίνω από Ηγουμενίτσα με το καράβι να σου πω ότι δεν είναι μόνο οι νταλικέρηδες αλλά όλοι οι τουρκικής καταγωγής από Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο (δεν γράφω Λουξ γιατί εκεί πρόκειται περι εικονικής πραγματικότητας) που κατεβαίνουν οδικώς, ακόμα και με μικρά βαν, προτιμούν τώρα αυτή τη διαδρομή λόγω Εγνατίας. Περιμένωνατας να μπω στο φέρι έχω δει μέχρι πινακίδες Μεγάλης Βρεατανίας! χαρά στο κουράγιο τους να οδηγούν τόσες μέρες καλοκαιριάτικα!
    Έχω κάνει και την εντελώς οδική διαδρομή από ουγγαρία, σερβία. κι ενα ωραίο που μας έτυχε πέρσι. Σε συνθήκες καταρρακτώδους βροχής σταματάμε έξω από τη Βουδαπέστη σε ένα ρεστ- Μακντόναλντς (μισητό πλην όμως καθαρό) να ξεκουραστούμε και να περιμένουμε να χαλαρώσει λίγο ο καιρός. Την ίδια ώρα σταματάει μαζί μας ένα μικρό βαν με μια οικογένεια τουρκορομά (γερμανικές πινακίδες). Μπαίνουμε μέσα, εμείς παραγγέλνουμε τα σκουπίδια να φάμε και οι ρομά…βγάζουν ντοματούλες αγουράκια, ελίτσες γαβάθα φτιάχνουν φρεσκότατη χωριάτικη, ταπεράκι με πιτούλα, άλλο με κιοφτέδες, ώ ρε μάγκα μου την κάνανε ταράτσα και δεν τους μίλησε κανείς!!!!
    Εμείς αισθανθήκαμε πολύ «πολιτισμένοι» που το παιδάκι μας είχε τα χέρια του μες τη ορυκτέλαιομαγιονέζα και τις πατάτες φωτοτυπία.

  33. spiral architect said

    @21: Πριν όμως μπείτε στις βάρκες, αυτός θα τα’ χει τινάξει όλα στον αέρα. Εχει πρόσφατη τεχνογνωσία. 😀

  34. # 21

    Κοιμήσου ήσυχος Κιντάκο…από την εποχή Σημίτη με τους SS300 ισχύει το «Ελλάς-Τουρκία, συμμαχία» γι αυτό μας βάζουνε και παίζουμε ποδόσφαιρο, μπάσκετ κ.λ.π. ενω πρώτα δεν έκανε τέτοια η «κλήρωση»
    Δεν είδες πόσους πόντους έριξε ο βάζελος στην Φενέρ Μπαξέ και δεν κουνήθηκε φύλο ;
    Θα μου πείς άλλο Κύπρος κι άλλο Ελλάδα, αλλά κοντά στον βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα

  35. Alexis said

    S-300 ήταν οι πύραυλοι που είχαν προκαλέσει την μίνι-κρίση Κύπρου-Τουρκίας, SS-20 οι παλιοί διηπειρωτικοί της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης.

  36. Σωτήρς said

    Εάν και είναι πιο αρμόδιος ο Δύτης και με πρόλαβε. Δεν είμαι τουρκομαθής, το πρώτο πρώτο δίπλωμα είχα πάρει παλιότερα και νιώθω τα βασικά.

    12 Το ğ (γιουμουσάκ γε, μαλακό γκε)

    Για το γράμμα ı και την προφορά του. Tο κοντινότερο που είχαμε καταλήξει είναι σα να προσπαθήσεις να πεις ι (ελληνικό) και κάποιος να σε αρπάξει από το λαιμό και να μείνεις στη μέση.

    Το κοντινότερο σε ταζέ που μου έρχεται τώρα είναι η εταζέρα… 😀

  37. "ετεροδημότισσα" said

    #27
    κι εγώ πιστεύω ότι καμιά φορά η ειρωνεία λειτουργεί πιο αποτελεσματικά, καμιά φορά όμως. όταν επαναλαμβάνεται κι εμείς βολεύομαστε αποφεύγοντας να πούμε τα σύκα σύκα και τα μακεδονικά μακεδονικά, αποφεύγουμε μεν τη σύγκρουση, κρυβόμαστε δε πίσω από το δάκτυλό μας.
    Εμένα προσωπικά δεν πα να λέγονται και «ετεροδημότισσα» δεν μενοιάζει καθόλου. λυπάμαι όμως γι αυτόν το λαό που καταπίνει αμάσητο το παραμύθι που τον σερβίρουν και αποκοιμιέται με άδειο στομάχι ενώ τερατουργήματα στήνονται στο όνομα του δήθεν ένδοξου παρελθόντος. Λυπάμαι και γιατί το έργο αυτό το έχω ξαναδεί και γιατί έχω συναντήσει κανά δυο αξιόλογους ανθρώπους από αυτή τη χώρα που όμως όταν φτάνουμε στο προκείμενο αδυνατούν κι αυτοί να δουν πέρα από τη μύτη τους.

  38. Παναγιώτης Κ. said

    Καμία ή έστω ελάχιστη σχέση έχουμε οι Έλληνες με τις γλώσσες των γειτονικών χωρών.Ίσως και περιφρόνηση προς αυτές, αν κρίνω από εκείνους που μιλούν π.χ Τούρκικα λόγω προσφύγων γονιών.Σχεδόν το απέκρυπταν. Όχι πολύ παλιά αυτό.

    Εκ πρώτης όψεως φαίνεται παράδοξη η κατάσταση αυτή. Στην πραγματικότητα όμως είναι εξηγήσιμη.
    Νομίζω ότι η χώρα μας από το ΄22 και μετά έχτιζε την απομόνωσή της και όχι βέβαια με την ευθύνη των πολιτών . Καμία σχεδόν επικοινωνία με τους γείτονες μέχρι το ΄75. Μεταπολιτευτικά άρχισε να σπάει η απομόνωση.
    Η απομόνωσή μας, είναι άλλη μια αιτία για τις υστερήσεις και τις παθογένειες που παρουσιάζουμε ως χώρα.

  39. basmag said

    Ως Κωνσταντινοπολίτης θυμάμαι τη χρήση αυτών των λέξεων που χρησιμοποιούνταν σε τρόφιμα (ή καλύτερα σε γεύσεις)

    ταζέδικο = φρ’εσκο
    γιαγλίδικο = με πολύ λάδι
    κιτίρικο = τραγανό
    σουλούδικο = νερουλό, υδαρές

  40. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    3 – Μάλλον κοιτάμε αλλα δεν βλέπουμε, ή άμα δεν το έχεις μάθει δεν το ξεχωρίζεις (για να θυμηθούμε και μια κουβέντα για τα χρώματα, χαμόγελο).

  41. Παναγιώτης Κ. said

    Μπαλουκλί!
    Ήταν ο τίτλος αναγνώσματος σε αναγνωστικό του Δημοτικού της δεκαετίας του΄60.
    Δεν θυμάμαι το λόγο αλλά η λέξη αυτή ήταν άγνωστη σε μένα.Και επειδή δεν υπήρχε η κουλτούρα των ερωτήσεων του μαθητή προς τον δάσκαλο δεν είχα τολμήσει να ρωτήσω οπότε, παρέμεινε άγνωστη.
    ( Μη νομίσετε ότι έχει αλλάξει η κατάσταση και οι σημερινοί μαθητές βομβαρδίζουν με ερωτήσεις τους διδάσκοντες).

  42. japetusgr said

    @39 Ενδιαφέρον το κιτίρικο… Βγαίνει από του τουρκικό τσιτίρ (çıtır), αλλά φαίνεται επειδή ηχητικά ακούγεται σαν τέσσερα, το πρόφεραν έτσι.

  43. giorgos said

    Πολύ ώραία καί πρός τήν σωστή κατεύθυνση εξελίσσονται τά πράγματα . Πρέπει νά τελειώσουμε κάποτε μέ τά «εθνικά σύνορα» Ειδικά στήν περιοχή τών Βαλκανίων .

  44. BLOG_OTI_NANAI said

    Το πρόβλημα είναι ακριβώς ότι τα συλλογικά ζητήματα που αφορούν τον τόπο που όλοι ζούμε, όπως και το δημόσιο χρήμα, πολλοί τα γράφουν στα παλαιά των υποδημάτων τους. Λαμβάνοντας υπόψη το ζήτημα που υπάρχει, προς το παρόν μιλάμε για σκοπιανά και όχι για «μακεδονικά», όπως ακριβώς κι αν κάποιος λέει ότι ο Όμηρος ήταν Ομάρ, εμείς δεν λέμε, «σωστά, Ομάρ λέγεται».
    Δεν είναι όμως μόνο θεωρητικό. Έχει και μια διάσταση που μοιάζει με την καθημερινότητα: όταν ο γείτονας σου, το πρωί που ξυπνάει, σε δείχνει και λέει «να ο μακάκας», εσύ πρέπει να διατηρήσεις την αξιοπρέπεια σου και να μην απαντήσεις δουλοπρεπώς, «καλημέρα σας κύριε» διότι αλλιώς δίνεις θάρρος σε μια στάση που δεν βοηθάει τη συνύπαρξη και το πρόβλημα στην πορεία θα μεγαλώσει.
    Αλλά όπως γινόταν πάντα, όλοι νομίζουν ότι τα συλλογικά ζητήματα, η καθαριότητα των δημόσιων χώρων, το δημόσιο χρήμα, το παρκάρισμα, όλα αφορούν «κάποιους άλλους», αλλά εμάς ποτέ, διότι εμείς κάνουμε ό,τι γουστάρουμε, όποτε το γουστάρουμε και δεν πάνε να κουρεύονται οι άλλοι.

  45. Xristod said

    Μια διόρθωση: η τελευταία (κυριλλική) επιγραφή είναι στα βουλγάρικα, κι όχι στα ρώσικα. Στα ρώσικα το «ψάρι» είναι , με το κλειστό κεντρικό [μεταγράφεται με το λατινικό ], που στις νοτιοσλαβικές γλώσσες έχει συμπέσει με το /i/ .

  46. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    39: Το γιαγλίδικο το έχω στις Λέξεις που χάνονται. Το κιτίρικο δεν το ήξερα.

  47. Γς said

    6:
    Κι εμένα το πρεμιερ ετάζ και το ετάζ-ινί

  48. Είχα μάθει (όχι το πολίτικο, αλλά το καπαδόκικο) «κτ’ρ κτ’ρ» από αυτό το υπέροχο βιβλιαράκι που το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όλους τους παστουρμαδοφάγους. Αλλά γιατί να πάμε στο çıtır çıtır (42); Το λεξικό έχει και το kıtır kıtır, τραγανό παναπεί.

  49. japetusgr said

    @48 Δυστυχώς δύτη, το βιβλιαράκι αυτό για τον παστουρμά αν και το έχω διαβάσει, δεν κυκλοφορεί πλέον.. Το ψάχνω αρκετό καιρό τώρα… Και ναι, έχεις δίκιο για το κιτιρ..

  50. Ευτυχώς, διάβασα το 30, πριν γράψω τα ίδια. Κι από τη μεριά της Βουλγαρίας, βέβαια, οι ταμπέλες είναι ελληνικές, και πολλές ιδιοκτησίες, αφού με 40 χλμ δρόμο πάνε έλα, έχεις κάνει τα ψώνια της εβδομάδας, έχεις φουλάρει βενζίνα, κι αν ήσουν συστηματικός απ’ το καλοκαίρι, έχεις γεμίσει και το υπόγειο πέλετ. Ποιότητα και πιστοποίηση για όλα αυτά; χμμ, αρκεί που πληρώνεις τα μισά λεφτά.

    Πάντως η Εγνατία δεν παίζει ως εξήγηση, καθώς περνάει έξω από την Καβάλα και τις άλλες πόλεις, κι οι νταλίκες δεν μπαίνουν ποτέ μέσα.

    Το Ταζέδικο που είχαμε στο Ηράκλειο, θαρρώ έχει κλείσει.

  51. Παναγιώτης Κ. said

    @44.Blog…Έτσι!

  52. gryphon said

    Ενταξει οσοι ασχολουνται με τουριστικα επαγγελματα οσοι εχουν πελατες ξενους τουριστες κλπ επιβαλλεται να εχουν επιγραφες στην γλωσσα των πελατων τους και να ξερουν καποια βασικα ωστε να μπορουν να συνενοουνται..
    Αλλα απο κει και περα το να θεσπιστει σαν γλωσσα στα σχολεια καποια βαλκανικη γλωσσα και ειδικα τα τουρκικα ειναι αλλο πραγμα.
    Ειναι πραξη πνεματικης επιβολης.
    Και η εκμαθηση της αγγλικης η γαλλικης το ιδιο ειναι αλλα αντε εκει το δεχομαστε γιατι εκ των πραγματων ειδικα τα αγγλικα ειναι καλως η κακως Η παγκοσμια γλωσσα και εαν δεν θελει καποιος να αποκοπει εντελως απο τον υπολοιπο κοσμο πρεπει να τα μαθει.
    Και βεβαι υπαρχει και η επιπλεον δικαιολογια οτι μαθαινοντας καποιος αγγλικα γαλλικα γερμανικα ας πουμε οτι θα κερδισει γιατι θα μπορει να ερθει σε απευθειας επαφη με καποιυς σπουδαιους ανθρωπους λογοτεχνες ποιητες συγγραφεις φιλοσοφους επιστημονες η οτιδηποτε .
    Με τα τουρκικα τι θα κερδισουμε σαν λαος ;.Να μπορουμε να ερθουμε σε επαφη με την σκεψη του Νταβουτογλου ;.
    Το προβλημα μας (εννοω των ελληνων) δεν ειναι η ελειψη κατανοησης των γειτονων μας.
    Το προβλημα μας ειναι οτι με το περασμα των αιωνων σιγα σιγα καταντησαμε να μοιαζουμε σαν αυτους .Και δεν αναφερομαι στην εξωτερικη εμφανιση αλλα πολιτιστικα .Για τους περισσοτερους τριτους δυτικους ας πουμε ολους εμας εδω μας θεωρουν ενα πραγμα .Τουρκους αλβανους ελληνες κλπ.Βαλκανιους.
    Και κανοκικα λογω του ιστορικου μας παρελθοντος δεν θα επρεπε να συμβαινει αυτο.Θα επρεπε να ειμαστε φορεις ενος αλλου πολιτισμου και αυτο να ειναι αμεσα φανερο σε οποιαδηποτε συγκριση.Εδω ακομη και τα ταξι μας εχουν το ιδιο χρωμα .Kαι τα σηριαλ μας ειναι ακομη χειροτερα απο τα τουρκικα.
    Αυτο ειναι το προβλημα μας.Πως θα ξεφυγουμε απο τους τουρκους τους αλβανους και τους αλλους βαλκανιους που μα κρατανε στο επιπεδο τους και οχι πως θα μαθουμε την γλωσσα τους.

  53. Κουνελόγατος said

    Μπαλουκλί δεν είναι και νοσοκομείο στην Πόλη; Κάποιος από το σόι μου (καταγωγή μαμάς από Προικόνησο) νοσηλεύτηκε εκεί πριν από καμμιά 100στή χρόνια.

  54. Σωτήρς said

    Θεωρώ ντροπή όλοι οι Αλβανοί να καταλαβαίνουν και να μπορούν να αρθρώσουν δυο ελληνικές λέξεις και εμείς να μην σκαμπάζουμε γρι. Ειδικά όταν ένα τεράστιο ποσοστό των Ελλήνων μίλαγε αρβανίτικα.

    Όταν έκανα μαθήματα τουρκικών (στο κέντρο της Αθήνας, Εξάρχεια) είχε εμφανιστεί κύριος Ελληναράς που απείλησε το φροντιστήριο γιατί διδάσκουν τούρκικα και γιατί είχαν χάρτη με τούρκικες ονομασίες της Τουρκίας (!), Κύπρου, ελληνικών νησιών. Οι απειλές έπιασαν και κατέβασαν το χάρτη. Πριν δυο-τρια χρόνια αυτό.

    Το ξέρετε ότι διδάσκονται κινέζικα σε κάποια πειραματικά δημοτικά σχολεία; Άντε καλέ που θα ασχοληθούμε με υπανάπτυκτους Βαλκάνιους, Σλάβους, Μογγόλους. Θα κατακτήσουμε την Κίνα εμείς.

  55. Στρατος Βασδεκης said

    H LivePedia λημματογραφει το «ταζεδικος»: http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%A4%CE%B1%CE%B6%CE%AD%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82

  56. Νέο Kid Στο Block said

    54. Ε καλά. Μπορεί να είναι και πρακτικοί οι λόγοι για τα κινέζικα. Στην Κύπρο ας πούμε δεν βρίσκεις δουλειά πωλήτριας σε μαγαζά αν δεν ξέρεις ρώσικα (και στην Πάφο και κινέζικα).

  57. Ἁρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Μου φαίνεται πως ύστερα από έναν αιώνα με συστηματική περιφρόνηση της λαϊκής γλώσσας, σήμερα έχουμε λιγότερα συνώνυμα.

    Θὰ συμφωνήσω. Κι ἂν δὲν περιφρονούσαμε καμία μορφὴ τῆς γλώσσας μας, ἀπὸ τὴ λαϊκότερη ὣς τὴ λογιότερη θὰ εἴχαμε ἀκόμα πιὸ πλούσιο λεξιλόγιο. Ὁ Παπαδιαμάντης, ὁ Ροΐδης, ὁ Κονδυλάκης δὲν περιφρόνησαν καμία ἀπὸ τὶς μορφὲς τῆς γλώσσας μας. Γι’αὐτὸ ἦταν καὶ παραμένουν μεγάλοι

  58. Ρουμλ. said

    Η λ. ταζέδικος υπήρχε και στο ιδίωμα του ημαθιώτικου κάμπου με τη μορφή ταζέθ’κους.
    Τη χρησιμοποιούσαμε μόνο για τον «ακράτο» (λ. επίσης ιδιωματική) φρεσκοαλεσμένο καφέ.
    Στο «Ρουμλουκιώτικο Ιδίωμα» υπάρχει στη, σ.292

  59. LandS said

    53 Βασικά το Βαλουκλί είναι ίδρυμα στο οποίο ανήκουν όλα αυτά.

  60. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    55: Και πάλι η LivePedia αποδεικνύεται πληρέστερη 😉

    53: Πρέπει να έχει και νοσοκομείο, ρωμέικο.

  61. Avonidas said

    «Κανονικά, αν τα παιδιά τελειώνουν την υποχρεωτικήν εκπαίδευση έχοντας μάθει 2-3 ξένες γλώσσες, η μία απ’ αυτές θα πρέπει βέβαια να είναι τα αγγλικά, αλλά η δεύτερη θα έπρεπε να είναι μια γλώσσα βαλκανική, τούρκικα ή σέρβικα ας πούμε (ή ίσως ρώσικα που χρησιμεύουν και σαν πύλη εισόδου στα σέρβικα, τα βουλγάρικα και τ’ ακατονόμαστα) -κι αυτό ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές, όπου η γνώση των γλωσσών των γειτονικών λαών θα ήταν ευεργετική.»

    Αν θέλετε να μάθετε οποιαδήποτε γλώσσα για την ευχαρίστησή σας, ή από γλωσσολογικό/πολιτισμικό ενδιαφέρον, βεβαίως να την μάθετε. Αλλά το πρόβλημα της συνεννόησης το έλυναν ανέκαθεν οι γειτονικοί λαοί με μια διεθνή γλώσσα· κι αν αυτή τύχαινε να είναι η γλώσσα κάποιου από τους δύο, ο λόγος ήταν η πολιτισμική ή πολιτική κυριαρχία.

    Στην Ελληνιστική Μεσόγειο, δεν μάθαιναν οι Σύροι εβραϊκά, οι Εβραίοι αιγυπτιακά κι οι Ρωμαίοι περσικά, μάθαινε όλος ο κόσμος την ελληνιστική κοινή. Τα λατινικά ήταν η γλώσσα συνεννόησης των εγγράμματων της Δυτικής Ευρώπης για αιώνες. Έναν καιρό, όλοι οι διπλωμάτες κι αριστοκράτες μιλούσαν γαλλικά, λιγότερο ή περισσότερο φρικτά. Και σήμερα, όλος ο πλανήτης μαθαίνει αγγλικά, ή τουλάχιστον όσοι θέλουν να μπορούν να χρησιμοποιήσουν το διαδίκτυο. Δυστυχώς ή ευτυχώς, τα αγγλικά δεν είναι πλέον μια ξένη γλώσσα· είναι εφόδιο τόσο απαραίτητο όσο η προπαίδεια.

    Βεβαίως, αν θέλουμε να προσθέσουμε μια ακόμη ξένη γλώσσα στο πρόγραμμα της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, έχω μια υποψήφια: τα αρχαία ελληνικά 😉

  62. 60β: όταν δεν εθνικίζει…

  63. Ο Κορνήλιος δεν είχε αναφέρει κάποτε εδώ ότι η προγιαγιά του, που καταγόταν από την Προποντίδα, μιλούσε τρακατρούκικα, μια μυστήρια διάλεκτο όπου το ψάρι λεγόταν και ρίμπα και μπαλούκ;

  64. Avonidas said

    #54. «Θεωρώ ντροπή όλοι οι Αλβανοί να καταλαβαίνουν και να μπορούν να αρθρώσουν δυο ελληνικές λέξεις και εμείς να μην σκαμπάζουμε γρι.»

    Αν τύχει και βρεθείς ποτέ καταμεσίς στα Τίρανα, με μόνη περιουσία τα ρούχα πάνω σου και το στομάχι σου να βαράει ταμπούρλο, να δεις για πότε θα μάθεις Αλβανικά.

    Το λέω αυτό χωρίς καμία διάθεση σνομπισμού. Απλά αυτές ήταν οι συγκυρίες. Δεν είναι ότι οι Αλβανοί έχουν ιδιαίτερη έφεση στη γλωσσολογία· κι οι δικοί μας γκασταρμπάιτερ («φιλοξενούμενοι εργάτες», α, ρε Γερμανία με τους ευφημισμούς σου!) πολύ σνελ τα έπιασαν τα γερμανικά. Κι η μάνα μου, όταν έφτασε στο Παρίσι, στην ηλικία των εφτά, ήξερε μόνο 2 φράσεις γαλλικά: donne moi un verre d’ eau, s’il vous plaît και le drapeau français est bleu blanc rouge. Ε, μέσα σε λίγες εβδομάδες είχε μάθει και τα υπόλοιπα…

  65. Ναι, Άγγελε, και μετά το έψαξε ο εξαφανισμένος μας ΝικΝικ. Όρεξη νάχεις:
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/05/how-i-found-out-about-trakatroukides.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/05/trakatroukides-and-their-language.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/05/trakatroukika-on-youtube.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/05/ververidis-account-of-trakatroukides.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/05/old-accounts-of-kzderbent.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/06/slavophone-refugees-to-greece.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/06/stazybos-harvest-on-kzderbent.html
    http://hellenisteukontos.blogspot.gr/2010/06/closing-kzderbent.html

  66. 63 Πες τα, μπας και ξαναεμφανιστεί ο Νικ Νικ.

  67. παρά τρίχα συγχρονισμός

  68. Και για επανάληψη:

  69. Avonidas said

    #38. «Καμία ή έστω ελάχιστη σχέση έχουμε οι Έλληνες με τις γλώσσες των γειτονικών χωρών. […] Η απομόνωσή μας, είναι άλλη μια αιτία για τις υστερήσεις και τις παθογένειες που παρουσιάζουμε ως χώρα.»

    Βεβαίως! Άλλωστε, είναι γνωστό ότι όλοι οι Ιταλοί μαθαίνουν να μιλούν ελληνικά, γαλλικά και γερμανικά. Οι Γάλλοι, αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά. Οι Άγγλοι, ω, αυτοί ρε παιδί μου κι αν μιλάνε τα γαλλικά με αξάν! Οι Αμερικάνοι, στις δυτικές και νοτιοδυτικές πολιτείες, για να πούμε την αλήθεια έχουν αρχίσει να κουτσομαθαίνουν ισπανικά… για να μπορούν να πουν στο προσωπικό τους να πλύνει τα πιάτα.

  70. "ετεροδημότισσα" said

    @64
    θα διαφωνήσω ότι οι έλληνες γκασταρμπέιτερ έμαθαν γερμανικά πέρα απ το να κάνουν καθημερινές συναλλαγές. Τα παιδιά τους ναι έμαθαν, τα παιδιά μαθαίνουν γρήγορα. Και οι γυναίκες που εκ των πραγμα΄των αναλάμβαναν τη διεκπεραίωση πολλών συναλλαγών με τους ντόπιους και τις αρχές.
    Γνώριζα μια ελληνογερμανίδα οδοντίατρο που ακόμα κατηγορούσε το γέρο πατέρα της ότι δεν έμαθε γερμανικά «όπως όλοι οι παλιοί»
    ούτε οι τούρκοι πρώτης γενιάς έμαθαν. οι ιταλοί τα ίδια

    @69 Στη βόρεια Ιταλία πάρα πολλοί μιλάνε γερμανικά και κάπως λιγότερο γαλλικά. Υπάρχουν και ιταλικες γερμανόφωνες κοινότητες απόσο ξέρω
    και στις συνοριακές γραμμές της Γαλλίας και της Γερμανίας θα βρεις πολλούς δίγλωσσους.
    Τα θαλάσσια σύνορα δεν βοηθάνε σε αυτό.
    Δε συχητώ το παράδειγμα της Ολλανδίας όπου όλοι μιλάνε μια δεύτερη ή και τρίτη γλώσσα. Είναι η μόνη χώρα που μου έχουν διορθώσει τα αγγλικά μου πολίτες μεταναστευτικής καταγωγής! Εννοείται μιλάγανε τη γλώσσα της χώρας προέλευσης (μαροκινα, τούρκικα), της χώρας υποδοχής (ολλανδικά) αλλά και αγγλικά ή γερμανικά!!!

  71. andam said

    Καλώς ήρθες στα βόρεια της χώρας, όπου πράγματι υπάρχουν παντού ταμπέλες σε διάφορες βαλκανικές γλώσσες και στα ρωσικά (τα τελευταία χρόνια) λόγω καλοκαιρινού- κυρίως- τουρισμού. Μέχρι και στον Πλαταμώνα που παραθερίζω υπάρχουν αυτές οι ταμπέλες αλλά πιο κάτω στην Ελλάδα δεν νομίζω. Επειδή τσάτρα-πάτρα γνωρίζω κάποια ρωσικά (τα μεγαλύτερα αδέλφια μου μιλάνε πολύ καλά), μπορώ να συνενοηθώ και μ΄αυτούς. Υπάρχουν και πολλοί έλληνες που ξέμειναν στην ΠΓΔΜ από άλλες εποχές και έχουμε πιάσει πολλές φιλίες. Η ακατανόμαστη γλώσσα λοιπόν με τα βουλγάρικα είναι ΙΔΙΑ ακριβώς με τη μόνη διαφορά ότι τα βουλγάρικα τονίζονται στη λήγουσα και έχουν και λίγο διαφορετικό αλφάβητο, στη γραφή. Οι ακατανόμαστοι βεβαίως κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν τα βουλγάρικα για να μη φανεί η συγγένεια των δύο γλωσσών αλλά πράγμα που φαίνεται…αυτά μου έχουν πει άνθρωποι που γνωρίζουν καλά και τις δυό γλώσσες.

  72. LandS said

    64. Οι Κωνσταντινοπολίτες, που κάνω παρέα, λένε ότι πριν πολλά χρόνια όταν κάποια οικογένεια από την Αλβανία έφτανε στη Πόλη και ήταν Μουσουλμάνοι γινόντουσαν Τούρκοι, αν ήταν Χριστιανοί Ρωμιοί.

  73. "ετεροδημότισσα" said

    @69
    επειδή κάπως ενημερώνομαι για τις προσπάθειες προώθησης της δίγλωσσης εκπαίδευσης, στις πολιτείες που αναφέρεις στην αμερική πυκνώνουν τα δίγλωσσα προγράμματα στα σχολεία και του τύπου όπου η κυρίαρχη ομάδα να έχει μαθήματα στη γλώσσα της μειονότητας, κυρίως ισπανικά βέβαια. υπάρχει πάντα το πρόβλημα της χρηματοδότησης και της συνέπειας γιατί όπως καταλαβαίνεςι το ζήτημα αυτό είναι πάντα ταξικό-πολιτικό και η πίεση από τις διάφορες πολιτικές ομάδες είναι τεράστια.
    Για φαντάσου όμως να λέγαμε ότι σε 10 δημόσια σχολεία της αττικής ή σε 2 των Ιωαννίνων με κυριάρχο το ελληνικό στοιχείο τα παιδάκια θα κάναν δυο ώρες μάθημα στα αλβανικά; ο κακός χαμός θα γινόταν

  74. Ριβαλντίνιο said

    @ 72 LandS » από την Αλβανία έφτανε στη Πόλη και ήταν Μουσουλμάνοι γινόντουσαν Τούρκοι, αν ήταν Χριστιανοί Ρωμιοί. »

    Από πολύ παλιά. Π.χ. οι Κιοπρουλήδες και οι Γκικαίοι.

  75. 71 έτσι κι αλλιώς γλώσσα είναι μια διάλεκτος με στρατό και ναυτικό…

  76. spiral architect said

    @61: Αβονίδα, μια είναι η διεθνής γλώσσα: Η γλώσσα του έρωτα. ❤
    Αλήθεια. Ρώτα και το ΓουΣού! 😀

  77. Ριβαλντίνιο said

    @ 70 «Ετεροδημότισσα»
    » ιταλικες γερμανόφωνες κοινότητες »

    Αυτοί πρέπει να ήταν οι Αυστριακοί Τυρολέζοι. Ο Χίτλερ ( σε συμφωνία με τον Μουσολίνι ) είχε στα πλάνα του να τους στείλει να εποικίσουν την Κριμαία !

  78. Ριβαλντίνιο said

    @ 76 Spiral Architect
    » Η γλώσσα του έρωτα.»

    Αρκεί να μην φτάνουμε σε υπερβολές γιατί τότε

  79. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    54 – Eννοείς όλοι όσοι ζούν στην Ελλάδα, ή όσοι είχαν επαφή μαζί μας οικονομικής φύσεως κυρίως, γιατι στην Αλβανία, δεν ξέρουν «όλοι» δυό κουβέντες ελληνικές, και δεν καταλαβαίνω γιατί είναι ντροπή, να μη γνωρίζουμε μερικές αλβανικές λέξεις, κι όχι πακιστανικές, συριακές, κονγκολέζικες, αφγανικές, φιλιππινέζικες (που είναι και πιο παλιοί απ΄όλους) πολωνικές κλπ μια κι όλοι αυτοί, μιλάνε αρκετά καλά ελληνικά. Να υποθέσω οτι πιστεύεις, πως οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) Γερμανοί, ξέρουν δυό τρείς κουβέντες ελληνικές, (για τις άλλες γλώσσες τ΄αφήνω).

    Η εκμάθηση ξένων γλωσσών, δεν σημαίνει οτι κατανούμε και τους λαούς που τις μιλάνε, ούτε οτι θα αλλάξουμε γνώμη γι΄αυτούς, (πολλοί ξένοι που ζούν εδώ και μιλάνε ελληνικά, έχουν πολύ κακή γνώμη για μάς, για να μη πώ τίποτα χειρότερο) και σε καμία περίπτωση δεν προωθείται η ειρήνη απ΄αυτό, μεταξύ γειτονικών λαών, αν ήταν έτσι, τότε δεν θα υπήρχαν ούτε εμφύλιοι πόλεμοι.
    Αυτό που λείπει απο τους Έλληνες, είναι αυτό που λείπει απο όλες τις άλλες γλώσσες (έτσι έχω ακούσει, δεν ξέρω, μπορεί αν είναι και αστικός μύθος, θα ήθελα μια απάντηση σ΄αυτό) Η ΠΑΙΔΕΙΑ.
    Όσο για το τι θα φέρει κοντά τους γειτονικούς λαούς, αυτό είναι η συλλογική ευμάρεια, μόνο που με το υπάρχον οικονομικό σύστημα, που βασίζεται στην παραγωγή και στο κέρδος, δεν πρόκειται να συμβεί στον αιώνα τον άπαντα, (η παγκόσμια ιστορία αυτό διδάσκει) γιατί αυτό που περισεύει σε σένα, λείπει απο κάποιον άλλο.

  80. Πέπε said

    Πράγματι, κι εγώ νιώθω ένα είδος χαράς όταν καταλαβαίνω τούρκικα επειδή ξέρω ελληνικά! Το ίδιο και όταν συνεννοούμαι με Βουλγάρους, Αλβανούς κλπ. που ξέρουν μεν ελληνικά αλλά όχι πολύ ψαγμένα, και διαπιστώνουμε ότι κάποιες τούρκικες λέξεις τις έχουμε από κοινού, ενώ (αν μου διαφύγει ότι είναι τούρκικες) δεν περίμενα να τις καταλαβαίνουν.

    Ιδίως που πολλές τούρκικες λέξεις του κοινού νεοελληνικού λεξιλογίου (δε λέω για πολίτικα κλπ ιδιώματα) είναι και συναισθηματικά έμφορτες.

  81. το κομούνι της σιέστας said

    Τα ρωσικά στην ελλάδα είναι η τρίτη πιο ομιλούμενη γλώσσα μετά τα αλβανικά.Μιλιούνται από πολύ περισσότερους νομίζει ο κόσμος:από μετανάστες και παλιννοστούντες της πρώην εσσδ,από κομούνια,ηλικιωμένα πλέον, που έφαγαν τη ζωή τους στο παραπέτασμα (βλ.τασκένδη και τα σχετικά) και άλλους…Μόνο οι μετανάστες και παλιννοστουντες αριθμούν ίσως και εκατοντάδες χιλιάδες.

    Πάντως είναι άξιο απορίας πώς βαμμένα ‘εντόπικα’ κομούνια δεν μαθαίνουν την ρωσική.έτσι θα διάβαζαν και θα καταλάβαιναν σε ταινίες από πρώτο χέρι τον πατερούλη.

  82. vrach said

    Ανακάλυψα πρόσφατα το μπλογκ σας και πραγματικά το καταφχαριστιέμαι! Επιτέλους πραγματικά ενδιαφέροντα άρθρα, αλλά και πνευματώδεις παρατηρήσεις σχολιαστών…

    Για το εν λόγω θέμα, θα ήθελα να προσθέσω μόνο το εξής: Βλέπω ότι η συγκεκριμένη γλώσσα αναφέρεται πολύ περισσότερο ως «τούρκικα» και όχι «τουρκικά». (Βέβαια στα σχόλια εμφανίζονται και οι υπόλοιπες ως «βουλγάρικα»,»ρώσικα» κ.λπ. δηλ. με αναβιβασμό του τόνου.) Θεωρώ (έχω γράψει και κάτι σχετικό πρόσφατα, αλλά δεν έχει δημοσιευτεί ακόμα) ότι το υφολογικό αποτέλεσμα αυτής της μετατόπισης του τονισμού είναι αφενός μια μεγαλύτερη οικειότητα [όπως και να το κάνουμε δεν είναι ίδιο το «αγγλικά» με το «εγγλέζικα»; το «ιταλικά» με το «ιταλιάνικα»!] και αφετέρου μια (υποσυνείδητη;) υποτίμηση. Ίσως δεν είναι τυχαίο πως μόνο αυτή η γλώσσα αναφέρεται με τον τόνο στην προπαραλήγουσα στο μεταφραστή του Google, ενώ όλες οι άλλες προβάλλουν ως χαριτωμένες οξύτονες….
    Επίσης και το «Τουρκάλα» δεν ακούγεται και πολύ κομψό (οι Κωνσταντινουπολίτες, που έρχονταν καθημερινά σε επαφή μαζί τους, προφανώς το ένιωθαν και προτιμούσαν τον όρο «Τούρκισσα» αντί του «Τουρκάλα»).

    Όσο για το «ταζέδικος» νομίζω ότι λεγόταν ως πρόσφατα σε αρκετά μέρη της Ελλάδας, ακόμα και σε κάποια χωρίς φανερή επίδραση της τουρκικής, αλλά φαίνεται πως κι αυτό, όπως και τόσα άλλα εξάλλου, το ‘φαγε η μαρμάγκα, ή μάλλον ο οδοστρωτήρας της κοινής…

  83. το κομούνι της σιέστας said

    Και θα απολάμβαναν και όλη την κουμουνιστική προπαγάνδα του παρελθόντος (κείμενα,αφίσες,μουσική…) απευθείας,χωρίς μεσολάβηση άλλης γλώσσας.

    http://goo.gl/I04Jds

    το οποίο παρεπιπτόντως το είχαν αντιγράψει από τους αμερικάνους

    http://goo.gl/PD9KGU

  84. το κομούνι της σιέστας said

    για να πούμε και ένα τραγουδάκι ν’ανέβει το φρόνημα

    http://goo.gl/G5tM9r

  85. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    75 – Αυτό ίσχυε σε μεγάλο βαθμό μέχρι το 1980, απο τότε και ειδικά τώρα, γλώσσα είναι μια διάλεκτος με εταιρείες αξιολόγησης, που δεν δίνουν λογαριασμό πουθενά.

  86. Αλέξης ΙΙ said

    @ #80 Πάντως πολλές από τις τουρκικές λέξεις που χρησιμοποιούμε στην ελληνική, κατά βάθος δεν είναι τουρκικές. Είναι αραβικές και περσικές, που αρχικά τις υιοθέτησαν οι Τούρκοι και στη συνέχεια εμείς. Το ταξίδι των λέξεων συνήθως αποτελεί παράλληλα ένα ενδιαφέρον ταξίδι στο χώρο, το χρόνο και την ιστορία.

  87. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    82: Να είστε καλά, και καλώς ήρθατε! Συμφωνώ με όλα όσα λέτε.

    65-69: Μπράβο για την επανάληψη. Ο ΝικΝικ χαίρει άκρας υγείας, οπότε τίποτα δεν αποκλείει μιαν επανεμφάνιση.

    86: Φυσικά.

  88. π2 said

    48: Αμάν, υπάρχει τέτοιο βιβλιογραφικό βοήθημα και δεν το ήξερα; Θα σπεύσω. Πάτησες ευαίσθητο (γευστικό) νεύρο.

  89. Πέπε said

    Ποιοι είναι οι τουρκομαθείς εδωμέσα, να ρωτήσω κάτι;

    Το Μπαλουκλί δε θα έπρεπε να λέγεται Μπαλουκλού;

    @Vrach, 82: Ναι, έτσι είναι. Ωστόσο δε νομίζω ότι η υποτίμηση είναι και πολύ έντονη: ίσα ίσα όσο να μη φαντάζει το τουρκικο πράγμα (γλώσσα, λέξη, οτιδήποτε) πολύ επίσημο και απόμακρο – κι αυτό λόγω ακριβώς της οικειότητας που αισθανόμαστε. «Ιταλιάνικο» ας πούμε ή «φραντσέζικο» ακούγεται σαφέστατα πιο υποτιμητικό, σε σχέση με το «ιταλικό / γαλλικό», απ’ ό,τι το «τούρκικο» σε σχέση με το «τουρκικό». Αντίθετα αμερικάνικο ακούγεται εντελώς νορμάλ, αντίθετα από το επίσημο και απόμακριο «αμερικανικό». «Κινέζικο» πάλι είναι μια λέξη που έχει επικρατήσει πλήρως, εκτοπίζοντας 100% το «σινικό» (αλλίμονο δηλαδή!).

    Οπότε, δεν είναι εύκολο να κάνουμε γενικεύσεις. Όπου υπάρχουν δύο τύποι η σχέση μεταξύ τους δεν είναι κάθε φορά η ίδια.

  90. sarant said

    88: Λένε όμως πως είναι εξαντλημένο. Σκανάρισέ το αν το βρεις να κάνουμε άσκηση επί χάρτου 😉

  91. Πέπε said

    Να σχολιάσω επίσης ότι η πινακίδα της φωτογραφίας μοιάζει πολύ παλιά, δεκαετίας 60 ή 70, οριακούλια 80. Δε φανταζόμουν ότι σήμερα χρησιμοποιούνται γραμματοσειρές με τέτοια καλλιγραφία.

  92. Δυστυχώς δεν την έχω φωτογραφίσει, αλλά σας ορκίζομαι ότι στο δρόμο Καλλιθέας-Σίβηρης, στη Χαλκιδική, κοντά σε πάμπολλες άλλες ρωσικές / σέρβικες / βουλγάρικες επιγραφές, υπάρχει και η εξής: Эмборио петрас Афиту (η Άφυτος ή Άθυτος είναι ένας πολύ γραφικός πετρόχτιστος οικισμός εκεί κοντά).

  93. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    90 – Τι άσκηση επι χάρτου και λουξεμβούργιες μπούφλες, μάχη επι τραπέζης μέχρι της τελευταίας ρανίδος του τσίπουρου θα γίνει. Έχουμε κι ένα πολεμικό παρελθόν σαν λαός, άντε γιατί πολύ μαλθακέψαμε, νομίζω; ή ζωνομί;

  94. Πάνος με πεζά said

    Κι επειδή εδώ λεξικογραφούμε, κουϊζάκι : πώς λέγεται το διακοσμητικό σιδεράκι με τις καμπύλες, στην εξωτερική γωνία του ιστού της πινακίδας;
    Για να βοηθήσω, θυμίζει παλιό Δήμαρχο…

  95. Γς said

    71:

    >Υπάρχουν και πολλοί έλληνες που ξέμειναν στην ΠΓΔΜ από άλλες εποχές

    πόσοι πολλοί;

  96. # 94

    Κοτζιάς ;

  97. Πάνος με πεζά said

    @ 96 : Όπως λένε και στα ράδιο-ταξί, έτερος…

  98. sarant said

    94: Δήμαρχο Πάτρας;

  99. Πάνος με πεζά said

    Είσαι και μαρτυριάρης, άστο λίγο να «περπατήσει»… 🙂

  100. sarant said

    99: Οκ, δεν λέω τίποτ’ άλλο.

    95: Χιλιάδες, όσοι δεν ήταν «Έλληνες το γένος»

  101. Γς said

    92:
    >Эмборио петрас Афиту
    Εμπόριο πέτρας;

  102. Νέο Kid Στο Block said

    Φουρούσια. (νομίζω όμως (αν είναι αυτό) πως κάπως αλλιώς τα λέγανε οι φερφορζάδες σιδηρουργοί )

  103. Γς said

    99:
    Φουρούσι – Ρούφος ;

  104. Γς said

    102:
    αν είναι αυτό, μαζί το γράψαμε

  105. andam said

    95. Γς

    Αρκετοί, που κατάγονταν από ελληνικές περιοχές της Μακεδονίας και μετά τον Εμφύλιο ο Τίτο τους ανάγκασε (αυτό παίζει) να αλλάξουν τα επίθετα τους σε κάτι συγγενές που να μοιάζει όμως με σλαυικό (με κατάληξη -βιτς κατά προτίμηση). Αυτοί και στα παιδιά τους δεν επιτράπηκε ποτέ να επιστρέψουν στην Ελλάδα ούτε επί ΠΑΣΟΚ ούτε επί ΝΔ λόγω εθνικού θέματος. Έχουμε έναν τέτοιο φίλο γιατρό που τον επισκεπτόμαστε στα Σκόπια αραιά και πού.

  106. Πάνος με πεζά said

    @102 : Έτερος… Πάντως συγχαρητήρια για το φουρούσι, γιατί θυμίζει και Δήμαρχο… (ξέρω εγώ τι λέω..)

  107. Νέο Kid Στο Block said

    Μάλλον τα καράβολα (ή κουκουνάρες) λες.

  108. Πάνος με πεζά said

    @ 107 : Ακριβώς. Η κουκουνάρα όμως είναι άλλο πράγμα, τα λαμάκια της «κλείνουν» και δημιουργούν τον όγκο του κουκουναριού.

  109. Μιλώντας για Έλληνες που ξεμείναν στην ακατονόμαστη γειτόνισσά μας, να καταθέσω τη μικρή μου εμπειρία.

    Το 1996 είχα πάει στη Φλώρινα για να παρακολουθήσω τις γιορτές της Μελίτης, γνωστότερες στους ντόπιους ως Ίλιντεν.
    Μας παίρνουν τηλέφωνο πως στο σταθμό της Νίκης έχει μπλοκαριστεί ένα πούλμαν με ένα χορευτικό συγκρότημα. Τα παιδιά, που το αποτελούσαν, ήταν όλα απόγονοι σλαβομακεδόνων, που είχαν μεταναστεύσει στον Καναδά, κι άρα διέθεταν καναδέζικο διαβατήριο. Για να μην τους πούν την πραγματική αιτία, οι τελωνειακοί επιστράτευσαν το επιχείρημα πως τα παιδιά δεν διέθεταν άδεια εργασίας στην Ελλάδα, καθώς (υποτίθεται ότι) έρχονταν να δουλέψουν εδώ. Στην πραγματικότητα, βέβαια, έρχονταν για μια και μόνο χορευτική παράσταση κι αυτήν αμμισθί. Τέλος πάντων, τους δέσμευσαν προσωρινά τις παραδοσιακές στολές και τους άφησαν να περάσουν με τα μπλουτζήν, τα τησέρτ και τις ελβιέλλες. Παραδοσιακά ρούχα της ηλικίας τους.

    Εκεί που χαζεύαμε, σκάει από «μέσα» ένας γέρο-λεβέντης, καλοντυμένος, με τη γριά του, άψογη στο λουλουδάτο της φόρεμα. Δεν ήξερα ακόμα πως ήταν ο παλιός αντάρτης του ΔΣΕ, Αλεξάντρ Ποπόφσκι, που αργότερα (συν)ίδρυσε τα «παιδιά της Μακεδονίας του Αιγαίου». Πάει στον έλεγχο διαβατηρίων, του λέει ο ψηλός τελωνειακός: «Τόπος γέννησης «Λερίν»; Ποιά είν’ αυτή η πόλη;» Η πόλη ήταν, βέβαια, η Φλώρινα στα ακατονόμαστα. Ο παππούς του εξηγεί πως θέλει να περάσει νόμιμα και πως ξέρει πολύ καλά τα γύρω μονοπάτια κι άμα ήθελε, μπορούσε να περάσει παράνομα, όπως είχε κάνει τόσες και τόσες φορές για να παραστεί σε κηδείες συγγενών και συμπολεμιστών του. Με τα πολλά, δεν κατάφερε να πείσει τον ψηλέα τελωνειακό, οπότε φεύγοντας, βουρκωμένος με το μοναδικό του μάτι, του φωνάζει (στα ελληνικά): «Μα καλά, παιδί μου, δεν αναγνωρίζεις τον θείο σου, τον Αλέξανδρο;»

    Ο τελωνειακός ήταν ο γιός του μικρού αδελφού του Ποπόφσκι. Όταν ο Αλεξάντρ ανέβηκε στα βουνά και μετά εγκλωβίστηκε «μέσα», ο μικρός του αδερφός βρέθηκε ξαφνικά κι απρόσμενα με την κτηματική περιουσία, την οποία υπό κανονικές συνθήκες θα κληρονομούσε ο πρεσβύτερος γιός. Κι έτσι ο μικρός επέλεξε να μείνει/γίνει Έλληνας.

    Καλά λένε «Όπου γης και πατρίς»!

  110. Πάνος με πεζά said

    Κι ένα (μεταλλικό) φουρούσι, διακοσμημένο με αρκετά καράβολα.
    http://www.anco.com.gr/thumb33.php?file=Rk9VUk9VU0k4LmpwZw==

  111. ταζέδικος δὲν ξέρω, ἀλλὰ ῥίμπα καὶ μπαλὺκ ξέρω!

  112. Γς said

    110:

    Μα και τα φουρούσια καράβολα τα λένε. Από τα σαλιγκάρια [καράβολα στα Ροδίτικα Κυπραίικα, που μοιάζουν με τα ελικοειδή διακοσμητικά.

  113. π2 said

    90: Μα τι κάνει αυτή η ρημάδα η google; Γιατί δεν ψηφιοποιεί τα έργα αναφοράς;

    Ελπίζω μόνο το βιβλιαράκι να μην έχει χαζούς νεωτερισμούς του τύπου «βγάζουμε το τσιμένι για να μη μυρίζει ο παστουρμάς». Άκου βγάζουμε το τσιμένι. Αν η ποσότητα του παστουρμά είναι μικρή, δεν έχει κανείς τις αρνητικές συνέπειες.

    Μιλώντας για τούρκικα, βρίσκω σε ένα κειμενάκι για τον παστουρμά μια ωραία φράση:

    Ο παππούς έλεγε ό,τι και να φτιάξεις στη ζωή σου πρέπει να έχει το al benim που σημαίνει «πάρε με». Πρέπει να φωνάζει «πάρε με».

    O Μπατανιάν που το λέει έχει ένα εντυπωσιακό μαγαζί στην Καλλιθέα, όπου μέχρι πρότινος ο κοτσονάτος παππούς ασχολιόταν παρέμενε ενεργός, με μόνη αρμοδιότητα το ιεροτελεστικό κόψιμο του παστουρμά σε φέτες. Το χάιδευε από δω, το χάιδευε από κει κι έκοβε με μια μελετημένη κίνηση μια φέτα πιο λεπτή κι από τσιγαρόχαρτο. Μετά στην έδειχνε, περήφανος για το έργο του.

    Η καλύτερη συνταγή για παστουρμά είναι η απλούστερη: λαδόχαρτο στον φούρνο, μόνο με καλό παστουρμά, μπόλικη ντομάτα και λίγο φρέσκο κρεμυδάκι. Ούτε πίτες, ούτε τυριά ούτε τίποτε.

  114. π2 said

    (Αγνοείστε τα συντακτικά και γραμματικά λάθη στο ανωτέρω, παρασύρθηκα από τη συγκίνηση :P)

  115. Αχ, τουλάχιστον εσύ είσαι κοντά στην (εν Ελλάδι) πηγή του παστουρμά. Στα νότια ακόμα και όταν φέρνουν τα σουπερμάρκετ, δεν ξέρουν να τον κόψουνε.
    Το βιβλίο είναι εξαιρετικό, έχει και πολύ ωραίες παρεκβάσεις περί τοπικής/εθνικής κουζίνας, λοκάντας και τα παρόμοια. Καππαδόκης είναι ο άνθρωπος και ξέρει!

  116. Έχεις και μέιλ 🙂

  117. Μαρία said

    Αφιερωμένο εξαιρετικά στον πιδύο.
    Hani ya da benim elli dirhem pastırmam pastırmam
    Konyalı’dan başkasına bastırmam yar yar
    Konyalım yürü, yürü yavrum yürü, aslan yarim yürü
    Aldattılar seni, vermediler beni

  118. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    113 – Α ρε πιδυε, μ΄έκανες να τρέχουν τα σάλια μου. Βέβαια ο αυθεντικός παστουρμάς γίνεται απο κρέας καμήλας, αλλα είναι κομματάκι σκληρός. Έχω ένα φίλο Αιγύπτιο (κόπτης) στα Μελίσσια, και έχω δοκιμάσει αρκετές φορές στο σπίτι του. Ο μοσχαρίσιος μου αρέσει πιο πολύ, ίσως γιατί τον έχω συνηθίσει απο μικρός.

  119. π2 said

    Εβίβα Μαρία! (Δεύτερη ντροπή της γκουγκλ: pastırmam pastırmam της γράφεις, μπέικον μπέικον σου απαντάει).

    Λάμπρο, όπως θα δεις και στο ανωτέρω λινκ, είναι λίγο μύθος ότι ο αυθεντικός παστουρμάς είναι από καμήλα.

  120. sarant said

    114: Φαινόταν ότι συγκινήθηκες!

    110-112: Πάντως τα λένε και καραβολάκια.

  121. π2 said

    Τον Κόνιαλη του παστουρμά τον έχει πει κι ο Καζαντζίδης:

  122. Μαρία said

    119
    Ξέχασα να σημειώσω οτι είναι καππαδόκικο, που το ανέβασε φανατικός πόντιος ή απλώς άσχετος.

  123. Μαρία said

    121
    Ε βέβαια αλλά προτίμησα τη Ντιλέκ για τα τούρκικα.
    Σε σιντί έχω αυτή την εκτέλεση

  124. Γς said

    118:
    >(κόπτης) στα Μελίσσια

    Ενας κόπτης στα Μελίσσια 😉

  125. Γς said

    123:

  126. Μύγα said

    Ταζεδάκης : κρητικό επώνυμο. Και γύρω στο `60κάτι, οι αδερφές Ταζεδάκη, η μια σταρ Ελλάς ή κάτι τέτοιο και η Λύδια, η μικρότερη και πιο όμορφη, καλή και γνωστή Αρχιτεκτόνισσα.

  127. sarant said

    126: Ευχαριστούμε!

  128. joshephine said

    Πόσο μου λείπουν τα τούρκικα ακούσματα της μητέρας μου, γεννημένη το »22,(έφυγε πέρυσι)που τα πρωτάκουσε από την μητέρα της που είχε γεννηθεί στη Θεσσαλία μόλις 16 χρόνια μετά την απελευθέρωση της περιοχής και ειδικά το »ταζέτκος» αναφερόμενη πάντα στον καφέ….αλλά και το »ταξεράτι»-καημός,συμφορά…»καμπάτικος»-βαρύς….
    »γκεμπέ»-αλλά όχι με την σημασία του έγκυος….
    »καλαμπαλίκι»πολυκοσμία…τα τέσσερα τελευταία τα ξανάκουσα στα σήριαλ της γείτονος….και πολλά άλλα που δεν μου έρχονται αυτή τη στιγμή…καλά τα επίθετα με την τουρκική ρίζα είναι πάμπολλα….

  129. Μαρία said

    128
    Καμπάτικο λέμε κάτι τραχύ, αδρύ. (kaba)

  130. Πέπε said

    @117: Μαρία ο σκοπός του Κόνιαλη εκτός από καππαδόκικος υπάρχει και ως ποντιακός.

    Με ίδια ή άλλα λόγια, ή καθόλου λόγια, με ή χωρίς την ονομασία Κόνιαλης, υπάρχει και ως θρακιώτικο (ο «Λαΐσιος» χορός), κυπραίικο (η γνωστή «Βράκα»), και ακόμη και στη Λέρο-Κάλυμνο (το «Γιαβρί μου»). Καλά, και σε ένα σωρό τούρκικες βερσιόν βέβαια.

  131. Μαρία said

    130
    Μωρέ υπάρχει αλλά δεν ανταποκρίνεται σ’ αυτή την παραλλαγή.
    Αν τρέξεις το βίντεο του 123, έχει και το θρακιώτικο. Τη βράκα την έμαθα μεγάλη απ’ τη Μαρίζα Κωχ, ενώ το τούρκικο πολύ μικρή 🙂

  132. Πέπε said

    131: Ε φυσικά δεν ανταποκρίνεται, αφού είναι στα τούρκικα! (Εκτός αν εννοείς τουρκόφωνους Καππαδόκες.)

    Από Ποντίους το έχω ακούσει οργανικά. Δεν ξέρω αν το τραγουδάνε κιόλας.

  133. Σωτήρς said

    79
    Υπερέβαλα λέγοντας όλοι οι Αλβανοί ξέρουν δυο λέξεις ελληνικά, λάθος μου. Εξακολουθώ όμως να θεωρώ ντροπή για εμάς που μεγαλώσαμε σε περιοχές με καθαρά αρβανιτοχώρια και πάμπολλους αρβανίτες να μην σκαμπάζουμε γρι. Εντάξει εγώ δεν είμαι από αρβανίτικη οικογένεια αλλά όταν ο πατέρας αδερφικού φίλου μου (βέρος αρβανίτης) μπορούσε να καταλάβει τους Αλβανούς και να κουτσοσυνεννοηθεί τότε ένιωθα ό,τι κάτι χάσαμε και δεν θα το ξαναβρούμε. Γι’αυτό ντράπηκα.

    Και προφανώς δεν πιστεύω ό,τι όπου υπάρχουν μετανάστες ξέρουν αμοιβαίως όλοι ολονών τις γλώσσες. Ούτε θα ήθελα να διδάσκονται αρβανίτικα/αλβανικά στη Θράκη ή αραβικά στη Κρήτη. Δεν είναι καθαρά γεωγραφικό το θέμα.

  134. Και όμως ‘ταζέδικος’ ως ελληνική λέξη δεν την ήξερα· και που την έμαθα δεν νομίζω να τη χρησιμοποιήσω. Είναι πολύ ψαγμένο.

    @17 Κωσταντίνα, βουλγάρικη και όχι ρώσικη.
    Ρώσικα, φρέσκος свежий

    Τούρκικο ı = ρώσικο ы
    Προσέξτε από τις Νύχτες της Μόσχας και θ’ ακούσετε τη διαφορά ли, ги, вы
    Если знали вы как мне дороги (αν ξέρατε πόσο μου είστε αγαπητή)

    @18, συγγνώμη ΔΕΝ έχεις δίκιο. Ποιος ακούει Τάκσιμ και τάζε; Άλλο το Γιουνάν(ι)σταν· στην πραγματικότητα δεν είναι ποτέ Γιουνανιστάν· κι αν το ακούσεις έτσι, σου το είπαν λάθος.

    @19 και πληρέστερα γιόκτουρ

    @22 Όντως, το ‘ακατανόμαστη’ με εξέπληξε. Δυτικά βουλγάρικα είναι, είτε το θένε είτε δεν το θένε. Μακεδονικά δεν θα είναι ποτέ, διότι δεν είναι μακεδονικά, ακόμα και αυτοί αποδείξουν με ΝτιΕνΈι ότι είναι γνήσιοι μακεδόνες που εκσλαβίστηκαν. Η βουλγαρική εξαρχία στην Οχρίδα είχε την έδρα της επί αιώνες.

    @26 Αυτό το παιδί κάτι ξέρει. Βέβαια δεν διατήρησαν τα μακρά οι τούρκοι.

    @29 Δύτη ρισπέκτ. Θα έλεγα όμως ότι παλαιότερα προφερόταν ως ελαφρό γ (ανάλογα προφέρεται και η συνίζηση γιο / για) και ότι σήμερα σχεδόν εσίγησε, τουλάχιστο στην καθομιλούμενη στις πόλεις. (προόδευσα, αντί ‘καθομιλουμένη’)

    @52 Γρυφόν, λυπάμαι που θα σε κακοκαρδίσω, αλλά ό,τι πολιτισμό και αν ανέπτυξε η Ελλάδα, εκείνη την εκπληκτική 50-ετία μετά από τα Μηδικά, ο απλός λαός δεν διέφερε σε τίποτα από τους γείτονές του, ούτε από τους απογόνους του. Διάβασε το Αθηναίων Πολιτεία και θα καταλάβεις. Οι έλληνες, και πιθανότατα κανένας άλλος, δεν ανέπτυξαν συλλογικά πολιτισμό. Πάντα υπήρχαν 10 σπουδαίοι· η διαφορά είναι ότι από τους υπόλοιπους (πολιτικούς, στρατιωτικούς, λεφτάδες) εξαρτάται αν θα φανούν στη διεθνή σκηνή ή όχι.

    Άμα έχεις έναν Γς στην παρέα… πώς να πας μπροστά;

    Μπαλουκλί / μπαλουκσίζ = ψαροπόταμος / ποταμός χωρίς ψάρι (λαϊκά τοπωνύμια). Από εκεί πήρε το όνομα και το νοσοκομείο. Το ποτάμι έχει καταχωθεί από άλλα 100 χρόνια πριν.

    @61 Αβονίδα!!! Πολύ μου άρεσε η τελευταία σου πρόταση. Ελληνικά ποιος μαθαίνει σήμερα; Και ας λέει ο Νοικοκύρης για τους λεξιπενικούς φίλους του. Έχει δίκιο· ελληνικά μας χρειάζονται πρώτα.

  135. joshephine said

    #129
    Πάντως στα σήριαλς όταν λένε καμπάτ η μετάφραση είναι
    σαν σφάλμα,λάθος και κατ’επέκταση βάρος….το φέρνει βαρέως δηλαδή αυτός που τόκανε….αυτή την έννοια αποκόμιζα από τις κουβέντες στο σπίτι, του βάρους και του όγκου….βέβαια, υπάρχουν και παραφθορές …..

  136. Πάνος με πεζά said

    Καραβολο ειναι το λαμακι που εχει αυτο τη σπειρα στις δυο ακρες και μοιαζει με σκουληκι,μουστακι,γαντζο κλπ.Το φουρουσι μπορει να εχει παρα πολλες μορφες,απο μια απλη γωνια εως….Και ειναι φερον,ενω το καραβολο διακοσμητικο μπιχλιμπιδι.

  137. joshephine said

    #128 #129
    Υποψιάζομαι ότι το kabat είναι αραβογενές… ίσως λόγω του ιερού Κααβά (πετρόχτιστο κτίριο σε σχήμα κύβου,στη Μέκκα)…οπωσδήποτε ογκώδες….

  138. Πέπε said

    128, 129, 135, 136:

    Στο καμπάτικος το ταυ είναι της ελληνικής κατάληξης. Η τούρκικη λέξη (που μπορεί και να έχει απώτερη προέλευση άλλη, δεν το ξέρω αυτό) είναι καμπά. Αν υπάρχει και λέξη καμπάτ είναι άλλη.

    Καμπά σημαίνει επίσης μπάσο, για ένα όργανο που είναι πιο μπάσο από το «κανονικό». Π.χ. καμπά γκάιντα (στα ελληνικά και τα βουλγάρικα) είναι η μπάσα γκάιντα. Έτσι και καμπά ζουρνάς κλπ.. Το πιο μπάσο όργανο είναι και πιο βραχνό, πιο βαρύ, πιο τραχύ, άρα η έννοια συνδέεται με το «βαρύ, αδρό» που λέει η Μαρία στο 129.

  139. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα, καμπάτικα και μη 🙂

  140. Μαρία said

    137
    Έγραψα τη σημασία με την οποία το χρησιμοποιώ εγώ, που συμπίπτει με μια απ’ τις πολλές σημασίες της τούρκικης kaba (χοντρός, άξεστος, τραχύς κλπ kaba adam=χοντράνθρωπος). Χαρακτηρίζουμε καμπάτικο π.χ. ένα χαρτί και λέμε για κάποιον που τα λέει έξω απ’ τα δόντια οτι τα κόβει πολύ καμπάτκα.
    Για το τ βλ. Πέπε.
    Ο ανόθευτος καφές sade σε μας έγινε σαντέτκος.

  141. Παναγιώτης Κ. said

    @128. Καλαμπαλίκι=πολυκοσμία !
    Πάντα λοιπόν έρχεται κάποια στιγμή όπου μαθαίνεις τη σημασία μιας άγνωστης λέξης.

    Υπάρχει το τραγούδι » Μικρός αρραβωνιάστηκα» ( το τραγουδάει ο Πρόδρομος Τσαουσάκης) και σε κάποιο στίχο του λέει:
    «Στο γάμο νάσουν φίλε μου να δεις καλαμπαλίκι / σαν νάμουνα υπόδικος και περιμένω δίκη».

  142. Παναγιώτης Κ. said

    @140. Στο ίδιο πνεύμα με το 141 και τούτο το σχόλιο.
    Kaba=χοντρός

    Παίζει λοιπόν ο λαϊκός οργανοπαίχτης το κλαρίνο και ο χορευτής, σε στιγμές μεγάλης μέθεξης στο δρώμενο λέει την λέξη kaba οπότε ο κλαρινίστας βγάζει ήχο βαρύ ( χοντρό ήχο δηλαδή το αντίθετο του λεπτού ήχου) οπότε αναβαίνει το συναίσθημα!

  143. To απίστευτο είναι ότι λέξη kalabalik υπάρχει και στα… σουηδικά, και (αν πιστέψουμε το google translate) σημαίνει οχλαγωγία! Πρέπει να τους την έφερε εκείνος ο βασιλιάς τους ο Κάρολος ΙΒ’ που έκανε μερικά χρόνια φιλοξενούμενος των Τούρκων στο Μπέντερι.

  144. Μαρία said

    Για τα καλαμπαλίκια εδώ https://sarantakos.wordpress.com/2014/07/20/dieterich/
    και για τους Σουηδούς στα σχόλια 🙂

    142
    Σαν καμπάνταης 🙂 Πού γίνονται αυτά;

  145. Παναγιώτης Κ. said

    Καμπάνταης!!!

    Σπανίως σε ηπειρώτικο χορό στα τρία -διάβαζε πωγωνίσιο- και μάλιστα στις μικρές… ώρες!

  146. Γς said

    142:
    Kaba. Είναι κι η Kaba, η ιερή πέτρα στη Μέκκα.
    Καμπά και το αρβανίτικο επίθετο στα Μεσόγεια

    >Παίζει λοιπόν ο λαϊκός οργανοπαίχτης το κλαρίνο και ο χορευτής, σε στιγμές μεγάλης μέθεξης στο δρώμενο λέει την λέξη kaba οπότε ο κλαρινίστας βγάζει ήχο βαρύ

    Και το Kaba me klarinet. Το αλβανικόν. Με τον Laver Bariu.

    Δεν είναι ανάγκη να έχεις γονίδια Ηπειρώτικα για να το νιώσεις, αλλά βοηθάει

  147. Σερβίροντας ψαρικά από βαποράκι στον Βόσπορο


  148. Παναγιώτης Κ. said

    @146.Γειά σου Γς με την ευαισθησία σου και τις επιλογές σου!
    Ωραίο πρωινό δώρο!

  149. sarant said

    Καλημέρα! Ωραίες φωτογραφίες Μιχάλη!

    143-144: Ναι, τα έχουμε πει -αναρωτιέμαι αν αξίζουν άρθρο, θα το δω.

  150. 135 Αυτό που ακούγεται καμπάτ, είναι εντελώς άλλο (kabahat). Ο καμπάτικος βγαίνει από το καμπά, όπως ο ταζέδικος από το ταζέ –ενδιαφέρον δεν είναι που για να προσαρμοστούν στο ελληνικό κλιτικό σύστημα οι λέξεις κράτησαν το τελικό φωνήεν και απέκτησαν και επιπλέον σύμφωνο;

  151. sarant said

    150: Το οποίο kabahat έχει δώσει το κρητικό καμπαέτι (σφάλμα, φταίξιμο).

  152. japetusgr said

    @134 Παρακολούθησε τη γλώσσα καθώς μιλιέται και θα το διαπιστώσεις και ο ίδιος. Δεν είναι γραμματικός κανόνας, υπάρχει όμως στην τουρκική αυτή η ελαφρότητα στην αίσθηση τονισμού που διαφοροποιείται προκειμένου να ενισχύσει την αρμονία στην πρόταση.. Καμιά φορά οι ίδιες λέξεις τονίζονται λιγότερο απ ότι συνήθως, άλλες τονίζονται διαφορετικά και άλλες πάλι φορές διπλο ή και τριπλοτονίζονται… Απλά επειδή έχουμε συνηθίσει να αντιλαμβανόμαστε στην τουρκική τον ηχηρό τονισμό ιδίως των λέξεων που τονίζονται στη λήγουσα και τελειώνουν σε σύμφωνο, μας διαφεύγει ο χρωματισμός στον τονισμό στις προηγούμενες συλλαβές.

  153. stelios said

    Μια απλή αναφορά σε σύγχρονο ταχυφαγείο της Θεσσαλονίκης, με αποκλειστικότητα σε εδέσματα από κρέας, όχι ψάρι. Γιοκ μπαλικ http://www.giokbalik.gr/timokatalogos/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: