Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο τοίχος με τα κάγκελα (Γ. Ιωάννου)

Posted by sarant στο 16 Νοέμβριος, 2014


Καθώς έχουμε αύριο την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, ανεβάζω σήμερα ένα απόσπασμα από το αφήγημα του Γιώργου Ιωάννου «Ο τοίχος με τα κάγκελα», γραμμένο το 1976. Το πήρα από την ανθολογία του Ηλία Γκρη «Το μελάνι φωνάζει – Η 17η Νοέμβρη 1973 στη λογοτεχνία». Απ’ όσο έψαξα, δεν υπάρχει στο Διαδίκτυο. Ο πεζογράφος Γιώργος Ιωάννου (1927-1985), από τους αγαπημένους μου, ήταν φιλόλογος.

Να θυμίσω ότι ποιήματα και πεζά για το Πολυτεχνείο έχω στον παλιό μου ιστότοπο, πολλά απ’ αυτά παρμένα επίσης από την ανθολογία του Γκρη. Ένα από αυτά, το δικό μου διήγημα «Το Νοέμβρη, λοιπόν«, το παρουσίασα στο ιστολόγιο πέρυσι. Συζήτηση για το Πολυτεχνείο τότε και τώρα είχαμε κάνει στο ιστολόγιο πρόπερσι. Παλιότερα είχα παρουσιάσει τη συλλογή ποιημάτων του Δημήτρη Ραβάνη-Ρεντή Ρεπορτάζ για ένα ζεστό Νοέβρη.

Μεταφέρω διατηρώντας την ορθογραφία.

Ο τοίχος με τα κάγκελα

Κι ο κόσμος να σου φέρνει να φας το μεσημέρι —κοφίνια ολόκληρα— πράγμα που εσύ το είχες ξεχάσει, γιατί είσαι παιδί και βράζει το αίμα σου, να σου φέρνει να πιεις, να φορέσεις, κι οι μεγάλοι που εσύ τους θεωρούσες αυστηρούς κριτές —και ήταν, βέβαια— για κείνα τα μαλλιά, τα γένια, τα ρούχα και τους εκνευριστικούς ίσως τρόπους σου, να στήνονται βουρκω­μένοι στα απέναντι πεζοδρόμια, και να μην εννοούν να το κουνήσουν, μολονότι αυτοί σαν ξεσκολισμένοι διακρίνουνε καθαρότερα από σένα την έρπουσα απειλή, τις φυσιογνωμίες που έχουν συρρεύσει, τις μυστικές κινήσεις και τα βλέμματα. Όπως στη Νομική όπου είχαν ξαγρυπνήσει οι γονείς όλη τη νύχτα, ζαρωμένοι μες στην ψύχρα στις γωνιές των δρόμων, κι άλλοι γύρω απ’ το εκκλησάκι του παλιού νοσοκομείου, που έχει στεγάσει πολλή δυστυχία κατά καιρούς, κρατώντας αναμμένα κεριά, για να τους βλέπουν αποπάνω τα παιδιά και να παίρνουν κουράγιο, και τα κεριά να τα σβήνει πότε ο αέρας και πότε «οι αντιφρονούντες» —τι όρος κι αυτός, Θεέ μου!— αλλά κι οι ταξιτζήδες να ’χουν αφήσει τα αγώγια και να ’χουν κάνει μια αλυσίδα αδιάσπαστη με τις πλαφονιέρες και τα μεγάλα φώτα αναμμένα και να γυρίζουν γύρω γύρω, Ακαδημίας – Σίνα – Σόλωνος – Ιπποκράτους και πάλι απ’ την αρχή, ώσπου να φέξει. Δεν είναι εύκολο να παίζεις το ψωμί σου σε τόσο ευνόητα δρομολόγια.

Και να ’ναι πάλι απόγευμα, και μάλιστα κατάλληλο για βολτίτσα, μα εσύ να φωνάζεις πάντα πάνω στα κάγκελα, υψώνοντας τολμηρά πανώ και σημαίες σ’ όλες τις επάλξεις, της Πατησίων, αλλά και της Στουρνάρα, της Μπουμπουλίνας και της Τοσίτσα. Και μέσα στα πολύπλοκα κτίρια, τα νεοκλασικά και τ’ άλλα, που τώρα κρύβονται απ’ το κορμί σου, και αύριο, τον άλλο Νοέμβρη, δεν θα φαίνονται απ’ τα λουλούδια, εσύ να μοιράζεις σοφά τις δουλειές, να ετοιμάζεις συσσίτιο, να τακτοποιείς τον ύπνο, τις βάρδιες, τις συνελεύσεις, τη μουσική, μα και το νοσοκομείο για τους πληγωμένους, που με μαθηματική ακρίβεια προβλέπεις. Και να ετοιμάζεις ραδιοφωνικό σταθμό, το μέγα αναπάντεχο όπλο σου και δίδαγμά σου,τυλίγοντας μας ξαφνικά μέσα στους χίλιους κύκλους σου, εσύ που σε είχανε για ανέμελο, για παιδί ακόμα, που δεν πιάνουν τα χέρια του ή και για χίππυ.

Και να ’στε μέσα πιο σοφοί και απείρως πιο δίκαιοι απ’ τους μεγά­λους, που κάτι, βέβαια, κάνανε κι αυτοί στον καιρό τους, καιρό πολύ χει­ρότερο απ’ τον δικό σας. Όχι σ’ αυτά τα κάγκελα, είναι αλήθεια, σε άλλους τοίχους και σε άλλες μάντρες στημένοι, μα και στους ίδιους μεγάλους δρόμους, σ’ αυτές τις τρεις τέσσερις αρτηρίες, ξέστηθοι, ξαρμάτωτοι, μπροστά στα τανκς του κατακτητή. Και με τα πόδια κομμένα απ’ την πείνα και σ’ ορισμένες περιπτώσεις κι απ’ τα κρυοπαγήματα. Τώρα, βέ­βαια, αυτοί αποτελούν για σένα το λεγόμενο «κατεστημένο» και αρκετοί τους έχουν πράγματι απαρνηθεί τη νιότη τους. Εσύ να φροντίσεις να μην τα ξεχάσεις. Εσύ να γίνεις αλλιώτικος. Να κατανικήσεις τους νόμους της φύσης και την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση.

Κι όσο πέφτει η νύχτα της δεύτερης μέρας, της Πέμπτης, η φωνή σου να γίνεται πιο δυνατή. Έχουν προστεθεί άλλωστε χιλιάδες νέες φωνές. Κι η μελωδία σου να φτάνει ως τα Εξάρχεια, την Αλεξάνδρας, τη Βάθης και την Ομόνοια.

Και να ξέρεις —και το ξέρεις— πως τώρα μες στη νύχτα κάτι σου μαγειρεύουν, κάτι μαζεύτηκαν σε αίθουσες κατάκλειστες και λεν για σένα, κάτι, γιατί το παράκανες πια και με το πείσμα σου τους έχεις εκφο­βίσει. Σε είχαν περάσει για παιδί, που θα του περάσει, και θα το στρώσουνε αυτοί αργότερα, μα τώρα βλέπουν άλλα, πολύ ακατανόητα γι’ αυτούς. Τι θέλεις, επιτέλους, παλιόπαιδο, τι σου λείπει;

Την Παρασκευή απλώθηκες και στην Πατησίων, σ’ όλο το κατάστρω­μα της οδού. Δεν χωράς, δεν χωράτε, πια μέσα. Απόψε πεθαίνει ο φασι­σμός! φωνάζεις, γιατί το νιώθεις πως, ανεξάρτητα απ’ το τι θα γίνεις εσύ, ο αγώνας σου φτάνει σε μια ολοκλήρωση. Άλλωστε τα μηνύματα που καταφτάνουν είναι σπουδαία· όπου αλλού υπάρχει πανεπιστήμιο, οι νέοι έχουν ξεσηκωθεί: Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Γιάννενα.

Η τελευταία εικόνα που μου έμεινε είναι από το βράδυ της Παρασκευής, όπου στον περίβολο και την Πατησίων γινόταν πια πανηγύρι. Δεν υπήρχε καθόλου το μούδιασμα της πρώτης ή της δεύτερης βραδιάς, ήταν κάτι σαν φινάλε. Τα κάγκελα φορτωμένα σημαίες και πανώ. Τα πανώ έδειχναν αυτά που φώναζες κι ό,τι άλλο δεν μπορούσε να γίνει ρυθμός. Ο ρυθμός και το στραφτάλισμα κρατούσε θαμπωμένους τους περαστικούς. Φαντάζομαι, και μάλλον δεν πέφτω έξω, πως κι αυτοί που σε κρυφοπαρακολουθούσαν θα είχαν συνεπαρθεί. Επάνω στην Πύλη, αυτήν που μέλλονταν αργότερα να την γκρεμίσει το τανκ, τα πιο ζωηρά παιδιά ανεβασμένα έπαιρναν τα συνθήματα απ’ τα μεγάφωνα και κουνώντας όπως οι μαέστροι τα χέρια μετάδιναν τον παλμό τους στα πλήθη. Κι όμως παρ’ όλη την πανηγυρική ατμόσφαιρα και την κυριαρχία σου στο πέρασμα εκείνο, δεν μπορούσε κανείς φεύγοντας να μην έχει μαύρα προαισθήμα­τα. Εξάλλου λένε πως τις ώρες αυτές είχαν αρχίσει να πέφτουνε οι πρώ­τες σφαίρες από αθόρυβα πιστόλια. Πάντως μέσα σ’ εκείνον τον αλαλαγ­μό τίποτε τέτοιο δεν ξεχώριζε. Τώρα εκ των υστέρων, όταν το σκέφτεται κανείς, αισθάνεται κάπως άσχημα στην πλάτη του ή στην κεφαλή του.

Οι πυροβολισμοί πύκνωσαν αργότερα, απ’ τη μια στιγμή στην άλλη, σαν έπεσε η νύχτα και ήταν πάρα πολλοί, χιλιάδες, πολύ περισσότεροι απ’ τους αριθμούς που ομολογήθηκαν. Μαζί μ’ αυτούς και άφθονα δακρυγόνα. Μα η φωνή σου εξακολουθούσε ν’ ακούγεται κι ο σταθμός σου να εκπέμπει. Ελπίσαμε πως θα σταματήσει γρήγορα αυτό το ξέσπασμα. Δεν ήταν δυνατό να πυροβολούν απάνω σου. Αν σκοτώσουν εσένα, τότε τι θ’ απομείνει σ’ αυτή τη χώρα;

Και κάποτε ακούσαμε τον ορυμαγδό των τανκς, που έρχονταν απ’ την Αλεξάνδρας. Κατεβήκαμε κι ανοίξαμε την εξώπορτα. Όχι μονάχα εμείς, μα όλοι όσοι σε λατρεύαν. Αυτό ήταν το ελάχιστο. Ενώ άλλοι κάναν μεγάλες θυσίες για σένα. Άφησαν, λέει, τ’ αυτοκίνητά τους μες στη μέση, στην προσπάθεια τους να φράξουν το δρόμο. Άλλοι πάλι φόρτωσαν στ’ αυτοκί­νητά τους ό,τι είχαν απ’ αυτά που επίμονα ζητούσες, και περνώντας μέσα απ’ τις σφαίρες, τα δακρυγόνα και τις φωτιές σού τα παράδωσαν στην Πύλη. Κι ένα γειτονόπουλο, πάνω στον μεγάλο παροξυσμό των πυροβολι­σμών, αντί να φυλαχτεί, το ’σκάσε προς εσένα με το μηχανάκι του.

Πάντως, εκεί που διαδήλωνες εσύ τρεις μέρες και τρεις νύχτες, τώρα αλωνίζουν τα τανκς με τους προβολείς αναμμένους. Δεν έχει πια μεγάλη σημασία, αν οι πυροβολισμοί εξακολουθούν. Περιμένουμε τα χειρότερα. Ακόμα και μέσα στο σπίτι ξεχωρίζει το ζουζούνισμα της σφαίρας και κάνα δυο φορές ένας ξερός χτύπος σαν κάρφωμα στο ξύλο του παντζουριού. Κάτι παλιό θυμηθήκαμε και σφίχτηκε η καρδιά μας. Καμπάνες ακούγονταν από μακριά, πιο γοργές κι από αναστάσιμες. Κολλήσαμε τ’ αυτί μας στο ραδιόφωνο, με κόπο έψελνες τον Εθνικό Ύμνο. Και μετά σιωπή. Κάτι σου συνέβη.

Κι ύστερα το γρήγορο ποδοβολητό μες στα δρομάκια των Εξαρχείων. Κι αποπίσω το άλλο ποδοβολητό, νεανικό κι αυτό, σπιρουνισμένο από κοφτές διαταγές.

Αλλά εσύ είσαι κιόλας στοιβαγμένος μέσα στα σπίτια μας, αναλήφτηκες μέσα στα απρόσωπα διαμερίσματα μας, και κάνεις με τη σειρά τηλε­φωνήματα στους δικούς σου, τους ξετρελαμένους απ’ την ανησυχία πως είσαι καλά και θα πας το πρωί στο σπίτι. Άφησες όμως κάτι ματωμένες δαχτυλιές στο τηλέφωνο, που καιρό κάναμε να τις σκουπίσουμε.

Και μιλάς σιγά και σεμνά, καθώς αρμόζει σε νέους που βρίσκονται σε ξένο σπίτι. Εσύ ήσουνα που φώναζες τόσο; Κι ο ένας σας είναι γιατρός, κι ο άλλος αρχιτέκτων, κι ο τρίτος νομικός, κι ο τελευταίος μαθητής ακόμα. Και δεν θέλεις να φας, ούτε να πιεις κάτι, να κοιμηθείς μόνο λίγο, όπως αυτοί που πολεμήσαν.

Και φεύγεις το πρωί, χωριστά απ’ τους νέους φίλους σου, κι εμείς σε λίγο φεύγουμε για τη δουλειά μας. Και στη γωνιά μάς ψάχνουνε την τσάντα.

Ήρθε ο καιρός να γίνουμε και ύποπτοι. Ένα ελικόπτερο πετάει πάνω απ’ τα κεφάλια μας. Και στη στροφή αίματα και πιο πέρα άλλα αίματα και πολλά χαρτιά κι αποκαΐδια — κειμήλια ιστορικά που χαθήκαν. Μπό­ρεσες άραγε να ξεγλιστρήσεις;

Και την Πρωτοχρονιά μάς παρουσιάζεσαι γελαστός μ’ ένα ποτό για δώρο. Δεν ξέρουμε τι ποτό είναι, το ’χουμε φυλάξει έτσι για ενθύμιο. Γουρλίδικη Πρωτοχρονιά, πάντως, εκείνη. Τους ξεθεμέλιωσε.

Φέτος που είναι τα τρίχρονα δεν συλλογίζομαι, κι ας φαίνεται το αντί­θετο, τόσο εσένα. Εσύ δεν έχεις ανάγκη. Πρέπει να ’σαι ήσυχος με τη συνείδησή σου και —χωρίς να θέλω να σε κακομάθω με μεγάλα λόγια— βαθιά περήφανος. Ως το τέλος της ζωής σου θα μιλάς γι’ αυτά, σφραγί­στηκες. Σκέφτομαι εκείνα τα αίματα κι εκείνα τα ηρωικά παιδιά που ανα­δύθηκαν μέσα απ’ τις δίκες και το σπαραγμό των δικών τους.

θα ’θελα ν’ αναφέρω κάποιους στίχους, ένα επίγραμμα· να το σκαλί­σω νοερά, τουλάχιστο, στον τοίχο με τα κάγκελα. Όμως εγώ ένας φιλόλο­γος, ένας δάσκαλός σου —δεν ξέρω κατά πόσο άξιος— έχω κυρίως στο νου μου αρχαία επιτύμβια επιγράμματα, απ’ αυτά που είναι κατάφορτο το γειτονικό Μουσείο και που όσο κι αν είναι καίρια και σεμνά, δεν απο­δίδουν πια τις περιστάσεις. Μιλούν για τόξα και ακόντια, ενώ εδώ θέρι­σαν πολυβόλα.

Μάλλον κάτι άλλο πρέπει να σκεφτούμε, κάτι σαν αιώνια υπόσχεση σ’ αυτούς. Και όλοι μαζί…

Advertisements

88 Σχόλια to “Ο τοίχος με τα κάγκελα (Γ. Ιωάννου)”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    Καλημέρα! Tιμή και δόξα στο Πολυτεχνείο! (Το Εθνικό Μετσόβιο βεβαίως-βεβαίως…)

  2. Ωραίο.
    Δεν ξέρω αν θα αντέξω διάφορους συνήθεις υπόπτους που προβλέπω να εμφανιστούν μέχρι το βράδυ.

  3. Γς said

    2:
    Οι πρωινοί να φεύγουν 😉

  4. Γς said

    Κείμενο πριν σαράντα και χρόνια γραμμένο,
    Πολυτεχνείο πριν σαράντα και χρόνια
    Ρισπεκτ
    πια
    Ρισπεκτ!

  5. Τόσο νωρίς! Κι εγώέκανα καφέ στη γυναίκα μου.

    Ναι κύριε Γς. είμαι σκλάβος, υποτελής της γυναίκας μου.

    Πάντα έτσι ήμουνα. Ποτέ δεν είχα το πάνω χέρι, Γες μαντ’μ! Γιες μαντ’μ ήμουνα και είμαι!

    Εγώ μόνο διάλεγα σε ποιαν το έλεγα.

    Αλήθεια… τι λέει το άρθρο σήμερα;

  6. Εσύ να φροντίσεις να μην τα ξεχάσεις. Εσύ να γίνεις αλλιώτικος. Να κατανικήσεις τους νόμους της φύσης και την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση.

    Κοπιπαστό από το άρθρο. Χωρίς σχόλια. Θα μου πεις… εισαι καλύτερος; Ναι, ρε, Γς… Ναι ρε Σαράντ… ναι ρε όλοι σας, είμαι καλύτερος από πολλούς άλλους που ήταν τότε μαζί μας. και ήμουν και μεγάλος σχετικά.

  7. Γς said

    5:
    Καλημέρα Λεώ.
    Μες την καλή χαρά σε βλέπω.
    Αν και δεν ταιριάζει καθόλου με το πνεύμα του άρθρου, σχετικά με τον καφέ που λες, εμένα η μακαρίτισα μου τον έφτιαχνε και όχι το αντίθετο όπως εσύ.

    Μετα όμως απ τη γκάφα μου

    http://caktos.blogspot.gr/2013/02/1988.html

    τον φτιάχνω μόνος μου

  8. Μη γίνει ηθική παρεξήγηση. δεν ήμουν μέσα την παρασκευή γιατί εφημέρευα στο Ρυθμιστικό

  9. Κουνελόγατος said

    Και όποιος αμφιβάλλει, ας διαβάσει και τον επίσημο κατάλογο του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη. Φθάνουν πια οι …..
    Υ.Γ. Συγγνώμη για τον σεντόναρο…

    Ο πραγματικός αριθμός των νεκρών κατά τη διάρκεια εξέγερσης του Πολυτεχνείου παραμένει ακόμη και σήμερα ένα μεγάλο ερώτημα. Το καθεστώς τότε αναγνώριζε επίσημα 15 νεκρούς. Όμως φήμες και μαρτυρίες όσων είχαν καταθέσει μεταγενέστερα για αυτή την υπόθεση στον εισαγγελέα, Δημήτριο Τσεβά, έκαναν λόγο για 400 ή και 500 νεκρούς στο Πολυτεχνείο και ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο του Ζωγράφου. Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών το 2002, με διευθυντή τον Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, υπό την σκιά αυτών των πληροφοριών διεξήγαγε έρευνα με σκοπό να διασαφηνίσει ανάμεσα σε άλλα τον πραγματικό αριθμό και την ταυτότητα των νεκρών. Του Νίκου Μίχου

    Το καθεστώς και οι φήμες

    Αμέσως μετά την επίθεση του στρατού και την εκκένωση του Πολυτεχνείου, η Χούντα είχε ανακοινώσει ότι οι νεκροί ήταν τέσσερις. Αργότερα αναγνώρισε τον αριθμό των δεκαπέντε.

    Βέβαια, την ίδια στιγμή οι φήμες ανέφεραν τον αριθμό των 100, 200 έως και 500 νεκρών, που είχαν ταφεί σε ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο του Ζωγράφου. Επίσης, τότε γινόταν λόγος για τουλάχιστον 3 άτομα που συνεθλίβησαν κάτω από το άρμα μάχης όταν αυτό εισέβαλε στο Πολυτεχνείο, για την εκτέλεση των εκφωνητών του ραδιοφώνου και των τραυματιών που νοσηλεύονταν στο πρόχειρο ιατρείο που είχε στηθεί. Αυτές οι εικασίες τότε ακούγονταν συμπεριλαμβάνοντας πραγματικά γεγονότα μέσα στο γενικότερο πλαίσιο σύγχυσης που επικρατούσε και υπό την καθεστωτική τρομοκρατία.

    Όμως, δεν ήταν μόνο όσοι είχαν αντιταχθεί στο καθεστώς που ανέφεραν τέτοια νούμερα. Ο ταγματάρχης, Γεώργιος Σφακιανάκης, στρατιωτικός γιατρός που είχε παραιτηθεί μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, είχε μιλήσει και εκείνος, σε συνέντευξή του στην αμερικανική εφημερίδα Cincinnati Enquier, για «400 ή 500 νεκρούς συνολικά».

    Οι καταθέσεις

    Τον Οκτώβριο του 1974 παρουσιάστηκε να καταθέσει στον Δημήτριο Τσεβά, που ήδη εξέταζε τα γεγονότα, ο Δημήτριος Πίμπας. Αυτός ήταν πρώην πράκτορας της ΚΥΠ με δράση προβοκάτορα στο Πολυτεχνείο. «Τύψεις συνειδήσεως με οδήγησαν μπροστά σας», φέρεται να είχε πει στον εισαγγελέα. Στην συνέχεια αναφέρθηκε σε «450 νεκρούς και ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο Ζωγράφου». Τεκμηρίωσε την κατάθεσή του λέγοντας ότι είχε ακούσει αξιωματικούς της ΚΥΠ να μιλούν για αυτό.

    Ο τότε δήμαρχος Ζωγράφου, Δημήτρης Μπέης, είχε πάρει αφορμή από την κατάθεση αυτή και είχε προτείνει να γίνουν ανασκαφές στην βορειοανατολική πλευρά του νεκροταφείου, ώστε να ανακαλυφθούν οι πιθανοί ομαδικοί τάφοι. Όμως, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημο αποτέλεσμα των ανασκαφών. Σύμφωνα με την δημαρχεία Ζωγράφου, με την οποία επικοινώνησε το tvxs.gr «δεν υπάρχει κάποιο αποτέλεσμα ή πληροφορία που να καταδεικνύει ότι όντως υπήρξαν ομαδικοί τάφοι. Εξάλλου ο Δημήτρης Μπέης θα το είχε αποκαλύψει σίγουρα εάν τους είχε βρει».

    Όπως αναφέρει ο κ. Καλλιβρετάκης το 2004 παρουσιάζοντας την έρευνα του Ε.Ι.Ε., «ο Πίμπας βρέθηκε ο ίδιος κατηγορούμενος για την δράση του στο Πολυτεχνείο. Στην απολογία του δεν αναφέρθηκε καθόλου σε νεκρούς ή ομαδικούς τάφους. Τον Φεβρουάριο του 2003 ο Πίμπας συνελήφθη εκ νέου και κατηγορήθηκε για απάτη κατ’ επάγγελμα και κατά συνήθεια».

    Στις 17 Νοεμβρίου του 1974, ο Γρηγόριος Παπαδάτος, δημοσιογράφος, προσκόμισε στον εισαγγελέα Τσεβά έναν κατάλογο με 59 ονόματα, που σύμφωνα με τον οποίο αντιστοιχούσαν στους νεκρούς εκείνων των ημερών. Ο εισαγγελέας έκρινε ότι ο Παπαδάτος δεν ήταν αξιόπιστη πηγή, καθώς είχε αποδειχθεί ότι κυκλοφορούσε στην περιοχή του Πολυτεχνείου με την ταυτότητα του έφεδρου αξιωματικού, διατηρώντας επαφές με παρακρατικούς και βαθμοφόρους του στρατού και της χωροφυλακής. Επίσης τον Δεκέμβριο του 1974 προπαγάνδιζε ψήφο υπέρ του βασιλιά, όντας υπεύθυνος Τύπου της Βασιλικής Ενώσεως.

    Στην συνέχεια, ο Παντελής Τσαγκουρνής, στρατιώτης που υπηρετούσε στο τότε Υπουργείο Αμύνης, κατέθεσε στον Τσεβά ότι είχε δει μια αναφορά του συνταγματάρχη Ντερτιλή, στην οποία αναγραφόταν ότι «ο μέχρι τότε αριθμός των νεκρών ήταν 423». Όταν κλήθηκε από το δικαστήριο να καταθέσει ο ίδιος ανασκεύασε και δήλωσε ότι ίσως να έλεγε η αναφορά «νεκροί ή τραυματίαι». Παρόλα αυτά η προκαταρτική έρευνα ήδη είχε ταυτοποιήσει 1.103 τραυματίες.

    Η εισαγγελία αποφαίνεται

    «Ανεξιχνίαστος παραμένει εισέτι ο ακριβής αριθμός των νεκρών. Σύ­ντονοι κατεβλήθησαν προς την κατεύθυνσιν αυτήν προσπάθειαι και πέραν των αμέσως ή εμμέσως περιερχομένων εις γνώσιν μου, έκκλησις δια του τύπου δημοσία διετυπώθη, όπως καταγγελθώσιν ή αναφερθώσι περιπτώ­σεις θανάτων ή και εξαφανίσεων ατόμων συνεπεία των γεγονότων του Πο­λυτεχνείου […]. Κατά την διαδρομήν της ερεύνης εβεβαιώθησαν ή και απλώς επιθανολογήθησαν περιστατικά εδραιούντα παρ’ εμοίτην πεποίθησιν ότι οι νεκροί εκ των γεγονότων του Πολυτεχνείου υπήρξαν περισσότε­ροι των επισήμως ανακοινωθέντων»

    Αυτό ήταν το πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά στις 14 Οκτωβρίου του 1974. Ο Τσεβάς εκτιμούσε ότι ο αριθμός των νεκρών φτάνει τους 34: 15 ταυτοποιημένοι, 3 πλήρως επιβεβαιωμένοι και 16 ανώνυμοι νεκροί για τους οποίους υπήρξαν επώνυμες καταθέσεις.

    Η επίσημη εκδοχή

    Σύμφωνα με τον επίσημο κατάλογο των νεκρών, που συντάχθηκε με μέριμνα της Προοδευτικής Ένωσης Μητέρων Ελλάδας, ο αριθμός τους είναι 88, και αφορά όλη την περίοδο της δικτατορίας. (1967 – 1974). Από αυτούς οι 52 εμφανίζονται γύρω από τα γεγονότα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

    «Ανάμεσα τους 9 που πιθανότατα αφορούν σε άτομα τα οποία σε πρώτη φάση είχαν θεωρηθεί νεκροί, αλλά μετά τη μεταπολίτευση προέκυ­ψε, όπως είδαμε, ότι είχαν μόνο τραυματιστεί. Δύο αποτελούν γνωστές πα­ραφθορές ονομάτων και στοιχείων διαπιστωμένων νεκρών που είχαν διορ­θωθεί ήδη δύο ημέρες μετά τα γεγονότα, αλλά συνεχίζουν να αναφέρονται μαζί με τις σωστές εκδοχές τους, επαναλαμβανόμενα έτσι εις διπλούν: Υπό τον ανύπαρκτο «Αιγύπτιο» Τορίλ Τεκλέτ εξακολουθεί 30 χρόνια μετά να υποκρύπτεται η νορβηγίδα φοιτήτρια Toril Margrethe Engeland, και υπό τον Γεώργιο Σαρμαλή, ο Γεώργιος Σαμούρης. Ως Διαμαντάκος πλέον εμφανίζεται η Μαρία Διαμαντάκη των καταλόγων του 1974-1975, όνομα που θεωρούμε ότι πιθανότατα υποκρύπτει τη Μαρία Δαμανάκη, λόγω της αρχι­κής φήμης ότι η εκφωνήτρια του Πολυτεχνείου είχε εκτελεστεί», γράφει ο Λεωνίδας Καλλιβρετάκης παρουσιάζοντας την έρευνα.

    Οι επώνυμοι νεκροί

    Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών είχε προχωρήσει στην σύνταξη ενός προσωρινού καταλόγου των επώνυμων νεκρών των γεγονότων του Νοεμβρίου του 1973 κατά χρονολογική κατάταξη. Επίσης παρουσίασε και μια εικονική παράσταση των σημείων των δολοφονιών πάνω σε έναν χάρτη του κέντρου της Αθήνας.

    1. Σπυρίδων Κοντομάρης του Αναστασίου, 57 ετών, δικηγόρος (πρώην βουλευτής Κερκύρας της Ένωσης Κέντρου), κάτοικος Αγίου Μελετίου, Αθήνα. Στις 16.11.1973, γύρω στις 20.30-21.00, ενώ βρισκόταν στη διασταύρωση οδών Γεωργίου Σταύρου & Σταδίου, προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια που έρριχνε η Αστυνομία κατά των διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ., όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του.

    2. Διομήδης Κομνηνός του Ιωάννη, 17 ετών, μαθητής, κάτοικος Λευκάδος 7, Αθήνα. Στις 16.11.1973, μεταξύ 21.30 και 21.45, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλους διαδηλωτές στη διασταύρωση των οδών Αβέρωφ & Μάρνη, τραυματίστηκε θανάσιμα στην καρδιά από πυρά που έριξαν εναντίον του άνδρες της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. και από εκεί, νεκρός πλέον, στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών (όπως λεγόταν τότε το Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο).

    3. Σωκράτης Μιχαήλ, 57 ετών, εμπειρογνώμων ασφαλιστικής εταιρείας, κάτοικος Περιστερίου Αττικής. Στις 16.11.1973, μεταξύ 21.00 και 22.30, ενώ βρισκόταν μεταξύ των οδών Μπουμπουλίνας και Σόλωνος,
    προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια που έρριχνε η Αστυνομία κατά των διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να υποστεί απόφραξη της αριστεράς στεφανιαίας. Μεταφέρθηκε ημιθανής στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. (3ης Σεπτεμβρίου), όπου και πέθανε.

    4. Toril Margrethe Engeland του Per Reidar, 22 ετών, φοιτήτρια από το Molde της Νορβηγίας. Στις 16.11.1973, γύρω στις 23.30, τραυματίστηκε θανάσιμα στο στήθος από πυρά της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε από διαδηλωτές στο ξενοδοχείο «Ακροπόλ» και αργότερα, νεκρή ήδη, στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ι.Κ.Α. Ανακριβώς είχε αναφερθεί αρχικά από την Αστυνομία ως «Αιγυπτία Τουρίλ Τεκλέτ» και η παρεξήγηση αυτή επιβιώνει ακόμη σε κάποιους «καταλόγους νεκρών».

    5. Βασίλειος Φάμελλος του Παναγιώτη, 26 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος, από τον Πύργο Ηλείας, κάτοικος Κάσου 1, Κυψέλη, Αθήνα. Στις 16.11.1973, γύρω στις 23.30, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά της φρουράς του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε από διαδηλωτές στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. και από εκεί, νεκρός πλέον, στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών.

    6. Γεώργιος Σαμούρης του Ανδρέα, 22 ετών, φοιτητής Παντείου, από την Πάτρα, κάτοικος πλατείας Κουντουριώτου 7, Κουκάκι. Στις 16.11.1973 γύρω στις 24.00, ενώ βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή του Πολυτεχνείου (Καλλιδρομίου και Ζωσιμάδων), τραυματίστηκε θανάσιμα στον τράχηλο από πυρά της αστυνομίας. Μεταφέρθηκε στο πρόχειρο ιατρείο του Πολυτεχνείου, όπου απεβίωσε. Από εκεί μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ι.Κ.Α. Ανακριβώς είχε αναφερθεί αρχικά από την Αστυνομία ως «Χαμουρλής».

    7. Δημήτριος Κυριακόπουλος του Αντωνίου, 35 ετών, οικοδόμος, από τα Καλάβρυτα, κάτοικος Περιστερίου Αττικής. Κατά τις βράδυνες ώρες της 16.11.1973 ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Πολυτεχνείου, προσβλήθηκε από δακρυγόνα αέρια και στη συνέχεια κτυπήθηκε από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους, συνεπεία των οποίων πέθανε, από οξεία ρήξη αορτής, τρεις ημέρες αργότερα, στις 19.11.1973, ενώ μεταφερόταν στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ.

    8. Σπύρος Μαρίνος του Διονυσίου, επονομαζόμενος Γεωργαράς, 31 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος, από την Εξωχώρα Ζακύνθου. Κατά τις βράδυνες ώρες της 16.11.1973, ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Πολυτεχνείου, κτυπήθηκε από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους, και υπέστη κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Μεταφέρθηκε στο Θεραπευτήριο Πεντέλης, όπου πέθανε τη Δευτέρα, 19.11.1973, από οξύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Τάφηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, όπου στις 9.9.1974, έγινε τελετή στη μνήμη του.

    9. Νικόλαος Μαρκούλης του Πέτρου, 24 ετών, εργάτης, από το Παρθένι Θεσσαλονίκης, κάτοικος Χρηστομάνου 67, Σεπόλια, Αθήνα, εργάτης. Κατά τις πρωινές ώρες της 17.11.1973, ενώ βάδιζε στην πλατεία Βάθης, τραυματίστηκε στην κοιλιά από ριπή στρατιωτικής περιπόλου. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε τη Δευτέρα 19.11.1973.

    10. Αικατερίνη Αργυροπούλου σύζυγος Αγγελή, 76 ετών, κάτοικος Κέννεντυ και Καλύμνου, Αγιοι Ανάργυροι Αττικής. Στις 10.00 της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην αυλή του σπιτιού της, τραυματίστηκε στην
    πλάτη από σφαίρα. Διακομίστηκε στην κλινική «Παμμακάριστος» (Κάτω Πατήσια), όπου νοσηλεύτηκε επί ένα μήνα και κατόπιν μεταφέρθηκε στο σπίτι της, όπου πέθανε συνεπεία του τραύματος της μετά από ένα εξάμηνο (Μάιος 1974).

    11. Στυλιανός Καραγεώργης του Αγαμέμνονος, 19 ετών, οικοδόμος, κάτοικος Μιαούλη 38, Νέο Ηράκλειο Αττικής. Στις 10.15 το πρωί της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλους διαδηλωτές στην οδό Πατησίων, μεταξύ των κινηματογράφων «ΑΕΛΑΩ» και «ΕΑΛΗΝΙΣ», τραυματίστηκε από ριπή πολυβόλου που έρριξε εναντίον τους περίπολος πεζοναυτών που επέβαινε ενός τεθωρακισμένου οχήματος. Μεταφέρθηκε στο Κ.Α.Τ., όπου πέθανε μετά από 12 μέρες, στις 30.11.1973.

    12. Μάρκος Καραμανής του Δημητρίου, 23 ετών, ηλεκτρολόγος, από τον Πειραιά, κάτοικος Χίου 35, Αιγάλεω. Στις 10.30 περίπου το πρωί της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην ταράτσα πολυκατοικίας επί της πλατείας Αιγύπτου 1, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά της στρατιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του Ο.Τ.Ε. (αυτουργός ο ανθυπολοχαγός Ιωάννης Αυμπέρης, 573ου Τάγματος Πεζικού). Μεταφέρθηκε στην κλινική «Παντάνασσα» (πλατεία Βικτωρίας), όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του.

    13. Αλέξανδρος Σπαρτίδης του Ευστρατίου, 16 ετών, μαθητής, από τον Πειραιά, κάτοικος Αγίας Λαύρας 80, Αθήνα. Στις 10.30 με 11.00 περίπου το πρωί της 17.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Κότσικα, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από πυρά της στρα­τιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του Ο.Τ.Ε. (αυτουργός ο ανθυπολοχαγός Ιωάννης Δυμπέρης, 573ου Τάγματος Πεζικού). Με διαμπερές τραύμα μεταφέρθηκε στο Κ.Α.Τ., όπου τον βρήκε νεκρό ο πατέρας του.

    14. Δημήτριος Παπαϊωάννου, 60 ετών, διευθυντής ταμείου αλευροβιομηχάνων, κάτοικος Αριστομένους 105, Αθήνα. Γύρω στις 11.30 της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην πλατεία Ομονοίας, προσβλήθηκε από δα­
    κρυγόνα αέρια που έριχνε η Αστυνομία. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ., όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του, συνεπεία εμφράγματος.

    15. Γεώργιος Γεριτσίδης του Αλεξάνδρου, 47 ετών, εφοριακός υπάλληλος, κάτοικος Ελπίδος 29, Νέο Ηράκλειο Αττικής. Στις 12.00 της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν μέσα στο αυτοκίνητο του στα Νέα Λιόσια, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά που διέσχισαν τον ουρανό του αυτοκινήτου. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε αυθημερόν.

    16. Βασιλική Μπεκιάρη του Φωτίου, 17 ετών, εργαζόμενη μαθήτρια, από τα Αμπελάκια Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, κάτοικος Μεταγένους 8, Νέος Κόσμος. Στις 12.00 το μεσημέρι της 17.11.1973, ενώ βρισκόταν στην ταράτσα του σπιτιού της, τραυματίστηκε θανάσιμα στον αυχένα από πυρά. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών και στη συνέχεια στον «Ευαγγελισμό», όπου πέθανε αυθημερόν.

    17. Δημήτρης Θεοδώρας του Θεοφάνους, 5 ετών, κάτοικος Ανακρέοντος 2, Ζωγράφου. Στις 13.00, της 17.11.1973, ενώ διέσχιζε με τη μητέρα του τη διασταύρωση της οδού Ορεινής Ταξιαρχίας με τη λεωφόρο Παπάγου στου Ζωγράφου, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά στρατιωτικής περιπόλου με επικεφαλής αξιωματικό (πιθανόν ο ίλαρχος Σπυρίδων Σταθάκης του Κ.Ε.Τ/Θ), που βρισκόταν ακροβολισμένη στο λόφο του Αγίου Θεράποντος. Εξέπνευσε ακαριαία και όταν μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο των Παίδων, απλώς διαπιστώθηκε ο θάνατος του.

    18. Αλέξανδρος Βασίλειος (Μπασρί) Καράκας, 43 ετών, Αφγανός τουρκικής υπηκοότητας, ταχυδακτυλουργός, κάτοικος Μύρων 10, Αγιος Παντελεήμονας, Αθήνα. Στις 13.00, της 17.11.1973, ενώ βάδιζε με τον
    13χρονο γιο του στη διασταύρωση των οδών Χέϋδεν και Αχαρνών, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από ριπή μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Μεταφέρθηκε απευθείας στο νεκροτομείο, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του.

    19. Αλέξανδρος Παπαθανασίου του Σπυρίδωνος, 59 ετών, συνταξιούχος εφοριακός, από το ΚεράσοΒο Αιτωλοακαρνανίας, κάτοικος Νάξου 116, Αθήνα. Στις 13.30 της 18.11.1973, ενώ βάδιζε με τις ανήλικες κόρες του στη διασταύρωση των οδών Δροσοπούλου και Κύθνου, απέναντι από το ΙΣΤ’ Αστυνομικό Τμήμα, βρέθηκε εν μέσω πυρών, προερχομένων από τους αστυνομικούς του Τμήματος, με αποτέλεσμα να πάθει συγκοπή. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του.

    20. Ανδρέας Κούμπος του Στέργιου 63 ετών, βιοτέχνης, από την Καρδίτσα, κάτοικος Αμαλιάδος 12, Κολωνός. Γύρω στις 11.00 με 12.00 της 18.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Γ’ Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου, τραυματίστηκε στη λεκάνη από πυρά μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ., κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών και τέλος στο Κ.Α.Τ., όπου και πέθανε στις 30.1.1974.

    21. Μιχαήλ Μυρογιάννης του Δημητρίου, 20 ετών, ηλεκτρολόγος, από τη Μυτιλήνη, κάτοικος Ασημάκη Φωτήλα 8, Αθήνα. Στις 12.00 το μεσημέρι της 18.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Στουρνάρη, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά περιστρόφου αξιωματικού του Στρατού (αυτουργός ο συνταγματάρχης Νικόλαος Ντερτιλής). Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. σε κωματώδη κατάσταση και κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε αυθημερόν.

    22. Κυριάκος Παντελεάκης του Δημητρίου, 44 ετών, δικηγόρος, από την Κροκέα Λακωνίας, κάτοικος Φερρών 5, Αθήνα. Στις 12.00 με 12.30 το μεσημέρι της 18.11.1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος, τραυματίστηκε θανάσιμα από πυρά διερχομένου άρματος μάχης. Μεταφέρθηκε στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου και πέθανε στις 27.12.1973.

    23. Ευστάθιος Κολινιάτης, 47 ετών, από τον Πειραιά, κάτοικος Νικοπόλεως 4, Καματερό Αττικής. Κτυπήθηκε στις 18.11.1973 από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους, και υπέστη κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, συνεπεία των οποίων πέθανε στις 21.11.1973.

    24. Ιωάννης Μικρώνης του Αγγέλου, 22 ετών, φοιτητής στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών, από την Ανω Αλισσό Αχαΐας. Συμμετείχε στην κατάληψη του Πανεπιστημίου Πατρών.
    Κτυπήθηκε μετά τα γεγονότα, υπό συνθήκες που παραμένουν ακόμη αδιευκρίνιστες. Συνεπεία της κακοποίησης του υπέστη ρήξη του ήπατος, εξαιτίας της οποίας πέθανε στις 17.12.1973 στο Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών, όπου νοσηλευόταν. Σύμφωνα με ορισμένες ενδείξεις, ο τραυματισμός του συνέβη στην Πάτρα, άλλες όμως πληροφορίες τον τοποθετούν στην Αθήνα. Η περίπτωση του παραμένει υπό έρευνα. Σε ορισμένους καταλόγους νεκρών αναφέρεται ανακριβώς ως «Κώστας Μικρώνης».

  10. Καλά, εσύ Γς είσαι ελεύθερος άνθρωπος, και πολύ άντρας να πούμε, του έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει, πολύ περισσότερο του Γς. Είναι δυνατόν εσύ, ένας ακαταμάχητος γόης, να φτιάχνεις καφέ σε γυναίκα; Άσ’ το σε μας! Άσ’ το σε μας!

  11. # 7
    πάλι καλά που δεν ήσουνα αγρότης καλλιεργητής…από την άλλη όμως άμα αφήνειςνα στον φιάχνουν άλοι…

    καφέ με παραθείο
    σερβίρισε στον θείο
    πούχε πολλά λεφτά
    η δόλια ανηψιά

  12. Κουνελόγατε, μάλλον αξίζεις συγχαρητήρια. απλώς δεν είμαι ο καθ’ ύλην αρμόδιος να στα δώσω

  13. Γς said

    Μετά 40 και χρόνια.
    Ηταν να παντρευτούμε. Και παντρεύτηκα. Αλλη. Κι ήμουν την πρώτη νύχτα του γάμου μαζί της. Μην τα ρωτάται. Πριν 40 χρόνια.
    Κι εκείνη τη νύχτα του Πολυτεχνείου ήμασταν μαζί.
    Και την επομένη να περπατάμε Πανεπιστημίου. Μςεικά μέτρα ο ένας απ τον άλλο για να μην δίνουμε στόχο στα Ρέο που σταματούσαν και βούταγαν κόσμο. Ομόνοια, Πατησίων και κάποια στιγμή είδαμε ότι οι σφαίρες απ τα πιστολάκια των πολιτσιμάνων ήταν αληθινές κι ας μην έκαναν και πολυ μπαμ.

    Σαράντα χρόνια πέρασαν και μου έλεγε χτες.
    [Χήρεψε κι αυτή]
    -Τελικά μόνο τα παιδιά μας έμειναν.

    Και διαβάζαμε τότε Crick και Watson. Μολέκιουλαρ Μπέισιζ οφ τζιν και τέτοια.
    Και κάναμε όνειρα.
    Σαράντα χρόνια και Πολυτεχνείο.
    Και όνειρα

  14. Μάλλον κάτι άλλο πρέπει να σκεφτούμε, κάτι σαν αιώνια υπόσχεση σ’ αυτούς. Και όλοι μαζί…

    Κοπιπαστό.

    Κι έτσι ακριβώς ψηφίζουμε και πάμε στα μπουζούκια… εκδρομές, σινεμά… καλά είναι! Η χούντα έτσι κι αλλιώς θα έπεφτε… Κάποιοι την έσπρωξαν λίγο…

    Απόψε κάνεις μπαμ!

  15. Γς said

    9:
    Και τό ‘λεγα ο φούστης!
    Ρεσπεκτ ΡΕΕΕ΅Ε

  16. Μην τα ρωτάται. Πριν 40 χρόνια.

    Δεν τα ρωτάμαι, απρόσεκτε Γς.

    Πλάκα κάνω! Από τέτοια εγώ… ρωτλήστε και κάποιον που ξέρει πιο καλά εδώ μέσα… Βασίλη τον λένε.

  17. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    9: Μπράβο που παραθέτεις τον κατάλογο, χρειάζεται να τα θυμίζουμε.

  18. Γς said

    17:
    Ρεσπεκτ αφεντικό ρεσπεκτ, πιά

  19. # 13

    σαρανταδύο είναι…

    ένα παραπάνω από τα πρωταθλήματα του ΟΣΦπ

    χούντες και χούντες…

    (τον Βαγγελάκη τον βλέπω να ετοιμάζεται ν’ ακολουθήσει τον ένδοξο δρόμο που χάραξαν ο Κοσκωτάς κι ο Σαλιαρέλης)

  20. Γς said

    18:
    Ρισπεκτ ήθελα να πω μπερδεύτηκα [rEspect]

  21. Γς said

    Ο Γς βγαίνει έξω στον καθαρό αέρα. [Οχι πως εδώ μέσα είναι ακάθαρτος]

  22. Γς said

    19:
    Σαράντα από τότε εκείνη τη νύχτα [του γάμου με την άλλη] που την πέρασα μαζί της.

    Σαν την νύχτα του Πολυτεχνείου και τη Μεταπολίτευση δλδ

  23. spiral architect said

    Καλημέρα. 😐
    Πολλοί, τέτοιες μέρες μιλούν για συναίνεση, αλλά δεν τους καταλαβαίνω … 🙄

  24. atheofobos said

    9
    Ο τότε στρατιωτικός γιατρός Γεώργιος Σφακιανάκης που αναφέρεται στο σχόλιο είναι σήμερα από τους πιο διακεκριμένους διεθνώς Έλληνες γιατρούς της Αμερικής, διευθυντής του τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής στο ίδιο Νοσοκομείο στο Μαϊάμι που είχε ιδρύσει το Papanicolaou Cancer Research Institute ο Παπανικολάου και στην είσοδο του οποίου υπάρχει και η προτομή του.
    Σχετικά με τους νεκρούς του Πολυτεχνείου έχω γράψει σχετικά πριν 6 χρόνια για όλη την πορεία των ερευνών για να διαπιστωθεί ο αριθμός τους, προσθέτοντας πέρσι από την έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, και τις φωτογραφίες τους, στο ποστ μου
    ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΟΙ ΑΦΑΝΕΙΣ ΗΡΩΕΣ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2008/11/blog-post_20.html
    Πάντως, σχετικά με τους μεγάλους αριθμούς νεκρών που έχουν κατά καιρούς ακουστεί, δεν θεωρώ πιθανό να υπάρχει οικογένεια μετά από τόσα χρόνια που να θρηνεί νεκρό και να μην έχει μαθευτεί έστω και από τον περίγυρο της, ότι τον σκότωσαν στο Πολυτεχνείο.

  25. spiral architect said

    «[…] Ο Γιώργος Κηρύκου, ο άνθρωπος που φαίνεται να «καταπίνει» το στρατιωτικό άρμα όταν εισβάλλει στο Πολυτεχνείο και του οποίου ουδείς γνώριζε για πολλά χρόνια μετά τα γεγονότα του 1973 το όνομά του, επέζησε, συνελήφθη, βασανίστηκε, αποσύρθηκε, σιώπησε, επέλεξε, κάηκε ζωντανός στην καταστρεπτική φωτιά της Ικαρίας το 1993. […]»

  26. Παναγιώτης Κ. said

    @24.Αυτή είναι και η δική μου σκέψη ως προς τον μεγάλον αριθμό των νεκρών.

  27. ΚΑΒ said

    . Ἀταλαίπωρος τοῖς πολλοῖς ἡ ζήτησις τῆς ἀληθείας.

    όχι μόνο τοῖς πολλοῖς, αλλά τοῖς ἅπασι.

    . Σεβασμός σε όλα.

  28. Γς said

    Αλλος;
    Με δεδομένα; Για νεκρούς, για αίμα;
    Εχουμε και λέμε:
    3, 13, …
    Μήπως κάναμε κάνα λάθος;

  29. Παναγιώτης Κ. said

    Ναι μεν η ευθεία διαδρομή που ενώνει δύο σημεία είναι η συντομότερη αλλά η τεθλασμένη πολλές φορές είναι η προτιμότερη…

    Είχα την εμπειρία να το διαπιστώσω εκείνη την Παρασκευή όπου η αστυνομία κυνήγησε όσους βρεθήκαμε έξω από τα κάγκελα του Πολυτεχνείου.Και ενώ ο προορισμός μου ήταν τα Ιλίσια βρέθηκα λόγω κυνηγιού και πανικού στις γραμμές του τρένου στο Σταθμό Λαρίσης και από εκεί, χωρίς να θυμάμαι λεπτομέρειες από τη διαδρομή, στους Στύλους του Ολυμπίου Διός οπότε τα πράγματα ήταν υπό έλεγχο μιας και η διαδρομή μέχρι τα Ιλίσια ήταν πια γνωστή.
    Βλέπαμε μετά τα τροχιοδεικτικά να αυλακώνουν τον ουρανό.

    Η εικόνα της επόμενης μέρας όπως αυτή αποτυπώθηκε σε φωτογραφία που δημοσίευσε η εφημερίδα, ήταν η καθαριότητα των πέριξ χώρων. Φρόντισαν να εξαφανίσουν τα ίχνη της θηριωδίας.

  30. Spiridione said

    «Ο εχθρός της Ελλάδος δεν είναι εκεί όπου νομίζετε, ματαίως τρέχετε εκεί· ο επιφοβώτερος, καταστρεπτικώτερος και καταχθονιώτερος εχθρός υπάρχει, ενοικεί, εν τω κέντρω της ελευθέρας Ελλάδος· ημείς τούτον εννοούμεν να καταστρέψωμεν πρώτον και αν θέλετε βοηθήσατέ μας».
    http://www.efsyn.gr/arthro/mpikan-sti-sholi-ta-mat

  31. Spiridione said

    Αν θέλετε και πιο αναλυτικά
    http://anarchypress.wordpress.com/2009/12/11/%CE%B5%CE%BE%CE%B5%CE%B3%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CE%BD%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CE%BF-%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%83-%CF%86%CE%BF%CE%B9%CF%84/

    http://anarchypress.wordpress.com/2009/12/12/%CE%B5%CE%BE%CE%B5%CE%B3%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CE%BD%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CE%BF-%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%83-%CF%86%CE%BF%CE%B9%CF%84-2/

  32. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    29: Ευχαριστώ Παναγιώτη!

    30-31: Πολύ ενδιαφέρον, μπράβο Σπυρο!

  33. Κουνελόγατος said

    24. Δεν αποκλείω πάντως να υπάρχουν και κάποιοι μη δηλωθέντες νεκροί, πιθανόν από οικογένειες που δε συμπαθούσαν την εξέγερση. Αυτό όμως είναι το ζητούμενο; Νομίζω ότι με την αριθμητική χάνουμε την ουσία, κι αυτή είναι ο ξεσηκωμός αυτών των λίγων γενναίων. Εδώ σήμερα φοβούμαστε τα δακρυγόνα, όχι τις αληθινές σφαίρες. Υπάρχει όμως κι αυτή η πλευρά, έχει δημοσιευτεί και παλαιότερα.

    Μανώλης Αναγνωστάκης

    Φοβάμαι

    Φοβάμαι

    τους ανθρώπους που εφτά χρόνια

    έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι

    και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–

    βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας

    «Δώστε τη χούντα στο λαό».

    Φοβάμαι τους ανθρώπους

    που με καταλερωμένη τη φωλιά

    πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.

    Φοβάμαι τους ανθρώπους

    που σου ‘κλειναν την πόρτα

    μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια

    και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο

    να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.

    Φοβάμαι τους ανθρώπους

    που γέμιζαν τις ταβέρνες

    και τα ‘σπαζαν στα μπουζούκια

    κάθε βράδυ

    και τώρα τα ξανασπάζουν

    όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη

    και έχουν και «απόψεις».

    Φοβάμαι τους ανθρώπους

    που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν

    και τώρα σε λοιδορούν

    γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.

    Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.

    Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

    Το ποίημα «Φοβάμαι» γράφτηκε τον Νοέμβρη του 1983 και δημοσιεύτηκε στην εφημ. Αυγή.

  34. cronopiusa said

    «Ο Γιος του γείτονά σου: Πως κατασκευάζεται ένας βασανιστής»
    Ντοκιμαντέρ Δανέζικης παραγωγής (1976) σκηνοθετημένο από τους Φλιντ Πέντερσεν και Έρικ Στέφενσεν.
    Μέσα στο αρχηγείο της στρατιωτικής αστυνομίας (ΕΑΤ-ΕΣΑ) στην Αθήνα, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει το μηχανισμό με τον οποίο νεαροί άνδρες της διπλανής πόρτας
    προσλαμβάνονταν και εκπαιδεύονταν για να υπηρετήσουν έναν κρατικό μηχανισμό ο οποίος τους μεταμόρφωνε σε βασανιστές με απάνθρωπα ένστικτα.

  35. Γς said

    33:
    Αυτό ξαναπές το !

    [από τα «Ποιήματα και πεζά για τη 17 Νοέμβρη και το Πολυτεχνείο» του Νικοκύρη]

    Μανώλης Αναγνωστάκης

    Φοβάμαι

    Φοβάμαι
    τους ανθρώπους που εφτά χρόνια
    έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι
    και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–
    βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας
    «Δώστε τη χούντα στο λαό».
    Φοβάμαι τους ανθρώπους
    που με καταλερωμένη τη φωλιά
    πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.
    Φοβάμαι τους ανθρώπους
    που σου ‘κλειναν την πόρτα
    μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια
    και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο
    να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.
    Φοβάμαι τους ανθρώπους
    που γέμιζαν τις ταβέρνες
    και τα ‘σπαζαν στα μπουζούκια
    κάθε βράδυ
    και τώρα τα ξανασπάζουν
    όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη
    και έχουν και «απόψεις».
    Φοβάμαι τους ανθρώπους
    που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν
    και τώρα σε λοιδορούν
    γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.
    Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.
    Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

  36. "ετεροδημότισσα" said

    ωραίο διήγημα. Κι εμένα μου αρέσει πολύ ο Ιωάννου. όταν διάβασα «το δικό μας αίμα» ήταν η πρώτη φορά που μάθαινα κάτι για τους εβραίους της Θεσσαλονίκης! Εμαθα κι άλλα πολλά από αυτόν, πως η ιστορία αποτυπώνεται στις ζωές των απλών ανθρώπων.

  37. Theo said

    Ο Ιωάννου είναι κι από τους δικούς μου αγαπημένους.

    Ευχαριστώ!

    Και νομίζω πως το καλύτερο βιβλίο για το Πολυτεχνείο είναι η Αρχαία σκουριά της Μάρως Δούκα.

  38. spiral architect said

    Βετεράνοι του Kόκκινου Στρατού στο 4ο ουκρανικό μέτωπο, κατάθεση λουλουδιών

    (via @dromografos2)

  39. BLOG_OTI_NANAI said

    Τα ίδια ονόματα με το σχόλιο 9 από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ [15-11-2009]: http://postimg.org/image/7ztvkohwv/

  40. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένα δημοσίευμα της εφημερίδας της ομογένειας Η Αλήθεια [στις 23-11-1973].
    Αναφέρει νεκρό 22χρονο φοιτητή (θα μπορούσε να είναι ο Γεώργιος Σαμούρης του Ανδρέα, 22 ετών, φοιτητής Παντείου) και μια Σουηδή φοιτήτρια. Αναφέρει πολλούς τραυματίες (400), πολλοί από σφαίρες, και πιθανότητα και άλλων νεκρών. Λέει βεβαίως ότι υπήρξε ανταλλαγή πυροβολισμών και τραυματίες αστυνομικοί, αλλά αυτό πρώτη φορά το ακούω ότι πυροβολήθηκαν αστυνομικοί. Μπορεί αν ήταν ράδιο-αρβύλα ή γραμμένο επίτηδες.

  41. cronopiusa said

    Η ταράτσα της οδού Μπουμπουλίνας – Δίκη βασανιστών

  42. tamistas said

  43. Γς said

    Μια “άλλη” … 17 ΝΟΕΜΒΡΗ

    Της Αννας Σίλια

  44. Μπλογκ Ό,τι νάναι (στο 40)

    Για τους τραυματίες αστυνομικούς, ας μην ξεχνάμε πως όχι μόνο εκείνες τις ώρες έχανε η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα αλλά εκτός από τους αστυνομικούς, είχαν και οι στρατιώτες όπλα. Όχι πως οι ΛΟΚατζήδες ήτανε τίποτε δημοκρατικοί αλλά μπορεί νάγινε κάνα επεισόδιο μεταξύ στρατιωτικών και μπάτσων.

    Για τους υποτιθέμενους μαζικούς τάφους στο νεκροταφείο Ζωγράφου, ως παλιός Ζωγραφιώτης έχω κάθε λόγο να τους θεωρώ μούφα.
    Η μόνη αλήθεια είναι πως η σπασμένη απο το τανκ καγκελόπορτα του ΕΜΠ μεταφέρθηκε στην αλάνα πάνω από το νεκροταφείο Ζωγράφου. Το νεκροταφείο ήταν τότε μισογεμάτο κι οπωσδήποτε ένας μαζικός τάφος θα είχε πλέον ανακαλυφθεί, τώρα που έχει γεμίσει. Ακόμα κι αν έσκαψαν σε μεγάλο βάθος (όχι και πολύ εύκολο, γιατί εκεί πάνω έχει βράχους και η παραδίπλα Φιλοσοφική χρειάστηκε πολύ δυναμίτη για να θεμελιωθεί σε βάθος) σίγουρα θα είχαν χρειαστεί μπουλντόζα και θα είχαν βγάλει πολύ χώμα. Που δεν θα είχε περάσει απαρατήρητο από τους Ζωγραφιώτες…
    Πάντως, το κυριότερο αντεπιχείρημα για την ύπαρξη 400+ νεκρών είναι αυτό που αναφέρθηκε παραπάνω: τόσα χρόνια δεν τους αναζήτησε κανείς από την οικογένειά τους;

    Και τέλος, μια πενηνταριά νεκροί είναι ήδη υπεραρκετοί για μια τραγωδία. Το βλέπουμε στις μέρες μας με τους 43 νεκρούς φοιτητές του Μεξικού…

  45. Pedis said

    Έχουν επέτειο τα παιδιά του Μπάμπαλη …

    » Συνήθως τα ΜΑΤ δέρνουν σιωπηλά ή, το πολύ πολύ, βγάζοντας κάποιες άναρθρες «πολεμικές» κραυγές. Μετά τη μαζική ψήφο της ΕΛ.ΑΣ. προς τους ναζί, φαίνεται πως ήρθε η ώρα να δούμε τις μάχιμες μονάδες της να γιορτάζουν -κυριολεκτικά- την επέτειο του δικού τους 1973…»

    Γαμείστε τους!

    http://www.efsyn.gr/arthro/gamiste-toys

  46. spiral architect said

    «Δεν μεταδίδω άλλο!»
    Στ. Θεοδωράκης: Η εξέγερση των φοιτητών το ’73 ήταν μια ηρωική πράξη που έγινε κόντρα στους κομματικούς μηχανισμούς της εποχής 😮 😆 😳 😛 :mrgreen:

  47. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    46: Εδώ και καιρό ο Ποτάμης βγαίνει από τα δεξιά στη ΝΔ, μάλλον για να πάρει τους ψήφους των χρυσαβγιτών.

  48. cronopiusa said

  49. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    «Κι ένας σας είναι γιατρός, κι ο άλλος αρχιτέκτων, κι ο τρίτος νομικός, κι ο τελευταίος μαθητής ακόμα.»
    Κι ένας σας έγινε βουλευτής, κι ο άλλος υπουργός, κι ο τρίτος αρχηγός κόμματος, κι ο τελευταίος συνδικαλιστής πρασινοφρουρός της αλλαγής, και μαζί με τους περισσότερους πιαστήκατε στην φάκα της γοητείας της μπουρζουαζίας, παχύνατε γέμισε η κοιλιά σας με λίπος, δεν τρέχετε πλέον στους δρόμους που σας κυνηγούσαν οι αστυνόμοι, τώρα περνάτε απο κεί με το ακριβό σας τζίπ, και κάποιοι έχετε σοφέρ. ΨΩΜΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ φωνάζατε, τώρα τα μηνιαία πάγια έξοδά σας είναι πιο πολλά απο τα τότε ετήσια, το ψωμί σας είναι μόνο βιολογικό και ολικής αλέσεως, τα παιδιά σας τα στέλνετε σε ιδιωτικά σχολεία και στο αμερικάνικο κολέγιο, όσο για την ελευθερία, «ρε σύ την είδες την Ελευθερία, τι μπούτια και τι βυζιά είναι αυτά που έχει, και γαμώ τις γκόμενες» το λίπος και η εφηβική σας σεξουαλική στέρηση θόλωσε το μυαλό σας. Μετά απο 41 χρόνια, το ψωμί είναι δυσεύρετο για εκατομύρια συμπατριώτες σας, μαθητές στα υποβαθμισμένα σχολεία λιποθυμούν απο την πείνα, εκατομύρια νέοι απόφοιτοι απο τα δημόσια αποβλακωτήρια που δεν κάνατε τίποτα σαν υπουργοί για να τα αναβαθμίσετε, είναι άνεργοι, και κατα χιλιάδες φεύγουν μετανάστες, και το χειρότερο, οι περισσότεροι συμπατριώτες σας είναι σκλάβοι των τραπεζών, ΚΑΙ ΕΙΣΤΕ ΥΠΟΛΟΓΟΙ ΓΙ΄ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ.
    Τελικά δεν ξεθεμελιώσατε τίποτα, εξουσία που πολεμούσατε σας έκανε υπηρέτες της, αλλα εσείς ζείτε με την ψευδαίσθηση οτι φέρατε την αλλαγή και είστε εξουσία.
    ΕΣΕΙΣ ΕΙΣΤΕ ΠΟΥ ΦΩΝΑΖΑΤΕ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ;

    Μάλλον κάτι άλλο πρέπει να σκεφτούμε, δεν ξεθεμελιώνονται έτσι αυτοί.

  50. giorgos said

  51. Μαρία said

    46, 47
    Αυτό όμως είναι αλήθεια, οτι οι κομματικές ηγεσίες των δύο κκ σύρθηκαν. Το ψέμα του Θεοδ. είναι ο ισχυρισμός του οτι δεν υπήρχαν οργανωμένοι φοιτητές.
    Να θυμίσω αυτό (το κείμενο του Γρηγορόπουλου, που αμέσως μετά διαγράφτηκε, το έχω ολόκληρο). http://left.gr/news/transform-florentia-zontani-metadosi-ton-ergasion-toy-synedrioy και αυτό http://yannisharis.blogspot.gr/2009/11/8.html

  52. sarant said

    51: Ε, δεν είναι το ίδιο.
    Επίσης είπε ότι Οι φοιτητές, όμως, τότε, ευτυχώς, δεν είχαν κομματικές οργανώσεις. Αν υπήρχαν κομματικές οργανώσεις το ’73, θα είχαν αποτρέψει το Πολυτεχνείο.

  53. Μαρία said

    51
    Μα για τους οργανωμένους φοιτητές συμφωνούμε. Απλώς ήταν τόσο πολλοί οι ανοργάνωτοι που ήταν ανεξέλεγχτοι. Το άλλο για τα κκ σε τι διαφέρει; Επειδή λέει κόντρα; Κόντρα στην ηγεσία τους πήγαν. Άλλο τώρα το πού το πάει ο Θεοδ.

  54. Alexis said

    Το Νοέμβριο του 1982 συμμετείχα στην πορεία για το Πολυτεχνείο, στην Πάτρα. Πολύς κόσμος και φορτισμένη συναισθηματικά ατμόσφαιρα (μόλις εννιά χρόνια έχουν περάσει από τα γεγονότα). Ξαφνικά μια ομάδα διαδηλωτών σταματάει κάτω από ένα σπίτι και αρχίζει να φωνάζει συνθήματα:
    ¨Αδέρφια ζείτε εσείς μας οδηγείτε¨
    ¨΄Ενας στο χώμα χιλιάδες στον αγώνα¨
    Κάποιοι από το μπαλκόνι του σπιτιού χαιρετάνε και μια γυναίκα φαίνεται σα να κλαίει με λυγμούς.
    Οι διαδηλωτές ξεσπούν σε παρατεταμένα χειροκροτήματα.
    Γυρίζω στο διπλανό μου με βλέμμα που ρωτάει ¨Τι συμβαίνει;¨
    ¨Είναι το σπίτι του Σαμούρη¨ μου λέει…

  55. cronopiusa said

  56. Γς said

  57. BLOG_OTI_NANAI said

    44: Κι αυτό μπορεί να είχε συμβεί. Εκτός αν είχε κλαπεί κάποιο όπλο από φοιτητές. Αλλά αν υπήρχε τέτοιο πιστολίδι με τόσους τραυματίες αστυνομικούς θα το είχαμε ακούσει πιστεύω τόσα χρόνια.
    Ως προς τους νεκρούς, παλαιότερα όσο βοηθούσε το διαδίκτυο και κάποιες πληροφορίες από την Ένωση Μητέρων Ελλάδος, είχα καταλήξει στους 98 νεκρούς συνολικά στη Χούντα.
    Στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, έχει ενδιαφέρον η μυθοποίηση-συμβολοποίηση της εισόδου του άρματος. Η είσοδος του άρματος, από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι ότι συνδέθηκε με τον θάνατο πολλών φοιτητών τους οποίους πάτησε το άρμα. Επειδή από τη μεριά μου, συχνά αντιμετωπίζω το ζήτημα των μύθων-συμβόλων που κατά την απομυθοποίηση τους φτάνουμε στο άλλο άκρο, δηλ. την απόλυτη ανυπαρξία (π.χ. ελευθερία παιδείας στην Τουρκοκρατία), θυμάμαι πως όσοι είναι φιλοχουντικοί, φτιάχνονται κυριολεκτικά με το να λένε ότι το άρμα δεν πάτησε κανέναν στην πύλη. Αργότερα σκεφτόμουν ότι πράγματι, ασφαλώς δεν θα ήταν δυνατόν να βρίσκονται φοιτητές στα κάγκελα όταν βλέπουν ένα άρμα τόνων να έρχεται καταπάνω τους. Όμως, οι φιλοχουντικοί εκμεταλλεύονται αυτή την συμβολική εικονογραφία για να πουν ότι δεν υπήρξαν καθόλου νεκροί στο Πολυτεχνείο ή και στην Χούντα ολόκληρη. Είναι μια κλασική περίπτωση εκμετάλλευσης της συλλογικής μνημής η οποία συμβολοποιεί γεγονότα με παραστάσεις όχι 100% αληθινές, αλλά σε καμία περίπτωση ψευδείς ή πλαστές.

  58. Γς said

    AN

    Γς said

    15 Νοεμβρίου, 2012 at 13:48

    Το τεύχος των Επικαίρων με ημερομηνία 8-14 Αυγούστου 1974, περιγράφει την εξέγερση του Πολυτεχνείου του προηγουμένου έτους.
    Όταν κυκλοφορούσε, την εβδομάδα εκείνη, συνέβη η μεγαλύτερη εθνική καταστροφή από το 1922.
    Οι τούρκοι κατέλαβαν το 40% της Κύπρου με τις ευλογίες του Κίσιντζερ και των Εγγλέζων. Η μισή Ελλάδα, κι η αφεντιά μου επιστρατευμένη τρέχαμε σαν άδικες κατάρες στα βουνά και τα λαγκάδια. 14 Αυγούστου η χούντα τα έφτυσε και ξημερώματα έφτανε ο Καραμανλής.

    Λένε ότι η Ιστορία δεν γράφεται με ΑΝ.
    ΑΝ όμως το Πολυτεχνείο δεν ήταν απλώς μια εξέγερση για το γαμώτο… ΑΝ δεν γινόταν η αιτία να φύγει ο παράφρων Παπαδόπουλος και να έρθει ο μπετο-ηλίθιος Ιωαννίδης… ΑΝ

    Θα είχε γίνει το ολέθριο χτύπημα της χούντας εναντίον του Μακαρίου στη Κύπρο;
    ΑΝ, αν, αν αν που να πάρει ο διάολος.

  59. cronopiusa said

    Ανέκδοτες φωτογραφίες από την εξέγερση του Πολυτεχνείου στην έκθεση του Α. Σαρρηκωστα

    Παλαιό Δημαρχείο Γλυφάδας : Σάκη Καράγιωργα 2 & Διαδόχου Παύλου

    Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 15-24 Νοεμβρίου 2014

    Ώρες λειτουργίας Καθημερινές : 10.00 πμ-15.00μμ . Σάββατο 10.00 π.μ – 18.00 μμ

    Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα του Πολυτεχνείου

  60. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    58 – Θα είχε γίνει Γς μη έχεις τέτοιες αμφιβολίες, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα είχε γίνει, οι σχεδιασμοί των εξουσιαστών πάντα έχουν ένα β΄σχέδιο για πάν ενδεχόμενο, όπως και με το πραξικόπημα, βασιλικό ετοίμαζαν, συνταγματαρχικό βγήκε, άλλαξε κάτι; δεν νομίζω να τους χάλασε.

  61. Μαρία said

    52
    Μετά το 24:20
    Φιλιππάκης στον τότε καθοδηγητή του Τόλιο: Μου είχες πει να φύγουμε και σου είπα δεν γίνεται, ρε φίλε, έχουμε κατεβάσει χίλια πεντακόσια άτομα, να τους διώξουμε;
    http://stokokkino.gr/article/1000000000000515/Edo-Polutexneio-Meros-Deutero

  62. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα,
    συγχωρείστε με αν έχω στοιχειώσει στο τοίχο με τα κάγκελα

    Ο Δημήτρης Παπαχρήστος μιλά για τη Νύχτα της Εξέγερσης «The embers of revolt» https://www.youtube.com/watch?v=DXI4Y41Dyig

  63. Theo said

    24 Ιουλίου (ή την προηγούμενη) η χούντα τα έφτυσε και ξημερώματα της επόμενης έφτασε ο Καραμανλής, Γς μου 🙂

  64. cronopiusa said

    «… δεν αναγνωρίστηκες ποτέ ούτε καν ως αντιστασιακός, γιατί όρος γι’ αυτό στο Σύνδεσμο μας ήταν να σ’ έχουν πιάσει ή να σε καταζητεί η Ασφάλεια. Κι εσένα δε σε πιάσανε ούτε σε μάθανε ποτέ. Κι εγώ σου είχα πει γελώντας πως δεν αναγνωρίστηκες ποτέ επειδή ήσουνα ο πιο έξυπνος στην παράνομη δουλειά σε σχέση με όλους εμάς που πιάσανε.

    Δε βρέθηκε ιστορικός να σου ζητήσει μια συνέντευξη, έστω γι΄ αυτή την περίοδο ή για το Πολυτεχνείο: Όταν κόντρα σε κάθε κανόνα συνωμοτικότητας και τις οδηγίες της καθοδήγησης, απόλυτα σωστές εφόσον έβγαζες παράνομη εφημερίδα, επί τρεις μέρες βρισκόσουν με τους «απέξω» κι έγραψες στο μυαλό σου και στο χαρτί το δικό σου ρεπορτάζ από πρώτο χέρι.

    Κι έτσι χάθηκε η δική σου εκδοχή της ιστορίας του παράνομου «Οδηγητή», αυτή του υπεύθυνου, ανεπίστρεπτα.

    Οι δυο τότε σου σύντροφοι είναι σήμερα εδώ μαζί μας. Ας μη χαθεί ανεπίστρεπτα και η βιωμένη ιστορία η δική τους. Γιατί η ιστορία εκτυλίσσεται ανεξάρτητα, χρειάζεται όμως η καταγραφή της…»

    αποχαιρετισμός Δήμου Τσακνιά
    Νάντια Βαλαβάνη

    Ολες/οι στη πορεια του Πολυτεχνειου!

  65. Γατάκια! Η ΠΑΣΠ είναι και πάλι εδώ! Πρωτοπόρα και μαζική, όπως πάντα!

  66. cronopiusa said

    Η υποψήφια περιφερειακή σύμβουλος Αττικής με τον συνδυασμό του Γιώργου Κουμουτσάκου και μέλος της ΟΝΝΕΔ, Έλλη Παπαγγελή, στον προσωπικό της λογιαριασμό στο Facebook, έκανε μια παραληρηματική ανάρτηση για το Πολυτεχνείο, η οποία συγγενεύει άμεσα με την Χρυσαυγίτικη παραφιλολογία για την εξέγερση του 1973.

    ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΕ ΚΩΜΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΑΦΟΥ ΑΠΟΠΕΙΡΑΘΗΚΕ ΝΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕΙ – ΤΟΥ ΕΚΟΨΑΝ ΤΟ ΡΕΥΜΑ

  67. cronopiusa said

    ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΕ ΚΩΜΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΑΦΟΥ ΑΠΟΠΕΙΡΑΘΗΚΕ ΝΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕΙ – ΤΟΥ ΕΚΟΨΑΝ ΤΟ ΡΕΥΜΑ

    ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΓΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΕΡ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ

  68. Γς said

    «Ο Δημήτρης Τσεβάς αναδείχτηκε πρωταγωνιστής στις δικαστικές διώξεις των χουντικών. Ως εισαγγελέας Πρωτοδικών άρχισε να διερευνά τη σφαγή του Πολυτεχνείου λίγο μετά την κατάρρευση της χούντας».

    Την εποχή εκείνη τον «γνώρισα» κι εγώ από κοντά.

  69. Μαρία said

    Στο 1:55 οι μπάτσοι απαλλοτριώνουν νερά.

  70. sarant said

    Διατάχθηκε ΕΔΕ (εδώ γελάνε) και βρέθηκε ο ματατζής, που, λέει, έδωσε άλλη εκδοχή για το περιστατικό.

    Έχουν στενάξει τα τυροπιτάδικα απ’ αυτούς -βέβαια οι πιο πολλοί τους κερνάνε θέλοντας και μη.

  71. Μαρία said

    70
    Άρα κάτι ξέρει ο Θεοδωρόπουλος που έγραψε: Το εμβληματικό σύνθημα του Πολυτεχνείου, «Ψωμί-παιδεία-ελευθερία», ακόμη και τη δεκαετία του εβδομήντα, όταν πρωτακούστηκε, ακουγόταν αναχρονιστικό, πολλώ μάλλον σήμερα. Εξι χρόνια πριν, ο λυρισμός του Μάη του ’68 παρήγαγε συνθήματα κενά περιεχομένου, όπως «Απαγορεύεται το απαγορεύεται» – άρα απαγορεύεται και να λες απαγορεύεται το απαγορεύεται. Ομως δεν ήταν επ’ ουδενί αναχρονιστικά. Το «ψωμί» στο τρίπτυχο του Πολυτεχνείου βγαίνει από άλλη εποχή, από την εποχή που όταν ήθελες να πεις πως πεινάς, έλεγες δεν έχω ψωμί. Σήμερα ακόμη και οι ζητιάνοι σού ζητούν να φάνε μια τυρόπιτα.

  72. Γς said

    Λοιπόν αυτή είναι αλήθεια:!
    [μιλάει ο οδηγός του τανκ που έσπασε την πόρτα του Πολυτεχνείου]

    Ηρθαν οι εκπρόσωποι των φοιτητών απέναντι στο Ξενοδοχείο Ακροπόλ και κάναμε μια σύσκεψη. Προτάθηκαν πολλές λύσεις από τις οποίες καταλήξαμε στο άνοιγμα της πύλης με το τανκ.
    [Δεν θυμάται αν ήταν πρόταση των φοιτητών]
    Ξεκινήσαμε λοιπόν, μπροστά οι φοιτητές με ένα τηλεβόα φώναζαν να προσέξουν οι φοιτητές κλπ κλπ
    Μέχρι εκεί τον άντεξα.
    [Ισως το ξέρατε. Εγώ όχι. Στο σκότος τόσα χρόνια 😦 ]

  73. Μαρία said

    http://left.gr/news/synenteyxi-typoy-tis-ap-rosinante-gia-tin-aprokliti-epithesi-poy-dehtike-mplok-tis-apo-ta-mat

  74. Ανθρωπιστική βοήθεια προς το προσωπικό της ΕΛ.ΑΣ. αποφάσισε να αποστείλει το Παγκόσμιο Συμβούλιο Νερού (World Water Council), ύστερα από τις θλιβερές εικόνες που κατεγράφησαν κατά τη διάρκεια των γεγονότων της 17ης Νοεμβρίου 2014 στο κέντρο της Αθήνας.

    Συγκεκριμένα, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Νερού, με ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του εξέφρασε την αλληλεγγύη του απέναντι στις διψασμένες δυνάμεις της Ελληνικής Αστυνομίας, βεβαιώνοντας ότι θα επιληφθεί του θέματος, οργανώνοντας δράσεις για την καταπολέμηση του προβλήματος.

  75. cronopiusa said

  76. sarant said

    74-75: Χαχά!

    71: Τυρόπιτα-παιδεία-ελευθερία; Μου πήρε το σπίτι για ένα κομμάτι τυρόπιτα; Θα πούμε την τυρόπιτα τυροπιτούλα; ΠΑΟΚ και ξερή τυρόπιτα;

  77. cronopiusa said

  78. cronopiusa said

  79. Μαρία said

    Έπρεπε να συλληφθεί ο περιπτεράς*.
    Άδωνις: ο περιπτεράς φταίει που τους πούλησε τσαμπουκά.
    http://directnews.gr/greece/54154-ekprosopos-astunomikon-eprepe-na-sullhfthei-o-peripteras-vinteo.html
    *Μπαλάσκας: παλιός γνωστός φασίστας απ’ την υπόθεση της ζαρντινιέρας και της σιδηρογροθιάς.
    http://news.in.gr/greece/article/?aid=743492&lngDtrID=244

  80. cronopiusa said

  81. cronopiusa said

  82. Μαρία said

    Μέρες Πολυτεχνείου: Μια άγνωστη μαρτυρία http://www.avgi.gr/article/4920722/meres-polutexneiou-mia-agnosti-marturia

  83. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #82
    Αφού λέει ότι έψαξε για τραυματίες του Πολυτεχνείου (=1973) μετά λέει ότι αυτοκτόνησε την πρώτη επέτειο της 21ης Απριλίου (=1968); Κάτι δεν πάει καλά στη διατύπωση.

  84. sarant said

    Ασφαλώς είναι αβλεψία -αυτοκτόνησε την 1η επέτειο της 17ης Νοεμβρίου. Το λέει άλλωστε ότι έκλεισε ένα χρόνο ακριβώς.

  85. Μαρία said

    83, 84
    Ναι. Κακή διατύπωση. Της πρώτης επετείου μετά το ’73, ακριβώς ένα χρόνο ύστερα.

  86. Γς said

    >Έπρεπε να συλληφθεί ο περιπτεράς.
    Άδωνις: ο περιπτεράς φταίει που τους πούλησε τσαμπουκά.

    Φαύλος Κύκλος.

  87. Μαρία said

    Επίκαιρη συνέντευξη της Αναστασίας Τσουκαλά https://www.youtube.com/watch?v=zAIxRXHHYzc#t=48
    Βρίσκεται εδώ για το συνέδριο http://www.poulantzas.gr/index.php?id=1255
    Για οπτικούς τύπους το άρθρο του Ιουνίου ’14 http://unfollow.com.gr/print/13486-elasxa/

  88. Reblogged στις Το σημειωματάριο του Χριστόφορου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: