Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη, διήγημα του Παπαδιαμάντη

Posted by sarant στο 25 Δεκεμβρίου, 2014


AlexandrosPapadiamantis1Χριστούγεννα σήμερα, το ιστολόγιο εύχεται χρόνια πολλά σε όλους τους φίλους και επισκέπτες. Μέρα γιορτής, μου αρέσει να συνεχίζω μια παλιά συνήθεια, από τότε που ο παππούς μου στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι ή την παραμονή έπαιρνε έναν μαυροντυμένο τόμο από τους πέντε του Βαλέτα και διάβαζε ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη.  Παρά την καθαρεύουσα, κάτι πρέπει να πιάναμε ή ίσως μας άρεσε η μορφή του παππού όπως διάβαζε, πάντως το έθιμο το αγαπούσαμε. Οπότε, καθιέρωσα κι εγώ στις γιορτές να βάζω ένα χριστουγεννιάτικο διήγημα.

Στα πρώτα Χριστούγεννα του ιστολογίου είχα ανεβάσει  «Τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη», ένα διήγημα σε παπαδιαμαντικό ύφος του Βάρναλη, το 2010 ένα άλλο παπαδιαμαντικό του Τάσου Βουρνά, το 2011 το Χριστόψωμο του Παπαδιαμάντη, ενώ πρόπερσι έσπασε η παράδοση και έβαλα τα Κάλαντα του Λαπαθιώτη. Πέρσι επανήλθα στην πεπατημένη, με ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη, τον «Αμερικάνο» και φέτος συνεχίζω παπαδιαμαντικά.

Το σημερινό διήγημα, που δημοσιεύτηκε στην Ακρόπολι το 1896, είναι από τα πιο χαρακτηριστικά χριστουγεννιάτικα του Παπαδιαμάντη και έχει δημοσιευτεί πολλές φορές στο Διαδίκτυο, ωστόσο δεν μπόρεσα να βρω μια σωστή δημοσίευση σε μονοτονικό. Αυτή που παραθέτω, που την κοίταξα εγώ, δεν έχει σοβαρά λάθη, το πολύ να μου έχει ξεφύγει κανένα στον τονισμό.

Ίσως υπάρχουν μερικές λέξεις δύσκολες, αλλά όχι πολλές. Ο σκιάς πάντως είναι ο νταής, το φόβητρο. Η λέξη είναι, αν θυμάμαι καλά, δάνειο τουρκικό, δεν έχει καμιά σχέση με τη σκιά, ούτε με το κρητικό επίρρημα (σκιας = τουλάχιστον). Και σε ένα σημείο που ο μάστορας λέει «η φαμίλια μου δουλεύει» εννοεί τη γυναίκα του.

Το μοτίβο με το περίπου κλεμμένο γαλόπουλο μού θύμισε την αφήγηση του Μαλακάση για ένα άλλο περίπου κλεμμένο γαλόπουλο και τον Παπαδιαμάντη, που είχε οδηγήσει σε φιλολογικόν καβγά πριν από 85 χρόνια -και που δεν ξέρουμε αν είναι αυθεντική ή κατασκευασμένη.

Πολλά είπα όμως, δίνω τον λόγο στον Παπαδιαμάντη -και καλά Χριστούγεννα σε όλους!

Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη – Αλ. Παπαδιαμάντης

Στην ταβέρνα του Πατσοπούλου, ενώ ο βορράς εφύσα, και υψηλά εις τά βουνά εχιόνιζεν, ένα πρωί, εμβήκε να πίει ένα ρώμι να ζεσταθεί ο μαστρο-Παύλος ο Πισκολέτος, διωγμένος από την γυναίκα του, υβρισμένος από την πενθεράν του, δαρμένος από τον κουνιάδον του, ξορκισμένος από την κυρα-Στρατίναν την σπιτονοικοκυράν του, και φασκελωμένος από τον μικρόν τριετή υιόν του, τον οποίον ο προκομμένος ο θείος του εδίδασκεν επιμελώς, όπως και γονείς ακόμη πράττουν εις τα «κατώτερα στρώματα», πώς να μουντζώνει, να βρίζει, να βλασφημεί και να κατεβάζει κάτω Σταυρούς, Παναγιές, κανδήλια, θυμιατά και κόλλυβα. Κι έπειτα, γράψε αθηναϊκά διηγήματα!

Ο προβλεπτικός ο κάπηλος, διά να έρχονται ασκανδαλίστως να ψωνίζουν αι καλαί οικοκυράδες, αι γειτόνισσαι, είχε σιμά εις τα βαρέλια και τας φιάλας, προς επίδειξιν μάλλον, ολίγον σάπωνα, κόλλαν, ορύζιον και ζάχαριν, είχε δε και μύλον διά να κόπτει καφέν. Αλλ᾽ έβλεπες πρωί και βράδυ να εξέρχονται, ατημέλητοι και μισοκτενισμέναι, γυναίκες φέρουσαι την μίαν χείρα υπό την πτυχήν τής εσθήτος, παρά το ισχίον, και τούτο εσήμαινεν, ότι το οψώνιον δεν ήτο σάπων, ούτε ορύζιον ή ζάχαρις.

Ήρχετο πολλάκις τής ημέρας η γρια-Βασίλω, πτωχή, έρημη και ξένη στα ξένα, ήτις δεν είχε προλήψεις, κ᾽ έπινε φανερά το ρούμι της. Ήρχετο και η κυρα-Κώσταινα η Κλησιάρισσα, ήτις εβοηθούσε το κατά δύναμιν εις την εκκλησίαν, ισταμένη πλησίον του μανουαλίου, διά να κολλά τα κηρία, και όσας πεντάρας έπαιρνε την Κυριακήν, όλας τας έπινε, μετ᾽ ευσυνειδήτου ακριβείας, την Δευτέραν, Τρίτην και Τετάρτην.

Ήρχετο κι η Στρατίνα, νοικοκυρά μέ δύο σπίτια, οπού εφώναζεν εις την αυλόπορταν, εις τον δρόμον και εις το καπηλείον όλα τα μυστικά της, δηλ. τα μυστικά των άλλων, και μέρος μεν αυτών έμενον εις την αυλήν, μέρος δε έπιπτον εις το καπηλείον, και τα περισσότερα εχύνοντο εις τον δρόμον· κι εξονομάτιζε τον κόσμον, ποία νοικάρισσα τής καθυστερεί δύο νοίκια, ποίος οφειλέτης τής χρεωστεί τον τόκον, ποία γειτόνισσα τής επήρεν ένα είδος, δανεικόν κι αγύριστον. Ο μαστρο-Δημήτρης ο φραγκορράφτης της εχρωστούσε τρία νοίκια, ο μαστρο-Παύλος ο Πισκολέτος πέντε, και τον μήνα που έτρεχεν, έξ. Η Λενιώ η κουμπάρα της τής πέρασε δευτέραν υποθήκην με δόλον εις το σπίτι, και τώρα ήτον ανάγκη να τρέχει εις δικηγόρους και συμβολαιογράφους διά να εξασφαλίσει τα δίκαιά της. Η Κατίνα, η ανεψιά της απ᾽ τον πρώτον άνδρα της, τής είχεν αφήσει ένα αμανάτι διά να την δανείσει δέκα δραχμάς, και τώρα κατά την εκτίμησιν δύο χρυσοχόων απεδείχθη ότι το ασημικόν ήτο κάλπικον και δεν ήξιζεν ούτε όσον ήξιζαν τα δύο φυσέκια με τες σκουριασμένες μπακίρες ― τας οποίας, αφού, κατά την συνήθειάν της (αυτό δεν το έλεγεν, αλλ᾽ ήτο γνωστόν), έβγαλεν έξω τον γερο-Στρατήν, τον άνδρα της, την κόρην της, την Μαργαρίταν, και την εγγονήν της, την Λενούλαν, ήνοιξε την κρύπτην, απέθεσεν εκεί το ενέχυρον, έβγαλε το κομπόδεμα, έλαβε τα φυσέκια, και τα ενεχείρισε με τρόπον, οπού εσήμαινε να τα δώσει και να μην τα δώσει, κι εφαίνοντο ως να εκολλούσαν στα χέρια της, εις την πτωχήν την Κατίναν.

Η Ασημίνα, η παλαιά νοικάρισσά της, τραγουδίστρα το επάγγελμα, όταν εξεκουμπίσθη κι έφυγε, τής εχρωστούσε τρία μηνιάτικα κι εννέα ημέρας. και τα μεν έπιπλα, οπού έπρεπε κατά δίκαιον τρόπον να τα εκχωρήσει εις την σπιτονοικοκυράν, τα παρέδωκεν εις τον καύκον της, τον τελευταίον αγαπητικόν της, που να τσάκιζε το πόδι της, να μην είχε σώσει ποτέ… και εις αυτήν δεν έδωκεν άλλο τίποτε, παρά ένα παλιοφυλαχτόν εκεί, λιγδιασμένον, και της είπε μυστηριωδώς ότι αυτό περιείχε τίμιον ξύλον… Σαν εγκρεμοτσακίσθη κι έφυγε, το ανοίγει και αυτή εκ περιεργείας, και αντί τιμίου ξύλου, τι βλέπει;… κάτι κουρέλια, τρίχας, τούρκικα γράμματα, σκοντάμματα, μαγικά, χαμένα πράματα… Τ᾽ ακούτε σεις αυτά;

*
* *

Εισήλθε ριγών ο μαστρο-Παυλάκης και εζήτησεν ένα ρώμι. Το παιδί του καπηλείου, οπού τον ήξευρε καλά, του είπεν·

―Έχεις πεντάρα;

Ο άνθρωπος έσεισε τούς ώμους με τρόπον διφορούμενον.

― Βάλε σύ το ρούμι, είπεν.

Πώς να έχει πεντάρα; Καλά και τα λεπτά, καλή κι η δουλειά, καλό και το κρασί, καλή κι η κουβέντα, όλα καλά. Καλύτερον απ᾽ όλα η ραστώνη, το δόλτσε φάρ νιέντε των αδελφών Ιταλών. Αν εις αυτόν ανετίθετο να συντάξει τον κανονισμόν τής εβδομάδος, θα όριζε την Κυριακήν διά σχόλην, την Δευτέραν διά χουζούρι, την Τρίτην διά σουλάτσο, την Τετάρτην, Πέμπτην και Παρασκευήν δι᾽ εργασίαν, και το Σάββατον διά ξεκούρασμα. Ποίος λέγει ότι αι εορταί είναι παραπολλαί διά τούς ορθοδόξους Έλληνας, και αι εργάσιμοι είναι πολύ ολίγαι; Αυτά τα λέγουν όσοι δεν έκαμαν ποτέ σωματικήν εργασίαν και ηξεύρουν μόνον διά τούς άλλους να θεσμοθετούν.

Ακριβώς την ώραν ταύτην ήλθεν απ᾽ αντικρύ ο Δημήτρης ο φραγκορράφτης, διά να πίει το πρωινόν του. Μόνην παρηγορίαν είχε να κάμνει αυτά τα συχνά ταξιδάκια, καθώς τα ονόμαζε. Διέκοπτεν επί πέντε λεπτά την εργασίαν του δέκα φοράς την ημέραν, και ήρχετο να πίει ένα κρασί. Έπαιρνεν εργασίαν από τα μαγαζιά κι εδούλευεν ως κάλφας εις το δωμάτιόν του. Εισήλθε και παρήγγειλεν ένα κρασί. Είτα ιδών τον Παύλον:

― Βάλε και του μαστρο-Παυλάκη ένα ρούμι, είπεν.

Ως από Θεού σταλμένος διά να λύσει το ζήτημα τής πεντάρας μεταξύ του πελάτου και του υπηρέτου, εκάθισε πλησίον του Παύλου και ήρχισε τοιαύτην ομιλίαν, η οποία ήτο μεν συνέχεια των ιδίων λογισμών του, εις δε τον Παύλον εφάνη ως συνηγορία υπέρ των ιδικών του παραπόνων.

―  Πού σκόλη και γιορτή, μαστρο-Παυλέτο, φίλε μου, είπεν· ούτε καθισιό, ούτε χουζούρι. Τ᾽ Άι-Νικολάου δουλέψαμε, τ᾽ Άι-Σπυρίδωνα δουλέψαμε, την Κυριακή προχθές δουλέψαμε. Έρχουνται Χριστούγεννα, και θαρρώ πως θα δουλεύουμε χρονιάρα μέρα.

Ο Παύλος έσεισε την κεφαλήν.

―  Θέλω κάτι να πω, αλλά δεν ξέρω για να τα σταμπάρω περί γραμμάτου, μαστρο-Δημήτρη μου, είπε. Μου φαίνεται πως αυτοί οι μαστόροι, αυτοί οι αρχόντοι, αυτή η κοινωνία πολύ κακά έχουν διορισμένα τα πράγματα. Αντί να είναι η δουλειά μοιρασμένη ίσα στις καθημερινές, πέφτει μονομιάς και μονομπάντα. Δουλεύουμε βιαστικά τίς γιορτάδες, και ύστερα χασομερούμε βδομάδες και μήνες τις καθημερινές.

―  Είναι κι η τεμπελιά στο μέσο, είπε μετά πονηράς αυθαδείας το παιδί του καπηλείου, ωφεληθέν από μίαν στιγμήν καθ᾽ ήν ο αφέντης του είχεν ομιλίαν εις το κατώφλιον τής θύρας και δεν ηδύνατο ν᾽ ακούσει.

―  Ας είναι, τι να σου κάμει η προκομμάδα κ᾽ η τεμπελιά; είπεν ο Δημήτρης. Το σωστό είναι, πολλά κεσάτια κι ολίγη μαζωμένη δουλειά. Καλά λέει ο μαστρο-Παύλος. Άλλο αν είμαι ακαμάτης εγώ, ας πούμε, ή ο Παύλος, ή ο Πέτρος, ή ο Κώστας, ή ο Γκίκας. Εμένα η φαμίλια μου δουλεύει, εγώ δουλεύω, ο γιος μου δουλεύει, το κορίτσι πάει στην μοδίστρα. και μ᾽ όλα αυτά, δεν μπορούμε ακόμα να βγάλουμε τα νοίκια τής κυρα-Στρατίνας. Δουλεύουμε για τη σπιτονοικοκυρά, δουλεύουμε για τον μπακάλη, για το μανάβη, για τον τσαγκάρη, για τον έμπορο. Η κόρη θέλει το λούσο της, ο νέος θέλει το καφενείο του, το ρούχο του, το γλέντι του. Ύστερα, κάμε προκοπή.

―Υγρασία μεγάλη, μαστρο-Δημήτρη μου, είπεν ο Παυλέτος, αποκρινόμενος εις τούς ιδίους στοχασμούς του. Υγρασία κάτω στα μαγαζιά, χαμηλό το μέρος, η δουλειά βαριά, ρεματισμοί, κρυώματα. Ύστερα κόπιασε, αν αγαπάς, να αργάζεις τομάρια. Το δικό μας το τομάρι άργασε πιά, άργασε…

―  Καλά αργασμένο το δικό σου, μαστρο-Παύλε, αυθαδίασε πάλιν ο υπηρέτης, αινιττόμενος ίσως τας μεταξύ του Παύλου και του γυναικαδέλφου του σκηνάς.

Είτα εισήλθεν ο κάπηλος. Ο μαστρο-Δημήτρης απήλθε διά να επαναλάβει την εργασίαν του και η ομιλία έπαυσεν.

*
* *

Ο μαστρο-Παύλος αφέθη εις τας φαντασίας του. Σάββατον σήμερον, μεθαύριον παραμονή, την άλλην Χριστούγεννα. Να είχε τουλάχιστον λεπτά διά να αγοράσει ένα γαλόπουλο, να κάμει κι αυτός Χριστούγεννα στο σπίτι του, καθώς όλοι. Μετενόει τώρα πικρώς, διότι δεν επήγε τας τελευταίας ημέρας εις τα βυρσοδεψεία να δουλέψει, να βγάλει ολίγα λεπτά, διά να περάσει πτωχικά τας εορτάς. «Υγρασία μεγάλη, χαμηλό το μέρος, η δουλειά βαριά. Κόπιασε να αργάζεις τομάρια! Το δικό μας το τομάρι θέλει άργασμα.»

Είχεν ακούσει τον λαϊκόν μύθον διά τον τεμπέλην, οπού επήγαιναν να τον κρεμάσουν, και όστις συγκατένευε να ζήσει υπό τον όρον να είναι «βρεμένο το παξιμάδι». Εγνώριζε και την άλλην διήγησιν διά το τεμπελχανιό, το οποίον ίδρυσε, λέγουν, ο Μεχμεταλής εις την πατρίδα του Καβάλαν. Εκεί, επειδή το κακόν είχε παραγίνει, ο επιστάτης εσοφίσθη να στρώνει μίαν ψάθαν, επί τής οποίας ηνάγκαζε τούς αέργους να εξαπλώνονται. Είτα έβαλλε φωτιάν εις την ψάθαν. Όποιος επροτίμα να καεί, παρά να σηκωθεί από την θέσιν του, ήτο σωστός τεμπέλης κι εδικαιούτο να φάγει δωρεάν το πιλάφι. Όποιος εσηκώνετο κι έφευγε το πύρ, δεν ήτον σωστός τεμπέλης κι έχανε τα δικαιώματα. Τόσοι Βαλλιάνοι, τόσοι Αβέρωφ και Συγγροί, εσκέπτετο ο μαστρο-Παύλος, και κανείς εξ αυτών να μην ιδρύσει παραπλήσιόν τι εις τας Αθήνας!

Ο μαστρο-Παυλάκης επεριδιάβασεν ακόμη δύο ημέρας, και την άλλην ήτο Παραμονή. Το γαλόπουλον δεν έπαυσε να το ονειροπολεί και να το ορέγεται. Πώς να το προμηθευθεί;

Αφού ενύκτωσε, διωγμένος καθώς ήτον από το σπίτι, απετόλμησε και ήλθεν από ένα πλάγιον δρομίσκον και ήτον έτοιμος να χωθεί εις το καπηλείον. Ο νους του ήτο αναποσπάστως προσηλωμένος εις το γαλόπουλο. Θα εχρησίμευε τούτο, εάν το είχε, και ως μέσον συνδιαλλαγής με την γυναίκα του.

Εκεί, καθώς εστράφη να εμβεί εις το καπηλείον, βλέπει έν παιδίον της αγοράς με μίαν κοφίναν επ᾽ ώμων, ήτις εφαίνετο ακριβώς να περικλείει ένα γάλον, αγριολάχανα, πορτοκάλια, ίσως και βούτυρον και άλλα καλά πράγματα. Το παιδίον εκοίταζε δεξιά και αριστερά κι εφαίνετο να αναζητεί οικίαν τινά. Ήτο έτοιμον να εισέλθει εις το καπηλείον διά να ερωτήσει. Έπειτα είδε τον Παύλον κι εστράφη προς αυτόν:

― Ξέρεις, πατριώτη, τουλόγου σου, πού είναι δω χάμω το σπίτι του κυρ Θανάση του Μπελιοπούλου;

― Του κυρ Θανάση του Μπε…

Αστραπή ως ιδέα έλαμψεν εις το πνεύμα του Παύλου.

―  Μου ᾽πε τον αριθμό και τον εξέχασα… τώρα γλήγορα έπιασε σπίτι δω χάμω, σ᾽ αυτό το δρόμο… τον είχα μουστερή από πρώτα… μπροστύτερα καθότανε παραπέρα, στο Γεράνι.

―  Του κυρ Θανάση του Μπελιοπούλου! ηυτοσχεδίασεν ο μαστρο-Παύλος· να, εδώ είναι το σπίτι του. Να φωνάξεις την κυρα-Παύλαινα, μέσα, στην κάτω κάμαρα, στο ισόγειο… αυτή είναι η νοικοκυρά του… πώς να πω; είναι γενιά του… την έχει λύσε-δέσε, σ᾽ όλα τα πάντα… οικονόμισσα στο νοικοκυριό του… είναι κουνιάδα του… μαθές, θέλω να πω, ανιψιά του… εφώναξέ την και δώσε της τα ψώνια.

Και βαδίσας ο ίδιος πέντε βήματα, κατά την θύραν της αυλής, έκαμε πώς φώναξε:

― Κυρα-Παύλαινα, κόπιασ᾽ εδώ να πάρεις τα ψώνια που σου στέλνει ο κύριος… ο αφέντης σου.

Καλά ήλθαν τα πράγματα έως τώρα. Ο μαστρο-Παυλάκης έτριβε τας χείρας και ησθάνετο εις την ρίνα του την κνίσαν του ψητού κούρκου. Και δεν τον έμελε τόσον διά τον κούρκον, αλλά θα εφιλιώνετο με την γυναίκα του. Την νύκτα επέρασεν εις έν ολονύκτιον καφενείον και το πρωί επήγεν εις την εκκλησίαν.

Όλην την ημέραν προσεκολλήθη εις μίαν συντροφιάν, έπειτα εις μίαν άλλην παλαιών γνωρίμων του, εις το καπηλείον, οπού έμεινε τας περισσοτέρας ώρας ανοικτόν με τα παράθυρα κλεισμένα, κι επέρασε με ολίγους μεζέδες και με αρκετά κεράσματα.

Τό βράδυ, αφού ενύκτωσεν, επήγε με τόλμην, από τας πολλάς σπονδάς και από την ενθύμησιν του κούρκου, κι έκρουσε την θύραν της οικογενείας του. Η θύρα ήτο κλεισμένη έσωθεν.

― Καλησπέρα, κυρα-Παύλαινα, εφώναξεν απ᾽ έξω. Χρόνους πολλούς. Πώς πήγε ο γάλος; Βλέπεις, εγώ πάλε;

Ουκ ήν φωνή ουδέ ακρόασις. Όλη η αυλή ήτο ήσυχος. τα ισόγεια, αι τρώγλαι, τα κοτέτσια τής κυρα-Στρατίνας, όλα εκοιμώντο. Ο σκύλος μόνον εγνώρισε τον μαστρο-Παύλον, έγρυξεν ολίγον και πάλιν ησύχασε.

Υπήρχον εκεί εκτός από το ψυχομέτρι τριών ή τεσσάρων οικογενειών, οπού εκατοικούσαν εις τ᾽ ανήλια δωμάτια, δύο γίδες, δώδεκα όρνιθες, τέσσαρες γάτοι, δύο ινδιάνοι και πολλά ζεύγη περιστερών. Αι δύο γίδες ανεχάραζαν βαθιά εις το σκεπασμένον μανδράκι τους, αι όρνιθες έκλωζον υποκώφως εις τα κοτέτσια τους, τα περιστέρια είχαν μαζωχθεί εις τούς περιστερώνας περίτρομα από το κυνήγι, οπού ήρχιζον την νύκτα εναντίον των οι γάτοι. Όλοι αυτοί οι μικροί θόρυβοι ήσαν το ρογχάλισμα τής αυλής κοιμωμένης.

Πάραυτα ηκούσθη κρότος βημάτων εις το σπίτι.

―Έ, μαστρο-Παύλε, είπε πλησιάσασα η κυρα-Στρατίνα, να ᾽χουμε και καλό ρώτημα… τι γάλος και γαλίζεις και γυαλίζεις και καλό να μόχεις, ασίκη μου; Είδαμε κι επάθαμε να σκεπάσουμε το πράμα, να μη προσβαλθεί το σπίτι… Εκείνος που ήτον δικός του ο γάλος, ήρθε μεσάνυχτα κι εφώναζε, έκανε το κακό, και μας φοβέριζε όλους, κι η φαμίλια σου, επειδής τον είχε κόψει το γάλο, μαθές, και τον είχε βάλει στο τσουκάλι, βρέθηκε στα στενά.. κλειδώθηκε μες στην κάμερα, και δεν ήξερε τι να κάμει… Είπε και ο κουνιάδος σου… καλό κελεπούρι ήτον κι αυτό, μαθές… και επέρασεν η φαμίλια σου όλην την ημέρα κλειδομανταλωμένη μέσα, από φόβο μη ξαναέλθει κείνος που ᾽χε το γάλο και μας φέρει και την αστυνομία… ήτον φόβος να μην προσβαλθεί κι εμένα το σπίτι μου. Άλλη φορά, τέτοια αστεία να μην τα κάνεις, μαστρο-Παυλάκη. Τέτοια προσβολή να λείπει από το σπίτι μου εμένα! Τ᾽ άκουσες;

Ο μαστρο-Παύλος ηρώτησε δειλά:

― Τώρα… είναι μέσα η φαμίλια μου;

―  Είναι μέσα όλοι τους, κι έχουνε κλειδωμένα καλά, και το φως κατεβασμένο, διά τον φόβο των Ιουδαίωνε. Κοίταξε μη σε νοιώσει από πουθενά κείνος ο σκιας, ο κουνιάδος σου, πάλε…

― Είναι μέσα;

―Ή μέσα είναι ή όπου είναι έφτασε… να, κάπου ακούω τη φωνή του.

Ηκούσθη τώ όντι μία φωνή εκεί πλησίον, ήτις δεν υπέσχετο καλά διά τον νυκτερινόν επισκέπτην.

―Έ, μαστρο-Παυλίνε, έλεγε, καλός ήτον ο γάλος;

Ποίος ήτον ο ομιλήσας, άδηλον. Ίσως να ήτον ο μαστρο-Δημήτρης, ο γείτων. Δυνατόν να ήτο και ο φοβερός γυναικάδελφος του μαστρο-Παύλου.

― Και να μην πάρω κι εγώ ένα μεζέ; παρεπονέθη ως τόσον ο άνθρωπός μας.

―  Τι σου χρειάζεται ο μεζές, μαστρο-Παυλάκη μου; επανέλαβεν η Στρατίνα. Τα πράματα είναι πολύ σκούρα, άφ᾽σε τ᾽ αυτά! Δουλειά, δουλειά! Η δουλειά βγάζει παλικάρια. Ό,τι έγινε έγινε, να πας να δουλέψεις, να μου φέρεις κι εμένα τα νοίκια μου. Τ᾽ ακούς;

― Τ᾽ ακούω.

― Φέρε μου εσύ τον παρά, κι εγώ, με όλη τη φτώχεια, την θυσιάζω μια γαλοπούλα και τρώμε.

Ηκούσθη από μέσα βραχνός μορμυρισμός, είτα φωνή μικρού παιδίου είπε:

― Την υγειά σου, ματο-Πάλο, τεμπελόκυλο, κακέ πατέλα. Τόνε φάαμε το λάλο. Να πάλε και συ πέντε, κι άλλα πέντε, δέκα.

Προφανώς ήτον μέσα ο φοβερός ο γυναικάδελφος, και είχε δασκαλέψει το παιδί να τα φωνάξει αυτά.

― Μη στέκεσαι στιγμή, μαστρο-Παυλέτο μου, είπεν η Στρατίνα· το καλό που σου θέλω! Δρόμο τώρα, και μεθαύριο δουλειά, δουλειά!

Ηκούσθη κρότος, ως να εσηκώθη τις από μέσα, και να επλησίαζε με βαρύ βήμα προς την θύραν…

― Δρόμο, επανέλαβε μηχανικώς ο Παύλος, συμμορφούμενος εμπράκτως με την λέξιν… δρόμο και δουλειά!

59 Σχόλια to “Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη, διήγημα του Παπαδιαμάντη”

  1. Καλά χριστούγεννα παιδιά!
    Είναι δάνειο τουρκικό λες ο σκιάς; Από το εσκιγιά, φαντάζομαι, τον ληστή;

  2. Ενδιαφέρον το «μεταμοντέρνο» στοιχείο στην πρώτη παράγραφο (Κι έπειτα, γράψε αθηναϊκά διηγήματα!)

  3. sarant said

    Καλημέρα και Καλά Χριστούγεννα σε όλους!

    Δύτη, σε σχέση με την πρώτη παράγραφο είναι παράλειψή μου που δεν ανέφερα την παρωδία που είχε σκαρώσει ο Τιπούκειτος:

    Στην ταβέρνα του Σαραντάκου, ενώ ο βορράς εφύσα, και υψηλά εις τα βουνά εχιόνιζεν, ένα πρωί, εμβήκε να πίη ένα ρούμι να ζεσταθή ο μαστρο-Κορνήλιος ο Νεοκαθαρολόγος, διωγμένος από την Μαρίαν του, υβρισμένος από τον Νεοτιπούκειτον, δαρμένος από τον Βουκανιέρον, ξορκισμένος από την κυρά-Σοφίαν την σπιτονοικοκυράν του, και φασκελωμένος από τον μικρόν τριετή Ηλεφούφουτον, τον οποίον ο προκομμένος ο θείος του εδίδασκεν επιμελώς, όπως και οι γονείς ακόμη πράττουν εις τα «κατώτερα στρώματα», πώς να μουντζώνη, να βρίζη, να βλασφημή και να κατεβάζη κάτω Σταυρούς, αττικάς συντάξεις, Παναγιές, ισόκωλα, κανδήλια, περισπωμένας, θυμιατά, γενικάς απολύτους και κόλλυβα. Κι έπειτα, γράψε νεοκαθαρεύουσαν!
    (Α. Παπαδιαμάντης, Η Σαρακοστή του αρπακόλλα, Άπαντα τόμ. 15, σελ. 683 κ.ε.)

  4. spiral architect said

    Χρόνια Πολλά σε όλους!

  5. Α μπράβο, κάτι μου θύμιζε αυτό! 😀

  6. Καλά Χριστούγεννα

    ωραίο το διήγημα

    πεντάτομος Βαλέτας…εγώ εξάτομος Σακαλής αλλά κι αυτός μαυροντυμένος 1

  7. giorgos said

    Καλημέρα καλά χριστούγεννα καί χρόνια πολλά σέ όλους .

  8. Γς said

    Καλά Χρστούγεννα κι από μένα.

    Βρε παιδιά τι κατήφεια κατάθλιψη, μελαγχολία και θλίψη είναι αυτή, χρονιάρες μέρες.
    Περίμενα στην ουρά στην τράπεζα χτες και γράδαρα τον κόσμο.
    Ακόμα και στη ΄ρεβεγιόν΄ των Χριστουγέννων που από συνήθεια πάμε στο ίδιο μέρος. Τι ήταν αυτό; Μνημόσυνο;.
    Πιο κάτω δεν γίνεται…
    Πιάσαμε πάτο. Κι όμως φοβόμαστε για τα χειρότερα. Για τους οσονούπω μποναμάδες μας

  9. LandS said

    Χρόνια πολλά!

    Ειχα ξεχάσει τη Παπαδιαμαντική συνήθεια του Νίκου και η ανάγνωση μου ήρθε κουτί.
    Για να είμαι ειλικρινής με όλη αυτή την εκλογολογία των ημερών είχα χάσει την αίσθηση ότι ήρθαν τα Χριστούγεννα. Έβαλα λοιπόν εχτές τον Παπαδόπουλο να δω χριστουγενιάτικο μουσικό πρόγραμμα. Ξεκίνησε με τη μπάντα του Δήμου Αμφιλοχίας, που με τον τρόπο που έσφαξε τα πρώτα μέτρα του «Καληνεσπέραν Άρχοντες» μόνο φιλαρμονική δεν την έλεγες. Ευτυχώς δεν το πήγε πολύ πέρα από τα πρώτα μέτρα και συνέχισε με τον Ρούντολφ, το Σάντα ιζ κόμινγκ του τάουν, και λοιπές αμερικανιές. Μετά ο αρχιμουσικός έδωσε τα συγχαρητήρια στον Παπαδόπουλο για την προσφορά του στη διάδοση της ελληνικής μας μουσικής με την εκπομπή του.
    Εντάξει η Δόμνα Σαμίου μας άφησε χωρίς διάδοχο, αλλά γιατί τη θυμόμαστε μόνο τις Απόκριες;
    Δεν θα με χάλαγε ούτε ο Μικρός Τυμπανιστής ούτε η Άγια Νύχτα, ούτε το Αχ Έλατο, αλλά να φτάσω στο σημείο Χριστουγενιάτικα να ψάχνω το πλέιλιστ με τα επαναστατικά τραγούδια για να ακούσω τον σκοπό του Τάνεμπάουμ έστω και σαν Red Flag, πάει πολύ.
    Πουτ@ν@ κόκα κόλα, εσύ τα φταις όλα.

  10. cronopiusa said

    Καλημέρα και Καλά Χριστούγεννα σε όλες και όλους, ευχαριστούμε κύριε Σαραντάκο για τον Χριστουγεννιάτικο μπουναμά, αλλά να μην ξεχνάμε μέρα που είναι τους φυλακισμένους σ΄αυτή τη χώρα και τους φυλακισμένους που τιμωρούν με στέρηση επισκεπτηρίου σήμερα!

  11. Γς said

    9:
    Ντάξει. Να το ξαναβάλουμε λοιπόν:

  12. atheofobos said

    Χρόνια πολλά σε όλους!

    … γράμματα, σκοντάμματα,….
    Προφανώς τότε θα ήταν γνωστή και σε χρήση η παροιμία που σήμερα μάλλον θα είναι άγνωστη στους περισσότερους :
    Μάθε γέρο γράμματα, μάθε και σκοντάμματα.

  13. Παναγιώτης Κ. said

    Θέλω άλλη μια τουλάχιστον ζωή για να προκάνω να γευτώ όλα τα ωραία πράγματα. Παρόλα αυτά,
    Χρόνια πολλά σε όλους με υγεία και αισιοδοξία.

  14. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    9: 🙂

    12: Δεν λέει «σπουδάματα»;

  15. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Χρόνια πολλά στις Χριστίνες στους Χρήστους, σε όποιους άλλους γιορτάζουν σήμερα (να με συγχωρούν που δεν γνωρίζω ποιά άλλα ονόματα γιορτάζουν) και σε όλους ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ τους σχολιαστές του μαγικού ιστολογίου του ΜΕΓΑ ΜΑΓΟΥ.

    Θέλω να μοιραστώ μαζί σας την χαρά μου, και να αφιερώσω δημόσια αυτό το τραγούδι, στο πιο τρελό πονηρό και έξυπνο παπάκι του κόσμου, που είχα την απίστευτη τύχη να συναντηθούμε στον δρόμο της ζωής, και να δημιουργήσουμε την ονειρεμένη οικογένειά μας, στην γυναίκα μου Παπέν, (κατά κόσμον Χριστίνα) που γιορτάζει σήμερα. 32 χρόνια σχέσης, 32 χρόνια ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗΣ ΤΡΕΛΑΣ, δεν ξέρω πώς αλλιώς να εκφραστώ, Σ΄ΑΓΑΠΑΩ ΠΑΠΕΝ ΜΟΥ.

  16. atheofobos said

    14: Όχι.
    Έτσι την έχει στο γέρος, ο Νικόλαος Πολίτης στο Παροιμίαι Τομ.Β¨
    Αντίθετα δεν έχει την γνωστή σήμερα:
    Μάθε γέρο γράμματα τώρα στα γεράματα.

    Τα σπουδάγματα τα ξέρουμε από το γνωστό
    να μαθαίνω γράμματα,
    γράμματα, σπουδάγματα.
    του Θεού τα πράγματα.

  17. Παναγιώτης Κ. said

    Εξάμηνη εμπειρία ά-ε-ρ-γ-ο-υ :
    Όλες οι μέρες της εβδομάδας μου μοιάζουν με τα… Παρασκευοσάββατα των εργαζόμενων.Κάνεις πράγματα για σένα που συνήθως τα έκανες το απόγευμα της Παρασκευής και όλο το Σάββατο..Και όπως οι …μοναχοί στο Όρος όχι μόνο προσευχές αλλά και διακονήματα.
    Όχι μόνο διάβασμα και υπολογιστής (ελπίζω να έχετε απαλλαγεί από την τηλεόραση αν όχι προσπαθήστε το , αξίζει!) αλλά και παρέες (μόνος σου ούτε στον παράδεισο) και άσκηση π.χ καμιά ώρα περπάτημα την ημέρα. Με παρέα γίνεται και άσκηση πνευματική εκτός από σωματική.Ούτε μια μέρα να περνάει χωρίς πρακτικό έργο.Πηγαίνω κάθε μέρα στο σούπερ μάρκετ και μάλιστα επίτηδες δεν παίρνω όλα τα πράγματα για να ξαναβγώ δεν λέει. Είναι η παρακμή! Η σφραγίδα επίσης της παρακμής είναι η φράση «να περνάει η ώρα».
    Συγχωρέστε με αν βιάστηκα για τον απολογισμό που συνήθως κάνουμε στο τέλος της χρονιάς.
    Και κάτι ακόμα: Όχι στον κάλαθο των αχρήστων η επιστήμη μας. Για παράδειγμα όσοι είστε μαθηματικοί λύστε και καμιά άσκηση στις πιθανότητες.Δεν βλέπετε τη ζωντάνια του Κιντ; Εικάζω πως εκτός από τα νιάτα του την οφείλει και στα πιθανοθεωρητικά προβλήματα που λύνει. Για τη Γεωμετρία δεν το συζητώ! Ανοξείδωτη!

  18. # 17

    Παναγιώτη διαφωνώ. Η πραγματική ωφέλεια από αυτά που σπούδασες (την επιστήμη σου που λες κι εσύ) είναι οι εφαρμογές των σε άλλα πράγματα, διαφορετικά, έτσι δημιουργούνται νέες ιδέες και πραγματική πρόοδος. Μη το μπερδεύεις με την επαγγελματική αποκατάσταση, εκεί ό,τι και να κάνεις ρουτίνα θα καταντήσει εκτός και είσαι ηθοποιός. Αλλοίμονο σου αν βγείς στην σύνταξη και συνεχίσεις την ρουτίνα
    Ο μαθηματικός που περνάει την ζωή του λύνοντας εξισώσεις και προβλήματα πιθανοτήτων έχει την ίδια κατάληξη με τον κλητήρα που μασάει συνημένα γιατί βαριέται να τα μεταφέρει !
    Δες αυτό το γλωσσολογικό σάιτ φιαγμένο από έναν χημικό μηχανικό πόσο πιο ζωντανό και δημιουργικό είναι από τα αντίστοιχα των μια ζωή ασχολούμενων με το αν το αγόρι θέλει όμικρον ή ωμέγα (που δεν θα σκεφτούν ποτέ να ρωτήσουν ένα κορίτσι πως το προτιμάει !)

  19. Γς said

    15:
    Τυχερή Παπέν!
    Κι ο Λάμπρος που σ έχει.
    Χρόνια Πολλά!

    Χρόνια πολλά σε σας και στις κοράκλες σας

  20. Γς said

    Προκλητική ενέργεια κατά του πολιτεύματος

    Λοιπόν ο φίλος μας ο [λογοκρισία] έχει χιούμορ. Αυτόν τον τίτλο έβαλε στο μήνυμά του σε μια λίστα:

    ΄Μια δυσάρεστη έκπληξη περίμενε τον πρίγκιπα Παύλο και τη σύζυγό του, Μαρί Σαντάλ, το πρωί της Παρασκευής. Λίγες ημέρες πριν γιορτάσουν τα Χριστούγεννα, το αυτοκίνητό τους έκανε «φτερά»!

  21. alexisphoto said

    Χρόνια πολλά κ καλά.
    «Ήρχετο κι η Στρατίνα, νοικοκυρά ……. πτωχήν την Κατίναν»…
    παμπάλαιη τέχνη το ξεκατίνιασμα….
    Καλήμέρες

  22. Παναγιώτη Κ. στο 17

    Ακριβώς έτσι!

  23. * Καλημέρα, Χρόνια Πολλά!

    * 2: Είναι σαν κι αυτό που οι ηθοποιοί σταματάνε τη δράση, και κοιτάνε και μιλάνε στον θεατή. 😛

    * Αυτή η Στρατίνα η οικοκυρά, σαν έμπνευση για τη *Μιχαλού μοιάζει!

    * Πώς δεν σκέφτηκαν να αντιτάξουν Παπαδιαμάντη στην τρόικα (να δείξουν ότι είναι και κυβέρνηση με κουλτούρα)! «Ποίος λέγει ότι αι εορταί είναι παραπολλαί διά τούς ορθοδόξους Έλληνας, και αι εργάσιμοι είναι πολύ ολίγαι; Αυτά τα λέγουν όσοι δεν έκαμαν ποτέ σωματικήν εργασίαν και ηξεύρουν μόνον διά τούς άλλους να θεσμοθετούν». 😀

  24. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    17: Παναγιώτη, πολύ μου άρεσε ο απολογισμός!

    16: Δίκιο έχεις.

    15: Να τη χαίρεσαι και να σε χαίρεται!

  25. Ορεσίβιος said

    Χρόνια πολλά και καλά, στο Νικοκύρη του ιστολόγιου, στους σχολιαστές και στους επισκέπτες. [Νικοκύρη τα συστημένα είναι για τις Χριστίνες και τους Χρίστους]

  26. Ηλεφούφουτος said

    Χρόνια πολλά σε όλους!

    Καλά Χριστούγεννα και καλές γιορτές!

  27. # 15
    Λάμπρο, καλά Χριστούγεννα και να την χαίρεσαι την Παπέν σου αλλά… κάπως έτσι έλεγαν έναν Γάλλο σέντερφορ, στην Μαρσέγ έπαιζε ή στην Λυών, δεν θυμάμαι.
    Λογικά το θηλυκό του Papin είναι Παπίν (Papine)

  28. Και τον Denis Papin, εφευρέτη του πρώτου αυτοκινήτου, και τον Achille Papin, γνωστό από το υπέροχο «Δείπνο της Μπαμπέτ», σπάνια περίπτωση λογοτεχνικού έργου που η κινηματογραφική του μεταφρά βγήκε καλύτερη από το πρωτότυπο!

  29. Πέπε said

    @10, 11:

    Επειδή το βίντεο που επενδύει το τραγούδι των Χειμερινών στο #10 δεν παρουσιάζει ιδιαίτερο εικαστικό ενδιαφέρον, ενώ αντίθετα το χριστουγεννιάτικο βίντεο στο #11 έχει πιο πολύ χάζι να το βλέπεις παρά να το ακούς, κι επειδή ταυτόχρονα ο χρόνος είναι χρήμα, προτιμήστε να βάλετε να παίζουν οι Χειμερινοί, σκρολάρετε λίγο προς τα κάτω, και δείτε ταυτόχρονα το 11 χωρίς ήχο.

  30. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, νάμαστε όλοι καλά!

  31. Πέπε said

    > > Ουκ ήν φωνή ουδέ ακρόασις:

    Για να το λέει έτσι στ’ αρχαία, ουκ ην, κάποια ιστορική φράση θα είναι, σκέφτηκα. Μάλιστα μοιάζει για βιβλική. Σίγουρα κάποιος θα έχει συντάξει παπαδιαμαντικό γλωσσάριο με τέτοιου είδους πληροφορίες, αλλά μιας και δεν το γνωρίζω έκατσα και το γκούγκλαρα μόνος μου, και ιδού τι βρήκα:

    Στο Βιβλίο των Βασιλέων, Δ, 4.8 έως 4.37, εξιστορείται ένα θαύμα ενός προφήτη. Μια πλούσια γυναίκα τού είχε φερθεί με ευγένεια, και αυτός έκανε να γεννήσει η γυναίκα αγόρι, που ήταν τόσα χρόνια άτεκνη και ο άντρας της γέρος. Όμως κάποια μέρα αιφνιδίως το παιδί πέθανε. Η γυναίκα απαρηγόρητη ήρθε να βρει τον προφήτη, κι εκείνος έδωσε τα θαυματουργά του σύνεργα στο τσιράκι του και το ‘στειλε να αναστήσει το νεκρό παιδί. Ανάμεσα στα σύνεργα, μια μαγκούρα. Το τσιράκι, σύμφωνα με τις οδηγίες του μάστορα, έβαλε τη μαγκούρα στο πρόσωπο του νεκρού, καὶ οὐκ ἦν φωνὴ καὶ οὐκ ἦν ἀκρόασις. Ο παραγιός γύρισε άπρακτος στο μάστορή του, ο οποίος χρειάστηκε να επέμβει αυτοπροσώπως και τελικά ανέστησε το παιδί.

    Δεν ξέρω αν είναι η μοναδική φορά που απαντά αυτή η φράση στις Γραφές. Ούτε αν από αυτή την ιστορία (που δεν την έχω ξανακούσει και δε νομίζω να διαβάζεται και τόσο ταχτικά στην εκκλησία) η φράση αυτονομήθηκε και μπήκε στη γλώσσα μας όπως τη λέμε τώρα, «ούτε φωνή ούτε ακρόαση», ή αν την πρωτοδανείστηκε ο ίδιος ο Παπαδιαμάντης και από αυτόν μετά αυτονομήθηκε (σίγουρα τα Χριστούγεννα του τεμπέλη είναι πιο πολυδιαβασμένα από το βιβλικό χωρίο – εννοώ βέβαια από τη στιγμή που γράφτηκαν, όχι συνολικά από τον καιρό των Εβδομήκοντα). Υποθέτω ότι όλα αυτά έχουν απαντηθεί από την επιστήμη και απλώς εγώ τα αγνοώ.

    Όπως και να ‘χει, βρίσκω πολύ γοητευτική τη λεπτομέρεια ότι ο προφήτης ήταν ο Ελισαίος, του οποίου η εκκλησία ήταν το αγαπημένο στέκι του Παπαδιαμάντη!

  32. sarant said

    Παπαδιαμαντικό γλωσσάρι δεν ξέρω αν έχει συνταχθεί, αλλά τις φράσεις αυτές τις υπομνηματίζει ο ΝΔΤριανταφυλλόπουλος στην κριτική έκδοση των Απάντων. Εγώ είχα συντάξει έναν κατάλογο όλων των παγιωμένων εκφράσεων που υπάρχουν στον Ππδ, είτε βιβλικές είτε λαϊκές, αλλά δεν το έχω εκδώσει.

    Η φράση αυτή είναι πολύ συχνή στον Ππδ. αφού με διάφορες μορφές απαντά τουλάχιστον εφτά φορές σε έργα του. Παραθέτω τι έχω σημειώσει στα κιτάπια μου που είναι κάπως διαφορετικά από τα δικά σου:

    Ο Πολίτης παραθέτει τη μορφή «ουκ ην φωνή και ουκ ην ακρόασις», που είναι αυτούσια η του Ευαγγελίου (Βασιλ. Γ’, 18, 26).

    Η βιβλική φράση είναι παρμένη από τον «αγώνα» του προφήτη Ηλία με τους ιερείς του Βάαλ, οι οποίοι «έλαβον τον μόσχον και εποίησαν και επεκαλούντο εν ονόματι του Βάαλ εκ πρωίθεν έως μεσημβρίας και είπον• επάκουσον ημών, ο Βάαλ, επάκουσον ημών• και ουκ ην φωνή και ουκ ην ακρόασις» (Βασιλειών Γ’, 18, 26) [Να προσεχτεί το ταχαμανελλήνιστο ‘εκ πρωίθεν’]

    Η φρ. είχε γίνει παροιμιακή. Ο Ππδ (και ο Πολίτης) την καταγράφουν/χρησιμοποιούν πιο επίσημα αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι και ο λαός τότε θα την έλεγε όπως σήμερα.

  33. Γς said

    27, 28:
    Λες για τον Jean-Pierre Papin
    Ηταν όμως, οπως κι ο Denis Papin του Αγγελου, που ήταν και συνάδελφος [μαθηματικος]. Αυτός της ΄Χύτρας Παπέν.

  34. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Με πήγες καμιά εικοσιπενταριά χρόνια πίσω, όταν διάβαζα κι εγώ πριν από το χριστουγεννιάτικο τραπέζι στα παιδιά μου Παπαδιαμάντη. Άνοιξα να ξαναδιαβάσω «τα Χριστούγεννα του τεμπέλη» από την βιβλιοθήκη μου, ξαναβρήκα τις σημειώσεις, ερμηνείες κλπ της προετοιμασίας και λογοκριμένο το «Αλλ᾽ έβλεπες πρωί και βράδυ να εξέρχονται, ατημέλητοι και μισοκτενισμέναι γυναίκες [..] και τούτο εσήμαινεν ότι το οψώνιον δεν ήτο σάπων..» για να αποφύγω τις διευκρινιστικές ερωτήσεις.. Καλά Χριστούγεννα, Νίκο (και λοιποί) και καλό κουράγιο γι αυτό που κάνεις..

  35. 28, …Και τον Denis Papin, εφευρέτη του πρώτου αυτοκινήτου…

    Κι αν το αυτοκίνητο που επινόησε δεν έμελλε να είναι ιδιαίτερα πετυχημένο, η χύτρα ταχύτητας που επίσης επινόησε ζει και βασιλεύει!

  36. Λάθος λίκνο πριν (αν και ταιριάζει η φασουλάδα 🙂 ), το σωστό εδώ.

  37. BLOG_OTI_NANAI said

    31-32: Υπάρχει ένας μεγάλος κατάλογος με ανάλυση βιβλικών χωρίων του Παπαδιαμάντη στη διδ. διατρ. «Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ«. Σε δύο σελίδες αναλύει και τη φράση που συζητάτε.

  38. ΚΑΒ said

    Χρόνια πολλά, Νικοκύρη, χρόνια πολλά σε όλους σας.

    Όχι το Ευαγγέλιο. Η αγία Γραφή ή η παλαιά Διαθήκη.

  39. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα! Να είστε καλά όλοι!

    37: Πολύ ενδιαφέρον εύρημα!

  40. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Χρόνια πολλά, καλά Χριστούγεννα σε όλους με υγεία! 🙂

  41. cronopiusa said

    29
    φοβερή πρόταση!!!

    Lol: Reporter Gets High From Standing Next To A Pile Of Burning Heroin, Opium, And Hash! (FULL HD)

    Ο μπάμπης ο φλου!

  42. Χρόνια πολλά και πάλι, Νίκο Σαραντάκο. Και σε όλους τους φίλους εδώ στiς Λέξεις που ήρθαμε κεραία να μη ραΐσει, Χρόνια Πολλά και του χρόνου.

  43. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    19 – 24 – 27 – Σας ευχαριστώ πολύ για τις ευχές σας, να είστε όλοι καλά.

    27 – Το Παπέν έχει μια μικρή ιστορία Gee. όταν γνωριστήκαμε με την Χριστίνα 13/11/1982, την έλεγα παπί, γιατί κούναγε τον πισινό της σαν το παπί. Μετά την έλεγα παπάκι και για συντομία πάπ. Το 1986 στο παγκόσμιο κύπελο του Μεξικού, ο αχρηστίδης κατά τ΄άλλα Ζάν Μαρί Παπέν, πέτυχε το χιλιοστό γκόλ των παγκοσμίων κυπέλων, και πήρε δώρο μιά Πόρσε. Τότε αποφάσισα να την «βαφτίσω» Παπέν, για να έχει την τύχη του κωλόφαρδου Γάλλου, (τόσοι παιχταράδες γκολτζήδες, κι έκατσε στον υπερεκτιμημένο πατάτα το τζόκερ) μου άρεσε και τελικά το κράτησα. Απο τότε μόνο σε συμβατικές υποχρεώσεις την φωνάζω Χριστίνα, και πάντα μου φαίνεται οτι μιλάω για κάποια ξένη. Και επειδή είμαι τρελαμένη περίπτωση, θα της αφιερώσω κι αυτό το τραγούδι, που το έχω συνδυάσει με την σχέση μας, και τους τελευταίους στίχους του, τους τραγουδούσα απο το 97 που βγήκε και μετά, όλες τις φορές που έπεφτα απο ψηλά.
    ΠΑΠΕΝ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΣΤΑ ΚΑΓΚΕΛΑ.!!!

    Αχ αγάπη μου αγάπη, διαμαντάκι μές στη στάχτη
    και νησάκι πούχει φάρο, ένα μεθυσμένο γλάρο
    γύρω σου που φτερουγίζει, τ΄όνομά σου συλλαβίζει
    σημαδεύει την ματιά σου, και αφήνεται.

  44. antpap56 said

    31: Καταρχήν, χρόνια πολλά!
    Η φράση «και ουκ ην φωνή και ουκ ην ακρόασις» υπάρχει νωρίτερα (και σε πιο γνωστό επεισόδιο) με τον προφήτη Ηλία (Γ΄ Βασιλειών, 18:26), όπου οι προφήτες του Βάαλ επικαλούνται τον θεό τους και περιμένουν να ρίξει φωτιά για τη θυσία τους, αλλά μάταια, οπότε ο προφήτης Ηλίας του περιγελά λέγοντας ότι μάλλον κοιμάται ο Θεός τους ή είναι απασχολημένος, και να φωνάζουν περισσότερο. Ώσπου έρχεται η σειρά του να προσφέρει θυσία, με θετική ανταπόκριση εκ μέρους του αληθινού Θεού.

  45. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  46. Γς said

    43:
    Εγώ πάλι τη φωνάζω μαμά.
    [Ετσι λένε τα μικρά κορίτσια στη φυλή της].
    Κι έχει πολύ πλάκα να κοιτάζουν ποια είναι η μάμά που φωνάζω,
    Καμιά φορά σταυροκοπιούνται κιόλας.

  47. Cronopiusa, ο Μπάμπης ο φλου κατα-πλη-κτικό.
    Το σημείο που δακρύζει με τις κατα κόσμον αναμνήσεις είναι πραγματικά συγκινητικό. Γι αυτό το παιδί ήταν πολύ βαρύς ο κόσμος. Και κοίτα που κι οι δυο φίλοι διάλεξαν το θάνατο. Ο ένας του σώματος κι ο άλλος τον εν ζωή. Τρομερό.
    Υπάρχει κι άλλη εκδοχή μοναχού όμως, κατάπτυστη:

    Δυστυχώς στο Άγιο Όρος και στην Ορθοδοξία βράζει ο νεοναζισμός που μάλιστα σιγοντάρεται (όπου δεν υπάρχουν ανταγωνισμοί, υποθέτω) και από τον ρωσικό δάκτυλο.
    Τι να έλεγε ο Παπαδιαμάντης αν ζούσε σήμερα!

    Κάτι τέτοια, σε συνδυασμό με το πρόσφατο αίσχος της Δικαστικής εξουσίας, το άθλιο μαυρογιαλουρικό μαγείρεμα με τον ΠτΔ και με μεγάλο μέρος των Ελλήνων να έχει ζητήσει την κεφαλή του Ρωμανού επί πίνακι, φέτος μοιάσαμε πολύ με ελληνοχριστιανικό εθνικόφρονα μεσαίωνα.

    Ελπίζω του χρόνου να είναι διαφορετικά. Δηλαδή διαφορετικά θα είναι έτσι κι αλλιώς,(πχ με Βορίδη πρωθυπουργό) αλλά εννοώ προς το καλύτερο.

  48. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    46 – Kαλά εσύ είσαι εκτός συναγωνισμού, γι΄αυτό άλλωστε ήθελα να σε συναντήσω.
    Αυτό το υπέροχο τραγούδι σε μιά καταπληκτική ερμηνεία και εκτέλεση απο έναν φανταστικό «τραγουδιστή;» και ένα τεράστιο συγκρότημα, για σένα.

  49. Μιλώντας για καλλιτέχνες που πέθαναν τώρα τα Χριστούγεννα, εκτός από Κόκερ …
    Πέθανε προχτες ο Γρηγόρης ο Σεμιτέκολο.
    Ζωή σε μας.
    Εδώ στο έργο του Γιάννη Χρήστου, ο Πιανίστας:

  50. Μαρία said

    49
    Και σήμερα ο Φυντανίδης. Ζωή σε λόγου μας. http://left.gr/news/efyge-o-serafeim-fyntanidis

  51. sarant said

    Ζωή σε λόγου μας…

  52. Γς said

    33, 35:

    Χύτρα Παπέν, χύτρα ταχύτητος και θυμάμαι πιτσιρικάς που κουζίνα δεν είχαν αλλά χύτρα ταχύτητος θέλανε.

    Και τι ωραία εικόνα:

    Η καινούργια χύτρα ταχύτητας πάνω στη γκαζιέρα με σηκωμένη την βαλβίδα της να σφυρίζει και να γεμίζει το σπίτι ατμούς.

    Εφεύρεση του Παπέν του 1679.

    Ε, και λοιπόν;

    Ανακαλύφθηκε χύτρα ταχύτητας 2.700 ετών στην Αξιούπολη του Κιλκίς !

    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22784&subid=2&pubid=63065063

    Ο αρχαίος πυραυνος λέει.

    Αρπα την Παπέν για να μην φυτρώνεις εκεί που δεν σε σπέρνουν

    [Τώρα δεν παίρνω όρκο ότι αυτός ο πυραυνος δεν είναι καμιά φουφού ή μαγκάλι]

  53. Λ said

    Ο Ππδ ξανάγραψε για μέθυσες γυναίκες στην καραβοκυρού.
    Είχα διαβάσει παλιά τα Χριστούγεννα του τεμπέλη αλλά η σημερινή δεύτερη ανάγνωση ήταν ότι έπρεπε μετά από μια πολύ κοπιαστική μέρα.

  54. # 43, 46

    «Σεισμός» φώναζε από μακριά μακαρίτης φίλος μου την γυναίκα του μέσα στου Φλόκα και ψαχνότουσαν όλοι να προλάβουν να φύγουνε, λίγο μετά το ταρακούνημα του 81.
    Οταν της μιλούσε με το » Σεισμέ» ήταν πιο ήσυχα τα πράγματα. Ελάχιστοι ξέραμε το πραγματικό όνομα της γυναίκας του στην αντροπαρέα

  55. 54,
    Της μίλαγε «Με το σας και με το σεις(μος)» 🙂

  56. Παναγιώτης Κ. said

    @18(Gpoint), 22 (Σκύλος), 24 (sarant) .ευχαριστώ για το feed back.
    Gpoint, θα προσπαθήσω σε επόμενο σχόλιο να γίνω διαυγής ως προς τις απόψεις μου για να υπάρξει και μια έκθεση εμπειριών μου στους συν-σχολιαστές. Όχι περιπτωσιολογία αλλά μέσα από γενικότερα σχήματα…

  57. Ριβαλντίνιο said

    Αυτό το «ουκ ην φωνή και ουκ ην ακρόασις» του Παπαδιαμάντη εγώ το είχα ακούσει εδώ

    (16.18-17.17 )
    —————————————————–

    Σε αυτό που δίνει ο Πέπε πολύ με συγκινεί αυτό για το παιδάκι και την μαμά του

    «18 καὶ ἡδρύνθη τὸ παιδάριον· καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἐξῆλθε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ πρὸς τοὺς θερίζοντας, 19 καὶ εἶπε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ· τὴν κεφαλήν μου, τὴν κεφαλήν μου· καὶ εἶπε τῷ παιδαρίῳ· ἆρον αὐτὸν πρὸς τὴν μητέρα αὐτοῦ. 20 καὶ ᾖρεν αὐτὸν πρὸς τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ ἐκοιμήθη ἐπὶ τῶν γονάτων αὐτῆς ἕως μεσημβρίας καὶ ἀπέθανε. 21 καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν καὶ ἐκοίμισεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν κλίνην τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπέκλεισε κατ᾿ αὐτοῦ καὶ ἐξῆλθε.»

    http://www.myriobiblos.gr/bible/ot/chapter.asp?book=12&page=4

    Το περιστατικό αυτό με την Σωμανίτιδα νομίζω το διαβάζουμε και στην εκκλησία ( ίσως την Μεγάλη Εβδομάδα ).

  58. Χρόνια πολλά και καλά, με το καλό και στην Ανάστασι!!!

  59. vequinox said

    Reblogged στις Manolis.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: