Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Για μια χρονολογία αδειανή (του Αλέξη Πολίτη)

Posted by sarant στο 18 Ιανουαρίου, 2015


Πριν απο λίγο καιρό έστειλα σε ένα λογοτεχνικό περιοδικό ένα σύντομο άρθρο για μια διόρθωση ενός λάθους στη βιογραφία του Κ. Βάρναλη και με την ευκαιρία αυτή είχα ανταλλαγή ηλεμηνυμάτων με τον καθηγητή Αλέξη Πολίτη, στην οποία η συζήτηση έφτασε στην αβεβαιότητα που υπάρχει ή υπήρχε για το έτος γέννησης του Βάρναλη (1883 ή 1884) και τότε ο κ. Πολίτης μού έστειλε ένα άρθρο του για το ίδιο θέμα, την αβεβαιότητα στη χρονολογία γέννησης.

Κατά σατανική σύμπτωση, το άρθρο αυτό το είχα διαβάσει από το βιβλίο στο οποίο δημοσιεύτηκε, και μου είχε αρέσει πολύ η παράθεση των μαρτυριών-στιγμιοτύπων, οπότε ζήτησα από τον κ. Πολίτη την άδεια να το αναδημοσιεύσω.

Σήμερα όλοι ξέρουμε την ηλικία μας, και την ημερομηνία της γέννησής μας, αλλά αυτό είναι γνώρισμα του εικοστού αιώνα. Παλιότερα δεν ήταν έτσι, οι άνθρωποι δεν ήξεραν ποια είναι ακριβώς η ηλικία τους -και δεν νοιάζονταν και τόσο γι’ αυτό, αφού δεν χρειαζόταν να δηλώνουν κάθε τρεις και λίγο την ημερομηνία της γέννησής τους. (Όπως θα δείτε στις μαρτυρίες του άρθρου, ο Διονύσιος Σολωμός δεν ήξερε πότε γεννήθηκε και χρειάστηκε να ρωτήσει τη μητέρα του). Ακόμα και στις νεότερες εποχές βέβαια, μπορεί κάποιος να κρύβει την ηλικία του για τον ένα ή τον άλλο λόγο, συνήθως να εμφανίζεται νεότερος. Ο αγαπημένος μου ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης, γεννημένος το 1888, αρεσκόταν να δίνει σαν χρονολογία γέννησής του το 1893 -άλλωστε το είχε αναγνωρίσει αργότερα- με αποτέλεσμα σε κάποιες πηγές της δεκαετίας του 1920 π.χ. στην Ανθολογία των Νέων (του Τέλλου Άγρα, 1923) να υπάρχει η λαθεμένη χρονολογία, ή ακόμα και σε σύγχρονες πηγές.

Επίσης, σε πολλά μέρη, κυρίως της Μακεδονίας, όπου τα ληξιαρχικά έγγραφα χάθηκαν στις περιπέτειες της Κατοχής και του Εμφυλίου, όταν μετά τον πόλεμο έγινε η έκδοση νέων ταυτοτήτων, όπως μου λένε, κάποιες γυναίκες διάλεξαν να δηλώσουν νεότερες -και το μετάνιωσαν όταν στη δεκαετία του 1980 δόθηκε σύνταξη του ΟΓΑ στις αγρότισσες. Αντίστροφα, λέγεται ότι πολλοί υπεραιωνόβιοι του Καυκάσου δεν είναι γνήσιοι: οι ντόπιοι συνήθιζαν να δηλώνουν αρκετές δεκαετίες γηραιότεροι απ’ό,τι ήταν, για να γλιτώνουν από τις τσαρικές επιστρατεύσεις.

Αλλά πολλά είπα, δίνω τον λόγο στον Αλέξη Πολίτη. Το άρθρο του, που το δημοσιεύω όπως μου το έστειλε, τηρώντας και την προτίμησή του στο ενωτικό των εγκλιτικών (π.χ. «ο πατέρας-μου»), όπως ήταν δηλαδή στο «μονοτονικό της Θεσσαλονίκης» που τελικά δεν υιοθετήθηκε. Το λέω αυτό για να προσέξετε, ας πούμε, ότι στο τέλος της τρίτης παραγράφου, το «η μνήμη μας παίζει συχνά άσχημα παιχνίδια», το «μας» δεν είναι εγκλιτικό, αλλιώς θα είχε παύλα.

Το άρθρο χωρίζεται σε τρία μέρη: το πρώτο κομμάτι είναι ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 25.12.1982, τότε που είχε βρεθεί στο αρχείο Βάρναλη το βαφτιστικό χαρτί του, που τον έφερνε να γεννιέται το 1884 και όχι το 1883 όπως πιθανολογούσε ο ίδιος ο ποιητής’ το δεύτερο είναι σχολιασμός του άρθρου αυτού, και το τρίτο, που μου αρέσει πολύ, περιλαμβάνει οχτώ μαρτυρίες για αβέβαιες χρονολογίες γεννήσεως.

 

ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΑΔΕΙΑΝΗ

Τις προάλλες διαβάσαμε στην Αυγή ένα γράμμα της κυρίας Αθηνάς Καλλιανέση σχετικό με τη γέννηση του Βάρναλη: εντοπίστηκε στο αρχείο-του ένα «βαπτιστικό», όπου αναγράφονται ρητά και οι δύο ημερομηνίες, βάπτισης και γέννησης. Νά λοιπόν που ένα πρόβλημα, που απασχολούσε όχι μονάχα τους γραμματολόγους παρά και τον ίδιον τον ποιητή, φαίνεται να παίρνει λύση πια οριστική. Αρκεί μάλιστα να αφαιρέσουμε δώδεκα μέρες –και όχι, βέβαια, δεκατρείς, μιας και η δέκατη τρίτη προστέθηκε μόλις το 1900– για να έχουμε την ημερομηνία που θα πρέπει να γιορτάσουμε τα εκατόχρονα του Βάρναλη.

Ως εδώ καλά. Βέβαια και η κυρία Καλλιανέση ξέρει, όπως το ξέρουν και όσοι με στοργή και ευαισθησία επεξεργάζονται το αρχείο του ποιητή, πως τα χρόνια εκείνα ένα «βαπτιστικό» μπορούσε να βγει κομμάτι εύκολα, δίχως πολλά ψιλοκοσκινίσματα. Και το κυριότερο, πως το βάπτισμα είχε, τότε ακόμα, περισσότερη σημασία από τη γέννηση: η εκκλησιαστική τελετουργία έδινε το κύρος, όχι η δήλωση στο ληξιαρχείο.

Τυχαίνει μάλιστα να έχω ακουστά από το στόμα του Γ. Ν. Πολίτη, γνώριμου στενού και συνεργάτη του Βάρναλη στα νεανικά-τους χρόνια, πως ο ίδιος ο ποιητής δεν εμπιστευόταν το «βαπτιστικό»-του: θυμόταν από οικογενειακή παράδοση πως είχε βαπτισθεί κάπως μεγαλύτερος. Κάτι μάλιστα σχολίαζε ο Γ. Ν. Πολίτης σχετικά με τα χρόνια του Βάρναλη· πως ήθελε να φαίνεται μικρότερος, μεγαλύτερος – δεν θυμούμαι καλά: φιλολογικά κουτσομπολιά που τα χαιρόμασταν άμα λεγόντουσαν, δίχως να φροντίζουμε περισσότερο. Κι έπειτα ποιος με βεβαιώνει πως ο Γ. Ν. Πολίτης τα θυμόταν όλα επακριβώς; Η μνήμη μας παίζει συχνά άσχημα παιχνίδια.

Ίσως λοιπόν να μην είναι και τόσο βέβαιο ποια ήταν η χρονιά που γεννήθηκε ο Βάρναλης: μπορεί ανάμεσα στο «ντοκουμέντο» και την πραγματικότητα να υπάρχει κάποια απόκλιση, έως και δύο χρόνων. Και τί σημασία έχουν όλ’ αυτά; Το 1882, το 1883, το 1884, μια φορά το σίγουρο είναι ότι ο Βάρναλης γεννήθηκε κάποτε. Και σημασία έχει το έργο-του· για χάρη του έργου μας απασχολεί το πρόσωπο.

Σύμφωνοι. Μονάχα που όσοι θέλουν ν’ αναπλάσουν με τον νού-τους τον αέρα, το κλίμα μέσα στο οποίο ζούσε ο ποιητής, θα άξιζε να κρατούν αυτή τη λεπτομέρεια: πως όταν, λόγου χάρη, πρωτοφτάνει στην Αθήνα, ο ίδιος δεν ήξερε πόσων χρονών ήταν: γύρω στα δεκαοκτώ, τα είκοσι – ωραία· μα ακριβώς δεν ήξερε. Κερδίζουμε έτσι ένα χαρακτηριστικό που διαφοροποιούσε εκείνη την εποχή από τη σημερινή. Τώρα όλοι γνωρίζουμε πως, αν όλα πάνε καλά, δεκαοκτώ χρονών αφήνουμε το σχολείο και περνάμε σε άλλου είδους σπουδές. Ας σκεφτούμε την αγωνία τόσων γονιών μήπως και το παιδί-τους χάσει χρονιά – δηλαδή μήπως βρεθεί έναν χρόνο πίσω από τους συνομηλίκους-του. Αυτή η αυστηρά αριθμητική αίσθηση του χρόνου, αυτή είναι που δεν υπήρχε στην κοινωνία που μεγάλωσε ο Βάρναλης. Ίσως να μην είναι σχολαστικό να το ξέρουμε αυτό. Μπορούμε μάλιστα να θυμηθούμε πως και οι μπαρμπάδες-μας, οι πατεράδες-μας, έλεγαν συχνά: «είμαι της κλάσης του τότε», κι όχι, όπως εμείς, «γεννήθηκα το τότε». Μονάχα με τον στρατό κανονίζονταν τα πράγματα σύμφωνα με έναν ενιαίο για όλους τρόπο· στο σχολείο πήγαινε κανένας όταν ο πατέρας-του έκρινε πως ωρίμασε ή πως υπάρχουν τα λεφτά, και τα παρόμοια: άλλωστε τον Βάρναλη τον έδιωξε ο δάσκαλος σαν πρωτοπήγε στο σχολείο γιατι «του φάνηκε μικρός».

Νά λοιπόν που μπορούμε να προχωρήσουμε σε σκέψεις γύρω από το τί σημαίνουνε όλ’ αυτά. Και είναι και κάτι ακόμα, πιο μερικό, που ενδιαφέρει δηλαδή λιγότερους: πως κανένα ιστορικό στοιχείο δεν μας προσφέρεται άδολο. Ένα βαπτιστικό λόγου χάρη μπορεί να μαρτυρεί είτε το πότε γεννήθηκε ο τάδε, είτε το πώς ήταν οργανωμένη η υπηρεσία που το χορηγούσε. Στο κάτω-κάτω ίσως να είναι καλύτερο που δεν έχουμε με απόλυτη σιγουριά την ημερομηνία της γέννησης του Βάρναλη: έτσι η γνώση-μας γίνεται πιο ιστορική, πιο κοντά δηλαδή στις πραγματικότητες της εποχής, ενώ μια τυχαία ημερομηνία δεν θα μας άφηνε να εννοήσουμε και πολλά πράγματα.

(Η Αυγή, 25.12.1982)

*

*     *

Προτίμησα ν’ αφήσω αυτό το κείμενο απείραχτο, έτσι όπως δημοσιεύτηκε τότε στην εφημερίδα, ακριβώς όπως οι αρχαιολόγοι αφήνουν σε μιαν άκρη ένα κομμάτι άσκαφτο, προκειμένου να μείνει κάτι από το τοπίο όπως ήταν πριν αρχίσουν οι ανασκαφές: ήταν άλλωστε ένα επικαιρικό κείμενο. Προσθέτω τώρα έναν σύντομο σχολιασμό και κάποιες επιπλέον μαρτυρίες, με την ελπίδα να συμπληρώσω κάπως την εικόνα.

Το γράμμα της Αθηνάς Καλλιανέση, διευθύντριας του εκδοτικού οίκου «Ο Κέδρος» που εξέδιδε τα έργα του Βάρναλη, είχε δημοσιευτεί στην Αυγή στις 8.12.1982 (παραδόξως αναφερόταν εκεί ως Σοφία Καλλιανέση). Η σπόντα για την αφαίρεση δώδεκα και όχι δεκατριών ημερών αναφέρεται σε μια επιφυλλίδα του Τάσου Βουρνά στην ίδια εφημερίδα στις 10.10.1982, «Η Ελλάδα τιμά τους ποιητές-της», όπου ο Βουρνάς, χωρίς βέβαια να το καλοσκεφτεί, είχε γράψει ότι με βάση αυτό το ίδιο το πιστοποιητικό «γεννήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 1884 […]. Οι χρονολογίες πρέπει να υπολογιστούν 13 μέρες μπρος με το παλιό ημερολόγιο», κλπ. Σ’ εκείνη την επιφυλλίδα ο Βουρνάς σημείωνε, πάντως, για τον Βάρναλη: «Ούτε ο ίδιος δεν ήξερε να προσδιορίσει καλά-καλά τη χρονολογία της γέννησής-του στον Πύργο της Βουλγαρίας, και υπολόγιζε κατά προσέγγιση στις κουβέντες-μας τον ερχομό-του στον κόσμο ανάμεσα στα 1882 και το 1884». Στο χρονολόγιο που δημοσιεύεται στα Φιλολογικά απομνημονεύματα του Βάρναλη, με επιμέλεια Κώστα Γ. Παπαγεωργίου, Αθήνα 1980, 11-19 (προτού ανακαλυφθεί δηλαδή το βαπτιστικό) ως χρονιά γέννησης σημειώνεται το 1883.

Το αρχείο Βάρναλη ταξινομήθηκε από τη Θεανώ Μιχαηλίδη· στο περιοδικό Ο Πολίτης, τχ. 71 (Μάρτ. 1986) 32-35, δημοσιεύτηκε μια κεφαλαιώδης περιγραφή του συνόλου –για το «βαπτιστικό» δεν γίνεται λόγος.

 

Οι μαρτυρίες τώρα μας βοηθούν να συλλάβουμε την έκταση του φαινομένου· τις ταξινομώ χρονολογικά, μολονότι αυτό μπορεί να φανεί κάπως αντιφατικό – εφόσον ακριβώς παρατίθενται για να αποδείξουν την ανυπαρξία του γραμμικού χρόνου. Δεν χρειάζονται νομίζω επιπλέον σχολιασμό· η τελευταία βέβαια δεν αναφέρεται στην ελληνική κοινωνία – η οθωμανική όμως είναι κάπως παρόμοια. Η μαρτυρία αυτή προέρχεται από το βιβλίο του Μαχμούτ Μακάλ, Ένα χωριό της Ανατολίας, μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περιγραφή της αγροτικής κοινωνίας στα μέρη της Καππαδοκίας λίγο μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο – και με την ευκαιρία προσθέτω πως είναι κρίμα που το βιβλίο αυτό πέρασε απαρατήρητο από τη νεοελληνική επιστήμη.

 

1626

Ο Αβραάμ Μπαλάντζας, Εβραιο-Κρητικός συντάσσει τη διαθήκη-του, επειδή «εις τσι ετάς [=κατάσταση] οπού ευρίσκομαι, χρόνων appresso puoco [=περίπου] εξήντα και forsi [=ίσως] πλιότερων», κλπ.

 Chryssa A. Maltezou, «From Crete to Jerusalem: The Will of a Cretan Jew», Mediterranean Historical Review, 10 (1995) 196

 

1790

Ο Αδαμάντιος Κοραής γράφει από το Παρίσι προς τον φίλο-του Δημήτριο Λώτο στη Σμύρνη, 15.8.1790: «Με λέγεις ότι είσαι τεσσαράκοντα και πέντε ετών· αλλ’ εγώ, φίλε-μου, ενθυμούμαι καλώτατα ότι είναι σήμερον δώδεκα σχεδόν χρόνοι αφού με είπες ότι ήσουν πεντεκαιτεσσαρακονταετής. Όθεν, έν από τα δύο: ή ελησμόνησες, ή δια θαύματος, βέβαια, έστησες τον δρόμον των ετών-σου, καθώς ποτέ ο Ιησούς του Ναυή έστησε τον δρόμον του ηλίου».

Αδαμάντιος Κοραής, Αλληλογραφία, Α΄, έκδ. Ο.Μ.Ε.Δ., Αθήνα 1964, 133-134.

 

1816

Ο Δανιήλ Φιλιππίδης συναντά έναν υπέργηρο κάπου στη Ρουμανία, «και ποσαετής-εστιν αυτού ακούσαι βουλόμενοι, αυτού επυθόμεθα· ο δε απεκρίνατο ότι μη ειδείη, μέμνησθαι δε έφη του πολέμου, καθ’ ον ο Μέγας Πέτρος», κλπ.

[Δανιήλ Φιλιππίδης], Γεωγραφικόν της Ρουμουνίας, Αβ΄, Λιψία 1816, 160.

 

1816

Ο Διονύσιος Σολωμός γράφει από την Παβία προς τη μητέρα-του, 28.5.1816: «Να μου γράψεις ακόμα πόσων χρονών ακριβώς είμαι»· το ιταλικό κείμενο «Μi farai anche sapere quanti anni precisamente io ho».

Διονύσιος Σολωμός, Άπαντα, επιμ. Λίνος Πολίτης, Γ΄ (Αλληλογραφία), Αθήνα 1991, 57

 

1854

«Κατά την Τουρκοκρατία, η μητέρα, όταν ήξερε να γράφει, κρατούσε το ληξιαρχικό κατάστιχο της οικογένειάς-της. Σημείωνε την ημέρα της γέννησης για κάθε παιδί-της. Δυστυχώς όλες οι μητέρες δεν ήταν γραμματισμένες. […] Έτσι ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού αγνοεί την ηλικία-του. Κάθε φορά που ρωτάνε τον καλό-μας Πέτρο πόσων χρονών είναι, απαντά ατάραχα: ‘‘Η μητέρα-μου τό ’ χε γράψει κάπου, αλλά έχασε το χαρτί. Αυτή η καλότυχη άγνοια επιτρέπει στους ανθρώπους να νεάζουν ατιμώρητα. Όταν ο Πέτρος πήγαινε να πάρει τα διαβατήρια για τους νεαρούς κυρίους-του και γι’ αυτόν, μας έγραφε τριανταπέντε χρόνια τον έναν, σαράντα τον άλλον και για τον εαυτό-του κρατούσε την ωραία ηλικία των εικοσιπέντε χρονών».

Edmond About, La Grèce contemporaine, Παρίσι 1854, 206-207· πβ. την ελληνική μετάφραση του Απ. Σπήλιου (την οποία τροποποίησα σε μερικά σημεία), Η Ελλάδα του Όθωνα, Αθήνα χ.χ., 140.

 

αρχές 20ού αιώνα

«Εκεί που δε μπορώ να σας σιγουρέψω είναι ο μήνας. Δεν ξέρω δηλαδή αν ήταν Οκτώβρης ή Νοέμβρης τότε που γεννήθηκα στο Μάνεση της Αργολίδας. Κι αυτό γιατι σε πολλές κοινότητες δεν υπήρχανε τότε ληξίαρχοι, ενώ όσοι γραμματικοί ήταν επιφορτισμένοι και μ’ αυτό το χρέος φροντίζανε πρώτα τις γεωργικές-τους δουλειές, κι όταν γεννιόσουνα εσύ… σ’ αφήνανε εκτεθειμένο! Έτσι όλες σχεδόν οι χρονολογίες που αναφέρονται στις ταυτότητες των πατεράδων-μας δεν είναι σωστές. Του ενός του λείπανε τρία χρόνια, του άλλου λιγότερα ή περισσότερα, πάντα παρατηρείς το ‘‘έλλειμμα’’ της καθυστερημένης εγγραφής.

Στα χρόνια που ήρθα κι εγώ στον κόσμο μετριάστηκε κάπως η σύγχυση. Δεν έχανες πλέον χρόνια, αλλά σε μπερδεύουν οι μήνες. Δεν αναφέρονται πουθενά, κι όσοι από μας θέλουν να μάθουν και αυτή τη λεπτομέρεια, ακούς τις μανάδες και σου λένε: –‘‘Εσένα Κωστή σε γέννησα όταν σπέρναμε στη μεγάλη πεζούλα ρεβίθια… Τον Αντρέα ανήμερα της αγίας Βαρβάρας… Και τη Μαρίνα όταν κουρεύαμε τα πρόβατα’’. Και καλά, για την ημέρα της αγίας Βαρβάρας είναι καθαρά τα πράγματα· ξέρουμε πότε γιορτάζει. Όμως με τη σπορά και το κούρεμα, δεν είναι το ίδιο. Άλλοτε έρχεται όψιμη η χρονιά, άλλοτε πρώιμη, παλαντζάρεται έτσι το ημερολόγιο που μπερδεύεσαι.

Στη δική-μου περίπτωση μπαίνουνε στη μέση τα λαθούρια. Το θυμότανε σταθερά η μάνα-μου, χωρίς όμως και να με βεβαιώνει τί καιρός έκανε τότε. Γιατι αν ήτανε βροχερή η χρονιά, θα πρέπει να γεννήθηκα αρχές Οκτώβρη. Αν όμως είχανε φρυγανιάσει τα χώματα από ξεραΐλα, πρέπει να μετατοπιστώ στον επόμενο μήνα που νοτεύει κάπως η γης, και δεν κουφιάζει πλέον ο σπόρος. Ώσπου μια μέρα μου λέει η Μπότσαινα – η γειτόνισσα: –‘‘Ξέρεις πότε γεννήθηκες εσύ; Καμιά δεκαριά μέρες μετά τα μπινάρια-μου’’. –‘‘Μήπως θυμάσαι ακριβώς;’’ –‘‘Για τα δικά-μου δίδυμα τό ’χω σημειώσει πίσω από μια εικόνα: 19 Οκτωβρίου 1926’’.

Γιώργος Ι. Καραμάνος, Ο φωτογράφος του χωριού, Αθήνα 1984, οπισθόφυλλο.

 

αρχές 20ού αιώνα

Στο Υπουργείο εσωτερικών η διεύθυνση δεν γνωρίζει ποια ηλικία έχουν οι γυναίκες που εργάζονται στην υπηρεσία. Δεν ζητάει να κατατεθεί κάποιο πιστοποιητικό, παρά αναθέτει στην πιο νεαρή εργαζόμενη να το πληροφορηθεί, ρωτώντας κάθε μία – προφανώς διότι δεν θα διέθεταν όλες πιστοποιητικά. (Η νεαρή που ρωτάει, παίρνει συστηματικά την εξής απάντηση: ‘‘Πόσο δήλωσε η τάδε; Ε, τότε, εμένα να με γράψεις τόσο’’.)

Ιστορία που διηγιόταν η μητέρα-μου· είχε γεννηθεί το 1905, και προσελήφθη στο Υπουργείο γύρω στα 1920.

 

μέσα 20ού αιώνα, στην Τουρκία

«Στον οντά διηγούνται πάντα τις ίδιες ιστορίες. Ο θείος Ιμπού, παραδείγματος χάρη, λέει: ‘‘Όταν με είχανε πιάσει αιχμάλωτο οι Έλληνες…’’. Αχ, πόσε φορές δεν έχω ακούσει ατόφιες, λέξη προς λέξη αυτές τις ιστορίες! […] –‘‘Πόσα χρόνια πάνε, θείε, από τότε που γίναν αυτά;’’ –‘‘Εγώ γεννήθηκα το 1305 [έτος Εγίρας· το δικό-μας 1887 ή 1888]. Ο μακαρίτης ο πατέρας-μου όμως είχε κοντύνει λίγο την ηλικία-μου, για να πάω αργότερα στο στρατό. Με καλέσανε τον καιρό που καλέσανε και τον Κεουνούκ Βελή. Πήγαμε και ντυθήκαμε τον ίδιο καιρό. Μας πήρανε στις 22 του έκτου μήνα στην Κόνια…’’. Τη χρονιά όμως δεν μπόρεσε να τη θυμηθεί.

Αρχίζουν όλοι τότε να ψάχνουν τί ηλικία μπορεί να έχει. Αν τύχει και είμαι κι εγώ εκεί, στέλνουν έναν να με ρωτήσει τί ημερομηνία έχουμε με το παλιό ημερολόγιο. Του λέω. Με τέτοιο λογαριασμό ο θείος Ιμπού θα είναι σε λίγο εβδομήντα χρονών. Αυτός όμως δεν θέλει να τ’ ακούσει.

–‘‘Όχι, όχι… Ούτε παραπάνω, ούτε παρακάτω, είπε ο καλός θεός. Αν ήμουν εβδομήντα χρονών, θα ήταν τα στερνά του κόσμου. Δε φτάσαμ’ ακόμα εκεί …’’. Μόνο αυτό ξέρει να πει.

Τί ηλικία έχει λοιπόν ο θείος; Αρχίζουν τις ιστορίες. –‘‘Γεννήθηκα την ημέρα που γινόταν ο γάμος του θείου, είπε ο Χαλίλ ο Μεγάλος, που είναι ο γεροντότερος του χωριού. Αλλά κανείς δεν ξέρει πότε έγινε αυτός ο γάμος… Τον θείο δεν τον γράψανε ποτέ και για τίποτε. ‘‘Άσε ήσυχους τους γάμους του θείου. Τον καιρό της μεγάλης πείνας δε φορούσα ακόμα βρακί…’’. Αλλά και τον καιρό της μεγάλης πείνας δεν τον ξέρει κανείς».

Μαχμούτ Μακάλ, Ένα χωριό της Ανατολίας, μετάφραση Γιάννης Μιχαλόπουλος, Αθήνα 1973, 46-47 (έχω τροποποιήσει κάποια σημεία στηριγμένος σε μια ιταλική μετάφραση, Μιλάνο 1969.

 

103 Σχόλια to “Για μια χρονολογία αδειανή (του Αλέξη Πολίτη)”

  1. atheofobos said

    Έχω φυλάξει το χαρτί στο οποίο η γιαγιά μου είχε γράψει στις αρχές του περασμένου αιώνα, με καλλιγραφικά γράμματα, πότε γεννήθηκαν τα παιδιά της .
    Βέβαια δεν ξέρω πως ακριβώς το πέτυχαν τόσο η μάνα μου, όσο και η θεία μου και είχαν ταυτότητες με ηλικία γέννησης που ήταν 5 χρόνια μετά από την πραγματική!
    Επίσης η πεθερά μου έχει γραμμένη την ημερομηνία γέννησης των παιδιών της γραμμένη πίσω από ένα εικόνισμα συνήθεια που από ότι ξέρω υπάρχει στην Κρήτη.
    Δυστυχώς όμως η γυναίκα μου δεν μπόρεσε και αυτή να γίνει κατά 5 χρόνια μικρότερη, έστω και στα χαρτιά, όπως μερικοί καθηγητές Πανεπιστημίου που βρέθηκαν αργότερα να έχουν γεννηθεί όταν πήγαιναν στο Δημοτικό !

  2. Καλημέρα
    Και πολύ αργότερα, την δεκαετία το 50, γινότουσαν παρατυπίες με τις λανθασμένες ηλικίες στις ταυτότητες. Ηξερα κάποια ανύπαντρη που όταν η κολητή της έγινε πρόεδρος της κοινότητας απέκτησε ταυτότητα όπου η ηλικία της φαινότανε δέκα χρόνια μικρότερα της κανονικής. Η κυρία δεν παντρεύτηκε ποτέ αλλά δημιούργησε μεγάλα προβλήματα σε κάτι κληρονομικές υποθέσεις αφού φαινόταν γενημένη γενημένη το 1918 ενώ οι δυο γονείς της είχαν πεθάνει το 14 και το 17 !!!

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Ωραίο! Aς μού επιτραπεί λίγος θόρυβος και υπόσχομαι να σκάσω μετά για ένα τέρμηνο!
    Είναι κάπως αξιοπερίεργο ότι οι ακριβέστεροι υπολογιστίκουρες των αριθμών, ο Φερμά και ο Διόφαντος ,εμπίπτουν στην ίδια κατηγορία αριθμητικής και χρονολογικής απροσδιοριστίας 🙂 O Φερμα παίζει μεταξύ 1601 και 1608 (μαζί με το ποια από τις Κλαιρ ή Φρανσουάζ ήταν η μάνα του…) και ο πατριώτης Διόφαντος ,όχι πολύ!, μόνο 500 χρόνια! από το 150 πουχου μέχρι 350 μουχου. Αλλά αυτός ήταν ψυχάκιας έτσι κι αλλιώς. Αν πιστέψουμε το Μητρόδωρο και την Παλατινή Ανθολογία του, ακόμα και πεθαμένος έβαζε γρίφους » Eδώ είναι ο τάφος του Διόφαντου. Η παιδική ηλικία του διήρκεσε το 1/6 της ζωής του. Μετά από άλλο 1/7 παντρεύτηκε. Η γενειάδα του μεγάλωσε μετά από ακόμη 1/12 και ο γιος του γεννήθηκε 5 χρόνια αργότερα. Ο καημένος ο γιος έζησε τα μισά χρόνια του πατέρα του, και ο πατέρας του πέθανε 4 χρόνια αργότερα»
    Άιντε να βρει κανείς πόσα χρόνια έζησε ο Διόφαντος… 😦

  4. Παναγιώτης Κ. said

    @2. Και ρωτώ εγώ τώρα: Αν υπήρχε η κουλτούρα της γνώσης του γενεαλογικού μας δέντρου δεν θα ήταν μια συμβολή στη συνοχή και στον πολιτισμό μας;
    Επισκεπτόμενος το σπίτι του Σολωμού στην Κέρκυρα, εντύπωση μου έκανε η απεικόνιση του γενεαλογικού του δέντρου.Συνδύασα το γεγονός με την αναμφισβήτητη αξία του ποιητή.

  5. # 4

    Δεν είναι περίεργο στο Ιόνιο υπήρχε το Libro d’ oro σε κάθε νησί όπου γραφόταν το δένδρο κάθε διακεκριμένης οικογένειας (συνήθως στα γαλλικά) μαζί με τον θυρεό της οποίος μάλιστα ήταν μια χιουμοριστική απόδοση του επιθέτου, του Σολωμού εξυπακούεται ,ένα ψάρι.
    Των Καψοκεφαλάκηδων κάτι κεφάλια κάτι κεφάλια στις φλόγες και ο Νικοκύρης που ξέρει το επίθετό μου θα χαμογελάσει με τα κέρατα από τα cervidés που έχει το δικό μου.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Κι αλλού έχω δει να γράφουν τις γεννήσεις των παιδιών πίσω από το εικόνισμα.

    Θα λείψω για μερικές ώρες.

  7. Νέο Kid Στο Block said

    Έχω την εντύπωση πως το συνηθισμένο φαινόμενο της μεταχρονολόγησης των γεννήσεων στα τέλη 19ου αρχές 20ου αιώνα πρέπει να οφείλεται κυρίως στο ότι αργούσαν να πάνε να δηλώσουν στις Αρχές τα παιδιά τους (υποθέτω επίσης ότι το έκαναν όταν και αν προέκυπτε πρακτική ανάγκη, που δεν θα προέκυπτε και συχνά). Οπότε και οι Αρχές -τι άλλο να έκαναν πρακτικά ώστε να μην έχουν ζητήματα;- κατέγραφαν ως ημερομηνία γέννησης την ημερομηνία δήλωσης.

  8. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1898, έλεγε κι έγραφε πάντοτε ότι είχε γεννηθεί το 1899, γιατί θεωρούσε «γρουσούζικο» το ΄98, επειδή εκείνη τη χρονιά χάθηκε η τελευταία ισπανική αποικία (η Κούβα) κι έσβησε δια παντός το όνειρο της αυτοκρατορίας.
    Βέβαια, η αποφυγή του γρουσούζικου 98 δεν τον προφύλαξε απ΄το να πεθάνει τριάντα οχτώ χρόνια αργότερα, δολοφονημένος απ΄τους ανερχόμενους φασίστες του Φράνκο.

  9. B. said

    3: 84

    Η παιδική ηλικία 14, παντρεύτηκε στα 26, η γενειάδα μεγάλωσε 33, ο γιος γεννήθηκε στα 38, έζησε 42 χρόνια και πέθανε όταν ο πατέρας ήταν 80. Βάλε κι άλλα 4…

  10. Νέο Kid Στο Block said

    9. Nαι, σωστά.

  11. Γς said

    3:

    Τζη. όρμα!

  12. Γς said

    Χρονολογίες. Αλλά και φωτογραφίες.

    Είχα βγάλει φοιτητής ένα μάτσο αντίγραφα μιας φωτογραφίας μου για να βολεύομαι στα πάσης φύσεως πιστοποιητικά, ταυτότητες και τέτοια.

    Και πήγα κάποτε, δεκάδες χρόνια μετά, να ανανεώσω το διαβατήριό μου.
    -Φωτογραφία.
    Ανοίγω το φακελάκι και του δίνω μια από αυτές που είχαν απομεινει.

    -Ποιος είναι αυτός;
    -Εγώ είμαι δεν με βλέπεις;
    -Να μου φέρεις μια πρόσφατη.

    Τι να κάνω κι εγώ. Πάω στ αυτόματο μηχάνημα και βγάζω 4 «πρόσφατες».
    Τις κοιτάζω και συνειδητοποιώ πόσο δίκιο είχε ο υπάλληλος. Τώρα ήμουν εγώ, που δεν με γνώριζα. Στις πρόσφατες.

  13. Νέο Kid Στο Block said

    11. Τσου ρε γουσουΛάκι!

  14. Γς said

    13:

    Μην τον αμολήσω και σου κάνει τον Διόφαντο Μαθουσάλα και βάλε

  15. SophiaE said

    4: Mα αυτοί που χρειαζόταν να ξέρουν το γενεαλογικό τους δέντρο το ήξεραν. Όπως οι αριστοκράτες της Ζακύνθου ή οι Κολοκοτρωναίοι ή οι Υψηλάντηδες. Όλοι οι άλλοι ήταν απλός λαός με άλλες έγνοιες.
    Άλλωστε, οι μόνοι Ευρωπαίοι που ξέρουν τα γενεαλογικά τους με ακρίβεια, μέχρι 1000 χρόνια πίσω είναι οι Ισλανδοί. Αλλά εκεί βοήθησαν άλλα πράγματα.

  16. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά στους Θανάσηδες και της Αθανασίες (α ρε Ιμόρ γιατί δεν περνάς…).

    Στην ίδια συνάφεια ίσως δεν είναι άσκοπο να αναφέρω μια πραγματικότητα που δείχνει ανάγλυφα τη σχετικότητα του χρόνου στις εποχές προ του 1800.
    Οι περισσότεροι ίσως γνωρίζουμε ότι υπήρχε ένα σύστημα χρονολόγησης «από κτίσεως κόσμου». Αυτή η κτίση του κόσμου τοποθετούνταν στην 1 Σεπτεμβρίου του 5508 προ Χριστού κι έτσι κάθε πρώτη Σεπτεμβρίου άλλαζε ο χρόνος. Αυτό συνέβαινε σχεδόν σε όλη τη βαλκανική, με κάποιες εξαιρέσεις. Όταν ο χρόνος άρχισε να μετριέται και με τα έτη από Χριστού, αν και η πρωτοχρονιά όφειλε να μεταφερθεί την ημέρα των Χριστουγέννων, παρόλα αυτά παρέμεινε στην πρώτη Σεπτεμβρίου. Αυτό οδήγησε στην παρανόηση, όπου αναγραφόταν διπλή χρονολογία για το διάστημα Σεπτέμβριο-Δεκέμβριο (επιγραφές, έγγραφα κλπ), ότι οι άνθρωποι δεν γνώριζαν καλά το έτος από Χριστού και έγραφαν λάθος έτος (ένα λιγότερο). Αυτά τα δύο συστήματα ήταν λίγο πολύ τα «επίσημα». Μετά τη Γρηγοριανή μεταρρύθμιση, το Πατριαρχείο παραδόξως προτίμησε ως αρχή έτους την 1/1, όπως οι Καθολικοί, χωρίς να την επιβάλλει στις υπόλοιπες μητροπόλεις κι επισκοπές της δικαιοδοσίας του, το έτος όμως από Κτίσεως παρέμεινε στην 1/9. Επιπλέον, κατά τόπους Εκκλησίες ή και μητροπόλεις (π.χ. στις βουλγαρόφωνες περιοχές), για λόγους παράδοσης ή άλλους, άρχιζαν το έτος σε μια πληθώρα ημερομηνιών που είχαν ως άξονα τη ζωή του Χριστού: 25/12 (Γέννηση), 1/1 (Περιτομή), 6/1 (Βάπτιση), 25/3 (Ευαγγελισμός), ακόμη και η κινητή ημέρα του Πάσχα! Ειδικά σε βουλγαρόφωνες περιοχές, υπήρχε και μια καθυστέρηση στο έτος από κτίσεως κόσμου και ενίοτε οι χρονολογίες παρουσιάζουν διαφορά δύο ετών γιατί το έτος άρχιζε το Μάρτιο (το ζήτημα δεν έχει ξεκαθαριστεί πλήρως από την έρευνα).
    Οι Βενετοί από την άλλη, εντός της Βενετίας χρησιμοποιούσαν το «βενετικό έθος» (mοre veneto) κατά το οποίο το έτος ξεκινούσε την 1/3, ενώ στις κτήσεις ανάλογα το παλιό ή το νέο ημερολόγιο (stile vecchio/nuovo).
    Τέλος και στους μουσουλμάνους υπήρχε μια διαφοροποίηση (δεν θυμάμαι γιατί, ίσως μας φωτίσει ο Δύτης) και υπήρχε περίπτωση διαφοράς ενός έτους, ενώ από ένα σημείο και πέρα στις οικονομικές συναλλαγές οι Οθωμανοί χρησιμοποιούσαν παράλληλα ένα ηλιακό οικονομικό έτος 12 μηνών (στο σεληνιακό πλήρωναν 13 μισθούς…).
    Αν φανταστούμε λοιπόν έναν έμπορο της Τουρκοκρατίας, να έχει γεννηθεί με έτος Από Κτίσεως, να πηγαίνει σε βενετικές κτήσεις και να συναλλάσσεται με Stile Vecchio, να πηγαίνει στη Βενετία να αγοράσει εμπόρευμα και να βρίσκει More Veneto, να φέρνει το εμπόρευμα και να περνά από τις αγορές της βαλκανικής και να βρίσκει τα περίεργα ημερολόγια από Κτίσεως που αρχίζουν το Μάρτιο, ή να συναλλάσσεται και με μουσουλμάνους με το δικό τους ημερολόγιο, και τέλος να καταλήγει στην Κωνσταντινούπολη για να φορτώσει νέα εμπορεύματα και να έχει έτος που αρχίζει την 1 Ιανουαρίου. Πώς να γράψει αυτός συναλλαγματικές, επιστολές κλπ κλπ και πώς σήμερα εμείς να βγάλουμε άκρη; 🙂
    Προφανώς, στα Κρυφά Σχολειά ο «ημερολογιακός προσανατολισμός» έπιανε πολλές ώρες του ωρολόγιου προγράμματος! 😀

    Συγγνώμη για το διπλόφαρδο.

  17. Τέλη του 19ου αιώνα. Ο προπάππους μου είναι το αντίστοιχου του πρόεδρου στο χωριό, στην οθωμανική Λέσβο. Λέει στον γραμματικό να γράψει την (τέταρτη) κόρη του Ελένη. Μα εδώ φαίνονται μόνο οι δύο. Η Ζαχαρώ δεν είναι γραμμένη. Ε, καλά, γράψε τώρα τη μικρή να είναι σωστή και να θυμηθούμε να γράψουμε καμιά μέρα και την άλλη. Και το θυμήθηκαν. Μετά από 3 μήνες. Και φαινόντουσαν οι δυο αδερφές με 3 μήνες διαφορά (αν είναι δυνατόν).

    Πέρασαν κάμποσα χρόνια κι οι δυο αδερφές γέλαγαν και πείραζαν η μια την άλλη για το ποια είναι η μεγάλη. Μέχρι που τη δεκαετία του 60 (κι όχι του 80) άρχισαν οι συντάξεις του ΟΓΑ. Κι έτρεχε η Ζαχαρώ να αποκαταστήσει τα χρόνια της.

    (Τη δεκαετία του 80 μπορεί να δόθηκε η χωριστή σύνταξη στις γυναίκες αλλά αφενός η Ζαχαρούλα ήταν χήρα άρα έπαιρνε σύνταξη κι αφετέρου και της Λένης ο άντρας έπαιρνε κάτι παραπάνω όταν η γυναίκα του συμπλήρωνε τα 65)

  18. Δημήτρης Μ. said

    Ωραίο πράγμα η απροσδιοριστία της ηλικίας…

    Η γιαγιά μου, γεννημένη γύρω στα 1895, όταν τη ρώτησα μια φορά, γύρω στο 1975, όταν δηλαδή ήταν 80 χρονών, περίπου, μου είπε το φοβερό: «Εμένα η μάνα μου, που ήξερε τα χρόνια μου, πέθανε όταν ήμουνα μικρή και η μητριά μου δεν τα ήξερε, αλλά δε θα είμαι εξήντα χρονών πια;»
    Τη θεία μου πάλι, μετά το κάψιμο των χαρτιών στον Εμφύλιο, οι εθνικόφρονες του χωριού την έγραψαν δέκα-δεκαπέντε χρόνια μεγαλύτερη, για να μη βρίσκει άντρα. Τελικά η θεία μου παντρεύτηκε και πήρε τη σύνταξη του ΟΓΑ στα πενήντα και κάτι της…

  19. Α! κι η γιαγιά της γυναίκας μου δεν ήξερε ποια χρονιά είχε γεννηθεί (στην Ρωσία). Έλεγε στα 1900 αλλά εμείς υπολογίζαμε το 1898 για΄τι έλεγε πως στον Ρωσοϊαπωνικό πόλεμο ήταν 7 χρονών.

  20. Μεγάλη ιστορία άνοιξε και ο Γρηγόρης στο διπλόφαρδο. Η ισλαμική χρονολογία πέρασε από μια μεταρρύθμιση για αστρονομικούς λόγους γύρω στα μέσα του 15ου αιώνα, οπότε και η ημερομηνία εκκίνησής της άλλαξε όχι κατά ένα χρόνο αλλά κατά μία μέρα (από 15 σε 16 Ιουλίου του 621), η αλλαγή όμως αυτή δεν εφαρμοζόταν πάντα καθόλη τη διάρκεια των επόμενων δύο αιώνων. Μια άλλη διαφοροποίηση είναι πράγματι αυτή με τους ηλιακούς μήνες: η φορολογία, για παράδειγμα, επειδή βασιζόταν στη συγκομιδή, έπρεπε να εισπράττεται σε σταθερή (ηλιακή) βάση, κάθε Μάρτιο αν δεν κάνω λάθος, ενώ οι μισθοί, των γενιτσάρων πχ, πληρώνονταν κάθε τέταρτο του σεληνιακού έτους. Η διαφορά του ηλιακού με το σεληνιακό έτος, το λεγόμενο tefavüt, λαμβανόταν υπόψη στις διορθώσεις των προϋπολογισμών αλλά επίσης σύμφωνα με έναν μελετητή (τον Sahillioğlu αν θυμάμαι καλά) οδήγησε και σε ένα σύστημα περιοδικών κρίσεων κατά τον 17ο αιώνα.

  21. # 11

    Κοίτα είναι πιο απλό κι από το αβγό του Κολόμβου, φτάνει να βρεις τα πολλαπλάσια των 6,7,12 κι από αυτ΄μόνο το 84 αντιστοιχεί σε ανθρώπινη ηλικία. Τα υπόλοιπα είναι σάλτσες πυ απλά επαληθεύονται από το πρόβλημα για να δίνουν την εντύπωση του δύσκολου, κλασσικό μαντζούνι για φιγουρατζήδες. Εξ άλλου γκουγκλίζεται

  22. Γς said

    21:
    >κλασσικό μαντζούνι για φιγουρατζήδες

    Ο Γς συνιστά αυτοσυγκράτηση των εμπλεκομένων.

    [Θα κλ’αψουν μανούλες πάλι]

  23. π2 said

    Αν φανταστούμε λοιπόν έναν έμπορο της Τουρκοκρατίας, να έχει γεννηθεί με έτος Από Κτίσεως, να πηγαίνει σε βενετικές κτήσεις και να συναλλάσσεται με Stile Vecchio, να πηγαίνει στη Βενετία να αγοράσει εμπόρευμα και να βρίσκει More Veneto, να φέρνει το εμπόρευμα και να περνά από τις αγορές της βαλκανικής και να βρίσκει τα περίεργα ημερολόγια από Κτίσεως που αρχίζουν το Μάρτιο, ή να συναλλάσσεται και με μουσουλμάνους με το δικό τους ημερολόγιο, και τέλος να καταλήγει στην Κωνσταντινούπολη για να φορτώσει νέα εμπορεύματα και να έχει έτος που αρχίζει την 1 Ιανουαρίου.

    Γρηγόρη, τα βλέπω κι ανεβάζω το ποντάρισμα.

    Τι να πουν κι οι δύσμοιροι οι αρχαίοι, όπου δεν υπήρχε κανένα διεθνώς αναγνωρισμένο χρονολογικό σύστημα μέχρι προχωρημένη εποχή, κι αν για κάποιον λόγο είχαν σημασία γι’ αυτούς, για παράδειγμα, παλαιοί νόμοι και βασιλικά διατάγματα, έπρεπε να βγάλουν άκρη με το ποιο είναι το 16ο έτος βασιλείας του Αντιγόνου (και ποιος Αντίγονος είναι αυτός), πότε ήταν άρχων στην Αθήνα ο Γλαύκιππος, τι στον Πλούτωνα σημαίνει Εκατομβαιώνος υστέρου, πότε αρχίζει το βαβυλωνιακό έτος, γιατί ο γαμ… ο Γαμηλιών πέφτει στην Αθήνα στην αρχή του χειμώνα τη μια χρονιά και στο τέλος του χειμώνα στην άλλη, και γιατί μα τις Ερινύες ένας μήνας με το ίδιο όνομα μπορεί στην Κόρινθο να είναι ανοιξιάτικος και σε μια αποικία της φθινοπωρινός;

  24. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    3 – 10:18 – 7 – 10:53 Η αλήθεια είναι οτι ποτέ δεν έμαθα πόσο είναι ενα τέρμινο, αλλά το είχα για μεγαλύτερο απο 25 λεπτά (χαμόγελο).

    18 – Αυτά να τα βλέπετε εσείς οι αναρχοκομουνιστοσυμμορίτες που τους κατηγορείτε, οι «ανθρωποι» αν μη τι άλλο, ΗΤΑΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΕΣ.

  25. Γς said

    24 β:

    Και μετά ήρθαν οι συντάξεις της Εθνικής Αντίστασης και μερικές κακές γλώσσες λένε ότι σε πολλούς δεν «κόλλαγε» η ηλικία τους. Αντάρτες του Νηπιαγωγείου ή του Δημοτικού

  26. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    22 – «κλασσικό μαντζούνι για φιγουρατζήδες» Είναι προφανές οτι εννοεί τον Διόφαντο.

  27. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    25 – Τότε δημιουργήθηκαν η ΜΕΓΑΛΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΜΙΖΟΣΧΟΛΗ, και η περίφημη ρήση, ΔΩΣΕ ΚΙ ΕΜΕΝΑ ΜΠΑΡΜΠΑ.

  28. Γς said

    26:

    Μπά. μάλλον το [δυναμωτικό] μαντζούνι εννοεί

  29. Νέο Kid Στο Block said

    22. Τσου ρε τρολακη γουσουΛάκη!

  30. Γς said

    😦

  31. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Για να τρολάρω κι εγώ, μία καταπληκτική άρια, απο μία υπέροχη όπερα, γιατί η ζωή δεν είναι ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ.

  32. Γς said

    Lacrima, lagrima

  33. # 24

    Λάμπρο ποτέ δεν σε έχε (σικ) πει το μοίρα σου τσιγγάνα τουρκογύφτισσα ; Μάλλον γι αυτό αγνοείς την χρονική αξία του τέρμινου, είναι μέχρι να επαληθευθεί το ρηθέν της μεγάλης.
    Αλλοτε μικρό κι άλλοτε μεγάλο.
    Στο χορό των μεταμφιεσμένων δεν προλαβαίνει να το πει η Ουλρίκα και σκάει μούρη ο Ρενάτος, κολητάρι του βασιλιάπου δεν πιστεύει ποτέ πως αυτός θα τον φάει

    Ασε τα σάπια η ζωή είναι ασπρόμαυτη, με ρίγες !!

  34. Elias said

    Ωραίο αυτό με τις χρονολογίες! Πιστεύω ότι και στο παλιό βασίλειο του Σιάμ θα είχαν ένα παρόμοιο μπέρδεμα, κυρίως με τις πρωτοχρονιές.
    – Η Σιαμέζικη πρωτοχρονιά ήταν κάπου τον Απρίλιο (κινητή), και με το βουδιστικό ημερολόγιο (το έτος μηδέν στο 545 π.Χ.)
    – Ο βορράς είχε κι αυτός τη δική του πρωτοχρονιά, κάπου τον Νοέμβριο (κινητή)
    – Οι δυτικοί που δραστηριοποιούνταν στη χώρα είχαν τη δική τους πρωτοχρονιά
    – Οι κινέζοι της χώρας είχαν κι αυτοί τη δική τους πρωτοχρονιά
    – Οι μουσουλμάνοι της χώρας μετρούσαν με έτος Εγίρας (όμως αυτοί, νομίζω, έχουν πρωτοχρονιά 1 Ιανουαρίου, ε;)

    Υποθέτω ότι κυρίως στις πόλεις, πολύς κόσμος τότε θα γιόρταζε πολλές πρωτοχρονιές

  35. # 31

    Λάμπρο για να μη βαρύνω το νήμα πληκτρολόγησε στο γιουτιούμπι » Yanasek sinfonieta», φαντάζομαι πως θα σου αρέσει αυτό το σχετικά άγνωστο κομμάτι

  36. Γς said

    35:

    Μερακλώθηκα! Νά΄χαμε κι ένα κατρούτσο

  37. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #20
    Μια μέρα, όχι έτος, την έκανα την πατάτα (και μετά παριστάνω τον παντογνώστη ιστορικό…). Παρασύρθηκα γιατί έχω δύο οθωμανικά έγγραφα με ελληνικό σημείωμα που χρονολογούνται σε δύο διαδοχικές μέρες, 24 και 25 Νοεμβρίου 1799. Οι χρονολογίες όμως με αραβικά, στο ένα είναι 1214 (που είναι σωστό) και στο άλλο 1213. Τώρα μπερδεύτηκα για τα καλά…
    #23
    Εσάς του αρχαίους σας λυπάται η ψυχή μου… 🙂

  38. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    33 – Όχι δεν μου την είπε, όταν ήμουν μικρός συνήθως τους έδινα χρήματα, και τους έλεγα οτι την μοίρα μου θα την ορίσω εγώ, κι όταν μούλεγαν «είναι γραμμένη» απαντούσα, δεν με νοιάζει, κι εγώ γραμμένη την έχω.

    Ασπρόμαυρη με ρίγες, είναι η φυλακισμένη ζωή, η ελεύθερη είναι πολύχρωμη.

    anxia Landform, Zhangye, Κίνα

    pl4

  39. cronopiusa said

    Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου του 1898, αλλά έλεγε πως γεννήθηκε τον νέο αιώνα, 2 χρόνια αργότερα

    La Leyenda del Tiempo

  40. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    35 – Μου αρέσει και είναι κομματάρα όχι κομμάτι, και μια απόδειξη οτι η μουσική δεν είναι του ενός, και δεν έχει τέλος.
    Υ.Γ – Δεν έχει φόβο να βαρύνει το νήμα, μετά τα 300 ίσως.
    Ντονιτσέτι και πάλι.

  41. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    8: Γιώργο δεν το ήξερα αυτό με τη γρουσουζιά.

    15: Σωστά. Άραγε νάχουν στα ισλανδικά νέες λέξεις για πιο πολύπλοκες σχέσεις συγγένειας;

  42. cronopiusa said

    Κώστας Βάρναλης – Θάλασσα (πρόλογος στο «φως που καίει»)

    Τιμόθεου Αρβανιτάκη (Να σ’άγναντεύω θάλασσα ποτέ δεν σε χορταίνω)

  43. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    36 – «Ο πυροβολημένος που μας το δίδασκε, αντί να αρχίσει με εύπεπτα κομμάτια μας έβαζε κάτι προ-προ-προ κλασσικής εποχής.
    Ντου-ντα-ντανταντα και τέτοια.»
    Δηλαδή σαν κι αυτό;

  44. spyridon said

    «Στο κάτω-κάτω ίσως να είναι καλύτερο που δεν έχουμε με απόλυτη σιγουριά την ημερομηνία της γέννησης του Βάρναλη: έτσι η γνώση-μας γίνεται πιο ιστορική, πιο κοντά δηλαδή στις πραγματικότητες της εποχής, ενώ μια τυχαία ημερομηνία δεν θα μας άφηνε να εννοήσουμε και πολλά πράγματα.»

    Πολύ μου άρεσε το σημερινό και συμφωνώ απόλυτα με το παραπάνω.

    Έφυγα από την Ελλάδα τέλη της δεκαετίας του 80 και θυμάμαι ότι υπήρχε τότε η συνήθεια (και σας παρακαλώ να με διορθώσετε αν δεν είναι έτσι) σε υπηρεσίες, δημόσιες και μη, να μας ζητούν οναματεπώνυμο, όνομα πατέρα, (μερικές φορές) μητέρας και ΕΤΟΣ γέννησης όχι την πλήρη ημερομηνία. Με το πέρασμα των χρόνων αυτό άλλαξε αλλά όχι παντού. Τελευταία σε μια αίτηση της εφορίας μου ζητήθηκε πάλι μόνο το ΕΤΟΣ γέννησης.
    Η αντίθεση ήταν πολύ μεγάλη με την Ολλανδία που πήγα τότε για σπουδές και ΠΑΝΤΟΥ μου ζητούσαν την ημερομηνία γέννησης.
    Το ωραιότερο βέβαια μου συνέβη όταν πρωτοέφτασα στη χώρα. Βρήκα τότε ένα φοιτητικό δωμάτιο σε ένα χωριό 5χλμ έξω από την Ουτρέχτη. Στα χωριά πήγαινες για άδεια παραμονής σε ένα δημοτικό υπάλληλο που είχε κάνει και κάποια αστυνομική εκπαίδευση. Για να μην πηγαίνεις στο τμήμα αλλοδαπών μιας μεγαλύτερης πόλης. Ο συγκεκριμένος υπάλληλος που βρήκα μπροστά μου ήταν ιδιαίτερα ξινός και καχύποπτος. Επιπλέον δεν είχε την εμπειρία των εξειδικευμένων του τμήματος αλλοδαπών. Έπρεπε λοιπόν να συμπληρώσουμε μαζί μια αίτηση για άδεια παραμονής που μπορεί να ήταν και 20 σελίδες.
    Συγκρουστήκαμε αρκετές φορές αλλά φτάσαμε περίπου στα μισά. Κάπου εκεί με ρώτησε την ημερομηνία γέννησης του πατέρα μου. Μετά από πολύ σκέψη του είπα ότι ήμουν σχεδόν σίγουρος για το έτος γέννησης, 1938. Η αλλοφροσύνη με την μορφή μερικών περίεργων τικ είχε αρχίσει να διαγράφεται στο πρόσωπο του κολλημένου Ολλανδού υπάλληλου. Αλλά το δέχτηκε. Όταν στην επόμενη σελίδα του είπα ότι ή μητέρα μου γεννήθηκε 1942 ή 43 αλλά δεν ήταν ούτε η γιαγιά μου πλέον σίγουρη τον έπιασε μια περίπου επιληπτική κρίση. Ήταν πράγματι αδιανόητο για τον Ολλανδό, όπου τα δημοτολόγια τηρούνται και διατηρούνται με ακρίβεια εδώ και 1-2 αιώνες, να με πιστέψει. Και εγώ ήμουν σίγουρα ένας ψεύτης με πλαστό διαβατήριο που τον κορόιδευα. Αν θυμάμαι καλά του είπα ότι η γιαγιά μου προσπαθούσε να γλυτώσει από τους Γερμανούς στα βουνά ενώ η μάνα του μάλλον θα καλοπερνούσε με τους Γερμανούς. Κάπου εκεί διακόπηκε και η προσπάθεια ενώ άδεια παραμονής έβγαλα αργότερα μετά από διαμαρτυρία μου.
    Αργότερα όταν δούλεψα με στατιστικά στοιχεία από εγγραφές στα δημοτολόγια εντυπωσιάστηκα από το μεγάλο αριθμό δημοτών Τουρκικής καταγωγής και ακόμα περισσότερων Μαροκινής καταγωγής που είχαν γεννηθεί στη 01/01 διαφόρων ετών. Ακόμα και ως την δεκαετία του 70.

    Ο παππούς είχε ημερομηνία γέννησης κάπου στα 1903. Αλλά όπως μου είχε πει είχε γεννηθεί στα 1905-06. Ο τοπικός κοινοτάρχης στο ορεινό χωριό της Κρήτης είχε αλλάξει την ημερομηνία γέννησης αρκετών παιδιών στο χωριό ώστε να παρουσιάσει μεγαλύτερο αριθμό παιδιών στο σχολείο, για να μην κλείσει.

  45. sarant said

    16: Ωραίο όμως το σεντονάκι σου, λεπτοδουλεμένο 🙂

    18: Η εκδίκηση της μεγαλοκοπέλας 🙂

    23: Α τι ωραία σχόλια!

    34: Πολλές πρωτοχρονιές, πολλές ευκαιρίες για γλέντι -τόσο το καλύτερο!

  46. sarant said

    44: Πολύ ωραίο σχόλιο και σωστά θυμάσαι για το έτος (στην Ελλάδα) και τις ημερομηνίες (στην Εσπερία) γέννησης. Κάνανε και διάφορα κόλπα με αριθμούς ασφαλιστικού μητρώου κτλ. που ο αριθμός βγαίνει από την ημερομηνία γέννησης.

  47. Ακόμα και ριγέ κι ασπρόμαυρη, πάντως, μπορεί να είναι κι ελεύθερη!

  48. Babis said

    Δεν ξέρω πότε γεννήθηκε ο Διόφαντος, αλλά ξέρω ότι πέθανε 84 χρονών.

  49. sarant said

    48: Το σχόλιο κρατήθηκε από τη σπαμοπαγίδα και τώρα που το ελευθέρωσα το ετεροχρόνισα (για να μη χαλάσει τις αριθμητικές αναφορές των άλλων). Έγινε 4 ώρες νωρίτερα.

  50. Πάντα απορούσα πως μπορούν οι Μουσουλμάνοι να λειτουργούν με ημερολόγιο τελείως ανεξάρτητο από τον κύκλο των εποχών. Για το κουρμπάνι δηλαδή δεν έπρεπε να έχουν γεννήσει οι προβατίνες; Και τώρα που η χάρη του Μωάμεθ έχει φτάσει ως τη Σουηδία, τι χρωστάνε οι εκεί πιστοί του να πρέπει κάποιες χρονιές να κάνουν εικοσάωρη και παραπάνω νηστεία (και από νερό, μην το ξεχνάμε);

  51. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #50
    Είναι γιατί οι εξ αποκαλύψεως θρησκείες εκφράζουν πανανθρώπινες αξίες που αφορούν όλους τους ανθρώπους, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της οικουμένης! 🙂

  52. Για το 50, κάπου διάβαζα ότι οι εν Νορβηγία μουσουλμάνοι, ανάλογα με το πότε πέφτει το Ραμαζάνι, τραβάνε άσχημα ζόρια. Αν πάλι, πέσει χειμωνιάτικα, νο πρόμπλεμ, τέσσερις ώρες νηστεία και μετά ντερλικατέσεν!

  53. Νέο Kid Στο Block said

    Oι αρχαίοι σαν τον Π2 και γενικώς οι ιστορικοί σαν το Γρηγόρη, το Δύτη και ούτω καθεξής:-) καλά θα κάνετε ,εκτός από τας ιστορικάς πηγάς, να αναζητείτε και τσι χάρτες του ουρανού τση Νάσας. Έτσι θα χρονολογάτε μετά ακριβείας και άνευ …φιλοκαλίας.
    Ας πούμε ξέρουμε ακριβώς πότε το καλοκαίρι του 430 πουχού ξεκίνησε ο Πέρικλες με 150 πλοία για την Επίδαυρο (Πελλοπονησιακός πόλεμας να ούμε!) Μέχρι το μεσημέρι είναι όλα έτοιμα, ανεβαίνει και ο Περικλής στη τριήρη του αλλά αρχίζει να διαδίδεται ένας πανικός. Μία έκλειψη ηλίου ξεκινάει στις 5 το απόγευμα και φτάνει στο μέγιστο περίπου σε μία ώρα.
    Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι ο Φοίβος έγινε μπόντυ-λάιν/ανορεξικός και φάνηκαν και αστέρια να ούμε.
    «Του δ’αυτού θέρους νουμηνία κατά σελήνην, ώσπερ και μόνον δοκεί είναι γίγνεσθαι δυνατόν, ο Ήλιος εξέλειπε μετά μεσημβρίαν και πάλιν ανεπληρώθη, γενόμενος μηνοειδής και αστέρων τινών εκφανέντων»
    Η έκλειψη είναι κακός οιωνός (θεοί γαρ η σελήνη κι ο ηλιάτουρας..) .
    Ο Περικλής όμως, ως πολιτικός που ήταν, τον ένοιαζε μόνο η δημοσιονομική σταθερότητα (Sparmassnahme auf Neudeutsch) και δεν καταλάβαινε από τέτοια. Βοήθησε βέβαια και η συναναστροφή του με τον τιτανογίγαντα Αναξαγόρα που τού είχε πει από καιρό ότι «ο Ήλιος είναι μια πέτρα από φωτιά και η Σελήνη ετερόφωτη και μην ψήνεσαι με θεούς και τα ρέστα. Αυτά είναι για τς χαζοί». Μάλιστα ο Πλούταρχος περιγράφει με γλαφυρότητα και ακρίβεια τη σκηνή, αλλά επειδή δεν κατέχετε καλά τα τρισχιλιετίστικα σας ρίχνω ένα τρανσλέισο.
    Τα είχε κάνει λοιπόν πάνω του ο καπετάνιος (μαζί με σύσωμο το εκστράτευμα…) ,οπότε ο Περίκλας σηκώνει τη χλαμύδα του μπροστά στα μάτια του καπετάνιου και του λέει:
    -Ρε μπουχέσα καπετάνιο! Έπαθες τίποτα κακό τώρα που σου έκρυψα το οπτικό πεδίο να ούμε;
    -Ουκ αφεντικό! αποκρίνεται ο μπουχέσας .
    -Ε, το ίδιο γίνεται κι αυτή τη στιγμή στον ουρανό. Κάτι έχει μπει μπροστά στη Σελήνη αλλά κάποια στιγμή θα την πουλέψει.
    Άιντε βάλε μπρος για την Επίδαυρο γιατί όπως το πας θα τον χάσουμε τον Καρακατσάνη!
    Διά του λόγου το αληθές,πάρτε και το ορίτζιναλ Πλουταρχικό (είναι πιο κομιλφώ διατυπωμένο)
    «Ήδη δε πεπληρωμένων των νεών (τα πλοία ντε!) , και του Περικλέους ανανεβηκότος (γλυκό της εποχής η ανεβηβηκότα. Σαν την πανακότα περίπου) επί την εαυτού τριήρη, τον μεν ήλιον εκλειπείν συνέβη, και γενέσθαι σκότος , εκπλαγήναι δε πάντας,ως
    προς μέγαν σημείον! Ορών ούν ο Περικλής περίφοβον τον κυβερνήτην και διηπορημένον , ανέσχε την χλαμύδαν προ της όψεως αυτού , και παρακαλύψας ,ηρώτησε μή τι δεινόν ή δεινού τινός οίεται σημείον, ως δ’ούκ έφη. Τι ουν είπεν εκείνου τούτου διαφέρει…κ.λ.π. κ.λ.π. …»
    Ήτο 3 Αυγούστου 430 π.Χ.
    Από τους υπολογισμούς της NASA, η κάλυψη του ήλιου ήταν 88% και εκείνη την ώρα ήταν στο στερέωμα ο Αρης και η Αφροδίτη, αν και ο Θουκυδίδης αποφεύγει να δώσει συγκεκριμμένες πληροφορίες.
    Διάγραμμα ορατότητας:


  54. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    47 – Η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

    Ασπρόμαυρο σεξ με ρίγες, ασπρόμαυρη μουσική με ρίγες, ή φυλακισμένος, ή Ζέμπρα, ή παοκτσής πρέπει να είναι κανείς για να του αρέσει (τρολάρω).

    50 – Όλο και κάτι θα χρωστάνε, αλλιώς δεν θα ήταν εκεί, εξάλλου οι πιστοί (γενικώς) οφείλουν να πιστεύουν και να μη διαμαρτύρονται, για τις δυσκολίες της πίστης τους, έτσι εύκολα πάς στον παράδεισο νομίζεις;

    ΚΟΛΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΚΟΛΑΣΗ.

  55. # 38

    Αχ βρε Λάμπρο, πάλι λάθος, άλλο είναι ζώνες στις φανέλλες κι άλλο οι ρίγες, ρώτα την Παπέν για να μην κάνεις (τέτοια) λάθη, σε περίπτωση που δεν ξέρει ρώτα καμιά μοδίστρα, έστω τον Κωστέτσο !

  56. Νέο Kid Στο Block said

    Παραδρομή στο 53. στο διάλογο Περικλέους και μπουχεσα.
    » κάτι έχει μπει μπροστά στον Ηλιο κσι τον κρύβει » είπε τω καπετανιω ο Περης.

  57. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #53
    Για όλα τα πιθανά ουράνια φαινόμενα στον καθημάς Μεσαίωνα και λίγο μετά έχει γράψει ο παπα-Grumel, La chronologie, αν θυμάμαι καλά.

  58. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    55 – Θα ρωτήσω τον Κωστέτσο, δεν ξέρω κάποια μοδίστρα κι η Παπέν δεν ξέρει απο τέτοια (πάντα ήμουν ολιγαρκής και παραδοσιακός στις απαιτήσεις μου απο τις γυναίκες) και αν και μελαχρινή, τα βλέπει όλα πολύχρωμα.
    Kαι μια και μιλάμε για την Παπέν να της το αφιερώσω. ΠΑΠΕΝ ΚΑΙ ΞΕΡΩ ΨΩΜΙ, πού είν΄τα χάπια μου.

  59. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    53 – «ο Ήλιος είναι μια πέτρα από φωτιά και η Σελήνη ετερόφωτη και μην ψήνεσαι με θεούς και τα ρέστα. Αυτά είναι για τς χαζοί». Λές να εννοούσε τους ψηφοφόρους ο μεγάλος πολιτικός;

  60. # 58

    Σ’ αφήνω τώρα φυλακισμένο στις απρόμαυρες ζώνες σου και πάω να δω την λειτουργία με τις απρόμαυρες ρίγες στον Ι.Ν.Τούμπας

  61. Νέο Kid Στο Block said

    59. Όχι! Τους μεγάλους παντογνώστες κοινωνικοοικονομικούς αναλυτές εννοούσε! Και όσους κατέχουν από μόχλευση…

  62. Γς said

    58:

    >Θα ρωτήσω τον Κωστέτσο

  63. Νέο Kid Στο Block said

    50. Νομίζω πως έχει υπάρξει κάποια παρέμβαση-relaxation διά τους παρά τοις Υπερβορείοις μουσουλμάνους. Κάτι θυμάμαι πως είχε ποστάρει παλιότερα σχετικά -νομίζω- ο Μάϊκολ δη Ντυνάμο Νικολάου.

  64. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    57 – «στον καθημάς Μεσαίωνα και λίγο μετά» Τι εννοείς μετά, ο μεσαίωνας δεν τελείωσε, τουλάχιστον στην χώρα μας.

    http://www.lifo.gr/now/greece/58692

    60 – Έτσι είναι το πρέπον, ο κάθε πιστός στον ναό του λειτουργεί, κι όταν δεν πιάνουν οι προσευχές του, κατηγορεί τους άλλους θεούς κι όχι τον δικό του απατεώνα.

    61 – Πάλι καλά δεν είμαι μέσα, μόνο την μόχλευση κατέχω κάπως, και την σεξουαλική απόλαυση.

  65. Spiridione said

    Ωραίο άρθρο.
    Στα Επτάνησα βέβαια οι Ενετικές αρχές υποχρέωναν τους ιερείς των ενοριών να τηρούν ληξιαρχικά βιβλία βάπτισης (στα οποία καταχωρείτο και η ηλικία του παιδιού και επώνυμο), γάμου και θανάτου. Είχαν εκδοθεί διάφορα διατάγματα για την τήρηση της υποχρέωσης αυτής με επιβολή προστίμων κλπ. Υπάρχουν τέτοια βιβλία στα Αρχεία από τον 17 αιώνα περίπου, οπότε κάποιος επτανήσιος αν έχει όρεξη μπορεί να ψάξει και να βρει το γενεαλογικό του δέντρο.
    http://arxeiomnimon.gak.gr/browse/resource.html?tab=01&id=542609
    Για τον Σολωμό παραδίδεται ότι υπήρχε ληξιαρχική πράξη βάπτισης
    (1798) ιουνίου 8. Εβαπτίσθη παιδίον αρσενικόν φυσικόν του Ευγενούς κυρίου Κόντε Νικολάου Σολομού∙ και ονομάσθη παρά του αναδόχου αυτού Εκλαμπρωτάτου κυρίου Αντωνίου Καπνίση Διονύσιος. Και ύ[τον] μινόν 2.
    Και τοποθετούν τη γέννηση του στις 8-4-1798
    http://awron.blogspot.gr/2012/06/2.html
    Βέβαια, επειδή η δήλωση μπορεί να μην ήταν ακριβής, γι’ αυτό προφανώς ρωτούσε ο Σολωμός τη μητέρα του.
    Να σημειώσουμε ότι στη ζωή του Σολωμού έπαιξε μεγάλο ρόλο η ημερομηνία γέννησης ενός άλλου ανθρώπου, του ετεροθαλούς αδελφού του Ιωάννη Λεονταράκη. Κανονικά γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1807 από την Αγγελική τη μητέρα του Σολωμού. Ο πατέρας του Σολωμού, ο Νικόλαος, είχε πεθάνει τον Φεβρουάριο του 1807, και μια μέρα πριν το θάνατό του είχε παντρευτεί την Αγγελική. Με μέριμνα των επιτρόπων του ανήλικου τότε Σολωμού, θα βαφτιστεί ο Ιωάννης Λεονταράκης τον Φεβρουάριο του 1808 ως δήθεν γεννημένος τον Γενάρη του 1807. Ακολούθησε η γνώστη μεγάλη δίκη που τελικά κέρδισε ο Διονύσιος και ο αδελφός του ο Δημήτριος Σολωμός από τον Λεονταράκη.

  66. π2 said

    53: Δεν περιμέναμε τη ΝΑΣΑ, έχουν αξιοποιηθεί και τα ελάχιστα σταθερά (λόγων αστρονομικών φαινομένων) χρονικά σημεία και οι ελάχιστες αρχαίες ημερομηνίες με σαφείς αντιστοιχίες σε ακριβέστερα χρονολογικά συστήματα όπως το βαβυλωνιακό, ακόμη και έναν πίνακα με αστρονομικά φαινόμενα σε αρχαίες ελληνικές πηγές καλά χρονολογημένα βάσει κινεζικών πηγών έχω πετύχει. Το πρόβλημα είναι το γέμισμα των κενών ανάμεσα σε αυτά τα ελάχιστα σταθερά σημεία. Πρώτα απ’ όλα συνεχείς κατάλογοι π.χ. αρχόντων είναι σπανιότατοι. Ακόμη κι όταν ξέρεις ότι ο Χ ήταν άρχοντας το 296/5, αυτό δεν σε βοηθάει να χρονολογήσεις τον Ψ όταν δεν έχεις έναν κατάλογο που να σου λέει ότι ο Ψ έπεται ή προηγείται του Χ κατά πέντε θέσεις. Κι επειδή όλα τα αρχαία χρονολογικά συστήματα είναι κατά βάση πολιτικά, που σημαίνει ότι οι διορθώσεις με εμβόλιμους μήνες και μέρες ήταν συχνά αυθαίρετη πολιτική απόφαση (θυμίζω την αλλαγή του αττικού ημερολογίου για να μπορέσει ο Δημήτριος Πολιορκητής να μυηθεί στα Ελευσίνια μυστήρια σε μήνα που τον βόλευε), όλα αυτά τα ημερολόγια των εθνογκαγκά που λένε «σήμερα είναι 15 Μαιμακτηριώνος» είναι ανακριβή, αφού έχουν εφαρμογή μόνο σ’ ένα ιδεατό αττικό έτος που δεν υπήρξε ποτέ στην πραγματικότητα.

  67. Όταν λέει η ΝΑΣΑ -430, εννοεί άραγε αυτό που λέμε κοινώς 430 π.Χ., ή μήπως παρεμβάλλει και έτος 0;

  68. tamistas said

    Ναι, πίσω απ’ την εικόνα. Το έκανε η γιαγιά μου και η πεθερά μου. Ο Φιλίπ Αριές, γράφοντας για τους «Αιώνες παιδικής ηλικίας» αναφέρεται στον Σάντσο Πάντσα που δεν θυμόταν αν η κόρη του ήταν 13 ή 15 ετών, εξηγώντας την εμφάνιση αυτής της ληξιαρχικής συνήθειας.

    Σήμερα, αν συζητήσετε με Ρομά, ιδίως νέες γυναίκες που δεν έχουν πάει σχολείο, θα δείτε ότι δεν γνωρίζουν την ηλικία τους ούτε την ηλικία των παιδιών τους. Όταν όμως στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο, αναγκάζονται και δηλώνουν μια αληθοφανή χρονολογία (και μια ημερομηνία) γέννησης για να εκδώσουν ληξιαρχική πράξη και τα λοιπά χαρτιά.

  69. Η γιαγιά Βασίλω δεν πολυμιλούσε για την ηλικία της. Μια νεαρή γειτόνισα όμως (αρκετά κουτσομπόλα) την ρωτούσε επίμονα πόσων χρονών είναι, οπότε η γιαγιά ξέσπασε: «Δεν ξέρω γω κορίτσι μου. Που να ξέρω; Εγώ είμαι αγράμματη. Να, …πέρυσι ήμμουν 69»! (Δεν είναι ανέκδοτο. Είμαι αυτήκοος μάρτυρας).

  70. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #66
    Κάποιο ποίημα του Αρχίλοχου αναφέρει μια έκλειψη και με αυτή τον χρονολογούν, έτσι δεν είναι; Το θυμάμαι, είχε πέσει σε εξετάσεις ΑΣΕΠ! 🙂

  71. Γς said

    Ζεὺς πατὴρ Ὀλυμπίων
    ἐκ μεσαμβρίης ἔθηκε νύκτ’, ἀποκρύψας φάος
    ἡλίου λάμποντος

  72. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Θέμα πολύ ωραίο και με «ψαχνό». Ο άνθρωπος και ο οριζόμενος χρόνος. Βλέπω και σπουδαία σχόλια.Εμαθα και το πότε «από κτίσεως κόσμου» (σχ.16).

    H Γιάννα Αγγελοπούλου{…} θα θέλξει τους Αθανάτους με μοναδικής ευρηματικότητας χειρονομίες καλής θέλησης (στο αποχαιρετιστήριο δείπνο, στο σπίτι των Αγγελόπουλων στο Ψυχικό, κάθε Αθάνατος ελάμβανε ως δώρο τους «Times» της ημερομηνίας της γέννησής του, αν ήταν αγγλόφωνος, και τη «Monde», αν ήταν γαλλόφωνος).
    tovima.gr/vimagazino 23/07/2012

  73. Θρασύμαχος said

    Οι παλαιοελλαδίτισσες το 1922 φοβούνταν τον ανταγωνισμό των μικρασιατισσών, ως ικανότερων σε κάποιους κρίσιμους τομείς, εξ ου και βάλθηκαν ν’ αμφισβητούν την ηθική τους ακεραιότητα αλλά και την ειλικρίνειά τους: καθώς οι ηλικίες των προσφύγων καταχωρίζονταν αναγκαστικά κατά δήλωσιν, οι ντόπιες έλεγαν σκωπτικά ότι «όλες οι σμυρνιές γεννήθηκαν στο καράβι»!

  74. 63, Ορθώς ενθυμείσαι!

  75. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    68: Ναι, αν δεν έχουν πάει σχολείο δεν θα ξέρουν την ηλικία τους…

  76. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ said

    Εκτός από τις εικόνες ανέγραφαν τις ημερομηνίες γέννησης των παιδιών ή της βάπτισης και στα ιερά βιβλία της εκκλησίας του χωριού στα περιθώρια της σελίδας. Ισως γιατί ήσαν σίγουροι ότι αυτές οι σημειώσεις δεν θα πεταχτούν.
    Ο πατέρας μου που είχε γεννηθεί το 1908 δεν γνώριζε την ακριβή ημερομηνία γέννησης. Η γιαγιά μου του έλεγε ότι γεννήθηκε «όταν είχε το σπανάκι δυο φύλλα» (!)

  77. Νέο Kid Στο Block said

    76. Μα το σπανάκι το 1908 είχε τρία φύλλα!! 🙂

  78. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Σε μια τέτοια ανάρτηση, έπρεπε να το έχω βάλει από το πρωί. http://www.calendarhome.com/calculate/convert-a-date/

  79. sarant said

    73: Όλες στο καράβι, καλό!

    77: Πιο μεγάλο τριφύλλι δεν είχε;

  80. alexisphoto said

    καλησπέρα,

    @1 & 6:
    το να γράφουν πίσω από τις εικόνες το έχω ακούσει σαν ιστορία και από την γιαγιά μου. Εποχές πριν από το 1920 με μεγάλες κοινωνικές ανακατατάξεις και τον διωγμό των Ελλήνων του Πόντου. Έχω δει μια τέτοια εικόνα σε συγγενικό σπίτι. Αναγράφεται ο μήνας και ο χρόνος. Προφανώς η ακριβής ημερομηνία -λόγω αυξημένης παιδικής θνησιμότητας- δεν είχε νόημα. Φαντάζομαι πως γι΄αυτό η βάφτηση είχε και μεγαλύτερη σημασία από την ίδια τη γέννηση.

    @53: Άπαιχτος!

    Ευχαριστώ

  81. Reblogged this on anastasiakalantzi50.

  82. http://www.futilitycloset.com/2015/01/18/colloquy/

  83. sarant said

    82: Καλό! Είδες όμως σύμπτωση;

  84. NM said

    Η εκ πατρός γιαγιά μου πέθανε το 1965 σε ηλικία περίπου 80 ετών. Μας έλεγε ότι «είχε γεννηθεί τη μέρα που μαθεύτηκε (στον Πύργο) ότι ο σεισμός έριξε το καμπαναριό στα Φιλιατρά». Εκτοτε, από περιέργεια, διαβάζω ότιδήποτε πέφτει στα χέρια μου για τα Φιλιατρά της τελευταίας 20ετίας του 19ου αιώνα, ψάχνοντας για τη σχετική είδηση, αλλά μάταια.

  85. Elias said

    ΝΜ, βρήκα αυτό στο σάιτ του ΟΑΣΠ: «Στις 27 Αυγούστου 1886 ισχυρός σεισμός (Μ=7,5) έπληξε την Ηλεία και την Μεσσηνία. Τα Φιλιατρά, οι Γαργαλιάνοι, η Λιγούδιστα και άλλα 123 χωριά καταστράφηκαν»

    Υποθέτω λοιπόν ότι η γιαγιά σου γεννήθηκε τέλη Αυγούστου – αρχές Σεπτέμβρη 1886.

  86. Γς said

    85:

    https://www.deepdyve.com/lp/elsevier/the-august-27-1886-earthquake-in-messenia-peloponnesus-and-reported-ksKt788UPj

  87. Γς said

    84:
    >Μας έλεγε ότι «είχε γεννηθεί τη μέρα που μαθεύτηκε (στον Πύργο) ότι ο σεισμός έριξε το καμπαναριό στα Φιλιατρά»

    Τι μαθεύτηκε; Τι καμπαναριό;
    Εδώ «123 χωριά καταστράφηκαν» και «σε Τεργέστη, Μάλτα, Συρία, Αλεξάνδρεια, Κάιρο και Μικρά Ασία».

    Μπράβο της γιαγιάς. Ειλικρινής και ακριβής.

    Εσύ όμως δεν της πήρες τίποτα.

    Ακου,
    .
    >διαβάζω ότιδήποτε πέφτει στα χέρια μου για τα Φιλιατρά της τελευταίας 20ετίας του 19ου αιώνα, ψάχνοντας για τη σχετική είδηση, αλλά μάταια.

    Ψευταράκο. Εγινε χαμός, κουνήθηκε το σύμπαν, τσουνάμι, μπορεί κι ακόμη να υπάρχουν μετασεισμοί κι εσύ δεν βρήκες τίποτα; 😉

  88. Πάλι ΟΡΘΩΣ ομιλείς ;

  89. Καλημέρα

  90. Γς said

    Καλημέρα
    Κουνήθηκες;
    Ούτε εγώ
    [Να γίνει κανείς σισμούλης τώρα, να με κυνηγάτε]

  91. Γς said

    σεισμουλης

  92. Γς said

    90:
    Κι έγινε κάποτε ένας μικρός σεισμούλης στην περιοχή 3 και κάτι, που δεν έγινε αισθητός ούτε στην Κούλουρη.

    Και βγαίνει στο Skype από την Οσάκα της Ιαπωνίας, o γιός μου!

    «Κουνηθήκατε;»

    Του απαντάω έκπληκτος ρωτώντας τον που το ξέρει και τόσο γρήγορα μάλιστα.

    «Εχουμε συστήματα εδώ»

    Τι είχε συμβεί;
    Ακουγε διαδικτυακά τον Flash FM, που ήδη το ειχε σχολιάσει την ώρα που συνέβαινε.

    Και που να φανταστώ ότι στο Flash όταν λέγανε καμιά φορά για τους ακροατές τους στο Ιντερνετ
    «μόλις μπήκε κι ο Γιααπωνέζος» εννοούσαν μάλλον το γιο μου

  93. sarant said

    85: Όλα βρίσκονται τελικά 🙂

  94. a said

    στα μεσα του εβδομηντα στο κολωνακι ο πατερας μου μου εδειχνε εναν μεγαλο κυριο ηταν ο βαρναλης που τα επινε σε ενα καρβουναδικο η πλατεια δεν ειχε καμια σχεση με την σημερινη

  95. Γς said

    94:
    Κάτι «Νούφαρα» είχαν φυτρώσει μόνο….
    Κι ο «Μαγεμένος Αυλός» πολύ παρά κάτω στο Βατραχονήσι

  96. Mπόκολας, Ελληνικό, Βυζάντιο, Μπιντές…

  97. Γς said

    Οντως!

  98. leonicos said

    Ήθελα να γράψω κι εγώ για τα εικονίσματα, αλλά γράψατε άλλοι. Αυτό που δεν γράψατε είναι ότι μερικές εβραίες, ιδίως στη Θεσσαλονίκη και την Κέρκυρα, είχαν κρυφά μια εικόνα του αντίστοιχου αγίου (Δημητρίου ή Σπυρίδωνος) μόνο και μόνο γι’ αυτόν τον λόγο. Κάποιες μάλιστα σκέπαζαν με ασβέστη την εικόνα και χρησιμοποιούσαν το πίσω μέρος.

    Η συνήθεια του να αλλάζει την ημερομηνία γέννησης ο παπάς,φημολογείται ότι ίσχυε στο Παν/μιο Αθηνών μέχρι πολύ πρόσφατα, τουλάχιστο για έναν καθηγητή της Χειρουργικής που πιθανώς ζει ακόμα.

    @18 Δημήτρης κάτι της… = κάτι τι(ς)
    @20 Πολύ ωραίο παράδειγμα του Γρηγόρη. Έχω την εντύπωση ότι τα χρόνια της Εγίρας δεν μπορούν ν’ αντιστοιχηθούν με ακρίβεια με τα ηλιακά (εννοώ εκείνα που παραδίδονται από τα εγγραφα.)
    @23 Τι σημαίνει ‘σημαίνει Εκατομβαιώνος υστέρου’ είναι γνωστό. Αλλά δεν μας βοηθάει και πολύ.

  99. Δημήτρης Μ. said

    98. Στα πενήντα κάτι της = Στα πενήντα και κάτι της = Στα πενήντα της και κάτι (ψιλά) = Στα πενηντακάτι της.

  100. NM said

    Elias, Γς και όσοι μπήκατε στον κόπο να ψάξετε, ευχαριστώ πολύ. Απαντώ καθυστερημένα γιατί τωρα μολις ξαναμπαινω στο μπλογκ.
    Αυτό για τον μεγάλο σεισμό του Αυγούστου ’86 το ειχα υπόψη μου, αλλά φοβάμαι δεν ήταν αυτός, αλλά κάποιος μικρότερος προγενέστερος. Τούτο για τους λόγους που ανέφερε ήδη ο Γς. Δηλ. ότι ο σεισμός του 86 ήταν ιδιαίτερα καταστροφικός σε ευρύτερη περιοχή και συνεπώς δεν θα έμενε στη μνήμη μόνο σαν καταστροφή του καμπαναριού των Φιλιατρών και 2ο ότι η συχωρεμένη η γιαγιά μάλλον τάχε καβατζάρει για τα καλά τα 80 όταν πεθανε. Σε κάθε περίπτωση ευχαριστω και πάλι για το ενδιαφέρον.

  101. Παναγιώτης Κ. said

    18-01-1915
    18-01-1984
    Ημερομηνία γέννησης του μεγάλου Βασίλη Τσιτσάνη η πρώτη και του θανάτου η δεύτερη.Μας πως το ξεχάσαμε;
    Υπόσχομαι στον εαυτό μου να μη…ξανασυμβεί.
    18 Ιανουαρίου είναι και του Αγίου Αντωνίου.Πηγαίνετε στο youtube και ακούστε το «Στη γιορτή του Αγ΄Αντώνη» για να θαυμάσετε πόσο ωραία τα ταίριαξε ο Στέλιος Βαμβακάρης σε ένα πολύ εσωστρεφές ζεϊμπέκικο!

  102. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Του αγίου Αντωνίου είναι στις 17, στις 18 είναι του αγίου Αθανασίου.

  103. Παναγιώτης Κ. said

    @102. Έχεις δίκιο. Mea culpa!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: