Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα ντράβαλα του ταξιδιού

Posted by sarant στο 12 Μαΐου, 2015


Το σημερινό άρθρο είναι «επαυξημένη αναδημοσίευση» ενός παλιότερου, που το θυμήθηκα επειδή έτυχε να συζητηθεί στο slang.gr. Να πω με την ευκαιρία ότι το συλλογικό λεξικό-φόρουμ slang.gr, που έχω τη χαρά να είμαι (μάλλον ανενεργό) μέλος του, πρόσφατα άλλαξε εντελώς τη σχεδίαση του ιστοτόπου του και συνεχίζει τόσα χρόνια την καταπληκτική δουλειά του, παρά τις επιμέρους ενστάσεις που μπορεί να έχει κανείς για το μοντέλο λειτουργίας του. Ένας άλλος λόγος για τη σημερινή δημοσίευση είναι ότι το παλιότερο άρθρο, που κατά σύμπτωση είχε δημοσιευτεί τέτοια ακριβώς μέρα πριν από τέσσερα χρόνια, δεν είχε σχολιαστεί και τόσο, οπότε ίσως δεν θα το θυμούνται πολύ καλά όσοι το διαβάσουν σήμερα.

Το ιστολόγιο ασχολείται με τις λέξεις και με τα ταξίδια τους, όμως σήμερα θα κάνουμε κάτι πιο αυτοαναφορικό, ένα ταξίδι με αφετηρία, ακριβώς, τη λέξη ‘ταξίδι’.

Το ταξίδι είναι υποκοριστικό του ‘τάξις’, λέξης πολυσήμαντης και στα αρχαία και στα νέα, που μεταξύ άλλων σήμαινε τη διάταξη, τον τρόπο παράταξης των στρατιωτών εν όψει της μάχης. Το ‘ταξίδιον’ ή ‘ταξείδιον’ λοιπόν (συνήθως οι αρχαίοι το έγραφαν με -ει- και ίσως το έχετε δει έτσι σε παλιότερα κείμενα, όπως στο Μόνον της ζωής του ταξείδιον του Βιζυηνού) σήμαινε αρχικά την εκστρατεία. Σιγά-σιγά, η λέξη άρχισε να χρησιμοποιείται και για άλλες οργανωμένες μετακινήσεις, μη στρατιωτικές, για να φτάσει, στα μεσαιωνικά χρόνια, στη σημερινή σημασία.

Κι επειδή το ελληνικό ταξίδι του ταξιδιού δεν είναι και τόσο συναρπαστικό, ας δούμε τι γίνεται σε άλλες γλώσσες. Το γαλλικό voyage (όπως και το ιταλικό viaggio ή το ισπανικό viaje) προέρχεται από το λατινικό viaticus που είναι παράγωγο του via (δρόμος) και που σήμαινε αρχικά μεν τις αναγκαίες προμήθειες που έπρεπε να πάρει κανείς μαζί του για να βγει στο δρόμο, για να ταξιδέψει, και μετά το ταξίδι καθαυτό. Το γερμανικό Reise πάλι, προέρχεται από μια παλαιογερμανική ρίζα risan, από την οποία και το αγγλικό rise, που σήμαινε «σηκώνομαι». Και πάλι, μάλλον βαρετές ετυμολογίες, αλλά έχω φυλάξει το καλύτερο για το τέλος.

Διότι δεν έχουμε ακόμα δει τα αγγλικά, και στα αγγλικά το ταξίδι είναι βέβαια και journey, που σημαίνει το δρόμο που κάνει κανείς μέσα σε μια μέρα, αλλά κυρίως είναι travel και εδώ θα σταθούμε. Κι αν το travel σας φαίνεται να μοιάζει με το γαλλικό travail (δουλειά), ο λόγος είναι ότι απλούστατα πρόκειται για λέξεις που έχουν κοινή ετυμολογική αρχή, που ίσως φανεί απροσδόκητη. Αρχή όλης αυτής της οικογένειας λέξεων είναι το trepalium ή tripalium, ένα όργανο βασανιστηρίων του Μεσαίωνα. Όπως λέει και το όνομά του, ήταν ένα πράγμα με τρεις πασσάλους (palus), και θα πρέπει να ήταν μάλλον φοβερό κατασκεύασμα, αν κρίνουμε από έναν κανόνα που ψήφισε η Σύνοδος της Auxerre περί το 570 με τον οποίο απαγορεύεται στους πρεσβύτερους και τους διάκους να είναι παρόντες όταν ένοχοι βασανίζονται με αυτό το σύνεργο.

Να κάνω εδώ μια παρένθεση που ασφαλώς θα γεμίσει εθνική υπερηφάνεια τον Άδωνη: αυτό το trepalium, το όργανο βασανισμού, πολύ πιθανό να είναι ελληνικής αρχής. Στην (ίσως ψευδή) αυτοβιογραφία του αγίου Εφραίμ του Σύρου, διαβάζουμε: «Την ουν επαύριον εκάθισεν ο άρχων επί του βήματος και προέθηκαν έμπροσθεν αυτού το τριπάσσαλον και πάντα τα βασανιστήρια». Η χρονολογία του κειμένου δεν είναι σαφής, αν όμως πράγματι το ελληνικό κείμενο είναι παλαιότερο, πιθανότατα το trepalium είναι μεταφραστικό δάνειο φτιαγμένο πάνω στο μοντέλο του τριπάσσαλου.

Πάντως, είτε ακραιφνώς δυτικό είτε επηρεασμένο από τον φωτοδότη ελληνικό πολιτισμό, το trepalium καρποφόρησε λεξιλογικά στη λατινόφωνη Δύση. Έδωσε το ρήμα tripaliare, που σημαίνει «βασανίζω», το οποίο έγινε στα γαλλικά travailler, και βαθμιαία έχουμε μια σημασιολογική μετάπτωση στο «ταλαιπωρώ κάποιον» και μετά, αμετάβατο, «ταλαιπωρούμαι, μοχθώ» και μετά «δουλεύω». Από εκεί το ρηματικό ουσιαστικό travail που σημαίνει αρχικά ένα είδος ζυγού για τα βόδια και τα άλογα, αλλά σιγά-σιγά φτάνει να δηλώνει τη δουλειά αλλά και τη σκληρή ταλαιπωρία και τις ωδίνες του τοκετού. Από τα γαλλικά, η λέξη περνάει και στα ισπανικά όπου δίνει το ρήμα trabajar (δουλεύω), αλλά και στα αγγλικά, όπου το ρήμα travel χρησιμοποιείται στην αρχή για κάποια ιδιαιτέρως εξουθενωτικά ταξίδια, αλλά μετά, σταδιακά, για όλα τα ταξίδια γενικώς. Διότι βεβαίως βρισκόμαστε σε μια εποχή, τον 15ο αιώνα ας πούμε, όπου τα ταξίδια ήταν δύσκολη κι επικίνδυνη υπόθεση.

Ο σημερινός τουρίστας θεωρεί τρομερή ταλαιπωρία αν έχει μποτιλιάρισμα στα διόδια ή αν χάσει την ανταπόκριση της πτήσης του, αλλά ο ταξιδιώτης της εποχής εκείνης είχε να αναμετρηθεί με ναυάγια, ληστές και χίλιους-δυο άλλους κινδύνους, ακόμα και με τη μεγάλη διάρκεια του ταξιδιού, που μπορούσε να κρατήσει μήνες και χρόνια. Πάντως, η δυσοίωνη ετυμολογία δεν εμπόδισε τους Άγγλους ειδικά να ταξιδέψουν μέχρι τα πέρατα του κόσμου.

Λοιπόν, το ταξίδι είχε τον παλιό καιρό μεγάλη ταλαιπωρία και πολλές φασαρίες· θα λέγαμε ότι είχε πολλά ντράβαλα, και θα ταίριαζε να το πούμε, γιατί και η λέξη αυτή από την ίδια αρχή προέρχεται: από τον παλαιό ιταλικό τύπο travaglia, που σήμαινε την κοπιαστική δουλειά και που θεωρήθηκε στα ελληνικά ουδέτερο πληθυντικού, φτιάξαμε τα ντράβαλα, παναπεί «μπελάδες, τραβήγματα», όπως π.χ. στη φράση (παρμένη από διαδικτυακό φόρουμ): Και αν σε καταγγείλουν στην πολεοδομία; Το ξέρω ότι όλη η Ελλάδα είναι ένα αυθαίρετο αλλά ποιος θέλει ντράβαλα με την πολεοδομία;

Καμιά φορά τη χρησιμοποιούμε ως απειλή: Πρόσεξε καλά, γιατί θα ’χουμε ντράβαλα.

Η λέξη σχεδόν δεν έχει ενικό. Θα έλεγα ότι «ντράβαλο» δεν υπάρχει, αν και στην πρώτη δημοσίευση του άρθρου κάποιοι σχολιαστές απάντησαν ότι χρησιμοποιούν ή ξέρουν και τον ενικό. (Όπως άλλωστε δεν έχουν πληθυντικό ούτε τα ‘τραβήγματα’ μ’ αυτή την έννοια: το ‘τράβηγμα’ είναι είτε κυριολεκτικό είτε μυϊκό). Όμως υπάρχει μια άλλη λέξη, όχι πανελλήνια, αλλά διαλεκτική, συγγενική με τα ντράβαλα, που έχει ενικό.

Όσοι είναι Κρητικοί, μάλλον θα ξέρουν την τραβάγια, τη λέξη που εννοώ. Διόλου περίεργο δεν είναι που η Κρήτη, έχοντας περάσει αιώνες ενετοκρατίας, διατήρησε σχεδόν ακέραιο τον ενετικό τύπο (travaglia > τραβάγια). Η τραβάγια έχει δύο σημασίες: αφενός σημαίνει τη φασαρία και αφετέρου ό,τι και τα ντράβαλα, δηλαδή μπελάδες και τραβήγματα. Τη σημασία της φασαρίας τη βλέπουμε ήδη στο παρακάτω απόσπασμα από τον Φορτουνάτο του Μάρκου Αντώνιου Φώσκολου: «Μα ίντα τραβάγια γίνεται επά μέσα; ποιος φωνιάζει;» αλλά και στη μαντινάδα του Ψαραντώνη:

Μια όρνιθα στη γειτονιά, πολλή τραβάγια κάνει
ναλώνει όλο το ντουνιά για έν’ αβγό που κάνει.
(’ναλώνει = ενοχλεί, σηκώνει στο πόδι)

Ωστόσο, στην άλλη γωνία από την Κρήτη, στην Κέρκυρα, που κι αυτή είχε επαφές προνομιακές με τη Βενετία, βρίσκουμε το αδερφάκι της κρητικής τραβάγιας, που εκεί λέγεται τραβάγιο. Στο Κερκυραϊκό λεξικό του Χυτήρη βρίσκω να σημαίνει «ταλαιπωρία», ενώ από προσωπικές επαφές και από το Διαδίκτυο βρίσκω τη σημασία «φασαρία, βαβούρα» (άκου τραβάγιο που γίνεται εκεί πέρα!). Ωστόσο, είναι λέξη παλιακή, δεν πολυχρησιμοποιείται σήμερα.

Αλλά και σε άλλα νησιά συναντάμε παρεμφερείς σημασίες. Για παράδειγμα, τραβαγιάρω σημαίνει ή σήμαινε «βασανίζω, ταλαιπωρώ» (μεταβατικό) στην Πάρο και Νάξο, ενώ στα Κύθηρα σημαίνει ταλαιπωρούμαι, αμετάβατο. Στην Κύθνο, σύμφωνα με το λήμμα του slang.gr που ανέφερα παραπάνω, σημαίνει «δουλεύω, απασχολούμαι, τραβιέμαι». Και στο μυκονιάτικο λεξικό του Κουσαθανά βρίσκω ότι τραβάγια είναι η δουλειά, η φασαρία, τα τρεχάματα.

Από βασανιστήριο που ξεκίνησε η λέξη, κατέληξε στα φθοροποιά και επικίνδυνα ντράβαλα, στη φασαρία της τραβάγιας και του τραβάγιου, στην καταθλιπτική μονοτονία της δουλειάς και στο ταξίδι –μάλλον καλύτερα τη βόλεψαν οι Αγγλοσάξονες!

 

Advertisements

89 Σχόλια to “Τα ντράβαλα του ταξιδιού”

  1. Πέπε said

    Καλημέρα!

    Σε παρεμφερή συζήτηση είχα ξαναγράψει μάλλον την καρπάθικη μαντινάδα:

    Ό,τι κι αν κάμη ο άθρωπος, ό,τι κι αν τραβαλιέρει,
    τρεις π΄χες είναι το παννί μαζί του απού παίρει.

  2. Πέπε said

    Μπα! Κοίτα να δεις που έπιασα κι εγώ μια φορά τον άσσο!

    Η μαντινάδα εννοεί μ’ ό,τι κι αν καταπιαστεί, κατατριβεί.

  3. Πέπε said

    τρεις *πήχες*

  4. Κύρος Μοναχός said

    Καλημέρα.
    Στὴν ἀγγλικὴ ὑπάρχει καὶ τὸ trip, τὸ σύντομο ταξίδι, ποὺ ἔχει κακοπάθει στὴν ἐκδοχή του ὡς ὅρος ἀρχικὰ τῆς ἀργκὸ τῶν χρηστῶν οὐσιῶν καὶ στὴ συνέχεια γενικότερα, ἀφοῦ τὸ ἀρχικὸ τριπάκι ὅλο καὶ συχντότερα τὸ βλέπουμε «τρΥπάκι», ἂν καὶ ἄσχετο μὲ τὴν τρύπα.

  5. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !

    Η τραβάγια δεν πρέπει να έχει και κάποια σχέση με το γαλλικό «travaille» (δουλειά);

  6. LandS said

    Και το trip ; και αυτό από το τριπάσσαλο;
    Αν έτσι…
    Καλό τριπάκι (με τη καλή έννοια) και το σημερινό 🙂

  7. Πάνος με πεζά said

    Τrip μας είχαν μάθει στα Αγγλικά, ότι θεωρείται η μικρή εκδρομούλα αναψυχής. Γι αυτό ταιριάζει και με τα ναρκωτικά. Αν το λέγανε «ταξίδι» μπορεί και να μη δοκίμαζε κανείς ! 🙂

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5: Ναι, βέβαια -δεν το λέει το άρθρο. Γαλλ. le travail

    4-6-7 Όχι, το trip δεν συνδέεται ετυμολογικά με τα ντράβαλα. Αλλά πράγματι, πολύ συχνά το παρασυσχετίζουν με την τρυπα, και γράφουν «μπηκα στο τρυπάκι»

  9. Alexis said

    #1-2: Στο Ξηρόμερο χρησιμοποιούν αντίστοιχα το ρήμα «αγωνιέμαι» (εκ του αγωνίζομαι) με τη σημασία του καταπιάνομαι, ασχολούμαι.
    «Ό,τι κι αν κάμη ο άνθρωπος, ό,τι κι αν αγωνιέται…» θα ΄λεγε π.χ. αντίστοιχα ένας Ξηρομερίτης.
    Χαρακτηριστική και η στερεότυπη έκφραση «Τι αγωνιέσαι;»= Με τι ασχολείσαι/καταπιάνεσαι;
    Πιο ελληνοπρεπείς οι Ξηρομερίτες από τους Καρπάθιους, χρησιμοποιούν τη ρίζα από το πανάρχαιο «αγών-αγών-ος» αντί της ξενόφερτης λατινογενούς «τραβάγιας»! 😀

  10. spiral architect said

    Πάλι πρώτος ο ΓουΣού, πάλι ντράβαλα θα’ χωμε! 👿

  11. LandS said

    «Πάντως, η δυσοίωνη ετυμολογία δεν εμπόδισε τους Άγγλους ειδικά να ταξιδέψουν μέχρι τα πέρατα του κόσμου»

    Και να έχουν για την έννοια «ταξίδι» περισσότερες λέξεις από όσες έχουν οι Εσκιμώοι για το χιόνι, πλολ (που λέει ο λόγος) .

  12. spiral architect said

    Σαραντάκος: ΥΓ Υπάρχει κι ένα άλλο τραβάγιο, ή μάλλον υπήρχε· ήταν σπάνιος δημοτικιστικός τύπος για το τραμβάι, δηλαδή το τραμ (από το tramway). Και ο οδηγός λεγόταν τραμβαγιέρης ή ς. Ωστόσο, στη μοντέρνα ενσάρκωσή του, το τραμ άφησε στο χρονοντούλαπο την παλιά ορολογία.

  13. Πάνος με πεζά said

    @ 8 : Πω πω έχω ξεχάσει τα γαλλικά μου εντελώς. Το ρήμα έγραψα…

  14. atheofobos said

    Στο Ιστορικό Λεξικό του Μυκονιάτικου Ιδιώματος του Στ. Μάνεση τραβάγια σημαίνει, εκτός από εργασία, μόχθος και μεταφορικώς ψυχική ταραχή.
    Γράφει επίσης:
    Στο ΕΛ η λέξη travaglia σχετίζεται με την κοιν.λ. (ν)τράβαλα («φασαρίες»)
    Στον πληθ. συνήθως: Είdα τραβάγιες έχετε τσαι δε gαταλαγιάζετε;
    ( «τι δουλειές», τι σοβαρές υποθέσεις έχετε και «κάνετε τέτοια φασαρία»;
    δεν ησυχάζετε; δε gαθόστε και λιάκι στο gώλο σας;)

  15. sarant said

    11: Καλό αυτό το πλολ

    12: Ναι, αυτό το υστερόγραφο το παρέλειψα τώρα 🙂

  16. spiral architect said

    @15β: Ναι, γιατί περίμενα να βρω τον τρα(μ)βαγιέρη στο κείμενο της ανάρτησης. 🙂

  17. Γς said

    10:

    >Πάλι πρώτος ο ΓουΣού, πάλι ντράβαλα θα’ χωμε! 👿

    Τι;

  18. selitsanos said

    Ερώτηση:Το ρήμα τραβάω έχει καμιά ετυμολογική σχέση μ’ όλα αυτά;

  19. Πάνος με πεζά said

    Ο φραμπαλάς έχει σχέση; Γιατί πολλές φορές υποκαθιστά τα «ντράβαλα» : Παιδιά, προσέξτε μη γίνει κανένας φραμπαλάς, έτσι;

  20. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    18. Άλλος για Χίο τράβηξε πήγε, άλλος για Μυτιλήνη…

  21. Καλημέρα,

    όπου αποδεικνύεται η σοφία του λαού μας:

    «Αν η δουλειά ήταν καλή, θα δούλευε κι ο δεσπότης!»

    Άιντε, δουλέψτε, να πληρώσετε τις συντάξεις μας! 👿

  22. Οπότε αν θέλω να φτιάξω μια ελληνική εκδοχή του blog μου κάποια στιγμή θα πρέπει να το πω φωτογραφικά ντράβαλα (ωραία ιδέα!)

  23. Γς said

  24. sarant said

    18: Όχι, δεν έχει σχέση.

    19 Ο φραμπαλάς είναι από τα γαλλικά.

  25. selitsanos said

    Ευχαριστώ.

  26. Πάνος με πεζά said

    Κι εγώ.

  27. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    τραβάω από τον ταύρο… τι άλλο θα δούμε!…

  28. Τσούρης Βασίλειος said

    21.
    «Αν η δουλειά ήταν καλή, θα δούλευε κι ο δεσπότης!»
    Η μάνα μου έλεγε και λέει:
    Καλοέροι για φαί, όλ(οι) στη γραμμή
    καλοέροι για δλειά,ολ(οι) στα κελλιά!

    Πάντως εγώ έχω δει καλογέρους να δουλεύουν σκληρά.

  29. 21,28 και πολλών λαών η σοφία έχει αποφανθεί επί του θέματος. Ένα σχετικό με τις ελληνικές παροιμίες παραδοσιακό ιταλικό τραγούδι κλείνει κάπως έτσι «…τράβα και στο παράδεισο να δεις τεμπελχανειό, οι αγίες ξύνουν το μ…ι τους και άγιοι το μακρύ τους το φαλλό.

  30. Και τουρκική παροιμία: ο τεμπέλης χριστιανός γίνεται καλόγερος, ο τεμπέλης μουσουλμάνος γίνεται δερβίσης.

  31. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    30. Oι ιμάμηδες πάντως δα κάτω, το βγάζουν το μεροκάματο άξια! 5 προσευχές τη μέρα ,από κανια ώρα νιάμιση η μία (με τα προκαταρκτικά και τα Αλακμπάρια μέσα…) νάτο το φουλ οχτάωρο!

  32. 28,

    Ο πατέρας μου το λέει αλλιώς:

    Καλογέροι, για φαΐ
    -Όλοι εδώ είμαστε, παιδί!
    Καλογέροι, για δουλειά
    -Όλοι μέσ’ στην πατουλιά*

    Το χαντάκι δίπλα στο δρόμο, όπου φυτρώνουν αγριόχορτα κι άρα μπορείς να κρυφτείς

    30

    CD με αλλακμπάρια δεν παίζ’νε;

  33. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    27 Ναι, από εκεί είναι…. Ωραίο θεματάκι για άρθρο.

  34. Τσούρης Βασίλειος said

    Ακούστε κι αυτό:

    29.Photography Traveler (@greecephotos)
    Οι δύο θρήσκες βάβες μου θα σε χαρακτήριζαν βλάσφημο.
    Ρίξε μια ματιά εδώ:

    http://news.in.gr/world/article/?aid=1231406982
    Νίκο από που προέρχεται η ματσέτα

  35. Δημητρης said

    28 Κάθε κανόνας έχει τις εξαιρέσεις του.

  36. sarant said

    34 Δεν ήξερα ότι υπήρχε και στο Μπαγκλαντές ο όρος, είναι ισπανικός, από το macho

  37. nestanaios said

    Ντράβαλα δεν λέει κανείς.
    Τραβήγματα με πολεοδομία και εφορία και αστυνομία λένε πολλοί.
    Το «ν» προ του «τ», εν μία συλλαβή, στην ελληνική, δεν έχει μέλλον.
    Πολλοί Έλληνες προσδοκούν ανάσταση νεκρών λέξεων αλλά οι νέοι έχουν
    πάρει άλλη γραμμή και θα επικρατήσει το ελληνικό στοιχείο και η ελληνική
    λογική για την γλώσσα.
    «οι λέξεις δεν γίνονται από λέξεις αλλά από συλλαβές και οι συλλαβές γίνονται
    από στοιχεία, πνεύματα και μόρια και το στοιχείο είναι αμερές.»
    Αυτή είναι η ελληνική λογική της γλώσσας για χιλιάδες χρόνια.

  38. 34 Αν ζούσαν οι δικές μου οι Βάβες νομίζεις ότι θα τολμούσα να κάνω τέτοιο σχόλιο;

  39. Νεσταναίε, ‘ντράβαλα’ λένε πολλοί, και ‘ντάμα,’ ‘νταμάρι’, ‘ντόρος’, ‘ντουβάρι’, ‘ντύνω’, ‘Ντίνος’, ‘νταρντάνα’ όλοι. Ο φθόγγος d, που γράφεται ντ, έχει βαθύτατα ριζώσει στα ελληνικά και ως αρχικός φθόγγος λέξεων και συλλαβών.

  40. 32 Δεν ξέρω τι λέει στα τραγούδια του μπορεί να λέει και τίποτε αλλακμπάρια, αλλά είναι από τους αγαπημένους μου άραβες الشيخ أحمد التوني ما بين منبره و القبر قف أدبا Sheikh Ahmed Al-Tuni, ψάξτον στο youtube

  41. LandS said

    @37
    α) Ντράβαλα δεν λέει κανείς.
    β) Τραβήγματα με πολεοδομία και εφορία και αστυνομία λένε πολλοί.
    γ) Το «ν» προ του «τ», εν μία συλλαβή, στην ελληνική, δεν έχει μέλλον

    α) Το λένε πολλοί.
    β) Με την αστυνομία δεν έχεις τραβήγματα. ΜΠλεξίματα έχεις (από το *εμ-πλεξίματα 🙂 🙂 )
    γ) Έχει και παρελθόν (ένδοξον μάλιστα, λόγω αρχαιότητας) και παρόν (τομάτα λένε οι τηλεπαρουσιάστριες πρωϊνάδικων, αλλά αυτές λένε και «της Γωγούς» ) και μέλλον.

  42. Alexis said

    Δε μπορώ να μην το βάλω, είναι το απόλυτο must (όπως λέν και στο χωριό μου), όταν μιλάμε για ταξίδια:

  43. Πάνος με πεζά said

    Και σε κάποιο Αστερίξ, λέει ο μεταφραστής δια της φωνής ενός Ρωμαίου «Αυτά είναι δικά σας dravali, όχι δικά μου». (Πρέπει να είναι το ίδιο τεύχος που φωνάζει κάποιος στην πολυκατοικία «Θα ησυχάσετε ή θα καλέσω το C;»)

  44. Κατά τις λειπές ειδήσεις, απόψε κερνάει ο Τζηπόιντ!

    http://left.gr/news/plirose-kai-xehreose-o-paok

  45. sarant said

    43 Θα το παρουσιάσουμε τότε 😉

    44 Κι εγώ το ίδιο σκέφτηκα!

  46. Από τις δηλώσεις Σαββίδη μόλις πλήρωσε τα 10,8 μύρια για τα χρέη του ΠΑΟΚ :

    …Είναι ένα θέμα αρχής πολύ σημαντικό, θα μπορούσαμε να πέσουμε κατηγορία, από την οικονομική άποψη ήταν η πιο συμφέρουσα λύση. Από την άποψη ταχύτητας θα έπαιρνε τον ίδιο χρόνο, αλλά δεν ήθελα να υπάρξει μία τέτοια μαύρη κηλίδα στη δικιά μου παρουσία εδώ. Όλη η Ελλάδα πρέπει να γνωρίζει ότι ο ΠΑΟΚ είναι έτοιμος να πληρώσει, όλα όσα χρωστάει τα πληρώνει…

    …Εγώ θέλω να καλέσω όσους χρωστάνε, να σκεφτούν ότι οι οφειλές μπορεί να είναι πολύ σημαντικές για την Ελλάδα. Δεν επιτρέπεται πάντα να σκεφτόμαστε τον εαυτό μας. Αυτή η κίνηση πρέπει να είναι παράδειγμα για όλους. Θέλω να πω ένα πολύ μεγάλο «ευχαριστώ» στους φίλους του ΠΑΟΚ που είναι στη Βουλή, υπάρχουν κάποιοι που δεν είναι στο κοινοβούλιο, αλλά μαζί μας κάθε μέρα ασχολούνταν με αυτό το θέμα. Θέλω να πω ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στην ομάδα του κυρίου Τσίπρα και στην ομάδα του κυρίου Καμμένου. Αυτοί μου υποσχέθηκαν και το έκαναν. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά τους από τους άλλους…

    Μέχρι που σκέφτομαι να πάω να ψηφίσω στις επόμενες εκλογές…

  47. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    46. Nα παρατεθούν οι δηλώσεις στην πρωτότυπη γλώσσα! Δεν έχουμε ΚΑΜΙΑ εμπιστοσύνη σε Πόντιους μεταφραστές…

  48. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Το ‘ταξίδιον’ ή ‘ταξείδιον’ λοιπόν (συνήθως οι αρχαίοι το έγραφαν με -ει- και ίσως το έχετε δει έτσι σε παλιότερα κείμενα,

    Δικαίωμα! Ὅταν πήγαινα σχολεῖο γραφόταν μὲ -ει. Δὲ θυμᾶμαι ἄλλη γραφή. Ὅμως στὴ δεκαετία τοῦ ’80 διαδόθηκε στὰ ΜΜΕ ἡ ἄποψη ὅτι ἡ γραφὴ μὲ -ει ἦταν αὐθαίρετη κι ὅτι οἱ ἀρχαῖοι τὸ ἔγραφαν μὲ -ι ἀλλὰ κάποιος τὸ ἔγραψε μὲ -ει καὶ παρέσυρε τοὺς ἄλλους ποὺ τὸν μιμήθηκαν ἐπειδὴ λέει μὲ -ει ἔμοιαζε πιὸ λόγιο. Τώρα μαθαίνουμε ὅτι αὐτὸ ἦταν ψέμα. Τί μεθόδους ὅμως χρησιμοποιοῦσαν οἱ προοδευτικοὶ τῆς ἐποχῆς γιὰ νὰ ἐπιβάλλουν τὶς ἀπόψεις τους!

  49. 47

    .. Это очень важно принципиально, мы могли бы попасть в категорию экономически был наиболее благоприятным решением. С точки зрения скорости займет то же время, но не хотите, чтобы такой черное пятно в моей присутствии здесь. Все Греция должна знать, что ПАОК готов платить, все должен платит …

    … Я хочу пригласить тех, кто должен, думать, что долги могут быть очень важны для Греции. Не все могут думать сами. Этот шаг должен быть примером для всех. Я хочу сказать, очень большой «спасибо» своим друзьям ПАОК находится в доме, есть некоторые, кто не в парламенте, а с нами каждый день дело с этим вопросом. Я хочу сказать большое «спасибо» в команду г-Tsipras и его владелец команды Kammenou. Они обещали мне, и они сделали. Это большая разница от других …

  50. Πέπε said

    @49: > > в команду г-Tsipras и его владелец команды Kammenou

    Στα ρώσικα τα ξένα ονόματα γράφονται σε λατινικό αλφάβητο;

  51. Google-Translate ήταν, φίλε μου, για να εκδικηθώ τον Κίντ, που γράφει μια σάχλα στα αγγλικά, την γκουγκλομεταφράζει στα αράβικα και την παστώνει εδώ για να μας ψαρώσει!

  52. Δημητρης said

    Χωρίς να εξιδανικεύω την κίνηση του ΠΑΟΚ και χωρίς να τα παίρνω όλα τις μετρητοίς, και τέλος χωρίς να είμαι οπαδός κανενός, το μυαλό μου πάει στην ΑΕΚ και στο τι μπορεί να περιμένει από τον Μελισανίδη (έτσι δεν τον λένε;)

  53. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    51. كنت تدخن، بلدي سيئة!

  54. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    46 – Με συγκίνησε ο πρόεδρος, αλλά με μπέρδεψε κάπως με το «Εγώ θέλω να καλέσω όσους χρωστάνε, να σκεφτούν ότι οι οφειλές μπορεί να είναι πολύ σημαντικές για την Ελλάδα. Δεν επιτρέπεται πάντα να σκεφτόμαστε τον εαυτό μας.» Η νόμιμη φοροαποφυγή στην οποία επιδίδεται αυτός και οι όμοιοί του πρόεδροι μέσω των εταιρειών τους (και των ΠΑΕ) μάλλον θεωρεί ότι δεν είναι οφειλή προς την Ελλάδα, οπότε την κρατάει για τον εαυτό του, ΜΑΓΚΑΣ.

    49 – Ε αϊ χάσου ρε σκύλε, δεν παίζεσαι με τίποτα (χαμόγελο).

  55. Λ said

    Το αγγλικό voyage αφορά κυρίως τα ταξίδια με πλοίο ή διαστημόπλοιο. Υπήρχε και ο voyager που προοριζόταν για τον Άρη ή άλλο μακρινό πλανήτη.

  56. Μαρία said

    Μετά το 1:00:20 Παρακαλείται ο Ηλεφού να βεβαιώσει το ακριβές της μετάφρασης.

  57. Λ said

    Εμείς έχουμε το μάχουμαι (εργάζομαι σκληρά). Θυμάμαι επίσης τη φράση που έλεγε συχνά ο πατέρας μου για τις περιπτώσεις που τα βάσανα και η έλλειψη χρημάτων είνα αβάσταχτα : άλλοι καβλομαχούν και άλλοι ψυχομαχούν

  58. Πάνος με πεζά said

    @ 52 : Δεν περιμένει κανείς. O Μελισανίδης περιμένει. Περιμένει 99 ευρώ, να κλείσει κατοστάρικο. Όπως όλοι οι μεγαλοεπενδυτές στην Ελλάδα…

  59. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    56 – Υπάρχουν τα voyager 1 και 2 , το 1 βγήκε πλέον απο το ηλιακό σύστημα. https://www.youtube.com/watch?v=a6MDgWV-GnI

  60. sarant said

    57 Είναι σε ταξίδι, δεν ξέρω αν μας διαβάζει

  61. Μαρία said

    61
    Πού τραβιέται πάλι;

    Απροπό, τώρα το είδα: Όπως άλλωστε δεν έχουν πληθυντικό ούτε τα ‘τραβήγματα’ μ’ αυτή την έννοια….
    Διόρθωσε: δεν έχουν ενικό….

  62. Αγάπη said

    υπάρχει και συγκρότημα ονόματι Trepalium
    http://fr.wikipedia.org/wiki/Trepalium
    γκοθ μάλλον (λέξη κι’ αυτό το γκοθ….)

  63. Αγάπη said

    Πάντως αυτό το όργανο βασανισμού, το τρεπάλιον, φρίκη ήταν
    https://www.google.gr/search?q=trepalium+torture&biw=1280&bih=891&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=MBpSVa7ZOoPIsQHpsIDQBg&ved=0CAYQ_AUoAQ
    και ποιό αντίστοιχο όργανο δέν ήταν;

  64. Τα ντράβαλα με το Μέγαρο Μουσικής πήρανε παράταση. Και το ταξίδι στο πέλαγος των θαλασσοδανείων συνεχίζεται…

    http://www.naftemporiki.gr/story/951711/tropologia-gia-to-megaro-mousikis-sto-ns-gia-tin-paideia

    Τσαντιστήκατε; Ξυδάκη!

  65. # 59

    Μπά, στα 110 ίσως επιστρέψει το κατοστάρικο για να φανεί λαρτζ. Ο Μελισσανίδης δεν είναι καινούργιος έχει ξαναπεράσει από την ΑΕΚ. Ανήκει στην συνομοταξία των παραγόντων Αλαμάνου, Πατέρα κ.λ.π., εμφανίζονται μόνο όταν υπάρχει κέρδος. Ούτε καν Βαρδινογιάννης ή Μαρινάκης που σαν…επενδυτές βάζουν 10 στην αρχή για να βγάλουν 15 μετά.
    Ο Αλαφούζος είναι άλλη περίπτωση…όλοι διοικούν σωματεία, αυτός διοικεί οπαδούς !!

  66. Πάνος με πεζά said

    @ 66 : Aκριβώς ! Θα ξαναφτιάξουμε τη μεγάλη ΑΕΚ, αλλά πληρώστε μου το γήπεδο, γιατί εγώ είμαι…ο Μελισσανίδης.

  67. Geobartz said

    Με την ιδια εννοια χρησιμοποιειται η λεξη «αγωνιεμαι» στην περιοχη Σερρων. Μερικες φορες εχει και την εννοια «βιαζομαι». Στα πρωτα σταδια του εργασιακου μου βιου, χρειαστηκε να μετακινηθω απο τη Ροδο στην Αιτωλ/νια. Οταν ξυπνησα το πρωι ακουσα τις φωνες καποιων εργατων και νομισα οτι ημουνα στα Σερρας!

  68. Geobartz said

    68: Εννοω οτι απαντω στην αναρτηση 9

  69. spiral architect said

    Αφού τελείωσε η σεζόν στο ΝΒΑ ο Γιάννης ταξίδεψε πίσω στην πατρίδα και μας καλεί σε μονό στη γειτονιά του:

  70. Δημητρης said

    Ο υπουργός υγείας πήγε το λείψανο της Αγ. Βαρβάρας, ταξίδι (έτσι για να το συνδέσω με το θέμα) στον Αγ. Σάββα!!! Μπαναϊαμ που λέει κι ο Κιντ. Τι ντράβαλο κι αυτό (έχει και ενικό)

  71. nestanaios said

    39.
    Δεν είναι πάντοτε έτσι.
    Σε πολλές περιπτώσεις, ο φθόγγος «ντ» προέρχεται από το στοιχείο «D» το οποίο δεν είναι άλλο από
    το ελληνικό στοιχείο «Δ» της μεταφοράς και σε άλλες περιπτώσεις ο φθόγγος «ντ» προέρχεται από
    την πρόθεση «εν» και το «τ» της επομένης συλλαβής. Το πάθος είναι γνωστό και αυτό είναι κακό.

  72. Λ said

    Εκτός από το τριπάσσαλον υπάρχουν και τα τριβίλλουρα που σημαίνουν πολύ μακρινός προορισμός ή προορισμός στη μέση του πουθενά.

  73. Λ said

    Μαρία αν κατάλαβα καλά το σημείο που θέλεις να δεις είναι εκεί που λέει «мы завершили эту длинную эпопею»/έχουμε τελειώσει αυτή τη μακρόχρονη δουλειά,τη διαδικασία .
    Ο ομιλητής χρησιμοποίησε τη λέξη эпопея/εποποιία με τη σημασία του επικού αγώνα/επικής προσπάθεια ς.Ο διερμηνέας προτίμησε τις ουδέτερες λέξεις δουλειά, διαδικασία αφαιρώντας όλη τη συναισθηματική φόρτιση των λόγων του ομιλητή.

  74. Λ said

    Λάθος στη μετάφραση υπήρξε λίγο πιο πάνω όταν ο ομιλητής είπε θέλω να συγχαρώ όλους εμάς που πιστεύαμε, κάποιοι άλλοι δεν το πίστευαν, ότι ο ΠΑΟΚ είναι απόλυτα καθαρός και σωστός…
    Ο διερμηνέας είπε θέλω να συγχαρώ όλους εμάς που πιστεύαμε και όλους όσους δεν πίστευαν … ή κάτι τέτοιο.8

  75. Alexis said

    #68: Εντυπωσιακό δεν είναι; Από την Αιτωλ/νία στις Σέρρες.
    Και το «καβλομαχώ» που λέει ο/η σχολιαστής του #58, που νομίζω είναι από Κύπρο, στην Αιτωλ/νία λέγεται «καβλομανάω» (με το συμπάθειο!)

    #70: Άσε μας ρε φίλε! Έχε χάρη που δεν είμαι Αθήνα, αλλιώς θα τους έπαιζα ένα για πλάκα!
    Οι δυό τους και μόνος μου! 😀 😀 😀

  76. Νικος Κ. said

    Αντί για «επαυξημένη αναδημοσίευση» θα πρότεινα τον όρο «επικαιροποιημένη αναδημοσίευση», έτσι για να μας θυμίζει τις μελέτες που γίνονται, και ξαναγίνονται, και ξαναγίνονται ,,, 🙂

  77. Παναγιώτης Κ. said

    Η παρούσα ανάρτηση ως στιλ θύμισε σε μένα την ραδιοφωνική εκπομπή του Τσιφόρου «τα Ελληνικά των Ελλήνων» πριν καμιά πενηνταριά χρόνια.

    Μου μένει λίγος χρόνος για να διαβάσω το ιστολόγιο αυτές τις μέρες και νιώθω…στενάχωρα.
    Μαζί με δυο φίλους και εν όψει του καλοκαιριού, διαμορφώνουμε το σχολείο του χωριού που ελλείψει παιδιών εδώ και πολλά χρόνια, έχει μετατραπεί σε πνευματικό κέντρο ( έτσι το έχουμε βαφτίσει). Αισθανόμαστε τη χαρά της δημιουργίας και της προσφοράς.Εννοείται ότι όλα γίνονται αμισθί.
    Θα ήμουν άδικος αν δεν έκανα την εξής επισήμανση: Όταν σε βλέπουν πραγματικά να δουλεύεις τότε κατά κάποιο τρόπο έχεις τη συμπαράσταση των αρχών.Σου ανοίγουν εύκολα οι πόρτες.
    Τρεις μέρες επί τρία άτομα μας κάνουν εννέα μεροκάματα. Είναι λοιπόν εκπληκτικό το αποτέλεσμα! Και δεν το λέω για να βλογήσω τα γένια μας!

  78. Παναγιώτης Κ. said

    @28. Εξάλλου είναι θεσμοθετημένη η εργασία του μοναχού αφού εκτός από τη «σωτηρία της ψυχής» του και την ανάπαυση έχει και το διακόνημα. Δηλαδή, κάνει συγκεκριμένη δουλειά. Βέβαια άλλος την κάνει καλά και άλλος λιγότερο καλά. Ο,τι δηλαδή συμβαίνει και στον πολιτικό βίο!

  79. Παναγιώτης Κ. said

    @28. Για φαντάσου!
    Πλήρης μισθός για τους παπάδες για πέντε ώρες ασχολία την εβδομάδα (πολλές είπα).
    Αν μάλιστα κάποιος είναι παραδοσιακός (γάμοι, βαφτίσεις, μνημόσυνα και τα συναφή) βρίσκουν τρόπους για να σε δασμολογήσουν. Και ενώ πας να προβάλεις μια στοιχειώδη αντίσταση, έτσι για την τιμή των όπλων, έχεις από δίπλα την συμβία που σου τραβάει το μανίκι.

  80. sarant said

    78 Μπράβο, μπράβο. Τώρα με το καλοκαίρι, θα χρειαστεί !

  81. Reblogged this on Michael Christoforou Trimithiotis Gerolakkos Cyprus.

  82. leonicos said

    μάλλον βαρετές ετυμολογίες,
    Ενίσταμαι… δεν βρίσκω ποτέ βαρετές τις ετυμολογίες, γιατί λένε πολλά για τις λέξεις, μερικές φορές περισσότερα από τη σημασία τους.

    Πάντως, η δυσοίωνη ετυμολογία δεν εμπόδισε τους Άγγλους ειδικά να ταξιδέψουν μέχρι τα πέρατα του κόσμου.
    Έχετε αναλογιστεί ποτέ τι διαδρομές έκανε ο Σέλευκος ο Α΄ ο Νικάτωρ, ο δημήτριος ο Πολιορκητής, οι διάφοροι Αντίοχοι (Σελευκίδες) ή ο Πύρρος; Εγώ ούτε με πούλμαν δεν είμαι διατεθειμένος να τις κάνω.

    Η λέξη σχεδόν δεν έχει ενικό. Θα έλεγα ότι «ντράβαλο» δεν υπάρχει,

    Αν μου έλεγε κάποιος: Αυτή η υπόθεση είναι ντράβαλο σκέτο, δεν θα τον κοίταγα παράξενα. Ίσως να το έχω (χαζο)πει κι εγώ, αλλά δεν είμαι σίγουρος. Η λέξη γινικά δεν είναι στο καρνέ μου.

    @4 Κύρε μοωαχέ δεν ήξερα ότι το τριπάκι δεν γράφεται τρυπάκι και δεν είναι από την τρύπα. Το συσχέτιζα με το ‘λούκι’, και μου φαινόταν φυσικό. Είναι σίγουρο αυτό που γράφεις; Συμφωνεί και ο ΝΝ μαζί σου στο @8 βλέπω.
    άσχετος είμαι τελικά!

    @10 όπου και νά’ναι ο Γς… πρόβλήμα είναι. Τι ανυπόφορος τύπος! Και αχώνευτος! Και ακαταμάχητος… ε, καλά οι γυναίκες στραβές είναι. Τώρα θα το μάθουμε;

    @19 Ο φραμπαλάς είναι άλλο πράγμα· περικοκλάδα, υπερβολική προσοχή κοκ

    @28 Πάντως εγώ έχω δει καλογέρους να δουλεύουν σκληρά.
    Αυτό να λέγεται· αλλά τρώει ο δεσπότης / ηγούμενος. Θύματα υπάρχουν σε όλα τα περιβάλλοντα· γιατί εκεί όχι;

    @32 Όλοι μέσ’ στην πατουλιά*
    Να άλλη μια λέξη που μόλις μαθαίνω

  83. Να προσθέσω ότι κάποιοι λένε και τράβαλα και τραβάγκελα (και με παρετυμολογημένο τρόπο γραφής: τραβάγγελα).

  84. sarant said

    Από το (τε)τραβάγγελο 🙂

  85. Γς said

    Είναι κι εκείνο το Trivago για ταξίδια και ξενοδοχεία

  86. Μερικά ταξίδια έχουν περισσότερα ντράβαλα από άλλα…

    Fly Emirates…

    A mingrant gets a medical treatment after having been rescue in Kuala Langsa, East Aceh, Indonesia, on Friday.
    Picture: HOTLI SIMANJUNTAK/EPA

    http://www.telegraph.co.uk/news/picturegalleries/worldnews/11608345/South-east-Asia-migrant-crisis-in-pictures.html

  87. Πέπε said

    @83 > τριπάκι:
    Στάνταρ. Τριπ, κάποτε και μεταφρασμένο σε ταξίδι, είναι η εμπειρία των ψυχεδελικών ναρκωτικών όπως το LSD και κάποια χημικά σκευάσματα που ονομάζονται απλώς τριπάκια. Κλασική φράση που λέγεται και στα ελληνικά στα αγγλικά (που και όταν μιλάμε ελληνικά τη λέμε σε αναφομοίωτα αγγλικά – ουφ! ) είναι το bad trip, όταν η ψυχεδελική εμπειρία δε βγει καλή.

    > φραμπαλάς:

    Ο φραμπαλάς δεν είναι, κυριολεκτικά, το (…μα πώς το περιγράφουν άραγε; ) – εκείνο το κόλπο στον ποδόγυρο της μακριάς φαρδιάς φούστας;

  88. Νατάσσα said

    88: Για την ακρίβεια και ετυμολογικά, είναι αυτό
    https://www.google.gr/search?q=falbala+asterix+et+obelix&rlz=1C1SAVI_enGR514GR514&espv=2&biw=1920&bih=955&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=639YVcShFqj7ygP32ID4Bg&ved=0CB4QsAQ
    ή, κατ’ επέκταση, αυτό

    🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: