Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τρεις όρκοι

Posted by sarant στο 17 Μαΐου, 2015


Το γνωστότερο ελληνικό ποίημα με τον τίτλο Όρκος είναι μάλλον ο Όρκος του Γεράσιμου Μαρκορά (1826-1911), μια εκτεταμένη ποιητική σύνθεση για την κρητική επανάσταση του 1866, που ίσως διαβάζεται ακόμα στις μέρες μας επειδή έχει συμπεριληφθεί στη διδακτέα ύλη της Λογοτεχνίας ως παράλληλο κείμενο στον Κρητικό του Δ. Σολωμού. Τον Όρκο του Μαρκορά τον βρίσκετε εδώ, όμως στο σημερινό άρθρο θα δούμε δύο (ή τρεις) άλλους Όρκους, τρία ποιήματα που αναφέρονται σε όρκους και που συνδέονται μεταξύ τους. Με την ευκαιρία, θα συμπληρώσω και καναδυό μικροφιλολογικά για τις δημοσιεύσεις των ποιημάτων αυτών.

Πριν από δυο βδομάδες, είχαμε αναφερθεί στον ποιητή Γιώργο Μυλωνογιάννη και στο βιβλίο «Ανοίχτε τα παράθυρα στο φως» του Γιάννη Παπακώστα, αφιερωμένο στο έργο του. Ένα ποίημα του Μυλωνογιάννη, που το συζητήσαμε στα σχόλια εκείνου του άρθρου, λέγεται Όρκος.

Όρκος

Ορκίζομαι στον άνθρωπο
πως άνθρωπος θα μείνω
Μήτσος Παπανικολάου

Στου μόχτου τον ολόπικρο ιδρώτα
και σ’ όσους δε χορταίνουν το ψωμί
στα μολεμένα απ’ τα μπουντρούμια χνώτα,
στο δίκιο, στην αλήθεια, στην τιμή

Στον άνθρωπο -όπου γης- τον αδερφό μου,
που τον ποτίζουν όξος και χολή,
στον ταπεινό και στο παιδί του δρόμου,
σε σας, αγωνιστές κι αρματολοί.

Των σκλάβων οι αντρειωμένοι, πρόγονοί μου,
που πέφτατε στη μάχη σα θεριά,
ορκίζομαι, ως την ώρα τη στερνή μου
να μάχομαι παντού για λευτεριά!

Με τη μορφή αυτή δημοσιεύτηκε το ποίημα στην αριστερή εβδομαδιαία εφημερίδα «Δημοκρατικός Τύπος» στις 30 Απριλίου 1950 -είναι η τελευταία από τις δημοσιεύσεις που έχω υπόψη μου. Το ποίημα περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή «Μεθεόρτια», που την εξέδωσε ο Μυλωνογιάννης το 1948, αλλά είχε νωρίτερα δημοσιευτεί στο περιοδικό Νέα Γενιά της ΕΠΟΝ, τον Ιούνιο του 1945 (τεύχος 51, 15-6-1945). Αργότερα, αναδημοσιεύτηκε και στην εφημερίδα Εξόρμηση του ΔΣΕ (φ. 25, 1.6.48), μέσα στον εμφύλιο, η οποία έβρισκε χώρο και για λογοτεχνική ύλη στις σελίδες της.

Δυστυχώς δεν έχω το βιβλίο του Μυλωνογιάννη οπότε δεν ξέρω ποια μορφή είχε εκεί, αλλά στις δύο άλλες δημοσιεύσεις (της Ν. Γενιάς και της Εξόρμησης) λείπει το «μότο» με τους στίχους του Μήτσου Παπανικολάου. Η προσθήκη του στη δημοσίευση του 1950 είναι σημαντική, αφού έτσι ο ποιητής δηλώνει ότι «απαντάει» στο ποίημα του φίλου του ή ότι εμπνεύστηκε από αυτό.

Το ποίημα του Μήτσου Παπανικολάου «Όρκος» γράφτηκε το 1925. Όπως αναφέρει ο Μιχ. Ρέμπας στην πολύ καλή εργασία του «Άπαντα τα ευρεθέντα» (Θεσσαλονίκη 2008) είναι το πιο πολιτικό ποίημα του Παπανικολάου, αντιπολεμικό και διεθνιστικό. Ο Ρέμπας λέει ότι δεν μπόρεσε να κάνει αυτοψία στην πρώτη δημοσίευση, που έγινε το 1950, κι έτσι ακολουθεί τη β’ δημοσίευση, του Τάσου Κόρφη, ο οποίος είχε παρουσιάσει το ποιητικό έργο του Παπανικολάου το 1966.

Δεν έχω πρόχειρο το βιβλίο του Κόρφη κι έτσι δεν ξέρω ποιες ακριβώς βιβλιογραφικές πληροφορίες δίνει, όμως έχω εντοπίσει μια παλιότερη δημοσίευση του ποιήματος του Παπανικολάου, που φαίνεται να μην την είχε υπόψη του ο Κόρφης (και μετά απ’ αυτόν ο Ρέμπας), αν κρίνω από το ότι σε αυτή τη δημοσίευση υπάρχει (και πάλι!) ένα μότο με στίχους άλλου ποιητή, το οποίο το παραλείπει ο Κόρφης.

ΟΡΚΟΣ

Ορκίζομαι να νικήσω ή να πεθάνω!…
Κωστής Παλαμάς
(«Πολιτεία και μοναξιά»)

Ορκίζομαι στον άνθρωπο πως άνθρωπος θα μείνω
πως το άσπρο χέρι μου ποτέ ντουφέκι δε θα πιάσει,
μονάχα για την τίμια δουλειά πλάστηκ’ εκείνο.

Κι αν έρθει ξένος κι άγνωστος καλώς τον κι ας κοπιάσει!
μέσα στο σπίτι μου κι αυτός κοντά μου θα χωρέσει
αφού μες στην αγάπη μου χωράει όλη η πλάση.

Το κριθαρένιο μου ψωμί θα κόψουμε στη μέση,
θα τόνε κάνω αδέρφι μου κι η μάνα μου παιδί της,
κι όταν χωρίσουμε στερνά η καρδιά μου θα πονέσει.

Στην πολιτεία όλης της γης θά ’μαι καλός πολίτης
κι ό,τι μου πρέπει απ’ τη δουλειά θα παίρνω, κι έχει ακόμα
για να μου δώσει κι η ζωή τόση χαρά δική της.

Είναι και μπόρες βέβαια που μας κυλούν στο χώμα,
μα όλα περνούνε, τίποτε χωρίς ν’ αφήσουν πίσω,
κι αν σήμερα έχουμε άνοιξη, χτες είχαμε χειμώνα.

Ορκίζομαι έτσι ταπεινά κι αθόρυβα να ζήσω,
όπως δεν έζησε ποτέ των κάμπων χαμομήλι,
έτσι που και τα μάτια μου μες στη χαρά να κλείσω,

ολόγυρά μου βλέποντας πως με θρηνούνε όλοι.
Τέτοιος γαλήνιος θάνατος σε μας ταιριάζει μόνο
κι η μοίρα τέτοιο θάνατο σ’ όλο τον κόσμο ας στείλει.

Ορκίζομαι στον άνθρωπο να ζω μόνο γι’ αυτόνε,
τ’ ορκίζομαι και στο ψωμί που τό ’χουνε ζυμώσει
μ’ ιδρώτα κι αίματα αυτοί που αξίζει να το τρώνε!

Μα όταν κανείς το χέρι μου θελήσει ν’ αρματώσει
κι αλίμονο, τ’ αδέρφι μου με βάλει να ξεκάνω,
κλείνω βαθιά μες στην καρδιά στοργή κι αγάπη τόση,

που ορκίζομαι στον άνθρωπο γι’ αυτόν πως θα πεθάνω!

Το ποίημα του Παπανικολάου παρουσιάζει τη στιχουργική μορφή της τερτσίνας: τρίστιχα που ο πρώτος και ο τρίτος στίχος τους ομοιοκαταληκτούν με τον μεσαίο στίχο του προηγούμενου τρίστιχου, ενώ ο ακροτελεύτιος στίχος του ποιήματος στέκεται μόνος του -και, εύλογα, είναι ο βαρύτερος, σαν επιστέγασμα του όλου ποιήματος.

Ο Παπανικολάου, στην πρώτη τουλάχιστον δημοσίευση του Όρκου, προτάσσει στο ποίημά του έναν στίχο του Παλαμά, από τη συλλογή «Η πολιτεία και η μοναξιά».

Η συλλογή αυτή, που κυκλοφόρησε το 1912, χωρίζεται σε έξι μέρη και περιλαμβάνει ποιήματα που τα περισσότερα «λογαριάζουνε χρόνια στις πλάτες τους, παιδιά καιρών πρωτύτερων», όπως γράφει στον πρόλογό του ο Παλαμάς. Ωστόσο, το έκτο μέρος, ή όπως το ονομάζει «Έχτο βιβλίο», με υπότιτλο «Στην πατρίδα που αρματώθηκε», είναι γραμμένο το φθινόπωρο του 1912, με το ξέσπασμα του πρώτου Βαλκανικού πολέμου και τις πρώτες ελληνικές νίκες.

Το έβδομο (άτιτλο, και απλώς αριθμημένο) ποίημα του μέρους αυτού είναι εκείνο που μας ενδιαφέρει:

7

Ορκίζομαι στη φλόγα των Ομήρων,
ηρώων γεννήτρα με την Ιλιάδα,
στου λόγου, στης ιδέας και στων ονείρων,

ορκίζομαι την άσβηστην Ελλάδα.
Ορκίζομαι στο φως και στην υγεία,
στην καθαρή της αρετής λαμπάδα,

στην πίστη των πατέρων την αγία,
του χαμού και της νύχτας οδηγήτρα,
πότε Αθηνά και πότε Παναγία,

του αλλόφυλου νικήτρα καταλύτρα.
Ορκίζομαι στη γλύκα της ειρήνης,
στα λιόφυτα γλαυκά, στα ξανθά κίτρα,

στην ομορφιά που από τη βρύση χύνεις,
της τέχνης κι απ’ της φύσης τα μαστάρια,
ορκίζομαι, γη θεία της Ρωμιοσύνης,

στ’ αρχαία σου και στα νέα παλικάρια
-Φωκάδες, Καραϊσκάκηδες, Λεωνίδες-
στον Έλυμπο τον κλέφτη, στα βλαστάρια

που τα τρων τουρκομάνικες ακρίδες:
Ή την ασπίδα ή στην ασπίδα επάνω!
Ορκίζομαι σ’ Εσέ, τους Διγενήδες!

που γεννάς· θα νικήσω ή θα πεθάνω.

Το ποίημα, όπως βλέπετε, είναι και πάλι οργανωμένο σε τερτσίνες, όπως άλλωστε και τα περισσότερα ποιήματα του μέρους αυτού. Να θυμίσω ότι τις τερτσίνες τις είχε επίσης χρησιμοποιήσει, με εξαιρετικά αποτελέσματα, ο Παλαμάς και στα Σατιρικά γυμνάσματά του.

Ο Παπανικολάου, επομένως, συνειδητά χρησιμοποίησε τον ίδιο στιχουργικό τρόπο με τον Παλαμά, και έβαλε στο ποίημά του ως μότο (διασκευασμένον) τον καταληκτικό στίχο του παλαμικού ποιήματος, επειδή θέλει να απαντήσει στον Παλαμά -ουσιαστικά αντιστρέφει το ποίημα του Παλαμά, κι αντί να υμνήσει την πολεμική αρετή της φυλής εμφανίζεται αδιάλλακτα αντιπολεμικός. Έχουν βέβαια μεσολαβήσει, από το 1912 ως το 1925, ο μεγάλος ευρωπαϊκός πόλεμος, η επανάσταση του 1917, η μικρασιατική εκστρατεία και η καταστροφή.

Και τρίτος στη σειρά ο Μυλωνογιάννης, βάζει μότο στο δικό του ποίημα τον καταληκτικό στίχο του Παπανικολάου, αν και δεν διατηρεί το στιχουργικό σχήμα της τερτσίνας.

Τρεις όρκοι, ένας πατριωτικός (ή εθνικιστικός; ), ένας αντιπολεμικός-διεθνιστικός, ένας αγωνιστικός.

 

 

 

Advertisements

67 Σχόλια to “Τρεις όρκοι”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >a href=http://www.kavafis.gr/lections/readings/216.mp3>Ομνύει

  2. nirevess said

    Καλημέρα
    εμένα μου άρεσε πολύ Ο Όρκος του Μαρκορά, όταν τον διάβασα. Ελπίζω να διαβάζεται ακόμα στις μέρες μας ανεξάρτητα από την ιστορία της λογοτεχνίας και από τον Κρητικό του Σολωμού, for its own sake. Απ’ ό,τι βλέπω στη Βιβλιονέτ, τελευταία έκδοσή του είναι από τον Πάπυρο, 1996, μαζί με τα Σονέτα του Μαβίλ (κυκλοφορεί).

  3. Κύρος Μοναχός said

    Παλιὸς ἀλλὰ καλὸς ὅρκος – ἀπὸ τὸν Κώστα Χατζῆ τζόβενο!

    http://www.youtube.com/watch?v=39OjVBveTmc&html5=1

  4. Γς said

    1:
    Χάριν παιδιάς (!) το έριξα κι ίσως γι αυτό δεν [μου] κάθισε:

    Ομνύω

  5. Κύρος Μοναχός said

    Ὡραῖος! (Καὶ ὡραία ἀπαγγελία – νὰ σᾶς ἔχουμε ὑπόψιν, ἀγαπητὲ Γς).

  6. Γς said

    3:
    Τζάζ.
    Μουσική ο Μίμης Πλέσσας. Στίχοι Δανάη [;]

    Στούντιο ΑΛΦΑ. Πανεπιστημίου. Υπόγειο.
    Κι ειχαμε κατέβει στο στούντιο αυτό για να τον προσκαλέσουμε σε μια εκδήλωση του Σχολείου μας (ήταν απόφοιτος) και τον θυμάμαι με μια θεογκόμενα (ντάξει συνεργάτιδά του), πρώτο όνομα της εποχής, την Τζένυ Βάνου.
    [Ναι την είδα και μετά 50 χρόνια, λίγο πριν φυγει].

    Τελικά ήρθανε στην εκδήλωση. Επαιξε πιάνο. Κάτι διασκευές δημοτικών.
    Αλλά όταν η Τζένη το έριξε στα άλλα (Ξύπνα αγάπη μου, θα πούνε ότι είμαστε όλη νύχτα αγκαλιά) οι παπάδες (οι φρερ) της έκαναν νόημα ότι έχει ξεσαλώσει παρουσία μαθητών με ήθος. Ο Γς π.χ.

  7. Gpoint said

    Προσκοπικά τα βρίσκω τα ποιήματα
    σαν των προσκόπων τα πολλά τα εξαρτήματα
    που χορηγούνται με τα πρώτα τους μαθήματα
    για να σκεπάσουν χίλια τόσα αμαρτήματα

    Αιεν αριστεύειν
    μην ερευνάτε το πιστεύειν

  8. Γς said

    5:
    Διαβάζει: Σαββίδης Γ. Π., K.Π. Kαβάφη, Ποιήματα, I, (1896-1918), Διόνυσος

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και για τους συμπληρωματικούς όρκους 🙂

  10. Γς said

  11. Σωτήρς said

    10: τα σχόλια στο youtube είναι θησαυρός. «Προπαγάνδα, ντροπή, έτσι τα μιλάγανε οι βάρβαροι»

    Οι αρχαίοι πρόφεραν το «και» σαν «κάι»;

  12. Νατάσσα said

    Ο άλλος παλαμικός όρκος που θυμάμαι από το σχολείο:

    Θα τα κρατώ τα όπλα αυτά και δε θα τα ντροπιάσω
    και μόνος και με συντροφιά, κι εδώ κι όπου κι αν λάχω
    θα πολεμήσω ακούραστα κι αφρόντιστα θα πέσω,
    και την πατρίδα μια φορά μεγάλη θα την κάμω.
    Και τους δικαίους θ’ αγαπώ και θα τιμώ τους νόμους
    θα κατατρέχω τον κακό, θα σφάζω τον προδότη.
    Κι αν ίσως ψέματα μιλώ, κολάστε με, θεοί μου.τ

    «Ύμνος εις την Αθηνάν», 1889

    Κωστής Παλαμάς

  13. sarant said

    12 Μπράβο!

    11: Έτσι φαίνεται.

  14. sarant said

    11 Πίκρα τα περισσότερα σχόλια, πράγματι!

  15. Να ευχηθούμε καλήν επιτυχία στα παιδιά μας, που αρχίζουν από αύριο τις εξετάσεις.

    Ευτυχώς, εμείς το περάσαμε αυτό το βάσανο. Τώρα πια, μόνο αίματος και ούρων… 😎

  16. Γς said

    15:

    …και PCA [προστάτου]

  17. Γς said

    Φτου!
    PSA!

  18. Γς said

  19. Νατάσσα (12), οι στίχοι που παραθέτεις είναι έμμετρη μετάφραση του όρκου των Αθηναίων εφήβων . Δεν νομίζω πως είναι μέρος του Ύμνου στην Αθηνά.

  20. Pedis said

    # 10, 11, 13 – παραπονιούνται κάποιοι ότι ακούνε τον όρκο σαν να ‘ναι στα γερμανικά. Μπορεί κάποιοι από δαύτους, να μην είχαν σπουδαίο πρόβλημα μ’ αυτόν:

    «Ορκίζομαι εις τον Θεόν τον άγιον τούτον όρκον, ότι θα υπακούω απολύτως εις τας διαταγάς του ανωτάτου αρχηγού του γερμανικού στρατού Αδόλφου Χίτλερ. Θα εκτελώ πιστώς απάσας τας ανατεθησομένας μοι υπηρεσίας και θα υπακούω άνευ όρων εις τας διαταγάς των ανωτέρων μου. Γνωρίζω καλώς ότι διά μιαν αντίρρησιν εναντίον των υποχρεώσεών μου, τας οποίας διά του παρόντος αναλαμβάνω, θέλω τιμωρηθή παρά των γερμανικών στρατιωτικών νόμων».
    (όρκος των ταγμάτων ασφαλείας)

  21. Μαρία said

    19
    Και όμως.
    Στο τέλος του Η’ http://www.24grammata.com/wp-content/uploads/2011/06/K.-Palamas-Ymnos-eis-tin-Athinan.pdf

  22. cronopiusa said

    Φοβάμαι τους όρκους και την ανάγκη των όρκων

    Palmyra: a stunning ancient city under threat from Isis – in pictures

  23. sarant said

    15: Ευχαριστούμε. δίνουμε κι εμείς 🙂

    20: 🙂
    Λένε πάντως ότι τα αρχαία ελληνικά πιθανόν να προφέρονταν όπως τα σημερινά σουηδικά

  24. cronopiusa said

    23
    Καλή σας επιτυχία και συγχαρητήρια!!

  25. ΚΑΒ said

    19,21 http://zh.scribd.com/doc/30997945/%CE%9D%CE%B5%CE%BF%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%E1%BD%B0-%E1%BC%88%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%BD%CF%8E%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-1957-%CE%92-%CE%93%CF%85%CE%BC%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85

    Οι νεότεροι ας δουν το βιβλίο της Β΄Γυμνασίου σελ. 58 Ο ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΦΗΒΩΝ και τη σημείωση κάτω αριστερά

  26. Πέπε said

    @10, 11 κ.ά. (αρχαία προφορά):

    Δε νομίζω αυτός που εκφωνεί το κείμενο, ή εκείνος που τον δίδαξε, να ισχυρίζονται ότι έχουν πετύχει με απόλυτη ακρίβεια και βεβαιότητα την προφορά. Άλλωστε, αν στη σύγχρονη Ελλάδα η προφορά έχει μικροδιαφορές από χωριό σε χωριό στην ίδια περιοχή και από γενιά σε γενιά στην ίδια οικογένεια, δεν είναι λογικό να υποθέσουμε ότι στην αρχαιότητα θα υπήρχε μία και μόνη προφορά.

    Σίγουρα όμως αυτό που ακούμε έχει μια βάση. Σίγουρα ήταν κάπως έτσι, με την έννοια ότι μπορεί μεν να μην ξέρουμε από πρώτο χέρι πώς πραγματώνονταν τα μακρά και τα βραχέα, ή πόσο ανοιχτό ήταν ένα ανοιχτό φωνήεν, ξέρουμε όμως εγγυημένα ότι υπήρχε η διάκριση μακρών-βραχέων, ανοιχτών-κλειστών κλπ..

    Σε γενικές γραμμές δε νομίζω να φτάσουμε ποτέ πολύ πιο κοντά στην αυθεντική προφορά από τόσο, εφόσον δεν υπάρχουν ηχογραφήσεις.

    Εκπληκτικός ο τρόπος που προφέρει το ῤῥ, με τη δασεία όχι πριν ή μετά αλλά πάνω στο δεύτερο ρ.

    Πάντως δεν καταλαβαίνω ακριβώς τη λογική. Λέει μερικά φ ως φ και άλλα ως ph – μήπως απλώς μπερδεύτηκε;

  27. ΚΑΒ said

    23. Καλή επιτυχία.

  28. Νατάσσα said

    Ευχαριστούμε για τις ευχές περί πανελλαδικών…

  29. Καλή επιτυχία Νικοκύρη και σε όλα τα παιδιά που δίνουν αύριο.

  30. sarant said

    Νάστε καλά, ευχαριστούμε!

  31. Καλή επιτυχία! 🙂

  32. Καλή επιτυχία, Νικοκύρη!

    15β

  33. Γς said

    Καλή επιτυχία

  34. «…Το ποίημα του Παπανικολάου παρουσιάζει τη στιχουργική μορφή της τερτσίνας: τρίστιχα που ο πρώτος και ο τρίτος στίχος τους ομοιοκαταληκτούν με τον μεσαίο στίχο του προηγούμενου τρίστιχου, ενώ ο ακροτελεύτιος στίχος του ποιήματος στέκεται μόνος του -και, εύλογα, είναι ο βαρύτερος, σαν επιστέγασμα του όλου ποιήματος…»

    Όταν έχει τη συγκκριμένη ομοιοκαταληξία λέγεται τερτσίνα νταντέσκα.

    Giustizia mosse il mio alto fattore:
    fecemi la divina potestate,
    la somma sapienza e ‘l primo amore;

    dinanzi a me non fuor cose create
    se non etterne, e io etterno duro.
    Lasciate ogne speranza, voi ch’ intrate.

    Φυσικά είναι η πιο συνηθισμένη και όταν λέμε τερτσίνα συνήθως εννοούμε αυτή. Από ότι ξέρω, όμως, τερτσίνα λέγεται οτιδήποτε έχει τρείς στίχους. Και στα σονέτα οι στροφές με τους τρεις στίχους είναι τερτσίνες, άσχετα με το είδος της ομοιοκαταληξίας.

  35. spiral architect said

    @23α: Δίνετε, τι δίνετε; Ξανά;

  36. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    35 Έχουμε κι άλλη κόρη 🙂

    34 Ναι, είναι θέμα ορολογίας Πάντως και οι καζαντζακικές τερτσίνες στο μοντέλο του Δάντη ήταν

  37. spiral architect said

    @36: Με το καλό λοιπόν, δίνει κι αυτή μαζί με τη δική μου. 🙂

  38. leonicos said

    @11 Σωτήρη, δεν είναι δυνατό ν’ αναπλάσσουμε πραγματικά την αρχαία προφορά, για δύο βασικούς λόγους: α) δεν την ακούσαμε ποτέ και β) δεν ήταν σταθερή, διότι αλλιώς δεν θα κατέληγε στη σημερινή. Αυτό που παραθέτει ο Γς είναι απλώς ερασμιακή προφορά, που είναι μια προσέγγιση ίσως αλλά δεν είναι ‘αρχαία ελληνική προφορά’.
    Υπάρχουν μερικες βεβαιότητες παρ’ όλα αυτά, όπως πχ, υπήρχε διάκριση μεταξύ κ (κάππα) και κόπα (ϙ), ότι υπήρχε κάποιο ελαφρό β με ανοιχτά χείλη, το ϝ (δίγαμα), ότι υπήρχε κάποιο τριβόμενο j (που δεν σώθηκε ως γράμμα, διότι καταργήθηκε πριν καταγραφεί η γλώσσα, αλλά το γνωρίζουμε από την ετυμολογία, εφόσον διασώθηκε σε άλλες γλώσσες και από τα αποτελέσματά του, όπως π.χ. το ρήμα βάλλω έχει δύο λ στον ενεστώτα ενώ το θέμα είναι ‘βαλ’ ή από το αι του ενεστώτα ρημάτων που στον αόριστο έχεουν α, όπως ραίνω, έρανον). Ξέρουμε επίσης ότι η δασεία προφερόταν ίσως ως h, ότι το ρ ήταν διαφορετικό από το λατινικό r, γι’ αυτό οι λατίνοι το μεταγράφουν ως rh, ενώ και στα ελληνικά έπαιρνε δασεία στην αρχή της λέξης. Ξέρουμε επίδης ότι τα β, γ. δ. προφέρονταν ως b, g, d, και φυσικά ξλέρουμε ότι υπήρχει προσωδία, σηλαδή διάκριση μεταξύ μακρών και βραχέων φωνηέντων. Όλα αυτά όμως δεν ίσχυαν παντού και πάντα, π.χ. ξ αιολική διάλεκτος δεν είχε δασεία, η σαπφώ γράφει (της γράψανε μετά δηλαδή) ὔψει το μέλαθρον ὐμήναον, Σιγά σιγά και όχι παντού το ίδιο, άρχισαν τα εκρηκτικά bgd να γίνονται τριβόμενα κ.ο.κ. αποσιωπήθηκε το ϝ, το ϙ συμφύρθηκε με το κ,, αποσιωπήθηκαν και άλλα γράμματα όπως το αρχικό σ του έχω και του ίστημι, δηλαδή η γλώσσαόπως άλλαζε μορφολογικά άλλαζε και ως προς την εκφορά της. Βέβαια δεν απαγορεύεται να προσπαθήσει κάποιος ν’ αναπλάσσει κάπως το άκουσμα της αρχαίας ελληνικής, αλλ’ όποιος ισχυρίζεται ότι προφέρει σαν αρχαίος έλληνας ή πλανάται η ψεύδεται ή μπουρδολογεί.,

  39. leonicos said

    Καλή επιτυχία επομένως στα παιδιά και το δικό σου

  40. sarant said

    37 Καλή τους επιτυχια λοιπόν!

  41. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Τρεις οι όρκοι, τρεις και οι πόντοι του αληταρά,αχάριστου προβοκάτορα σήμερα… έτσι !
    (κρίμα για τον Ολυμπιακό βέβαια, που έχει νεαρούς και καλούς έλληνες παίκτες με ήθος (πλην σπανοκάτσικα) και προπονητή διαμάντι)

  42. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Καλή επιτυχία στα κορίτσια που δίνουν εξετάσεις!

  43. Reblogged this on anastasiakalantzi50.

  44. Ριβαλντίνιο said

    @ 41 Νέο Kid L’errance d’Arabie
    Δεν σουτάρει η ομάδα που έχει την τελευταία επίθεση. Όχι την προτελευταία.

  45. Ριβαλντίνιο said

    @ 44
    (συνέχεια)

    Αυτά για την τελευταία φάση.

  46. Ριβαλντίνιο said

    @ 11, 13

    «Οι αρχαίοι πρόφεραν το «και» σαν «κάι»;»

    Αλλά τους λοιμό-λιμό το ίδιο ?

    «Θα έλθη δωρικός πόλεμος και λοιμός μαζί μ᾽ αυτόν.»

    Είναι αληθές ότι αντέτειναν μερικοί ότι ο παλαιός στίχος ωμιλούσε περί λιμού και όχι λοιμού, αλλ᾽ επί του παρόντος επεκράτησε φυσικά η γνώμη ότι η λέξις, της οποίας είχε γίνει χρήσις εις το άσμα, ήτο λοιμός, καθόσον οι άνθρωποι εμνημόνευαν τον στίχον σύμφωνα με τα παθήματά των. Αλλ᾽ εάν ποτέ επέλθη άλλος δωρικός πόλεμος μετά τον σημερινόν, και συμπέση να επέλθη λιμός, μου φαίνεται πιθανόν ότι τον στίχον θα ψάλλουν με την λέξιν αυτήν.

  47. Ριβαλντίνιο said

    Final 4: Ματσιούλις: «Ο Σπανούλης μου είπε πως είμαι… πουθενάς, αλλά…»

  48. sarant said

    42 Ευχαριστούμε!

    46 Για να γίνει λογοπαίγνιο δεν είναι ανάγκη να υπάρχει ομόηχο, μπορεί απλώς να είναι παρεμφερής η προφορά.

  49. Βάταλος said

    Αγαπητοί κύριοι, επιτρέψατε και εις τον γερο-Βάταλον μίαν παρέμβασιν επί της παρούσης αναρτήσεως…

    1) Βλέπω αυτήν την στιγμήν εις τον «Σκάϊ» τον υπουργόν Παιδείας Αριστείδην Μπαλτάν εις την εκπομπήν του Παύλου Τσίμα και είμαι σοκαρισμένος: Τού λείπουν 3 δόντια από την κάτω μασέλαν!!.. Δεν αντιλαμβάνονται οι φίλοι Συριζαίοι ότι οι Γερμανοί παρακολουθούν Ρωμέικην Τηλοψίαν και θα το κάμουν πρωτοσέλιδον ότι ο 72χρονος υπουργός Παιδείας του Ρωμέικου δεν έχει χρήματα να βάλει τα δόντια του; Ιησούς Χριστός νικά κι όλα τα κακά σκορπά…

    2) Μία από τας μεγάλας επιτυχίας των Γαλιλαίων (ως τους απεκάλει ο Μέγας Ιουλιανός) είναι ότι κατάφεραν να κάμουν τους Έλληνας να λησμονήσουν την εξαίρετον πατρώαν προφοράν και να υιοθετήσουν την εβραϊκήν τοιαύτην: Ακούσατε έναν πολίτην του Ισραήλ να ομιλεί τα εβραϊκά ή τα αγγλικά. Θα αντιληφθείτε αμέσως ότι ο τρόπος που προφέρουν οι Ρωμιοί τα ελληνικά και τα αγγλικά είναι ακριβώς ο ίδιος με των Ισραηλινών!..

    Βεβαίως και η Ερασμική προφορά είναι πιό κοντά στην αρχαιοελληνική, ωστόσον ορθώς δεν την υιοθετήσαμε. Το διατί μάς το εξηγεί ο μέγας φιλόλογος Ιωάννης Σταματάκος, συγγραφεύς του ομωνύμου λεξικού της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης: «Θὰ ἦτο ἑπομένως μωρία ἐκ μέρους μας νὰ δημιουργήσωμεν ἡμεῖς μεγάλας δυσκολίας παραδεχόμενοι τὴν Ἐρασμιακὴν προφοράν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπὸ τῆς ἀρχαιότητος ἤδη εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἐξέλιξις τῆς προφορᾶς πρὸς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Διότι διὰ τοὺς ξένους ἡ Ἐρασμιακὴ προφορὰ δὲν ἀποτελεῖ ἐπανάστασιν, ἢ μᾶλλον ἀνατροπήν, ὑπαρχούσης καταστάσεως. Ἀντιθέτως εἴς τινα σημεῖα συμφωνεῖ πρὸς τὴν προφορὰν τῆς Ἐθνικῆς των γλώσσης, ἐν ᾧ δι’ ἡμᾶς τοὺς σημερινοὺς Ἕλληνας τὸ πρᾶγμα εἶναι διάφορον: ἡμεῖς προφέρομεν κατὰ ἕνα τρόπον τοὺς φθόγγους καὶ τὰς λέξεις τῆς Νέας Ἑλληνικῆς, θὰ ἦτο δὲ πολὺ δύσκολον νὰ συνηθίσωμεν νὰ προφέρωμεν κατὰ διάφορον τρόπον τοὺς ἰδίους φθόγγους (καὶ σχεδὸν τὰς ἰδίας λέξεις), ὅταν εἰδοποιήσωμεν τὸν ἑαυτόν μας ὅτι πρόκειται νὰ ἀναγνώσωμεν ἀρχαῖον κείμενον, δηλ. κατὰ παραγγελίαν, οὐ μόνον δὲ δύσκολον ἀλλὰ καὶ ἄσκοπον, καὶ ἑπομένως ἀνόητον».

    3) Παρόλα αυτά, ευρέθη είς ιερεύς του Ραββίνου Χριστού, ο διαβόητος πράκτωρ των Ρώσσων, Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων να συγγράψει τον 19ον αιώνα το εξ 800 σελίδων σύγγραμμά του «Περί της Γνησίας Προφοράς της Ελληνικής Γλώσσης», ό δύνασθε να καταβιβάσητε από την Ανέμην,

    http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/a/8/9/metadata-01-0000974.tkl?dtab=m&search_type=simple&search_help=&display_mode=overview&wf_step=init&show_hidden=0&number=10&keep_number=&cclterm1=&cclterm2=&cclterm3=&cclterm4=&cclterm5=&cclterm6=&cclterm7=&cclterm8=&cclfield1=&cclfield2=&cclfield3=&cclfield4=&cclfield5=&cclfield6=&cclfield7=&cclfield8=&cclop1=&cclop2=&cclop3=&cclop4=&cclop5=&cclop6=&cclop7=&isp=&search_coll%5Bmetadata%5D=1&&stored_cclquery=&skin=&rss=0&lang=el&ioffset=1&offset=1

    διά να γελάτε πολλάς ώρας με τα χονδροειδή επιχειρήματα του εν λόγω καλογήρου. Όστις, απευθύνει το βιβλίον του προς την Νεολαίαν της Ρωσσίας, διά να την πείση να μή υιοθετήση την Ερασμικήν προφοράν!.. Και ευρέθη ο άσπονδος φίλος του κ. Σαραντάκου, Σαράντος Καργάκος, να γράψη το σωτήριον έτος 1994 εν υμνητικόν άρθρον εις τον «Οικονομικόν Ταχυδρόμον» διά το εν λόγω σύγγραμμα του πράκτορος των Ρώσσων, Οικονόμου του εξ Οικονόμων!..

    http://invenio.lib.auth.gr/record/11712/files/npa-2004-11362.pdf

    4) Διά τον Όρκον των Αθηναίων Εφήβων εκπλήττομαι που ουδείς Ρωμιός αναγνώστης του παρόντος Ιστολογίου ετόλμησε να επισημάνη πως είναι πλαστός. Μάλιστα, η ελληνική Wikipedia τον έχει λάθος!.. http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%8C%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%91%CE%B8%CE%B7%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BD_%CE%95%CF%86%CE%AE%CE%B2%CF%89%CE%BD
    Αν δεν πιστεύετε τον γερο-Βάταλον, δύνασθε να συγκρίνητε το κείμενον με αυτό του ρήτορος Λυκούργου από τον λόγον του Κατά Λεωκράτους
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0151%3Aspeech%3D1%3Asection%3D77

    Ωστόσον, η έγκυρος Αγγλική Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Ephebic_Oath όχι μόνον τον αναφέρει ορθώς, αλλά και γράφει σαφώς ότι πρόκειται περί εμβολίμου κειμένου που δεν υπήρχε εις τα μεσαιωνικά χειρόγραφα του «Κατά Λεωκράτους»: «The oath was not preserved in the Medieval manuscripts of Lycurgus’ Against Leocrates. The version now printed in the editions is based on an inscription found in 1932 at Acharnae.[12] »

    Όπως σίγουρα γνωρίζει ο ρέκτης κ. Σαραντάκος υπάρχει μία αγρία διαμάχη των κλασικών φιλολόγων διά την πλαστότητα του Όρκου των Αθηναίων Εφήβων κι ότι είναι χαλκευμένος από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών που βρήκε την περίφημη στήλη στο Μενίδι το 1932 με τον Όρκο των Πλαταιέων. Δίνω απλώς μερικές παραπομπές για να πεισθούν οι άπιστοι Θωμάδες του Ιστολογίου, με πρώτον και καλύτερον τον μέγιστον Paul Cartledge που αναλύει έξοχα πώς στήθηκε η απάτη

    https://books.google.gr/books?id=ps6wJLY4WBAC&pg=PA169&lpg=PA169&dq=ephebic+oath,+1932+at+Acharnae&source=bl&ots=o3bOqYpuQ6&sig=tbQ1OjJMgc0v-OycuNdZ078067Q&hl=el&sa=X&ei=Zd9YVbbvM8i0UdqRgPAO&ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&q=ephebic%20oath%2C%201932%20at%20Acharnae&f=false

    http://www.ascsa.edu.gr/pdf/uploads/hesperia/25068041.pdf

    https://www.academia.edu/3724375/The_Place_of_Publication_of_the_Ephebic_Oath_and_Oath_of_Plataia

    https://books.google.gr/books?id=n02hti18WCsC&pg=PT81&lpg=PT81&dq=ephebic+oath,+1932+at+Acharnae&source=bl&ots=RFOIPbUXDB&sig=8Dr3xJ3zQ7CeS6xNcLITlbTkjjY&hl=el&sa=X&ei=Zd9YVbbvM8i0UdqRgPAO&ved=0CFsQ6AEwCA#v=onepage&q=ephebic%20oath%2C%201932%20at%20Acharnae&f=false

    https://books.google.gr/books?id=OBsUFB0ZLJYC&pg=PA6&lpg=PA6&dq=ephebic+oath,+1932+at+Acharnae&source=bl&ots=rjOLzjbFKu&sig=X1QspOynwwsWDCeQ8PDpp29SQes&hl=el&sa=X&ei=Zd9YVbbvM8i0UdqRgPAO&ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&q=ephebic%20oath%2C%201932%20at%20Acharnae&f=false

    Δεν σάς συνιστώ να εντρυφήσετε εις το ζήτημα, διότι είναι τεράστιον και θα χάσετε πολυτίμους ώρας. Πιστέψατε τον γερο-Βάταλον: Ο Όρκος των Αθηναίων Εφήβων είναι ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ, μία ακόμη απάτη του Ρωμέϊκου, όπως ο Κ. Κουκίδης, ο Όρκος στην Ώπι του Μεγάλου Αλεξάνδρου (τον κατεσκεύασε – ως γνωστόν – ο Χρήστος Ζαλοκώστας), ο χρησμός της Πυθίας («Είπατε τω Βασιλεί κλπ.») στον Μέγιστο Ιουλιανό (τον κατεσκεύασε ο ρωμιός καλόγηρος Γεώργιος Κεδρηνός τον 10ο αιώνα) και τόσα άλλα που δεν θέλω να μεταφέρω εδώ για να μή σάς κουράσω…

    Μετά πλείστης τιμής
    Β.

    ΥΓ: Επειδή ο εξαίρετος αναγνώστης του Ιστολογίου, καθηγητής κ. Νικολάου, με ηρώτησε εις άλλο νήμα αν είμαι καινούργιος αναγνώστης του Ιστολογίου ή νέος εις την ηλικίαν, του απαντώ: Είμαι γεννηθείς τω 1935 (έπιασα αισίως τα 80) και υπήρξα συμμαθητής του συνομηλίκου μου Κώστα Σημίτη και του νεώτερου Γιάννη Δραγασάκη το σωτήριον έτος 1963 εις το London School of Economics. Βάζω στοίχημα ότι οι δύο αυτοί συμμαθηταί μου (σημειώσατε ότι είχαμε πάει για σεμινάρια στο LSE και δεν ήμασταν κανονικοί μεταπτυχιακοί φοιτηταί, όπως γράφει εις το βιογραφικόν του ο κ. Σημίτης) θα εκαταλαβαν ήδη ποίος είμαι…

  50. ΚΑΒ said

    . Μακάρι οι άλλες κόκκινες γραμμές να μην εκπορθηθούν.

    . Λυπάμαι τους οπαδούς, χαίρομαι τους φιλάθλους.Οι πρώτοι φανατισμένοι, οι άλλοι μετριοπαθείς.Οι μεν στενόμυαλοιι, οι δε απροκατάληπτοι.
    Και βέβαια όχι μόνο στον αθλητισμό

  51. Ριβαλντίνιο said

    @ 48β
    Α, ωραία. Ευχαριστώ πολύ ! Μου λύθηκε μια απορία γι’αυτό το χωρίο που μου είχε δημιουργήσει μια εκπομπή του …Άδωνι εδώ και καιρό. (Γι’αυτόν αυτό ήταν απόδειξη ότι δεν ίσχυε η ερασμική προφορά .)

  52. cronopiusa said

  53. Βάταλε, αν ο όρκος των Αθηναίων εφήβων είναι «χαλκευμένος από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών που βρήκε την περίφημη στήλη στο Μενίδι το 1932», πώς τον ήξερε και τον περιέλαβε στον «Ύμνον εις την Αθηνάν» ο Παλαμάς το 1889;
    Όσο για τον ισχυρισμό ότι οι Γαλιλαίοι «κατάφεραν να κάμουν τους Έλληνας να λησμονήσουν την εξαίρετον πατρώαν προφοράν και να υιοθετήσουν την εβραϊκήν τοιαύτην», είναι εξίσου ανόητος με τα επιχειρήματα όσων αρνούνται ότι κατά βάση η λεγόμενη ερασμιακή προφορά είναι πολύ πλησιέστερη από τη δική μας στην προφορά των Αθηναίων της κλασικής εποχής. Η αρχαία εβραϊκή, όπως δείχνει το σύστημα των φωνηεντικών συμβόλων με τα οποία οι λόγιοι του πρώιμου Μεσαίωνα προσπάθησαν να δηλώσουν την προφορά της, πρέπει οπωσδήποτε να είχε διακρίσεις χρόνου ή ανοίγματος φωνηέντων. Αν η σημερινή προφορά των Ισραηλινών πράγματι θυμίζει, στο φωνηεντισμό της τουλάχιστον (γιατί κατά τα άλλα είναι γεμάτη από τον τόσο δύσκολο για τους Έλληνες φθόγγο sh, διακρίνει δύο και στην «πρότυπη» μορφή της τρία είδη χ, και έχει έναν πολύ χαρακτηριστικό επιτονισμό τελείως διαφορετικό από των ελληνικών), την ελληνική, αυτό οφείλεται στο ότι ο Ελιέζερ μπεν-Γιουδά και οι πρώτοι σιωνιστές υιοθέτησαν συνειδητά τη μεσογειακή (σεφαραδίτικη) προφορά της εβραϊκης, η οποία έχει τα πέντε όλα κι όλα φωνήεντα… των ισπανικών, που είναι ίδια με των ελληνικών.

  54. Πέπε said

    53: Κανείς δεν είναι δυνατόν να ξεχάσει την αρχαία προφορά της γλώσσας του, απλούστατα γιατί δεν τη θυμάται. Δεν υπάρχει εμπειρία πέραν της άμεσης προσωπικής, δηλαδή όσους έχει ακούσει κανείς αυτοπροσώπως να μιλάνε: τους γονείς του, τους παππούδες του, άντε και τους προπαππούδες του ίσως. Ηχογράφηση δεν υπήρχε εκείνο τον καιρό.

    Άρα οι αλλαγές, αν γίνονται, γίνονται από γενιά σε γενιά. Είναι δυνατόν αυτό; Να μιλάει κανείς τη μητρική του γλώσσα διαφορετικά από τη μητέρα του;

    Είναι απολύτως δυνατόν. Πάμπολλοι σημερινοί Έλληνες προφέρουν (και γενικότερα μιλάνε) ελαφρώς διαφορετικά από τους γονείς τους. Χωρίς οι περισσότεροι, πιστεύω, να έχουν έρθει σε επαφή με Γαλιλαίους.

    Άγγελε, για να πούμε και καμιά σοβαρή κουβέντα, γράφεις: ο Ελιέζερ μπεν-Γιουδά και οι πρώτοι σιωνιστές υιοθέτησαν συνειδητά τη μεσογειακή (σεφαραδίτικη) προφορά της εβραϊκης. Μα μιλιόταν η εβραϊκή τότε; Υποθέτω ότι θα εννοείς την προφορά με την οποία διάβαζαν τα αρχαία κείμενα – όπως λέμε αγγλική / γαλλική / ιταλική προφορά των λατινικών. Ώστε όπως με τη Λατινική σήμερα (και παλιότερα), έτσι και με την Εβραϊκή, κάθε γλωσσική κοινότητα την πρόφερε αλλιώς;

  55. spiral architect said

    Ορκίζομαι εις την μισήν μου περιουσίαν! 😀

  56. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Καλά ,έχει πολλή πλάκα να ρητορεύουν οι γαύροι περί φιλάθλου πνεύματος… 😆
    (και τέλος πάντων, αν θίξαμε τον φραγκοφονούλη ,ας μάς κάνει μήνυση να πάρει κανα φραγκάκι…)

  57. Παύλος said

    Όταν άρχισαν να βάζουν τόνους στις λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας έγραφαν κάι ή καί;

  58. spiral architect said

    Για την ερασμιακή προφορά των αρχαίων ελληνικών ρωτήστε τους Ολλανδούς φιλολόγους.

  59. sarant said

    57 «Και» έγραφαν, αλλά τότε νομίζω ότι πρόφεραν ke.

  60. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Eπειδή δηλαδή ο Έρασμος δεν μπορούσε να πει το βου και το δου και το γου …πρέπει τώρα να πιστέψουμε ότι οι αρχαίοι έλληνοι γκάβγκιζαν και έλεγκαν κάι-κάι-κάι… λες και έταν ο Ρανταπλάν ο σκούλος;

  61. leonicos said

    Βέλαζαν βῆ, βῆ, βῆ

  62. Νατάσσα said

    Θέμα έκθεσης: Σε ομιλία που θα εκφωνήσετε σε ημερίδα του Δήμου σας με θέμα
    «Προστασία και αξιοποίηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς», να εκθέσετε
    τις απόψεις σας (500-600 λέξεις) σχετικά με:
    α) τους λόγους για τους οποίους πρέπει το ευρύ κοινό να πλησιάσει και να
    γνωρίσει τους χώρους και τα μνημεία της πολιτισμικής μας κληρονομιάς
    και
    β) τις δραστηριότητες με τις οποίες οι πολίτες και ειδικότερα οι νέοι θα
    εξοικειωθούν με αυτά.

  63. ΚΑΒ said

    Όλοι οι άλλοι είναι αδωρότατοι χρημάτων!

  64. Κύρος Μοναχός said

    «Βέλαζαν βῆ, βῆ, βῆ». Θεωρῶ ἀδιανόητο νὰ μὴν ὑπάρχει σὲ ὁποιαδήποτε γλώσσα τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἠχομιμητικό -β-, εἰδικὰ μάλιστα ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ὑπάρχει ἡ (ἐπίσης ἠχομιμητική) λέξη «βοή», ποὺ ἀπαιτεῖ ἦχο διαρκείας καὶ ὄχι τὸ κοφτό -b-. Γι’ αὐτὸ πιστεύω ὅτι τὸ γράμμα -β- κάλυπτε ἱστορικὰ καὶ τοὺς δύο φθόγγους, τὸν β καὶ τὸν b. (Θὰ μποροῦσε νὰ ὑποθέσει κανεὶς ὅτι ὁ φθόγγος -β- ἦταν συνδυασμὸς τοῦ b μὲ τὸ δασὺ πνεῦμα (bh) – μόνο ποὺ δὲν ἔχει διασωθεῖ κάτι τέτοιο οὔτε στὰ γραπτὰ ἀπευθείας οὔτε στὰ κείμενα περὶ γλώσσας (ἀπὸ ὅσο μπορῶ νὰ γνωρίζω).
    Ἡ ἐρασμιακὴ προφορὰ εἶναι μιὰ σχετικὰ καλὴ ὑπόθεση γιὰ τὸ πῶς ἐκφέρονταν τὰ ἑλληνικὰ μιᾶς συγκεκριμένης διαλέκτου σὲ μία συγκεκριμένη χρονικὴ περίοδο, πολὺ πρὶν τοὺς ἑλληνιστικοὺς χρόνους σίγουρα, ἀλλὰ δὲν παύει νὰ εἶναι ὑπόθεση καὶ νὰ ἀναφέρεται μόνο σὲ μία συγκεκριμένη διάλεκτο καὶ σὲ μιὰ συγκεκριμένη ἐποχή.

  65. nestanaios said

    Ετυμολογία; «ορκ-ος» και (ομνυ-ω, ομνυ-μι).
    Περί προφοράς. Το επιτατικό μόριο «ι» κάποτε ήταν σίγουρα άφωνο.

  66. sarant said

    64 Nαι, μπορεί να έκαναν ό,τι και οι Ισπανοί σήμερα.

  67. Πέπε (54), η σύγκριση με τη λατινική είναι ιδιαίτερα εύστοχη. Η εβραϊκή δεν μιλιόταν βέβαια πια ως γλώσσα καθημερινής επικοινωνίας, δεν έπαψε όμως ποτέ να γράφεται από λογίους, και εκτός από τη μεγαλόφωνη ανάγνωση ιερών κειμένων, μιλιόταν όταν χρειαζόταν, π.χ. μεταξύ λογίων με διαφορετική μητρική γλώσσα. Αλλά βέβαια, όπως και με τα λατινικά, η προφορά διέφερε από τόπο σε τόπο. Οι γερμανόφωνοι Εβραίοι πρόφεραν ένα από τα δύο α της μεσογειακής προφοράς σαν ο, το ο σαν οϊ, ένα από τα δύο ε σαν εϊ και το αρχαίο θ (τ στη μεσογειακή προφορά) σαν σ, και κυρίως τόνιζαν στην παραλήγουσα τις οξύτονες λέξεις (που είναι και οι περισσότερες). Έτσι, το Σάββατο, στη Μεσόγειο σσαμπάτ, το πρόφεραν περίπου σσάμπες!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: