Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η καλύβα της Γαλάτειας και πάλι

Posted by sarant στο 31 Μαΐου, 2015


Το σημερινό άρθρο είναι επανάληψη ενός παλιότερου, που είχε αρχικά δημοσιευτεί πριν από δύο μόλις χρόνια (και ούτε). Ο λόγος για την τόσο κοντινή αναδημοσίευση (συνήθως προτιμώ να αναδημοσιεύω άρθρα αφού περάσουν 3-4 χρόνια από την αρχική δημοσίευση) είναι διπλός: αφενός, υπάρχει κάτι καινούργιο που μπορεί να προστεθεί -τις προάλλες πήρα ηλεμήνυμα από τον καθηγητή Αλέξη Πολίτη, ο οποίος με ενημέρωσε για ένα εύρημά του που προσθέτει νέα στοιχεία στο θέμα. Και αφετέρου, ξανακοιτάζοντας το παλιό μου εκείνο άρθρο, συνειδητοποίησα ότι είχε δημοσιευτεί αρχικά την Κυριακή 13 Αυγούστου (του 2013). Όσοι έχουν ιστολόγιο θα ξέρουν ότι τα καλοκαιρινά σαββατοκύριακα η κίνηση είναι αρκετά μειωμένη, αλλά το σαββατοκύριακο της χρονιάς με τη χαμηλότερη κίνηση, μαζί με τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, είναι το σαββατοκύριακο κοντά στον Δεκαπενταύγουστο -άρα, την αρχική δημοσίευση του άρθρου αρκετοί θα την έχασαν, οπότε μπορούμε να την επαναλάβουμε τώρα, που και πάλι είναι σαββατοκύριακο μειωμένης κίνησης λόγω του τριημέρου.

Επαναλαμβάνω λοιπόν το παλιό μου άρθρο, επικαιροποιημένο και με κάποιες τροποποιήσεις.

Μια φράση που έχουμε για να δείξουμε τον απόλυτο έρωτα, όταν κάποιος αρνείται πλούτη και δόξες αρκεί να βρίσκεται μαζί με το αγαπημένο του πρόσωπο, είναι «την Γαλάτειαν και μίαν καλύβην». Η φράση έχει γίνει παροιμιώδης, κι αν γκουγκλίσετε το «και μίαν καλύβην» ή το δημοτικότερο «και μια καλύβα» θα δείτε διάφορες παραλλαγές, όπου το αγαπημένο πρόσωπο δεν έχει όνομα: «την αγάπη μου και μίαν καλύβην» ή «την καλήν μου και μίαν καλύβην» ή ακόμα «την καρδίαν σου και μίαν καλύβην». Ωστόσο, θα εστιαστούμε κυρίως στη Γαλάτεια, μια και αυτή η παραλλαγή έχει περισσότερο ενδιαφέρον.

Στη βάση εννοιών της Λέξιγκραμ, η φράση «την Γαλάτειαν και μίαν καλύβην» υπάρχει στην κατηγορία «βούληση», υποκατηγορία «μόνο αυτό θέλω», μαζί με την άλλη, πολύ κοινότερη, «και ξερό ψωμί», όπως λέμε ΠΑΟΚ και ξερό ψωμί -κι άλλες πολλές παραλλαγές.

Θέλω λοιπόν μόνο τη Γαλάτεια, αλλά πώς βγήκε η φράση; Διότι, παρά την καθαρευουσιάνικη διατύπωση, δεν είναι αρχαίο ρητό, όπως είδα κάπου στο Διαδίκτυο. Πρόκειται για μια φράση που, πράγμα σπάνιο, ξέρουμε από ποιον γεννήθηκε σε αυτή τη μορφή. Την είπε, ή μάλλον την έγραψε, ο Νίκος Καζαντζάκης, νεαρός τότε και ερωτευμένος με τη Γαλάτεια Αλεξίου, στο Ηράκλειο της ακόμα αυτόνομης Κρήτης, γύρω στο 1908. Τις λεπτομέρειες δεν τις θυμάμαι καλά, και γράφω μακριά από τα κιτάπια μου, αλλά καθώς απαντούσε στις ερωτήσεις του λευκώματος ενός συμμαθητή του, κάτι που ήταν πολύ αγαπημένη ασχολία των νέων της εποχής, φτάνοντας στην ερώτηση «Τι επιθυμείτε από την ζωήν;» (ή κάπως έτσι), απάντησε: «Την Γαλάτειαν και μίαν καλύβην». Δεν ήταν μεγάλη πόλη το Ηράκλειο, όλοι κατάλαβαν ποιαν εννοούσε, δεν το κρατούσε άλλωστε και μυστικό. Την απέκτησε αργότερα τη Γαλάτεια, αλλά όπως ξέρουμε δεν έμειναν μαζί για πολύ.

Τη φράση του Καζαντζάκη, που έγινε παροιμιώδης, την πήρε αργότερα ο Εγγονόπουλος, και από σύζευξη τη μετάτρεψε σε δίλημμα, στο οποίο έδωσε απάντηση:

την ποίησιν ή την δόξα;
την ποίηση
το βαλάντιο ή την ζωή;
τη ζωή
Χριστόν ή Βαραββάν;
Χριστόν
την Γαλάτειαν ή μιαν καλύβην;
την Γαλάτεια
την Τέχνη ή τον θάνατο;
την Τέχνη
τον πόλεμο ή την ειρήνη;
την ειρήνη

(Από το Γλωσσάριο των ανθέων).

Όλα καλά, αλλά η ιστορία δεν σταματάει εδώ. Η απάντηση του Καζαντζάκη στο λεύκωμα ήταν τάχα ξεκάρφωτη, απλή εκδήλωση του έρωτά του ή την εμπνεύστηκε από κάπου αλλού;

Ξέρουμε ότι το όνομα της Γαλάτειας είναι διάσημο από την ιστορία του Πυγμαλίωνα, ενός Κύπριου γλύπτη, που έφτιαξε μια μέρα ένα γυναικείο άγαλμα από ελεφαντόδοντο, τόσο όμορφο που το ερωτεύτηκε -και η Αφροδίτη τού έκανε τη χάρη να ζωντανέψει το άγαλμα, οπότε παντρεύτηκαν και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα. Την ιστορία την αφηγείται ο Οβίδιος στο 10ο βιβλίο των  Μεταμορφώσεων, και στη συνέχεια το θέμα αυτό το χρησιμοποίησαν και πολλοί άλλοι μέσα στους αιώνες -πρόχειρα θυμόμαστε τον Πινόκιο. Πυγμαλίων λέγεται και μια κωμωδία του Τζορτζ Μπέρναρ Σόου, όπου ένας καθηγητής φωνητικής αναλαμβάνει να διαπαιδαγωγήσει ένα λαϊκό κορίτσι -ίδιο θέμα με το νεότερο «Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα».

Ωστόσο, το θέμα της απάρνησης πλούτου και δόξας για χάρη του έρωτα δεν υπάρχει στην ιστορία του κλασικού Πυγμαλίωνα, άρα δεν είναι αυτή η πηγή της έμπνευσης του Καζαντζάκη ή τουλάχιστον δεν είναι αυτή η άμεση πηγή. Η φράση με τη Γαλάτεια και την καλύβα υπάρχει, πριν από τον Καζαντζάκη, στην τραγωδία του ρομαντικού ποιητή Σπυρίδωνα Βασιλειάδη, που πέθανε νεότατος, στα εικοσιεννιά του χρόνια, το 1874 αλλά πρόλαβε να δώσει σημαντικό έργο, πάντα με τους περιορισμούς της εποχής του και με μια φριχτή καθαρεύουσα να το κάνει σήμερα αδιάβαστο (και με τις δυο έννοιες της λέξης).

Ο Βασιλειάδης λοιπόν, παρουσίασε γύρω στα 1870 το «δράμα εις πέντε πράξεις» Γαλάτεια, το οποίο εκτυλίσσεται στην Κύπρο το 1361 π.Χ. (ακρίβεια που σκοτώνει). Εκεί πρωταγωνιστεί ο βασιλιάς Πυγμαλίων, που είναι και γλύπτης και έχει φτιάξει το άγαλμα της Γαλάτειας που το ζωντάνεψαν οι θεοί, και την έχει παντρευτεί, εκείνη όμως βγήκε άπιστη γυναίκα και μπαμπέσα και κάνει τα γλυκά μάτια στον Ρέννο, τον αδελφό του, που είχε φύγει νέος απ’ την Κύπρο, με την πατρική κατάρα στις πλάτες και τώρα επιστρέφει από την Αργοναυτική εκστρατεία. Η Γαλάτεια δασκαλεύει τον Ρέννο να ζητήσει όχι μόνο το μερίδιο του βασιλείου που του αναλογεί, αλλά και ολόκληρο το βασίλειο, καλώντας τον αδελφό του σε μονομαχία, όμως ο Πυγμαλίωνας δεν ενδιαφέρεται για τίποτε άλλο παρά για την αγάπη της Γαλάτειας. Κι εκεί λέει τη φράση που έμπνευσε τον Καζαντζάκη: Δι’ εμέ αρκεί μία της Κύπρου καλύβη και η Γαλάτεια. Για να πάρετε μια γεύση της γλώσσας, μεταφέρω παρακάτω ολόκληρο το απόσπασμα (το βρήκα εδώ).

ΡΕΝΝΟΣ (ἀνεγείρων θυελλῶδες τὸ μέτωπον). Ἡ Κύπρος εἶνε μικρά. Ὁ βασίλειος θρόνος αὐτῆς ἔχει μίαν μόνην ἕδραν. Τίς θὰ καθίσῃ ἐκεῖ; Δύο βασιλεῖς ὁμοῦ θὰ ἦσαν νάννοι. Καλλίτερον ἐν μέσῳ τῶν ἐρήμων καὶ μόνος ὡς λέων, παρὰ ἐν μέσῳ πόλεως ἐγὼ καὶ μετ’ ἄλλου συνάρχων. Εἷς τῶν δύο ἡμῶν ἂς μείνῃ ὄρθιος καὶ βασιλεύς. (Ἀνασπῶν τὴν σπάθην). Ἓν ἔτι δύναμαι: νὰ μὴ γείνω ἀπὸ ἐνέδρας φονεύς. Φορεῖς σπάθην˚ ἂς ἀγωνισθῶμεν ἀνίλεοι καὶ ὡς ἄνδρες. Τίς θὰ καθήσῃ εἰς τὸν θρόνον τῆς Κύπρου; Εἰς τὴν ἐρώτησιν ταύτην ἂς ἀποκριθῶσιν αἱ σπάθαι ἡμῶν καὶ οἱ θεοί. Ἐὰν ἀποθάνῃς, ἡ ἀρὰ τοῦ πατρὸς ἐπ’ ἐμὲ εἶνε μεγαλειτέρα τῆς ἀρᾶς ἀδελφοῦ˚ ἐὰν φονευθῶ, πληροῦται ἡ ἐπ’ ἐμοῦ εἱμαρμένη, εἱμαρμένη κατάρατος.

ΠΥΓΜΑΛΙΩΝ (γαλήνιος καὶ οὐράνιος διανοίγων τὰ στήθη του). Ἐὰν εὑρίσκῃς τὸ στῆθος τοῦτο ἀγριώτερον τῶν θηρίων καὶ τῶν βαρβάρων, καθ’ ὧν εἰς τὰ ἄκρα καὶ τάς ἐρήμους τοῦ κόσμου ἠγωνίσθης, κτύπα αὐτό, Ρέννε, καὶ διέλασον ἀνίλεως. Ἀλλ’ ἐγὼ οὐδέποτε, ὁ Πυγμαλίων οὐδέποτε θέλει ἀνεγείρῃ τὴν σπάθην κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ του. (Ὁ Ρέννος φρίσσων ἐπικρατεῖ τὴν σπάθην τρέμουσαν καὶ τὸ βλέμμα κατὰ γῆς). Δειλιᾷς;… Οἱ θρόνοι τῶν βασιλέων δίδουσι δούλους, ὄχι ἀδελφούς, Ρέννε. -Ἐλθὲ λοιπόν. (Ἀποζωννύμενος τὴν βασιλικὴν σπάθην του). Ἐν ὀνόματι τοῦ εὐόρκου Διός, παραιτοῦμαι τοῦ πατρῴου σήμερον θρόνου καὶ ἀνακηρύσσω σὲ βασιλέα τῆς Κύπρου, Ρέννε. Ἀντὶ τῆς δολοφόνου λεπίδος τοῦ ἀδελφοῦ, ἣν μοὶ ᾔτησας, σὲ περιβάλλω τὴν βασίλειον σπάθην τοῦ ἡγεμόνος. Ἔχε τὸν θρόνον καὶ ζῆθι εὐδαίμων καὶ παράμεινον ἀδελφός, ἀδελφέ μου. –Δι’ ἐμὲ ἀρκεῖ μία τῆς Κύπρου καλύβη καὶ ἡ Γαλάτεια. Ὁ ἔρως, ἡ πίστις, ἡ ζωὴ τῆς Γαλατείας πρός με εἶνε ἡ θειοτάτη καὶ μόνη εὐδαιμονία μου. Τί πρὸς ἐμὲ τὰ πλούτη τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου; Τὸ οὐρανιώτερον τῶν ὀνείρων μου ἔλαβε δι’ ἐμὲ ζωήν, ὑπὸ τὰ δάκρυα καὶ τὰ φιλήματά μου ἀνέστη ἡ Γαλάτεια, θεῖος καὶ ἄπλετος καὶ αἰώνιος πρός με ἔρως, ὡς ὁ ἐπάνω οὐρανὸς ἤδη ἀναζῇ καὶ ἀνάσσει ὁ ἀδελφός μου: εἶδες θνητὸν ἑμοῦ εὐδαιμονέστερον;

Μπροστά σε τέτοιο ψυχικό μεγαλείο ο Ρέννος βλέπει το φως του, πηγαίνει να βρει τη Γαλάτεια εκεί που έχουν συμφωνήσει και τη σφάζει με το σπαθί του, φωνάζοντάς της: Μαινὰς ἀγνώμων, προδότις, ἀπόθανε! Φτάνει στη σκηνή ο Πυγμαλίων, καταλαβαίνει τι έγινε, δίνει στη Γαλάτεια έναν τελευταίο ασπασμό και πέφτει η Αυλαία.

Το έργο έγινε μεγάλη επιτυχία, μεταφράστηκε σε ξένες γλώσσες, διαβάστηκε πολύ, οπότε από εκεί πήρε κι ο νεαρός Καζαντζάκης, που είχε το σπάνιο προνόμιο να αγαπάει μια πραγματική Γαλάτεια, την ιδέα να διατυπώσει αποφθεγματικά τη φράση, και γι’ αυτό άλλωστε χρησιμοποίησε και καθαρεύουσα, παρόλο που ήταν ένθερμος δημοτικιστής.

Ο καθηγητής Αλέξης Πολίτης με ενημερώνει ότι λίγο νωρίτερα από τον Βασιλειάδη ένας άλλος ποιητής της Α’ Αθηναϊκής σχολής, που κι αυτός πέθανε νέος, είχε χρησιμοποιήσει το ίδιο θέμα, της καλύβας που αρκεί για τον μεγάλον έρωτα. Πρόκειται για τον Δημ. Παπαρρηγόπουλο (1843-1873), τον γιο του ιστορικού, που πολύ συχνά αναφέρεται μαζί με τον Βασιλειάδη, καθώς ήταν συγκαιρινοί και σχεδόν συνομήλικοι.

Συγκεκριμένα, ο Παπαρρηγόπουλος έχει γράψει έναν «χαρακτήρα» με τίτλο «Επιστολή», ο ήρωας του οποίου, ο «ανόητος» Ιούλιος λέει:

Ιδού εγώ έτοιμος ν’ αναφωνήσω
«Μετά σού υπό καλύβην εν τω μέσω της ερήμου»
μολονότι νομίζω ότι εις έρημον τόπον η καλύβη είναι περιττή.

Όπως μπορείτε να δείτε αν ανατρέξετε στην Ανέμη όπου είναι διαθέσιμο το κείμενο, ο στίχος «Μετά σού υπό καλύβην εν τω μέσω της ερήμου» είναι τυπωμένος με διαφορετικά στοιχεία, και μέσα σε εισαγωγικά, πράγμα που υποβάλλει την ιδέα ότι ίσως υπήρχε τέτοιος στίχος, αν και το πιθανότερο είναι να έχει φτιαχτεί από τον Παπαρρηγόπουλο επί τούτου.

Καθώς όμως έψαξα το έργο του Παπαρρηγόπουλου με έναυσμα το μέιλ του Αλ. Πολίτη, διαπίστωσα (δεν το ήξερα, ομολογώ) πως είχε και αυτός εκδώσει το 1869 εκτενές ποίημα με τον τίτλο «Πυγμαλίων», στο οποίο διηγείται έμμετρα τον γνωστό μύθο, με τον γλύπτη που ερωτεύτηκε το δημιούργημά του και που η Αφροδίτη τού έκανε τη χάρη να το μεταμορφώσει σε γυναίκα (εδώ, σελ. 126-147). Ωστόσο, το ειδύλλιο δεν είχε αίσιο τέλος, αφού η σάρκινη Γαλάτεια δεν είχε την τελειότητα της μαρμάρινης. Στο ποίημα του Παπαρρηγόπουλου δεν υπάρχει το μοτίβο της καλύβας, πάντως -αλλά το θέμα αξίζει να ερευνηθεί λίγο περισσότερο. Ο Βασιλειάδης μάλλον ήξερε το ποίημα του Παπαρρηγόπουλου και δεν αποκλείεται εντελώς να πήρε το έναυσμα από εκεί για το έργο του.

Κι εδώ κλείνει η ιστορία της φράσης, αν και μένει ένα σημείο σε εκκρεμότητα, και αυτό είναι το όνομα Γαλάτεια. Θέλω να πω, ο Οβίδιος, που πρώτος αφηγείται την ιστορία του Πυγμαλίωνα και του αγάλματος που ζωντάνεψε, δεν αναφέρει γυναικείο όνομα -εδώ η αγγλική μετάφραση κι εδώ το πρωτότυπο (στίχοι 243-297) για όποιον σκαμπάζει από λατινικά. Μάλιστα, στη Βικιπαίδεια βρίσκω ότι η προσθήκη του ονόματος της Γαλάτειας, αν και αναμενόμενο (άσπρη σαν το γάλα, ας πούμε) δεν έγινε ούτε στην αρχαιότητα ούτε στην Αναγέννηση, αλλά στον 18ο αιώνα. Γαλάτειες υπάρχουν στην αρχαία γραμματεία, ας πούμε μια Νηρηίδα, ερωμένη του Πολύφημου στους Διαλόγους του Λουκιανού (σε άλλες παραλλαγές τα είχε μ’ έναν βοσκό που τον λέγανε Άκι και που τον σκότωσε ο Πολύφημος) ή μια άλλη στα ειδύλλια του Θεοκρίτου, αλλά όχι Γαλάτεια άγαλμα.

Την πρώτη μνεία του ονόματος Γαλάτεια σε συνάρτηση με τον μύθο του αγάλματος και τον Πυγμαλίωνα, τη βρίσκουμε στο μελόδραμα «Πυγμαλίων» του Ζαν Ζακ Ρουσό, το 1762, ενώ ακολούθησαν πολλές άλλες τον 19ο αιώνα, ανάμεσα σ’ αυτές και μια μουσική κωμωδία του W.S.Gilbert, που παίχτηκε με φοβερή επιτυχία στο Λονδίνο την ίδια περίπου εποχή με τη Γαλάτεια του Βασιλειάδη (αν και ο Βασιλειάδης προηγήθηκε ένα χρόνο) και που έκανε και πολλούς άλλους συνθέτες του είδους να ανεβάσουν άλλους Πυγμαλίωνες (ιδού ένας Ντονιτζέτι, ας πούμε). Στη λονδρέζικη κωμωδία ο Πυγμαλίωνας είναι παντρεμένος, οπότε στο τέλος η Γαλάτεια ξαναγίνεται άγαλμα για ν΄ αποφύγει τις γκρίνιες της Κυνίσκας, της γυναίκας του Πυγμαλίωνα.

Η παραλλαγή του Βασιλειάδη, με την άπιστη Γαλάτεια, δεν υπάρχει σε κάποια προηγούμενη διασκευή του μύθου (ο Παπαρρηγόπουλος, αν υποθέσουμε ότι προηγήθηκε, θίγει επίσης το θέμα της απιστίας αλλά πολύ πιο γενικόλογα). Ο Βασιλειάδης εμπνεύστηκε το θέμα από τη δημοτική ποίηση και συγκεκριμένα από την παραλογή της άπιστης γυναίκας, την οποία μάλιστα πρόταξε στην έκδοση του έργου (όπως διαβάζω σε ανακοίνωση της καθηγήτριας Γεωργίας Λαδογιάννη).

Όμως, χάρη στον Καζαντζάκη και τη δική του Γαλάτεια, η απιστία της τραγικής ηρωίδας ξεχάστηκε κι έτσι τώρα ζητάμε «τη Γαλάτεια και την καλύβα της». Και ξερό ψωμί.

Advertisements

99 Σχόλια to “Η καλύβα της Γαλάτειας και πάλι”

  1. LandS said

    Το έργο του Μπέρναρντ Σόου δεν έχει καμιά σχέση με αγάπες και λουλούδια (όπα; Και η λουλουδού; 😉 ) Με άλλο πράμα καταπιάνεται. Με τη μεταμόρφωση της Ελίζας-Γαλάτειας σε αυτεξούσιο άτομο. Κάτι που το πετυχαίνει από μόνη της ενώ ότι έμαθε από τον Χίγγινς της είναι χρήσιμο μόνο για βιοπορισμό.
    Ο Σόου, στις οδηγίες του έργου, προειδοποιεί ότι ένα χάπι εντ με γάμο μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών του χαλάει το νόημα.
    Σε όλες τις άλλες εκδοχές η Γαλάτεια απλά αλλάζει υλικό κατασκευής και η ιστορία είναι του Πυγμαλίωνα. Με τον Σόου η Ελίζα γίνεται χειραφετημένη ( «πραγματικός» άνθρωπος) .

  2. LandS said

    Χειραφετείται. Καλύτερα;

  3. Γς said

    Τα πράγματα όμως μπλέκουν δεδομένου ότι υπήρχε και μία αδελφή Γαλάτεια στη σχολή Καλογραιών που έβγαλε ο Καζαντζάκης.

    https://sarantakos.wordpress.com/2015/05/16/meze-167/#comment-289544

  4. cyrusmonk said

    Μπουζούρ (γαλλοβλάχικη καλημέρα 🙂 ).
    Ἡ Γαλάτεια σχετίζεται μὲ τὸ λευκὸν τοῦ γάλακτος (πῶς λέμε ἀρνάκι γάλακτος, ἕνα πράμα!) ἢ μὲ τὴν Γαλατία καὶ τοὺς Γαλάτες; Συγκεκριμένα, μήπως εἶναι τὸ θηλυκὸ τοῦ Γαλάτη (ποὺ ἐκείνη τὴν ἐποχὴ σίγουρα δὲν ἦταν Γαλάτισσα);

  5. Γς said

    Με τον Νόβα;

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Μάλλον το πρώτο, αφού υπάρχουν Γαλάτειες στη μυθολογία.

  7. sarant said

    5: Αυτή θα λεγόταν Γαργαλάτεια 🙂

  8. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα

  9. cronopiusa said

  10. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Στην Κρήτη φαίνεται πως διατηρείται αρκετά το όνομα.Δυο που ξέρω,είναι από διαφορετικούς νομούς .Η μια ήταν ξαδέρφη της μητέρας μου και τη φώναζαν Γαλάτη,η άλλη Ηρακλειώτισσα,Γαλάτεια πλήρως.

  11. Γς said

    10:

    >Η μια ήταν ξαδέρφη της μητέρας μου και τη φώναζαν Γαλάτη,η άλλη Ηρακλειώτισσα,Γαλάτεια πλήρως.

    Στη Σμύρνη Μέλπω, Ηρώ στη Σαλονίκη
    στο Βόλο Κατινίτσα έναν καιρό
    τώρα στα Βούρλα με φωνάζουν Λέλα

  12. sarant said

    10: «Και η κόρη της νονάς μου», είπε η φίλη μου (από το Ηράκλειο) που μιλούσαμε στο τηλέφωνο.

  13. ΚΑΒ said

    Η Γαλάτεια Σαράντη ήταν η πρώτη γυναίκα που εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1997.

  14. cronopiusa said

    Miguel de Cervantes Saavedra, La Galatea (Google eBook)

    Jean-Pierre Claris de Florian,
    Galatée, roman pаtoral imité de Cervantes, 1783. (Γαλάτεια, δράμα ποιμενικὸν τοῦ κυρίου Φλωριανοῦ, – Galatea, drama pаstoril del señor Florian Traducción: Andonio Coronió (Ἀντώνιος Κωρονιός). Viena 1796.

    Florian κατὰ μίμησιν τοῦ Cervantes.
    Γαλάτεια καὶ Ἐστέλα ἤτοι δύο βουκολικὰ διηγήματα
    Galatea y Esela, dos narraciones bucólicаs. Traducción: C. P. Fotópulos (Κ. Π. Φωτόπουλος) Consantinopla 1883.

    Tras las huellas griegas de Don Quijote en sus andanzas por Bucarest, Esmirna, Trieste, Constantinopla, Nueva York y Atenas.

  15. Γς said

    Γαλατειες.

    Κι η Μαλάκω, η Ρωσίδα [θα τολμούσα να πω]

    молоко [μαλάκο] = γάλα

  16. Πέπε said

    @4, 6:
    Θα μπορούσε να είναι αρχαίο και να συνδέεται με το γάλα; Δε θα ‘πρεπε να έχει -κτ- (Γαλάκτεια, Γαλάξεια, …) ;

  17. κουτρούφι said

    Υπάρχει και ο Άγιος Γαλακτίων ο οποίος εορτάζει με την Αγία Επιστήμη στις 5 Νοεμβρίου. Σε μερικά νησιά ο Γαλακτίων γίνεται Γαλάτης.
    Οι Γαλάτειες που γνωρίζετε έχουν ονομαστική εορτή;

  18. cronopiusa said


    Bicentennial Man 1999

  19. Κουτρούφι, στο 17

    Εδώ http://eortologio.gr/data/eortes/eortes_Gama.php

    λέει πως οι Γαλάτιες (και άλλοι Γαλατάδες) γιορτάζουν 5 Νοέμβρη
    μα πως οι Γαλάτειες 18 Μάη…

    Φυσικά ο Γέλως (λίγο παρακάτω) δεν γιορτάζει 😦

  20. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  21. Ορεσίβιος said

    Καψοκαλύβας: αυτός που έκαψε την καλύβην του γιατί δεν βρήκε τη Γαλάτεια του.

  22. Gpoint said

    » αφού η σάρκινη Γαλάτεια δεν είχε την τελειότητα της μαρμάρινης’

    κι όπως έγραψε ο Φρέντυ στην «Τερέζα» ο Ντ’ Ανούντσιο όταν ρωτήθηκε γιατί έδιωξε την ερωμένη του απήντησε » γιατί έπεσαν τα βυζιά της»

  23. Gpoint said

    # 22
    να απαληφθεί το «του» δεν τον ρώτησε ο Φρέντυ

  24. Βάταλος said

    Αγαπητοί κύριοι, επιτρέψατέ μοι να σάς απασχολήσω επ’ ολίγον, πρίν πέσω δια την μεσημβρινήν μου σιέσταν…

    1) Κύριε Σαραντάκο, επειδή έχω καταλάβει ότι είσθε μανιώδης συλλέκτης παλαιών κειμένων, ιδού κάτι ενδιαφέρον που πιθανόν σάς έχει διαφύγει: Την 2αν Σεπτεμβρίου 1935 εδημοσιεύθη εις την πρώτην σελίδα του «Ριζοσπάστου» ανταπόκρισις της Γαλατείας Καζαντζάκη από την Σπιναλόγκα, όπου απεκάλυπτεν πως όλοι οι λεπροί είχον γίνει κομμουνισταί και είχον χαράξει εις τα κτήρια της Σπιναλόγκας σφυροδρέπανα!.. Αξίζει να ρίξετε μίαν ματιάν εις αυτό το δοκουμέντον

    http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_split.php?filename=/var/www/anemi-portal/metadata/9/c/a/attached-metadata-1354269133-705627-21135/377037_w.pdf&pageno=37&pagenum=1

    2) Επίσης, καλόν είναι να αναφέρωμε διά τους νεωτέρους αναγνώστας σας αυτό που άριστα γνωρίζομεν ημείς οι παλαιοί και αποκρύπτουν επί μισόν αιώνα από τα ρωμέικα σχολεία: Η περίφημος φράσις του Καζαντζάκη «Δὲν ἐλπίζω τίποτα, δὲν φοβοῦμαι τίποτα, εἶμαι λέφτερος» που είναι κεχαραγμένη επί του τάφου του, είναι ΚΛΕΜΜΕΝΗ από τον αρχαίον Κύπριον φιλόσοφον Δημώνακτα, ως αποκαλύπτει ο Λουκιανός

    https://books.google.gr/books?id=QepDAAAAYAAJ&pg=PA242&dq=%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B6%CF%89+%CF%84%CE%BF%CE%BD+%CE%BC%CE%AE%CF%84%CE%B5+%CE%B5%CE%BB%CF%80%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1+%CF%84%CE%B9+%CE%BC%CE%AE%CF%84%CE%B5+%CE%B4%CE%B5%CE%B4%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B1&hl=el&sa=X&ei=gN1qVfenDIH9UN2_geAB&ved=0CB8Q6AEwAA#v=onepage&q=%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B6%CF%89%20%CF%84%CE%BF%CE%BD%20%CE%BC%CE%AE%CF%84%CE%B5%20%CE%B5%CE%BB%CF%80%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%20%CF%84%CE%B9%20%CE%BC%CE%AE%CF%84%CE%B5%20%CE%B4%CE%B5%CE%B4%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B1&f=false

    Λεπτομερείας διά το πώς ο Καζαντζάκης έκαμε την κλοπήν θα εύρητε εδώ

    http://www.pheidias.gr/2008/01/blog-post.html

    Μετά πάσης τιμής

    Β.

  25. Gpoint said

    #22,23

    σαλάτα…λείπει ένα κόμμα

  26. Corto Maltese said

    «και στη συνέχεια το θέμα αυτό το χρησιμοποίησαν και πολλοί άλλοι μέσα στους αιώνες -πρόχειρα θυμόμαστε τον Πινόκιο».

    Και βεβαίως μπορούμε επίσης να θυμηθούμε τον Γούντι Άλλεν στην «Ακαταμάχητη Αφροδίτη» με τον αρχαίο χορό και την μουσική υπόκρουση του Β. Τσιτσάνη και του Σταύρου Ξαρχάκου.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Aphrodite

  27. Πολύ καλό.
    O φωνητικός του έργου του Τζορτζ Μπέρναρ Σο, ο καθηγητής Higgins, αποδόθηκε με βάση την εικόνα του καθηγητή Henry Sweet, που ήταν στενός φίλος με τον G.B.S. Σε κάποια φάση ο G.B.S., για να μην παρεξηγηθεί με το φίλο του, χρειάστηκε να το διαψεύσει.
    Γιάννης

  28. Ιάκωβος said

    Ο Πυγμαλίων του Σώ έγινε μιούζικαλ, το My Fair Lady . Ο δημιουργός-άντρας-δάσκαλος-σοφός ερωτεύεται το δημιούργημα του, τη γυναίκα-μαθήτρια-κόκνυ-λουλουδού. The Rain In Spain και τα λοιπά.

    Είναι ωραίο έργο, αλλά πέρα από το ότι κατακρίνει τα ταξικά στεγανά της εποχής του κι αυτό είναι καλό, γενικά δεν με έπεισε ποτέ.

    Υπάρχει πάντως και σεξουαλική διαστροφή «του Πυγμαλίωνα» αλλιώς αγαλματοφιλία. Σεξ με αγάλματα ή με εκείνες τις φουσκωτές και νέας τεχνολογίας γιαπωνέζικες κομπιουτερέ κούκλες.

  29. π2 said

    4, 6: Γαλάτεια ήταν όνομα Νηρηίδας ήδη στον Όμηρο και τον Ησίοδο, άρα η σύνδεση με τους Γαλάτες μοιάζει απίθανη. Το πρόβλημα είναι ότι εγώ τουλάχιστον δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί να παραχθεί το όνομα από το γάλα. Δεν βρίσκω ούτε ένα όνομα με παραγωγική κατάληξη -άτεια (σχεδόν όλα τα μαρτυρούμενα ονόματα σε -άτεια είναι είτε απλά είτε σύνθετα σε -κράτεια). Σε κάθε περίπτωση, έστω παρετυμολογικά, η σύνδεση με το γάλα και το χρώμα του φαίνεται πως υπήρχε και στην αρχαιότητα: ο Θεόκριτος χρησιμοποιεί για μια Γαλάτεια το επίθετο λευκή (Ειδ. 11.19).

    Διαφορετική είναι η περίπτωση του ανθρωπωνυμίου (και όχι μυθολογικού ονόματος) Γαλάτεια. Μαρτυρούνται κάμποσες, σε εποχές όμως που η προέλευση του ονόματος από τους Γαλάτες κάθε άλλο παρά απίθανη είναι. Η παρουσία δε και ονομάτων όπως Γαλάτιλλα, Γαλάτισσα, Γαλάτης, Γαλατίων κλπ.) μάλλον την ενισχύει.

  30. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Αρσενικό Γαλάτειο έχουμε; Γαλάτων λέει αρχαίος ζωγράφος.(Μ ένα παλιοτάμπλετ βασανιέμαι .Πού να γουγλάρω κιόλας.Τηλεγραφώ, μα το σημαντικό είναι που σας διαβάζω).
    Γκαλίνκα,Γαλανή, μου μεταγλώτισσε μόνη της το όνομάτης η Ουκρανή γειτόνισσα.
    Απ το γάλα πιο λευκή, ο στίχος της Σαπφούς. Το γιουτούμπι,δικό σας

  31. Ιάκωβος said

    Με τους Γαλάτες και τη Γαλάτεια μάλλον το αντίθετο συνέβη. Το Γαλάτες ήταν μια μεταφορά στα Ελληνικά τύπου «Hobson-Jobson» κάποιας ντόπιας ονομασίας των φυλών αυτών. Kelto, galto κλπ. Θα ενισχύθηκε και από κάποια πιθανή παρετυμολογία από το γάλα, μια που οι Έλληνες Ρωμαίοι και άλλοι μαυροτσούκαλοι νότιοι δεν είχαν ξαναδεί τόσο λευκά δέρματα.

  32. cyrusmonk said

    Πάντως ὁ τύπος γαλατ- συνυπάρχει ἀπὸ τὰ πανάρχαια χρόνια μὲ τὸν γαλακτ- (βλ. γαλατοθρέμμων καὶ γαλατόχρως).

  33. π2 said

    32: Α, οπότε έχουμε το κανονικό θέμα της λέξης και την απλή κατάληξη -ης, -εια; Λογικότερο, δεν το σκέφτηκα.

  34. emma said

    GALATEO για τους Ιταλούς το σαβουάρ βίβρ

  35. sarant said

    Ευχαριστω για τα νεότερα!

    24.1 Ευχαριστώ. Ίσως το κείμενο αυτό να επανεκδόθηκε πρόσφατα (μαζί με ένα ανάλογο του Κορνάρου).

    26 Ναι, είναι κι ο Γούντι!

    28 Ακριβώς!

  36. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Και το φαινόμενο του Πυγμαλίωνα ή της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

  37. sarant said

    34 Δεν το ήξερα

    36 Πολύ σωστά!

  38. Ηλεφούφουτος said

    Άσχετο, αλλά μια που δεν το ‘πα χτες:
    Και καλά αποτέλεσματα στη μικρή!

  39. Της Θετικής η μικρή, Νικοκύρη; Καλά αποτελέσματα, κι από μένα.

  40. sarant said

    Ναι, της Θετικής, ευχαριστώ σας!

  41. Proud dad ❤ !

  42. 7, θεϊκό!

  43. Γς said

    27, 28:

    Τα λέγαμε πάλι πριν ένα μήνα:

    Κι ήταν η εποχή που μπορούσες όλη την GenBank να την στριμώξεις σε 5-6 δισκέτες. Ε, σε μια από αυτές που περίσσευε λίγος χώρος είχα στριμώξει κι ένα περίεργο προγραμματάκι Windows 1.0, μόλις μερικά Ks, που κάποιος Μπιλ Γκέιτζ θα το έκανε λέει λειτουργικό σύστημα!
    Τον επόμενο χρόνο οι δισκέτες γίνανε 44, Και μετά ούτε να το σκέφτεσαι.

    Ηρωϊκές, όμορφες, αξέχαστες εποχές.
    Συζητούσα με τον φίλο μου τον P. Sharp για την ευθυγράμμιση ακολουθιών DNA. Και ξαφνικά όταν μαζί με τον Higgins άρχισαν να δουλεύουν στο περιβόητο CLUSTAL μπούκαρε η Ωραία μας Κυρία σαν όμορφη μουσική εικόνα στα ψυχρά προγράμματα της Βιοπληροφορικής που δεν υπήρχε ουτε σαν όνομα.
    Φατσούλα Σόρκατ.

    Ναι ήταν κι o Doolittle στη Λα Χόγια στο Σαν Ντιέγκο, από τους πρωτοπόρους κι αυτός. Γιατί γελάς μου είχε πει.
    -Τίποτα

    Και κοίτα να δεις. Ολοι αυτοί είχαν να κάνουν και με το Τρίνιτι Κόλετζ του Δουβλίνου. Κι ο συγγραφέας του Πυγμαλίωνα Ιρλανδός ήταν.
    Κάτι τέτοιες συμπτώσεις ομορφαίνουν τις αναμνήσεις μας.

    «Ενα βροχερό απόγευμα έξω από το Κόβεντ Γκάρντεν μια αναμαλλιασμένη λαϊκή ανθοπώλις, η Ελάιζα Ντούλιτλ (Όντρεϊ Χέπμπορν) διασταυρώνεται με τον περίφημο καθηγητή γλωσσολογίας Χένρι Χίγκινς

    0:00:00 Overture
    0:03:25 Why Can’t The English?
    0:06:03 Wouldn’t It Be Loverly?
    0:10:25 I’m An Ordinary Man
    0:15:11 With A Little Bit Of Luck
    0:17:39 Just You Wait
    0:20:37 The Rain In Spain
    0:22:50 I Could Have Danced All Night
    0:26:47 Ascot Gavotte
    0:29:56 On The Street Where You Live
    0:31:56 You Did It
    0:35:57 Show Me
    0:38:38 Get Me To The Church On Time
    0:41:35 A Hymn To Him
    0:45:11 Without You

  44. 21, …Καψοκαλύβας: αυτός που έκαψε την καλύβην του γιατί δεν βρήκε τη Γαλάτεια του…

    Για να περιαυτολογήσω λίγο 😐 , Καψοκαλύβας θα ήταν το επώνυμό μου, αν ο συνονόματος παππούς μου δεν το είχε αλλάξει σε Νικολάου.

    Το Kapsocalivas είναι καταγραμμένο στα αρχεία του Έλις Άιλαντ, από την μετανάστευσή του στις ΗΠΑ το 1905 – επαναπατρίστηκε το 1912 με την επιστράτευση για τους Βαλκανικούς.

    Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, 1912, η ξαδέρφη του Πολυτίμη – εκ Μαμουshάς Αιγιαλείας ορμωμένη – διέσχισε τον Ατλαντικό στην αντίθετη κατεύθυνση, με το ταπεινό Καρπάθια, αυτό που λίγους μήνες πριν είχε σώσει κάμποσους από τον πολύ Τιτανικό γύρω στις 14 Απριλίου – ημερομηνία των μετέπειτα γενεθλίων μου καθώς και του γιου μου.

  45. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>Την ιστορία την αφηγείται ο Οβίδιος
    Απ όπου εμνεύστηκε ο Ραφαήλ την τοιχογραφία Trionfo di Galatea-ο θρίαμβος της Γαλάτειας

  46. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    44. !!
    Άλλη εκδοχή για τον καψοκαλύβα:έκαψε την καλύβα του,ως περιττή,από τη χαρά του, αφού η Γαλάτεια ήταν όλα,τροφή και στέγη,στρώμα και πάπλωμα.Φως,νερό,τηλέφωνο 🙂
    (καλού κακού και για τον ενφια εποχής)
    Οι ζηλιάρηδες είπανε για να μην τους τρώνε οι ψύλλοι.

  47. Ηλεφούφουτος said

    Κι επειδή έφερε η κουβέντα το επίγραμμα με το φόβο και την ελπίδα, το να ψάχνει να βρει κανείς στη ρωμαϊκή εποχή προπάτορα της τετριμμενης σύζευξης αυτών των δύο εννοιών και ειδικότερα του ιδεώδους να είναι κανείς απαλλαγμένος από τα δύο, είναι σαν να ψάχνει να βρει ποιος είπε πρώτος κατα τη χριστιανική εποχή ότι η πάλη κατά της αμαρτίας είναι αγώνας.

    Η λατινική γραμματεία (πολύ πριν το Δημώνακτα) έχει πολλές τέτοιες αναφοράς. Ο Κικέρωνας π.χ. όταν θέλει να επαινέσει τους δικαστές που δεν ενέδωσαν στην τρομοκρατία του λέει «nec spes nec metus» a mea salute depellebant, δηλαδή ούτε η ελπίδα ούτε ο φόβος τούς έκανε να αμελήσουν για τη σωτηρία του.
    και ο αντίπαλός του Σαλλούστιος λέει ότι ο ιστορικός πρέπει να είναι απαλλαγμένος από spe, metu, partibus rei publicae

  48. Earion said

    Αν αναρωτιέστε πώς αποδόθηκε σε άλλες γλώσσες το γλωσσικό παιχνιδάκι του The rain in Spain, διαβάστε εδώ.

  49. The reign in Spain:

  50. 47 Έτσι ε; Τζάμπα τυπώνονται τόσες μπλούζες με τη φράση του Καζαντζάκη; Μ’ άρεσε που το έμαθα αυτό!

  51. 46, σωστά!

    Φωτιά σε πλούτη και παλάτια
    σαν έχω πλάι την Γαλάτεια

  52. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>και ξερό ψωμί -κι άλλες πολλές παραλλαγές.
    » Έρωτας ή τίποτα » που γράφει κι ο τοίχος.

  53. 50

    Το 1982(-3;), όταν πήγα να δώσω εργαστήριο Αντοχής Υλικών, ο αξιαγάπητος Μάκης Σπαθής είχε κρεμάσει πάνω απ’ το γραφείο του «Δεν φοβάμαι τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, είμαι λέκτορας»! 😎

  54. Βάταλος said

    Αγαπητοί κύριοι, επιτρέψατε και εις τον γερο-Βάταλον να εκφράση ωρισμένας απόψεις επί της παρούσης αναρτήσεως… Διά να είπω την αλήθειαν, επερίμενα ολίγον να κάμη ποδαρικόν κάποιος άλλος αναγνώστης εις τον μήνα Ιούνιον, διά να μη με κατηγορήσητε ως γρουσούζην, αν τυχόν συμβή τίποτε κακόν εις το παρόν ιστολόγιον.

    1) Όσοι νέοι αναγνώσται αναγνώσουν την παρούσαν ανάρτησιν, θα νομίσουν ότι για να ξεστομίση ο Καζαντζάκης την φράσιν «Την Γαλάτεια και μίαν καλύβην», θα την είχε ξεσκίσει κατά φύσιν και παρά φύσιν εις τον συζυγικόν σκίμποδα (εβραϊστί= κρεβάτι). Ποία όμως είναι η αλήθεια; Γαλάτεια Αλεξίου και Νίκος Καζαντζάκης ουδέποτε έκαμαν σέξ εις τα 13 έτη που έμειναν παντρεμένοι, διότι ο συγγραφεύς που λατρεύουν οι (αποβλακωμένοι από το Ευαγγέλιον) Ρωμιοί ήτο σεξουαλικός ανίκανος. Κι όπως γράφει η Γαλάτεια στο «Άνθρωποι και Υπεράνθρωποι», τελικά την ξεπαρθένεψε γνωστός κουρεύς του Κολωνακίου. Επίσης, επί έναν αιώνα αποκρύπτεται από τους Ρωμιούς ότι Γαλάτεια και Καζαντζάκης παντρεύτηκαν κρυφά σε εκκλησία νεκροταφείου, διότι ο καπετάν Μιχάλης (ο πατήρ του Νίκου Καζαντζάκη) δεν ενέκρινε τον γάμο του γιού του με την Γαλάτειαν, διότι την εθεώρει ελαφρών ηθών γύναιον. Δια τους νεωτέρους, υπενθυμίζω τι γράφει ο εκδότης του «Δίφρου» Γιάννης Γουδέλης εις την 2αν έκδοσιν των «Επιστολών προς Γαλάτειαν» του Νίκου Καζαντζάκη (σελ.16):

    ΤΑΣΟΣ ΓΟΥΔΕΛΗΣ (1993): «Το 1911 παντρεύονται σε συνθήκες που έχουμε περιγράψει στο κείμενό μας για το Ν. Καζαντζάκη (27,28,29 Φλεβάρη 1984). Τους στεφάνωσε στην εκκλησία του Νεκροταφείου ο Γιώργης Φανουράκης, για το φόβο του καπετάν Μιχάλη, του («μοιραίου») πατέρα του Νίκου, που, άτομο με τις αντιλήψεις του παραδοσιακού Κρητίκαρου, δε θεωρούσε κατάλληλη και ισάξια του γιού του τη νεόκοπη σε ιδέες και συμπεριφορά Γαλάτεια. Ο γάμος Νίκου – Γαλάτειας διαλύθηκε ύστερ’ από 13 χρόνια. Υπήρξε, καθώς έχει αποδειχτεί, «λευκός». Αυτό ήταν το δράμα που ερμηνεύει το συγγραφέα Νίκο Καζαντζάκη».

    2) Μοί προξένησε κατάπληξιν το σχόλιον 44 του καθηγητού Μιχαήλ Νικολάου (όν συμπαθώ ιδιαιτέρως διότι διαμένει εις ΗΠΑ, όπου διήλθεν και ο γερο-Βάταλος 30 συναπτά έτη) ότι το πραγματικόν όνομα της οικογενείας του είναι Καψοκαλύβας. Πιθανότατα κατάγεται από οικογένειαν καλογήρων, που έκαιγαν τας καλύβας των, διότι ο Ραββίνος Χριστός τους διέταξε να μη έχουν καμμίαν περιουσίαν. Ελπίζω καθηγητά Νικολάου, να μη έχετε κάποιαν σχέσιν με τον νεοανακηρυχθέντα άγιον της Ρωμιοσύνης Πορφύριον Καυσοκαλυβίτην (1906-1991),

    όστις γράφει φοβερά πράγματα εις την αυτοβιογραφίαν του που αποδεικνύουν πως για να γίνης άγιος της Ορθοδοξίας μας πρέπει να είσαι μαζοχιστής ολκής, αντάξιος ενός Λεοπόλδου Φόν Μαζόχ. Μεταξύ άλλων, δείτε τι γράφει ο άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης εις την αυτοβιογραφίαν του διά τας ασθενείας που του έστελλεν ο Γιαχβέ

    Μετά πλείστης τιμής
    Β.

  55. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    47: Τώρα μόνο συνειδητοποίησα ότι ο Δημώναξ είναι τόσο όψιμος.

  56. Λ said

    Τελευταία πήγα στο μουσείο Λέιτον στο Λονδίνο και διάβασα σε κάποιο ενημερωτικό φιλλάδιο εκεί ότι ο Μπέρναρντ Σόου ήταν φίλος τού λόρδου Λέιτον και ότι εμπνεύστηκε τον Πυγμαλιώνα από τη σχέση που είχε ο Λέιτον με μια δεσποινίδα που ήθελε να γίνει ηθοποιός και που τη βοηθούσε οικονομικά για να κάνει μαθήματα ορθοφωνίας.

  57. leonicos said

    ψωμί κι ελιά και φτού κακά

    Τη δική μου Γαλάτεια την λένε Φωτεινή, κι έτσι δεν έχω πρόβλημα ετυμολογίας.

    Δεν μπορώ να δογματίσω, αλλά κι εμένα το Γαλάτεια από το γάλα… σαν ξινό μου φαίνεται. Άλλωστε το θέμα είναι γαλακτ, όπως ελέχθη.

    Γουτουμπάκια αχτύπητα.

    Το απόφευγμα (τελικά) Καζαντζάκη, όχι η άποψη του Δημόνακτος, που μου θυμίζει Σόλωνα και Κροίσο, μ’ ενοχλεί. Το θεωρώ πρόστυχο. Ποιος είναι αυτός που θάφτηκε και λέει μπαρούφες ότι δεν φοβάται τίποτα. Δηλαδή; Δεν φοβήθηκε το θάνατο;
    τι είδους ελευθερία απολαμβάνει ως νεκρός; Μπαρούφες είναι εύκολο να λες και μεγάλα λόγια. Ως ζωντανός ήταν και λίγο ‘ανθρωπάκι’ στα τελευταία του, πένης και μόνος πρακτικά.

  58. Λ said

    Το όνομα της δεσποινίδας δεν το θυμάμαι και το γούκλισμα είναι λίγο δύσκολο από εδώ. O Leighton πάντως που σαν καλλιτέχνης έχαιρε μεγάλης αποδοχής την προώθησε πολύ αν και αυτή δεν κατάφερε και σπουδαία πράγματα.

  59. Λ said

    Τη Γαλάτεια τη λέμε και Γαλατού.

  60. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    ΠΑΠΕΝ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΣΤΑ ΚΑΓΚΕΛΑ.

  61. Γς said

    59:

    >Τη Γαλάτεια τη λέμε και Γαλατού.

    Κι η ρωσομαθής Λ τι λέει για την Γαλατού του #15:

  62. Γς said

    молоко [μαλάκο] = γάλα

    Και μού’ λεγε γαργάλατα, ουπς,
    «το στήθος μου είναι μαλακό».

    Κι είχα και κάτι χρωστούμενα από τα βρεφικάτα μου.

    http://caktos.blogspot.gr/2014/04/blog-post_27.html

    Και τα συμπλήρωσα.
    Μετά μισό αιώνα.

    Και στάνιαρα!

  63. Λ said

    Καλή σου μέρα Γς και καλό Καλοκαίρι.
    Την αληθινή δεσπονίδα Ντούλιτλ νομίζω την έλεγαν Ντάλτον. Ήταν στενή φίλη του Λέιτον μέχρι το τέλος της ζωής του και ήταν από τους ελάχιστους ανθρώπους που τους επιτράπηκε να μπουν στο δωμάτιο του να τον αποχαιρετήσουν πριν πεθάνει. Της άφησε και κληρονομιά.
    Ναι το γάλα είναι молоко οπότε οι εικασίες σου θα μπορούσαν να είναι αληθεινές αλλά οι Ρώσοι προτίμησαν το Γκαλατιέγια (Галатея).

  64. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα και καλό μήνα

    έλαβα την πρόσκληση και την προωθώ στην καλή μας την παρέα

    Αγαπητοί φίλοι,

    Η Ομάδα7 σας προσκαλεί στο νέο της project: «Ενώ το πλοίο ταξιδεύει» της
    Γαλάτειας Καζαντζάκη.

    Στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. 2-14 Ιουνίου εκτός Δευτέρας, στις 21.00

    Για την Ομάδα7
    Ευδοκία Δεληπέτρου

  65. cronopiusa said

    Βάταλε με τις πολλαπλές πανοπλίες και ψευδόνυμα

    Θα ‘θελαν να σου βγάζουν το καπέλο∙
    ευτυχισμένοι να σε προσκυνούν.
    Διαμαρτύρονται, δε θέλουν άλλο ρόλο∙
    κρίνουνε ξαφνική την αλλαγή, χωρίς αιτία.

    Κι εσύ στο μεταξύ προσφέρεις θέαμα.
    Αναπαράσταση αργότερα στον κύκλο τους
    με γέλια κυνικά.
    Τους ικετεύεις για ψευτιές, λίγη απάτη.

    Και να τα βλέπεις όλα∙
    και κατά βάθος να σιχαίνεσαι μέχρι θανάτου.


    Γιώργος Ιωάννου, Λίγη απάτη
    Από τη συλλογή Τα Χίλια Δέντρα (1963)

    ἐπίσημος ἱστοχῶρος γιὰ τὸν Ὅσιο Πορφύριο τὸν Καυσοκαλυβίτη

  66. Τι χάρτης είναι αυτός, που εμφανίζει Ορθόδοξη την Τουρκία, ξεχωρίζει «δυτικές» και «λατινοαμερικανικές» θρησκείες (φροντίζοντας όμως — και σωστά — να χρωματίζει διαφορετικά τις Γουιάνες), περιλαμβάνει την Αιθιοπία στις «αφρικανικές» και κατατάσσει το Βιετνάμ στις «σινικές»; Και πού κολλάει με τον Βάταλο;

  67. cronopiusa said

    Τον χάρτη τον αντέγραψα από 24 cosas sobre ISIS y Al-Qaeda que no quieren que sepas
    το ίδιο άρθρο στην αγγλική
    Twenty-six Things About the Islamic State (ISIL) that Obama Does Not Want You to Know About

    συμμερίζομαι τις χαρτογραφικές παρατηρήσεις σας

    απευθύνθηκα στο σχόλιο 54, 2 του Βάταλου
    Καψοκαλύβας και “The Global War on Terrorism” (GWOT) is presented as a “Clash of Civilizations”, a war between competing values and religions, when in reality it is an outright war of conquest, guided by strategic and economic objectives.

  68. Λ said

    Να ένα λίκνο για την προστατευόμενη του Λέιτον με την κόγκνι προφορά

    http://www.telegraph.co.uk/culture/art/11236508/Dorothy-Dene-Lord-Leightons-secret-lover.html

  69. Gpoint said

    Επειδή το γάλα με πειράζει στο στομάχι και είμαι κρυουλιάρης μπορώ να έχω την Γιαούρτειαν κι ένα σπιτάκι της προκοπής ;

  70. Αγάπη said

    Σχέση καμία με τη Γαλατία τής Μικράς Ασίας; (http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1_%28%CE%9C%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%AC_%CE%91%CF%83%CE%AF%CE%B1%29)
    Υπάρχει Γαλάτεια και στην Πτολεμαΐδα : http://buk.gr/el/poli-perioxi/galateia
    Πώς και κράτησε – έμεινε γνωστή – η Γαλάτεια με το επίθετο Καζαντζάκη και όχι με το οικογενειακό της, Αλεξίου, που σχετίζεται με μεγάλη οικογένεια λογίων ή με το επίθετο τού δεύτερου συζύγου Αυγέρη; Επειδη ο πρώτος ήταν τόσο διασημότερος; Παρ’ όλο το τεράστιο θάψιμο από μέρους της μετά τον χωρισμό τους; 🙂

  71. Αγάπη said

    Και πάνω που έφευγα από δω για μια «βόλτα» (είπατε κάτι για τα εισαγωγικά; 🙂 ) στο φατσόβιβλο, πέφτω σε τούτη την ανάρτηση:
    Ι. Τάβλας. Κρατική τηλεόραση. «Συνελήφθη ο 27χρονος δράστης που κρατούσε όμηρη τη γυναίκα μέσα στο πλοίο»!!! Ο όμηρος, η όμηρη, το όμηρο… Περνούν απ’ έξω και τους μαζεύουν για δημοσιογράφους;

  72. Λ said

    Η καλύβα μου θύμισε την ιζμπά πάνω σε ορνιθοπόδαρα που περιγράφει στο διήγημα Ολιέσγια (Олеся) ο Αλεξάντρ Κουπρίν.

  73. Λ said

    69. Αν προτιμήσετε την Κεφίρια θα έχετε δωρεάν αλκοόλ.

  74. Gpoint said

    # 73

    Η Κεφίρια είναι το αίσθημά μου, την περιπούμαι κάθε μέρα, της αλλάζω το γάλα, την ξεπλένω, την πίνω στο ποτήρι κ.λ.π.
    Μιλάμε για γυναίκα- όχι για αίσθημα-να με περιποιείται και νάχει κι ένα σπιτάκι προίκα !

  75. Γς said

    Αμούρ πλαστίκ ου SIDA νατυρέλ.
    Καλά θέλω να πώ .οτι αν τα εργαλεία σου δεν είναι ινόξ να χρησιμοποιείς πλαστικά σουρωτήρια και κουταλάκια, στην αλλαγή του γάλατος, το πλύσιμο των σπόρων κεφίρ και τέτοια.

    Εμένα άσε με. Εχω άλλα βίτσια. Τα είπαμε

    http://caktos.blogspot.gr/2015/05/31.html

  76. 72 Την καλύβα της Μπάμπα-Γιαγκά δηλαδή. Όπως τη ζωγράφισε ο μεγάλος Μπιλίμπιν:

    και εδώ πίσω από την ωραία Βασιλίσα (θηλυκό του Βασίλι):

  77. Λ said

    Είδα πολλή ρωσική τηλεόραση τελευταίως και μεταξύ άλλων έμαθα ότι σε αντίθεση με το γιαούρτι, το κεφίρ περιέχει αλκοόλ το οποίο αυξάνεται όσο περνούν οι μέρες και γι’ αυτό δεν πρέπει να το δίνουμε στα μικρά παιδιά. Το άλλο είναι ότι φτιάχνεται από εντελώς διαφορετικούς μύκητες και είναι γενικά πιο ωφέλιμο από το γιαούρτι.

  78. Λ said

    Ίσως να αξίζει να αναφέρω ότι ο John Ruskin γνωρίζοντας τη γυναικεία ανατομία μόνο από τα αγάλματα της αρχαιότητας έπαθε ταμπλά την πρώτη νύκτα του γάμου του με αποτέλεσμα μερικά χρόνια αργότερα να τον χωρίσει η γυναίκα του αφού πρώτα την εξέτασε ο βασιλικός γιατρός και γνωματεύσε ότι ήταν ακόμα παρθένα.

    http://www.goodreads.com/book/show/251515.Parallel_Lives

  79. sarant said

    77 Αλκοόλ από τη ζύμωση που γίνεται

  80. Λ said

    79. Ναι ακριβώς.

  81. Ηλεφούφουτος said

    77.
    «Είδα πολλή ρωσική τηλεόραση τελευταίως …»

    και την Μπαμπα Γιάγκα του εξεπέραστου Ζορζ Μιλιάρ δεν την είδες;

    αλλά δεν είναι και των ημερών.

    Ώστε το κεφίρ έχει αλκοόλ! Και να σκεφτείς ότι το έχω για να το πίνω παράλληλα με το κρασί, να μη με πειράζει!

  82. Ηλεφού, αυτό το ξέρεις;

    Νουβέλα του Γκόγκολ, σκηνοθεσία (εν μέρει) του «σοβιετικού Ντίσνεϊ» Πτούσκο, όσο για τη μολδαβή ηθοποιό που κάνει τη μάγισσα-βρυκόλακα υπήρξε (για λίγο) νύφη του Βιατσεσλάβ Τίχονοφ!

  83. Ηλεφούφουτος said

    82 Αλλίμονο! Σπάνια έχω ανατριχιάσει τόσο από ανάγνωσμα όσο από το σημείο στη νουβέλα του Γκόγκολ που λέει «εκείνη σήκωσε το κεφάλι». Ήταν και νύχτα. Δεν έσβησα τα φώτα μετά για να κοιμηθώ.
    Με Στίβεν Κινγκ δεν έχω τρομάξει έτσι.

    Η ταινία μού άρεσε για τα λαογραφικά της πιο πολύ. Τα εφέ της φαίνονται αστεία σήμερα, ούτε ή άλλως είναι εν μέρει κωμωδία άλλωστε.
    Για την ηθοποιό βρυκολακίνα όμως και το σκηνοθέτη δεν τα ήξερα αυτά που λες.

  84. sarant said

    Και πώς τη λένε τη νουβέλα αν θέλει να τη διαβάσει κανείς σε άλλη γλώσσα;

  85. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    84.«Βίι»
    Η προσαρμογή στην οθόνη του νουβέλας του Νικολάι Γκόγκολ “Βίι”, το 1967, παραμένει μέχρι και σήμερα το μοναδικό παράδειγμα της σοβιετικής βιομηχανίας ταινιών τρόμου. Η αναγέννηση του ενδιαφέροντος στο συγκεκριμένο είδος εκδηλώθηκε στα χρόνια της περεστρόικα. Από τότε έχουν γυριστεί πολλές τέτοιες ταινίες. Ομως πρόκειται κατά κύριο λόγο για σχεδόν άγνωστα έργα με χαμηλό προϋπολογισμό, ενώ οι αξιόλογες ταινίες ανήκουν μάλλον στο είδος του θρίλερ.

  86. Ηλεφούφουτος said

    84 Σε άλλη γλώσσα τη διάβασα κι εγώ: Βίι

  87. Και όμως είναι πιο ωραία εφέ από τα αντίστοιχα αγγλικά ή αμερικάνικα της ίδιας εποχής.
    Καλά, μη νομίζεις ότι είμαι κι εγώ ειδικός στο σοβιετικό σινεμά. Η βίκι ας είναι καλά! Για την ακρίβεια, η ρώσικη βίκι και ο γουγλομεταφραστής 😉

  88. sarant said

    86 Βίι παράλιλι;

  89. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Βίι θάτερον 🙂

  90. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    88. 🙂 🙂 τέελειο! (δεν το είχα δει πριν στείλω το 89).

  91. Ηλεφούφουτος said

    88-89
    Καλά, μη μαλώνετε! Επαινετοί οι βίι, απ’ όπου κι αν προέρχονται.
    Εξού και το σύνθημα «βίη στη βίη του Βίη του Πριηνήη».

    87 Ναι, βέβαια, για την εποχή τους καλά είναι αλλά όσο με είχε ανατριχιάσει η νουβέλα…
    Ο κινημ/φικός Βίι, αν με ρωτήσεις ζανρ πιο πολύ πάει το μυαλό μου στο κωμικό π.χ. https://youtu.be/WTnfPlGFlQQ?t=10m33s

    παρά στον τρόμο.

    Απροπό, έγινε και πρόσφατο ριμέικ, ουκρανικό πλέον (κάτω τα χέρια από τον Γκόγκολ! ο Γκόγκολ είναι χαχόλος, ρεεε!) αλλά δεν πιστεύω ότι θα έχει το ίδιο ενδιαφέρον.

  92. Λ said

    Ακουστά μόνο τον είχα το Вий. Δεν τον διάβασα ποτέ και ούτε την ταινία είδα. Είναι κατά κάποιο τρόπο το σλαβικό ξαδελφάκι της δικής μας Μέδουσας δεν βρίσκετε; όποιος τον κοιτάξει στα μάτια πεθαίνει ενώ στην περίπτωση της μέδουσας πετρώνει. Ίσως να μπορούσαμε να τον πούμε κύριο Βλεφαρίδα στα ελληνικά αφού η ετυμολογία που προτείνει η ρωσική βίκι είναι ότι συγγενεύει με την Ουκρανική λέξη вія, війка και τη Λευκορωσική вейка (βλεφαρίδα) :

    Κατά τα άλλα αντί να λέμε τα ματόκλαδα σου λάμπουν θα λέμε τα ματόκλαδα σου με σκοτώνουν.

  93. Λ said

    συγνώμη για τα αλλοπρόσαλλα ελληνικά

  94. sarant said

    91 αρχή: 🙂

  95. 92 Κάπου είχε πάρει όμως το μάτι μου (νομίζω) ότι ο φοβερός Βίι, τουλάχιστον όπως παρουσιάζεται στη νουβέλα, είναι επινόηση του Γκόγκολ και όχι ουκρανικό φολκλόρ.

  96. Gpoint said

    # 75 και αλλού

    Ξέχασα να πω στον αγαπητό Γς και σε όποιον/αν άλλον/ην φιάχνει κεφίρ πως ο απλούστερος τρόπο χωρίσμτος του προϊόντος από τους σπόρους καθωώς και για το πλύσιμο των σπόρων είναι ΄μια γιάλινη κούπα κι ένα κομμάτι τούλι για το σούρωμα-πλύσιμο των σπόρων !!!

  97. Γς said

    Καλημέρα Τζή,

    Χρήσιμη παρατήρηση.
    Ολα τα ξέρεις.
    Σε ευχαριστούμε.

    [Για τη συνταγή του χταποδιού όμως; Θα μου πεις βέβαια ότι όταν τρώνε δεν ρωτάνε…]

  98. Σωτήρης# said

    Κ. Σαραντάκο, τυχαία χθες έπεσα πάνω σε μια γαλλική φράση που εμφανίζεται σε αρκετές παραλλαγές: une chaumière et ton cœur (επίσης une chaumière et son cœur και une chaumière et mon cœur, ανάλογα με τα πρόσωπα του διαλόγου) ή une chaumière et toi ή une chaumière et ma *****, και η οποία μάλλον ήταν παροιμιακή, γιατί είναι αρκετά διαδεδομένη. Αν λάβουμε υπόψη τη σημαντική εξάρτηση της ελληνικής λογοτεχνίας από τη γαλλική, προφανώς αυτή η φράση υπήρξε το πρότυπο για τις αντίστοιχες φράσεις των Παπαρρηγόπουλου, Βασιλειάδη και Καζαντζάκη.

    Η πρώτη φορά που μπόρεσα να την εντοπίσω είναι στο θεατρικό έργο “Robert, chef de brigands” (1793) του Jean Henri Ferdinand La Martelière: SOPHIE Une chaumière et son cœur; Je n’aurais rien à desirer. Μεταφρασμένο και στα ελληνικά στην Αλεξάνδρεια το 1869 με τον τίτλο “Ο Αρχιληστής Ροβέρτος” (ΣΟΦ. Μίαν καλύβην καὶ τὴν καρδίαν του· οὐδὲν ἄλλο ἐπεθύμουν).

    Από τα υπόλοιπα στοιχεία αναφέρω μόνο ενδεικτικά (δεν βάζω δεσμούς, γιατί εύκολα βρίσκονται στο διαδίκτυο):
    J. Pigeard, “L’orpheline de l’hospice du mont S. Bernard” (1807): Une chaumière et ma Jennie, mon bonheur serait parfait!
    Μπαλζάκ, “Modeste Mignon” (1844): Une chaumière et ton cœur!
    Paul de Kock, “Le commis et la grisette” (1834): une chaumière et toi, voilà le bonheur.
    Paul de Kock, “Un homme a marier” (1842): Lui aussi ne voulait qu’une chaumière et mon cœur!
    “Une chaumière et son cœur” (1835) θεατρικό των Eugène Scribe και ‎Alphonse Théodore Cerfbeer.
    “Une chaumière et ton cœur ”, ποίημα της Lise Deharme (1898 –1980).

    Η φράση «Μίαν καρδίαν και μίαν καλύβην» αναφέρεται και στο μυθιστόρημα του Καραγάτση “ To 10” (σ. 42 της έκδοσης της Εστίας).

  99. sarant said

    Καλημέρα αγαπητέ!

    Νομίζω ότι βρήκες πειστική την πηγή της εκφρασης, συγχαρητήρια!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: