Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Μποστ για το λεύκωμα του Μέρτεν -και τα απόρρητα της CIA

Posted by sarant στο 30 Οκτώβριος, 2015


Το ιστολόγιο αγαπά πολύ τον Μποστ και συχνά πυκνά παρουσιάζει σκίτσα του. Εδώ και καιρό έχω καθιερώσει να δημοσιεύω περίπου μια φορά το μήνα ένα σκίτσο για ένα γεγονός που συνέβη πριν από 50 χρόνια, αλλά σήμερα θα σπάσω αυτή την παράδοση διότι το σκιτσο που θα παρουσιάσω αφορά ένα γεγονός που ξανάρχεται στην επικαιρότητα ύστερα από 53 ή 55 χρόνια: εννοώ τις (υποτιθέμενες ή όχι) σχέσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή κατά την Κατοχή με τους Γερμανούς κατακτητές.

Θα ξέρετε ίσως ότι ο Μαξ Μέρτεν, ο Γερμανός χασάπης των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, ανώτερος δημόσιος υπάλληλος επί Δυτικής Γερμανίας στη δεκαετία  του 1950, ήρθε στην Ελλάδα το 1959 ως τουρίστας, πιάστηκε, καταδικάστηκε και μετά αμνηστεύτηκε (τον Νοέμβριο του 1959) και γύρισε στη Γερμανία. Λίγο αργότερα,  τέλη Σεπτεμβρίου 1960, έκανε δηλώσεις στο περιοδικό Σπίγκελ και σε μια εφημερίδα του Αμβούργου, σύμφωνα με τις οποίες ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής, ο υπουργός εσωτερικών Τάκος Μακρής και η γυναίκα του η Δοξούλα ήταν έμμισθοι πληροφοριοδότες των αρχών κατοχής και είχαν πάρει αμοιβή από τις κατασχεμένες εβραϊκές περιουσίες για τις πληροφορίες που έδωσαν. Ο Μέρτεν αναφέρει ότι η Δοξούλα, που ήταν γραμματέας στη γερμανική διοίκηση Θεσσαλονίκης, του είχε χαρίσει τα Χριστούγεννα του 1942 λεύκωμα με αναμνηστικές φωτογραφίες. Κατηγορήθηκε για συνεργάτης και ο υφυπουργός Αμύνης Γ. Θεμελής, επί κατοχής νομάρχης Πέλλης, με αρμοδιότητα να συγκεντρώνει ομήρους. Θεμελής και Μακρής έκαναν μήνυση στον Μέρτεν και στα έντυπα αλλά… στις ελληνικές δικαστικές αρχές κι έτσι η δίκη δεν έγινε ποτέ. Οι κατηγορίες του Μέρτεν πλανήθηκαν καιρό πάνω από την ελληνική κυβέρνηση αλλά ποτέ δεν επιβεβαιώθηκαν.

Ο Μποστ είχε κάνει αρκετά πολύ τολμηρά σκίτσα για την υπόθεση Μέρτεν -ένα από τα οποία έχουμε παρουσιάσει εδώ πριν από πεντέμισι χρόνια -κοιτάξτε το διότι έχει και κάποιο πρόσθετο υλικό.

Σήμερα παρουσιάζω ένα ακόμα σκίτσο εκείνης της περιόδου.

mertenbost

Το σκίτσο το πήρα από τη συλλογή «Το λεύκωμά μου» που εξέδωσε ο Μποστ τα Χριστούγεννα του 1960 και περιλαμβάνει γελοιογραφίες εκείνης της χρονιάς. Η πρώτη δημοσίευση πρέπει να έγινε τον Οκτώβριο του 1960, αλλά δεν ξέρω σε ποιο έντυπο: πάντως όχι στην Ελευθερία, ούτε στη Μακεδονία γιατί αυτές τις έχω αποδελτιώσει (το 1960 ο Μποστ συνεργαζόταν με αυτές τις δύο εφημερίδες αλλά και με άλλα έντυπα).

Ο Μποστ παρουσιάζει τον Καραμανλή με τα χαρακτηριστικότατα φρύδια του να δίνει συνέντευξη σε δημοσιογράφο για την υπόθεση Μέρτεν και να κάνει λόγο για το περίφημο λεύκωμα. Βεβαίως και δόθηκε το λεύκωμα, απαντάει:

Βεβέως, διότη αν ήτο τίποτε κακόν, θα το σκίναμε, εδώ εδόσαμαι την Κήπρον, το λέφκομα δεν θα δύναμαι;

Ήταν νωπή η συμφωνία της Ζυρίχης για την Κύπρο -προσέξτε και την αριστουργηματική ανορθογραφία που μετατρέπει το «δίναμε» σε «δύναμαι»!

Το κείμενο της μπορντούρας, για να μη στραβολαιμιάζετε:

Κατηραμένον λέφκομα, πλήρης με παρελάσεις
ολίγου δην την σιμπαγή ΕΡΕ να μας χαλάσης.
Οι φοβηθέντες βουλεφταί ιδών κι αποφασίσας
δια ισχηράν κηβέρνησιν θα είνε πολεμίσας.
Γλυκειά αποζημίοσις ελθών αι εκλογέ
θα είναι βγάζων αρκετοί αγρίων οιμωγαί.
Ο βουλεφτής άνεφ δουλειά είνε διά να τον κλέτε
Τι συνεχώς «παρέτησιν» κε «γόητρον» μας λέτε.
Με τέτοια νέκρα έξωθεν κε τέτοια ανεργία
Θεός φιλάξη την ΕΡΕ κε την προθυπουργία.
Μασάτε βουλεφτέ καλά, κε την ΕΡΕ στηρίζετε
κι όσοι μιλούν «αντεθνικώς» τα δόντια να τους τρίζετε.
Εμείς ζωή κε κότε
και οι λοιποί «προδότε».

Δεν είχα πολύ χρόνο να το ψάξω, νομίζω όμως ότι αναφέρεται σε βουλευτές της ΕΡΕ που είχαν εκδηλώσει φυγόκεντρες τάσεις: όταν έρθουν οι εκλογές, όσοι διαφοροποιηθούν θα χάσουν την έδρα τους, λέει.

Η αλήθεια είναι ότι ενώ η ΕΔΑ, ως αξιωματική αντιπολίτευση που ήταν τότε, ζήτησε να διαλευκανθεί η υπόθεση Μέρτεν, η υπεύθυνη αντιπολίτευση των κεντρώων βοήθησε να κουκουλωθεί το θέμα.

Το έγγραφο που αποχαρακτηρίστηκε από τη CIA το βρίσκετε εδώ. Είναι τετρασέλιδο, αλλά στην ουσία πρόκειται για δυο σελίδες που επαναλαμβάνονται.

Το μετέγραψα επειδή ως την ώρα που άρχισα να γράφω δεν βρήκα πουθενά μεταγραφή του. Προσέξτε ότι ο ανώνυμος πράκτορας είναι κάπως γενναιόδωρος με τα κεφαλαία.

ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ – 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1962

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ -ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ- ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΩΝ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΑΤΟΧΗΣ, ΩΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΟΥ ΜΕΡΤΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΟΝΤΩΣΙΝ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Ι. Κατά την αυτήν χθεσινήν συνομιλίαν μου με τον Σύμβουλον Πρεσβείας κ. ΙΩΑΝΝΗΝ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ, Ούτος μού ανεκοίνωσε και τα κάτωθι υπό άκρως απόρρητον τύπον:

Α. Κατά την πέρυσι διεξαχθείσαν εις ΙΣΡΑΗΛ Δίκην του Γερμανού Εγκληματίου Πολέμου ΑΝΤΟΛΦ ΑΪΧΜΑΝ, μεταξύ των στοιχείων που περιείχοντο εις την κατ’ αυτού Δικογραφίαν, βάσει της οποίας παρεπέμφθη Ούτος εις Δίκην και κατεδικάσθη εις θάνατον, περιείχετο και ένας επίσημος πίναξ των -κατά την κατοχήν- διατελεσάντων Πρακτόρων των Γερμανικών Αρχών Κατοχής εις την ΕΛΛΑΔΑ Ελλήνων Υπηκόων, οι οποίοι είχον συνεργασθή μετά του ΜΕΡΤΕΝ εν ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ εις το έργον της εξοντώσεων των Εβραίων της Πόλεως ταύτης και της λαφυραγωγήσεως των περιουσιών αυτών. Ο Πίναξ ούτος των Πρακτόρων απετέλει μέρος των εγγράφων και αποδεικτικών Στοιχείων, που ανεφέροντο εις το Κεφάλαιον των διώξεων των Εβραίων της ΕΛΛΑΔΟΣ.

Β. Την δίκην του ΑΪΧΜΑΝ είχεν παρακολουθήσει διά λογαριασμόν της Ελληνικής Κυβερνήσεως ένα[ς] έμπιστος Υπάλληλος, Ισραηλιτικής Καταγωγής, ανήκων εις την Υπηρεσίαν Τύπου της εις το ΙΣΡΑΗΛ Διπλωματικής Αντιπροσωπείας της Ελλάδος, και το πρώτον διορισθείς όταν ο κ. ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ ήτο προ αρκετών ετών Διπλωματικός Αντιπρόσωπος της ΕΛΛΑΔΟΣ πλησίον της Κυβερνήσεως του ΙΣΡΑΗΛ.- Φυσικά ο Ισραηλίτης Οτος Υπάλληλος, υπηρετήσας επί πολύ διάστημα και υπό τας διαταγάς του κ. ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΥ είχε συνδεθή πολύ μετ’ αυτού και είχε προσφέρει εις αυτόν εξαιρέτους υπηρεσίας εν τη αποστολή του.- Διατηρεί έκτοτε σχέσεις μετ’ αυτού ο κ. ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ.-

Γ.- Ο Ισραηλίτης Ούτος έμπιστος της Υπηρεσίας του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, υπό την ιδιότητα του εκπροσώπου της Ελληνικής Κυβερνήσεως προς παρακολούθησιν της Δίκης ΑΪΧΜΑΝ, έλαβε γνώσιν των αφορώντων τους Εβραίους της ΕΛΛΑΔΟΣ εγγράφων της Δικογραφίας, έλαβε δε γνώσιν και του συνημμένου Πϊνακος των Ελλήνων Πρακτόρων των Γερμανών της Κατοχής και εις τον Πίνακα τούτον ανέγνωσεν ιδίοις όμμασι και το όνομα του σημερινού Πρωθυπουργού της Ελλάδος κ. ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ.- Ειδοποίησε -κατόπιν τούτου- την Κυβέρνησιν αρμοδίως.-

Δ. Κατόπιν τούτου, η Ελληνική Κυβέρνησις τόσον διά του εις ΙΣΡΑΗΛ Διπλωματικού της Εκπροσώπου, όσον και διά του εν Αθήναις Διπλωματικού Εκπροσώπου του ΙΣΡΑΗΛ κ. ΚΑΠΕΛ προέβη εις επίμονα διαβήματα προς την Κυβέρνησιν του ΙΣΡΑΗΛ, όπως μη κοινολογηθή κατ’ ουδένα τρόπον ο εν λόγω ΠΙΝΑΞ κατά την Δίκην, ίνα μη αποκαλυφθή προφανώς το όνομα του κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ.- Η Κυβέρνησις του ΙΣΡΑΗΛ εδέχθη την ελληνικήν παράκλησιν και πράγματι ο Γενικός Εισαγγελεύς ΧΑΟΥΣΝΕΡ δεν εχρησιμοποίησε κατά την Δίκην τα Στοιχεία του Πίνακος τούτου.

Ε. Εσχάτως, ο κ. ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ συνηντήθη με τον εν λόγω Ισραηλίτην Υπάλληλον Τύπου της εις ΙΣΡΑΗΛ Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας, ο οποίος του εξιστόρησε και του απεκάλυψεν, υπό άκρως απόρρητον τύπον, τα του Πίνακος και τα διαβήματα της Ελληνικής Κυβερνήσεως, και τον διεβεβαίωσε κατηγορηματικώς ότι το όνομα του κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ περιελαμβάνετο πράγματι εις τον Πίνακα των Πρακτόρων των Γερμανών της Κατοχής, υπογραμμισμένον δι’ ερυθράς μολυβδίδος, όπως διά τοιαύτης μολυβδίδος ήσαν υπογραμμισμένα και τα ονόματα πολλών άλλων Ελλήνων Πρακτόρων, μεταξύ των οποίων μου ανεκοίνωσε και τα ονόματα του Καθηγητού του Πανεπιστημίου κ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ, ως και του κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΣΑΛΔΑΡΗ, τέως Πρωθυπουργού και Αρχηγού του Λαϊκού Κόμματος.

2.- Υπεσχέθην κατηγορηματικώς εις τον κ. ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΝ άκραν εχεμύθειαν επί όλων των ανωτέρω πληροφοριών του.-

Να σημειωθεί ότι σε άλλο απόρρητο έγγραφο της CIA υπάρχει εξιστόρηση της υπόθεσης των δημοσιεύσεων του Μέρτεν στο περιοδικό Σπίγκελ.

Θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι αν ήταν αληθινές οι πληροφορίες του απόρρητου εγγράφου  θα υπήρχε μέγα θέμα, διότι θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι αυτός ηταν ο λόγος της, ας πούμε, υποχωρητικής στάσης του Κ. Καραμανλή απέναντι στη Γερμανία σε ό,τι αφορά τις κατοχικές διεκδικήσεις -θα είχε ο ίδιος λερωμένη τη φωλιά του.

Αλλά βέβαια, δεν πρόκειται να πιστέψουμε τις συκοφαντίες ενός Ναζιστή, ούτε τις ραδιουργίες των μυστικών υπηρεσιών. Ο εθνάρχης μας είναι άσπιλος και τη μνημη του κανένα απόρρητο έγγραφο δεν μπορεί να την κηλιδωσει!

 

Advertisements

81 Σχόλια to “Ο Μποστ για το λεύκωμα του Μέρτεν -και τα απόρρητα της CIA”

  1. Γς said

    Φοβερό Ντοκουμέντο!

    Στο διάολο πιά

  2. Γς said

    Αμ και τούτος, ο σημερινός μας;
    Από μια άποψη συνεργάτη τους μπορείς να τον πεις
    [ο θεός να με συγχωρέσει]

  3. spiral architect said

    Καλημέρα.
    Τις πομπές του σκατάρχη (έτσι αποκαλούσε η Φρειδερίκη τον Παπάγο, αλλά κολλάει κι εδώ) με την υπόθεση Μέρτεν, τα παιδιά της γενιάς μου τουλάχιστον, τις έμαθαν από το Ποντίκι του Κώστα Παπαϊωάννου, που δεν τον είχε αφήσει σε χλωρό κλαρί.
    Όποιος έχει αρχείο του Π. εκείνης της εποχής, (αρχές έως και μέσα του ’80) ας το ανεβάσει.

  4. Spyridon said

    Ο Μαξ Μέρτεν αναγνωρίστηκε από πολίτες στην παραλία της Θεσσαλονίκης και τον γραπώσανε οι ίδιοι. Επίσης ήταν ανώτατος υπάλληλος του υπουργείου δικαιοσύνης. Η Βόννη έκανε τα αδύνατα δυνατά για να τον απελευθερώσει. Τόσο πολύ κυνήγησαν τους ναζί μεταπολεμικά. Ο ΜΟΝΟΣ καγκελάριος που δεν είχε ακολουθήσει τους ναζί πριν τη Μέρκελ ήταν ο Μπραντ.

  5. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Καλημέρα!

    Πρόσφατα είδα στην τηλεόραση την βιογραφική ταινία «Χάνα Άρεντ», που παρακολουθεί το ταξίδι της γερμονοεβραίας πολιτικής φιλοσόφου στην Ιερουσαλήμ, προκειμένου να παραστεί και να καταγράψει την δίκη του Άιχμαν.
    Αποτέλεσμα της συγκλονιστικής, όπως απεδείχθη, εμπειρίας της ήταν το βιβλίο της «Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ. Έκθεση για την κοινοτοπία του κακού».

  6. Γς said

    2:

    Αμ και ο επίδοξος αρχηγός της ΝΔ και εν δυνάμει αυριανός μας, ο θεός να φυλάξει…

  7. Tsopanakos said

    Το ότι η υπόθεση Μέρτεν βρωμάει και το ότι ο Εθνάρχης δεν είναι δα και υπόδειγμα «μεγάλου ανδρός» είναι γνωστά πράγματα.

    Η θεωρία του εγγράφου πάντως χωλαίνει: σε μια εποχή κατά την οποία το Ισραήλ πάλευε με νύχια και με δόντια να αναβαθμίσει τις σχέσεις του με την Ελλάδα (βλ. http://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm) οι αρχές του πετάνε στον κάλαθο τέτοια ευκαιρία πίεσης επειδή απλά … τους παρακαλέσαμε και επειδή ο κ. Μοσχόπουλος ήταν συμπαθητικός τύπος;

  8. giorgos said

  9. Γς said

    >Το έγγραφο που αποχαρακτηρίστηκε από τη CIA το βρίσκετε εδώ.

    Επειδή δεν φαίνεται αμέσως το λίκνο του εγγράφου:

    http://www.foia.cia.gov/sites/default/files/document_conversions/1705143/MERTEN%2C%20MAX_0081.pdf

    Μου αρέσει και η διαβεβαίωση στο τέλος:

    «Υπσχέθην κατηγορηματικώς εις τον κ. ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΝ άκραν εχεμύθειαν επί όλων των ανωτέρω πλροφοριών του»

  10. gpoint said

    Καλημέρα

    εκπληκτικού επιπέδου Μποστ αλλά το βάρος θα πέσει αλλού

  11. Alexis said

    Καλημέρα.
    Τα ‘χουμε ξαναπεί με αφορμή το άρθρο για τον Παύλο Φύσσα.
    Δοσίλογοι, παρακρατικοί και τραμπούκοι είναι αναπόσπαστο (και «χαϊδεμένο» θα έλεγα) κομάτι της ελληνικής Δεξιάς. Διαχρονικά.

    Εξαιρετικός όπως πάντα ο Μποστ!
    Εντελώς σουρεαλιστική η σύνταξη «εδόθη του λεφκόματος»! Ήταν πολύ μπροστά ο Μποστ στη χρήση της γενικής, οι σημερινοί γενικομανείς είναι γατάκια μπροστά του! 😀

    Εμείς ζωή κε κότε
    και οι λοιποί «προδότε»

    Δεν ξέρω γιατί αλλά μου κάνει έναν περίεργο συνειρμό με το γηπεδικό «PAO is the best, fuck the rest» :mrgeen:
    (Όπου PAO μπορεί ο καθένας να βάλει το όνομα της δικής του ομάδας, βεβαίως βεβαίως 😀 )

    Υ.Γ.: Άντε, έγινα …Ριβαλντίνιο, πρωί-πρωί… 😳

  12. gpoint said

    #4

    θυμάμαι την «Εστία» που έπαιρνα για να ξεκαρδίζομαι (π.χ. ο ΟΣΦΠ ενίκησε τας Καλάμας 2-1 !!!, η κατά τα άλλα καλή αριστερά ηθοποιός Βανέσσα Ρεδγρέιβ και άλλα) έγραφε για τον «επονομαζόμενον Βίλλυ Μπραντ,τον εισελθόντα στην γερμανία με στολή αξιωματικού του φινλανδικού στρατού»
    Για την χώρα δεν είμαι βέβαιος

  13. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    11: Κι εγώ γήπεδο σκέφτηκα με το «εμείς ζωή και κότε»

    4: Έχει όμως ενδιαφέρον. ότι ηρθε στη Θεσσαλονίκη σαν να μη συνέβαινε τίποτα.

  14. Πάνος με πεζά said

    «…που εκτίθουν τη χώρα μας διεθνώς», πέταξε ζωντανά από τη Βουλή ο Τσιπρας.

  15. spiral architect said

    @13γ: Το μεταπολεμικό αλώνισμα των ναζιστών στην Ελλάδα μέχρι και ταινία έγινε.

  16. Alexis said

    #15: Όπου βέβαια στο στόρυ υπάρχει και ο Έλληνας δοσίλογος που συνεργάζεται πάλι με τα παλιά του φιλαράκια για να βρουν το θησαυρό.
    Χιουμοριστικά δοσμένα όλα αυτά βέβαια, αλλά κάτι σημαίνουν…

  17. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    15 και προηγ.,

    το θέμα δεν άφησε αδιάφορο ούτε τον (δημοσιογραφικής προέλευσης) Γιάννη Μαρή, ο οποίος πρόσφατα ξανασυζητήθηκε στον μικρόκοσμο του ιστολογίου, μετά την πολύωρη (αδικαιολόγητη;) απουσία του Αγγέλου: στο μυθιστόρημα «αγωνίας και μυστηρίου» «Τα χέρια της Αφροδίτης», που επιτυχώς εξέδωσε η Άγρα, οι εβραίοι και ο Άιχμαν βρίσκονται στο προσκήνιο (και στο παρασκήνιο, θα έλεγα).

  18. cronopiusa said

  19. IN said

    Νίκο, έτυχε να πάρω είδηση αυτή την ιστορία με το αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της ΣΙΑ χθες επειδή σχολίασες στο FB την ανάρτηση ενός φίλου σου που αναφέρθηκε σ’ αυτό. Έτσι, αφού ο ίδιος το ανήγγειλες εκεί, ήξερα ότι θα είχες αυτό το θέμα σήμερα και έκανα την προετοιμασία μου. Νομίζω ότι μπορώ να προσθέσω κάποια στοιχεία και να «διαλευκάνω» κατά κάποιον τρόπο την υπόθεση αυτού του εγγράφου της ΣΙΑ. Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγω επιβεβαιώνει την προτελευταία πρόταση της ανάρτησής σου, μολονότι είμαι σίγουρος ότι εσύ την έγραψες ειρωνικά. Πρόκειται, με απλά λόγια, για συκοφαντίες. Για τον Κ. Καραμανλή (τον Α’) μπορεί να έχει κανείς ότι γνώμη θέλει, καλή ή κακή (εγώ πάντως δεν τον θεωρώ άγιο). Αυτά τα οποία προσήπτε ο Μέρτεν, με τα όσα στοιχεία έχουμε μέχρι σήμερα, φαίνονται ως καθαρές συκοφαντίες. Δεν υπάρχει κανένα αξιόπιστο στοιχείο που να τα επιβεβαιώνει. Και όχι, τέτοιο στοιχείο δεν είναι το χαρτί της ΣΙΑ που μάθαμε χθες.

    Ας πω πρώτα το σημαντικότερο: κατά πάσα πιθανότητα, με βάση τα στοιχεία που αμέσως θα εκθέσω, πηγή των πληροφοριών που καταγράφει (με σπασμένο τηλέφωνο) αυτό το χαρτί είναι ο ίδιος ο Μέρτεν. Για τον Μέρτεν έχει κάνει διδακτορική διατριβή (στα Γερμανικά) κάποιος Wolfgang Breyer. Η διατριβή του έχει τον τίτλο (μεταφράζω πρόχειρα): «Δρ. Μαξ Μέρτεν – ένας Στρατιωτικός Υπάλληλος της Βέρμαχτ στην ζώνη της έντασης ανάμεσα στον Μύθο και την Αλήθεια». Μάλλον πρόκειται για φοιτητή του γνωστού (και για την περιπέτεια που είχε πρόσφατα στην Κρήτη) Γερμανού ιστορικού Χάιντς Ρίχτερ, που ασχολείται με την Ελλάδα. Το λέω γιατί ο Ρίχτερ ήταν εισηγητής στην επιτροπή που εξήτασε το διδακτορικό. Ολόκληρη την διατριβή την βρίσκετε εδώ οι Γερμανομαθείς: http://ub-madoc.bib.uni-mannheim.de/77/1/Dissertation.pdf Η παραπομπή υπάρχει και στο λήμμα Max Merten της Γερμανικής Βικιπαίδειας. Ουσιαστικά η διατριβή (ένα μεγάλο μέρος της οποίας έχω διαβάσει από περιέργεια) είναι μία κοπιαστική (αλλά όχι πάντοτε πολύ καλά συστηματοποιημένη) αποδελτίωση όλων των πηγών περί Μέρτεν που υπάρχουν στα Γερμανικά, δευτερογενών αλλά κυρίως πρωτογενών.

    Στην σελ. 134 της διατριβής ο Breyer αναφέρεται σε ένα εμπιστευτικό τηλεγράφημα της 31.5.1961 του Συμβούλου Πρεσβείας Von Schmoller προς το Υπουργείο Εξωτερικών της τότε Δυτικής Γερμανίας στη Βόννη. Η Γερμανική Βίκι μας πληροφορεί ότι ο Von Schmoller υπηρετούσε τότε στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου του, ενώ προηγουμένως (1956-1960) είχε υπηρετήσει στη Γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα. Μπορεί όμως οι ημερομηνίες να μην ταιριάζουν απόλυτα είναι να είχε σταλεί κάπου με ειδική αποστολή ο von Schmoller γιατί το τηλεγράφημά του στέλνεται προς την κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου του. Σε κάθε περίπτωση, το τηλεγράφημα αναφέρεται στο γεγονός (στο οποίο κάνει αναφορά ο Breyer και αλλού στη διατριβή του) ότι ο Μέρτεν έδωσε τότε (Μάιος 1961), στο Βερολίνο, μαρτυρική κατάθεση για να χρησιμοποιηθεί στην υπόθεση κατά του Άιχμαν στο Ισραήλ.Ο Breyer μεταφέρει επί λέξει ένα σύντομο απόσπασμα του τηλεγραφήματος του von Shmoller, το οποίο μεταφράζω δίπλα πρόχειρα: «Merten soll alte Beschuldigungen gegen Globke wiederholt haben. Außerdem soll der Name Karamanlis gefallen sein.» δηλ. «ο Μέρτεν φέρεται ότι επανέλαβε παλιές κατηγορίες κατά του Globke. Εκτός αυτού φέρεται ότι έγινε αναφορά στο όνομα Καραμανλής».

    Ο Globke ήταν υφυπουργός και στενός συνεργάτης του Γερμανού καγκελαρίου Άντενάουερ, εξαιρετικά αφμιλεγόμενος γιατί επί Ναζισμού ήταν υπάλληλος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και είχε συμμετάσχει στην σύνταξη διαφόρων Ναζιστικών νόμων, λ.χ. αυτού για την «καθαρότητα του Γερμανικού αίματος», που απαγόρευε γάμους μεταξύ Εβραίων και μη. Ωστόσο, παρά το παρελθόν του, ο Άντενάουερ εξακολουθούσε να τον κρατά κοντά του. Ο Μέρτεν είχε εμπλακεί σε δικαστική διαμάχη μαζί του στη Γερμανία (μετά την επιστροφή του από την Ελλάδα). Ο Μ. προσπαθούσε να εμφανιστεί ως υποψήφιος… σωτήρας Εβραίων και είχε κατηγορήσει τον G. ότι τάχα είχε εμποδίσει την αποστολή 10 έως 20 χιλιάδων Εβραίων της Θεσσαλονίκης προς την Παλαιστίνη, για την οποία ο Μ. είχε, τάχα, εξασφαλίσει την έγκριση του Άιχμαν. Ύστερα από μήνυση του G. o Μ. καταδικάστηκε για συκοφαντία σ’ αυτή την υπόθεση.

    Θεωρώντας ως ακριβείς τις πληροφορίες που μεταφέρει ο von Schmoller, μπορούμε εύκολα να ανασυνθέσουμε τι συνέβη: ο μεταφραστής που χρησιμοποιούσε η Ελληνική πρεσβεία στο Ισραήλ πράγματι είδε στη δικογραφία ένα έγγραφο με αναφορά στο όνομα του Καραμανλή (πιθανώς και του Τσαλδάρη· ο λόγος που δεν αναφέρεται σ’ αυτόν ο von Schmoller θα μπορούσε να είναι ότι το 1961 ο Τσαλδάρης δεν ήταν πια υπολογίσιμη πολιτική προσωπικότητα – δεν ήταν καν βουλευτής). Το έγγραφο αυτό όμως δεν ήταν παρά η κατάθεση του Μέρτεν (ή κάποιος πίνακας συνημμένος σ’ αυτήν). Με άλλα λόγια, επρόκειτο για απλή επανάληψη των γνωστών ήδη (από τον περασμένο Σεπτέμβριο του 1960) συκοφαντιών του Μέρτεν σε βάρος του Καραμανλή, για τις οποίες δεν παρουσίασε ποτέ κανένα συγκεκριμένο αποδεικτικό στοιχείο (η περίφημη φωτογραφία με τη Λάντσια, στην οποία αναφέρεται ο Μποστ σε άλλο σκίτσο που είχες δημοσιεύσει παλιότερα, Νίκο, δεν παρουσιάστηκε ποτέ και προφανώς είναι ανύπαρκτη).

    Με λίγο σπασμένο τηλέφωνο, όπως είπα παραπάνω, η πληροφορία για το περιεχόμενο της κατάθεσης Μέρτεν στην δικογραφία κατά Άιχμαν έφτασε (μέσω Μοσχόπουλου) στον ανώνυμο πληροφοριοδότη και από αυτόν στη ΣΙΑ, με το έγγραφο που παρουσιάζεις, Νίκο.

    Πολύ βιαστικά, γιατί κάπου πρέπει να την κλείσω αυτή την ανάρτηση και να κάνω και καμία δουλειά, διορθώνω, επίσης: ο Μέρτεν συνελλήφθη στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1957, όχι το 1959. Συνελήφθη όταν πήγε ο ίδιος στον Έλληνα ανακριτή για να καταθέσει ως μάρτυρας υπερασπίσεως σε μία υπόθεση κατά ενός πρώην μεταφραστή του στην κατοχή. Mόλις τελείωσε την κατάθεσή του συνελήφθη εντός του δικαστικού μεγάρου, γιατί εκκρεμούσε (χωρίς ο ίδιος να το ξέρει) ένταλμα και σε βάρος του. Έμεινε δυο χρόνια προφυλακισμένος και δικάστηκε και καταδικάστηκε το 1959. Συνέχισε και μετά την καταδίκη του να είναι φυλακισμένος για λίγους μήνες. Μετά δεν του δόθηκε, τυπικά, αμνηστία. Χρησιμοποιήθηκε ένα άλλο νομοθετικό «τρυκ»: με ειδικό νόμο ορίστηκε ότι αναστέλλεται η δίωξη όσων ανήκαν στην περίπτωσή του, εφόσον απελαθούν στην Δυτική Γερμανία και διωχθούν εκεί. Γι’ αυτό και μόλις επέστρεψε στην Γερμανία ο Μέρτεν συνελήφθη από τους Γερμανούς και πέρασε κι εκεί ένα μικρό χρονικό διάστημα στη φυλακή. Με δεδομένη, όμως, την (διαβόητη, σήμερα) έλλειψη ζήλου της Γερμανικής δικαιοσύνης της εποχής για την καταδίωξη εγκληματιών πολέμου, γρήγορα απελευθερώθηκε ο Μέρτεν ενώ ουδέποτε δικάστηκε εκεί για τα εγκλήματά του, και πέθανε ελεύθερος το 1971.

  20. skom said

    @12
    Νορβηγική στολή. Το «επονομαζόμενος Μπράντ» οφείλεται στο ότι το κανονικό του όνομα, αυτό που του δόθηκε όταν γεννήθηκε «εκτός νομίμου γάμου» ήταν Χερμπερτ Φραμ. Ο Αντενάουερ φρόντιζε λοιπόν να τον αποκαλεί λοιπόν κ. Φραμ. Το Β. Μπραντ ήταν ψευδώνυμο μάχης.

  21. gpoint said

    # 20

    ευχαριστώ, ααμφιταλαντευόμουνα και διάλεξα (σαν μαθητής τώρα που δεν είμαι πια καθηγητής) το λάθος !

  22. sarant said

    19 Γεια σου ΙΝ, ευχαριστούμε πολύ για την ανάλυση! Το περίμενα, να σου πω την αλήθεια, ότι θα το έψαχνες 🙂

    20 Ώστε τον αποκαλούσε -υποτιμητικά- Φραμ, ε;

  23. cronopiusa said

    Μαρλένα Πολιτοπούλου
    Η Πηνελόπη των τρένων

    Λέσβος: “Τα πόδια των παιδιών κυριολεκτικά σαπίζουν. Σε ένα μήνα οι πρόσφυγες θα είναι νεκροί.»

  24. Παναγιώτης Κ. said

    Μέρες που είναι ( 28-10-40 έχουμε την έναρξη του πολέμου και σαν αύριο 31 έγινε η πρώτη ελληνική αντεπίθεση) και επειδή γίνεται λόγος για συνεργάτες των εισβολέων διαβάστε το παρακάτω διάλογο που έγινε μόλις χθες στο καφενείο του χωριού.

    Οι Ιταλοί λοιπόν εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά την κατάρρευση του μετώπου και ανακρίνουν κόσμο με τρόπο βίαιο ( βασανιστήρια και συγκεκριμένα κρέμασμα σαν το σφαχτό στο τσιγκέλι και βουρδουλιές με βούρδουλα από σύρμα ) για να αποκαλύψουν αν έχουν κρυμμένα όπλα ή ακόμα να υποδείξουν άλλους.

    – Ήταν εκείνος ο κερατάς από το διπλανό χωριό ( είπε το όνομά του) που μιλούσε Ιταλικά και πίεζε τους ανακρινόμενους.
    Εκβίαζε για να επωφεληθεί. Έξι ραπτομηχανές Σίγγερ είχε μαζέψει στο σπίτι του.
    – Μετά τι έγινε;
    -Πήρανε οι χωριανοί τα χρήματα από το παγκάρι και του τα δώσανε.
    Όταν όμως άρχισε το αντάρτικο πιάνει τον προδότη ο Ζδράβος ( περιοχή Κόνιτσας) τα πράγματα μπήκαν στη θέση τους… και ο κόσμος ξαναπήρε τις ραπτομηχανές από το σπίτι του εκβιαστή.
    -Δηλαδή;
    …και ακολούθησε η γνωστή χειρονομία που φανερώνει ξεπάστρεμα του «γηγενούς καθάρματος».

    Οφείλω να ομολογήσω ότι δεν είχα σκεφτεί αυτή την πλευρά της Εθνικής Αντίστασης.Να υπάρχει δηλαδή η απειλή σε εκείνους τους συμπατριώτες μας που δεν θα το είχαν σε τίποτα να συνεργαστούν.

  25. Γς said

    8:

    Και θυμάμαι που μάζευα τους τόμους των «Αρχείων Καραμανλή» που προσέφερε η Καθημερινή στους αναγνώστες της.
    Δεν διαβαζόντουσαν όμως. Και ούτε αρχεία θα μπορούσες να τα πεις.

    Κι ούτε ξέρω τι απέγιναν με τις μετακομίσεις μου και το ξεκαθάρισμα των δικών μου αρχείων, από εφημερίδες, προσφορές, σιντιά και τέτοια.
    Μια στεναχώρια όμως την είχα.

    Στεναχώρια. Μέχρι που σήμερα [στη συνέχεια του βίντεο του Ραφαηλίδη στο γιουτιούμπ, Σχ. 8] άκουσα τον Ρένο Αποστολίδη να μιλάει γι αυτά. Απόλαυση [και λύτρωση]

  26. alexisphoto said

    και εδώ όλη η ιστορία:

    καλημέρα

  27. cronopiusa said

  28. cronopiusa said

    alexisphoto

    Τρέχω στο γκουκλόδρομο και ψάχνω για τον Αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ανδρέα Τούση, που τον Μάρτη του 1958 διέταξε τη σύλληψή του Μαξ Mέρτεν.

  29. alexisphoto said

    @28:
    Αν βρεις κάτι καλό ανέβασέ το.
    Εμένα με ενδιαφέρει αρκετά το θέμα.
    Σε ευχαριστώ

  30. Αυτός ο Ζδράβος, που αναφέρει ο Παναγιώτης Κ. στο 24, πρέπει να είναι ο αντάρτης Χαρίσης Σδράβος, τον οποίο αναφέρει ο Νικόλας Γκατζογιάννης στην «Ελένη» με όχι πολύ διαφορετικό τρόπο. Βέβαια, το όνομα είναι αρκετά διαδεδομένο στην περιοχή αλλά…

  31. skom said

    @22
    Alias Frahm πρέπει να ήταν η διατύπωση. Δύο στόχους είχε η έκφραση. Ο πρώτος είναι το θέμα της καταγωγής. Ο δεύτερος είναι η μομφή της προδοσίας. Τι έκανε ο Μπράντ στο εξωτερικό καλοπερνώντας ενώ εμείς στην Γερμανία ταλαιπωριόμασταν; Καταλαβαίνεται ότι και άλλοι (Φ Ι Στράους) εξεμέσαν αντίστοιχα.

  32. cronopiusa said

    Ο άγνωστος διάλογος Κωνσταντίνου Καραμανλή – Ανδρέα Τούση

    Οι αρπαγείσες περιουσίες των Εβραίων της Ελλάδας

    η Δοξούλα

  33. cronopiusa said

    κινηματογραφικό υλικό του Άγγελου Παπαναστασίου που χρησιμοποιήθηκε στην Δίκη τής Νυρεμβέργης, ως αποδεικτικό στοιχείο τών εγκλημάτων που διέπραξαν οι Γερμανοί στην Ελλάδα

    Εντελώς «συμπτωματικά» το 1963 στη δίκη των δολοφόνων του Γρηγόρη Λαμπράκη, ο ένας εκ των κατηγορουμένων, ο γνωστός κατοχικός δωσίλογος Ξενοφών Γιοσμάς, είχε δικηγόρο υπεράσπισης τον Τάκο Μακρή…

    Ο ηρωϊκός Αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Α ν δ ρ έ α ς Τ ο ύ σ η ς, διαπρεπής νομικός, υψηλού ήθους, εξαιτίας της σύλληψης του Μέρτεν, δεν προήχθη από την Κυβέρνηση Καραμανλή στη θέση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, όπως αναμενόταν, αλλά τοποθετήθηκε στη θέση του ο Κων/νος Κόλλιας, ο μετέπειτα πρωθυπουργός της χούντας…

    Ο Αγιος Δημήτριος των Νεκρών Εβραίων

  34. 1962: Μαίνεται ο «Ανένδοτος Αγώνας» της Ένωσης Κέντρου εναντίον της ΕΡΕ του Καραμανλή. Στο οικοτροφείο της ΣΕΚΕ (Καλαποθάκη 8-Θεσσαλονίκη) μιλά (στη φοιτητική νεολαία του Αγροτικού Κόμματός του) ο Αλέξανδρος Μπαλτατζής, στέλεχος της Ένωσης Κέντρου. Ένας φοιτητής τον ρωτά: «Τι γνώμη έχετε για την κατηγορία ότι ο Καραμανλής ήταν συνεργάτης του Μέρτεν»; Απάντηση: «Ως Κόμμα μας συμφέρει να προβάλλουμε την κατηγορία αυτή. Δεν μπορώ όμως να υιοθετήσω την κατηγορία. Για ένα διάστημα είμασταν μαζί με τον Καραμανλή, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Μετά έφυγε στην Αθήνα. Όσο ήταν εδώ, πηγαίναμε μαζί στον Μέρτεν και του ζητούσαμε να μας βοηθήσει για μια στοιχειώδη περίθαλψη των χιλιάδων προσφύγων που έφευγαν γυμνοί και κυνηγημένοι από τη βουλγαρική ζώνη κατοχής. Αν αυτό είναι προδοσία, ελάτε να κρεμάσετε και μένα». Τάδε έφη ο αείμνηστος Μπαλτατζής.

  35. Alexis said

    #33: ο γνωστός κατοχικός δωσίλογος Ξενοφών Γιοσμάς…
    Ναι, ο γνωστός και ως Φον Γιοσμάς.
    Αυτός που κυκλοφορούσε με γερμανική στολή στην Θεσσαλονίκη την Κατοχή…

  36. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    30 Και ο γιος του είχε κυνηγηθεί αργότερα, θαρρώ.

  37. Βιαστικά να σημειώσω 24, 30 & 36 Το κατάστημα διαθέτει και φωτό του Χαρίση Σδράβου.

    Ο Χαρίσης Σδράβος (Β. Καββαθά, Η άλλη Ελένη)

    A post shared by Vangelis D (@vangelisdard) on

  38. 37

    Η φωτογραφία μου φαίνεται λίγο παπαρατσίστικη.
    Τόχω, στο χωριό, το βιβλίο του Β.Κ.: κάτω του μετρίου και ως ρεπορτάζ και ως γραφή.

  39. hioniam said

    Συμφωνα με τον Γιάννη Κάτρη «Η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα» υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ενοχής για τους 3 απο τους 4 που κατονομασε ο Μερτεν ως συνεργατες:

    α) ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής,
    β) ο υπουργός Εσωτερικών Δημήτριος Μακρής,
    γ) η σύζυγος του Δ. Μακρή, Δοξούλα Λεοντίδου,
    δ) ο υφυπουργός Εθνικής Αμύνης Γεώργιος Θέμελης,

    Ό Δημήτριος Μακρής, ο πανίσχυρος και δυναμικός υπουργός των Εσωτερικών ζούσε στη Θεσσαλονίκη κατά την Κατοχή και ασκούσε το επάγγελμα του δικηγόρου. Σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες o Μακρής υπεράσπιζε στα γερμανικά στρατοδικεία κατηγορούμενους Έλληνες πολίτες. Αυτή ή εξαιρετικά προσοδοφόρα δραστηριότητα δεν μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα τιμητική. Είναι πασίγνωστο ότι μόνον εκείνοι πού είχαν συναλλακτικούς δεσμούς με τον κατακτητή μπορούσαν ν’ αποτολμήσουν εμφάνιση συνηγόρου στα θηριώδη γερμανικά στρατοδικεία. Για τη σύζυγό του Δοξούλα προσκομίστηκαν στοιχεία ότι επί κατοχής υπηρετούσε στη γερμανική διοίκηση ως γραμματεύς του Μάξ Μέρτεν. Σε κάποια μάλιστα επέτειο πρόσφερε στον προϊστάμενο της ως δώρο ένα λεύκωμα με αναμνηστικές φωτογραφίες. Τέλος, για τον υφυπουργό Εθνικής Αμύνης Θεμελή έγινε γνωστό (το παραδέχθηκε και ο ίδιος) ότι στην Κατοχή είχε διορισθεί από τη γερμανική διοίκηση Νομάρχης. Δεν χωρεί καμία αμφιβολία ότι στις διοικητικές αυτές θέσεις οι Χιτλερικοί δεν τοποθετούσαν παρά μόνο στενούς και δοκιμασμένους συνεργάτες τους.

    Η καταγγελία για το πρόσωπο του Κωνσταντίνου Καραμανλή μένει αναπόδεικτη αλλα υπαρχουν πολλα «σκοτεινα» σημεια στην ιστορια και κυριως η πρεμουρα του Καραμανλη
    να απαλλαξει τον Μερτεν με ειδικο νομο!

    Περισσοτερα εδω:
    http://stavrochoros.pblogs.gr/2009/10/ypothesh-karamanlh-merten-1959-.html

  40. 38. Προφανώς και είναι παπαράτσι σε αντίθεση με τον Κατή που ποζάρει άνετος. Και ναι, το βιβλίο είναι τόσο ανούσιο όσο μπορείς ν’ αντέξεις και του Γκέιτζ. Πρόσεξα πρόσφατα πως η επανέκδοση της Ελένης εμπλουτίστηκε με πρόλογο του Καρόλου Παπούλια…

  41. sarant said

    39 Ευχαριστούμε!

  42. Παναγιώτης Κ. said

    @30 (Σκύλος) Ναι αυτός είναι.Δεν τον αγιογραφούν βεβαίως στην περιοχή εμμέσως όμως αναγνωρίζουν ότι πρέπει να υπάρχει και κάποιος που θα κάνει τα δύσκολα σε έναν αγώνα αυτού του τύπου και αυτός δεν είναι …φιλόσοφος.

  43. 42

    Συμφωνώ. Πόλεμος δεν γίνεται με ροδοπέταλα.

  44. Σας έλειψε ο γιος ενός ταχυδρόμου;
    http://www.cnn.gr/opinions/arthra/story/1632/this-is-my-son-ted-he-speaks-greek

  45. 44

    Στην εποχή των e-mails; :mrgreen:

  46. Γς said

    44:

    Τι να πει κανείς;

  47. Γς said

    >Κατηγορήθηκε για συνεργάτης και ο υφυπουργός Αμύνης Γ. Θεμελής, επί κατοχής νομάρχης Πέλλης, με αρμοδιότητα να συγκεντρώνει ομήρους

    Ανθρωπος του Πσαρά μας

  48. Να ρωτήσω τον Μπαρτζούδη στο 34, ποια είναι η πηγή αυτής της ιστορίας με τον Μπαλτατζή;

  49. IN said

    39: Ο Κάτρης είναι, σ’ αυτό το θέμα τουλάχιστον, παντελώς αναξιόπιστη πηγή και το μόνο που κάνει είναι να ανακυκλώνει πράγματα που κυκλοφορούσαν ευρέως στις εφημερίδες της εποχής όταν η υπόθεση Μέρτεν ήταν στο φόρτε της. Εν μέρει συγχωρείται ο Κάτρης γιατί το βιβλίο του το έγραψε «εν βρασμώ», στην διάρκεια της δικτατορίας, εξόριστος στο εξωτερικό όπου και το πρωτοκυκλοφόρησε στα Αγγλικά. Σκοπός του δεν ήταν η σοβαρή έρευνα αλλά η καταγγελία του δικτατορικού καθεστώτος και, γενικότερα, του «κράτους της Δεξιάς» που, προφανώς, πίστευε (σίγουρα όχι εντελώς αδικαιολόγητα) ότι έφερε βαριά ευθύνη για την επιβολή της δικτατορίας.

    Είναι πάντως αξιοσημείωτο ότι και αυτός παραδέχεται ότι δεν παρουσιάστηκε κανένα απολύτως στοιχείο εις βάρος του Καραμανλή, αν και φροντίζει ν’ αφήσει διάφορα αόριστα υπονοούμενα. Όσο για την «πρεμούρα» του Καραμανλή να κλείσει την υπόθεση Μέρτεν αυτή ήταν πραγματική αλλά τα κίνητρά της ήταν απολύτως διαφανή: ο Καραμανλής υφίστατο αφόρητη πίεση από τη Δυτικογερμανική κυβέρνηση να κλείσει αυτή την ιστορία, κάτι που οι Γερμανοί έθεταν ως προϋπόθεση για την βελτίωση των σχέσεών τους με την Ελλάδα και την παροχή οικονομικής βοήθειας και υποστήριξης, στην οποία ο Καραμανλής φαίνεται πως υπολόγιζε πολύ. Επέλεξε να θυσιάσει την δικαιοσύνη, στο βωμό της σκοπιμότητας, οικονομικής κυρίως. Μπορεί κανείς εύλογα να τον κατακρίνει γι’ αυτό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι υπήρξε και συνεργάτης του Μέρτεν, ή ότι ο τελευταίος τον εκβίαζε. Να μην ξεχνάμε άλλωστε ότι τις καταγγελίες κατά Καραμανλή κλπ. ο Μέρτεν δεν τις έκανε όσο ήταν στην Ελλάδα στη φυλακή, αλλά αφού αποφυλακίστηκε και γύρισε στη Γερμανία. Φρόντισε έτσι να εκφράσει την «ευγνωμοσύνη» του προς τον Καραμανλή αλλά και προς τον Γερμανό Globke που, ως δεξί χέρι του Άντενάουερ, προφανώς ήταν αυτός που συντόνιζε τις πιέσεις κατά τις Ελλάδος για να αφεθεί ελεύθερος.

    Όπως έγραψα και παραπάνω, δεν θέλω να κάνω το δικηγόρο του Καραμανλή και των υπολοίπων (δεν δουλεύουμε τζάμπα, θα χαλάσουμε και την πιάτσα!), αλλά, επειδή παλιότερα αφιέρωσα αρκετό χρόνο να διαβάζω τις εφημερίδες της εποχής για την υπόθεση Μέρτεν, που υπάρχουν σκαναρισμένες στον ιστότοπο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, η γνώμη που σχημάτισα (και όποιος θέλει τη δέχεται) είναι ότι οι κατηγορίες κατά Καραμανλή και Μακρή ήταν καθαρές συκοφαντίες ενός ανθρώπου που, εκτός από εγκληματίας πολέμου, ήταν και γνωστός ψεύτης (μάλιστα, στο διδακτορικό που ανέφερα παραπάνω γράφει ότι είχε καταδικαστεί για συκοφαντία από τα Γερμανικά δικαστήρια, σε μια ιδιωτική επαγγελματική υπόθεση, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1940!). Είναι αναπόφευκτο και, ως ένα σημείο, κατανοητό ότι οι τερατώδεις ισχυρισμοί του βόλευαν την αντιπολίτευση της εποχής που προσπάθησε να τους εκμεταλλευτεί όσο γίνεται προβάλλοντάς τους. Αλλά είναι κρίμα, 55 χρόνια αργότερα, να ακολουθούμε την ίδια στάση, αντί να βλέπουμε ψύχραιμα μια υπόθεση που έχει, πλέον, μόνο ιστορικό ενδιαφέρον.

    Ορισμένες διευκρινίσεις λοιπόν: με βάση όσα είπε ο Μέρτεν στον Γερμανικό τύπο, οι συνεργάτες του ήταν, τάχα, η «γραμματέας του», Δοξούλα Λεοντίδου, ο σύζυγός της ή μνηστήρας της, ο μετέπειτα υπουργός Εσωτερικών Δημήτριος (Τάκος) Μακρής και ο θείος της Δοξούλας, που δεν ήταν, τάχα, άλλος από τον μετέπειτα πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή. Ο Θεμελής είναι afterthought και θα πω παρακάτω γι’ αυτόν.

    Απ’ όλ’ αυτά, το μόνο αδιαμφισβήτητο ήταν ότι στην κατοχή η (νεαρότατη, τότε) Δοξούλα, που είχε τελειώσει τη Γερμανική Σχολή της Θεσσαλονίκης και πιθανόν (το λέω με επιφύλαξη γιατί δεν θυμάμαι καλά) να ήταν και ορφανή από πατέρα, δούλευε ως δακτυλογράφος σε μία Γερμανική στρατιωτική υπηρεσία που ασχολούνταν με τα καύσιμα. Στο ίδιο κτίριο στεγαζόταν και ο Μέρτεν ο οποίος, λόγω της υψηλής θέσης που είχε, μπορεί να είχε υπό τις διαταγές του και την υπηρεσία αυτή (δεν ξέρω σίγουρα), δεν είναι όμως ακριβές να λέμε ότι η Δοξούλα ήταν «η γραμματέας του», δίνοντας την εντύπωση προσωπικής γραμματέως ή τέτοιας στενής σχέσης. Την εποχή εκείνη, όμως, η Δοξούλα δεν ήταν παντρεμένη ή αρραβωνιασμένη με το Μακρή (παντρεύτηκαν το 1949) και, φυσικά, δεν είχε καμία απολύτως συγγενική σχέση με τον Καραμανλή. Εξάλλου, ο τελευταίος ήταν τότε και για αρκετά χρόνια μετά την κατοχή πολιτικός αντίπαλος του Μακρή, που ήταν κεντρώος και προσχώρησε μόλις το 1956 στον Καραμανλή, στα πλαίσια κάποιων κεντρώων προσχωρήσεων που έκαναν αίσθηση. Τότε προσχώρησε και ο επίσης πρώην κεντρώος Αβέρωφ.

    Εδώ φαίνεται με τον καλύτερο τρόπο και τι ψεύτης ήταν ο Μέρτεν: κάθε φορά που αποκαλυπτόταν μια ανακρίβεια που έλεγε, αντί να επιμείνει στην ιστορία του, φρόντιζε να την τροποποιήσει. Έτσι, όταν η κυβέρνηση δήλωσε ότι ο Καραμανλής πέρασε όλη την κατοχή στην Αθήνα και δεν πήγε ποτέ στη Θεσσαλονίκη, ο Μέρτεν «θυμήθηκε» ότι η γνωριμία με τον Καραμανλή έγινε στην Αθήνα, σ’ ένα ταξίδι που έκανε ο Μέρτεν, και βγήκε και η (ουδέποτε εμφανισθείσα) φωτογραφία με τη Λάντσια. Όταν η κυβέρνηση δήλωσε ότι Καραμανλής και Δοξούλα δεν είχαν καμία συγγένεια, ο Μέρτεν θυμήθηκε ότι, λόγω της διαφοράς ηλικίας και της μεγάλης οικειότητας, η Δοξούλα φώναζε χαϊδευτικά τον Καραμανλή «θείο» κι αυτό, δήθεν, τον είχε μπερδέψει.
    Μακρής δικηγόρος συνεργάτης των Γερμανών υπήρχε, όντως, στην κατοχή στη Θεσσαλονίκη, λεγόταν όμως Νικόλαος και είχε εξαφανιστεί μετά την κατοχή, έχοντας ακολουθήσει τους Γερμανούς. Αρχικά στις αντιπολιτευόμενες εφημερίδες της εποχής δημιουργήθηκε μια αίσθηση για την πληροφορία για τον συνεργάτη των Γερμανών Μακρή, γρήγορα όμως διευκρινίστηκε ότι ήταν άλλος και όχι ο μετέπειτα Υπουργός. Προφανώς αυτές τις πληροφορίες θυμήθηκε, μπερδεμένα και κακόβουλα, ο Κάτρης (ας μην ξεχνάμε ότι τότε η έρευνα στα αρχεία των εφημερίδων δεν ήταν δυνατή/εύκολη, ιδίως για έναν εξόριστο στο εξωτερικό) και γράφει ότι ο Μακρής δικηγορούσε στα Γερμανικά στρατοδικεία κλπ. Ανάλογη αίσθηση είχε δημιουργηθεί και με μια πληροφορία, ότι ο Μέρτεν είχα παραχωρήσει κάποια Εβραϊκά καταστήματα που κατασχέθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους που στάλθηκαν στα στρατόπεδα του θανάτου, σε δύο νεαρές δεσποινίδες. Η αντιπολίτευση υπέθετε ότι η μία ήταν η Δοξούλα, ταυτοποιήθηκαν όμως γρήγορα οι δύο λαμπρές αυτές νέες, που ήταν εντελώς άσχετες. Σ’ αυτό στο θέμα κάνει αναφορά ένα άρθρο εφημερίδας που φαίνεται στην αρχή εντός βίντεο που ποστάρισε κάποιος άλλος φίλος πιο πάνω.

    Υπάρχει και το περίφημο «λεύκωμα» ή άλμπουμ που, υποτίθεται, χάρισε η Δοξούλα στο Μέρτεν. Σε αντίθεση με τη φωτογραφία με τη Λάντσια, αυτό το άλμπουμ όντως το παρουσίασε ο Μέρτεν. Η Δοξούλα όμως διευκρίνισε ότι δεν είχε χαρίσει ποτέ άλμπουμ ή κάτι άλλο στο Μέρτεν και ότι το άλμπουμ που αυτός παρουσίασε έμοιαζε με (και πρέπει να ήταν) ένα άλμπουμ φωτογραφιών που είχε χαρίσει κάποια Χριστούγεννα ως δώρο σε έναν καθηγητή της στη Γερμανική σχολή, με τον οποίο είχαν οικογενειακές σχέσεις και ο οποίος τους είχε κάνει κι αυτός Χριστουγεννιάτικο δώρο όπως συνηθίζουν οι Γερμανοί (Bescherung). Μετά τον πόλεμο ο καθηγητής αυτός είχε γυρίσει στη Γερμανία και προφανώς από αυτόν πήρε (αγόρασε;) το άλμπουμ ο Μέρτεν που το παρουσίασε ως δώρο στον ίδιο. Στις εξηγήσεις αυτές κάνει αναφορά η (προφανώς φιλοκυβερνητική) γελοιογραφία του Φ. Δημητριάδη, που επίσης έβαλε κάποιος φίλος παραπάνω, και που εμφανίζει το Μέρτεν ως πλανόδιο έμπορο διατεθειμένο να αγοράσει οποιοδήποτε στοιχείο που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί εις βάρος του Καραμανλή κλπ.

    Τέλος, ο Θεμελής. Κι εδώ έχουμε ένα δείγμα της προσπάθειας του Μέρτεν να εκμεταλλευτεί κάθε στοιχείο, έστω και άσχετο με τον ίδιο, εις βάρος του Καραμανλή και της κυβέρνησής του. Ο Θεμελής δεν ήταν και κανένα φοβερό στέλεχος του Καραμανλή, απόστρατος αξιωματικός ήταν, απ’ αυτούς που ο Καραμανλής συνήθιζε να χρησιμοποιεί συχνά ως στελέχη, ίσως για να τα έχει καλά με το «βαθύ κράτος» της δεξιάς. Τον Θεμελή τον έκανε υφυπουργό Άμυνας. Ήταν γνωστό ότι είχε διατελέσει νομάρχης Πέλλας επί κατοχής και δεν το αρνήθηκε ποτέ και ο ίδιος. Δεν ήταν, βέβαια, διορισμένος από τους Γερμανούς, ήταν διορισμένος από τον Τσολάκογλου (που αυτός ήταν διορισμένος από τους Γερμανούς) αλλά φυσικά αν δεν τον ήθελαν οι Γερμανοί δεν θα έμενε ούτε ώρα στη θέση του. Υποτίθεται η δικαιολογία του ήταν ότι η Πέλλα (λόγω «δίγλωσσων») ήταν «εθνικώς ευαίσθητη» περιοχή, ενόψει και των ανοικτών βλέψεων της Βουλγαρίας, και γι’ αυτό ο Τσολάκογλου είχε στείλει ως νομάρχες πρώην στρατιωτικούς και ο ίδιος αποδέχτηκε το διορισμό. Του προσήπταν ιδίως ότι είχε υπογράψει μια ανακοίνωση που καλούσε τον πληθυσμό να μην κάνει αντίσταση, σαμποτάζ κλπ. Όποια γνώμη κι αν έχει κανείς για την δράση του αυτή (και δικαιούται να μην έχει την καλύτερη), πάντως δεν είχε κάποια ιδιαίτερη συνεργασία με τον Μέρτεν.

    Παραδόξως, τον Θεμελή φρόντισε να υπερασπιστεί αργότερα ο γνωστός δημοσιογράφος και αντιστασιακός (στέλεχος του ΕΛΑΝ, δηλαδή του ναυτικού του ΕΑΜ) Σόλων Γρηγοριάδης ο οποίος είχε δεσμούς με την Πέλλα διότι από εκεί ήταν ο πατέρας του, Νεόκοσμος. Στον Α’ τόμο της Ιστορίας της Σύγχρονης Ελλάδας, σελ. 52 και 53 της έκδοσης που μοίραζε η Ελευθεροτυπία, γράφει ότι τον Ιούλιο του 1941 είχε πάει στην Έδεσσα για να κάνει αντιστασιακή οργάνωση. Οι ντόπιοι σύντροφοί του τον ενημέρωσαν τότε ότι τους βοηθάει και ο νομάρχης Θεμελής και πράγματι τον επισκέφθηκαν. Λέεπι λοιπόν ότι του ανακοίνωσαν τα σχέδιά τους και αυτός «άνοιξε ένα ντουλάπι σαν καταπακτή στη βάση του γραφείου του και τους είπε: ‘Το βλέπετε αυτό; Μοιάζει σαν μυστική αποθήκη. Λοιπόν, βρείτε πρώτα όπλα και εν ανάγκη φέρτε να τα κρύψουμε εδώ.. Βρίσκομαι σ’ αυτή τη θέση για να εξουδετερώσω τους κομιτατζήδες. Στο μεταξύ, αν κάνω το φίλο των Γερμανών κι αν ακόμα σας αφορίσω, μη σας στεναχωρεί. Είναι πολιτική. Αλλά είμαι μαζί σας’».

    Αυτά.

  50. Μετά το σχολιασμό του 49 (υπό) ΙΝ, που μου φαίνεται σοβαρός και λογικός, δεν μπορώ να μην θυμηθώ την γνωστή ιστορία του Κουρή για το Μητσοτάκη, στις μεγάλες μέρες της Αυριανής.
    Ο Κουρής, για να θυμηθούμε, έλεγε πως η αδερφή του Μητσοτού ήταν γραμματέας ή διερμηνέας των κατοχικών δυνάμεων της Κρήτης και πως ο ίδιος ήτανε τσάτσος τους. Και μάλιστα ο Κουρής είχε βρει τη γνωστή φωτογραφία του Μητσοτού με δύο ένστολους της Βέρμαχτ. Κι όλα αυτά, για να στηρίξει ο Κουρής τον Αντρέα.
    Όχι πως συμπάθησα ποτέ τον Καραμανλή (ΟΚ, το Μητσοτό τον συμπαθάω λιγάκι) αλλά μην λέμε κι ό,τι θέμε. Οι δικηγόροι πάντα μπαινόβγαιναν στα δικαστικά μέγαρα, ακόμα κι επί Κατοχής, και οι γερμανομαθείς πάντα θα εύρισκαν μια δουλειά σχετική.
    Θα εκμεταλλεύονταν αυτή τους τη θέση; Φυσικά, αλλά το πόσο ακριβώς θα την εκμεταλλεύονταν παραμένει μυστήριο.
    Παρεμπιπτόντως, θυμάται κανείς πριν καμιά δεκαετία που είχε ξεσηκωθεί σάλος με τις έρευνες, κάπου στα Κύθηρα, για τα καΐκια που είχαν βουλιάξει μεταφέροντας το θησαυρό του Μέρτεν; Ακόμα να βρεθούν…

    http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=124823

  51. Γς said

    Σκάϊ τώρα:

    Μπογδάνος.
    -Τα νεκρά παιδια στο Αιγαίο που εκτίθουν την χώρα.

    Εκτός αν κάνει πλάκα [και μάλλον αυτό είναι] με τις δηλώσεις του Τσίπρα:

    «δεν κάναμε δηλώσεις που εκτίθουν τη χώρα»

    Αρε λαίδη με το

    » Όχι, το τίθω εγώ!»

  52. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα! Πάω σε μια παρουσίαση βιβλίου, τα λέμε αργά!

  53. Πάνος με πεζά said

    @ 51 : To τσάκωσα στο φτερό, την ώρα που το είπε (#14)

  54. Γς said

    51:

    Εγώ εκείνη την ώρα [#14] ήμουν πάνω στο Νταού.

    Με είχαν ρίξει, δυο γιατρίνες και μια νοσηλεύτρια σε ένα κρεβάτι μπρούμυτα για να μου βγάλουν τα ράμματα απ το κεφάλι.

    [Ε, ρε και να ήμουν ανάσκελα και να μου έβγαζαν τα μάτια, που λένε]

  55. Ριβαλντίνιο said

    @ 19 IN
    @ 49 IN
    Τόσο απολαυστικός, αναλυτικός και ξεκάθαρος που διάβασα δυο φορές το κάθε σου σχόλιο !!!

    @ 34 Georgios Bartzoudis

    Οι κακές γλώσσες μάλιστα λένε πως ο Γεώργιος Παπανδρέου απέφυγε να τραβήξει το θέμα στα άκρα όχι μόνο γιατί ήταν ξεκάθαρη η αθωότητα του Καραμανλή, αλλά και γιατί του διόρισε τον γιό του Ανδρέα !

    Επέστρεψε οικογενειακώς στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ στις 16 Ιανουαρίου του 1961 και έπειτα από πρόταση του τότε Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή ανέλαβε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Επιστημονικός Διευθυντής του νεοσύστατου Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), καθώς και Σύμβουλος της Τράπεζας της Ελλάδος.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1%CF%82_%CE%A0%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%BF%CF%85#.CE.91.CE.BA.CE.B1.CE.B4.CE.B7.CE.BC.CE.B1.CF.8A.CE.BA.CE.AE_.CE.BA.CE.B1.CE.B9_.CE.A0.CE.BF.CE.BB.CE.B9.CF.84.CE.B9.CE.BA.CE.AE_.CE.B4.CF.81.CE.AC.CF.83.CE.B7_.CF.89.CF.82_.CF.84.CE.B7_.CE.9C.CE.B5.CF.84.CE.B1.CF.80.CE.BF.CE.BB.CE.AF.CF.84.CE.B5.CF.85.CF.83.CE.B7

  56. Ριβαλντίνιο said

    @ 19 IN
    «Τσαλδάρης»

    Τον Τσαλδάρη τον είχαν κατηγορήσει και για την υπόθεση Πολκ !

    Ο «ύποπτος» ήταν κάποιος Ράντολ Κόεϊτ, πράκτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας, ο οποίος δέκα ημέρες μετά τη δολοφονία του Πολκ μετατέθηκε στη Νορβηγία. Ανακρίσεις που ενήργησε το νομικό τμήμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν κατέληξαν σε τίποτε, αυτό όμως δεν εμπόδισε την Κέιτι Μάρτον στο βιβλίο της «The Polk Conspiracy», που έγραψε 40 χρόνια αργότερα, να επιμένει ότι ο Κόεϊτ ενέχεται στη δολοφονία του Πολκ.
    Τα συμπεράσματα και οι «αποκαλύψεις» της Μάρτον δεν μπορούν να ληφθούν σοβαρά υπόψη, διότι μεταξύ άλλων υποστηρίζει ότι τον Πολκ έβαλε να δολοφονήσουν ο τότε υπουργός Εξωτερικών Ντίνος Τσαλδάρης επειδή φοβήθηκε ότι ο Πολκ θα απεκάλυπτε πως δήθεν είχε στείλει 25.000 δολάρια στην Chase National Bank της Νέας Υόρκης. Επισταμένη έρευνα προ ετών στα αρχεία της αμερικανικής τράπεζας δεν έδειξε κανέναν Τσαλδάρη να είχε ποτέ λογαριασμό εκεί..

    Άρθρο του Στάθη Ευσταθιάδη στο ΒΗΜΑ 03/05/1998
    http://www.mixanitouxronou.gr/pios-skotose-ton-amerikano-dimosiografo-tzorz-polk-sti-thessaloniki-i-skotini-dolofonia-sta-chronia-tou-emfiliou-ta-senaria-ke-i-ektelesi-enos-athoou/

  57. hioniam said

    @34 ο Αλέξανδρος Μπαλτατζής:»Για ένα διάστημα είμασταν μαζί με τον Καραμανλή, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Μετά έφυγε στην Αθήνα. Όσο ήταν εδώ, πηγαίναμε μαζί στον Μέρτεν και του ζητούσαμε να μας βοηθήσει για μια στοιχειώδη περίθαλψη των χιλιάδων προσφύγων που έφευγαν γυμνοί και κυνηγημένοι από τη βουλγαρική ζώνη κατοχής.»

    @49 «Έτσι, όταν η κυβέρνηση δήλωσε ότι ο Καραμανλής πέρασε όλη την κατοχή στην Αθήνα και δεν πήγε ποτέ στη Θεσσαλονίκη, ο Μέρτεν «θυμήθηκε» ότι η γνωριμία με τον Καραμανλή έγινε στην Αθήνα, σ’ ένα ταξίδι που έκανε ο Μέρτεν, και βγήκε και η (ουδέποτε εμφανισθείσα) φωτογραφία με τη Λάντσια.»

    Τελικα ηταν ή δεν ηταν ο Καραμανλης στην Θεσσαλονικη κατα την Κατοχη;
    Ειχε ή δεν ειχε επαφες με τον Μερτεν;

  58. IN said

    50, 55: Ευχαριστώ πολύ για τα καλά λόγια.

    57 τέλος: Η επίσημη κυβερνητική θέση υπάρχει καταγεγραμμένη λ.χ. στην εφημερίδα Μακεδονία της 29ης Σεπτεμβρίου 1960 (βλ. εθνική βιβλιοθήκη): «1) Ο Έλλην πρωθυπουργός αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς των ανωτέρω εντύπων καθ’ όλον το διάστημα της κατοχής ουδέποτε ευρέθη εις Θεσσαλονίκην». Τώρα τι μπορεί να είπε ο Μπαλτατζής και γιατί, δεν ξέρω.

    56: Η υπόθεση Πολκ είναι μεγάλη ιστορία και έχω διαβάσει πάρα πολλά γι’ αυτήν. Κάποτε ο Νίκος θα πρέπει να κάνει μια (τουλάχιστον) ειδική ανάρτηση γι’ αυτήν και ευχαρίστως να βοηθήσω. Το βιβλίο της Κέιτι Μάρτον (που είναι η χήρα του γνωστού Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ) είναι εντελώς αναξιόπιστο, κυρίως γιατί επικαλείται δήθεν μυστικές πηγές που ουδέποτε παρουσίασε δημόσια. Η κατηγορία που διατύπωσε αυτή ήταν κυρίως για τον Τσαλδάρη. Τον Κόατς τον έχουν κατηγορήσει πολλοί, χωρίς όμως σοβαρά στοιχεία.

  59. Παναγιώτης Κ. said

    Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση του 49 (ΙΝ) και του 57 (Hioniam) για άλλη μια φορά είπα μέσα μου: Κανονικό σχολείο για ώριμους το ιστολόγιο τούτο!

  60. Pedis said

    Οι Δυτικογερμανοί ηγέτες ενδιαφέρονταν για τη διείσδυση του γερμανικού κεφαλαίου στην Ελλάδα. Ηθελαν, όμως, να σταματήσει και η δίωξη των εγκληματιών πολέμου στην Ελλάδα, ώστε παράγοντες της οικονομικής και πολιτικής ζωής της Δυτ. Γερμανίας, που βαρύνονταν με εγκλήματα ή είχαν εντάλματα για την κατοχική τους δράση, να μπορούν να μπαινοβγαίνουν ανενόχλητα στη χώρα μας.
    «Η σκοτεινή «υπόθεση Μέρτεν» και ο … εθνάρχης»
    http://www.imerodromos.gr/merten-karamanlis/

    εγώ καταλαβαίνω ότι οι δοσίλογοι της ερε θέλησαν να «δώσουν» τον Καραμανλή που επιζητούσε να αναδιαμορφώσει την μετεφλυλιοπολεμική (ακρο)δεξιά στα μέτρα του.

    Πλάκα θα ‘χε να είχε επίσημα κατηγορηθεί ο Κ. ως δοσίλογος από τους συνεργάτες των ναζί και τους ταγματαλήτες!

    Η ναζι-κάθαρση στη Γερμανία δεν συμπεριέλαβε περισσότερους από καμιά χιλιάδα νοματαίους.

    Στη μεταφασιστική Ιταλία μόνον ο καραγκιόζης ατύχησε κι αυτο πιο πολύ χάρη στην πρωτοβουλία του καπετάνιου που τον συνέλαβε και δεν αργοπόρησε να στήσει το δικαστήριο και να προχωρήσει στην εκτέλεση. Για τους υπόλοιπους φρόντισε ο Τολιάτι να πάρουν και σύνταξη.

    Στην Ιαπωνία … σαν να μην συνέβη τίποτα.

    Ε πώς να μην πολλαπλασιάζονται και με το δίκιο τους οι διάφοροι Μερτεν;

  61. sarant said

    58 Πολκ, ε; Μου βάζεις δύσκολα -αλλά επιφυλάσσομαι.

  62. Αὐτὸν τὸν Καραμανλῆ τὸν γέρο ῥὲ παιδί μου ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ποτέ μου δὲν τὸν χώνεψα.

  63. Βάταλος said

    Αγαπητοί κύριοι,

    1) Συγχαίρω τους κ.κ. Πάνον με πεζά (σχόλιον 14) και Γς (σχόλιον 51) που ετόλμησαν να καταγγείλουν από το παρόν Σαραντάκειον Ιστολόγιον τον Πρωθυπουργόν του Ρωμέικου, Αλέξιον Τσίπραν, όστις από το βήμα της Βουλής εξεστόμισε σήμερον (30-10-2015, περί την 12ην μεσημβρινήν) την ανελλήνιστον φράσιν «που εκτίθουν την χώρα μας διεθνώς»!.. ΕΡΩΤΩ: Θα τολμήση ο ρέκτης κ. Σαραντάκος να περιλάβη εις τα αυριανά Σαββατιάτικα μεζεδάκια του την ανήκουστον αγραμματοσύνην του κ. Τσίπρα, ή θα κάμη «την πάπιαν» επειδή ο Αλέξιος του έχει υποσχεθή πως θα είναι ο επόμενος υπουργός Παιδείας, ευθύς ως «τα σκατώση» ο χονδρο-Φίλης; Διότι βοά περί τούτου η δημοσιογραφική πιάτσα…

    2) Μοί προκαλεί αλγεινήν εντύπωσιν ότι ενώ βοά το Ρωμέικον Διαδίκτυον (διά να μη είπω τι «πάρτυ» γίγνεται εις το Twitter)

    http://www.protothema.gr/politics/article/522591/to-ektithoun-tou-tsipra-pagose-ti-vouli/

    https://twitter.com/search?q=%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%AF%CE%B8%CE%BF%CF%85%CE%BD&src=typd

    διά την σημερινήν ιστορικήν αγραμματοσύνην του κ. Τσίπρα, οι αναγνώσται του Σαραντακείου Ιστολογίου (του κορυφαίου – κατά γενικήν ομολογίαν – Γλωσσικού Ιστολογίου εις το Ρωμέικον) τηρούν στάσιν παλαιάς Αρσακειάδος (τουτέστιν… η σιωπή μου προς απάντησίν σου…), με την τιμητικήν – ασφαλώς εξαίρεσιν του βετεράνου κ. Γς και του κ. Πάνου με πεζά. Μάλιστα, ο παλαίμαχος κ. Γς, διά να μη φάγη τυχόν κιτρίνην κάρταν από τον κ. Σαραντάκον, τολμά να αμφιβάλη (εν τω σχολίω 51) διά την ακρίβειαν των λεγομένων του «καραφλού φιλοσόφου» του «Σκάϊ» Κ. Μπογδάνου!..

    3) Αλλά υπάρχουν και χειρότερα: Ο γέρων Βάταλος ανέτρεξε εις τα πρακτικά της σημερινής συνεδριάσεως της Βουλής (δύνασθε να τα καταβιβάσητε εδώ http://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/a08fc2dd-61a9-4a83-b09a-09f4c564609d/20151030000099.docx ) και έβγαλε λαβράκι: Οι πρακτικογράφοι του Ρωμέικου Κοινοβουλίου έσπευσαν να διορθώσουν την ανελλήνιστον φράσιν του κ. Τσίπρα, θέτοντες την ορθήν λέξιν «εκθέτουν»!..

    Όπως, όμως, βλέπομε από το βίδεον (υπάγετε εις το 13:46 να ακούσετε το ιστορικόν «εκτίθουν»), ο κ. Τσίπρας είπε πεντακάθαρα την λέξιν «εκτίθουν»!.. Και το αστείον είναι ότι το κάτωθι βίδεον ανήρτησεν η ιδία η «Αυγή», τηρούσα και αυτή στάσιν παλαιάς Αρσακειάδος διά το ιστορικόν «εκτίθουν»!..

    Μετά πάσης τιμής
    Γέρων Βάταλος

    ΥΓ: Ελπίζω πως ο αγαπητός κ. Σαραντάκος θα τολμήση (ριψοκινδυνεύων την υπουργικήν καρέκλαν) να περιλάβη το «εκτίθουν» του Αλεξίου εις τα αυριανά μεζεδάκια του, όπως το περιέλαβε ότε το ξεστόμισεν προ καιρού η λαϊκή αοιδός Άντζελα Δημητρίου…

  64. τὸ ῥῆμα ἐκθέτω ἔχει βέβαια μιὰ ἰδιορρυθμία στὴν μορφολογία. ἀπὸ τὴν ἐνεργητικὴ στὴν παθητικὴ δὲν ἀλλάζει μόνο ἡ κατάληξι,. ἔχει νὰ κάνῃ μὲ τὴν ἀρχαία κλίσι του. ἂν τὸ μαργαριτάρι τὸ ξεστόμιζε ὁ μανάβης ἢ ὁ ψιλικατζῆς τῆς γειτονιᾶς (ἀξιοσέβαστα ἐπαγγέλματα) δ]ν θὰ μὲ πείραζε. καλά, ἂν τὸ ξεστόμιζε Χρυσαυγίτης ὅλη μέρα θὰ ἀκούγαμε γι’αὐτό. ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ ὅμως δικαιούμεθα νὰ ἔχουμε ἀπαιτήσεις.

    ἀλλὰ νὰ εἴμαστε καὶ δίκαιοι, σήμερα δὲν εἶναι ἡμέρα μεζεδακίων.

  65. στὸ slang.gr τὸ «τίθω» εἶναι ὁ ὑπ’ ἀρίθμ. 28 ἀντζελισμός.

  66. hioniam said

    Καλα δεν περιμεναμε το «εκτιθουν» για να μαθουμε οτι το παιδακι ειναι αστοιχειωτο. Απλα σημερα σχολιαζουμε την υποθεση Μερτεν και τον Καραμανλη (ο οποιος ηταν επισης χωρις καμια ιδιαιτερη μορφωση).

  67. Μαρία said

    Ο ήδη γνωστός μας Μέρτεν, που συνελήφθη το 1957 στην Ελλάδα, καταδικάστηκε στις 5 Μαρτίου 1959 σε 25 χρόνια φυλάκιση για εγκλήματα πολέμου. Πάραυτα τότε, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Φ.Γ.Στράους έδωσε εντολή να μποϊκοταριστεί η αποχαιρετιστήρια δεξίωση του Έλληνα στρατιωτικού ακολούθου στη Βόννη Παναγή Πανουργιά από τους αξιωματικούς της Bundeswehr, που ήδη είχαν δηλώσει συμμετοχή. Η ελληνική κυβέρνηση φρόντισε να μην υπάρξει διαρροή στο εσωτερικό σχετικά με τη νέα μορφή γερμανικών αντιποίνων, «εμπνευσμένων ίσως και από απηρχαιωμένον μιλιταριστικόν πνεύμα»[xi], αφού τότε θα ήταν αδύνατο να περάσει η επιδιωκόμενη νομοθετική ρύθμιση από τη Βουλή.

    Πράγματι ο Καραμανλής και οι αρμόδιοι υπουργοί του είχαν ήδη υποσχεθεί στη γερμανική πλευρά την αποφυλάκιση του Μέρτεν, εφόσον θα είχε περάσει κανένα εξάμηνο για να μετριαστεί ο σάλος στην κοινή γνώμη, ενόψει μάλιστα του γεγονότος ότι ο Μανώλης Γλέζος –από τους πρωτεργάτες της Αντίστασης- είχε και πάλι φυλακιστεί με βαριές κατηγορίες. Συνεπής στη δέσμευση αυτή, η κυβερνώσα παράταξη απέλασε όχι μόνο τον Μέρτεν σύμφωνα με το απόρρητο χρονοδιάγραμμα, αλλά «τροποποίησε» με δύο διατάγματα και τη σχετική νομοθεσία. Το αποτέλεσμα ικανοποιούσε επιτέλους τη Βόννη, αφού «αναστέλλεται αυτοδικαίως […] πάσα δίωξις Γερμανών υπηκόων φερομένων ως εγκληματιών πολέμου», ενώ «αντίγραφα των δικογραφιών αποστέλλονται εις τας Γερμανικάς δικαστικάς αρχάς».

    Παρόλο που θα αποδεικνυόταν σύντομα πως οι Γερμανοί, παρά την ανειλημμένη υποχρέωση της δικαστικής εξέτασης των υποθέσεων, δεν δίκασαν ούτε έναν κατηγορούμενο για εγκλήματα που είχαν διαπραχθεί στην Ελλάδα, η «αναστολή» διατηρείται έως σήμερα εν ισχύ- ανεπηρέαστη από τις όποιες πολιτειακές και κυβερνητικές αλλαγές. Μετά τη Μεταπολίτευση μάλιστα, και πάλι επί Καραμανλή, εκποιήθηκαν τα έγγραφα του Εθνικού Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου σχεδόν εξ ολοκλήρου προς πολτοποίηση, με απόφαση του τότε υπουργού Δικαιοσύνης. Προηγήθηκε το από 18ης Ιουνίου 1975 πρακτικό της οικείας Επιτροπής, «ήτις δεν ησχολήθη εν αυτώ περί της ιστορικής τυχόν αξίας των δικογραφιών τούτων, ώστε να γνωματεύση υπέρ της διατηρήσεώς των», όπως χρόνια αργότερα ο αρμόδιος εισαγγελέας εφετών θα σχολιάσει επικριτικά.[xii]
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/27/fleischer/#more-1951

  68. sarant said

    63 κε Και πού να δεις, ότι ακριβώς για να μην εκθέσω τον αρχηγό, αύριο δεν θα βάλω μεζεδάκια!

    Πάντως, είναι συνηθισμένο οι πρακτικογράφοι να διορθώνουν τα λάθη του προφορικού λόγου.

    64 Από την άλλη, εγώ θα περίμενα να λέμε «θέτομαι, θέτεσαι θέτεται», αυτό είναι το ομαλό των δημοτικιστών.

  69. Βάταλος said

    Αγαπητοί κύριοι,

    συγχαίρω τον κ. Σαραντάκον (σχόλιον 68) διά την ειλικρίνειάν του: Και εγώ το ίδιον θα έπραττα, αν επίκειτο η υπουργοποίησίς μου: Επ’ ουδενί θα εξέθετα τον Αρχηγόν μου…

    Μετά τιμής
    Β.

  70. #69 τὸν Τσίπρα δὲν θὰ τὸν ἐκθέτατε, ἀλλὰ θὰ τὸν ἐκτίθατε. 😉

    πάντως λίγη σημασία, ἐκτίθεται μόνος του ὁ ἄνθρωπος.

  71. Spiridione said

    Μια γελοιογραφία του Μποστ, που φαίνεται και ο Θεμελής να λέει τη φράση «πας πολεμών τους Γερμανούς δεν είναι Έλλην». Είναι από την ανακοίνωση που είχε βγάλει όταν ήταν νομάρχης Πέλλας στην Κατοχή, που είχε αποκαλυφθεί τότε.
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin.asp?c=64&dc=30&db=10&da=1960

  72. Pedis said

    Έτσι όμορφα, ήσυχα κι απλά έπεσε η αυλαία πάνω σε 50 εκ νεκρούς με ανυπολόγιστα θύματα και ζημιές.

    «List of Axis personnel indicted for war crimes»
    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Axis_personnel_indicted_for_war_crimes

    Στις αρχές του ’50 οι περισσότεροι απελευθερώθηκαν και γύρισαν στις δουλειές τους, άλλοι ως πολιτικοί κι ως (μεγαλο)επιχειρηματίες, άλλοι ως γραφειοκράτες, πράκτορες μυστικών υπηρεσιών, σύμβουλοι, κρατικοί παρακρατικοί.

    Δηλ. ο Μέρτεν γιατί να την πλήρωνε, στο πηγάδι κατούρησε;

    Άσε που αν άνοιγε το στόμα του η μισή μεταπολεμική διοικούσα Θεσσαλονίκη θα την είχε βαμμένη! Και είχαν φτιαχτεί με το βιος των Εβραίων.

  73. Γς said

    71:

    Στη σελίδα 8 της εφημερίδας του λίκνου σου

  74. π2 said

    25: Τα είχα ξεφυλλίσει κι εγώ τα αρχεία από την Καθημερινή. Ενδιαφέρον ανάγνωσμα. Δεν χρειάζονται καν οι γνώσεις και η χολή του Ρένου για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της προσπάθειας αποκάθαρσης που αποπνέουν. Εμένα πάντως αυτό που μου είχε κάνει εντύπωση ήταν η αγέλαστη εικόνα που σκιαγραφούσαν, μια ρωμαϊκή gravitas, απολύτως συμβατή με τη δημόσια εικόνα που είχε ο ίδιος επιλέξει για τον εαυτό του, ασύμβατη όμως με τον ανθρώπινο χαρακτήρα που κατά κανόνα αφήνουν να διαφανεί στο επεξεργασμένο αρχειακό υλικό άλλοι μεγάλοι πολιτικοί. Ο Καραμανλής φαίνεται να επέλεξε ακόμη και σε επίπεδο αρχειακού υλικού να σβήσει τελείως την ανθρώπινη πλευρά του.

  75. sarant said

    74 Ωραίο το τελευταίο!

  76. 74 Πιο πρόχειρη (ίσως) πηγή για το είδος της αγιογράφησης που προτιμούσε ο εκλιπών είναι το άρθρο του Βιογραφικού Λεξικού της Εκδοτικής Αθηνών. Παρόμοιο και το άρθρο για τον Τσάτσο (παρουσιάζεται λίγο πολύ ως ο απόλυτος φιλόσοφος του εικοστού αιώνα!)

  77. Earion said

    ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ

    Ο Παπαθανασιάδης, αξιωματικός επιτελείου στη διάρκεια του πολέμου 1940-41, προσπάθησε να στήσει αντάρτικο στην περιφέρεια Αγρινίου στις αρχές του 1943, και τον Ιούλιο του ίδιου έτους συγκρότησε το Αρχηγείο Τριχωνίδος, ενταγμένο στις δυνάμεις ΕΟΕΑ του Ζέρβα. Η δύναμή του διαλύθηκε στις 15 Οκτωβρίου έπειτα από επίθεση του ΕΛΑΣ.

    Θεοδοσίου Παπαθανασιάδη (αντιστρατήγου, επιτίμου διοικητού 1ης Στρατιάς), Από την σκοπιάν μου, 1939-1959, Αθήναι, 1976, σ. 121–126.

    Η ζωή μου καθ’ όλην την διάρκειαν από Νοεμβρίου 1943 μέχρι Ιουλίου 1944 κατέστη εφιαλτική. Δεν έφθανεν η δίωξις των Αρχών Κατοχής, προσετέθη και η απαίτησις των κυβερνητικών αρχών όπως υπηρετήσω εις τα Τάγματα Ασφαλείας τα οποία ωργανούντο και εφωδιάζοντο υπό των γερμανικών αρχών.

    Ούτω αρχάς του 1944 εξεδόθη διαταγή δι’ ης διετιθέμην εις τα Τάγματα Ασφαλείας Πελοποννήσου.

    Και ναι μεν δεν συνεμορφώθην με την διαταγήν ταύτην, αλλ’ η παραμονή μου εις την Ελλάδα καθίστατο λίαν δυσχερής και η απόκρυψίς μου σχεδόν αδύνατος.

    Δεν μοι απέμεινεν άλλη λύσις από την διαφυγήν μου εις Μέσην Ανατολήν, μολονότι αι πληροφορίαι που ήρχοντο εκείθεν δι’ επανειλημμένος στάσεις και κινήματα ήσαν αποθαρρυντικαί.

    Από του Μαρτίου 1944 επεχείρησα να διαφύγω διά Αναβύσσου 4 φοράς. Τας τρεις πρώτας, ήτοι την 20 Απριλίου, την 9 Μαΐου και την 27 Ιουνίου 1944, μετ’ άλλων συναδέλφων απλώς εταλαιπωρήθημεν ζώντες εις σπήλαια επί 3–4 ημέρας και αναμένοντες εις μάτην το μικρόν πλοιάριον. Επεστρέφομεν εις τα ίδια άπρακτοι.

    ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΣ ΤΟΥ ΕΑΜ

    Η τετάρτη απόπειρα έλαβε χώραν την 29 Ιουλίου 1944 πάλιν διά της Αναβύσσου. Την φοράν ταύτην αφίχθη το πλοιάριον και κατά την νύκτα της 27-28 Ιουλίου 1944 επεβιβάσθην μετ’ άλλων συντρόφων, 15 εν συνόλω εκ των οποίων γνωστοί μου ήσαν οι τότε λοχαγοί Νάτσινας Αλέξ[ανδρος], Ζαφειρίου Αγησ[ίλαος], Γεννηματάς Ιω[άννης]. Οι υπόλοιποι μού ήσαν άγνωστοι, ήσαν δε επτά αξιωματικοί του λιμενικού σώματος, είς υπολοχαγός Πεζικού ονόματι Τσούκας, είς υποπλοίαρχος Μηχ. Β.Ν. ονόματι Τραϊφόρος Σ., είς υπάλληλος Εθν[ικής] Τραπέζης ονόματι Χρήστου Γ., και εις τέως βουλευτής κ. Καραμανλής Κων[σταντίνος].

    Η επιβίβασις εγένετο υπό καλάς συνθήκας και ευτυχώς δεν μας αντελήφθησαν οι εις μικράν απόστασιν ευρισκόμενοι άνδρες του γερμανικού φυλακίου.

    Εξεκινήσαμεν υπό καλάς συνθήκας την 23.00 περίπου ώραν, και την πρωίαν, πριν ακόμη ξημερώση, εσταμάτησε η μηχανή του πλοιαρίου. Εις μάτην προσεπάθησαν να την διορθώσουν οι ιδιοκτήται του πλοιαρίου, αλλά κατέστη ακατόρθωτον, διότι είχε θραυσθή είς μοχλός. Ευρισκόμεθα μόλις εξημέρωσε μεταξύ ΚΕΑΣ και ΚΥΘΝΟΥ. Η θάλασσα ήτο πλήρως γαληνιαία και τελεία άπνοια επεκράτει. Ηναγκάσθημεν να αποξηλώσωμεν μικράς σανίδας από την λέμβον και να τας χρησιμοποιήσωμεν ως κώπας. Διά του τρόπου τούτου μετά μόχθων πολλών κατωρθώσαμεν τας απογευματινός ώρας να προσεγγίσωμεν εις ερημικήν ακτήν της ΚΥΘΝΟΥ. Απεβιβάσθημεν εκεί και δύο εκ των επιβατών μετέβησαν εις το εγγύς χωρίον με το υποστάν βλάβην τεμάχιον της μηχανής και το επιδιώρθωσαν είς τινα σιδηρουργόν. Διενυκτερεύσαμεν εις την ερημικήν αυτήν ακτήν και την επομένην, που επέστρεψαν οι μεταβάντες εις το χωρίον, αποκατασταθείσης της λειτουργίας της μηχανής, εξεκινήσαμεν και πάλιν διά Τήνον, όπου κατ’ ανάγκην έπρεπε να προμηθευθώμεν καύσιμα. Μέχρι Τήνου το ταξίδιον ήτο ομαλόν. Εις Τήνον εφθάσαμεν τας πρωινάς ώρας της μεθεπομένης (2 Αυγούστου 1944) και απεβιβάσθημεν είς τινα ερημικήν ακτήν, Βαθύ ονόματι, όπου ευρίσκοντο λατομεία μαρμάρων.

    Μας επλησίασαν οι φύλακες των λατομείων και εμπιστευτικώς μας είπον ότι διατρέχομεν δύο κινδύνους: να μας αντιληφθούν τα περιπολούντα γερμανικά πλοιάρια, και, αν μείνωμεν επί πολύ, να ειδοποιηθούν οι κατέχοντες την νήσον άνδρες του ΕΑΜ και να μας συλλάβουν, εάν είμεθα στρατιωτικοί.

    Συνεσκέφθημεν κατ’ ιδίαν και άπαντες οι επιβάται ομοφώνως με εξέλεξαν ως αρχηγόν και απεφασίσαμεν να κρύψωμεν το πλοιάριον όπισθεν βράχου, ώστε να μην είναι θεατόν από τα ανοικτά, να λάβωμεν μέτρα αποκρύψεως και να μεταβούν δύο εις την πόλιν να αγοράσουν καύσιμα και να λάβουν σχετικός πληροφορίας περί δυνάμεως, έδρας κινήσεων κλπ. των Εαμιτών. Σημειωτέον ότι είμεθα άπαντες άοπλοι.

    Την πρωίαν της 4 Αυγούστου 1944 επέστρεψαν οι μεταβάντες εις Τήνον, κομίζοντες καύσιμα και πληροφορία ότι θα έπρεπε να αναχωρήσωμεν άνευ αναβολής, διότι υπήρχε κίνδυνος να γίνωμεν αντιληπτοί υπό των Εαμιτών, οίτινες ήλεγχον τους πέριξ κατωκημένους τόπους.

    Επέβημεν του πλοιαρίου και εξεκινήσαμεν ίνα διέλθωμεν το στενόν Τήνου–Άνδρου. Ατυχώς δι’ ημάς η θάλασσα ήτο τόσον τρικυμιώδης, ώστε ήτο αδύνατον να προχωρήσωμεν και το πλοιάριον εκινδύνευε να ανατραπή. Ηναγκάσθημεν να προσεγγίσωμεν και πάλιν εις την ακτήν και να αναμείνωμεν την βελτίωσιν του καιροί. Τρόφιμα δεν είχομεν, αλλ’ ούτε και πόσιμον ύδωρ. Ο καιρός από ημέρας εις ημέραν εχειροτέρευε και ημείς εκινούμεθα κατά μήκος της ακτής αποκρυπτόμενοι εις θαμνώδεις περιοχάς ή μικρά σπήλαια. Ηναγκαζόμεθα να πίνωμεν ύδωρ από μικρούς λάκκους και να τρώγωμεν σύκα, τα οποία ευτυχώς ήσαν άφθονα εις την περιοχήν.

    Εις μάτην ηλπίζομεν να βελτιωθή ο καιρός επί πέντε ημέρας, αλλάσσοντες καταφύγια προς διανυκτέρευσιν. Αλλ’ ο καιρός εχειροτέρευε και πριν ξημερώση την πρωίαν της 9 Αυγούστου ευρέθημεν κυκλωμένοι εις το καταφύγιόν μας υπό ομάδος Ελασιτών, οίτινες είχον προτεταμένα τα αυτόματα.

    Μας καθησύχασαν ότι απλώς θα μας οδηγήσουν εις το παρακείμενον χωρίον ΠΥΡΓΟΣ προς εξέτασιν, και μας υπεσχέθησαν ότι θα μας βοηθήσουν να διαφύγωμεν μόλις βελτιωθή ο καιρός. Ταυτοχρόνως δε άλλοι άνδρες των κατέλαβον το καλώς αποκεκρυμμένον πλοιάριόν μας και το ηρεύνησαν λεπτομερώς. Βεβαίως δεν επιστεύσαμεν τα λεγόμενα και εσκεπτόμεθα το τι μας αναμένει. Δι’ αυτόν ακριβώς τον λόγον κατά την μετάβασίν μας προς το χωρίον ΠΥΡΓΟΝ διά καταλλήλων νοημάτων ο γράφων μετά 2 ή 3 εκ των άλλων αξιωματικών, εις τους οποίους είχον εμπιστοσύνην, συνεννοήθημεν όπως, όταν μας δοθή η ευκαιρία, να πέσωμεν επάνω των φρουρών και να τους αφοπλίσωμεν.

    Μας ωδήγησαν εις τον ορμίσκον ΠΑΝΟΡΜΟΥ. Το χωρίον ΠΥΡΓΟΣ είναι κτισμένον εις το πρανές των υψωμάτων, άτινα κατέρχονται εις την θάλασσαν και απέχει του ορμίσκου περί τα 2 χιλιόμετρα.

    Την πρώτην ημέραν μας επέτρεψαν να περιφερώμεθα εις την ακτήν και μας παρέσχον τροφήν, από εκείνην που διέθετον και ούτοι.

    Την επομένην όμως ημέραν από την ομάδα μας ενέκλεισαν τον γράφοντα, τους τότε λοχαγούς Νάτσιναν, Ζαφειρίου, υπολοχαγόν Τσούκαν και τον κ. Καραμανλήν εις ένα κλειστόν θάλαμον εγκαταλελειμμένου τελωνείου και μας ετοποθέτησαν φρουρόν. Τους υπολοίπους αξιωματικούς του λιμενικού σώματος, υπάλληλον της Εθν[ικής] Τραπέζης και τον τότε λοχαγόν Πεζικού Γεννηματάν Ιω[άννην] τους άφησαν ελευθέρους να περιφέρωνται εις την ακτήν. Ήρχισαν τας εξονυχιστικάς ανακρίσεις και έρευνας. Ακόμη και το ωρολόγιον της τσέπης μου το ήνοιξαν μήπως κρύπτω υπό το κάλυμμά του σημειώματα.

    Δεν ηδυνάμεθα να εξηγήσωμεν πού ωφείλετο ούτος ο διαχωρισμός μας και πώς εγνώριζον οι ανακριταί μας ότι ήμην πρώην αξιωματικός του Γενικού Επιτελείου, ότι είχον μετάσχει εις τας Εθνικάς Ομάδας Αντιστάσεως κλπ.

    Δεδομένου ότι η θάλασσα εξηκολούθει να μαίνηται, μας εδικαιολογούντο ότι θα λάβουν αποφάσεις δι’ ημάς μόλις βελτιωθή ο καιρός.

    Ούτω υπό τας συνθήκας ταύτας εμείναμεν εις τον ορμίσκον ΠΑΝΟΡΜΟΥ επί επτά ημέρας. Ο εκ των κρατουμένων κ. Καραμανλής λόγω των ταλαιπωριών την πέμπτην ημέραν ησθένησεν εκ δυσεντερίας. Εις μάτην παρεκάλει τους φρουρούς και τον επικεφαλής, όστις είχε το ψευδώνυμον Χουαρέζ (!), να τον οδηγήσουν εις το παρακείμενον χωρίον, όπου υπήρχε ιατρός. Ηρνείτο, και τέλος συγκατένευσε κατόπιν παρακλήσεως του γράφοντος και του λοχαγού Νάτσινα. Μετέβη ούτω ο κ. Καραμανλής εις τον ιατρόν, συνοδευόμενος υπό φρουρού, και επέστρεψε μετά δύο ώρας, αγοράσας μάλιστα εκ του χωρίου ολίγα τρόφιμα, τα οποία έδωσεν εις εμέ και τον κ. Νάτσιναν.

    Την έκτην ημέραν και πάλιν ο κ. Καραμανλής παρεκάλεσε τον αρχιφύλακα να μεταβή εις τον ιατρόν, αλλ’ ούτος ηρνείτο, διότι δεν είχε διαθέσιμον φρουρόν διά να τον συνοδεύση. Τελικώς συγκατένευσε να τον αφήση να μεταβή μόνος του τη παρακλήσει του γράφοντος και του λοχαγού Νάτσινα και να επιστρέψη εντός τακτής προθεσμίας.

    Πλην όμως παρήλθον ολόκληροι ώραι, ενύκτωσε και ο κ. Καραμανλής δεν επέστρεψε.

    Την επομένην (16 Αύγουστου 1944), βελτιωθέντος του καιρού, η φρουρά μάς επεβίβασεν ενός πλοιαρίου πολύ μεγαλυτέρου εκείνου που διεθέτομεν και μας απεβίβασεν εις την Άνδρον (ΚΟΡΘΙ).

    Άφησαν ελευθέρους εις την Τήνον τον τότε λοχαγόν Γεννηματάν, τον υπάλληλον της Τραπέζης Χρήστου και τινας λιμενικούς αξιωματικούς. Επίσης παρέμεινε εκεί κρυπτόμενος και ο κ. Καραμανλής υπό τας συνθήκας τας οποίας εξέθεσα ανωτέρω.

    Την επομένην, 17 Αυγούστου, προσήγγισεν εις Τήνον έτερον πλοιάριον με διαφεύγοντας αξιωματικούς και πολιτικούς με επικεφαλής τον τότε ταγματάρχην και μετέπειτα στρατηγόν Χωροφυλακής Τσαταλόν, ως ο τελευταίος ούτος μου διηγήθη μετά την απελευθέρωσιν. Η φρουρά του ΕΛΑΣ της Τήνου έσπευσε να τους συλλαβη, ως έπραξε και με ημάς. Πλην όμως συνελήφθη υπό των επιβαινόντων του πλοιαρίου, διότι ούτοι ήσαν πλήρως ωπλισμένοι με αυτόματα όπλα και κατώρθωσαν να τους αφοπλίσουν.

    Ούτω και οι παραμείναντες εις Τήνον εκ της ομάδος μας Καραμανλής, Γεννηματάς κλπ. επεβιβάσθησαν και αυτοί του πλοιαρίου Τσαταλού και ανεχώρησαν διά Μ. Ανατολήν.

    Ο Παπαθανασιάδης δεν κατόρθωσε να διαφύγει. Αυτός που τον είχε αποκαλύψει στους Ελασίτες ήταν ο υπάλληλος της Εθνικής Τραπέζης Χρήστου.

    ΝΑ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΣΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

    Από τις αναμνήσεις της Ιωάννας Τσάτσου.

    Ιωάννας Τσάτσου. Φύλλα Κατοχής. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1965, σ. 58.

    25 Νοέμβρη 1942

    Μαζεύτηκαν πάλι στο σπίτι οι φίλοι του Κωστάκη. Είναι μια ομάδα που ταχτικά συνεδριάζει και συζητεί για τις μεταπολεμικές πολιτικές εξελίξεις. Όλοι είναι παλιοί γνωστοί μας και οι περισσότεροι πολύ φίλοι μας. Σήμερα ήρθαν ο Γιώργος Οικονομόπουλος, ο Ξενοφών Ζολώτας, ο Άγγελος Αγγελόπουλος, ο Γιάννης Παρασκευόπουλος, ο Γιώργος Λάπας που είχε κρύψει τον Κωστάκη όταν διωκόταν πέρυσι, ο Πέτρος Γαρουφαλιάς. Ήρθε και για πρώτη φορά ένας Μακεδόνας πρώην βουλευτής, ο Κώστας Καραμανλής. Μιλούσε λόγο, μα ό,τι έλεγε ήταν σωστό. Μου έκανε εντύπωση η κρίση του και η ειλικρίνειά του. Θα πω του Κωστάκη να τον καλέση μια μέρα μόνο του, να τον γνωρίσω καλύτερα.

    ΣΧΟΛΙΟ: Η εγγραφή της 25ης Νοεμβρίου 1942 έρχεται τόσο απρόσμενα σε όποιον διαβάζει φυσιολογικά με τη σειρά τις αναμνήσεις τις Ιωάννας Τσάτσου και είναι τόσο εκτός κλίματος (η ομάδα συζητά για τις «μεταπολεμικές πολιτικές εξελίξεις» ενώ ακόμα δεν έχει καλά καλά αναγγελθεί η νίκη στη Βόρειο Αφρική, πολύ περισσότερο δεν έχει κριθεί το Στάλινγκραντ) ώστε να είναι έκθετη στο χαρακτηρισμό της «εκ των υστέρων παρεμβολής». Η δε κρίση περί Καραμανλή τόσο διάφανα βεβιασμένη που μου θυμίζει τη χριστιανική interpolatio περί Ιησού («ο Χριστός ούτος ην») στο κείμενο του Ιώσηπου.

  78. sarant said

    77 Υποθέτω, Εαρίωνα, ότι το Σχόλιο για την ίσως παρέμβλητη παράγραφο είναι δικό σου -και ακούγεται λογικό.

  79. Earion said

    Ναι, κι επειδή τη θεωρώ ύποπτη την έβαλα στο τέλος, παρότι χρονολογικά (υποτίθεται ότι) προηγείται (1942). Η μικρή ιστορία διαφυγής του Καραμανλή στη Μέση Ανατολή (1944) είναι τουλάχιστον αληθοφανής (και δημοσιευμένη –προσοχή– το 1976).

  80. Γς said

    Κι όλα αυτά συνέβαιναν τον Αύγουστο του 1944 όταν ο Γς ήταν 2 μηνών.

    Και δεν μπορεί να τα επιβεβαιώσει ή να τα διαψεύσει

  81. 48 JustAnotherGoneOff said: «Να ρωτήσω τον Μπαρτζούδη στο 34, ποια είναι η πηγή αυτής της ιστορίας με τον Μπαλτατζή»;

    Ήμουνα παρών όταν έλεγε την «ιστορία» ο Μπαλτατζής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: