Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο σύντροφος Μπάρλεϊ και οι άσπονδοι φίλοι του

Posted by sarant στο 5 Νοεμβρίου, 2015


Προχτές έδωσα μια ομιλία περί μετάφρασης σε ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα μεταφραστών και διερμηνέων. Έθιξα αρκετά θέματα, που πολλά από αυτά τα είχα ήδη αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα και τοποθετήσεις μου -όσοι μιλάμε συνεχώς για παρεμφερή θέματα είναι αναμενόμενο, αναπόφευκτο ίσως, να ανακυκλωνόμαστε. Η ομιλία ήταν μεγάλη, κράτησε πάνω από ώρα (αν προτιμάτε: πάνω από 8000 λέξεις). Διάλεξα λοιπόν ένα κομμάτι της μόνο να το βάλω εδώ, που αναφέρεται σε δύο θέματα ή ίσως τρία. Πολλά από αυτά που λέω θα είναι γνώριμα στους φίλους του ιστολογίου -μεταξύ άλλων τα είχα αναφέρει σε μια παλιότερη ομιλία μου, που την έχω παρουσιάσει εδώ, αλλά που ήταν γραμμένη στα αγγλικά, ευκαιρία τώρα να τα έχουμε και στα ελληνικά.

Προηγουμένως είχα αναφερθεί σε δάνειες λέξεις που αλλάζουν αρκετά στη μορφή κατά το ταξίδι τους, και παίρνω αφορμή από αυτό για να περάσω στο επόμενο θέμα:

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν κάποιες αγγλικές λέξεις ελληνικής καταγωγής, που δεν έχουν αλλάξει πολύ σε εμφάνιση σε σύγκριση με την αρχική ελληνική λέξη, αλλά η σημασία τους έχει γίνει σχεδόν η αντίθετη της αρχικής. Για παράδειγμα, η αγγλική λέξη sycophant. Ξέρετε τι σημαίνει; Στα αγγλικά, sycophant είναι ο κόλακας. Ωστόσο, η ελληνική λέξη, τόσο στα αρχαία ελληνικά, όσο και στα νέα, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό, σημαίνει τον ψευδολόγο και τον καταδότη (στα αρχαία). (Παρεμπιπτόντως, να πούμε ότι η παραδοσιακή ετυμολόγηση που ήθελε τον συκοφάντη να σημαίνει εκείνον που κατάγγελλε όσους έκαναν παράνομη εξαγωγή σύκων από την Αττική, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί -περισσότερα σε ένα παλιό άρθρο). Η ελληνική λέξη πέρασε στα λατινικά, sycophanta, με την ίδια σημασία όπως και στα ελληνικά. Η σημασιολογική διολίσθηση από τον ‘ψευδολόγο’ στον ‘κόλακα’ συνέβη στα αγγλικά, γύρω στον 16ο αιώνα, και δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε πώς έγινε. Οι ισχυροί της εποχής περιστοιχίζονταν από γλοιώδεις κόλακες, οι οποίοι επίσης είχαν το καθήκον να διασπείρουν συκοφαντικές φήμες για τους αντιπάλους των αφεντικών τους –κι έτσι η λέξη απέκτησε νέα σημασία.

Ας φανταστούμε τώρα έναν Έλληνα ερασιτέχνη μεταφραστή, ας πούμε έναν από τους ερασιτέχνες υποτιτλιστές που με τόσο μεράκι μεταφράζουν υποτίτλους για τους ειδικευμένους ιστοτόπους, ο οποίος συναντάει την αγγλική λέξη sycophant. Δεν την έχει συναντήσει ξανά στα αγγλικά, αλλά την αναγνωρίζει φυσικά για «ελληνική» λέξη, και αφού το theater είναι θέατρο και το geometry γεωμετρία, ο φίλος μας νομίζει πως ξέρει τι σημαίνει «συκοφάντης» και δεν διανοείται καν να ανοίξει λεξικό για μια τόσο προφανή λέξη. Κι έτσι, κακομεταφράζει το sycophant ως συκοφάντης – κάτι που, όπως μπορείτε να φανταστείτε, έχει συμβεί πάνω από μία φορά.

Ο ερασιτέχνης φίλος μας μόλις έπεσε θύμα ενός πολύ ενδιαφέροντος γλωσσικού φαινομένου που λέγεται, στα γαλλικά faux amis, στα ελληνικά ψευδόφιλες λέξεις, αν και θα μπορούσαμε, πιο λογοτεχνικά, να μιλήσουμε για ψευτοφίλους ή και άσπονδους φίλους. Ο άπειρος μεταφραστής που προσπαθεί να μεταφράσει ένα δύσκολο κείμενο χωρίς να ανοίγει λεξικό δεν διαφέρει πολύ από έναν ταξιδιώτη που διασχίζει μιαν άγνωστη περιοχή χωρίς να έχει GPS, ούτε καν καλό χάρτη. Τελικά βρίσκει κάποιον ντόπιο και τον ρωτάει και ακολουθεί τις οδηγίες του κατά γράμμα –και αρκετά χιλιόμετρα πιο κάτω συνειδητοποιεί ότι έχει πάρει εντελώς λάθος δρόμο. Αυτό παθαίνουμε και με τις ψευδόφιλες λέξεις

Για να δώσουμε έναν ορισμό, ψευδόφιλες λέξεις είναι ζευγάρια λέξεων σε δύο γλώσσες, που ακούγονται ή φαίνονται παρόμοιες αλλά διαφέρουν πολύ στη σημασία.

Ορισμένοι ψευτοφίλοι είναι αποτέλεσμα γλωσσικού δανεισμού, όπως στην περίπτωση του συκοφάντη/sycophant, δηλαδή υπάρχει ένας κοινός πρόγονος στις δύο λέξεις. Για παράδειγμα, σύμφωνα με ένα γλωσσικό ανέκδοτο, αν ένας Άγγλος στείλει ταχυδρομικώς ένα δέμα για δώρο σε έναν φίλο του που μένει στη Γερμανία, καλά θα κάνει να γράψει PRESENT επάνω στο δέμα, και όχι GIFT, διότι στα γερμανικά gift σημαίνει δηλητήριο, και οι τελωνειακοί μπορεί να καταστρέψουν το δέμα! Οι δυο λέξεις γράφονται και προφέρονται εντελώς με τον ίδιο τρόπο, αλλά η σημασία τους διαφέρει ριζικά. Έχουν όμως έναν κοινό πρόγονο, διότι στα παλιά άνω γερμανικά gift ήταν το δόσιμο, το να δίνεις, μια σημασία που επιβιώνει στο γερμανικό Mitgift “προίκα”. Από την παλαιογερμανική λέξη προήλθε η αγγλική gift με τη σημασία του δώρου. Ωστόσο, στα γερμανικά, όπως επίσης και στις σκανδιναβικές γλώσσες αλλά και στα ολλανδικά, η λέξη gift υπέστη σοβαρή σημασιολογική μετατόπιση και έφτασε να σημαίνει «δηλητήριο». Η αλλαγή αυτή ήταν εν μέρει ευφημιστική και εν μέρει οφειλόταν στην επιρροή του αρχ. ελληνικού δόσις που χρησιμοποιήθηκε από τον Γαληνό και άλλους Έλληνες γιατρούς με τη σημασία «δόση φαρμάκου». Παρεμπιπτόντως, η ίδια ευφημιστική μετατόπιση συνέβη και στην περίπτωση του αγγλ. poison, που ανάγεται στο λατινικό potio “ποτό”.

Το Gift μάλλον είναι πολύ γνωστή περίπτωση κι έτσι λίγοι μεταφραστές θα την πάθαιναν, αλλά υπάρχουν και πιο ύπουλοι άσπονδοι φίλοι. Για να δώσω ένα άλλο παράδειγμα, το αγγλ. actually δεν έχει την ίδια σημασία με το ομόρριζό του γαλλικό actuellement (που αντιστοιχεί στο αγγλ. currently), ενώ το αγγλ. eventually διαφέρει από το γαλλ. éventuellement (που αντιστοιχεί στο possibly, «ενδεχομένως»), ενώ υπάρχει τεράστια διαφορά σε γόητρο ανάμεσα στον αμερικανό Secretary of State (κοτζάμ Υπουργό Εξωτερικών) και στον Γάλλο Sécretaire d’État, που είναι ένας απλός υφυπουργός.

Οι μεταφραστές πρέπει να έχουν πάντοτε το νου τους για ψευτοφίλους, που είναι περισσότερο επικίνδυνοι όταν ο μεταφραστής δεν κατέχει απόλυτα τη γλώσσα πηγής.

Πριν από κάμποσα χρόνια, ο γάλλος ηθοποιός Ζεράρ Ντεπαρντιέ, θέλοντας να δείξει πόσο άγρια παιδικά χρόνια πέρασε, είπε σε συνέντευξή του ότι σε ηλικία οκτώ ετών παραβρέθηκε σε ομαδικό βιασμό. Ίσως να τα παραφούσκωνε τα πράγματα για να κάνει εντύπωση, ίσως το επεισόδιο να ήταν πραγματικό, πάντως μάλλον θα έχει μετανιώσει για την εκμυστήρευσή του αυτή. Καθώς η συνέντευξή του μεταφράστηκε στα αγγλικά, το γαλλικό κείμενο (assister à un viol collectif) αποδόθηκε “assisted to a collective rape”. Μόνο που το αγγλικό ρήμα assist, αν και ίδιας ετυμολογίας και προέλευσης με το γαλλικό assister δεν έχει εντελώς την ίδια σημασία· έτσι, η πουριτανική αμερικανική κοινή γνώμη διάβασε με φρίκη ότι ο οχτάχρονος Ντεπαρντιέ “βοήθησε” σε ομαδικό βιασμό, δηλαδή από απλός παρατηρητής έγινε συνεργός. Την επόμενη μέρα, το μεταφραστικό λάθος διαλευκάνθηκε, αλλά η ζημιά είχε γίνει· λέγεται μάλιστα ότι η ιστορία αυτή στοίχισε ένα Όσκαρ στον καλό ηθοποιό, μια και οι κριτές απέφυγαν να βραβεύσουν έναν ύποπτο για βιασμό, έστω και μεταφραστική αδεία.

Παρομοίως, όταν έγινε το ναυάγιο του πλοίου Πρεστίζ στα ανοιχτά της Γαλικίας, τον Νοέμβριο του 2002, που προκάλεσε μεγάλη οικολογική καταστροφή σε περισσότερες από μία χώρες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συγκρότησε εξεταστική επιτροπή για να διερευνήσει το θέμα. Πρόεδρος της επιτροπής ήταν ένας Ολλανδός ευρωβουλευτής, ο οποίος έγραψε την έκθεσή του στα ολλανδικά, απ’ όπου μεταφράστηκε στις άλλες γλώσσες. Οι βουλευτές πήραν κατάθεση από όλους τους εμπλεκόμενους, ανάμεσά τους και από τον Έλληνα πλοίαρχο (που ήταν κρατούμενος στην Ισπανία), ο οποίος υποστήριξε ότι αν τον είχαν αφήσει να οδηγήσει εκείνος το πλοίο στο λιμάνι, θα είχε αποφευχθεί το ναυάγιο και η ρύπανση.

Στην έκθεσή του, ο Ολλανδός βουλευτής μετέφερε την άποψη του πλοιάρχου χρησιμοποιώντας το ρήμα maakte de bedenking δηλαδή «εξέφρασε την άποψη, υποστήριξε». Το ιδιωτικό μεταφραστικό γραφείο που ανέλαβε τη μετάφραση δεν είχε πρόχειρον ολλανδομαθή μεταφραστή, και ανάθεσε τη δουλειά σε γερμανομαθή, ο οποίος, προφανώς επειδή στα γερμανικά “das Bedenken” σημαίνει “αμφιβολία, δισταγμός” μετέφρασε «εξέφρασε αμφιβολία κατά πόσον…», δηλαδή περίπου το αντίθετο, με αποτέλεσμα την άλλη μέρα κάποιος έλληνας ευρωβουλευτής, Κρητικός, βλέποντας την εμφανή διαφορά του ελληνικού κειμένου από το αγγλικό, να μιλήσει για συνωμοσία των μεταφραστικών υπηρεσιών και «πέμπτη φάλαγγα» -ευτυχώς, το λάθος είχε γίνει από εξωτερικούς συνεργάτες. 🙂

Επειδή τα ελληνικά είναι παλιά γλώσσα με μεγάλη ιστορία, έχουμε καταφέρει να αποκτήσουμε και «εσωτερικούς» ψευτοφίλους, δηλαδή λέξεις που έχουν διαφορετική σημασία στα Νέα Ελληνικά απ’ ό,τι στα αρχαία. Θύματα αυτών των ψευτοφίλων πέφτουν μερικές φορές και ξένοι ελληνιστές, που ξέρουν καλύτερα αρχαία από το 99% των νεοελλήνων, όταν προσπαθούν να επικοινωνήσουν με Έλληνες φίλους τους στα νέα ελληνικά. Να σας πω μια σχετική αστεία ιστορία.

Ένας φίλος του πατέρα μου, που έγραφε αστεία χρονογραφήματα σε μια τοπική εφημερίδα της Μυτιλήνης, συνδεόταν φιλικά με έναν Γερμανό κλασικό φιλόλογο που επισκεπτόταν τακτικά τη Μυτιλήνη και ήταν συνδρομητής της εφημερίδας. Του γράφει λοιπόν ο Γερμανός: «ήταν πολύ γελοίο το άρθρο που έγραψες προχτές» -και ο φίλος του παρεξηγήθηκε, μέχρι που κατάλαβε ότι ο Γερμανός μετέφερε τη σημασία από τα αρχαία, διότι στα αρχαία γελοίος σήμαινε αυτόν που προκαλεί γέλιο, άρα είχε και τη σημασία του αστείου.

Στην ίδια παγίδα πέφτουν και όσοι νεοέλληνες μεταφράζουν από τα αρχαία. Επειδή μας αρέσει να καυχιόμαστε ότι πολλές λέξεις της νέας ελληνικής είναι ίδιες κι απαράλλαχτες με αρχαίες λέξεις, δεν προσέχουμε ότι πολλές φορές η σημασία αλλάζει, άρα ουσιαστικά οι λέξεις δεν είναι ίδιες. Παράδειγμα, η λέξη σεμνός. Στη σημερινή σημασία, σεμνός είναι αυτός που δεν θέλει να προβάλλεται, που δεν περηφανεύεται για τις επιτυχίες του. Στα αρχαία, σεμνός σήμαινε “σεβαστός, μεγαλοπρεπής” και, πολύ συχνά, περήφανος. Το ρήμα σεμνύνομαι, που έχει επιβιώσει στη λόγια χρήση, σημαίνει ακριβώς “καυχιέμαι, καμαρώνω”. Έτσι, όταν στον Διογένη Λαέρτιο (2.127) ο Μενέδημος χαρακτηρίζεται  υπερβολικά σεμνός, είναι λάθος του ανώνυμου μεταφραστή του Κάκτου να χρησιμοποιεί τη νεοελληνική λέξη “σεμνός”, διότι σημαίνει σχεδόν το ακριβώς αντίθετο. Υπερόπτης ήταν ο Μενέδημος.

Μια άλλη παγίδα που περιμένει τον ανυποψίαστο μεταφραστή είναι οι τίτλοι έργων, ιδίως δυσεύρετων και ξεχασμένων έργων. Η μετάφραση τίτλων είναι από τα πιο άχαρα πράγματα, διότι στην καλύτερη περίπτωση αυτό που μπορείτε να περιμένετε είναι να αποφύγετε την κριτική –κανείς δεν θα σας παινέψει αν αποδώσετε σωστά έναν τίτλο, είναι το αυτονόητο. Αν όμως λαθέψετε, ακόμα και λίγο, αν ας πούμε γράψετε «Ο γάμος του Φίγκαρο» και όχι «Οι γάμοι του Φίγκαρο» θα σπεύσουν αμέσως να το επισημάνουν πολλοί. Στις ημέρες πριν από το Διαδίκτυο, αυτό ήταν ένα Ηράκλειο έργο με αβέβαια έκβαση, ιδίως όταν δίνονται σκέτοι οι τίτλοι χωρίς συγκείμενο. Σήμερα, λίγοι τίτλοι αντέχουν μια καλή ιντερνετική αναζήτηση.

Από την άλλη πλευρά, το χειρότερο είδος βιβλίου για λογοτεχνική μετάφραση είναι τα απομνημονεύματα, ιδίως όσα εκτυλίσσονται σε κάπως παλιότερη εποχή. Ο συγγραφέας θυμάται πρόσωπα και πράγματα της νιότης του, που έχουν στο μεταξύ ξεχαστεί, και πολλές φορές αναφέρεται υπαινικτικά σε επεισόδια της παιδικής του ηλικίας. Ωστόσο, υπάρχουν και φοβερά λάθη σε απομνημονεύματα, που δεν δικαιολογούνται με τίποτα. Θα περιοριστώ σε ένα παράδειγμα, από τα (πολύ ενδιαφέροντα) απομνημονεύματα του Έρικ Χόμπσμπομ. Εκεί διαβάζουμε:

Το θεατρικό έργο του Arnold Wesker Κοτόσουπα με τον Μπάρλεϋ, σχετικά με μια εβραϊκή εργατική οικογένεια που αμφιταλαντευόταν γύρω από την κομμουνιστική της πίστη

Πολύ κακομεταφρασμένη πρόταση. Εκτός του γεγονότος ότι δεν αμφιταλαντεύεται κανείς γύρω σε κάτι αλλά ανάμεσα σε δύο πράγματα, ποιος άραγε να είναι ο μυστηριώδης Μπάρλεϋ; Μήπως κανένας αγγλοεβραίος κομμουνιστής; Κανένας ινστρούχτορας μήπως που ανέλαβε να τονώσει την πίστη της ταλαντευόμενης οικογένειας; Φευ, όχι! είναι το κοινότατό μας κριθάρι, διότι το έργο τιτλοφορείται Chicken Soup with Barley, κοτόσουπα με κριθάρι (η κοτόσουπα ήταν παροιμιώδες πιάτο στις εβραϊκές οικογένειες) και επιτέλους πρόκειται για γνωστό θεατρικό έργο, που όφειλε αν όχι να το έχει δει ή να το έχει διαβάσει, τουλάχιστον να το έχει υπόψη του ένας επαρκής μεταφραστής ή κάποιος από την διμοιρία των επιμελητών του κειμένου, ή να ανοίξει μιαν εγκυκλοπαίδεια, βρε αδερφέ!

Κι έτσι ο σ. Μπάρλεϊ πολιτογραφείται πολίτης της Νομανσλάνδης.

Η Νομανσλάνδη είναι ένας φανταστικός τόπος, ένα ανύπαρκτο βασίλειο, που κατοικείται από όλα εκείνα τα πλάσματα που είδαν τη ζωή όχι από μάνα και πατέρα αλλά από μεταφραστικό λάθος. Το ίδιο το όνομα της προέρχεται από άρθρο εφημερίδας κατά τον «αστείο πόλεμο» του 1940 στο δυτικό μέτωπο, όπου η αγγλική εφημερίδα έγραφε για troop movements in the no-man’s land, δηλαδή στην ουδέτερη ζώνη, στη νεκρή ζώνη ανάμεσα στους δύο αντιπάλους, και η ελληνική εφημερίδα το μετέφρασε σε «κινήσεις στρατευμάτων στη Νομανσλάνδη».

Στη διαφάνεια βλέπετε μερικούς κατοίκους της Νομανσλάνδης. Ο Σοστακόβιτς στα απομνημονευματά του έλεγε ότι δεν του άρεσε ο μποέμικος τρόπος δουλειάς, προτιμούσε να δουλεύει τις συνθέσεις του με ωράριο –I never liked the Bohemian way of working. Στη μετάφραση του βιβλίου, που είναι ίσως η χειρότερη μετάφραση όλων των εποχών, το κεφαλαίο γράμμα μπέρδεψε τη μεταφράστρια, κι έτσι γεννήθηκε ο μεγάλος συνθέτης Μποχεμιάν: Ποτέ δεν μου άρεσε ο τρόπος εργασίας του Μποχεμιάν.

Παρομοίως, σε ένα βιβλίο του Κοέλιο υπήρχε ως μότο ένα ρητό από το Ι Τσινγκ (I Ching) και ο μεταφραστής, άγνωστο για ποιο λόγο, θεώρησε ότι πρόκειται για πρόσωπο και το απέδωσε… Τσινγκ ο 1ος, κι έτσι η Νομανσλάνδη απόκτησε τον αυτοκράτορά της!

Τέλος, σε υποτίτλους μιας ταινίας γουέστερν, ο ένας ήρωας λέει στον άλλο Ten bucks says you’re wrong, αμερικάνικη ιδιωματική έκφραση που σημαίνει «Στοιχηματίζω δέκα δολάρια ότι κάνεις λάθος». Ο υποτιτλιστής την αγνοούσε και έπλασε κάποιον παντογνώστη Τεν Μπακς: Ο Τεν Μπακς λέει ότι κάνεις λάθος!

maltesefΔεν είναι πάντως τυχαίο ότι τα περισσότερα από αυτά τα λάθη ανάγονται σε εποχές πριν από το Διαδίκτυο. Για τους μεταφραστές, το Διαδίκτυο είναι σανίδα σωτηρίας. Θα θυμηθώ μια ιστορία από τα νιάτα μου, όταν μετέφρασα το Γεράκι της Μάλτας, πριν από 30 περίπου χρόνια, το 1986 ή το 1987.

Σε μια σκηνή του έργου, ο Σαμ Σπέιντ πλησιάζει, στο σαλόνι ενός ξενοδοχείου, έναν κακοποιό της σπείρας του Χοντρού, που ξέρουμε πως έχει έρθει στο Σαν Φραντσίσκο από τη Νέα Υόρκη, και του λέει δυο λόγια: Baumes rush? Τι να σημαίνει αυτό;

Σήμερα είναι παιχνιδάκι να βρεθεί η απάντηση, με δυο κλικ στο Γκουγκλ, αλλά τη μετάφραση δεν την έκανα σήμερα, την έκανα το 1987. Με είχε πολύ βασανίσει, ομολογώ, μέχρι που έψαξα στην εγκυκλοπαίδεια και βρήκα ότι ο Caleb Baumes, γερουσιαστής της Νέας Υόρκης, εισηγήθηκε το 1926 δέσμη μέτρων για να γίνει αυστηρότερο το δικαστικό σύστημα, μεταξύ των οποίων ήταν και η αυτόματη επιβολή ποινής ισόβιων δεσμών σε όποιον καταδικαζόταν τέταρτη φορά για κακούργημα. Καθώς οι νόμοι αυτοί ήταν πολιτειακοί και όχι ομοσπονδιακοί, πολλοί κακοποιοί που είχαν ήδη τρεις καταδίκες προτίμησαν να φύγουν από την πολιτεία και αυτό ονομάστηκε Baumes rush. Η εγκυκλοπαίδεια δεν τα έλεγε όλα αυτά, μερικά τα μάντεψα -και τα μάντεψα σωστά, ενώ σήμερα, επαναλαμβάνω, θα αρκούσε να πάω στο διαδικτυακό λεξικάκι της αργκό της σκληροτράχηλης (hard-boiled) αστυνομικής λογοτεχνίας και να βρω έτοιμη την απάντηση. Ούτε ήξερα, τότε, την έκφραση «give the bum’s rush» που προϋπήρχε και που ασφαλώς συντέλεσε στο να εδραιωθεί η περίπου ομόηχη Baumes’ rush. Αυτή σημαίνει να πετάς κάποιον κλοτσηδόν ή μάλλον καροτσάκι στο δρόμο, όπως διώχναν τους ζητιάνους από τα καλά μαγαζιά, δηλαδή να τον αποπέμπεις με σκαιό τρόπο -αλλά αυτό δεν επηρεάζει τη μετάφραση.

Οπότε, την επίμαχη φράση την απέδωσα: «Την κοπάνησες εξαιτίας του Μπομς;» και μετά έβαλα μια υποσημείωση -πέντε αράδες!- όπου έλεγα για τον Μπομς και τον νόμο του.

Αλλά το Διαδίκτυο είναι πολυτιμότατο για τους μεταφραστές και για έναν ακόμα λόγο: το επάγγελμά μας ήταν ανέκαθεν μοναχικό. Το Διαδίκτυο, πέρα από το ότι μας φέρνει σε επαφή με πελάτες, μάς επίσης δίνει επίσης τη μοναδική ευκαιρία να απευθυνθούμε σε συναδέλφους από ολόκληρο τον κόσμο για αλληλοβοήθεια και δικτύωση, αλά και να έρθουμε σε επικοινωνία με ειδικούς σε όποιον τομέα διανοηθούμε. Έχουμε επίσης τα επαγγελματικά μας φόρουμ, όπως το Proz.com ή το ελληνικό του ισοδύναμο, τη Lexilogia, όπου μπορούμε να βρούμε απαντήσεις στις απορίες μας αλλά και να γνωρίσουμε άλλους συναδέλφους.

Συνιστώ θερμά σε όσους από εσάς έχετε αρχίσει τα πρώτα σας βήματα στη μετάφραση να παρακολουθείτε τα μεταφραστικά φόρουμ και να μη διστάζετε να υποβάλλετε τις απορίες σας, χωρίς να φοβάστε μήπως θεωρηθούν αφελείς. Καθώς έφτασα στο τέλος της ομιλίας μου, θέλω να σας ευχαριστήσω που την παρακολουθήσατε τόσο υπομονετικά, και ελπίζω ότι θα τα ξαναπούμε είτε στο φόρουμ της Λεξιλογίας είτε σε κάποια άλλη ευκαιρία. Σας ευχαριστώ!

 

 

113 Σχόλια to “Ο σύντροφος Μπάρλεϊ και οι άσπονδοι φίλοι του”

  1. Γς said

    Καλημέρα,

    Αύριο Παρασκευή 6 Νοεμβρίου στις 8 μ.μ. ο Νίκος Σαραντάκος θα παρουσιάσει το βιβλίο του «Λόγια του αέρα» στο βιβλιοπωλείο Μπέκα στη Ραφήνα (οδός Εθνικής Αντιστάσεως 13). Επειδή έχουμε ταβέρνα μετά δηλώστε.
    Σας περιμένουμε

  2. Κουνελόγατος said

    Ακόμη ένα πολύ καλό άρθρο;;;; Ευχαριστούμε (κι ας κάνουμε «πεζά» επαγγέλματα)…

  3. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Και που να καταλάβει ο δεκαεξάρης spiral architect τι ήθελαν να πουν οι στίχοι του τραγουδιού και ο όμότιτλος τίτλος του βινυλίου που πήρε στα χέρια του:

    Περάσαν χρόνια μέχρι να βρεθεί στο εξωτερικό και να τριφτεί με τη γλώσσα. Πιο μετά ήρθε το ίντερνετ.

  4. Πάνος με πεζά said

    @ 1 : Για την παρουσίαση του βιβλίου (των βιβλίων, μάλλον) έχουν ήδη τοποθετήσει ενημερωτικές ανακοίνωσεις στα σχολικά συγκροτήματα της Ραφήνας. Τώρα θα μου πεις, γιατί εκεί; Θες κάτι να πεις; Και ναι, και όχι…
    Άντε, έχει και μία στην Εθνική Τράπεζα, να πιάσουμε και τους μεγάλους.

    Πολιτισμένα πράγματα, πλαστικοποιημένη σελίδα, δεμένη με δεματικά. Ούτε χαρτιά, ούτε σελοτέιπ, ούτε γυφτιές, Σάββατο παίρνω το κοφτάκι και πάω και τις βγάζω κιόλας.
    Αν θέλετε καμια-δυο για σουπλά στην ταβέρνα, περσέψανε ! 🙂

  5. voulagx said

    Στη προτελευταια παραγραφο:
    «…μάς επίσης δίνει τη μοναδική ευκαιρία να απευθυνθούμε…»
    Νικοκυρη, πολυ ποιητικο αλλα για πεζο δεν θαταν καλυτερα: «…μας δινει επισης…»; 🙂

  6. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    4, «δεμένη με δεματικά»;

  7. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    5, κι εγώ που διάβασα «μάς φέρνει σε επαφή με πελάτες μας»… και η φαντασία μου -πάλι- οργίασε…

  8. Πάνος με πεζά said

    @ 6 : Σύστοιχο αντικείμενο. Πλαστικοποιούμε το Α4, κάνουμε 4 τρύπες με το διακορευτή, και μετά δένουμε με δεματικά, σε κάγκελα.

  9. Γς said

    4:

    Δεν κρέμασα καμιά αφίσα Πάνο.

    Εδώ μέσα μόνο φωνάζω, αλλά καείς δεν με ακούει…

    Και συλλεκυικά σουπλά, ε.

    Λάμπρο, Πσαρά, σας περιμένουμε

  10. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    8,
    σ’ ευχαριστώ, Πάνο!
    Εμ, βέβαια, τέτοιο στουρνάρι που είμαι και δεν ήξερα το δεματικό… τι περιμένεις;

  11. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα
    το μεγαλύτερο ατόπημα που έχω δει είναι η μετάφραση του francofilo σε franquista στην βιογραφία του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα του Ίαν Γκίμπσον κι έτσι ελέω μεταφραστή ο καημένος ο Λόρκα έγινε φασίστας!!!

  12. Αν πάρω συλλεκτικό σουπλά, έρχομαι κι εγώ!

  13. Πάνος με πεζά said

    Μια που μιλάμε για μεταφράσεις, τα «δεματικά» είναι πολύ πρόσφατη λέξη, που μετέφρασε το «strips». Μια αντίστοιχη πρόσφατη είναι το «Βέλκρο», που αντικατέστησε το αδόκιμο «χριτς-χρατς». Εκεί όμως, χρησιμοποιήσαμε το όνομα του κατασκευαστή (κατά το «φελιζόλ»).

  14. Πάνος με πεζά said

    Strip βέβαια, είναι πολύ ευρεία λέξη στα αγγλικά. Σημαίνει γενικώς «λωρίδα», αλλά «strip footing» είναι η πεδιλοδοκός, κατ’ άλλους θεμελιολωρίδα.

  15. 0: Ο γάλλος ρώσος ηθοποιός Ζεράρ Ντεπαρντιέ. 🙂 Hollande rush! 😉

  16. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    11, ο Γκαρθία Λόρκα έχει υποφέρει και γενικώς!

    13-14, μπράβο η Ραφήνα!

  17. spiral architect said

    Δεματικά: Tie wraps

  18. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και θερμά ευχαριστώ το κλιμάκιο Ραφήνας του ιστολογίου για όσα έκανε σε σχέση με την αυριανή εκδήλωση!

    Ευχαριστώ και για τη διόρθωση!

    13: Ωραία λέξη τα δεματικά, που δεν την ήξερα -ουσιαστικοποιημένο επίθετο χωρίς να προηγηθεί το κανονικό επίθετο.

  19. cronopiusa said

    16
    ναι, αλλά το συγκεκριμένο πόνημα παίρνει στο λαιμό του και καλούς ανθρώπους και αναπαράγεται

  20. Γς said

    Κορυφαίο παράδειγμα ψευδόφιλου ζεύγους το Empathy και η εμπάθεια

  21. Γς said

    13:

    strip και τα παράγωγά του.

  22. Γς said

    12:

    Να έρθεις.

    Πάνο ρίξε πράγμα.

    Μας βλέπω σολντάουτ από συλλεκτικά σουπλά.

  23. Πάνος με πεζά said

    @ 18 : Ναι, είναι η νέα κατηγορία ουσιαστικοποιημένων επιθέτων, που ξεκίνησε από παλιότερα, παραλείποντας το ουσιαστικό, π.χ. με το «ηλεκτρικό», τη «διατακτική» και την «εγγυητική» . Τώρα τελευταία, που τα πράγματα…εκτραχύνονται, άκουσα διαφημιστικό, «…ήρθε η νέα ηλεκτρονική τραπεζική, που σας προσφέρει…», αναφερόμενο σε web-banking….

  24. sarant said

    11-16-19 Θέλω να το δω αυτό με τον Λόρκα, δεν προλαβαίνω όμως τώρα.

    23 Θέλει μελέτη το θέμα

  25. Βάσω said

    Ωραίο και το σημερινό!

    0, 5 επίσης το «αλά και να έρθουμε σε επικοινωνία»

  26. Κουνελόγατος said

    Επίσης, το ελπί των Traffic με τίτλο John Barleycorn must die.
    Τι καλός που ήταν ο Steve Winwood, θαρρώ μετά;;;; (ή πριν;;;) έκανε κι ένα ελπί με συγκρότημα μιας χρήσης, πως δια το λέγανε όμως; Νομίζω πως ήταν κι ο Eric Clapton (μετά την Αθήνα που τον έκανε διάσημο) 🙂
    Α, και ο …. των Cream ήταν μαζί. Αλλά ποιο group ήταν;

  27. Κουνελόγατος said

    Ναι, το θυμήθηκα, Blind faith…

  28. Alexis said

    Ωραίο άρθρο!

    Δύο κλασικά λάθη που γίνονταν παλιότερα από αγγλικά σε ελληνικά, από αδαείς μεταφραστές ήταν να αποδίδεται το «apologize» «απολογούμαι» και το «nervous» «νευρικός»

    #9: Σ’ ακούμε αλλά είμαστε πολύ-πολύ μακριά 🙂

    #23: Η τελευταία λέξη της μόδας στην κατηγορία αυτή είναι το «μισό»: «Περίμενε μισό» «Επιστρέφω σε μισό» κλπ.

  29. Από ψευδόφιλα ψιλοπαίζει και το adamant: ουχί αδαμάντινος αλλά σκέτος άκαμπτος, χωρίς καράτια.

  30. cronopiusa said

    ναι Νικοκύρη, θέλει μελέτη το θέμα

  31. physicist said

    #0. — Για να δώσουμε έναν ορισμό, ψευδόφιλες λέξεις είναι ζευγάρια λέξεων σε δύο γλώσσες, που ακούγονται ή φαίνονται παρόμοιες αλλά διαφέρουν πολύ στη σημασία.

    Αν δεχτούμε αυτόν τον ορισμό, και θα έλεγα να τον δεχτούμε επειδή είναι χρήσιμος και σαφής, τότε ούτε το ζεύγος apologize/απολογούμαι ούτε για το ζεύγος nervous/νευρικός είναι ψευδόφιλα. Για το δεύτερο, είναι νομίζω προφανές. Για το πρώτο: είναι μεν ενοχλητική η (πλέον σχεδόν καθιερωμένη) απόδοση του apologize με το «απολογούμαι» αντί για το ορθό «ζητώ συγγνώμη» αλλά αφού η αίτηση για συγγνώμη είναι σχεδόν πάντοτε απολογητική (δηλαδή εμπεριέχει παραδοχή του λάθους και μετάνοια γι’ αυτό), η διαφορά των δύο στη σημασία δεν είναι μεγάλη. Ο ακροατής καταλαβαίνει, δεν παρασύρεται σε λάθη όπως με τα εσφαλμένα ζεύγη sycophant/συκοφάντης και empathy/εμπάθεια.

    Να προσθέσω στα ψευδόφιλα ζεύγη ένα αγγλογερμανικό που παρασύρει γερμανόφωνους χρήστες: blame/blamieren, που σημαίνουν μέμφομαι/ντροπιάζομαι στις δύο γλώσσες.

  32. Το nervous που αναφέρθηκε, μου θύμισε ένα ανέκδοτο τύπου καρχαρίνι, το οποίο μάλιστα το άκουσα σε μια ελληνική ταινία μικρού μήκους*.

    — What shakes and rattles in the bottom of the ocean?
    — A nervous wreck!

    * Στην ίδια ταινία είχε και το ακριβές αντίστοιχο της μελιτσούλας: beech!

  33. Αλήθεια, ο σύντροφος Μπάρλεϊ, έχει καταγραφεί ως γενικός γραμματέας του ΚΚΝ;

  34. 32 Oedipus’ wrecks, το κομμάτι του Γούντι Άλλεν στις σπονδυλωτές «Ιστορίες της Νέας Υόρκης».

  35. physicist said

    Κατά σύμπτωση, η νέα Γενική Γραμματέας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (προτάθηκε προχτές από τον Πρόεδρο του Κόμματος Σίγκμαρ Γκάμπριελ ως διάδοχος της γνωστής στο ιστολόγιο Γιασμίν Φαχίμι) θα είναι η Δρ. Καταρίνα Μπάρλεϊ.

  36. physicist said

    (Δηλαδή διαβάζοντας μόνον τον τίτλο της ανάρτησης, νόμισα ότι ο Νίκος κάπου βρήκε άρθρο που έβαλε μουστάκια στην κ. Μπάρλεϊ, η οποία είναι πρόσωπο της τρέχουσας ειδησεογραφίας, και πήρε αφορμή. Πού να ήξερα ότι άλλο είναι το θέμα, και μάλιστα δημητριακής φύσεως).

  37. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    36,
    Cereal, όντως (μιας που θυμηθήκαμε την CERES, τις προάλλες)…

  38. Pedis said

    Πολύ … γελοία αυτά που παρουσίασες, Νικοκύριε!

  39. gak said

    Γερμανοί σχεδόν πάντα θα πουν για το πρωτόκολλο της συνάντησης, εννοώντας τα πρακτικά. Διότι στα γερμανικά Protokol είναι τα γραπτά πρακτικά μιας συνάντησης

  40. lavris said

    Βρίσκω τουλάχιστον ατυχή τη διατύπωσή σας «η πουριτανική αμερικανική κοινή γνώμη διάβασε με φρίκη ότι ο οχτάχρονος Ντεπαρντιέ “βοήθησε” σε ομαδικό βιασμό, δηλαδή από απλός παρατηρητής έγινε συνεργός» (γιατί άραγε; επειδή θεωρεί ότι η οποιαδήποτε συμμετοχή σε βιασμό -και σαν απλός παρατηρητής όπως λέτε- είναι πρόβλημα; αυτό την κάνει πουριτανική;;;)
    Η «παρατήρηση» ενός βιασμού είναι γενικώς μια ενεργητική στάση αποδοχής αυτού που συμβαίνει, εκτός αν γίνεται με την απειλή όπλου, τι να πω…
    Σε κάθε περίπτωση δεν ξέρω τι ακριβώς εκμυστηρεύτηκε ο κύριος Ντεπαρτιέ στη συνέντευξή του, μπορεί να είπε ότι ήταν τόσο μικρός που δεν καταλάβαινε τι έβλεπε τότε, αν από την άλλη απλώς τα φούσκωνε για να το παίξει δεν ξέρω κι εγώ τι, τότε καλά να πάθει, δεν είναι αστεία αυτά τα πράγματα, υπάρχουν γυναίκες που βιάζονται καθημερινά, έτσι; Για να λέμε τα πράγματα όπως είναι.
    Αυτό που θέλω να πω είναι ότι απογοητεύτηκα με την παραπάνω διατύπωση, δεν ξέρω αν ήταν από πρόθεση ή κατά λάθος, πάντως πρακτικά δίνει ένα πολύ επικίνδυνο μήνυμα.

  41. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    40 Η αμερικανική κοινή γνώμη είναι πουριτανική (λέω εγώ), δεν έγινε έτσι από την αντίδρασή της. Αν τώρα νομίζετε ότι ένα οχτάχρονο παιδί μπορούσε να επέμβει στα τεκταινόμενα, πάω πάσο.

  42. 32,
    …— What shakes and rattles in the bottom of the ocean?
    — A nervous wreck!…

    Με το wreck θυμάμαι και το κλασικό
    Edifice Wrecks,
    για ονομασία μάντρας (μάλλον νεκροταφείου) αυτοκινήτων, μεταξύ άλλων.

    Παραφθορά του Edifice Rex (βασιλικό οικοδόμημα, παλάτι).

  43. Βαρετός = «βαρύς» στα κυπριακά, «ανιαρός» στα καλαμαρίστικα.

  44. Γς said

    Πέστε μου ότι δεν το είπε. Οτι ήταν μονταζιέρα ..

    Τσίπρας: Η Μυτιλήνη, η Λέσβος και τα άλλα νησιά..

  45. cronopiusa said

    The Knick (2014-) TV Series online
    http://teniesonline.ucoz.com/load/17-1-0-10115
    1ος κύκλος, 3ο επεισόδιο
    από 37΄ 37΄΄ έως 38΄14΄΄
    «τα γαλλικά είναι η χειρότερη γλώσσα»

  46. cronopiusa said

    44

    Όταν μέχρι και ο BD Foxmoor των Active Member πιάνει πάτο με τις δηλώσεις του για τους πρόσφυγες τι να περιμένεις…

  47. Βάσω said

    Τα ‘psychic’ και ‘psycho’ με το ‘ψυχικό’ δεν είναι άλλο ένα ψευδόφιλο ζευγάρι (ή να πω τρόικα;);

  48. lavris said

    #41 νόμιζα ότι έκανα σαφές ότι δεν με ενδιαφέρει η περίπτωση του Ντεπαρτιέ…
    το σχόλιο που έκανα ήταν για το σχόλιό σας και μόνο, που εξακολουθώ να βρίσκω προβληματικό.
    Δεν ξέρω αν δεν το καταλάβατε, το βάρος πέφτει στη διατύπωση «απλός παρατηρητής» και στο ανάλαφρο ύφος.
    το πρόβλημα είναι με τι λεξιλόγιο «ντύνουμε» το βιασμό. αν θέλετε, για τον πουριτανισμό να πάω πάσο.
    τέλος πάντων όμως, όποιος θέλει να καταλάβει, καταλαβαίνει.

  49. gpoint said

    Ενδιαφέρουσα δήλωση :

    «Ως Πόντιος, ως Έλληνας, ως άνθρωπος του οποίου οι πρόγονοι είχαν εκδιωχθεί από την πατρίδα τους πριν από εκατό χρόνια, δεν μπορώ να μείνω αδιάφορος και να μην καταδικάζω αποτρόπαιες δηλώσεις, σχετικά με το θέμα της γενοκτονίας, που εκφράστηκαν από έναν επίσημο εκπρόσωπο του ελληνικού κράτους.

    Ιδιαίτερα καταθλιπτικό είναι το γεγονός ότι οι λέξεις της άρνησης της γενοκτονίας των Ποντίων, ακούγονται από τα χείλη του Υπουργού Παιδείας!

    Σήμερα, όταν η χώρα περνάει δύσκολες στιγμές, που απαιτούν από τον ελληνικό λαό να είναι ενωμένος στη βάση των θεμελιωδών εθνικών αξιών, οι δηλώσεις αυτές είναι απαράδεκτες, ακόμη και ποινικά ελεγκτέες, επειδή αδικούν τη μνήμη των εκατοντάδων χιλιάδων θυμάτων της γενοκτονίας, τον ελληνικό λαό και την ελληνική ιστορία γενικά, ενώ φέρουν σύγχυση και διχόνοια στην κοινωνία.

    Είμαι πεπεισμένος ότι ο πολιτικός, που κρατά μια τέτοια, μη εποικοδομητική θέση, δεν μπορεί, δεν έχει το δικαίωμα να συνεχίζει να παραμένει στο πόστο του. Η κυβέρνηση, ο Πρωθυπουργός, οφείλουν να ζητήσουν την παραίτησή του και την έκφραση δημόσιας συγνώμης. Αλλά και να εξετάζουν την ηθική αντιστοίχιση του εκάστοτε επικεφαλής του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, με αυτήν τη θέση».

    Ιβάν Σαββίδης

  50. gpoint said

    # 9

    Μέσα

  51. Ιάκωβος said

    Ένα σύνηθες λάθος, που είναι εύκολο να περάσει για σωστό, είναι το corn, που δε σημαίνει μόνο καλαμπόκι, αλλά όλα τα δημητριακά και γενικά τους σπόρους αυτούς, τους εδώδιμους.

    Πρώτη φορά το παρατήρησα σε ελληνικής υποτίτλους έργου ρωμαϊκής εποχής. Στο λιμάνι περίμεναν καράβια φορτωμένα με καλαμπόκι. Θα έπρεπε να περιμένουν χίλια χρόνια.

  52. Γς said

    49:

    Ωραίο Πσαρά.

    Θα το συζητήσουμε αύριο στην ταβέρνα 😉

  53. gpoint said

    Κάτι σχετικό με το Baumes rush υπήρχε και στα τραγούδια από την τανία Ηζυ Ράιντερ, το » Ντόουντ μπόγκαρτ μι » από τον ηθοποιό χάμφρεϋ Μπόγκαρτ και τον τρόπο που πέταγε το τσιγάρο του

  54. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    48 Εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω. Τι άλλο εκτός από απλός παρατηρητής μπορεί να είναι ένα παιδί οχτώ χρονών;

  55. Πάνος με πεζά said

    @ 44 : Δικαιολογείστε τον και λίγο ! …που αντιμετωπίζει καθημερινά (πρώτιστα) η Μυτιλήνη (η πόλη που έχουν μαζευτεί σχεδόν όλοι), (κατ’ επέκταση) η Λέσβος, και (κατ’ επέκταση) όλα τα άλλα νησιά !

    Λέγεται, αφού !

  56. Πάνος με πεζά said

    Ο άχρωμος και άγευστος Κουμουτσάκος «πλήρωσε» το Φίλη, με «μπουκέτα» που έφαγε προ ολίγου, πέριξ του συντάγματος (α λα Χατζηδάκης).

  57. 56

    Ρε, το φουκαράκο!

    Κατά τις λοιπές ειδήσεις, εξέγερση σε ΚΑΠΗ του Ηρακλείου Κρήτης, επειδή αποκαθηλώθηκε η εικόνα του Αντρέα!

    http://left.gr/news/irakleio-diamartyria-sto-kapi-gia-tin-apokathilosi-fotografias-toy-andrea

  58. Ιάκωβος said

    49
    Στενοχωριέμαι που ούτε εδώ δεν βρίσκω πολλούς αριστερούς φίλους που να συμφωνούνε μαζί μου οτι το ζήτημα της γενοκτονίας ή μη των Ποντίων πρέπει να το δεί κανείς δε δύο εντελώς ξεχωριστά επίπεδα. Το επίπεδο της ιστορικής Επιστήμης και το εντελώς διαφορετικό επίπεδο της πολιτικής,δηλαδή της τέχνης να ασκείς εξουσία.

    Συμφωνώ, ότι αν το δεις στενά επιστημονικά γενοκτονίες είναι λίγες. Οι Εβραίοι, οι Ινδιάνοι της Αμερικής, οι Τούτσι. Με τις ιδιομορφίες της η κάθε περίπτωση. Πχ στη Ρουάντα είχε και ταξικά κριτήρια η σφαγή: Αν ο μακρυνός θείος σου αν και Χούτου ήταν πλούσιος έλεγες -Εσύ μοιάζεις με Τούτσι και, τσάκ με τη ματσέτα, πάρτον κάτω. Ή τον σφάζανε σαν μετριοπαθή Τουτσόφιλο. Αλλά ήταν μέχρι τελικής εξαφάνισης της ράτσας. Οι Τούρκοι είχαν σχέδιο να μας πετάξουν στη θάλασσα. Στον Πόντο και αλλού πήρε και μορφές μαζικών σφαγών ,αλλά ο στόχος δεν ήταν η εξαφάνιση της ρωμαίικης ράτσας.

    ΟΚ. Αλλά, πραγματικά, ποιος χέστηκε; Και τι σχέση έχει η «επιστημονική αλήθεια» με την πολιτική ;

    Σήμερα παγκόσμια στην τρέχουσα πολιτική κάθε μικρή ή μεγάλη σφαγή γενοκτονία αποκαλείται.Δεν είναι ανήθικο τη σφαγή των δικών σου να την αποκαλέσεις όπως σε συμφέρει.

    Στο πεδίο της πολιτικής η ηθική απαιτεί μόνο ένα πράμα, να κατατροπώσεις τον αντίπαλο, είτε είναι η τούρκικη εθνικιστική ιδεολογία είτε, πιο σημαντικό σήμερα, η εθνοκαπηλική δεξιούρα. Που σημειωτέον, δεν έχει και πολλά να ξεχωρίσει από τον σύριζα. Μνημόνιο οι μεν, μνημόνιο οι δε. Η ΝΔ λοιπόν βρήκε ευκαιρία να πατήσει στην παλιά κατηγορία περί εθνοπροδοτών. Και έτσι να κρατήσει τους όποιους οπαδούς και ψηφοφόρους του.

    Άρα ο Φίλης έκανε λάθος κίνηση. Και ουσιαστικά, το κόμμα τον άδειασε. Όμως το κακό έγινε. Όλα τα είχε ο σύριζα, συγκέντρωση εναντίον του στη Βουλή από Πόντιους του έλειπε.

    Ή θα βάλει αυτούς τους ανθρώπους σε θεογνωσία(από την ανάποδη); Καλύτερα δε θα ήταν ο Φίλης να σιωπούσε;

  59. Κουνελόγατος said

    3. Δυστυχώς το πρωί δεν είχα πλήρη πρόσβαση, τώρα είδα τι είχες γράψει…

  60. Πολύ ωραίο !

  61. Μαρία said

    31
    Καθόλου σαφής δεν είναι ο ορισμός. Δημιουργεί μάλιστα την εντύπωση οτι ο τόνος (της φωνής κλπ) με τον ιταλικής προέλευσης τόνο το ψάρι ή τον γαλλική προέλευσης τόνο μονάδα βάρους είναι ψευδόφιλα, αφού ακούγονται περίπου ίδια αλλά διαφέρουν στη σημασία, σύμφωνα με τον ορισμό.
    Οι ψευδόφιλες λέξεις είναι τύπος δανείου, πρόκειται δηλαδή για το ίδιο σημαίνον που λόγω του δανεισμού έχει αλλάξει το σημαινόμενο.
    Μπατζάκι bacak είναι η ίδια λέξη αλλά φωτιά στα μπατζάκι μας δεν σημαίνει φωτιά στις γάμπες μας 🙂

  62. 61

    Οπότε πού να μιλήσουμε σε Πολίτες για τα τασάκια. Μέχρι να καταλάβουν πως μιλάμε για τα τσιγαροπιατάκια, βράσε ρύζι.

  63. Βάταλος said

    Αγαπητοί κύριοι, επιτρέψατε και εις τον γέροντα Βάταλον να εκφράση ωρισμένας απορίας επί της παρούσης αναρτήσεως…

    1) Διατί ο κ. Σαραντάκος δεν ενημερώνει τους αδαείς Ρωμιούς αναγνώστας του τί ακριβώς είναι αι ψευδόφιλοι λέξεις, ώστε να μή αναλώνωνται εις περιττά σχόλια, ερωτών ο είς τον άλλον και αναζητούντες τον ορθόν ορισμόν; (προφανώς αγνοούντες ότι ο Τροχός έχει προ πολλού ανακαλυφθή);

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A8%CE%B5%CF%85%CE%B4%CF%8C%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%B5%CF%82_%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82

    https://en.wikipedia.org/wiki/False_friend

    2) Διατί ο κ. Σαραντάκος (εις τα 6 έτη της λειτουργίας του Ιστολογίου του) δεν έχει ποτέ αναβιβάσει άρθρον διά τας ψευδοφίλους λέξεις μεταξύ Κυπριακής και Ρωμέικης διαλέκτου; Διατί οι Κυπραίοι αναγνώσται του παρόντος Ιστολογίου (δεσποινίς Λ. και λοιποί) δεν έχουσι ποτέ τολμήση να του θέσωσι το κολοσσιαίον τούτο θέμα που έχει «πολύ ψωμί»;

    3) Συγχαίρω τον κ. Σαραντάκον διά την επισήμανσιν ότι το «σεμνός» εις την θείαν Ελληνικήν Γλώσσαν εσήμαινε «σεβαστός, ιερός, μεγαλοπρεπής, υπερόπτης». Διατί, όμως δεν τολμά να είπη ότι η λέξις «σεμνός» επήρε την σημερινήν ρωμέικην σημασίαν του ντροπαλού καρπαζοεισπράκτορα, εξαιτίας του κακασχήμου Εβραίου Ραββίνου Σαούλ, όστις εις την Προς Τίτον επιστολή (2,2) γράφει: «πρεσβύτας νηφαλίους είναι, σεμνούς, σώφρονας, ύγιαίνοντας τή πίστει, τή αγάπη, τή ύπομονή»;.

    Μέχρι και ο (δεδηλωμένος) χριστιανούλης Μπαμπινιώτης επισημαίνει εις το Ετυμολογικόν του την ελεεινήν συμβολήν του Ραββίνου Σαούλ εις την αλλαγήν της σημασίας της υπερόχου λέξεως «σεμνός» από «μεγαλοπρεπής» και «υπερόπτης» σε «δειλός καρπαζοεισπράκτωρ». Διατί, άραγε, ο άθεος (αν δεν κάμνω λάθος…) κ. Σαραντάκος το αποσιωπά; Μήπως… διά να μή κακοκαρδίση τους Γαλιλαίους αναγνώστας του;

    Μετά πάσης τιμής
    Γέρων Βάταλος

  64. gpoint said

    Το δέστο σημαίνει να το δεις ή να το δέσεις ;

  65. Μαρία said

    62
    Εμείς χρησιμοποιούσαμε και τις δυο λέξεις χωρίς πρόβλημα κατανόησης. Άλλη μια περίπτωση που δεν έχουμε ψευδόφιλα.

  66. Λ said

    63. Διατί ο κ. Σαραντάκος (εις τα 6 έτη της λειτουργίας του Ιστολογίου του) δεν έχει ποτέ αναβιβάσει άρθρον διά τας ψευδοφίλους λέξεις μεταξύ Κυπριακής και Ρωμέικης διαλέκτου;

    Είμαι σίγουρη ότι ό Νικοκύρης έχει αναρτήσει και παρουσιάσει ξεχωριστό άρθρο για τους συγκεκριμένους ψευδόφιλους. Θα επανέλθω με το λίκνο αν δεν με προλάβουν άλλοι.

    Α και ευχαριστώ θερμά για τον τίτλο δεσποινίς (είναι πολύ ελκυστικός ξάφνου) αλλά δεν το δικαιούμαι εδώ και 36 συναπτά έτη, και δεν εννοώ από τότε που παντρεύτηκα αλλά από τότε που έκλεισα τα 18 .

  67. Γς said

    Πενηναπεντάρα παίδες…

  68. Λ said

    Το έχω πει και παλιά, δεν μπορούμε να μιλούμε για τα απομνημονεύματα του Σοστακόβιτς διότι δεν υπάρχουν. Είναι καλύτερα να κάνουμε αναφορά απευθείας στο βιβλίο του Βόλκοβ που αφορά τη ζωή του Σοστακόβιτς και έχει μορφή απομνημονευμάτων.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Testimony_(book)

  69. Λ said

    67. «Δεν θέλει τζαι πειν» όπως λέμε στα Κυπριακά.

  70. Λ said

    https://sarantakos.wordpress.com/2013/04/17/cypriot-false-friends-2/

  71. sarant said

    68 Ναι, ίσως πρέπει να μιλάμε για βιβλίο του Βολκόφ.

    70 Με πρόλαβες – ο γέρων Βάταλος παραβίασε ανοιχτές πόρτες, για να πούμε το κλισεδάκι μας.

  72. Βάταλος said

    Αγαπητοί κυρία Λ. και κύριε Σαραντάκο,

    ευχαριστώ διά την υπόμνησιν του παλαιού άρθρου του Ιστολογίου περί Κυπριακής και ψευτοφίλων λέξεων με την Ρωμέικην. Ωστόσον, δεν πρόκειται περί πρωτοτύπου άρθρου, αλλά περί παρουσιάσεως των συμπερασμάτων της κ. Μαριάννης Κατσογιάννου από την εν Κύπρω μελέτην της. Ο γέρων Βάταλος σάς προσφέρει διά κατέβασμα τα πλήρη συμπεράσματα της κ. Κατσογιάννου εις έν βιβλιάριον 36 σελίδων

    http://www.docdroid.net/Xt0oBFa/-.pdf.html

    Ωστόσον, είναι ολοφάνερον (ακόμη και εις εμέ τον αδαή περί την Κυπριακήν) ότι εις την μελέτην της Κατσογιάννου υπάρχωσι φοβεραί ελλείψεις. Επί παραδείγματι, διατί δεν αναφέρεται η κοσμαγάπητος λέξις «βίλλα» που εις την Κυπριακήν σημαίνει την ψωλήν; Τόση σεμνοτυφία, κ. Κατσογιάννου; Την επιστήμην διακονείτε και ουχί τον (ουδέποτε γαμήσαντα και ουδέποτε γελάσαντα) Ραββίνον Χριστόν…

    Τί να μάς είπη η έρευνα της κ. Κατσογιάννου, όταν υπάρχει ο μνημειώδης «Θησαυρός της Κυπριακής Διαλέκτου» του μακαριστού Κωνσταντίνου Γιαγκούλλη; (σ.σ.: επίτηδες δεν τον προσφέρω διά καταβίβασιν, αλλά εάν προκληθώ, θα το πράξω). Εις την σελίδα 60 του εν λόγω μνημειώδους συγγράμματος πληροφορούμεθα την ετυμολογίαν της λέξεως «ΒΙΛΛΑ» που εις τα Κυπριακά σημαίνει «Ψωλή»: Πρόκειται περί ελληνικωτάτης λέξεως, από το μεταγενέστερον «βίλλος», το οποίον είναι μεγεθυντικόν του ελληνιστικού «βιλλίν». Εν συνεχεία, ο συγγραφεύς του Κυπριακού Θησαυρού, λαμπρός γλωσσολόγος Κωνσταντίνος Γιαγκούλλης παραθέτει μίαν απολαυστικήν Κυπριακήν παροιμίαν η οποία αποδίδει εξόχως το τι ακριβώς συμβαίνει εις το σημερινόν χρεοκοπημένον Ρωμέηκον:

    «Έν μας κανεί η φτώσεια μας
    Τζι η κακοριζιτζιά μας
    Εκαύλωσεν τζι η βίλλα μας
    Τζι έσσισεν τα βρατζιά μας»!…

    Μετά πάσης τιμής
    Γέρων Βάταλος

    ΥΓ: Και καλά ο κ. Σαραντάκος που απλώς αναπαράγει την ελλιπεστάτην έρευναν της κ. Κατσογιάννου: Η ιδία η κ. Μαριάννα Κατσογιάννου τί είδους επιστήμων είναι, όταν τολμά να συγγράφη μελέτην διά τας ψευτοφίλους λέξεις της Κυπριακής Διαλέκτου και να μη γνωρίζη την ύπαρξιν του «Θησαυρού της Κυπριακής Διαλέκτου»;

  73. sarant said

    72 Κίτρινη. Βαθιά κίτρινη κάρτα.

  74. Λ said

    Ο κ. Σαραντάκος έχει κάνει αναφορά σε αυτή τη λέξη σε άρθρο του για τα μυλλωμένα του Βασίλη Μιχαηλίδη.

  75. Tania Rahmatoulina said

    Έχω μια απορία: δίνω ομιλία; Μέχρι τώρα ηξερα – κάνω ομιλια. Ποιο είναι το σωστό;

  76. Λ said

    72. Να μου επιτρέψετε να διαφωνήσω μαζί σας και πάλι. Η Μαριάννα Κουτσόγιαννου είναι πολύ σοβαρή και καταξιωμένη ερευνήτρια, επιστήμονας και καθηγήτρια.
    Το Σακελλαρίο τον ξεχάσατε;

  77. Μαρία said

    75
    Στα ελληνικά κάνουμε ομιλίες και διαλέξεις, στα γαλλικά δίνουν.

  78. Λ said

    Τον (Αθανάσιο) Σακελλάριο εννοούσα αλλά ο τόνος επέτασε (μιας και μιλάμε για τη διάλεκτο μας) αλλού). Απολογούμαι!!!

  79. gbaloglou said

    67 Πολύ τον πάω τον 55, γινόμενο δύο πρώτων με τον πρώτο από αυτούς να περιγράφει τον δεύτερο, 11 = 2 x 5 + 1

  80. Γς said

    73:

    Ο Γς πάει για κόκκινη:

    -Κύριε πρόεδρε, εγώ τη βίλα μου στη Κινέττα την έφτιαξα με το σπαθί μου!

  81. Pedis said

    # 58 – Αν αληθεύουν τα νούμερα που περιέχονται στην εισηγητική έκθεση της Βουλής και οι περιγραφές του κλίματος τρομοκρατίας και καταπίεσης ενάντια στην Ποντιακή μειονότητα τότε ο Φίλης έχει κάνει μεγάλη χάρη στον Τσιπράκο ενόψει του ταξιδιού του στη έρντογανλάντ.

    Ασε που ο Φίλης δεν έχει συμπεριλάβει ούτε ένα επιχείρημα ότι πρόκειται για εθνοκάθαρση. Εθνοκάθαρση ήταν, για παράδειγμα, οι βίαιες ανταλλάγες των πληθυσμών στα Βαλκάνια. Ή εκείνες που έλαβαν χώρα στην κεντρική Ευρώπη μετά το τέλος του 1ου ΠΠ. Τα ρέστα περί αιματηρής είναι εκ του πονηρού.

    Άλλο που οι ναζί, ακροδεξιοί, δεξιοί πολιτικοί απόγονοι των δοσιλόγων διαμαρτύρονται για την εθνοκάθαρση που ήταν, λένε, γενοκτονία.
    Αυτοί ξέρουν πολλά περισσότερα σχετικά με τη διάκριση της μιας από την άλλη. Να τους εμπιστευτείτε!

  82. Γς said

    81:

    Άστε το Φίλη, και πιάστε το τριφύλλι.
    [που λέει κι ο Πάνος με πεζά]

    Ωχ πια. Εθνοκάθαρση, Γενοκτονία. Καμιά Εθνοκτονία;
    Ευθανασία;

  83. sarant said

    81 Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν με τον Φίλη. Και υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην τύχη των Ποντίων και των Αρμενίων. Και έχουμε και σημερινό άρθρο.

  84. Οι εκφράσεις «Πόντιοι» και «Αρμένιοι» βρίσκονται σε πλήρη αντιστοιχία; Μιλάμε για δύο έθνη;

  85. Thanasis said

    Το pathologist πολύ συχνά μεταφράζεται ως παθολόγος ενω ο ελληνικός ορος είναι Παθολογοανατόμος

  86. Βασίλης said

    Αφού είδα σε πρόχειρη (βλέπε διαδικτυακή) μετάφραση της ταινίας «Lincoln» την πόλη Albany να μεταφράζεται «Αλβανία», πιστεύω πως πλέον τα έχω δει όλα…

  87. Βασίλης said

    @13 Πάνο τα δεματικά δε λέγονται strip αλλά tie wrap. O (υποψιάζομαι) αδελφός σου.

  88. sarant said

    86 Φοβάμαι ότι έχω δει χειρότερα και όχι σε πρόχειρες 🙂

  89. Tania Rahmatoulina said

    77. Ευχαριστώ πολύ.

  90. Πάνος με πεζά said

    @ 87 : Είδατε; Τα βέλη τα δεχτήκαμε (υποψιάζομαι) εξ οικείων… 🙂
    Σήμερα (Σάββατο) λοιπόν, μια που είχα κοφτάκι στην τσέπη (βλ. μια που βρήκαμε παπά), κι έβγαζα τις ανακοινώσεις για την παρουσίαση του Νοικοκύρη, περνώντας κι από το Δημοτικό, αφαίρεσα ΟΛΑ τα δεματικά που ήταν σκαλωμένα στα κάγκελα (εκείνο που κάνουν, τραβάνε όλοι τα πλαστικοποιημένα να κοπούν στις θηλιές, κι αφήνουν τα δεματικά στα κάγκελα, για τον επόμενο…μπογιατζή – αν δηλαδή, κι αυτός, ως δημόσιος υπάλληλος, δε βάψει από πάνω…). Χωρίς πλάκα, πρέπει να έκοψα καμιά εκατοστή κομμάτια !

    Να ρε σεις επιχειρηματική ιδέα ! Δεματικό πολλαπλών χρήσεων !

  91. sarant said

    90 Να ρε ένα παιδί, υπεύθυνος πολίτης!

  92. Γς said

    Υπεύθυνος κόφτης

  93. Γς said

    Γιάννης Πανούσης:

    «Πολιτικοί που έχουν σχέση με τρομοκράτες απειλούν τη ζωή μου»

  94. Παναγιώτης Κ. said

    @91. Και λέω τώρα εγώ. Αν ο καθένας εξ ημών έκανε τέτοια απλά πραγματάκια δεν θα ήταν καλύτερη η αισθητική του δημόσιου χώρου; Χώρια η παιδαγωγική της πράξης!
    Εν είδει…τάματος θα βάλω δυό τρία μεροκάματα το χρόνο για πράγματα έξω μα εντελώς έξω από το σπίτι μου.
    Έχω τη χαρά να με μιμούνται και τα αποτελέσματα είναι απτά!

  95. Παναγιώτης Κ. said

    @93.Το διάβασα και εγώ. Μου έκανε εντύπωση, με τρόμαξε με έβαλε σε σκέψεις. Όλα αυτά μαζί.

  96. sarant said

    95 Τι να πω, εμένα μου φαίνεται κυρίως προσπάθεια να προσελκύσει τη δημοσιότητα τώρα που δεν είναι πια στο κέντρο της πολιτικής δράσης.

  97. Γς said

    96:

    Πολύ εσφαλμένη εντύπωση.

    Τον ξέρω προσωπικά και ήμουν παρών σε συζητήσεις του με άλλους Πανεπιστημιακούς.

    Για την άρνησή του τότε να υποκύψει σε προτάσεις των κομμάτων.να πολιτευτεί.

    Και πόσο σίγουρος είσαι ότι ο κύριος πρώην Πρύτανης όταν λέει ότι

    «Πολιτικοί που έχουν σχέση με τρομοκράτες απειλούν τη ζωή μου»

    επιζητά να προσελκύσει την δημοσιότητα;

    Κάτι ξέρει παραπάνω από μας περί τα εγκληματολογικoτρομοκρατικά που είναι και το γνωστικό του αντικείµενο.

    Μην εξισώσουμε τα πάντα.Φίλης-Πανουσης πχ.

  98. sarant said

    97 Μα, πάει με τη λογική. Να τον απειλούσαν όταν ήταν υπουργός έχει μια (διεστραμμένη βέβαια) λογική. Τώρα που είναι εκτός πολιτικής και χωρίς καμία εξουσία, κανείς δεν ασχολείται μαζί του.

  99. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Όταν οι συνιστώσες «δολοφονούν»… 😆

  100. Παύλος said

    Χωρίς συνιστώσες 😆
    http://postimg.org/image/de428yg6j/
    Ποιο είναι το πρόβλημα;

  101. Παύλος said

    101: Λάθος εικόνα, Δεν μπορώ να βάλω τη σωστή.

  102. 101, 102,
    Δεν πειράζει, η εικόνα που μπήκε στο σχόλιο είναι το θαυμάσιο θεώρημα του Μόρλεϋ:

    «Τα σημεία τομής διαδοχικών τριχοτόμων ενός τριγώνου είναι κορυφές ισοπλεύρου.»

    Παρότι είναι θεώρημα κλασικής γεωμετρίας, ανακαλύφθηκε σχετικά πρόσφατα (υποθέτω επειδή τριχοτόμηση γωνίας δεν γίνεται με κανόνα και διαβήτη).

    Έχουν δημοσιευθεί πολλές και διαφορετικής έμπνευσης αποδείξεις του θεωρήματος. Αποδείξεις έχουν δημοσιεύσει, μεταξύ άλλων, και οι σπουδαίοι Dijkstra (επιστήμη υπολογιστών) και John Conway (γνωστότερος στο ευρύ κοινό από το Game of Life).

  103. Για ευκολία (συνέχεια του 103):

  104. Παύλος said

    103, 104: Αυτό είναι και το βρήκες από μια λάθος εικόνα!
    Εγώ το είδα εδώ:
    http://www.cut-the-knot.org/triangle/Morley/Morley.shtml

  105. Δηλαδή, από το σύντροφο Μπάρλεϊ περάσαμε στο θεώρημα του Μόρλεϊ.
    Μόνο εδώ θα συνέβαινε! ⭐ ❤

  106. Παύλος said

    106: Και το Μπάρλεϊ και το θ. του Μόρλεϊ είναι τροφές.
    Το πρώτο για το σώμα, το δεύτερο για το πνεύμα! ⭐

  107. 106, 107,
    ❗ 8)

  108. Πάνος με πεζά said

    @ 94 : Ναι, μην τρελλαίνεσαι…Κι όσο εγώ έκοβα με το κοφτάκι τα δεματικά, η γυναίκα μου σφουγγάριζε την τάξη της μικρής – κλασική Σαβατιάτικη απασχόληση διαφόρων γονέων, όχι μόνο δική μας…
    Τα σχολειά μας, κύριε Φίλη μου, έχουν γίνει ολίγον «ό,τι έχετε ευχαρίστηση», αλλά πού να το καταλάβετε…

  109. Πάνος με πεζά said

    Τώρα θέλω να τους πάω, το άλλο Σάβατο, κάτι εν είδει γραμματοκιβωτίου, φεμάτο άμμο, ώστε οι καπνίζοντες δάσκαλοι στην πίσω πλευρά του δημοτικού (ναι, σαν τους μαθητές στο Γυμνάσιο), να μην αφήνουν τα αποτσίγαρα καταγής…
    Γιατί, αν δεν το ξέρετε, μόλις ένα παιδί βάλει τσιγάρο στο στόμα (είτε καπνισμένο είτε άκαυτο), πρέπει να πάει για πλύση στομάχου…
    Κάτι θα σκεφτώ, είναι η άσκηση της εβδομάδας !

  110. Η εμπειρία ενός μεταφραστή: περιπτώσεις και παγίδες, ομιλία του Νίκου Σαραντάκου στο Hellenic American College.

  111. sarant said

    Τίποτα δεν περνάει απαρατήρητο 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: