Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι Γκιων, οι Βλων και άλλες απορίες

Posted by sarant στο 18 Νοεμβρίου, 2015


Και στο σημερινό άρθρο έχω απαντήσεις σε ερωτήσεις φίλων του ιστολογίου ή γενικά αλληλογράφων μου. Ηλαλληλογράφων θα μπορούσα να πω, αφού συχνά συμβαίνει να μου κάνουν ερωτήσεις, για γλωσσικά κυρίως θέματα, γνωστοί ή άγνωστοι, άλλοτε με ηλεμήνυμα κι άλλοτε στο Φέισμπουκ (κάποτε και σε σχόλια στο ιστολόγιο, στο About ή στο άρθρο της ημέρας). Όταν μπορώ απαντάω, όπως μπορώ, αλλά συνήθως δεν προλαβαίνω να το κοιτάξω σε βάθος το θέμα. Μια φορά στο τόσο, κρατάω σε ένα αρχείο την ερώτηση και την απάντηση, μήπως και έχει ενδιαφέρον να ξαναδώ το θέμα ή να το αναπτύξω σε άρθρο στο ιστολόγιο.

Πριν από πεντέξι μήνες είχα δημοσιεύσει εδώ το πρώτο «συγκεντρωτικό» άρθρο με ερωτήσεις και απαντήσεις, και τώρα βάζω το δεύτερο στο οποίο, όπως βλέπετε από τον τίτλο, δεσπόζει μια ερώτηση -και από αυτήν θα ξεκινήσουμε.

Μια φίλη από την Εύβοια, που μου έχει δώσει κι άλλοτε αφορμή για άρθρα με τις ερωτήσεις της, με ρώτησε προχτές:

* Έτυχε να συναντήσω ανθρώπους με τα εξής επώνυμα: Γκιών και Βλών. Από πού βαστάνε άραγε; δεν ξέρω ποιόν άλλον να ρωτήσω….

Απάντησα κάπως σύντομα, εδώ αναπτύσσω λίγο περισσότερο την απάντησή μου -αλλά θα χρειαστώ και τη δική σας βοήθεια.

Η ετυμολογία των επωνύμων είναι ίσως ο πιο δύσκολος τομέας της ετυμολογίας, επειδή στη γέννηση του επωνύμου υπεισέρχεται συχνά και η οικογενειακή ιστορία. Από την άλλη, οι οικογενειακές ιστορίες συχνά λειτουργούν παραπλανητικά, αφού προσπαθούν να εξευγενίσουν τις απαρχές της οικογένειας.

Για την ετυμολόγηση των επωνύμων δεν αρκεί η καθαυτό ετυμολογία, πρέπει επίσης να βρεις πού υπάρχει το κάθε επώνυμο και από πού διαδόθηκε -αυτό θέλει έρευνα σε παλιά αρχεία (για όσες περιοχές της χώρας υπάρχουν) και μόνο ο Δικαίος Βαγιακάκος ξέρω να το έκανε. Πολλά «λεξικά επωνύμων» που κυκλοφορούν στην αγορά (π.χ. επωνύμων τουρκικής προέλευσης) ελάχιστη αξία έχουν αφού ουσιαστικά ο συγγραφέας τους άνοιξε ένα τουρκικό λεξικό και είδε ποια λέξη μοιάζει με το κάθε επώνυμο.

Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης ξεκίνησε να γράφει για τα Οικογενειακά μας ονόματα (όπως τιτλοφόρησε το έργο του) αλλά το άφησε ημιτελές -ωστόσο έχει εκδοθεί και επειδή είναι γραμμένο πάνω σε επιστημονικές αρχές εξακολουθεί να είναι ό,τι καλύτερο έχουμε (ή τουλάχιστον ό,τι καλύτερο έχω υπόψη μου).

Το Γκιών το καταγράφει ο Τριανταφυλλίδης σαν ιταλικής προέλευσης που εντοπίζεται, σύμφωνα με τις πηγές του, στην Κύθνο. Η νέα τεχνολογία μας δίνει ένα ακόμα εργαλείο για έρευνα επωνύμων, μια εφαρμογή που βρίσκει τα μέρη της Ελλάδας όπου υπάρχει το κάθε επώνυμο. Η εφαρμογή αυτή έχει αξία, την έχω δοκιμάσει με «μαρκαρισμένα» επώνυμα (π.χ. Ρομποτής – Λευκάδα, Κουσαθανάς – Μύκονος) και επαληθεύεται, αλλά στην περίπτωση του Γκιων δεν δίνει τα αναμενόμενα, αφού δεν δίνει καμιά ανεύρεση στην Κύθνο αλλά μόνο (λιγοστές) στο λεκανοπέδιο Αττικής και στον Πόρο. Ωστόσο, επειδή πρόκειται για σπάνιο επώνυμο, το δείγμα είναι πολύ μικρό και αρκεί να μετανάστευσαν στο κλεινόν άστυ 2-3 οικογένειες για να μεταβληθεί η εικόνα. Ιταλικό επίθετο Ghion υπάρχει, οπότε νομίζω ότι το ερώτημα απαντήθηκε.

Ο Τριανταφυλλίδης δεν λέει τίποτα για επώνυμο Βλων, το οποίο επίσης απουσιάζει από τη βάση δεδομένων με τα τηλέφωνα. Ωστόσο, γκουγκλίζοντας βρίσκω πολλές αναφορές στην Τράπεζα αίματος «Δημήτρης Βλων» και σε έναν υποστράτηγο Δημήτρη Βλων, άρα το επώνυμο υπάρχει -μένει να ξεδιαλύνουμε την προέλευσή του, και εδώ ίσως μπορείτε να βοηθήσετε κι εσείς.

Και προχωράμε στις επόμενες ερωτήσεις και απαντήσεις.

* Κύριε Νίκο, τα φώτα σας. Η σύζυγος, εκ Λήμνου καταγόμενη, θυμάται την λέξη «πιταυρίζομαι» για το χασμουρητό. Προχθές, διαβάζοντας Καζαντζάκη, συνάντησε την λέξη «αποταυρίζομαι» με την έννοια τεντώνομαι. Και τα συνδύασε. Εγώ πάλι, σκέφτηκα μήπως η Λημνιακή έκφραση, έρχεται από το πίτυς, επειδή ο άνθρωπος όταν τεντώνεται, μοιάζει με δένδρο. Μόνο εσείς μπορείτε να με διαφωτίσετε. Ευχαριστώ πολύ!

Απάντηση:

Kαλησπέρα. Το αποταυρίζομαι σημαίνει τεντώνομαι, τανυέμαι, τεντώνω χέρια ή/και πόδια προς τα πίσω για να ξεμουδιάσω, και συνήθως αυτό γίνεται σε συνδυασμό με χασμουρητό. Οπότε δεν είναι περίεργο αν στη Λήμνο πήρε τη σημασία αποκλειστικά του «χασμουριέμαι».

Επειδή τη λέξη τη βρίσκουμε συχνά στον Καζαντζάκη, κάποιοι πιστεύουν (κακώς) ότι πρόκειται για δικό του νεολογισμό ή για λέξη αποκλειστικά της κρητικής διαλέκτου, αλλά αυτό δεν ισχύει. Όμως, υπάρχει ήδη σε βυζαντινά σχόλια στον Αριστοφάνη («περί τους … διαστρεφομένους τα μέλη») και στη συνέχεια σε μεσαιωνικά λεξικά όπως του Δουκάγγιου και του Σομαβέρα.

Η λέξη φαίνεται να ετυμολογείται από τον ταύρο. Ο Πιτυκάκης βρίσκει ότι η κίνηση που κάνουμε όταν αποταυριζόμαστε θυμίζει αντίστοιχες κινήσεις των ταύρων όταν θέλουν να ξεμουδιάσουν, αλλά προσωπικά θεωρώ πιθανότερη αρχή το μεσαιωνικό «ταυρίζω» που σήμαινε «σέρνω με δύναμη όπως ο ταύρος» -απ’ όπου προέκυψε και το πανελλήνιο «τραβάω». Υπάρχει και τύπος «ποταυρίζομαι». Ο λημνιακός τύπος (πιταυρίζομαι) είναι απλώς μια παραλλαγή.

* Καλησπέρα, είμαι γιατρός και εργάζομαι στο εξωτερικό. Παρακολουθώ συχνά την ιστοσελίδα σας όπου αναλύετε πολλές φορές την ετυμολογία λέξεων της γλώσσας μας οπότε ήθελα να ρωτήσω κάτι που μου έκανε εντύπωση στην κλινική. Σε περίπτωση σμίκρυνσης της κόρης του οφθαλμού λένε οι ξένοι miosis ή myosis. Στο ίντερνετ είδα ότι προέρχεται από το αρχαιοελληνικό μυείν δηλαδή εσωκλείω. Στα ελληνικά το μάθαμε στη σχολή ως μύση. Δεν μπόρεσα να βρω όμως αν προέρχεται από την ίδια λέξη. Στο εξωτερικό βρέθηκα σε άβολη θέση μια που δεν ήξερα να πω για ποιο λόγο αυτή η διαφορά κι ενώ έχουμε στα ελληνικά τη λέξη μείωση οπότε υπέθεσα ότι ίσως έρχεται από εκεί. Σκέφτηκα ότι εσείς ίσως έχετε μια πιο πειστική απάντηση. Ευχαριστώ!

Απάντηση: Καλησπέρα σας! Η myosis προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα «μύειν» που θα πει «κλείνω τα μάτια». Το ουσιαστικό στα ελληνικά είναι μύση, και είναι σωστό, όπως η λύση από το λύω. Το -ω- δεν δικαιολογείται διότι δεν υπάρχει στο ρήμα (εκτός από την κατάληξη), δεν είναι μυοώ-μυώνω. Οι ξένοι το σχημάτισαν λάθος.

[Συμπληρώνω: Από το ρήμα «μύω» και ο μύωπας (μύω + ωψ), ενώ το πιο ωραίο που θα δικαιολογούσε και χωριστό άρθρο είναι ότι το πολύ κοινότερο ρήμα «μυώ» (απ’ όπου και τα μυστήρια) φαίνεται να παράγεται απο το «μύω», επειδή οι μυούμενοι έκλειναν τα μάτια, άρα «κρατάω μυστικό»]

* Γεια σας. Είμαι κι εγώ χημικός μηχανικός ΕΜΠ (αν και αρκετά μεταγενέστερος) και παρακολουθώ, χωρίς να πολυσχολιάζω, το ιστολόγιό σας εδώ και αρκετά χρόνια.  (…) Εκτιμώ πολύ τη δουλειά σας και την προσέγγισή σας προς την ελληνική γλώσσα.  Παίρνω το θάρρος να σας γράψω αυτό το e-mail μετά από μια συζήτηση που είχα με κάτι Κύπριους φίλους εδώ στο Νόριτς όπου ζω τα τελευταία δυόμισι χρόνια.  Είχαμε πάει σε μια παμπ και όταν ήρθε η ώρα να πληρώσουμε, ζήτησα ένα τάλιρο ρέστα.  Οι Κύπριοι φίλοι μου με κοίταξαν παραξενεμένοι και είπαν ότι δεν κατάλαβαν τι εννοούσα, οπότε έπρεπε να πω «πεντάλιρο».  Στη συζήτηση μου εξήγησαν ότι είχαν ακούσει κι αλλη φορά τη λέξη «τάλιρο» αλλά δεν ήξεραν ότι αναφερόταν στο πολλαπλάσιο 5x του νομίσματος.

Αυτό με παραξένεψε καθώς θεωρούσα ότι το «τάλιρο» ως πεντα-κάτι χρησιμοποιούταν από όλους τους ελληνόφωνους.  Έχουν πέσει στην αντίληψή σας αντίστοιχες μαρτυρίες;  Ψάχνοντας στο διαδίκτυο βρήκα κάποια άρθρα σας για την προέλευση του τάλιρου (που, παινεύοντας τα γένια μου, είχα μαντέψει, μαζί με τη συγγένεια με το δολάριο), αλλά δεν κατάφερα να βρω την προέλευση της συσχέτισης με το πενταπλάσιο της μονάδας ενός νομίσματος.  Θα ήμουν ευγνώμων αν ικανοποιούσατε αυτή την μικρή περιέργειά μου.  Είναι εύκολος ένας συσχετισμός με το πεν-τάλιρο βέβαια, αλλά είναι όντως αυτό;

Απάντηση: Καλημέρα αγαπητέ συνάδελφε. Ευχαριστώ για το μέιλ σας. Νομίζω ότι η συσχετιση του τάλιρου με το 5x δεν είναι εγγενής, δηλ. το ιταλ. tallero δεν είχε αυτή την αξία, ήταν απλώς ένα σημαντικής (και όχι πάντοτε ίδιας) αξίας νόμισμα. Ούτε υπάρχει σχέση με το πεν-τάλιρο.

Με το ευρώ, οι παλιοί λέμε τάλιρο αλλά οι νέοι πεντάευρο. Και τώρα που συζητιέται η επαναφορά του πεντάευρου στα νοσοκομεία, κανείς δεν λέει τάλιρο.  Δείτε ένα παλιό μου άρθρο σχετικά με το θέμα.

[Συμπλήρωση: Να απαντήσουν οι κάτω των 40. Λένε «τάλιρο» ή «πεντάευρο»; (Κανονικά έπρεπε να πω ‘κάτω των 30′ αλλά δεν ξέρω αν έχουμε μεγάλο δείγμα!)]

* Καλημέρα σας! Διαβάζω σε άρθρο σελίδας που καλύπτει θέματα σχετικά με το τένις: Ο Θανάσης Κοκκινάκης κέρδισε τον τάδε και εξασφάλισε τη συμμετοχή του στο κυρίως ταμπλό του τουρνουά. Σχολιάζει κάποιος κάτω από την ανάρτηση: Στο κύριο ταμπλό! Κυρίως σημαίνει ιδιαίτερα… Μπορείτε παρακαλώ να μου πείτε τι ισχύει.

Απάντηση: Το «κυρίως» χρησιμοποιείται και ως επίθετο, για να δηλώσει το κύριο, το όχι δευτερεύον (το κυρίως πιάτο) ή σε αντιδιαστολή με ένα υποσύνολο (η κυρίως Ελλάδα δηλ. η ηπειρωτική σε αντιδιαστολή με τη νησιωτική). Υπάρχουν πολλοί που ενοχλούνται με τη χρήση του «κυρίως» ως επιθέτου, αλλά τα λεξικά δεν τους δίνουν δίκιο, αφού την αναγνωρίζουν.

* Νίκο καλημέρα, βλέπω στο τετράδιο εργασιών της Α’ δημοτικού τη λέξη αχηβάδα με η. Υπάρχει αυτή η γραφή;

Απάντηση: Ξενίζει, αλλά αυτή είναι η καθιερωμένη ορθογραφία σε όλα τα λεξικά. Η λέξη είναι μεσαιωνική, αχηβάδα < χηβάδα (προτακτικό α- από τη συμπροφορά με το άρθρο: μια χηβάδα -> μι΄αχηβάδα). Ίσως από το αρχαίο *χήμη, από το χαίνω.

Και στο δίσκο του Χατζιδάκι (Για μια μικρή λευκή αχ*βάδα) η λέξη γράφεται με ι. Κι εγώ έτσι την ήξερα ώσπου την είδα στο λεξικό.

* Καλημέρα. Χθες άκουσα το Μπογδανο σε ένα πάνελ να αναφέρεται στη «μπράντα» της Ν.Δ. Υπάρχει η λέξη στη συλλογή σου;

Καλημέρα. Τον Μπογδάνο να τον ακούς με ρέγουλα, καλύτερα με συνταγή γιατρού. Η μπράντα είναι ορος της αργκό των πιαρτζήδων (PR-δημόσιες σχέσεις) και των επικοινωνιολόγων, από το αγγλ. brand. Για να πω του καραφλού το δίκιο, ο όρος εξυπηρετεί μιαν ανάγκη, δεν τον κακοβλέπω -αλλά δεν έχει ακόμα βγει από τα όρια της αργκό.

* Αγαπητέ κύριε Σαραντάκο καλημέρα σας. Παίρνω το θάρρος να ζητήσω τα φώτα σας, καθώς παλαιά μου μαθήτρια, μουσικός, που κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στην Αμερική, μου έστειλε ερώτημα σήμερα σχετικά με την ετυμολογία του ονόματος Ορφεύς και εκτιμώ ιδιαίτερα την άποψή σας. Με συγχωρείτε για την ενόχληση και σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.

Απάντηση: Καλημέρα και ευχαριστώ πολύ για τα καλά λόγια. Στο λεξικό βρίσκω ότι υπάρχουν δυο απόψεις, η μία ότι πρόκειται για προελληνική λέξη και η άλλη ότι συνδέεται με τη λ. ορφανός -να σημειωθεί ότι η πρώτη σημασία της λ. ορφανός ήταν «στερημένος από συγγενείς» και αργότερα περιορίστηκε στη σημερινή σημασία.

* Ανακάλυψα το blog σου πριν από 9 μήνες περίπου.  Προσπαθώ από τότε να μην αφήνω κανένα άρθρο σου αδιάβαστο. Συμφωνώ πολύ με τις αντιλήψεις σου και ευχαριστιέμαι τον απλό τρόπο που αναλύεις σε βάθος και με ακρίβεια λέξεις και καταστάσεις. Βρίσκομαι πολύ μακριά από την Ελλάδα (Νότιο Αφρική) και αυτός είναι ένας τρόπος για μένα να κρατάω αληθινή επαφή με τη γλώσσα μας. Ευχαριστώ για όσα προσφέρεις (…) Έχω μία απορία που θα ήθελα αν έχεις τη διάθεση να μου ξεκαθαρίσεις. ποιος απο τους παρακάτω τρόπους γραφής είναι πιο σωστός για να χρησιμοποιήσω: »Ξανα υπάρχω» ή »ξανά-υπάρχω» ή μήπως »ξαναϋπάρχω»;  Θέλω να χρησιμοποιήσω τη λέξη σε ένα ποίημα. Υπάρχει περιορισμός; Αν την διατυπώσω απλά ως: ‘Ξανά υπάρχω’, θα υπάρχει ένα ανεπιθύμητο κενό στη ροή της προφοράς δλδ ‘΄ξανά (κενό) υπάρχω». Τι είναι πιο σωστό;

Προσωπικά, αν δεν υπάρχει περιορισμός, θα προτιμούσα τα διαλυτικά »ξαναϋπάρχω» (με αυτόν τον τρόπο το πρωτοέγραψα). Αλλά ρώτησα κάποιον δάσκαλο, απεσταλμένο του υπουργείου, στο ελληνικό σχολείο που εργάζομαι και μου είπε ότι μπορώ να το χρησιμοποιήσω μόνο με παύλα (ξανα- υπάρχω). Τι ισχύει;

Απάντηση: Γεια σου Χρήστο. Σε ευχαριστώ πολύ για τα καλά λόγια, με ενθαρρύνουν όσα λες.

Όσο για την απορία σου, πρέπει να σου πω ότι το ρήμα «υπάρχω» δεν συντίθεται συχνά με το «ξανά», αλλά αν το συνθέσεις σαφώς ο μόνος σωστός τύπος είναι «ξαναϋπάρχω», όπως συμβαίνει με όλα τα σύνθετα με το «ξανα-» (μια ματιά σε ένα λεξικό θα πείσει τον οποιοδήποτε διαφωνεί). Το «ξανά υπάρχω» είναι δυο ξεχωριστές λέξεις, και βέβαια συνήθως λέμε «υπάρχω ξανά», π.χ. «έφερε ξανά εκείνον τον ενοχλητικό φίλο του» ή «ξαναέφερε εκείνον τον ενοχλητικό φίλο του», όχι «ξανα έφερε». Παρόμοια, «Ομάδα σαν τη ντριμ τιμ δεν θα ξαναϋπάρξει» ή «δεν θα υπάρξει ξανά» και όχι «δεν θα ξανά υπάρξει».

Απορώ με την απάντηση που σου έδωσε ο δάσκαλος. Η παύλα (ξανα-υπάρχω) θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μόνο σε εντελώς ευκαιριακούς σχηματισμούς, όταν κάνεις ένα σύνθετο για λογοπαίγνιο και θες να δείξεις ότι είναι λογοπαίγνιο. Ελπίζω να ήθελε να πει κάτι άλλο ο δάσκαλος και να μην έγινε κατανοητός, αλλιώς…

* Κύριε Σαραντάκο ελπίζω να μη σας ενοχλώ. Να σας ρωτήσω αν το επώνυμο Νταλάρας ετυμολογείται από το νταγλαράς-dağlar;

Απάντηση: Καλημέρα. Απ’ οσο ξέρω, το επώνυμο της οικογένειας αρχικά ήταν Νταράλας, και ο πατέρας του τραγουδιστή, που ήταν μουσικός κι αυτός και έχει γράψει το «Θ’ ανέβω και θα τραγουδήσω στο πιο ψηλότερο βουνό» λεγόταν Λουκάς Νταράλας. Ο τραγουδιστής το άλλαξε για να είναι πιο εύηχο. Ομολογώ όμως ότι δεν ξέρω από πού προέρχεται το «Νταράλας» και δεν το βρίσκω σε κάποια πηγή.

 

 

 

212 Σχόλια to “Οι Γκιων, οι Βλων και άλλες απορίες”

  1. Κουνελόγατος said

    Fan Club Εξωτερικού. 🙂 Καλημέρα.

  2. Καλημέρα! Το όνομα Θων μου ήρθε στο μυαλό με τα εις -ων. Βαυαρός ο πατέρας (Thon), αν και για την καταγωγή του επώνυμου δεν βρίσκεις εύκολα άκρη (Γερμανοί, Πολωνοί, Νορβηγοί…). Για το Βλων έκανα διάφορες αναζητήσεις (πρώτη προτίμηση, Wlohn: τζίφος) και το μόνο που βρήκα είναι μια κυρία Vlohn κάπου στην Ουάσινγκτον.

  3. Δημητρης said

    Πεταυρίζομαι, το έλεγε η γιαγιά μου, από Σαράντα Εκκλησιές, επαρχία Βιζύης, Ανατολικής Θράκης, γεννηθείσα αρχές του 1900. Πρέπει να ήταν κοινό στην περιοχή.

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Ε, δεν είναι και όλοι εξωτερικού 🙂

    2: Θα μπορούσε να έχει δουλέψει και εξευγενισμός, δηλ. να είναι Blon το αρχικό.

    3: Το ρήμα είναι σχεδόν πανελλήνιο και κακώς δεν το έχουν τα περισσότερα λεξικά (μόνο η Πρωία και το Μείζον).

  5. Α, έτσι μάλιστα. Να για παράδειγμα, ο δήμαρχος μιας γερμανικής πολιτειούλας: http://www.infobel.com/de/germany/reinhard_blonn_ortsburgermeister_der_ortschaft_diesten/bergen/DE103752457-050541704/businessdetails.aspx
    Για περαιτέρω ανησυχίες: http://www.ancestry.com/genealogy/records/reinhard-hinrichs-blonn_40012885

  6. RaspK said

    Καλημέρα!

    Για το τάλιρο: καμιά φορά έχω πει και τάλιρο, αλλά συνήθως λέω πεντάευρο, κυρίως επειδή έτσι ξεχωρίζει η λέξη, μάλλον, από το τάλιρο σε δραχμές. Έχω την εντύπωση ότι αυτό έγινε αυθόρμητα όταν συνυπάρχαν για μια περίοδο το δύο νομίσματα, καθώς το τάλιρο ήταν το ελάχιστο σε αξία νόμισμα σε κυκλοφορία.

    Πιο πολύ ενδιαφέρον από αυτήν την άποψη έχει το εξής παράδοξο: δραχμή, δίφραγγο, τάλιρο!

  7. RaspK said

    *συνυπήρχαν

    Επίσης, μάλλον το φαινόμενο είναι λίγο ηλικιακό: οι παλιοί πρέπει να λένε τάλιρο από συνήθεια (το έχω ακούσει πολλές φορές), οι άνθρωποι της ηλικίας μου, γύρω στα 35±5 χρόνια, ας πούμε, συνηθίζουν να λένε πεντάευρο και θυμούνται το τάλιρο ως τη λέξη για το πεντόδραχμο, ενώ οι πολύ νέοι θυμούνται αμυδρά τη λέξη τάλιρο και δεν την λένε.

  8. […] Καλησπέρα, είμαι γιατρός και εργάζομαι στο εξωτερικό. Παρακολουθώ συχνά την ιστοσελίδα σας όπου αναλύετε πολλές φορές την ετυμολογία λέξεων της γλώσσας μας οπότε ήθελα να ρωτήσω κάτι που μου έκανε εντύπωση στην κλινική. Σε περίπτωση σμίκρυνσης της κόρης του οφθαλμού λένε οι ξένοι miosis ή myosis. Στο ίντερνετ είδα ότι προέρχεται από το αρχαιοελληνικό μυείν δηλαδή εσωκλείω. Στα ελληνικά το μάθαμε στη σχολή ως μύση. Δεν μπόρεσα να βρω όμως αν προέρχεται από την ίδια λέξη. Στο εξωτερικό βρέθηκα σε άβολη θέση μια που δεν ήξερα να πω για ποιο λόγο αυτή η διαφορά κι ενώ έχουμε στα ελληνικά τη λέξη μείωση οπότε υπέθεσα ότι ίσως έρχεται από εκεί. Σκέφτηκα ότι εσείς ίσως έχετε μια πιο πειστική απάντηση. Ευχαριστώ! Απάντηση: Καλησπέρα σας! Η myosis προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα «μύειν» που θα πει «κλείνω τα μάτια». Το ουσιαστικό στα ελληνικά είναι μύση, και είναι σωστό, όπως η λύση από το λύω. Το -ω- δεν δικαιολογείται διότι δεν υπάρχει στο ρήμα (εκτός από την κατάληξη), δεν είναι μυοώ-μυώνω. Οι ξένοι το σχημάτισαν λάθος.  […]

  9. physicist said

    #4, #5. — Αρκετές επιτυχίες έχει και το ψάξιμο για το όνομα Blohn με μακρό ο, και μάλιστα στην περιοχή της Σααρλάνδης και στη γειτονική περιοχή της Ρηνανίας-Παλατινάτου. Ωστόσο, το βρήκα αποκλειστικά στην εκδοχή von Blohn. Μου μοιάζει απίθανο γόνος της οικογένειας ευγενών (πόσο ευγενών, άραγε;) φον Μπλον να εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα αλλά ποτέ δεν ξέρεις.

  10. Γιατί απίθανο; Κάποιος αυλικός του Όθωνα όπως ο Θων ας πούμε;

  11. physicist said

    #10. — Δεδομένου ότι το Παλατινάτο ήταν τότε μέρος του Βασιλείου της Βαυαρίας, η υπόθεση εργασίας μπορεί και να μην είναι παράλογη. Φαντάζομαι ότι μπορεί να ελεγχθεί σε ιστορικά αρχεία;

  12. physicist said

    Τι λες, να του στείλουμε ένα μέηλ να τον ρωτήσουμε αν έχει ξαδέρφια Βλων στην Ελλάδα; 😉

  13. Αχά!
    Να φουλ βιβλιογραφία (στο τέλος του άρθρου): https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%8C%CE%B8%CF%89%CE%BD_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82 Πολλά θα υπάρχουν και στην Ανέμη.

  14. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !
    Κουϊζάκι λοιπόν : σε ποιά ονομασία δρόμου της Αθήνας υπάρχει επώνυμο με το έχει το μικρότερο αριθμό γραμμάτων; Για να μην κλέψουμε, ο δρόμος ονοματίζεται με ονοματεπώνυμο, και θ’ αφαιρέσουμε το μικρό όνομα, όπως συνήθως συμβαίνει ή κάνουμε από μόνοι μας, για απλοποίηση.

  15. physicist said

    Λω

  16. physicist said

    Το βρήκα, Πάνε; Τι κερδίζω; 🙂

  17. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    11-13 Μάλλον βρέθηκε ο πρόγονος των Βλων, μπράβο!

    14 Για να βοηθήσω στο κουιζάκι, στο ιστολόγιο έχουμε βάλει άρθρο για το πρόσωπο στο οποίο είναι αφιερωμένος ο δρόμος.

    (Και όχι, δεν υπάρχει δρόμος προς τιμή του Malcolm X!)

  18. sarant said

    15-16: Α, άργησα 🙂

  19. Corto Maltese said

    Πάντως το Γκιων μοιάζει με αρβανίτικο.
    Εξάλλου οι κάτοικοι του Πόρου είναι Αρβανίτες, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι πολλούς Αρβανίτες έχει και η Ιταλία.

  20. physicist said

    Ημιάσχετο: μελαγχολία και θλίψη (κατά το «υπεροψία και μέθη») προκαλεί η ανάγνωση στον τηλεφωνικό κατάλογο της σημερινής κατάστασης μερικών φον Μπλον:

    φον Μπλον, Λόταρ: ασφαλιστής
    φον Μπλον, Μαργαρίτα: μανικιούρ-πεντικιούρ

    Την κατάσταση σώζουν(;) οι αδελφοί(;) Δρ. Κάρστεν και Δρ. Γκέρχαρντ φον Μπλον, οι οποίοι φέρουν ακαδημαϊκό τίτλο. Μπορεί να είναι γιατροί, θα στοιχημάτιζα μάλιστα ότι είναι ακτινολόγοι, αφού μένουν στην οδό Röntgenstraße.

  21. Πάνος με πεζά said

    @ 16 : E τι να κερδίσεις;
    Σε αντιδιαστολή, μια οδός-σιδηρόδρομος που θυμάμαι, είναι στη Νέα Σμύρνη, αλλά δεν ξέρω αν είναι η μεγαλύτερη : «Οικονόμου εξ’ Οικονόμων» (20). Προσοχή, δεν είναι σκέτη «Οικονόμου» (γιατί υπάρχει και σκέτη Οικονόμου στη Νέα Σμύρνη.
    Σίγουρα μπορούμε να κλέψουμε με οδούς όπως «Εικοστής Ογδόης Οκτωβρίου», ή «Παναγιώτη Κανελλόπουλου», αλλά σκέφτεστε, υπό Κ.Σ., κάτι μεγαλύτερο;

  22. physicist said

    #21. — Παπαδιαμαντοπούλου εκ Παπαδιαμαντοπουλαίων

  23. physicist said

    Α, και περιττό να σου πω ότι σε βλέπω να τρως κόκκινη για ένα τρίμηνο αφού έβαλες απόστροφο στο εξ αλλά δεν μου πέφτει λόγος. 😉

  24. IN said

    Καλημέρα κι από μένα.

    Βλέπω, Νίκο, ότι κατ’ ουσίαν δεν απάντησες στην απορία του ανθρώπου με το τάλιρο, οπότε θα απαντήσω εγώ. Με (ευχάριστη) έκπληξη διαπιστώνω ότι πάω να γίνω κάτι σαν ειδικός στα νομισματικά!

    Όπως, νομίζω, πρέπει να έχεις γράψει κι εσύ παλιότερα, η Ελληνική λέξη ‘τάλιρο’ (που εμένα μού ‘ρχεται να τη γράψω ‘τάληρο’, δεν ξέρω γιατί) προέρχεται από το Thaler, συγκεκομένη μορφή του Joachimsthaler, ασημένιο νόμισμα που φτιάχτηκε αρχικά με ασήμι που προερχόταν από τα ορυχεία αργύρου στην Joachimthal (δηλαδή ‘κοιλάδα του Ιωακήμ’ για τους μη Γερμανόφωνους), αν θυμάμαι καλά στη Βοημία.Το νόμισμα αυτό διαδόθηκε πολύ και το μιμήθηκαν κατά κόρον, με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν στο Μεσαίωνα και μετά πλήθος ‘ταλίρων’, thaler, dollar κλπ ποικίλων προελεύσεων. Τέτοια ασημένια νομίσματα, ιδίως τα λεγόμενα τάλιρα Μαρίας-Θηρεσίας, ήταν ιδιαίτερα διαδομένα στον Μεσογειακό Χώρο και στην Εγγύ Ανατολή, δηλαδή στην περιοχή μας, τον ΙΗ’ και τον ΙΘ’ αιώνα, ως ένα από τα κύρια μέσα με τα οποία διεξάγονταν το διεθνές εμπόριο, ιδίως με τις χώρες της Δύσης.

    Όταν, το 1833, καθιερώθηκε ως νέα νομισματική μονάδα του νεοσύστατου Ελληνικού Βασιλείου η δραχμή, ορίστηκε, όπως γινόταν παγίως τότε σε διάφορες χώρες, «διατίμηση», δηλ. αντιστοιχία της δραχμής με τα διάφορα νομίσματα που κυκλοφορούσαν τότε. Τα τάλιρα αντιστοιχούσαν σε περίπου 5 δραχμές, εξ ού και η σύνδεση.

    Να επισημάνω εδώ ότι για την πρώτη 50ετία περίπου της ζωής της η δραχμή παρέμεινε ουσιαστικά λογιστική μονάδα. Κέρματα δραχμής και πολλαπλάσιά της κόπηκαν ελάχιστα και σχεδόν αμέσως εξαφανίστηκαν για να αντικατασταθούν με τα φθαρμένα και μικρότερης καθαρότητας ασημένια νομίσματα προελεύσεως εξωτερικού, μεταξύ των οποίων και τάλιρα, που κυκλοφορούσαν ευρύτατα. Τα νομίσματα αυτά εξαφανίστηκαν από την κυκλοφορία μόνον στα μέσα της δεκαετίας του 1870, όταν λόγω της μεγάλης πτώσης των διεθνών τιμών του αργύρου και την (άμεσα συνδεδεμένη με αυτή) εγκατάλειψη του αργύρου ως (μοναδική ή συμπληρωματική) βάση του νομισματικού συστήματος από μεγάλες οικονομίες της Δύσης (Γερμανία, Γαλλία) κατέστησαν ανεπιθύμητα.

    Την ίδια περίοδο, η Ελλάδα εντάχθηκε στην Λατινική Νομισματική Ένωση που είχε στήσει η Γαλλία με διάφορες χώρες που συνδεόταν λιγότερο ή περισσότερο μ’ αυτήν (Ελβετία, Βέλγιο, Ιταλία κλπ). Η νομισματική μονάδα της Ένωσης ήταν το (Γαλλικό) φράγκο, που αντιστοιχούσε 1 προς 1 με τα νομίσματα των άλλων χωρών (τα πιο πολλά από τα οποία ονομαζόταν επίσης φράγκο και προερχόταν από το Γαλλικό φράγκο). Για να φτάσει το 1 προς 1 η δραχμή επανακαθορίστηκε (12% περίπου παραπάνω περιεκτικότητα σε άργυρο) και από τότε της έμεινε και το όνομα «φράγκο» (εξ ού και δίφραγκο).

    Βασικό νόμισμα του συστήματος της ΛΝΕ ήταν το (ασημένιο) 5φραγκο (αυτό που την περασμένη εβδομάδα, με αφορμή τον Προυστ, έμαθα κι εγώ κι εσείς ότι ανεπισήμως το λέγανε οι Γάλλοι σκούδο/écu) που έμοιαζε πολύ (σε διαστάσεις, περιεκτικότητα κλπ.) με τα διάφορα παλιά τάλιρα και κόστιζε επίσης, βεβαίως, 5 δραχμές.

    Από εκεί προέρχεται η σύνδεση του αριθμού «5» με την λέξη «τάλιρο» (ή τάληρο – sic, ρε!).

  25. IN said

    15: Αν είναι η οδός που νομίζω, δεν λέγεται έτσι πλέον (και ήδη από το 1948 περίπου). Λέγεται «Χρήστου Λαδά» γιατί στον δρόμο αυτό δολοφονήθηκε το 1948 ο τότε Υπουργός Δικαιοσύνης Χρήστος Λαδάς από κομμουνιστική ομάδα της «Στενής Αυτοάμυνας» (αν δεν κάνω λάθος για το τελευταίο). Προηγουμένως λεγόταν «Εδουάρδου Λω».

  26. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Για το τάληρο, επιβεβαιώνω το φίλο απ το Νόριτς . Στην Κύπρο δεν χρησιμοποιούν το «τάληρο». Αρκετοί βέβαια γνωρίζουν τη σημασία του λόγω επαφής με Ελλαδίτες.

  27. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    O Νιγηριανός κύριος εδώ:

    μπορεί και να απέδειξε (μακάρι!) την εικασία του Ρήμαν! (ένα από τα δυσκολότερα άλυτα θέματα στα Μαθηματικά)

    http://www.biztekmojo.com/001598/02/nigerian-professor-presents-mathematical-solution-156-year-old-riemann-hypothesis

  28. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    24: Μπράβο ΙΝ, αυτή τη σύνδεση του τάλιρου με το 5x δεν την είχα καθαρή.

    25: Δεν είναι έτσι. Η Εδ. Λω είναι το τμήμα του δρόμου μεταξύ Πανεπιστημίου και Σταδίου. Η Χρήστου Λαδά είναι μεταξύ Σταδίου και πλατ. Καρύτση.

    Και η Στενή Αυτοάμυνα νομίζω πως έδρασε στη Θεσσαλονίκη μόνο -ο Ακίνδυνος Αλβανός.

    20 τέλος: 😉

    21: Ωραίο το κουίζ για το μακροσκελέστερο όνομα οδού του Λεκανοπεδίου. Να δούμε..

  29. bazz said

    Σε μία προσπάθεια για να κάνω το δείγμα πιο αντιπροσωπευτικό, έχω να δηλώσω ότι στα 25 ποτέ δεν έχω χρησιμοποιήσει τον όρο τάλιρο για το πεντάευρω. Ωστόσο τον τελευταίο καιρό που βρίσκομαι στην Ελβετία και υπάρχουν τα πέντε φράγκα σε κέρμα, μου βγαίνει αρκετά πιο αυθόρμητα να χρησιμοποιήσω τη λέξη τάλιρο από τον όρο πεντάφραγκο που στα αυτιά μου δεν ακούγεται ωραία και ξενίζει.
    |Ο κύριος όμως λόγος που έκανα το σχόλιο, είναι επειδή με αυτό το άρθρο ένιωσα μια μεγαλύτερη οικειότητα με το ιστολόγιο, παρόλο που το παρακολουθώ πολύ συστηματικά τα τελευταία 2,5 χρόνια και μου έχει σταθεί σαν ένας καλός φίλος σε διάφορες φάσεις της ζωής μου, όπως αυτές των σπουδών και του ενδιάμεσου στρατού.

  30. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>ο μόνος σωστός τύπος είναι «ξαναϋπάρχω»,
    όπως προϋπάρχω

    >>μυώ,
    θυμήθηκα το μυωψό (που νόμιζα ότι ήξερα ως τυφλοπόντικα αλλά η θεια γούγλη δε δίνει κάτι)

    (Πόσο τυχερή που ανακάλυψα την καλή,την εξαίρετη σας παρέα.Όταν λείπω δίχως ιντερνέτι,μου λείπετε)

  31. Νίκος Α. Πολίτης said

    Νίκο, καλημέρα! Στο θέμα “τάληρο”, δεν ασχολήθηκες με την ετυμολόγηση της λέξης, παρά το τσίγκλημα του ερωτήσαντος, που τη συνδέει με το δολάριο. Προσέθεσες όμως το ιταλικό tallero, ενώ εγώ θα προσθέσω το γερμανικό Taler. Βλέπω πιθανότατη την “ετυμολογική” συγγένεια των λέξεων αυτών, αλλά ετυμολογικά δεν μπορώ να προχωρήσω παραπέρα. Κάποια ιδέα;

    Η προέλευση του αρχικού α- στην αχηβάδα, μήπως δεν έχει σχέση με το “μιά χηβάδα”, αλλά είναι απλά ευφωνική; Πάμπολα παραδείγματα, τα περισσότερα μάλιστα από περιοχές νησιωτικές, όπου οι αχηβάδες είναι κοντύτερα στην καθημερινότητα των ανθρώπων: Ο μακαρίτης φίλος μου Γιώργος Ζαγανιάρης, με καταγωγή απ’ τη Τζιά, καυχιόταν για την ανδριώτικη ρίζα της οικογένειας, αναφέροντας το ανδριώτικο χωριό “Αζαγανιάρη”. Το αχταπόδι (στα Τουρκικά: ahtapot) δεν έχει, βέβαια “αχτώ” πόδια, αλλά μάλλον οκτάπους > οκταπόδι > κταπόδι > χταπόδι και > αχταπόδι. Ο κρητικός αδυνατός, είναι ακριβώς το αντίθετο του αδυνάτου. Ανάλογα και ο αφορδακός. Και πολλά άλλα.

    Κι εγώ δεν ξέρω από πού προέρχεται το επίθετο Νταράλας, αλλά μάλλον στην Ενετοκρατία θα πρέπει να το ψάξουμε: Da Ralla, όπως Da Leggio, Da Ponte κλπ

  32. Γιάννης Ιατρού said

    Νίκο, κάτι έπιασε η σπα(σ)μοπαγίδα, δεν ξέρω γιατί 🙂

  33. 30

    Μυωξός

  34. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Οδός Ξενοπαππαδογιαννακοκωστοπούλου στα Κάτω Πατήσια ,κοντά στον ηλεκτρικό.

  35. IN said

    31: Νομίζω προκύπτει από το σχόλιο μου παραπάνω (24) ότι η αρχική προέλευση της λέξης «τάλιρο» είναι η Γερμανική λέξη «Thal» που σημαίνει «κοιλάδα», επειδή τα αργυρορυχεία (σίγουρα δεν υπάρχει κάπου ένα «ω» σ’ αυτή τη λέξη;) από τα οποία προήλθε το ασήμι με το οποίο κατασκευάστηκαν τα πρώτα τάλιρα ήταν στην κοιλάδα του Αγίου Ιωακήμ (Joachimsthal) που, όντως, βλέπω τώρα στη Βίκη, είναι στη σημερινή Τσεχία.

  36. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    34: Ναι, σιγά

    32 Ναι, στο άλλο νήμα, το ελευθέρωσα

    30 Μας έλειψες μερικές μέρες

    29 Καλώς ήρθες αγαπητέ, πολύ καλό είναι που πέφτει ο μέσος όρος ηλικίας 😉

  37. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    33.:) Ναι , γμ το άλτσι! Εμπέρδεσα τα ξου και ψου. Και ας πουμε φταίει ο Μαψός που περνούμε ταχτικά (από την παλιά Εθνική) προς Αρκαδία.

  38. Κουνελόγατος said

    30. Για το άλλο νήμα, ρώτησες χθες βράδυ, απάντησα σήμερα πρωί… 🙂

  39. sarant said

    31 Καλημέρα Νίκο.
    Δεν έγραψα την ετυμολογία του τάλιρου, επειδή νόμιζα πως είχα παλιότερο άρθρο στο ιστολόγιο -αλλά τελικά το είχα γραψει στον παλιό μου ιστότοπο και στην Αυγή λίγο πριν ανοίξει το ιστολόγιο:
    http://www.sarantakos.com/language/trapeza.htm

    (Μάλλον αξίζει να βάλω κι εδώ ένα άρθρο)

  40. Διεύθυνση: Η Κωστή Παλαμά 15

    από εδώ: http://freddos.sport24.gr/2011/10/23/3852/

  41. sarant said

    40 Πραγματικό ή μπεντροβάτο, πολύ γέλασα 😉

  42. κουτρούφι said

    Εν συντομία,
    Κάρολος Ι. Γκιών (Σίφνος, 1840 – 1902)
    Σχολάρχης Σίφνου, συγγραφέας του «Ιστορία της Νήσου Σίφνου», Σύρος, 1876.
    O James Theodore Bent, Άγγλος περιηγητής του 19ου αιώνα τον είχε συναντήσει και στο βιβλίο του «The Cyclades; Or Life Among the Insular Greeks» αναφέρει:
    «The schoolmaster of Siphnos rejoices in the name of Γκιών. «Mine is a family of french origin», he said, «the name was formerly spelt Jean».
    Το Γκιών (με τόνο στο ωμέγα) βρίσκεται στο google.

  43. IN said

    39: Α, μπράβο, το είχα διαβάσει αυτό και παλιότερα (νομίζω) αλλά το είχα ξεχάσει.

  44. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    36. α. Eίναι που είσαι έμπειρος στις τρολιές ,και με κατάλαβες! 😉 😆

  45. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>Τάλιρα
    «Ανάθεμά τα τα τάλαρα»
    από την Τιμή και Το Χρήμα του Κων/νου Θεοτόκη
    http://tvxs.gr/news/moysiki/anathema-ta-ta-talara-konstantinos-theotokis
    και από την ταινία της αξέχαστης Τώνιας Μαρκετάκη
    Η τιμή της Αγάπης 1984

  46. Γς said

    2:

    >Το όνομα Θων μου ήρθε στο μυαλό με τα εις -ων

    Και ξαφνικά ένα ζευγάρι άρχισε να φωνάζει “Acropolis, Acropolis”, πάνω που φτάναμε στου Θων.

  47. Γιάννης Ιατρού said

    37: ..Μαψός..

    Και όχι μόνο να περνάμε, εκεί κοντά (15 km από ΠΕ) έχει και απίθανα παϊδάκια κλπ. 🙂

    Συντεταγμένες: 37.775089 Ε, 22.965227 Ν

  48. Corto Maltese said

    42:
    Στο παρακάτω άρθρο στο επώνυμο Ghion αποδίδεται μάλλον γαλλική προέλευση. Συνδέεται με πάνω από 50 παρεμφερή επίθετα σε Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ελβετία (π.χ. Guy, Guye, Guyon κλπ) και ετυμολογείται τελικά από την μεσαιωνική γαλλική λέξη gui που σημαίνει αυτόν που σου δείχνει τον δρόμο έναντι αμοιβής, τον οδηγό (κολαούζο;).

    https://www.surnamedb.com/Surname/Ghion

    Υπάρχει άραγε ετυμολογική σχέση με το αλβανικό/ αρβανίτικο gjon, από το οποίο βγαίνει και το πουλί γκιώνης ή γκιόνης;

  49. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    42 Πολύ ωραίο. σε ευχαριστώ. Αλλά το Γκιων από το Jean δύσκολο μου φαίνεται.

  50. sarant said

    48 Εύλογο αυτό. Γαλλική η απώτερη αρχή, αλλά στα κυκλαδονήσια μάλλον από την Ιταλία θα ήρθε.

  51. Απορία: τα ελληνικά αυτά επώνυμα κλίνονται;

  52. Corto Maltese said

    Μακροσκελής οδός:
    Βασιλείου Βουλγαροκτόνου (στα Εξάρχεια)

  53. Γιάννης Ιατρού said

    46: …άρχισε να φωνάζει ..
    Γς, όλα εντάξει; Ακούς πάλι!!!

  54. Κουνελόγατος said

    Κύριε Γς όλα καλά;

  55. geocorfu said

    Έτος Γέννησης το 1985 και πάντα λέω τάλιρο.

  56. Νίκος Α. Πολίτης said

    Άπειρος, ακόμα, στους χειρισμούς σε τούτο το χώρο, διαπίστωσα τελικά ότι όταν έγραφα το 31, έβλεπα μόνο τα σχόλια μέχρι το 19. Έτσι, δεν είχα δεί και διαβάσει το 24. Διδάσκομαι λοιπόν, ως αρμόζει στην ηλικία μου, αφού τα περί Joachimstal (ή -thal, σε παλαιότερη ορθογραφία) δεν τα γνώριζα.

    Διάβασα τώρα και το περί τραπεζών άρθρο του Ν. Σ. (δες 39) και συμφωνώ. Μία επιφύλαξη μόνο έχω, για την σημασία της ρήσης «Τα έχει τετρακόσια»: νομίζω ότι περισσότερο την χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε κάτι που μοιάζει με αυτό που υπονοεί η ρήση, δηλαδή “δεν χάνει”: Επί ηλικιωμένων με φανερά προβλήματα υγείας, περισσότερο. Για κάποιον σκέτα πανέξυπνο, θα προτιμούσα την έκφραση “Πουλιά στον αέρα πιάνει”.

  57. sarant said

    51 Όχι, ούτε και ο Θων κλινόταν

    52 24 χαρακτήρες μαζί με το κενό ανάμεσα στις λέξεις. Περνάει τον Οικονόμο εξ Οικονόμων.

    53 😉

    55: Ευχαριστούμε!

    56: Δεν έχεις και άδικο για το «τα έχει τετρακόσια», συνήθως το λέμε όπως το περιγράφεις.

  58. sarant said

    52-57
    Στη γειτονιά μου έχουμε την οδό Ζησιμοπούλου. Όμως, το επίσημο όνομά της είναι
    Οδός Συνταγματάρχου Ζησιμοπούλου.

    Οπότε έχουμε ρεκόρ, 27 με το κενό ανάμεσα.

  59. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Οδός «Παλαιολόγου ή Παπανικολή», στο Χαλάνδρι. Πάντα μαζί λέγεται γιατί η μια πλευρά έχει το ένα όνομα και η άλλη το άλλο, επειδή στη μέση ήταν οι παλιές γραμμές του τραίνου για το Λαύριο (τώρα πλατιά πρασιά με δέντρα)

  60. Πάνος με πεζά said

    @ 46 : Μόνο που είναι η Βίλλα Μαργαρίτα, λίγο πιο κει…

  61. Πάνος με πεζά said

    Εδώ ο καλός Θων :

  62. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Για το Γκιών κάτι ,μήπως μπορεί να συμβάλλει γλωσσολογικά: Μου έτυχε να αναζητήσω τη νόμιμη γραφή για το επώνυμο Γκιώνη (για αλβανίδα) που το είχαν εξελληνίσει αυθαίρετα στο ενδεικτικό του ελληνικού σχολείου ενώ γραφόταν Gjoni στα αλβανικά παραστατικά της.(Η απόδοση έπρεπε να είναι Γκιόνι,απ ό,τι θυμάμαι).

  63. Πάνος με πεζά said

    @ 52 : Ναι, προφανώς το «Βασιλείου» κρατιέται στην Αθήνα και σε άλλους δήμους, ενώ σε άλλους πάλι βλέπω σκέτο «Βουλγαροκτόνου» (όπως και στο μυθιστόρημα, δηλαδή).

    Προσπαθούμε από την ονομασία να μην αφαιρείται κάτι, γιατί θα καταλάβουμε λάθος. Δεν το λέω για τη Βασιλείου Βουλγαρoκτόνου φυσικά, αλλά στην οδό
    Τριακοστού Τέταρτου Συντάγματος Πεζικού , (αν και «κλέψιμο»), μάλλον δε μπορεί να αφαιρεθεί τίποτα…
    Αλλά πάλι θα με σώσει η καταγωγή : ο κάτω πεζόδρομος της πλατείας της Σπάρτης νομίζω ότι λέγεται
    «Συνδέσμου Λακεδαιμονίων Νέας Υόρκης».. 🙂

  64. Πάνος με πεζά said

    Τριακοστού Τέταρτου Συντάγματος Πεζικού > 36
    Συνδέσμου Λακεδαιμονίων Νέας Υόρκης > 32

  65. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Ο Γκιώνς σίγουρα κλίνεται.
    Ο Γκιώνς
    τ’ Γκιών’
    τουν Γκιών
    Ειιι Γκιών!

  66. Οδός Αντισυνταγματάρχου Ιωάννη Τσιγάντε στον Χολαργό!

  67. sarant said

    63: Δηλαδή 35 χαρακτήρες με τα κενά. Μπράβο, νέο ρεκόρ!

  68. sarant said

    64-66 Αν μετράω καλά, τόσο ο Σύνδεσμος όσο και ο Τσιγάντες έχουν 35 χαρακτήρες με τα κενά. Το 34ΣΠ έχει 39 χαρακτήρες, αλλά γράφεται 34, αλλιώς η οδός 1821 θα έπρεπε να μετρηθεί ολογράφως.

  69. nestanaios said

    Η ιστορία είναι ιστορία. Η προέλευση είναι προέλευση και η ετυμολογία είναι ετυμολογία.
    «Η ετυμολογία διαίρεση των λέξεων απεργάζεται» έλεγαν παλαιοί μελετηταί.

    Από την εποχή του Ομήρου μέχρι την εποχή της οθωμανικής κατοχής , όλοι οι Έλληνες και μη Έλληνες γραμματικοί υποστήριζαν ότι οι λέξεις
    χωρίζονται σε συλλαβές και οι συλλαβές χωρίζονται σε στοιχεία και τα στοιχεία δεν μερίζονται. Κανένας δεν μιλούσε για «ρίζες» εκτός από τους βοτανολόγους.

    Η ετυμολογία αποκαλύπτει το θέμα και στη συνέχεια χωρίζει τις συλλαβές και στοιχείο, στοιχείο αποκαλύπτει την έννοια του θέματος η οποία έννοια είναι πάντοτε
    συνυφασμένη με τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι στο επίκεντρο της γλότας για την επίτευξη του λόγου.

    Η κακοποίηση που έχει υποστεί η γλότα διαχρονικά, έχει καταστήσει το έργο της ετυμολογίας αρκετά δύσκολο σε πολλές περιπτώσεις και με αποτέλεσμα
    η ετυμολογία να χάσει και την δική της ετυμολογία. Δυστυχώς κανένας δεν ετυμολογεί την λέξη. Όλοι υποστηρίζουν το λάθος των παλαιών· «ετυμολογία είναι
    το αληθινό» και τα όμοια. Κανένας όμως δεν έχει αποδείξεις για αυτό.

    Εγώ λέω ότι ετυμολογία είναι η ευτμολογία. Η μετάθεση είναι το πάθος. Έχει γίνει μετάθεση του «υ» από την δευτέρα θέση στην τρίτη θέση. (λίγο το κακό).

    Η λέξη «Ορφεύς» όπως και η λέξη «Ζεύς» ανήκουν στις δύσκολες λέξεις. Είναι παλαιές, κακοποιημένες και ξεχασμένες. Ο «Ζευς» κλίνεται κατά δύο τρόπους.
    Ζεύ-ς, Ζευ-ος, Ζευ-ι, ζευ-α. Και ο δεύτερος τρόπος είναι ο γνωστός. Ζευ-ς, δι-ος, δι – ι, δί-α. Διθεματικό το αποκαλούν. Εγώ το αποκαλώ ανοησία.

    Ο Ορφεύς ανήκει και αυτός στα ονόματα που κλίνονται παράλογα. Ορφεύ-ς, Ορφε-ος (εως), Ορφε-ι, Ορφε-α. Και γεννάται το ερώτημα. Είναι η δεν είναι το «υ»
    μέρος του θέματος; Έχει μεγάλη σημασία; Εγώ απαντώ ότι έχει μεγάλη σημασία.

    Το «υ» συντασσόμενο με το «ε», στις περισσότερες περιπτώσεις είναι επιτατικό μόριο ποιότητος και αν είναι ψιλό, επιτάσσει καλή ποιότητα. Αν είναι δασύ επιτάσσει
    κακή ποιότητα. «το εὐ κράτος εστι μέγιστον» και «το εὑ κράτος εστί μέγιστον».

    Εγώ θα διατηρήσω το «υ» μέρος του θέματος στον «Ορφέα» και θα τον πω Ορφεύ-α.
    Το θέμα είναι «Ορφευ» και οι συλλαβές Ορ-φευ.
    Φ είναι πίεση, βία, φόρσα. Το Ε είναι κίνηση.
    Φε είναι η βεβιασμένη κίνηση, πίστη και φευ πίστη κακής ποιότητος.
    Ο είναι η σκέψη, φροντίδα
    Ρ είναι χρονικό
    Ορ είναι σκέψη για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, φροντίδα.
    Υ είναι επιτατικό μόριο κακής ποιότητος σε αυτή την συλλαβή λόγω του «φ».
    Ορφεύς είναι αυτός που βεβιασμένα φροντίζει, σκέπτεται.

    Θα προσέξατε ίσως ότι αν αφαιρέσουμε το «υ» από το θέμα δεν αλλάζει τίποτα λόγω του «φ». Ο Ορφές, του Ορφέος και κατα Αθηναίους «Ορφέως».

  70. Corto Maltese said

    58 και 63:
    Ως πλήρεις ονομασίες η 34ου Συντάγματος Πεζικού και η Συνταγματάρχου Ζησιμοπούλου είναι σίγουρα από τις μακροσκελέστερες οδούς.
    Χωρίς αριθμούς και ιδιότητες (βασιλιάδες, ιερείς, στρατιωτικοί κλπ) η Β. Βουλγαροκτόνου ισοβαθμεί με την Κωνσταντίνου Παλαιολόγου (24 με το κενό), που νομίζω επίσης δεν μπορείς να την πεις σκέτα Παλαιολόγου.

  71. Γς said

    Η ετυμολογία των επωνύμων και η Γενετική:

    Αν δεν μπορεί να κρυφτούν τα λεφτά, ο βήχας κι ο έρωτας πόσο μάλλον τα γονίδια.

    Τα δικά μου γονίδια ήταν στο επώνυμό μου. Επώνυμο πολύ διαδεδομένο σε όλες τις λατινογενείς γλώσσες και στους λατινόφωνους Βλάχους της Πίνδου.

    Και σ΄όλες αυτές τις γλώσσες σημαίνει «κωφός». Γονίδια λοιπόν στο σόι μου που μας κόλλησαν και αυτό το παρατσούκλι-επώνυμο.
    Και δικαιολογημένα: Ο παπούς ο Τάδε που ήταν περήφανος στ αυτιά. Η θεία Δείνα που βαριάκουγε κοκ.

    Ε, σήμερα το βράδυ τα αρμόδια γονίδια στο DNA μου αποφάσισαν να εκφραστούν. Για να μην έχω μόνο το όνομα, αλλά και τη χάρη

    53, 54:

    Όχι δυστυχώς. Το δεξί μου ους [του ωτός] δεν ανταποκρίνεται. Πάπαλα!

    Πήγαν να μου βάλουν ορούς με κάποιο ματζούνι που διευκολύνει την αιμάτωση του εγκεφάλου, αλλά δεν έβρισκαν φλέβα της προκοπής [που είναι και καμένες από τις χημειοθεραπείες].

    Ετσι κατεβάζω με νεράκι τα σκονάκια μου. Oxynium 2400 mgr.

  72. Κιλκίς said

    Οδός Γεωργίου Αργυρίου Κυπραίου Μακεδονομάχου. 45… Νίκησα?

  73. Πάνος με πεζά said

    Στις οδούς χωρίς μικρό όνομα, μάλλον προηγείται η Παπαδιαμαντοπούλου; (18)

    Επίσης, για να μην κλέψουμε και με τον Εδουάρδο, υπάρχει η οδός Κω, σε αρκετούς δήμους.

  74. Πάνος με πεζά said

    Άλλη παράμετρος : στις οδούς χωρίς μικρό όνομα, αλλά με διπλό επώνυμο, προηγείται η Χατζηκυριάκου-Γκίκα (20 με το ενωτικό), της Καραολή-Δημητρίου(17), που μπορεί να ισοφαρίσει με το «και» ! 🙂

  75. nestanaios said

    62.
    Οι λέξεις που αρχίζουν από «γκ» εμφανίστηκαν στην νέα ελληνική σχετικά αργά. Είναι αποτελέσματα παθών.
    Παράδειγμα. Έχουμε την λέξη «γκαβός» . είναι λέξη ναυτική και ετυμολογείται από το «εν κάβω». Αυτός ο οποίος έχει πέσει σε κάβο
    είναι «εγκαβος» από την πρόθεση «εν» και το «κάβος». Μη ξεχνάμε ότι όλα αυτά έγιναν επί τουρκοκρατίας και μερικοί τα ονόμασαν τουρκικά.

    Ο εν κίων είναι «γκιων» και έχουμε και πουλί που του αρέσουν οι κίονες.

  76. Γιάννης Ιατρού said

    71:
    πιρακετάμη για τα αρμόδια γονίδια στο DNA ;

    Περαστικά!!!

  77. sarant said

    71 Θα επανέλθει, λέμε

    7 Και χωρίς τον Κυπραίο μπορεί να νικούσες… 😉

  78. μυλοπέτρος said

    Στη Χίο έχουμε το αποκορδίζομαι. Με την ίδια ακριβώς ένοια του αποτ…
    Η ένοια είναι προφανής οπως και η ετυμολογία της.

  79. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Στα πρέπεια του καλού παιδιού σπίτι μας είχαμε: Δεν αποταυρίζεσαι ομπρός στσι μεγάλους.

  80. Spiridione said

    Υπήρχε κάποιος Γάλλος πρόξενος τον 17ο-18ο αιώνα με το όνομα Charles Guyon, για τον οποίο αναζητά στοιχεία ένας απόγονος του, Γκιών, εδώ. Λέει ότι ήταν πρόξενος στη Σίφνο γύρω στο 1667, παντρεύτηκε και έμεινε στην Ελλάδα, επεκτάθηκε στην Τήνο κλπ.
    http://www.genealogy.com/forum/surnames/topics/guyon/234/

    Charles Guyon πράγματι αναφέρεται πρόξενος στην Εύβοια (Negrepont) το 1714-1719, και στη Σίφνο το 1727
    https://books.google.gr/books?id=DCUjAQAAIAAJ&q=Charles+Guyon%22+consulat&dq=Charles+Guyon%22+consulat&hl=el&sa=X&ved=0CB0Q6AEwAGoVChMI5peR3YGayQIVy1kUCh15ug-i

    Αλλά και κάποιος Charles Guyon (ο ίδιος;) εμφανίζεται πρόξενος στην Τήνο το 1675-1676
    https://books.google.gr/books?id=ADRYAAAAYAAJ&pg=PA129&dq=Charles+Guyon%22+consulat&hl=el&sa=X&ved=0CCwQ6AEwAmoVChMI5peR3YGayQIVy1kUCh15ug-i#v=onepage&q=Charles%20Guyon%22%20consulat&f=false

  81. Σύμφωνα με την εφαρμογή Παπαδόπουλοι απαντώνται μόνο στη βόρεια Ελλάδα. Το δε δικό μου σόι που τυγχάνει μικρό και καθαρά γιαννιώτικο φαίνεται ότι επεκτάθηκε στην Καλαμάτα.
    Στην Ερμούπολη είχα συμμαθητή με επώνυμο Γαδ (αυτό τουλάχιστον το βρίσκει). Πούθε νά ‘ρχεται αυτό; Ήταν μάλλον καθολικός, άρα θά ‘ναι λατινογενές.

  82. ΓΑΛ(ι)ΛΕΟΣ ΣΚΟΡΔΑΛΙΑ said

    Μιά βιαστική ΚΑΛΗΜΕΡΑ κι από μένα προτού φύγω για δουλειά.

    Διάβασα το σημερινό άρθρο σας, κύριε Σαραντάκο, και πολλά καινούρια πράγματα έμαθα πάλι! ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ !

    1) Δηλαδή, η λέξη «αποταυρίζομαι» (που, εγώ, πρώτη μου φορά την ακούω) έχει την σημασία που δίνουν οι μωραΐτες στην λέξη «ανακλανίζομαι» και οι συγγραφείς (συνήθως) στην λέξη «ανακλαδίζομαι»;

    2) Πράγματι, η «οδός 34ου Συντάγματος Πεζικού» στον Πειραιά πρέπει νά ‘ναι η μακροσκελέστερη ονομασία γνωστού ελληνικού δρόμου και γίνεται ακόμη …μακρύτερη όταν προστεθή και ο αριθμός της οδαριθμήσεως για μιά συγκεκριμένη διεύθυνση: «Οδός τριακοστου-τετάρτου συντάγματος πεζικού εκατόν τριαντα-πέντε», ας πούμε…!

    3) Αυτά τα ξενικής προέλευσης μονοσύλλαβα οικογενειακά επώνυμα εις «-ιών» μού έφεραν συνειρμικά στον νου την, επίσης ξενική, λέξη «Σιών» η οποία έχει χρησιμοποιηθή (όσο θυμάμαι) σε αρκετές ελληνικές πόλεις για την ονοματοδοσία οδών. Μάλιστα, στην Καλαμάτα (νομίζω) υπάρχει όχι μόνον δρόμος αλλά και γειτονιά με το όνομα «Αγία Σιών». Παρά το ξενικό, όμως, της λέξης αυτής ετούτη έχει περάσει στο κλιτό σύστημα της ελληνικής. Ίσως κάτι τέτοιο να συμβαίνει λόγω των βιβλικών εμφανίσεών της στα κείμενα από την μετάφραση των Ο’. Τι πιστεύετε σχετικώς;

    4) Αμυδρά θυμάμαι ότι στην Αθήνα, κάπου κοντά εκεί όπου είναι τα σχολεία της Γκράβας, υπάρχει κάποια οδός με μονοσύλλαβο οικογενειακό επώνυμο για όνομά της. Δεν προλαβαίνω όμως τώρα να το ψάξω.

    Έχετε τους θερμούς χαιρετισμούς μου.

  83. Κουνελόγατος said

    82.4 Μήπως η οδός ΤΕΩ; Κάπου εκεί κοντά, πήγαινα πριν καμμιά 10ριά χρόνια το κουνέλι μου (ο μεγάλος μου, τώρα 14), να δει Καραγκιόζη. 🙂

  84. Corto Maltese said

    Νομίζω βρήκα (μέχρι…νεωτέρας) την μακροσκελέστερη «γνήσια» ονομασία οδού (χωρίς μικρά ονόματα, χωρίς ιδιότητες, χωρίς αριθμούς), τέτοια που δεν μπορείς να κόψεις τίποτα:

    Αγωνιστών Στρατοπέδου Χαϊδαρίου (στο Χαϊδάρι, 31 με τα κενά).

  85. Υπολοχαγού Μανιαρίζη και Πλοιάρχου Αρλιώτη, Κέρκυρα

  86. 83 Μα τι μου θύμησες τώρα! Έχω πάει (όχι στην οδό αλλά στην ίδια την) Τέω! Πάνε είκοσι χρόνια πάνω-κάτω…

  87. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>μύω/ μύση
    άλλο το μύσμα (βήχας;)
    Ερωτόκριτος Ε 900:
    Ήκατσα να ξεκουραστώ σιμά στο κουτσουνάρι,
    όντε γρικώ αναστεναμόν και μύσμα του αρρωστιάρη·
    και μπαίνω μέσα στα δεντρά, που’σαν κοντά στη βρύση,
    ο-για να βρω, κι ο-για να δω εκείνον, οπού μύσσει.

    38. Κουνελόγατο, Για τα βιβλία του Σκρου θα λες,αλλά δε βρίσκω πού; Γράψε κι εδώ.

  88. sarant said

    85 Δεν είναι δύο δρόμοι σε γωνία, ε;

  89. 88. Όχι, τουλάχιστον όπως φαίνεται εδώ

  90. sarant said

    Σε πιστεύω, αλλά λινκ δεν έβαλες 🙂

  91. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Ο Τσίπρας τώρα προς Νταβούτογλου για το hotspot, ότι δεν είναι σωστό ως έννοια(θερμό σημείο-για αναστολή κάποιας παρανομίας).Πρόκειται για σημείο ταυτοποίησης, σημείο μετεγκατάστασης

  92. Κουνελόγατος said

    87. ΕΦΗ-ΕΦΗ – Αντιγράφω: «Κυρίως το «οι κόκκινοι φίλοι μου», τα άλλα (π.χ. τα φίδια), ίσως τα ξετρουπώσω 🙂 τις επόμενες ημέρες… Ελπίζω να βρω κάποια απ’ όλα σε λογική τιμή…».

  93. Κουνελόγατος said

    87. «Ήκατσα να ξεκουραστώ σιμά στο κουτσουνάρι»

    Θαρρώ πως μια τέτοια παραλία -Κουτσουνάρι- υπάρχει στα μέρη σου (που τα τιμώ :mrgreen: με τη σπουδαία μου παρουσία εδώ και 13 χρόνια). Ωραία είναι, αν δεν τη μπερδεύω με κάποιαν άλλη…

  94. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    92.Κάνε κράτει λίγο. Θα σ΄ενημερώσω 🙂

  95. gpoint said

    Πριν διαβάσω ολόκληρο το άρθρο και τα σχόλια…

    «Η ετυμολογία των επωνύμων είναι ίσως ο πιο δύσκολος τομέας της ετυμολογίας, επειδή στη γέννηση του επωνύμου υπεισέρχεται συχνά και η οικογενειακή ιστορία. Από την άλλη, οι οικογενειακές ιστορίες συχνά λειτουργούν παραπλανητικά, αφού προσπαθούν να εξευγενίσουν τις απαρχές της οικογένειας.»

    και μούρθε στο μυαλό ο ναύαρχος (;) Μουντριχας και η προφανής προέλευση του επιθέτου…

  96. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Περιοχή Κουτσουνάρι είναι όθε ν τα μέρη μου αλλά κουτσουνάρι είναι το σημείο,το στόμιο της πηγής που τρέχει από κάποιο,μικρό, ύψος το νερό.
    Η παλιά βρύση του χωργιού είχε τρία κουτσουνάργια 🙂
    Κουτσουναρίζει,τρέχει το νερό το αίμα και κάθε υγρό.
    Κουτσουνάρα (η) η υδροροή από την ταράτσα στο δρόμο,ή την αυλή.

  97. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    96.Υδρορροή
    95.Τζη το ρήμα σου(από χθες) που έχει στασιμότητα και δίχως το ε χαμηλοπετά, δεν το βρίσκω.Ενώ ψάχνοντας , ήβρα ρήμα στο γ΄ενικό που χωρίς το ε,πετά αλλά μαζί με το ε, θα το απευχόμουν να το κάνει η (κάθε) κυβέρνηση για τη χώρα. 🙂

  98. 90. Συγγνώμη, κάτι πήγε στραβά με το κόπι/πέιστ. Ορίστε http://bit.ly/1S40sqs

  99. IN said

    85: Αν καταλαβαίνω καλά απ’ αυτά που διαβάζω στο διαδίκτυο, πρόκειται όντως για έναν μόνο δρόμο, ο οποίος όμως στην Κέκρυα είναι γνωστός ως το Καντούνι του Μπίζη. Έχει αναφερθεί και στο ιστολόγιο, εδώ: https://sarantakos.wordpress.com/2009/09/05/sarocco/

    Μου έκανε εντύπωση πώς «ζευγάρωσαν» στον ίδιο δρόμο ένας Υπολοχαγός κι ένας Πλοίαρχος. Βλέπω εδώ: http://perialos.blogspot.lu/2015/05/blog-post_26.html ότι πρόκειται για δύο αξιωματικούς που βρήκαν τραγικό θάνατο στο ναυάγιο του αντιτορπιλικού «Ύδρα», στις 22 Απριλίου 1941. Ωστόσο,και οι δύο αναφέρονται με βαθμούς του ναυτικού (Ανθυποπλοίαρχοι). Ο Μανιαρίζης ήταν γιατρός. Να έγινε, άραγε, λάθος στην ονοματοδοσία της οδού και να τον βάφτισαν υπολοχαγό; Ή μήπως προερχόταν από τον στρατό ξηράς και, εν καιρώ πολέμου, είχε βρεθεί στο Ναυτικό; Αλλά και στο Στρατό, οι γιατροί δεν είναι υπολοχαγοί, είναι υπίατροι.

  100. BLOG_OTI_NANAI said

    Πιθανόν το Γκιων ξεκινάει από μια οικογένεια Γάλλων που εγκαταστάθηκε στη Σίφνο στα τέλη του 17ου αιώνα. Προφανώς επρόκειτο για την οικογένεια του Γάλλου πρόξενου Γκιων.

    Ο Μπίρης βεβαίως, αναλύοντας το όνομα Γκιολέκας ή Γκιουλέκας που λέμε, το αναγάγει στον Αρβανίτη Γκιων Λέκα.

    Όμως, συνήθως στη βιβλιογραφία οι οικογένειες Γκιων αναφέρονται ως αριστοκρατικές, πλούσιες, έχουν βγάλει βουλευτές κ.λπ., κατά συνέπεια, θα πίστευα ότι μάλλον προέρχεται από τη Γαλλία το όνομα στην περίπτωση αυτή.

    Από την άλλη, το Βλων/Βλον εμφανίζεται σπανιότερα στη βιβλιογραφία και συνδέεται και αυτό με το διπλωματικό σώμα: μιλάμε πάλι για πρόξενο, αλλά από την Αγγλία.

  101. IN said

    98: Βλέπω από το χάρτη στον οποίο μας στέλνει το λινκ ότι η Κέρκυρα έχει και οδό «Σχολεμβούργου» που μου χτύπησε στο μάτι μια και μοίαζει με το δικό μας -βούργο. Είναι προς τιμήν αυτού του κυρίου: https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Matthias_von_der_Schulenburg που, πάντως, στα Γερμανικά διαβάζεται Σούλενμπουργκ.

  102. Corto Maltese said

    Σχετικά με το επώνυμο Βλων:

    Στο παρακάτω άρθρο γράφει ότι
    «Ο Δημήτριος Βλων γεννήθηκε στο Ζάρκο Τρικάλων το 1876.
    Κατατάχθηκε στο Στρατό ως εθελοντής την 7 Μαρτίου 1898 και στη συνέχεια εισήλθε στη Σχολή Εφέδρων Κερκύρας εκ των τάξεων των Μονίμων Υπαξιωματικών»….

    http://smy.webok.gr/files/efimerida/EfimeridaSxolisTefxos48.pdf

    Πόσο πιθανό είναι ο Βλων να κατάγεται από Βαυαρούς ή άλλους Γερμανούς ευγενείς και να ήρθε στην Ελλάδα με τον Όθωνα; Επί Βαυαροκρατίας η Θεσσαλία δεν είχε καν απελευθερωθεί. Εξάλλου ένας ευγενής θα εγκαθίστατο σε ένα χωριό; Επίσης ο γόνος ενός αριστοκράτη θα καταδεχόταν να γίνει ένας απλός υπαξιωματικός;

    Σημειωτέον ότι παλιά στο Ζάρκο μιλούσαν (και) βλάχικα.

    (Βεβαίως θα μου πείτε ότι το Γκιων πάω να το βγάλω αρβανίτικο και το Βλων βλάχικο. Εντάξει, πήρα λίγο παραπάνω φόρα!)

  103. gpoint said

    # 97

    παγώνει- παγώνι

  104. gpoint said

    # 97

    το δικό σου πουλει-πουλί ;;

  105. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    104. ε ναι! 🙂

  106. gpoint said

    # 24-28

    Να ληφθεί υπ ‘οψιν πως προ υποτίμησης Μαρκεζίνη το δολλάριο αντιστοιχούσε σταθερά σε 5 δραχμές και το ελληνικό πεντάδραχμο είχε τα ίδια (περίπου) 30 γραμμάρια ασήμι όσα και το δολάριο

  107. sarant said

    102 Τις ίδιες σκέψεις έκανα κι εγώ. Τι γυρεύει ένας μεγαλουσιάνος στο Ζάρκο;

  108. Ριβαλντίνιο said

    Τα Γκιων-Γκιν-Γκίνης ίσως έχουν κάποια κοινή λατινική ρίζα.

    Ο πρώτος γνωστός Αλβανός ηγεμόνας της ιστορίας ήταν ο Προγονάς (12ος αι.) (ελληνικό όνομα !)
    https://en.wikipedia.org/wiki/Progon,_Lord_of_Kruja

    Ο γιος του λεγόταν Γκίνης (Gjin).
    https://en.wikipedia.org/wiki/Gjin_Progoni

  109. Ριβαλντίνιο said

    Για το αρβανίτικο όνομα σχετικά είναι τα

    Gjon, Gjok, Gjin, Gjovan, Gjovalin, Johan, Jovan, Ivan
    https://en.wikipedia.org/wiki/Gjoni

  110. ΓΑΛ(ι)ΛΕΟΣ ΣΚΟΡΔΑΛΙΑ said

    99 Περίεργο γλωσσικά αυτό με τον υπολοχαγό-υποπλοίαρχο! Μού θύμισε την κιν/φική ταινία με την Μέρυλ Στρηπ που ο τίτλος της στα ελληνικά όταν είχε προβληθή στην πατρίδα ήτανε «Η ερωμένη του Γάλλου Υπολοχαγού» μολονότι επρόκειτο για Υποπλοίαρχο. Λέτε να υπάρχει κανένα μπέρδεμα με ξενικούς όρους κι εδώ; «Λ(ι)ουτέναντ», «Λεφτέναντ», και τίποτα τέτοια σχετικά;

  111. Τώρα που διάβαζα αυτά τα ωραία που έχετε γράψει όλοι για το Τάληρο/Τάλιρο θέλω να μοιραστώ μια μικρή ιστορία για το αγαπημένο μου τάλιρο. Ξεκίνησα να μαζεύω νομίσματα πολύ μικρός και ήταν κυρίως αυτή η συλλογή και τα γραμματόσημα βέβαια που με έκαναν να αγαπήσω την ιστορία, την γεωγραφία και τα ταξίδια αργότερα. Μέσα στη δικτατορία 8 χρονών ξεκινάω την μικρή μου συλλογή με ότι μας είχε μείνει από τα οικογενειακά γερμανικά πφένιχ και ότι ελληνικό νόμισμα μπορούσα να βρω. Τα ελληνικά όμως όλο κάτι βασιλιάδες είχανε . Όλο βασίλειο της Ελλάδος, ο ένας βασιλιάς από εδώ, πέντε μαζί από εκεί. Μόνο της χούντας είχανε τον φοίνικα. Να όμως που βρήκα ένα τάλιρο του 1930 με Φοίνικα επάνω και έγραφε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ . (Ιδέα δεν είχα για τα πως και τα γιατί της ιστορίας). Ε αυτό το τάλιρο έγινε το αγαπημένο μου.

  112. Ανδρέας said

    96. «κουτσουνάρι είναι το σημείο,το στόμιο της πηγής που τρέχει από κάποιο,μικρό, ύψος το νερό.»

    αν αλλάξουμε το αρχικό κου με τσου 😀

  113. Ανδρέας said

    111 είναι και ασημένιο

  114. sarant said

    111 Πολύ ωραίο, αν γράψω άρθρο θα σου πάρω τη φωτογραφία!

  115. 114. Αν γράψεις άρθρο θα σου φτιάξω καλύτερη (γιατί αυτή τη βρήκα στα γρήγορα) ή μπορεί να σου φωτογραφίσω και αυτό που έχω

  116. Ριβαλντίνιο said

    Αν το Γκιων είναι αλβανικό https://en.wikipedia.org/wiki/Gjon στην Δύση θα πήγε με τους Ελληνοαλβανούς μισθοφόρους.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Stratioti

    Μέχρι και στην Γαλλία πήγαν. https://en.wikipedia.org/wiki/Stratioti#France

  117. IN said

    106: Κάποια πράγματα έχετε μπερδέψει. Από την προσχώρηση της Ελλάδος στην Λατινική Νομισματική Ένωση η δραχμή έπαψε, ουσιαστικά, να έχει σταθερή αντιστοιχία σε ασήμι (άργυρο). Κάποια στιγμή στην δεκαετία του 1920 ορίστηκε σταθερή ισοτιμία της δραχμής σε χρυσό που γρήγορα όμως ακυρώθηκε στην πράξη με την πτώχευση του 1932 και τους συναλλαγματικούς περιορισμούς που, λόγω της Παγκόσμιας Οικονομικής Κρίσης είχαν καθιερωθεί ήδη από το προηγούμενο έτος (1931). Αργότερα, η δραχμή αυτή απαξιώθηκε πλήρως λόγω κατοχής και το 1944 εισήχθη νέα δραχμή, η οποία ήταν συνδεδεμένη με το χρυσό (όχι τον άργυρο) κι αυτό μόνον έμμεσα. Στα πλαίσια του μεταπολεμικού παγκοσμίου νομισματικού συστήματος, το λεγόμενο του Μπρέτον Γουντς, η ισοτιμία όλων των νομισμάτων καθοριζόταν σταθερή με το δολάριο (υποκείμενη όμως, περιοδικά, σε αναθεώρηση, δηλ. υποτίμηση ή ανατίμηση). Το δολάριο είχε, με τη σειρά του, σταθερή ισοτιμία με το χρυσό (1 ουγγιά χρυσού = 35 δολάρια, αν καλά θυμάμαι). Το 1953, προ υποτιμήσεως Μαρκεζίνη, η τιμή του δολαρίου ήταν 15.000 δραχμές .Με την υποτίμηση η τιμή διπλασιάστηκε και έγινε 30 χιλιάδες δραχμές ένα δολάριο και στη συνέχεια, το 1954, κόπηκαν τρία μηδενικά και η τιμή έγινε 1 δολάριο = 30 δραχμές. Η ισοτιμία αυτή κράτησε ως το 1973 περίπου, που κατέρρευσε το σύστημα των σταθερών ισοτιμιών του Μπρέτον Γουντς και η ισοτιμία έγινε κυμαινόμενη – και πήρε την κατιούσα, λόγω χρόνιων προβλημάτων της Ελλάδος στο ισοζύγιο πληρωμών. Δεν έχω ιδέα ποια ήταν η διεθνής τιμή του αργύρου το 1953 αλλά αμφιβάλλω πολύ αν ισχύει η ισοτιμία που λέτε – αλλά ακόμη κι αν ίσχυε, αυτό θα ήταν καθαρά θέμα τύχης και στιγμιαίο αφού, σε αντίθεση με τον χρυσό, ο άργυρος δεν είχε σταθερή τιμή ούτε καν σε δολάρια.

  118. IN said

    111: Αν δεν κάνω λάθος, το τάλιρο του 1930, που βάλατε, είναι αντίγραφο του Φοίνικα του Καποδίστρια.

  119. Ριβαλντίνιο said

    Και η Κύθνος φουλ από Αρβανίτες.

  120. Aladanos said

    Το Γκιων υπάρχει και στην Τήνο. Δεν είναι συχνό όμως

  121. gpoint said

    #117

    Οντως η τιμή πριν ήταν 15 (νέες) δραχμές κι έγινεμετά τριάντα, λάθος μου Ομως
    Το ασημένιο αμερικάνικο δολλάρια και το ασημένιο πεντόδραχμο είχαν ακριβώς το ίδιο βάρος σε ασήμι
    Αλλη η ισοτιμία στα χαρτονομίσματα που αλλάζει και άλλη των νομισμάτων που εξαρτάται πέρα της ονομαστικής τιμής από την ποσότητα και ποιότητα του μετάλλου που περιέχουν.
    Οπως γνωρίζετε γι αυτό εξαφανίσθηκαν τα ασημένια 20άρικα του 54 όταν η αξλία τους σε ασήμι υπερέβη τις 20 δραχμές ή οι πενταροδεκαροεικοσάρες του 54 όταν γίνανε πιο φτηνές από τις αντιστοίχου μεγέθους ροδέλλες
    Πληροφοριακά τα πενηνταράκια μετανάστευσαν κατά τσουβάλια στην Αμερική για να τροφοδοτούν τα (άπειρα) μηχανήματα αυτόματης πώλησης με dimes

  122. Ιάκωβος said

    48, Corto Maltese
    Αφού υπάρχει φάρα Αλβανική με το επίθετο Γκιόν και δεδομένου ότι μάλλον δεν υπάρχει Αλβανικό όνομα χωρίς το αντίστοιχό του στα Ελληνικά, αν δεν έχουμε επιβεβειωμένο ιστορικό στοιχείο,οι πιθανότητες το επίθετο να προέρχεται από κάτι άλλο,Guy, Guye,Guyon κλπ είναι μηδαμινές.

    Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η ετυμολογία της αγγλικής λέξης guy, που την έμαθα πριν λίγες μέρες. Προέρχεται από τον Guy Fawkes αυτοπροσώπως. Για την ακρίβεια από τον Guy, το σκιάχτρο που φτιάνουν τα παιδάκια στην Αγγλία την 5th of November( remember, remember) και πριν τον κάψουν σου ζητάνε -Penny for the guy, sir.

    Κάποια στιγμή σήμαινε τον ατσούμπαλο νέο Μετά my Guy σήμαινε ο κολλητός μου, και τέλος πήρε τη σημασία που έχει σήμερα.

  123. Spiridione said

    122 Το αλβανικό Γκιόν είναι το αντίστοιχο ελληνικό όνομα Γιάννης
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CE%B9%CF%8C%CE%BD_%CE%9A%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B9
    Αντίστοιχο επώνυμο ασφαλώς είναι ο Γκιώνης.

  124. giorgos said

    Γράψας . Ενα όνομα πού συναντάται κυρίως στήν Λευκάδα καί πού είναι αλβανοιταλικής προέλευσης .
    » …εύθύς ώς ή Λευκάδα περιήλθε στούς Τούρκους , οί πρώην γηγενείς πληθυσμοί — άλλοι εύρισκόμενοι πρό τών Βενετών έκεί καί άλλοι έποικήσαντες διά τής Ιταλίας άργότερα (τέτοια π.χ. ή μέ πυρήνα τήν οίκογένεια Γράψα-Παπαναστάση έλληνικής καταγωγής μεγάλη οίκογένεια Γράψα στό χωριό Εξάνθεια , άποτελούσα κλάδον τής οίκογενείας τού γνωστού ίταλού πολιτικού καί φιλοσόφου An . Gramci — καί οί δύο αύτές φάρες μετώκησαν άπό τήν περιοχή Γράψι (Gramsh) τής σημερινής Αλβανίας ) — άπετραβήχθησαν στά μέσα χωριά τού νησιού , τοποθεσίες μέ ίσχυρή φυσική όχύρωση , όπου μάλιστα έπήραν καί τούς Αγίους των μαζί (π.χ. ό μή περιλαμβανόμενος στό όρθόδοξο άγιολόγιο Αγ. Δονάτος στό χωριό Εγκλουβή ) .

  125. Λ said

    Το ποταυρίζουμαι το λέμε κι εμείς οι κουμπάροι. Μου αρέσει ιδιαίτερα η προστακτική: Ποταυρίστου!π.χ. ποταυρίστου να μου τανήσεις (= άπλωσε το χέρι σιυ να με βοηθήσεις).

  126. Λ said

    Η Παπαδιαμαντοπούλου είναι και στην κυριολεξία πολύ μακρύς δρόμος.

  127. Λ said

    Επίσης λέμε ποταύρισ’ μου το τάδε αντικείμενο

  128. Ευάγγελος said

    Καλησπέρα σας
    Μια που πολλά από τα σχόλια στο σημερινό θέμα αναφέρονται σε ονόματα οδών,ας μου επιτραπεί ένα ερώτημα και όποιος μπορεί ας βοηθήσει…Πόσο συνηθισμένο είναι να δίνονται σε οδούς ονόματα ανθρώπων εν ζωή.
    Αν έχει δοθεί απάντηση παλαιότερα στο ιστολόγιο,συμπαθάτε με…το παρακολουθώ κάποιους μήνες τώρα.

  129. Corto Maltese said

    122 (Ιάκωβος), 123 (Spiridione), 116 (Ριβαλντίνιο) κλπ

    Συμφωνώ. Αυτό έγραψα και εγώ στην αρχή. Το Γκιων μου πάει για αρβανίτικο (και το Βλων για βλάχικο).
    Το μόνο ερώτημα είναι πού χάθηκαν οι ελληνικές καταλήξεις (Γκιώνης – Βλώνης). Δεν ξέρω άλλο αντίστοιχο παράδειγμα στα αρβανίτικα. Όλα τα επώνυμα που ξέρω έχουν ελληνικές καταλήξεις.
    Και μας μπερδεύουν οι μαρτυρίες που παρατέθηκαν στα σχόλια για τον Γάλλο πρόξενο Γκιων στα σχολια 42 και 80.

  130. Λ said

    Όταν χασμουριώμαστε εμείς δεν ποταυριζόμαστε αλλά ποκνιαζόμαστε

  131. Ὄμμα τὸ γλυκὺ καὶ τὸ στόμα σου πῶς μύσω Λόγε;

    Επιθεωρητοῦ Δημητρίου Μισυρλῆ στὴν Θεσσαλονίκη (29 μὲ τὰ κενά)

  132. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    115: Αν κάνεις τον κόπο, στείλε στο sarantπαπάκιpt.lu να βάλω κάτι από βδομάδα.

    122 Πάντως, μια και λέει ο Τριανταφυλλίδης ότι είναι ιταλικής προέλευσης δεν θα το απέρριπτα. Υπάρχει και ο Γκιώνης

    123 Με πρόλαβες

    124 Ώστε ο Γράψας και ο Γκράμσι είναι ίδιο σόι; Πολύ-πολύ ενδιαφέρον!

    128 Είναι πολύ ασυνήθιστο να δίνεται όνομα ζώντος σε δρόμο, αλλά νομίζω ότι έχει συμβεί

  133. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    131. Nαι μπράβο! από τα Εγκώμια

  134. ἔχει δοθῆ ὄνομα ὁδοῦ πρὸς τιμὴν τοῦ νῦν Πατριάρχη Κων/πόλεως Βαρθολομαίου.

    Σπάνιο εἶναι καὶ τὸ ἄγαλμα κάποιου ζωντανοῦ, ὄπως π.χ. συνέβη μὲ τὸ κεφάλι τοῦ Σβορώνου.

  135. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    οδός Αρματολών και κλεφτών, πολύ αστείο μου φαινόταν.
    Προεστών και δημογερόντων δεν υπάρχει ε; 🙂

    Προ ημερών τρώγαμε σ΄ένα κρητικό φαγάδικο στους Αμπελόκηπους κι έλεγα σε μια φίλη στο τηλέφωνο να ρθει από την οδό Πουλίου κλπ οπότε ένας θαμώνας (ο τύπος που σιγοπίνει μόνος στη γωνιά ή δίπλα στην πόρτα) με διορθώνει θυμόσοφα,με βαθειά «κρασάτη» φωνή : Πούλιου λέγεται ο δρόμος.

  136. Corto Maltese said

    Για αρβανίτικα χωριά και επώνυμα της Ιταλίας θα βρείτε πληροφορίες εδώ:

    http://blog.aacl.com/the-albanian-nation/albanians-in-italy/a-fragmented-people-2/villages/region-of-calabria/

    Στα Καλαβρέζικα χωριά, μαζί με ονόματα τύπου BELLUSCI, CAPPARELLI, POLICASTRO, PELLICANO, PAPA, PAPADÀ κλπ βρίσκουμε και…FERRARI!

  137. sarant said

    135 Ωραίο το ανέκδοτο. Καλό το φαγάδικο;

  138. Πέπε said

    Καλησπέρα. Μερικά σχόλια μόνο για το άρθρο, γιατί τέτοια ώρα που μπαίνω έχει ήδη 131 σχόλια και θα τα διαβάσω μετά.

    α) Αποταυρίζομαι:
    Κι εγώ πίστευα ότι είναι λέξη του Καζαντζάκη, αλλά διαπίστωσα ότι στην Κρήτη λέγεται, και μάλιστα και από ανθρώπους με ελάχιστα ιδιωματική εμιλιά.

    β) Μύω:
    Υπάρχει και το ιδιόρρυθμο σύνθετο «καμμύω» (καταμύω), που σημαίνει μισοκλείνω τα μάτια για να δω καλύτερα. Αν και είναι όχι απλώς αρχαίο αλλά αρχαϊσμός ακόμη και για τους κλασικούς αρχαίους, παραδόξως λέγεται ακριβώς έτσι στα σημερινά καρπάθικα: ίδια μορφή, ίδια σημασία, μαζί με τα δύο μ που προφέρονται ξεχωριστά.

    γ) Τάλιρο:
    Για λίγα χρόνια (41 είμαι) δεν πέφτω μέσα στο δείγμα των ερωτωμένων. Πάντως, μέχρι και τα φοιτητικά μου χρόνια άκουγα και έλεγα ταχτικά τη λέξη και με την έννοια «πέντε από οτιδήποτε», π.χ. βαθμός τάλιρο (πέντε). Τάλιρο λέγαμε και το πεντοχίλιαρο, καθώς και ό,τι κάνει πέντε χιλιάδες δρχ., π.χ. ένα τάλιρο βενζίνη. Όλα αυτά ήταν ελαφρώς μάγκικα. Απλό και κυριολεκτικό τάλιρο ήταν το πεντάδραχμο φυσικά.

    δ) Νταγλαράς – daglar:
    Για τον Νταλάρα δόθηκε βέβαια απάντηση, αλλά να πούμε λίγο για τον νταγλαρά. Στα τούρκικα νταγ (dag με καπελάκι) είναι το βουνό. Ο πληθυντικός είναι νταγλάρ, αλλά ο νταγλαράς δε βγαίνει από κει. Βγαίνει από το νταγλί, ορεσίβιος, βουνίσιος, που προφανώς θα πέρασε και στα ελληνικά (*νταγλής) και από κει πήρε τη μεγεθυντική και υποτιμητική συνάμα κατάληξη -αράς, ο τραχύς, χωρίς τρόπους, «που κατέβηκε από τα βουνά» που λέμε.

  139. Πέπε said

    @30: Μυωξός Έφη.

  140. Πέπε said

    Α, το ‘παμε ήδη…

  141. Λ said

    Τα μονόλιρα, πεντόλιρα τζαι πούντα;

  142. Πέπε said

    @119:
    Αν δεν απατώμαι, «ενεργούς» αρβανίτες σ’ εκείνα τα μέρη έχει μόνο η Άνδρος και, φυσικά, η Εύβοια. Στην Τζια, άρα πιθανώς και στην Κύθνο, υπάρχουν κάποιες αναμνήσεις όπως αρβανίτικα τοπωνύμια, αλλά ο πληθυσμός είναι από [δεν ξέρω πόσων] γενεών πλήρως αφομοιωμένος και γλωσσικά και με κάθε άλλο τρόπο.

  143. IN said

    135 β: Πούλιος συνηθισμένο επώνυμο στη Δ. Μακεδονία, που νομίζω προέρχεται από το βαφτιστικό Πούλιος (δεν νομίζω να χρησιμοποιείται πια). Αναρωτιέμαι ποιος Πούλιος και γιατί τιμήθηκε με οδό στο όνομά του. Πάντως, το google βγάζει πολλές εγγραφές καταστημάτων κλπ. που δίνουν την διεύθυνσή τους ως «Πουλίου Χ» στον συγκεκριμένο δρόμο. Άρα, αν μη τι άλλο, δεν είσαι η μόνη που έκανες λάθος.

  144. Λ said

    Κι εγώ Πουλίου το ήξερα το επίθετο μέχρι σήμερα

    https://larnacainhistory.wordpress.com/2011/05/25/125-%CE%B7-%CF%83%CF%84%CF%85%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%AE-%CE%B4%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CF%86%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%BA%CE%B1%CF%80%CE%BF/

    https://www.google.com.cy/#q=%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%85+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%AC

  145. Ευάγγελος said

    #132 (τέλος)
    #134
    Ευχαριστώ πολύ.
    Συνεπώς μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ο Πάριος είναι ο μόνος Ελλην πολίτης που έχει αυτό το προνόμιο….Ο Βαρθολομαίος είναι ως γνωστόν Τούρκος πολίτης…..

  146. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    137. Το Ραέτι ,που κι εγώ δεν είχα ξαναπάει, είναι φαγάδικο, καθημερινής πνοής όπως κατάλαβα. Μεγάλες μερίδες,πολύ καλό κρασί μαρουβά, καλούς μπουμπουριστούς χοχλιούς, σταμναγκάθι πλούσιο, βοσκόπιτες (μυζιθρόπιτες) ,μαραθόπιτες,φυσικά γραβιέρα και κρεατικά όχι αμιγώς κρητικής κουζίνας (πετεινό με μακαρόνια,χοιρινό με σέλινο κλπ που δε φάγαμε για να ξέρω).Πήγαμε για οφτό (αντικριστό λέει) και βραστό με (γαμο)πίλαφο αλλά αυτά «κατόπιν παραγγελίας».Γενικά δεν απογοητευτήκαμε ή μάλλον, λέμε να ξαναπάμε.Είχα καιρό να φάω έξω,στην Αθήνα, τους μπουμπουριστούς -{χοχλιοί στο τηγάνι ,σβησμένοι με ξίδι και δεντρολίβανο} πολύ άνω του μετρίου.

  147. Λ said

    143. Πρέπει να είναι ο ταγματάρχης Δημήτριος Πούλιος της ΕΛΔΥΚ που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των δικοινοτικών ταραχών.

  148. giorgos said

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BD%CF%84%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%BF_%CE%93%CE%BA%CF%81%CE%AC%CE%BC%CF%83%CE%B9

  149. Λ said

    Έφη, εσείς λέτε ποκνιάζουμαι για το χασμουρητό μετά τεντώματος;

  150. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    143,144. Πούλιου(αφού είναι γραμμένο με κεφαλαία), το είπε το στοιχειό της ταβέρνας,δε σημαίνει ότι είναι έτσι.
    Εν τούτοις,το άκουσα με ικανοποίηση ως κρυφή τιμή στον ποιητή Λεφτέρη Πούλιο που αγαπώ 🙂

  151. Spiridione said

    Και στον Καραμανλή δεν είχαν δοθεί ονόματα οδών εν ζωή; Η Λ. Καραμανλή εκεί προς το Μενίδι ας πούμε.

  152. Ιάκωβος said

    Καμμύω, ναί. Υπάρχει και στα κρητικά, -Τι μου μισοκαμείς; ή μισοκανείς ή και μιτσοκανείς.

    Τι με κοιτάς με μισόκλειστα μάτια, δηλαδή επιθετικά ή ειρωνικά.

    Έχω σκεφτεί ότι από την ίδια έκφραση του προσώπου έχει βγεί το -Τι μου κάνεις τον Κινέζο; Πχ, Σε κατηγορώ ότι μου χρωστάς πεντακόσια Ευρώ ενώ εσύ δεν το θυμάσαι. Θα μισοκλείσεις τα μάτια και θα πεις -Πόοοοσο; Οπότε η απάντηση θα είναι αυτή.-Τι μου κάνεις τον Κινέζο, τόσο είναι. 🙂

  153. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    149.Λ. ποκνιάζουμαι; Μπα ,αποταύρισμα λέμε κι αν γίνεται με ηχηρό χασμουρητό, σκυλομουργιό! 🙂
    σ.σ.Πριν το αναρτήσω τεντώθηκα μετά χασμουρητού-ως γνωστόν δεν είναι να το μελετάς και τέτοια ώρα μάλιστα,σερί από το χάραμα 🙂

  154. Λ said

    Μιτσοκαμμώ σημαίνει κλείνω το ένα μάτι, κοιτώ με νόημα, όπως τη μαμά της Ελίζαμπεθ Μπένετ.

  155. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    152. Ώπα! το καμνιώ; (κλείνω ή κλείνουν τα μάτια μου) είναι το καμμύω; Άλλο απρόσμενο θάμα και τούτο.
    Άλλος τη θέλει όμορφη
    κι άλλος τη θέλει νάχει
    κι άλλος καμνεί τα μάτια ντου
    και παίρνει όποια του λάχει.

  156. Λ said

    Αλήθεια, πού και πώς είναι ο Γς; Γιατί δεν είναι παρών απόψε;

  157. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Και το ποιητικότερο : Καμνιουλίζω, πάει να με πάρει ο ύπνος κι ανοιγοκλείνω νυσταλέα τα μάτια.

  158. Λ said

    Η μοναδική γκουγκλιά που υπήρχε στο διαδίκτυο για το ποκνιάζουμαι:

    Η ευαίσθητη σε νεοφασιστικές εξάρσεις Δρακούνα, μόλις ξύπνησε, ποκνιάστηκε, και ήπιε τον πρώτο καφέ της

  159. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    151. Σα να θυμάμαι ότι και η Ανδρέα Παπανδρέου, στην πλατεία Χαλανδρίου,δόθηκε προ του θανάτου του.

  160. Λ said

    Ωραίο το καμνιουλίζω. Εμεις λέμε ποκαματώ.

  161. Λ said

    Ο Παπανδρέου, Μακάριος και ο Γρίβας λοιπόν.

  162. ΓΑΛ(ι)ΛΕΟΣ ΣΚΟΡΔΑΛΙΑ said

    Απορώ, όμως, πώς έγινε τόση μεγάλη συζήτηση για τον άγνωστο Γκιών και κανένας σας δεν θυμήθηκε συνειρμικώς να μνημονεύσει τον πασίγνωστο (μακαρίτη, δυστυχώς, από χρόνια) ηθοποιό Γκιωνάκη! Να υπάρχει, άραγε, κάποια σχέση στις δυό αυτές οικογένειες;

  163. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Ακούγοντας παράλληλα ειδήσεις:
    Την απόφαση (για κλήτευση του υπουργού) πήρε η προεδρεύων κυρία Χριστοδουλοπούλου λέει στο ρίαλ ράδιο η δημοσιογράφα-ανταποκρίτρια Άννα τάδε.»Η προεδρεύουσα μπλα μπλα»,διόρθωσε έμμεσα ο Μπογιόπουλος μετά.
    Περί Πανουσιάδας ο λόγος και ξέσπασαν όλοι σε γέλια ότι θέλει να συναντήσει τον πρωθυπουργό σ΄ένα δωμάτιο.
    Ωχ παναγία μου τέτοια απογοήτευση με τον Πανούση

  164. Πάνος με πεζά said

    Kαι με ποιό ιστορικό γεγονός συνδέεται η οδός Παπαδιαμαντοπούλου (που πράγματι, τελειώνει πίσω από το Μπάντμιντον);

  165. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Κανιόρος,ο λύχνος που ίσα που σιγοφωτίζει. Κανιορίζει δηλαδή/Το ίδιο και άνθρωπο,συνώνυμο του στραβούλιακα που λέμε.
    Σκέφτηκα μήπως αντί του καμνιόρος

  166. smerdaleos said

    @108, Ριβαλντίνιο: Τα Γκιων-Γκιν-Γκίνης ίσως έχουν κάποια κοινή λατινική ρίζα.
    —-

    Κανονικός σχηματισμός από το λατινικό Iohànnes = Ιωάννης είναι το αλβανικό Gjon.

    Johannes > Johan > Joan > Juan > Jon > Gjon

    1) H εξέλιξη j>gj είναι όπως στα

    iūnctūra > jymptyra > gjymtyrë (η τροπή nct > npt > mpt > mt είναι τυπική της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής, δηλαδή του προγόνου της Ρουμανικής και της Βλαχικής, λ.χ. strictus > *strinctus > βλαχικό strimtu)

    https://en.wiktionary.org/wiki/gjymtyr%C3%AB

    https://en.wiktionary.org/wiki/strimtu#Aromanian

    iūdicāta > jyδikàta > gjykatë

    https://en.wiktionary.org/wiki/gjykat%C3%AB

    2) Η εξέλιξη ua > uo > o είναι όπως στα παρακάτω δαλματικά δάνεια της Αλβανικής:

    campàna > δαλμ. campna > campuona > αλβ. këmborë (ύστερα από τον τοσκικό ρωτακισμό του μεσοφωνηεντικού n>r, λ.χ. Αυλώνα > τοσκ. Vlorë ~ γκέγκ. Vlonë)

    https://en.wiktionary.org/wiki/campuona

    admissàrius > *armissàrius = «επιβήτορας» > δαλμ. διφθογγοποίηση του τονισμένου /à/ *armisrius > *armisrius > αλβ. (h)armeshor

    https://en.wiktionary.org/wiki/hamshor

    O ρουμανικός τύπος διατηρεί το /α/ αδιφθογγοποίητο, αλλά διαλεκτικά παρουσιάσει το ίδιο προθετικό αρκτικό /h/ όπως και ο αλβανικός.

    https://en.wiktionary.org/wiki/arm%C4%83sar

    Όποιος ενδιαφέρεται για την Δαλματική διφθογγοποίηση του τονισμένου à>uà>uò>(o) έχω κάνει μια ανάρτηση για το θέμα.

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/08/07/%ce%b7-%ce%b4%ce%b1%ce%bb%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b4%ce%b9%cf%86%ce%b8%ce%bf%ce%b3%ce%b3%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%af%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%cf%83/

  167. Ευάγγελος said

    #151
    #159
    Συνεπώς-επιμένω εγώ-στην ερώτηση (εκατομμυρίου) ποιός Ελλην πολίτης μπορεί σήμερα να πίνει το καφεδάκι του κάτω από πινακίδα
    δρόμου που φέρει την ονοματάρα του,η σωστή απάντηση είναι Γιάννης Βαρθακούρης (Πάριος)…….
    Έλεος ρε παιδιά…..πες τε μου πως είναι λάθος…..

  168. Spiridione said

    Αυτό το Βλών πραγματικά πολύ μυστήριο επώνυμο. Στον Πανδέκτη (στους λειτουργούς της εκπαίδευσης τον 19ο αιώνα) έχει έναν Βλών Αχιλλέα που γεννήθηκε το 1872 κατά σύμπτωση πάλι σε χωριό ονόματι Ζάρκο, στην Κρήτη αυτή τη φορά.
    http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/131517

  169. Earion said

    Δεν έχω αμφιβολία ότι το Γκιων είναι αρβανίτικο, αφού Gjon είναι το αλβανικό για το Γιάννης. Το κυκλαδίτικο Guyon δε έχει σχέση, προέρχεται από τα γαλλικά, είναι υποκριστικό του Guy/Gui . Το Βλων υποψιάζομαι ότι έχει προέλθει από κάποια κώφωση άτονου φωνήεντος, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ τον αρχικό τύπο.

    Την αχιβάδα γράφει με γιώτα στο λεξικό του ο Κριαράς.

  170. Ριβαλντίνιο said

    @ 142 Πέπε
    Α, τότε αποσύρω το ¨φουλ¨. Δεν θα ήταν πολλοί.

    @ 166 smerdaleos
    Σ’ευχαριστώ πολύ !!! Όπως πάντα διευκρινιστικότατος και αναλυτικότατος !

  171. gpoint said

    # 134

    Και του Κούδα είχνε φτιάξει άγαλμα και το σπάσανε τα σκουλήκια οι Αρειανοί !!!

  172. IN said

    144: και επόμενα: αν όντως προς τιμήν του ταγματάρχη που σκοτώθηκε στην Κύπρο είναι η οδός, τότε Πούλιου λέγεται: «Ο ταγματάρχης Δημήτριος Πούλιος καταγόταν από το Μαυρέλι Καλαμπάκας και σκοτώθηκε στην Κύπρο τον Μάιο του 1964.» Υπάρχει και πλατεία Πούλιου στα Τρίκαλα. Από εδώ: http://www.trikalacity.gr/node/13813

    Προφανώς οι Κύπριοι διαβάζουν την ονομαστική Πού-λ-ι-ος και κατεβάζουν τον τόνο στη γενική (Πουλίου).

  173. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    168. στην Κρήτη και δη ανατολικά, είναι η Ζάκρος:
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%96%CE%AC%CE%BA%CF%81%CE%BF%CF%82
    Σ’ αυτήν την περιοχή (της Σητείας) πάντως υπάρχει το επώνυμο Βλοντάκης.

  174. Πάνος με πεζά said

    Υπάρχει όμως και στην Αθήνα οδός Πουλιου, κάθετη στην Αλεξάνδρας ψηλά (στην πρώην La Pasteria), και αυτή δεν ξέρουμε πού τονίζεται…

  175. Πάνος με πεζά said

    Κι απ’ ότι βλέπω, Πουλίου τη βρίσκω όπου τη βρίσκω τονισμένη… Μήπως είναι πάλι για κάποιον Πούλιο, με αναίτιο κατέβασμα τόνου, κατά το «Βε-ί-κου»;

  176. Spiridione said

    173. Ναι, τη Ζάκρο θα εννοούν.

  177. Λοιπόν, αν κι έχω περάσει τους 30 Μάηδες, αλλ’ όχι τα 40 καλοκαίρια, θα έλεγα ότι χρησιμοποιώ εξίσου το τάλιρο με το πεντάευρο. Παλαιότερα, στην Κρήτη, μάλλον τάλιρο έλεγα περισσότερο. Τη τελευταία οκταετία, στην Κύπρο, ακριβώς επειδή εδώ δεν πολυχρησιμοποιείται, λέω πεντάευρο, ενώ το τάλιρο μόνο όταν μιλώ με άλλους καλαμαράδες 🙂 .

    Ο στρατηγός Ιωάννης Σ. Αλεξάκης (https://el.wikipedia.org/wiki/Ιωάννης_Σ._Αλεξάκης) είχε γράψει ένα βιβλίο για την οικογένεια των Αλέξηδων. Πιθανόν να έχει στοιχεία για την ετυμολογία του επωνύμου, αλλά δεν το έχω πρόχειρο, είναι στη βιβλιοθήκη στο πατρικό μου, στην Κρήτη.

  178. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Αξίζει χίλια τάλιρα
    μικρή μου η ματιά σου
    μα δεν αξίζει μια δραχμή
    η άπονη καρδιά σου.
    Μαντινάδα τουλάχιστον 40 χρόνων

  179. Λ said

    Η κουκουβάγια/ γκιώνης, που εμείς λέμε θουπίν, πώς ετυμολογείται; Δεν πιστεύω να έχει σχέση με τον Johannes/ Hovhannes/ Γιάννη.

  180. Αιμ said

    Κάπου έχω διαβάσει ότι ο Νταλάρας άλλαξε το όνομα του για να μην τον συνδέουν με τον πατέρα του ο οποίος φεροτανε άσχημα στην οικογένεια ή κάπως έτσι.
    Πάντως όχι χάριν ευφωνιας θέλω να πω αν και όντως είναι πιο ευφωνο εδώ που τα λέμε.

    Υ.Γ. Με έχετε καταστρέψει ! 2 ώρες να διαβάσω άρθρο και σχόλια !
    χαλάλι σας

  181. leonicos said

    Νήσου Ρω και Νήσου Κω. Δεν λένε σκέτο Κω και Ρω

    Επώνυμο Ψας

    το έχω ξαναγράψει.

  182. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    1) Μοί προξενεί αλγεινήν εντύπωσιν η μακαρία αμεριμνησία σας… Το Ρωμέικον χάνεται κι εσείς επιδίδεσθε εις φιλολογικάς συζητήσεις και χειρωνακτικάς εργασίας που εδόξασαν τον προπάτορά μας Αυνάν: Εδώ και ολίγας ώρας, κι ενώ υμείς κοιμάσθε τον νήδυμον, εις όλον τον Τουρκικόν Τύπον πρώτη είδησις είναι ότι ο Αρχηγός του Γένους μας, Βαρθολομαίος Αρχοντώνης, εκέρασε τον Αλέξιον Τσίπραν τούρκικον καφέν, όπερ (κατά τους Οθωμανούς) σημαίνει ότι ο πρωθυπουργός του Ρωμέικου ανεγνώρισε ότι ο καφές που πίνουν οι Ρωμιοί είναι τούρκικος!..

    Ιδέστε τα πρωτοσέλιδα της «Ζαμάν» και της «Χουριέτ» αν δεν πιστεύητε τον γερο-Βάταλον…

    2) Με την ευκαιρίαν, προσφέρω το μνημειώδες σύγγραμμα του Ηλία Πετροπούλου «Ο τούρκικος καφές εν Ελλάδι (εκδόσεις «Γράμματα» 1979) από το οποίον αποσπώ ωρισμένα αποσπάσματα που ίσως σοκάρουν κάποιους Ρωμιούς αναγνώστας. Διό και μισούν θανασίμως τον μακαριστόν Πετρόπουλον ο παπα-Μεταλληνός και η κλίκα του (ρωτήσατε τον εδώ εγκάθετόν του κ. Ριβαλδίνιο να σας το επιβεβαιώση…)

    ΕΧΟΜΕ ΚΑΙ ΛΕΜΕ:

    Α) Το ρέψιμον την ώραν του καφέ εθεωρείτο ιδιαιτέρως τιμητικόν διά τον αμφιτρύωνα, αλλά το κλάσιμον απηγορεύετο εντελώς

    Β) Ο Κυριάκος Σιμόπουλος επιβεβαιώνει ότι κατά την καφεποσίαν, το θορυβώδες βήξιμον μετά φτυσίματος ροχαλών εις το δάπεδον εθεωρείτο πρώτης τάξεως κιμπαριλίκι μέχρι το 1900.

    Γ) Όλη η τέχνη του τούρκικου καφέ έγκειται εις το αργόν ψήσιμον

    Δ) Μέχρι προσφάτως, ήτο πολύ συνηθισμένον το φαινόμενον αυτός που σού έφτιαχνε καφέν (αν δεν σε συνεπάθει…) να πτύη μέσα εις το μπρίκι.

    Ε) Το λεξικόν του Σκαρλάτου Βυζαντίου δεν έχει κανέν λήμμα σχετιζόμενον με τον καφέν

    Στ) Μόνον οι ρατσισταί ενοχλούνται από την ονομασίαν «τούρκικος καφές»

    Ζ) Ο συγγραφεύς της θρυλικής «Βαβυλωνίας» Δημήτριος Βυζάντιος (1790-1853) απεκάλει τον καφέν «νηφοκοκκόζωμον» αλλά η ονομασία δεν έπιασε…

    Μετά πάσης τιμής
    Γέρων Βάταλος

  183. Λ said

    Είναι και εκείνο το ανέκδοτο για το Μεξικανό πυροσβέστη που ονόμασε τον πρώτο του γιο José (Hose A) και το δεύτερο Josbi (Hose B).

  184. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    138
    Πολύ ζουμερό σχόλιο. Πάντως για τον νταγλαρά ο Πετρούνιας (ΛΚΝ) λέει:
    τουρκ. dağlar πληθ. της λ. dağ `βουνό΄ -άς, από φρ. όπως dağlar kadar “σαν τα βουνά”, δηλ. τεράστιος, dağlar anasι για μεγαλόσωμη γυναίκα

    146 Μερσί

    151 Μάλλον σωστά θυμάσαι

    167 Πού είναι αυτή η οδός;

    168 Η σύμπτωση είναι φοβερή!

  185. Πάνος με πεζά said

    @181 : Δε θα το έλεγα…
    https://www.instantstreetview.com/@38.062206,23.756798,-161.58h,-13.81p,1z

  186. Δημητρης said

    165 …….άνθρωπο,συνώνυμο του στραβούλιακα που λέμε.

    Εντάξει, ας εκφραζόμαστε πιο κομψά. Σε ανθρώπους αναφερόμαστε.

  187. smerdaleos said

    @179, Λ: Η κουκουβάγια/ γκιώνης, που εμείς λέμε θουπίν, πώς ετυμολογείται; Δεν πιστεύω να έχει σχέση με τον Johannes/ Hovhannes/ Γιάννη.
    —–

    Και το ορνιθωνύμιο γκιόνης αλβανικό είναι (gjon = Otus Scops), αλλά δεν ξέρω αν έχει την ίδια ακριβώς καταγωγή με το όνομα Gjon. O Orel το ετυμολογεί από το ανθρωπωνύμιο Gjon, προφανώς ως ηχομιμητικό.

    https://en.wiktionary.org/wiki/gjon

  188. ΓΑΛ(ι)ΛΕΟΣ ΣΚΟΡΔΑΛΙΑ said

    182 Μάλλον …»Βυζαντινόν» καφέ θα είχε προσφέρει ο Πατριάρχης στον Τσίπρα για να τηρήσει την βυζαντινή εθιμοτυπία και οι τουρκαλάδες δημοσιογράφοι δεν έχασαν την ευκαιρία να ξεσπαθώσουν. Λέτε, όμως, ο πρωθυπουργός με την σειρά του για να τιμήσει την χειρονομία του (οικο)Δεσπότη να ετήρησε κι αυτός την εθιμοτυπία που περιγράφει ο αείμνηστος Πετρόπουλος και μάς υπενθυμίζετε;

    184 ( @167 ) Αυτό, κύριε Σαραντάκο, το γνωρίζω κι εγώ επειδή συνηθίζω να παραθερίζω εκεί: πρόκειται για τον παραλιακό δρόμο της Παροικιάς στην Πάρο, αυτόν που περνάει μάλιστα μπροστά από το Δημαρχιακό μέγαρο!

  189. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    186. Δίκιο έχετε.Δε λέγεται ασφαλώς κατά πρόσωπο.Κοντοστάθηκα ίσαμε να το γράψω και ταυτόχρονα γέλαγα γιατί έτσι μ΄έλεγαν τ΄αδέλφια μου που φόραγα γυαλιά από νωρίς. Δεν έχει μέσα μου οξύτητα περισσότερη από το βλακέντιο που επίσης λέγαμε
    Δε μου ΄ρχόταν τίποτα άλλο για τον κανιόρο που είναι αυτός που δε βλέπει καλά λόγω.

  190. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Για τον καφέ (ότι έχουμε κοινό καφέ) έγινε λόγος από τον Νταβούτογλου κατά την επίσημη δημόσια συνομιλία τους.

  191. Πέπε said

    @179, 187 (γκιόνης):

    Στη λαϊκή παράδοση, την ελληνική, το όνομα παρετυμολογείται από τη φωνή του πουλιού, στη λογική της δεκαοχτούρας, παρόλο που η φωνή του γκιόνη δε θυμίζει με κανένα τρόπο «γκιον». Εν πάση περιπτώσει, ήτανε λέει δυο αδέλφια που μετά από διάφορες περιπέτειες ο ένας χάθηκε και ο άλλος μεταμορφώθηκε σε νυχτοπούλι. Τον χαμένο τον λέγανε Αντώνη και ο άλλος τον φωνάζει και τον ψάχνει, Αντών’, Αντών’.

    Δεδομένου ότι όλη αυτή η ιστορία έχει κενά (τσίου > Αντώνης > γκιόνης – κάπως δεν πάει), δε θα απορούσα αν ήταν ολόκληρη μεταφερμένη από τα αλβανικά και αν, άρα, τον χαμένο αδελφό τον έλεγαν Γιάννη – Gjon.

  192. sarant said

    184 Κάπου το είδα γκουγκλίζοντας -είναι άραγε επίσημη ονομασία;

  193. Ευάγγελος said

    #184
    Η παραλιακή οδός της Παροικιάς στην Πάρο με τις καφετέριες και τα εστιατόρια φέρει το όνομα του «τραγουδιστή του έρωτα»
    Η τιμή αυτή του έγινε για την ¨προσφορά» του στον πολιτισμό και στην Πάρο και έλαβε χώρα πριν λίγα χρόνια,αν δεν κάνω λάθος,επι
    δημαρχίας Γ.Ραγκούση

  194. Παναγιώτης Κ. said

    @188. Άκουσα έναν επιχειρηματία καφέδων να τον λέει σμυρναίικο.

  195. Ευάγγελος said

    #193
    Επισημότατη….με κάτι πινακίδες να……
    Δεν έχω πρόχειρες φωτογραφίες…κάποια άλλη φορά….

  196. (185) Ούτε εγώ, τουλάχιστον στην Κυψέλη.

  197. Στρατος Βασδεκης said

    Παντως, Νικο, ο τυπος «μυωσις/η» λημματογραφειται σε ορισμενα λεξικα (Δημητρακος, Μπαμπινιωτης) καθως και http://apps.lexigram.gr/ellinognosiademo/thisavros.php#Hist2. Προκειται, οπως αναφερεται στο http://greek_greek.enacademic.com/106647/%CE%BC%CF%8D%CF%89%CF%83%CE%B7 , για αντιδανειο.

  198. 20, …Röntgenstraße…

    Ή Xstraße, για να είναι ο δρόμος με το μικρότερο επώνυμο!

  199. sarant said

    197 Δεν το ήξερα, ευχαριστώ!

  200. Στρατος Βασδεκης said

    @197 http://www.lexigram.gr/lex/enni/%CE%BC%CF%8D%CF%89%CF%83%CE%B7#Hist1

  201. Για το ασημένιο τάλιρο: ίσως γίνομαι σχολαστικός, αλλά λίγο τα μπερδέψατε και οι δύο (ο G πολύ).
    Μετά τη νομισματική αναστάτωση της Γαλλικής Επανάστασης με τα εξευτελισμένα ασινιάτα της (χαρτονομίσματα), ο Ναπολέων σταθεροποίησε το νόμισμα και καθιέρωσε το φράγκο, με περιεκτικότητα 4,5 γραμμάρια καθαρό ασήμι. Προηγουμένως, οι ΗΠΑ είχαν υιοθετήσει ως νόμισμά τους το δολάριο (βασικά το ισπανικό peso de ocho = 8 ριάλια, που κυκλοφορούσε ευρύτατα στην Αμερική τότε), με 24,1 γραμμάρια καθαρό ασήμι. Συνεπώς το δολάριο ισοδυναμούσε πράγματι με 5 φράγκα και κάτι, αλλά αυτό ίσχυε τον ΙΘ΄ αιώνα!
    Η Ελλάδα υιοθέτησε και αυτή το φράγκο των 4,5 g αργύρου ως εθνικό νόμισμα το 1867 — ευλόγως λοιπόν το 5δραχμο επονομάστηκε τάλιρο.
    Με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όλα τα φράγκα (γαλλικό, βελγικό, δραχμή) πλην του ελβετικού τα πήρε και τα σήκωσε. Στην πρώτη μεταπολεμική δεκαετία σταθεροποιήθηκαν στο 1/5 (το γαλλικό), στο 1/7 (το βελγικό) και στο 1/15 (η δραχμή) της προπολεμικής τους ισοτιμίας. Με τον Β’ Π. Π. η δραχμή εξανεμίστηκε τελείως: τον Νοέμβριο του 1944 ανταλλάχθηκαν 50 δισεκατομμύρια κατοχικές δραχμές προς μία νέα — που κι αυτή βέβαια, με όσα ακολούθησαν, κατρακύλησε και είχε φτάσει 15000 στο δολάριο το 1953, όταν ο Μαρκεζίνης, με μια γενναία υποτίμηση συνοδευόμενη από μέτρα ελευθέρωσης των εισαγωγών, τη σταθεροποίησε στο επίπεδο των 30000 για $1. Ένα χρόνο αργότερα, αφού είχε εξασφαλιστεί η σταθερότητα, κόπηκαν τρία μηδενικά και κυκλοφόρησαν τα πρώτα μεταπολεμικά κέρματα, με την κατατομή του βασιλιά Παύλου. Προφανώς, η ονομασία ‘τάλιρο’ για το 5δραχμο κέρμα (που είχε πάψει να κυκλοφορεί από τον πόλεμο) ήταν ακόμα ζωντανή στη μνήμη του κόσμου και εφαρμόστηκε για το νέο πεντάδραχμο.
    Το όντως ωραίο τάλιρο του Μεσοπολέμου με το φοίνικα ήταν νικέλινο και όχι ασημένιο, απλώς και μόνο γιατί είχε πολύ μικρή αξία προς τούτο. Αντιθέτως, ασημένια, αλλά τίτλου μόνο 500/1000 ήταν πράγματι το 10δραχμο (με το στάχυ) και το 20δραχμο (με την τριήρη) της ίδιας εποχής, όπως και το μεταπολεμικό 20δραχμο του 1960 με τον Ποσειδώνα. Εικόνες βλ. π.χ. εδώ.

  202. sarant said

    200 Άρα μάλλον επικρατει και στα καθ’ημάς ο «λανθασμένος» όρος -οποτε δεν είναι λανθασμένος. Ευχαριστώ Στράτο!

  203. Ώρα καλή στην παρέα. Κύριε Σαραντάκο ξεχάσατε τον Λασκαράτο! ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΤΑΛΑΡΑ ΤΑ ΛΕΝΕ ΤΑΛΑΡΑ http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/laskaratos_talara.html

    Στην Ικαρία:
    Ο Κοκόλης, από τους Φούρνους είχε έρθει επίσκεψη και χασμουριόταν.
    Η μάνα μου του λέει: νύσταξες κουμπάρε.
    Κοκόλης: Κα, όχι κουμπάρα, αλλά μου αρέσει να χαυρίζομαι.

  204. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    Καλημέρα σε όλους. Οι μύγες, τα αρχαία ποντίκια και οι μύες του σώματος (ό,τι θυμάμαι χαίρομαι!) συνδέονται με κάποιο τρόπο με το «μυ» που αναφέρεται στο κείμενο, της μύσης κα;

  205. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    201>>Για το ασημένιο τάλιρο
    Το φεγγάρι πάνωθέ μου
    ασημένιο τάλιρο
    και με το κορίτσι-Θε μου-
    πάμε για το Φάληρο 🙂

  206. Σωτήρς said

    Και εγώ γεννημένος το 1985 και το τάλιρο νομίζω το χρησιμοποιώ εξίσου με το πεντάευρω.

    Θυμάμαι σε συνέδριο τον Ylli Gjoni, εκπρόσωπο του αλβανικού υπουργείου Μεταφορών που είπε ότι είχε ελληνίδα γιαγιά και τα μίλαγε τα ελληνικά. Δεν ξέρω εάν το Ylli κολλάει πουθενά με τον Ηλία.

    Έχω και φίλο τούρκο ονόματι Deniz Dağli. Θαλάσσιος Βουνίσιος!

  207. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Καροτσέρη,καροτσέρη
    πόσα τάλιρα γυρεύεις
    να μας πας και να μας φέρεις

  208. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    203β. Ε λοιπόν,χαυρίζομαι λέγανε οι παλιοί το χασμουριέμαι.Το είχα αποξεχάσει.

  209. Ζμα· νόμιζα ότι ήταν τυπογραφικό λάθος, αλλά φαίνεται να είναι γεμάτη η Αργαλαστή
    Άραγε, Κοσμάς, που έγινε κάποια στιγμή Σμας, και μετά Ζμας;

  210. sarant said

    Ελα ντε; Πάντως υπάρχει και πανεπιστημιακός Αριστοτέλης Ζμας
    http://www.biblionet.gr/author/71355/%CE%91%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%B7%CF%82_%CE%96%CE%BC%CE%B1%CF%82

    (Και το επόμενο κουίζ είναι, ποιο ελληνικό επώνυμο αρχίζει από Ζμ-)

  211. Μαρία said

    209, 210
    Εκεί παίρνουν παραμάζωμα πολλά φωνήεντα 🙂
    Ρώτα τον http://www.euc.ac.cy/easyconsole.cfm/id/182/lang/el/c_id/286/dep/164

  212. Ναι, τον είχε βρει ο γούγλης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: