Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Κελεπούρι και εμπόριο

Posted by sarant στο 27 Ιανουαρίου, 2016


Τις προάλλες είχα μια συζήτηση (μέσω ηλεμηνυμάτων) με τον φίλο Γιώργο Μπαλόγλου, σχετικά με τη λέξη «κελεπούρι», τη σημασία της και τα αγγλικά αντίστοιχά της. Κατά σύμπτωση, με τη λέξη αυτή είχα ασχοληθεί παλιά -και εννοώ πολύ παλιά, μπορεί και πριν από είκοσι χρόνια, τότε που δεν υπήρχαν ιστολόγια και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Για να πιάσω τα πράγματα από την αρχή, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχα παρακαλέσει μια φίλη μου που ταξίδευε συχνά στην Πόλη, να μου φέρει όχι λουκούμια ή δερμάτινα παρά το λεξικό του Redhouse, ένα πολύ καλό τουρκοαγγλικό λεξικό που θεωρείται το καλύτερο στο είδος του. Πέρασα πολλές απολαυστικές ώρες φυλλομετρώντας το λεξικό και καταγράφοντας κοινές λέξεις και αντίστοιχα εκφραστικά μέσα.

Το Ρέντχαουζ δεν είναι ετυμολογικό λεξικό, αλλά δίνει, έστω και τηλεγραφικά, ετυμολογικές πληροφορίες, και συγκεκριμένα, αν μια λέξη είναι δάνειο σημειώνει πλάι σε κάθε λέξη τη γλώσσα από την οποία προήλθε. Προσοχή, δεν σημειώνει τη γλώσσα της απώτερης προέλευσης, αλλά τη γλώσσα από την οποία τα τουρκικά δανείστηκαν τη λέξη -για παράδειγμα, στο λήμμα domates (στα τουρκικά έτσι είναι ο ενικός) το λεξικό σημειώνει Gk (= ελληνικά) διότι από τα ελληνικά πήραν τη λέξη, άσχετο αν η απώτερη προέλευση είναι από τη γλώσσα των Αζτέκων.

Λοιπόν, καθώς φυλλομετρούσα το λεξικό, έπεσα πάνω στο λήμμα kelepir, τη λέξη από την οποία προήλθε και το δικό μας κελεπούρι. Και είδα ότι στο λεξικό σημειώνεται Gk για την προέλευση της λέξης kelepir, δηλαδή ελληνική προέλευση.

Αυτό μού κίνησε το ενδιαφέρον, διότι από τότε είχα αρχίσει να καταγράφω τα αντιδάνεια της ελληνικής γλώσσας, κι αν το kelepir στα τουρκικά είναι δάνειο από τα ελληνικά, αυτό σημαίνει πως το κελεπούρι είναι αντιδάνειο.

Αλλά από ποιαν ελληνική λέξη να προέρχεται το kelepir; Δεν μπορούσα να σκεφτώ -και το άφησα εκεί.

Μετά ήρθε το Διαδίκτυο, που μου έδωσε την ευκαιρία να βρω ανθρώπους με παρόμοια πετριά με τη δική μου σε άλλες χώρες -ανάμεσά τους ήταν κι ένας ηλεφίλος από την Τουρκία, ο οποίος, όταν του ανέφερα για το kelepir, μου έδωσε την ηλεδιεύθυνση του Αντρέας Τίτσε, ο οποίος είχε επιμεληθεί το ετυμολογικό σκέλος του λεξικού Ρεντχάουζ.

Τον Τίτσε (Andreas Tietze) τον είχα ακουστά, είναι αυτός που έγραψε, μαζί με τον Χένρι και τη Ρενέ Καχανέ, το περίφημο The Lingua Franca in the Levant (που κι αυτό το είχα στο μεταξύ προμηθευτεί από την Πόλη, χάρη στην ίδια φίλη). Ο Τίτσε ήταν Αυστριακός, που όταν η Αυστρία προσαρτήθηκε από τον Χίτλερ, κατέφυγε, μαζί με άλλους αντιφασίστες επιστήμονες, στη φιλόξενη Τουρκία, όπου έγινε λέκτορας στο πανεπιστήμιο της Πόλης και εξελίχθηκε σε επιφανή τουρκολόγο.

Έστειλα λοιπόν ένα μέιλ στον Τίτσε, που τότε είχε πια περάσει τα 80, ρωτώντας τον από ποιαν ελληνική λέξη έχει ετυμολογήσει το kelepir. Μου απάντησε ότι είχε διαβάσει κάπου πως προέρχεται από το «καλό εμπόριο», αλλά τώρα που το ξαναβλέπει δεν είναι καθόλου βέβαιος.

Ομολογώ πως απογοητεύτηκα: η ετυμολογία απο το «καλό εμπόριο» μου φαινόταν στα όρια του πορτοκαλισμού. Ο Αντρέας Τίτσε λοιπόν είχε αμφιβολίες γι’ αυτή του την ετυμολογία -και είναι πολύ φυσικό όταν έχεις να ετυμολογήσεις μερικές δεκάδες χιλιάδες λέξεις να λαθέψεις σε μερικές. Διαβάζω ότι στα τελευταία χρόνια της ζωής του (έφυγε από τον μάταιο τούτο κόσμο το 2003, σε ηλικία 89 ετών) είχε ξεκινήσει ένα πολύτομο ετυμολογικό λεξικό της τουρκικής, από το οποίο πρόλαβε να δει έναν τόμο, αλλά δεν νομίζω να έφτασε ως το k.

Aπό την άλλη, και ο Μπαμπινιώτης στο ετυμολογικό του λεξικό (δηλαδή ο Θόδωρος Μωυσιάδης, πάνω κάτω) αναφέρει στο σχετικό λήμμα ότι «έχει διατυπωθεί η αβέβαιη υπόθεση ότι το kelepir προέρχεται από τη μεσαιωνική δράση «καλό ‘μποριό» -από το εμπόριο». Ο Νισανιάν πάλι, στο ονλάιν ετυμολογικό του δίνει άγνωστη την ετυμολογία του kelepir.

Οπότε, προς το παρόν δεν πείθομαι ότι το kelepir έχει ελληνική αρχή από το «καλό εμπόριο» και ότι το κελεπούρι είναι αντιδάνειο.

Ξέρουμε βέβαια τι σημαίνει «κελεπούρι». Κελεπούρι είναι το ανέλπιστο απόκτημα ή το αγαθό που προσφέρεται σε πολύ συμφέρουσα τιμή, λέει το λεξικό. Πράγματι, αυτές είναι οι δυο βασικές σημασίες της λέξης, που σε μεγάλο βαθμό βέβαια αλληλοκαλύπτονται.

Ο Παπαδιαμάντης χρησιμοποιεί συχνά το κελεπούρι. Στον «Γαγάτο και το άλογο», ο γιος του τοκογλύφου, βλέποντας το πανέμορφο άλογο που έχει πάρει ο πατέρας του από τον κακόμοιρο χρεοφειλέτη, λέει «Μωρέ κελεπούρι. Τεφαρίκι… Βρε, πλιάτσικο!». Στο «Έρως-Ήρως», ο Γιωργής ο Μπούρμπας είχε αποκτήσει τη βάρκα του «μὲ τοὺς κόπους του, ὄχι ἀπὸ κληρονομίαν, οὔτε ἀπὸ στραβοῦ διαβόλου, οὔτε ἀπὸ κελεπούρι». Η ξεχασμένη έκφραση «από στραβού διαβόλου» δηλώνει επίσης το τυχαίο ανέλπιστο εύρημα (δηλαδή: στραβώθηκε ο διάβολος και μπορέσαμε και είδαμε καλό).

Κελεπούρι είναι το αγαθό, από ρούχο μέχρι διαμέρισμα, που τα αξίζει τα λεφτά του, που έχει το περίφημο value for money των αγγλοσαξόνων. Στο ποδόσφαιρο, κελεπούρι είναι ο παίχτης που τον παίρνεις μεταγραφή φτηνά και αποδεικνύεται «λίρα εκατό». Στα τελευταία χρόνια, βλέπω ότι η λέξη χρησιμοποιείται πολύ για την επιλογή συζύγου -για να θεωρηθεί ένας άντρας ή μια γυναίκα κελεπούρι πρέπει να πληρεί (σικ) αυστηρές προδιαγραφές, διαβάζω. Eυτυχώς που εμείς φτάσαμε σε ηλικία γάμου πριν βγουν αυτοί οι φετφάδες.

Από την άλλη, όπως συζητήσαμε με τον φίλο Γιώργο Μπαλόγλου, το κελεπούρι συχνά χρησιμοποιείται και ειρωνικά, σημαίνοντας το αντίθετο. Ο Γιώργος μάλιστα υποστήριζε ότι η ειρωνική σημασία είναι η κυρίαρχη στις μέρες μας, αλλά δεν νομίζω πως έχει δίκιο. Είναι πάντως συχνή και λεξικογραφημένη, και μάλιστα βλέπω πως ίσως να υπάρχει απο τον καιρό κιόλας του Παπαδιαμάντη, αφού στα Χριστούγεννα του τεμπέλη ο κουνιάδος λέει «καλό κελεπούρι ήταν κι αυτό μαθές» για τον κλεμμένο γάλο που ρεζίλεψε την οικογένεια του μαστρο-Παύλου.

Για το κελεπούρι, η Λεξιλογία προτείνει διάφορες αγγλικές αποδόσεις πέρα από το καθιερωμένο bargain, ανάμεσα στις οποίες και το catch, που είναι κάπως παλιομοδίτικος όρος της καθομιλουμένης για τον/την ιδεώδη σύζυγο ή σύντροφο. O φίλος μου ο Μπαλόγλου πρότεινε, για την ίδια σημασία, το keeper, που δεν είναι (μόνο) ο τερματοφύλακας αλλά και ο ιδανικός σύζυγος, το κελεπούρι που λέγαμε. Αναρωτήθηκε ο Μπαλόγλου αν το keeper έχει επίσης προσλάβει την ειρωνική σημασία που έχει πάρει και το κελεπούρι -δεν ήξερα, αλλά δεν μου φαίνεται πιθανό.

Και θα κλείσω με μια σημείωση που ανασύρω από τα έγκατα του σκληρού μου δίσκου, από το βιβλίο Little Wilson and Big God του Anthony Burgess.

Yusof was also the name of the cook boy who came to work for us. He was homosexual but far from effeminate. He had been in and out of the hands of the police for various small thefts, and police medical examinations disclosed a zakar or hak or pesawat or jantan or kalam or ‘urat or butoh or ayok-ayutan and a pair of buah pelir or buah peler or kelepir or bodek or telor (there is no end to the number of Malay terms for the genitals) bigger than any in Kuala Kangsar.

Μας λέει ο συγγραφέας ότι στα μαλαισιανά τα, με το συμπάθιο, αρχίδια λέγονται (μεταξύ άλλων) kelepir, ενώ το ίδιο ισχύει και στα ινδονησιακά (είναι ζήτημα αν πρόκειται για την ίδια γλώσσα με τα μαλαισιανά) όπου, λέει το λεξικό, kelepir σημαίνει testicles (όταν το γράφεις στα αγγλικά είναι λιγότερο άσεμνο).

Για να έχει φτάσει τόσο μακρυά το kelepir, δεν νομίζω ότι είναι δάνειο από το μεσαιωνικό ‘καλό εμπόριο’. Αλλά κελεπούρι μπορεί να είναι.

 

Advertisements

140 Σχόλια to “Κελεπούρι και εμπόριο”

  1. chrismagr said

    Καλημέρα, θα συμφωνήσω με τον φίλο σας που υποστηρίζει ότι η σημερινή χρήση της λέξης είναι ειρωνική

  2. alexisphoto said

    καλημέρα,
    Για πολλά χρόνια ήταν επίσημη πολιτική της Τουρκίας να διδάσκει στα σχολεία ότι μητέρα όλων των γλωσσών είναι τα Τούρκικα.
    Είναι λογικό λοιπόν, για εκείνη την εποχή, ένα λεξικό να μην έχει καμιά ετυμολογία.
    Φαντάζομαι ότι σήμερα έχει αλλάξει αυτό.
    καλημέρα και πάλι

  3. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  4. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Καλημέρα, κι από μένα.
    Έχω την εντύπωση ότι το 2 πολιτικολογεί, και μάλιστα με φτηνά εθνικιστικά επιχειρήματα.
    Το «φαντάζομαι ότι σήμερα…» σώζει, κάπως, τα πράγματα.

  5. gbaloglou said

    Νίκο θυμίζω εδώ ένα γενικότερο φαινόμενο, την βαθμιαία χυδαιοποίηση των Τουρκογενών λέξεων της Ελληνικής. Σου θυμίζω επίσης ότι το keeper το πρωτοάκουσα, παρά τις τρεις δεκαετίες στις ΗΠΑ, την περασμένη εβδομάδα σε Αμερικάνικη χαζοταινία στην τηλεόραση (με αντίστοιχο υπότιτλο «κελεπούρι»), και είχε σαφώς ειρωνική χροιά.

  6. Παναγιώτης Κ. said

    Λέτε η συλλογική σοφία του ιστολογίου να λύσει το μυστήριο; 🙂

  7. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Μόνο ειρωνική; Κυρίως ειρωνική; Τι λένε και οι άλλοι;

  8. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Το καλαμπούρι, αλήθεια, από πού είναι;

  9. Παναγιώτης Κ. said

    @2.Δεν είμαι ειδικός αλλά από σκόρπιες πληροφορίες κατάλαβα πως αν κανείς θελήσει να μελετήσει τον ελληνικό εθνικισμό, η μελέτη του θα ήταν πιο ουσιαστική αν μελετούσε και τον τουρκικό εθνικισμό.

  10. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα, ωραίο και το σημερινό Νίκο
    …για να θεωρηθεί ένας άντρας ή μια γυναίκα κελεπούρι πρέπει να πληρεί (σικ) αυστηρές προδιαγραφές…
    Να, χθες αναφέρηκε ήδη μία από την ΕΦΗ στο σχ. 125 https://sarantakos.wordpress.com/2016/01/26/cynar/#comment-332840

  11. Κουνελόγατος said

    Θα έλεγα κυρίως ειρωνική, δεν αποκλείεται όμως η άλλη χρήση. Στην τέτοια περίπτωση όμως, κι αφού στα Μαλαισιανά είχε την παραπάνω 🙂 χρήση, μήπως πιάσαμε την αρχική προέλευση της λέξης; Ή εκείνη την εποχή δεν είχε αυτήν τη σημασία;
    Προς κύριο Γς: Περιμένω την τοποθέτησή σου…

  12. Κουνελόγατος said

    10. Τόλμησες να κάνεις και το τέστ;

  13. gbaloglou said

    9 Ας επισημάνω εδώ κάτι, ξεφεύγοντας από το κυρίως θέμα: πολλοί Τούρκοι ‘βολεύονται’ με την κληρονομιά της ‘πολυεθνικής’ Οθωμανίας και κατηγορούν τους ανεξαρτητοποιηθέντες λαούς για ‘εθνικισμό’ 🙂

  14. sarant said

    8: Το καλαμπούρι από τα γαλλικά (calembour) αλλά η γαλλικη΄λέξη έχει αβέβαιη ετυμολογία

  15. Γιάννης Ιατρού said

    12: Ειδικά σ΄αυτό που εννοείς, είχα προϋπηρεσία, με ένσημα 🙂

  16. leonicos said

    Στα ινδονησιακά mata είναι και το μάτι, αλλά δεν έχει καμιά σχέση με το οψ (ομηρ. όσσε), . οπμα*> ομμα > ομμάτιον > ομματι* > μάτι.

    Οπότε μια τρισύλλαβη λέξη με δύο e κι ένα u, με αρχικό k, μεσαίο l και τελικό p που λήγει σε r, σε μια γλώσσα τόσο εύκολη σ’ αυτού τους συνδυασμούς, μη σε εντυπωσιάζει.

    Έπειτα δεν ξέρουμε αν το μαλαισιανό kelepur αντιστοιχεί όντως στο ‘αρχίδια’ ή στο ‘όρχεις’ ή στο π.χ. ‘αμελέτητα’. Δηλαδή δεν ξέρουμε το επίπεδο της λέξης. Μπορεί ν’ αντιστοιχεί π.χ. στο ‘μαραφέτι’ ή στο ‘πράμα’ οπότε λεξικογραφικά δεν μας λέει τίποτα. Το βιβλίο του Burgess προφανώς δεν γράφτηκε για να μας δώσει τέτοιου είδους πληροφορίες.

    Οπότε, ελλείψει επαρκών στοιχείων, μη τα συνδέεις.

    Άλλο δεν ξέρω με σιγουριά. Όμως, δεδομένου ότι οι τούρκοι, τουλάχιστον αυτούς που γνωρίσαμε ως απογόνους της ορδής του άσπρου και μαύρου προβάτου, δεν είχαν όρους περί εμπορίου (διότι απλώς λήστευαν) ούτε όρους εγκατεστημένης κοινωνίας (διότι απλώς την έβγαζαν στο άλογο και κατασκήνωναν στο ΄ριγκ΄, γύρω από τον κράλη τους) δανείστηκαν τους όρους από την περσική και την αραβική. Οπότε προς τα εκεί πρέπει μάλλον να στραφούμε.

    Αποφατικός ήμουνα σήμερα.

    Ο Γς δεν εμφανίστηκε ακόμα να μ’ εκνευρίσει ν’ αρχίσω να λειτουργώ

  17. Παναγιώτης Κ. said

    @ 7. Πάντως οι κόρες μου, όταν αξιολογούν τους άνδρες της οικογενειακής μας παρέας, απευθύνονται στη μάνα τους και συμπεραίνουν : Κελεπούρια έχετε παντρευτεί. ( Οι κόρες μου είναι σε ηλικία γάμου και δεν ειρωνεύονται…)

    Επίσης και εγώ δεν χρησιμοποιώ τη λέξη ειρωνικά.
    Την ειρωνεία την εκφράζω με την φράση «ψώνισες από σβέρκο».( Όχι δεν έψαξα την προέλευση της φράσης.Βιωματικά την χρησιμοποιώ).

  18. leonicos said

    Για 4ος πήγαινα και βγήκα 15ος.

    Κάποιοι ξύπνησαν

  19. alexisphoto said

    @4:
    Καθόλου!
    Σαν πληροφορία (και συμπέρασμά μου) το έθεσα στο ιστολόγιο.
    Δεν έχω λόγο να πολιτικολογίσω και μάλιστα με αυτό το τρόπο…

    @9:
    Σίγουρα έιναι έτσι.
    Δεν υπάρχει κέρμα με μία όψη.
    Η ιστορική μελέτη πρέπει πάντα να είανι σφαιρική και από απόσταση.
    Ευχαριστώ

  20. Γιάννης Ιατρού said

    18: Γιατρέ μου, μάλλον αργά γράφεις/πληκτρολογείς 🙂

  21. gbaloglou said

    19 Θα μπορούσε, στα πρωτογενή Τουρκικά, να σημαίνει το kelepir κάποιο αναπάντεχο θήραμα ή κάτι τέτοιο.

  22. Καλημέρα!

    Με τα κελεπούρια και τον Si Malakas, καλά πάνε εκεί στον εγγύς Ειρηνικό! 😛

  23. Γιάννης Ιατρού said

    21: Ενδιαφέρον θα ήταν (για να αποφανθεί κανείς γι αυτό που γράφεις), αν το δάνειο έγινε πρίν ή μετά την απονομαδοποίησή τους, δηλ. να έγινε αφού είχαν μόνιμο τόπο διαμονής (6ος αι. ;;;;). Είχαμε π.χ. και τους Σελτζούκους, τουρκικό φύλο όπου έφτασε σε μέρη της Μικράς Ασίας και έμεινε εκεί κι .απορροφήθηκε από το ντόπιο στοιχείο.

  24. boem said

    Χαχαχα! Μου αρεσε πολύ το τελευταίο. Θα μπορουσαμε να χρησιμοποιήσουμε το: «θα πάρεις… τα κελεπίρια μου!!!» λιγότερο χυδαίο ως αντιδάνειο :)))

  25. leonicos said

    @11 Κουνελόγατε
    Κατά την γλωσσική μου αίσθηση και την προσωπική χρήση της λέξης: και κυριολεκτικό και ειρωνικό. Σε καμιά περίπτωση μόνο ειρωνικό. Μάλλον σπανιότερο είναι.

    @17 Παναγιώτη
    Συγχαρητήρια, φίλε μου, που είσαι κελεπούρι, χωρίς ειρωνείες. Κι εγώ προσπαθώ,προσπαθώ,προσπαθώ και δεν τα καταφέρνω. Διαρκώς μου φωνάζει και με βάζει σε σειρά. (Όσες δε μου φωνάζανε, μ’ έχασαν, οπότε…. Άς το)

    Την έκφραση ‘ψώνισες από σβέρκο’ την έλεγε και η μάνα μου.

    έκανα και τα τεστ.
    Η Φωτεινή τα έχει όλα, όλα ο΄λα , όλλα όλλλλλα, μα ολα!
    Εγώ πετυχαίνω μόνο το καπάκι της τουαλέτας, κι αυτό κατά το ήμισυ. Το ανεβάζω πάντα και δεν το κατεβάζω ποτέ. Νομίζω ότι η θέση του είναι ανεβασμένο. (Μιλάμε για το ανοιχτό καπάκι εννοείται, όχι για το πλήρες!!!!!!!!!)
    Σε δημόσιους χώρους εκνευρίζομαι όταν το βρίσκω κατεβασμένο, το ανεβάζω με το πόδι. Αν δεν στέκεται, βλαστημάω κατ’ ιδίαν τον ηλίθιο καταστηματάρχη, διότι αυτό συνεπάγεται και άλλες βρομιές….. και χρησιμοποιώ χαρτομάντιλο, για να προστατέψω τα ρούχα μου βεβαίως.

    Αν έχω το θάρρος ή είναι προσιτός, του λέω και μια συμβουλή. Πάντα συμφωνούν και ποτέ δεν το διορθώνουν.

    Θέλω να μάθω τι έκανε ο Γς με το τεστ. Μάλλον θα είδε το αποτέλεσμα και θα κλαίει ακόμα.

  26. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες ! Ενστασούλα, δε θα έλεγα κελεπούρι το ανέλπιστο απόκτημα (αυτό είναι το «λαχείο»), αλλά μόνο το, σε συμφέρουσα τιμή αγορασμένο, το «καλοαγορασμένο» αγαθό (bon marche στα γαλλικά, ευθεία μετάφραση…). Δηλαδή πάντα στο κελεπούρι υπάρχει μέσα η έννοια του οικονομικού ανταλλάγματος.
    Αν σου χαρίσουν ένα αυτοκίνητο δηλαδή, ή σου τύχει μια καλή κληρονομιά, δε θα τα πεις κελεπούρια.

    Αστερίσκος, πολλές φορές θεωρούνταν κελεπούρι και ο καλός γαμπρός/η καλή νύφη. Φυσικά είναι κατάλοιπο άλλων εποχών, όμως, και πάλι δε θεωρώ ότι ήταν ασύνδετος ο χαρακτηρισμός από κάποια οικονομικά στοιχεία…

  27. Πάνος με πεζά said

    Όσο για το «σβέρκο», οι χοιρινές μπριζόλες λαιμού σήμερα θεωρούνται delicatessen…

  28. Πάνος με πεζά said

    Ενδιάμεσα, κινείται η λέξη «τεφαρίκι», είτε με οικονομικό αντάλλαγμα είτε χωρίς, και σημαίνει «αυτό ακριβώς που ήθελα».

  29. gbaloglou said

    23 Σωστά, πολύ εύστοχο(ς)! [Με την ευκαιρία, στο #21 που απάντησες απαντούσα στο #16, όχι στο #19.]

  30. Πάνος με πεζά said

    Περί της ειρωνίας, εξαρτάται πάντα από την περίφραση : λέγοντας π.χ. «Πού το πέτυχες αυτό το κελεπούρι;», κι ανάλογα και με τόνο εκφοράς φυσικά, τις περισσότερες φορές ειρωνευόμαστε.

  31. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    27 Το «ψώνισες απο σβέρκο» αναφερόταν σε σβέρκο βοδινό, που ήταν σκληρό από τον ζυγό -λένε.

  32. Πάνος με πεζά said

    Η μη ειρωνική χρήση της λέξης βλήθηκε πολλάκις από τους νεωτερισμούς, με τα «λαχεία», «λόττο», «τζόκερ» κλπ. ίσως πιο συχνά να χρησιμοποιούμε αυτά (αν και σας είπα τη διαφοροποίησή μου, στο #26).

  33. leonicos said

    @5 ΓΜπαλόγλου

    Το ζήτημα που έβαλες είναι πολύ μεγάλο και δεν είναι μιας απαντήσεως.

    Βέβαια, ό,τι και να λεχθεί σήμερα θα μπλεχτεί με τους διάφορους εθνικισμούς, οι οποίοι εντείνονται όσο ο νέος μεσαίωνας πλησιάζει.

    Η αλήθεια είναι ότι και τον καιρό της Επανάστασης υπήρξαν έλληνες διανοούμενοι που αμφισβήτησαν τη σκοπιμότητά της. Αυτοί φυσικά αποκλήθηκαν ‘προδότες, πουλημένοι, προσκυνημένοι’ κι αν δεν εξολοθρεύτηκαν φυσικά, αποσιωπήθηκαν και οι απόψεις τους θάφτηκαν ως αντεθνικές.

    Και δεν μιλάμε για μερικούς όντως βολεμένους κοτζαμπάσηδες που ταράχτηκε το στάτους κβο τους αλλά γι’ ανθρώπους που έβλεπαν ιστορικά.

    Όντως η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ένα πολυεθνικό κράτος, και αν είχε παραμείνει, πιθανώς να ήταν ένα είδος ΗΠΑ της Ανατολίας, εφόσον βέβαια υποθέσουμε ότι θα υπήρχε πραγματική ισοπολιτεία και δεν θα δούλευε από πίσω το Ισλάμ και το Χριστιανισλάμ για να τα χαλάσουν όλα. Όταν μας πιπιολάνε το κεφάλι ότι ‘είμαστε πίσω από την Ευρώπη γιατί είχαμε 400 χρόνια σκλαβιά’ μας αποκρύπτουν ότι οι λαοί της Ευρώπης μέχρι τα μέσα του 18ου αι. βρίσκονταν σε πολύ χειρότερη μοίρα από αυτήν του μέσου ραγιά στη Σμύρνη. Στην φανταχτερή σήμερα Σουηδία, πέθαιναν από την πείνα. Στην Ιρλανδία, ια χρονιά κακής πατάτας κόστισε σε 80000 πληθυσμό (διορθώστε με αν κάτι λέω λάθος, γιατί μιλάω έτσι, σα να σας βλέπω).

    Η άποψη ότι οι ‘εθνικές επαναστάσεις’ ήταν εκδηλώσεις του ανερχόμενου ιμπεριαλισμού και της κεφαλαιοκρατίας υπάρχει και έχει πολύ καλή ιστορική και θεωρητική στήριξη.

    Αν δει κανείς πώς κόπηκαν τα κράτη και πώς ήσαν διατεταγμένοι οι λαοί στην Ευρώπη, βλέπει ότι ανεξαρτητοποιήθηκαν προσωπικές περιοτυσίες και όχι κράτη ούτε λαοί.

    Η Ήπειρος μέχρι πού φτάνει πραγματικά; Και αν φτάνει ώς εκεί που λες…. πού ήταν η Τσαμουριά; Απλώς τον ίδιο χώρο, αν τον δεις από κάτω λέγεταο Ήπειρος, αν τον δεις από πάνω λέγεται Τσαμουριά. Πότε διαμορφώθηκε ο όρος ‘Ήπειρος’ για το συγκεκριμένο χώρο; Ποιοι ζούσαν απέναντι από την Κέρκυρα την εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου;

    Τι κέρδισαν οι τουρκόφωνοι κύπριοι από τη διάσπαση; Την ανεξαρτησία τους; την ελευθερίας τους; ΤΙΠΟΤΑ και το λένε.

    Τι κέρδισαν οι λαοί από τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας; Ποια ελευθερία;

    Βέβαια είναι ζήτημα που πονάει, δεν ξέρει κανείς αν το βλέπει όντως ουδέτερα, μοιραία όλοι έχουμε τη θέση μας κι έχουμε υποστεί την πλύση εγκεφάλου μας, αλλά η ιστορία δεν ξέρει ούτε από γλώσσες, ούτε από ονοματα, ούτε από σημαίες. Η ιστορία περπατάει σε δυο πόδια: παραγωγή τροφής και παραγωγή παιδιών. Για να το πω πιο απλά:

    Τραπέζι και Κρεβάτι

    Και το ευτράπελο, μιας και ο Γς λείπει….

    ένα από τα μεγαλύτερα σήμερα προβλήματα του Ισραήλ δεν είναι ούτε η συμφιλίωση του Ιράν με τις ΗΠΑ ούτε το Παλιστινιακό. Είναι το να πείσουν τις όμορφες εβραίες να πέφτουν στη γοητεία των αράβων γοήτων. Τους παντρεύονται, ή γεννοβολάνε, και βγάζουν άραβες που η Μεγάλη Ραββινεία είναι υποχρεωμένη να τους δεχτεί ως εβραίους.

    Γι’ αυτό λέω ότι η Ιστορία δεν ξέρει ούτε έλληνες ούτε τούρκους.
    Ξέρει μόνο αυτόν που μπορεί να φάει για να διατηρηθεί στη ζωή και συνεκδοχικά (εδώ μέσα με είχατε κάποτε ειρωνευτεί ελαφρώς για τη λέξη) συνεκδοχικά λοιπόν, κάνει και παιδιά. όλα τα άλλα είναι κουραφέξαλα.

  34. Pedis said

    Διακόπτω τη ροή …

    μην ξεχάσουμε, σαν σήμερα η απελευθέρωση του Άουσβιτς.

    Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΖΟΝΤΕΡΚΟΜΑΝΤΟ – 7 Οκτωβρίου 1944

    http://cohen.gr/new/articles/jean-cohen-articles/2499-7-1944-75063295

    Μαρτυρία: Ο Ελληνοεβραίος Σλόμο Βενέτσια για το Άουσβιτς

    Ένας από τους τελευταίους επιζώντες του Ειδικού Αποσπάσματος του Άουσβιτς ο Σλόμο Βενέτσια καταθέτει τη μαρτυρία του σε ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε στη Γερμανία, αλλά και στη Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία.
    http://www.dw.com/el/%CE%BC%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CE%BF-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CE%B5%CE%B2%CF%81%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CF%83%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%BF-%CE%B2%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CF%84%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%AC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B2%CE%B9%CF%84%CF%82/a-3567094

    http://www.biblionet.gr/author/79136/%CE%A3%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%BF_%CE%92%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CF%84%CF%83%CE%B9%CE%B1

  35. Pedis said

    Auschwitz, ημέρες μνήμης

    “Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί τι ακριβώς συνέβη … Όλα αυτά μπορούν να μεταφερθούν μονάχα από έναν από μας, … κάποιον από τη μικρή δική μας ομάδα, από τον κύκλο μας, με την προϋπόθεση ότι κάποιος θα έχει την τύχη να επιζήσει … αυτή δεν είναι ακόμη η πλήρης αλήθεια. Ολόκληρη η αλήθεια είναι πολύ πιο τραγική, πολύ πιο φρικτή.”

    (Από χειρόγραφο θαμμένο στο χώρο του κρεματορίου ΙΙΙ. Ήρθε στο φώς το 1961. Συντάκτης, Zelman Lewental, μέλος των Sonderkommando, ο οποίος δεν επέζησε.)

    https://ilesxi.wordpress.com/2014/01/31/auschwitz-%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%B5%CF%82-%CE%BC%CE%BD%CE%AE%CE%BC%CE%B7%CF%82/

    50 χρόνια από τη Δίκη του Άουσβιτς

    Το Δεκέμβριο του 1963 ξεκίνησε στην Φραγκφούρτη η Δίκη του Άουσβιτς. Στην αίθουσα ήρθαν κατά πρόσωπο επιζώντες με πρώην βασανιστές. H Γερμανία συζήτησε για πρώτη φορά για τα εγκλήματα του Ολοκαυτώματος.

    http://www.dw.com/el/50-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%AF%CE%BA%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B2%CE%B9%CF%84%CF%82/a-17309411

  36. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    (Άσχετο με το σημερινό:)

    Πέθανε προχτές ο σπουδαίος, ηθικός και χαμηλών τόνων, γλύπτης Γιώργος Λάππας.

    Ελληνική εφημερίδα, ευρείας κυκλοφορίας, ανέφερε την είδηση, βιογραφικά, κλπ. ως συνήθως, υπό τον τίτλο «Σοκ στον εικαστικό κόσμο».
    Προκαλεί μεγαλύτερο σοκ κι από το ίδιο γεγονός του θανάτου, νομίζω, η ασχετοσύνη του δημοσιογράφου, που, εξ οφφίτσιο, ασχολείται με την γλώσσα…

  37. leonicos said

    Όλοι οι σβέρκοι των τετραπόδων είναι σκληροί λόγω της θέσης του κεφαλιού. Άπλωσε το χέρι σου, που είναι ελαφρύτερο ασφαλώς, και μέτρα πόσο μπορείς να το κρατήσεις. Σκέψου να σκύβεις κι όλας κάθε τόσο, να πιάνει με τα δόντια το χορτάρι και \να το τραβάς. Θέλει μυς!

  38. Ώστε έχεις αλληλογραφήσει με τον Τίτσε βρε θηρίο!
    Το λεξικό του το συνεχίζουν οι επίγονοι, έχει φτάσει μέχρι το J. Ο Νισανιάν πάντως, δεν το δίνει ακριβώς αγνώστου ετυμολογίας: αναφέρει το «καλό εμπόριο», όπως και το κουρδικό kal û pîr («παλιό και γέρικο») ως πιθανότατα ευφάνταστες παρετυμολογήσεις (fantezidir). Προτείνει το μογγολικό kilbar («εύκολο, φτηνό») και σημειώνει προς επίρρωσιν ότι ο Εβλιγιά Τσελεμπή αναφέρει τη λέξη (kelepür) ως μέρος του ιδιαίτερου λεξιλογίου των Τατάρων της Κριμαίας, με τη σημασία «λάφυρο» (mal ve canlı maḳūlesi Tatarıŋ ola, sāˁir kelepür esbāb [ganimet eşyası] soŋra Leh’iŋ ve kardaş Kazağıŋ ola).

    Για το καλαμπούρι έχουμε κουβεντιάσει εκτενώς: https://sarantakos.wordpress.com/2014/01/10/gelio/#comment-199316

  39. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἡ χρήση εἶναι συνήθως εἰρωνική, αὐτοὶ ὅμως ποὺ χρησιμοποιοῦν τὴ λέξη γνωρίζουν τὴ σημασία τους. Αὐτοὶ ποὺ δὲν τη γνωρίζουν νομίζουν ὅτι σημαίνει τὸ ἀντίθετο. Πρόσφατα χρησιμοποίησα γιὰ κάποιον ἢ κάποια τὴ λέξη κυριολεκτικὰ κι ἡ γυναῖκα μου μοῦ ἀπάντησε «γιατί τὸ λὲς αὐτό;».

  40. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    39. τὴ σημασία της

  41. gbaloglou said

    33 Είναι το να πείσουν τις όμορφες εβραίες να [ΜΗ] πέφτουν στη γοητεία των αράβων γοήτων

    Ενώ το αντίστροφο πολύ πιο δύσκολο να συμβεί, λόγω και του γνωστού περιορισμού των Μουσουλμανίδων — και το πρόβλημα δεν το έχει μόνο το Ισραήλ! (Βλέπω πάντως στο αντίπαλο στρατόπεδο ένα πιθανό μελλοντικό θύμα στο όμορφο πρόσωπο της πιο πρόσφατης σχολιάστριας εδώ 🙂 )

  42. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    38β,

    α, Δύτη, σ’ ευχαριστώ πολύ για την υπενθύμιση (αν και το διάβασα σαν να το διάβαζα πρώτη φορά…)!
    Συγκρατώ ότι «τούρκικο, πάντως, δεν είναι».

  43. Γς said

    12:

    να τρως μπάμιες κι αγκινάρες [και έπεται παντόφλα]

  44. Spiridione said

    Το κελεπίρι ή κελεπούρι ως λάφυρο υπήρχε και στα ελληνικά. Υπάρχουν ας πούμε αναφορές στην Ψιμούλη ότι οι Σουλιώτες έκαναν κελεπούρια ή κλεψίματα, ή εδώ
    https://books.google.gr/books?id=mxEtAQAAIAAJ&q=%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1+%CE%A3%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B5%CF%82&dq=%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1+%CE%A3%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B5%CF%82&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwiOp-zg1snKAhXDzRQKHZ5IBdAQ6AEIHTAA
    Ή στο τραγούδι του Δασκαλογιάννη
    ἐδιαγουμίσα τά χωριά καί κάνου κελεπίρια
    http://daskalogianni.blogspot.gr/
    Και εδώ
    «Πηγαίνουν, απεκρίθη εκείνος, ς’ τα χωρία για κελεπούρι (λάφυρα). »
    https://books.google.gr/books?id=ljlCAAAAcAAJ&pg=PA46&dq=%22%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B9%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjJlZGV2MnKAhXBbRQKHScMBik4WhDoAQgcMAA#v=onepage&q=%22%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B9%22&f=false
    Σε παλιά λεξικά, όπως στου Βυζάντιου ή του Ηπίτη, ερμηνευόταν ως έρμαιο ή εύρημα.
    Υπάρχει και στα ρουμανικά η λέξη, chilipir, που τα λεξικά λένε ότι προέρχεται από τα τούρκικα. Λέει τα εξής σε ένα λεξικό για την ετυμολογία
    [Turc. KELEPIR, lit. jaf, pradă (primitiv termen militar sinonim cu «duium» și«iamă»)].
    https://dexonline.ro/definitie/chilipir
    Αυτά.

  45. leonicos said

    @38 Δύτη τι ψάχνεις;

    Ποιος είπε ότι η συλλογική σοφία του ιστολογίου θα τη βρει;

    Δεν αρκούν τα όσα είπες; τι παραπάνω από λάφυρο θέλεις να βρεις; Άρα είναι δάνειο τουρκικό, από τα μογγολικά, το έφεραν μαζί τους.

    Εύγε τω ιστολογίω

  46. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Τι τα θέλετε, οι μ_κτοί γάμοι είναι πάντα προβληματικοί.
    Για να ξεκινήσουμε, δεν ξέρεις ποτέ αν γράφονται με -ει- ή με -ι-…

  47. leonicos said

    @41 Μπαλόγλου, ευχαριστώ για το βίντεο. έχω συγγενείς μαροκινούς εβραίους (εξ αγχιστείας)

  48. Μα δεν ψάχνω άλλο! Μετά και τα ευρήματα του Spiridione πείστηκα για την αρχική σημασία της λέξης. Αν ο Εβλιγιά τη συνδέει με τους Τάταρους της Κριμαίας, είναι πολύ πιθανό να έχει δίκιο ο Νισανιάν και να είναι μογγολικής αρχής.

  49. leonicos said

    @35 Pedis με συγκλόνισες

    Τα διάβασα όλα. Πώς να μιλήσεις για όλα αυτά! Και όμως ζούμε!

    Εμείς επιζήσαμε και συνεχίζουμε…. και θα ξαναγίνουν τέτοια ή ανάλογα, με τους ίδιους ή άλλους θύτες, με τα ίδια ή άλλα θύματα

    Ομολογώ ότι μου προκάλεσες μεγάλο πόνο, αλλά φυσικά δεν σ’τον χρεώνω.

    Φρίκη να είσαι στους από δω, φρίκη και το να είσαι στους από κει.

    Τέλος…

    ένα μεγάλο ευχαριστώ, και να είσαι πάντα καλά

  50. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    38 Ε, δεν το λες και αλληλογραφία, ένα μέιλ ήταν.

    Αλλά δεν μου λες, βρε Δύτη, πού τα βλέπεις όλα αυτά στον Νισανυάν; Το λινκ που δίνεις, σε μένα λέει μόνο
    Bu sözcüğün kökeni belirsizdir. δηλαδή αβέβαιη ετυμολογία.

    44 Μπραβο. Οπότε, όταν ο Παπαδιαμάντης λέει πως τη βάρκα δεν την είχε από κελεπούρι εννοούσε λάφυρο ή κάτι συναφές.

  51. Α, θα είναι λοιπόν γιατί έχω κάνει εγγραφή! Εμένα μου βγάζει:

    «ganimet malı» [ Evliya Çelebi, Seyahatname, <1683]
    mal ve canlı maḳūlesi Tatarıŋ ola, sāˁir kelepür esbāb [ganimet eşyası] soŋra Leh'iŋ ve kardaş Kazağıŋ ola
    < ?
    Not: Yun kalo emporió «iyi ticaret?» veya Kürd kal û pîr «köhne ve yaşlı» deyimlerinden türetilmesi fantezidir. Belki Moğ kilbar «kolay, ucuz» düşünülebilir. Evliya Çelebi sözcüğün Kırım Tatarlarına mahsus olduğunu birkaç yerde belirtir.

  52. Pedis said

    # 49 – Πρόκειται για την καλύτερα ντοκουμενταρισμένη κατάσταση φρίκης και βαρβαρότητας. Και δεν έχει γίνει ακόμη μάθημα παρά σε λίγους …

  53. Γς said

    25 @ Λεώ

    >Εγώ πετυχαίνω μόνο το καπάκι της τουαλέτας,

    ο Λεώ στην τουαλέτα

    http://caktos.blogspot.gr/2015/03/dont-pee-and-sneeze.html

  54. Avonidas said

    Ομολογώ πως απογοητεύτηκα: η ετυμολογία απο το «καλό εμπόριο» μου φαινόταν στα όρια του πορτοκαλισμού.

    Τα όρια του πορτοκαλισμού είναι δυσδιάκριτα. Εγώ π.χ. όταν πρωτάκουσα ότι το αγγλικό disaster έχει ελληνική προέλευση, από το δυσ+άστρον (η κακή συναστρία!), θεώρησα πως είναι ελληνοβαρεμένη παρετυμολογία. Κι όμως…

  55. chrismagr said

    7. Δεν θέλω να είμαι απόλυτος. Θα έλεγα κυρίως ειρωνική.

  56. Alexis said

    #36: Γιατί είναι ασχετοσύνη να γράψει κανείς «σοκ στον εικαστικό κόσμο» για το θάνατο ενός γλύπτη;

    #37: Σωστό αυτό με το σβέρκο και το κεφάλι!

    Καταγγέλω τους ανθέλληνας οίτινες προτείνουν μογγολικάς ετυμολογήσεις δια το «κελεπούριον» και αποκρύπτουν ότι πρόκειται για αντιδάνειον εκ του ελληνικού «κέλυφος».
    Θα επανέλθω το μεταμεσονύκτιον δια να συντρίψω με ατράνταχτα δοκουμέντα τους οπαδούς της μογγολικής ετυμολογήσεως!!!
    (ε, να μην …πορτοκαλίσω κι εγώ λίγο; ) :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen:

  57. sarant said

    51 Α, ωραία. Τότε θα κάνω κι εγώ εγγραφή, νάσαι καλά!

    54 Ναι, αλλά αυτό που γράφεις είναι παρετυμολογία 😉
    Θέλω να πω, το dis είναι συγγενικό με το δυσ-, δεν είναι δάνειο.

  58. Πάνος με πεζά said

    Μια που ανοίξατε την κουβέντα, εδώ η (πολύ καλή) σελίδα ψηφιακής επίσκεψης στο Άουσβιτς…
    http://www.panorama.auschwitz.org/

  59. Παναγιώτης Κ. said

    @33. (Leo…) Ναι, υπάρχουν ιστορικοί που υποστηρίζουν ότι οι υπόδουλοι στην Οθωμανική αυτοκρατορία ζούσαν πολύ καλύτερα από τους δουλοπάροικους στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη.
    Έστω και αν είναι έτσι έχουμε το γενικότερο πρόβλημα της πολιτιστικής ανάπτυξης για το οποίο οι Οθωμανοί δεν μπορούν να συναγωνιστούν τους Ευρωπαίους. (Νομίζω)

    Μήπως εκτός από την παραγωγή τροφής και παιδιών πρέπει να συμπεριλάβουμε και τον παράγοντα φόβο και την διαχείρισή του και τα μύρια όσα προκύπτουν από αυτή τη διαχείριση;

  60. Avonidas said

    #57. Ναι, αλλά αυτό που γράφεις είναι παρετυμολογία

    Παρετυμολογία με ποια έννοια; Η σημασία της λέξης, αρχικά, νομίζω είναι αυτό που έγραψα. Το ότι το dis- δεν προέρχεται απευθείας από το δυσ-, αλλά απλώς έχουν κοινή ρίζα, δεν το θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό. Τα λατινικά με τα ελληνικά είναι αρκετά κοντινά για να ταυτίζουμε κάποια προθέματα (αν και οι λατίνοι διαφωνούσαν προφανώς, αφού κι αυτοί έλεγαν «είναι ελληνικά», εννοώντας αυτό που εννοούμε κι εμείς όταν λέμε «είναι κινέζικα»)

  61. Avonidas said

    #58. εδώ η (πολύ καλή) σελίδα ψηφιακής επίσκεψης στο Άουσβιτς…

    Πρέπει κάποια στιγμή να πάω για κανονική επίσκεψη, άλλωστε δίπλα είμαι. Αλλά όλο το αναβάλλω…

  62. sarant said

    60 Παρετυμολογία όχι, αλλά δεν είναι από το δυσ+άστρο αλλά από το ιταλ. disastro που είναι από το dis + astro, εκ των οποίων το astro έχει ελληνική ετυμολογία. Και επίσης (αυτό είναι το βασικό) η έννοια της κακής συναστρίας κτλ. δεν υπήρχε στα ελληνικά ούτε στα λατινικά.

  63. Βασίλης Ορφανός said

    26 «σε συμφέρουσα τιμή αγορασμένο»
    Αυτό λέει το ερμήνευμα του Büyük Türkçe Sözlük : Değerinden çok aşağı bir fiyatla alınan veya alınabilecek olan şey, okazyon (http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.56a899cb43c105.13998603=
    Η διπλοτυπία κελεπίρι / κελεπούρι εξηγείται από την αντίστοιχη στα τουρκικά: kelepir και (διαλεκτικό) kelepur. Αυτός που ψάχνει για κελεπούρια λέγεται kelepirici > ελλ. κελεπιρτζής (https://www.google.com/search?tbm=bks&q=%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%81%CF%84%CE%B6%CE%AE%CF%82) ή κελεπιριτζής, στην Κρήτη (Πάγκαλος, Περί του γλωσσικού ιδιώματος της Κρήτης, Γ΄, 1997, σ. 317).
    Η λ. kelepir έχει περάσει επίσης στα βουλγαρικά και τα αλβανικά (όπως βλέπω στο google books).

  64. Avonidas said

    #62. η έννοια της κακής συναστρίας κτλ. δεν υπήρχε στα ελληνικά ούτε στα λατινικά

    Η «έννοια» της κακής συναστρίας; Δεν το καταλαβαίνω αυτό! Η προέλευση της λέξης είναι καθαρά αστρολογική, και αστρολογία έκαναν σαφέστατα και οι Έλληνες και οι Λατίνοι και κατά βάση όλοι οι λαοί από την αρχαιότητα (με πρώτους μάλλον τους Μεσοποτάμιους και τους Αιγύπτιους, κι αφήνω την Κίνα).

    Αν εννοείτε ότι η λέξη αφορά απλώς το «κακό άστρο», ΕΝΑ άστρο, είναι πιθανόν. Αλλά δεν βλέπω πώς αυτό μπορεί να ξεκαθαριστεί από τη λέξη και μόνο. Και σαφέστατα η έννοια της συναστρίας υπήρχε στην αρχαιότητα — με την διευκρίνιση ότι «άστρα» θεωρούνταν κι αυτά που σήμερα λέμε «πλανήτες», δηλαδή οι πλανήτες αστέρες, οι περιπλανώμενοι αστέρες.

  65. Μάλλον, δεν υπήρχε η λέξη «δυσαστρία» στα ελληνικά/λατινικά με αυτήν (ή άλλη) έννοια.

  66. Είσαι σοφός! Πρόσθεσε και τον κυπριακό τύπο στις γνώσεις σου, «κκιλιππίριν» με το διπλό κκ στην αρχή να μαρτυρά δανεισμό από την τουρικική.

  67. sarant said

    65 Ε, ναι.

  68. Avonidas said

    #65, 67. Ε, ναι, εντάξει. Δεν είπα πως υπήρχε η λέξη.

  69. dozas33 said

    Ναί υπάρχουν ιστορικοί , όπως ό Γάλλος Braudel , πού ισχυρίζονται ότι τό βιοτικό επίπεδο επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν πολύ ανώτερο από αυτό τής Ευρώπης . Καί μάλιστα τό τεκμηριώνουν μέ στατιστικές καί νούμερα .
    http://katotokerdos.blogspot.gr/2010/03/1.html

  70. ı vs i
    Δεν πρόλαβα πιο γρήγορα και δεν είδα αν κανένας ανταποκριτής επεσήμανε πως το ı της λέξης kelepır είναι το μουγκριστό-σκοτεινό ı (γράφεται χωρίς τελεία).
    Αυτό δίνει χανούμ (hanım) και καπουτζής για το θυρωρό από την πόρτα /πύλη (kapı) που βλέπουμε και στο Top Kapı αλλά όχι στην εξευρωπαϊσμένη εκδοχή Top Kapi (π.χ. στην ταινία του Ζιλ Ντασέν με τη Μελίνα).
    Η λέξη μοιάζει με ξένη αφού ελέγχεται για ατελή φωνηεντική αρμονία e-e-ı. Θα έπρεπε να είναι e-e-i. Όπως το Κυπρος τους μπερδεύει και γίνεται Κούμπρους (Kıbrıs) έτσι και το «εμπόριο» μπορεί να έδωσε -pır- με σκοτεινό ı. Λέμε.

  71. 70 Όλα αυτά θα ίσχυαν αν η λέξη δεν ήταν kelepir (και στην παράθεση του Εβλιγιά, kelepür, σύμφωνα με την παλαιότερη μορφή της φωνηεντικής αρμονίας) 🙂

  72. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    56α,

    με τον τρόπο που οι αρχαιολόγοι δεν συνιστούν τον «αρχαιολογικό κόσμο» και οι φιλόλογοι τον «φιλολογικό κόσμο», κοκ.
    Αφήστε που η λέξη «εικαστικός» και μόνο μού φαίνεται μια μπούρδα. Ή είσαι ζωγράφος, ή γλύπτης, ή σκιτσογράφος… το «εικαστικός» προδίδει μια μορφή σύγχρονης αναπηρίας.

  73. Κελεπούρι το άρθρο, ως συνήθως! (με την κυριολεκτική σημασία! 🙂 )

    Βέβαια και εγώ θα συμφωνήσω πως κατά τη γνώμη μου, με την ειρωνική σημασία χρησιμοποείται συχνότερα η λέξη.

    @62,64: Φαντάζομαι πως ο Νικοκύρης εννοεί πως δεν μπορούμε να μιλάμε για ελληνική προέλευση της λέξης επειδή δεν υπήρξε ελληνική λέξη «δύσαστρο», ούτε καν ως έννοια.

    @33: Σε μεγάλο βαθμό συμφωνώ με αυτά που λέτε, δεν θα υποστήριζα βέβαια ποτέ ότι κακώς επαναστατήσαμε, αλλά όντως αυτά είναι ευαίσθητα και πολύπλοκα θέματα και πολύ δύσκολο να κριθούν «αντικειμενικά».

    Το σίγουρο για μένα είναι ότι δεν πρέπει να αφήνουμε αυτά τα θέματα να δημιουργούν αιώνιες έχθρες και μίση. Είναι γελοίο 200 χρόνια μετά να μιλάμε για «αιώνιους εχθρούς» που «μας είχαν σκλαβωμένους» λες και ήμασταν ο καθένας προσωπικά σε Τούρκικο μπουντρούμι μέχρι χθες.
    Μια πολυεθνική αυτοκρατορία ήταν, στα πρότυπα της εποχής της, με πολλά αρνητικά αλλά και πολλά θετικά.

  74. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    72+

    για σκεφθήτε «σοκ στον ποιητικό κόσμο» για τον θάνατο του Πατρίκιου, π.χ. (που απεύχομαι -εννοείται- να επέλθει…)

  75. Γς said

    70:
    > Κυπρος τους μπερδεύει και γίνεται Κούμπρους

    Ασχετο , αλλά θα ο πω μιας και αναφέρθηκαν πο πανω κι οι τουρκοκυπριοι.
    Ηταν η μακαρίτισσα κυρά μου που ανάμεσα στα πολλά της χαρίσματα είχε και την ικανότητα να ξεχωρίζει εθνότητες φατσικά.

    -Όχι δεν ήταν ελληνιης καταγωγής ο γιατρός χτες στο πάρτι.
    Επέμενε αυτή.
    Ηταν Αργεντινός που είχε έρθει στο Χιούστον.

    Τόσο πολύ επέμενε που τον έπιασα μια μέρα.
    Ο παππους του ήταν απ την Κύπρο. Τον έλεγαν Κουμπρο-κάπως έτσι.

  76. Πάνος με πεζά said

    Αυτή η σαχλαμάρα έχει ξεκινήσει από τον «καλλιτεχνικό κόσμο», που κι εκεί είναι λάθος. Γιατί όταν πεθαίνει ένας επιφανής καλλιτέχνης (ηθοποιός, τραγουδιστής κλπ.) τον θρηνούν πολύ περισσότεροι εκτός του χώρου του, παρά εντός…

    Και η σαχλαμάρα αναπτύσσεται με το κλισέ «Οδύνη στον καλλιτεχνικό κόσμο σκόρπισε η είδηση του θανάτου…». Είναι πολύ σωστότερο να πεις «Μεγάλη απώλεια για τον καλλιτεχνικό κόσμο αποτελεί η είδηση του θανάτου…»

  77. 71. Είχα πάντα την εντύπωση πως ήταν με ı. Οπότε αίρεται και το περί εμπορίου. Ευχαριστώ.

  78. sarant said

    74 Χτύπα ξύλο.

  79. Corto said

    Σε περιγραφή του Μωυσή – Μιχαήλ Μπουρλά για την προπολεμική Θεσσαλονίκη συναντάμε την λέξη κιλιπούρια στα σεφαρ(α)δίτικα:

    «Σε πολλούς κεντρικούς δρόμους όπως η Βενιζέλου, Ερμού, Τσιμισκή, Μητροπόλεως, Κομνηνών, Αγίας Σοφίας και αλλού, έβλεπες στην πόρτα υπαλλήλους, νεαρούς Εβραίους επί το πλείστον, να προσκαλούν τους πελάτες για ψώνια. Τους έβγαλαν και ένα τραγούδι στα ισπανικά:

    Esta parea d’enfrente
    todos estan sin de vente
    es la parea de papiyon
    al djepi les kamina raton.
    Esta parea des kilipures
    de la victoria ya son kosures
    syen francos ganan la semana
    en los bankos kon arrankos
    te sa fase la kara preta
    de los ver en la puertα
    y es ke van a salir aslakes
    y sin parlakes con el isaloun.

    [Αυτή η παρέα απέναντι
    όλοι τους είναι απένταροι
    είναι η παρέα με το παπιόν
    στην τσέπη περπατάν ποντικοί.
    Αυτή η παρέα από κιλιπούρια
    της νίκης είναι κουσούρια
    εκατό δραχμές κερδίζουν τη βδομάδα
    στους μπάγκους με το ζόρι
    μαυρίζει το πρόσωπό σου
    βλέποντάς τους στην πόρτα
    και θα βγουν τα αλάνια
    χωρίς σπίρτα στην τσέπη και με τσαλίμια.»

    http://www.snhell.gr/testimonies/content.asp?id=308&author_id=109

  80. Κουνελόγατος said

    Κυκλοφορεί αυτό το βιβλίο ή είναι δυσεύρετο; Το έχω στο νου μου καιρό τώρα, όπως και άλλα 100-150 βιβλία 🙂 αλλά…

  81. Κουνελόγατος said

    Συγχωρέστε με για το άσχετο-ξεκάρφωτο, αλλά μόλις έμαθα -μετά από τόσες φορές που έχω πάει- ότι υπάρχει Φάληρο στη Θεσσαλονίκη.

  82. Corto said

    80: Δεν γνωρίζω αν κυκλοφορεί. Από το διαδίκτυο βρήκα το απόσπασμα.

  83. Γς said

    81:

    Και Φαληράκι στη Ρόδο

  84. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Τα κουνέλια γεννοβολούν, οι γυναίκες γεννούν.

    Ο άντρας κελεπούρι
    http://www.womenonly.gr/article.asp?catid=37778&subid=2&pubid=1533926

  85. Κουνελόγατος said

    81. Το ξέρω αυτό, έκανα φαντάρος στα μαύρα σύνορα της Ρόδου… 🙂
    84. Να λείπουν τα υπονοούμενα 🙂

  86. Corto said

    Και Σαλαμίνα επίσης!

  87. Κουνελόγατος said

    84 και πριν: Τελικά αυτό το καπάκι της τουαλέτας, έχει καταστρέψει πολλές σχέσεις… :mrgreen:

  88. sarant said

    79-80 Το βιβλίο το έχω αγοράσει και το έχω διαβάσει, αλλά τα κιλιπούρια δεν τα πρόσεξα. Μπράβο Κόρτο.
    Ναι, πρέπει να κυκλοφορεί. Και το συστήνω.

  89. Alexis said

    #72+74+76: Σύμφωνοι, τον θρηνούν πολύ περισσότεροι από τους εικαστικούς καλλιτέχνες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει προκαλέσει σοκ στον κύκλο των εικαστικών ο θάνατός του.
    Άρα το «σοκ στον εικαστικό κόσμο» είναι εννοιολογικά σωστό.

  90. Γιάννης Ιατρού said

    84β: ΕΦΗ, εδώ οι λεπτομέρειες

  91. Γς said

    87:

  92. Corto said

    88: Α ωραία! Θα το αναζητήσω!

  93. gpoint said

    # 19.2

    Μην παίξεις «στριφτό» στην Ρούμελη αν πιστεύεις πως δεν υπάρχει νόμισμα με δυο ίδιες πλευρές

  94. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Παλιά σκωπτική μαντινάδα (από τη γιαγιά μου την ξέρω)
    Δεν τηνε θέλω άσκημη
    γιατί στο πανεγύρι
    θα με ρωτούν οι φίλοι μου
    πού ΄βρες το κελεπίρι

    (κατι έγινε πριν και κόπηκε η ανάρτηση-ελπίζω να μην ξαναμπήκε)

  95. Κουνελόγατος said

    Βρε ΕΦΗ, καλά τα λέει η γιαγιά σου, μ’ αυτήν συμφωνώ, όμως υπάρχει κι αυτή η άποψη…
    https://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwiQheGIgsrKAhWGOBoKHVfEAT4QtwIIGjAA&url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D4eMwL5rcgfI&usg=AFQjCNG1vU6cVYwvMQu7nHNo8SItb6xf8A&bvm=bv.112766941,d.d2s

  96. Πάνος με πεζά said

    Επίσης Ηλιούπολη και Νέα Ελβετία στη Θεσσαλονίκη. Αλλά μήπως το Φάληρο είναι Φίλυρο;

  97. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    94,

    γιατί σκωπτική;
    Τι πιο λογικό απ’ το να μην τους/τις θέλουμε άσκημους;

  98. Γς said

    96:

    Και Παγκράτι στη Λαμία

    http://caktos.blogspot.gr/2013/07/blog-post_20.html

  99. sarant said

    94 Ωραία!

  100. Παναγιώτης Κ. said

    96. Καθαρό…Φάληρο. Υπάρχει όμως και προάστιο Φίλυρο, καμιά 10-αριά χιλιόμετρα βορείως του κέντρου.

  101. Πάνος με πεζά said

    Ναι, κοντά στην Καλαμαριά. Και ούτε Νέο, ούτε Παλιό, καθαρό…Φάληρο, όπως λες.

  102. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    95. 🙂 Κουνελό, είναι η…αντικριστή της. Καθείς το παλεύει αλλιώς:
    Δε θέλω πλούσα κι άσκημη.
    καλλιά φτωχιά και κάλλη
    γιατί τ΄αμπελοχώραφα
    δε μπαίνουν στην αγκάλη
    &
    ‘Ολος ο κόσμος λέει μου
    η αγάπη σου φτωχή ΄ναι
    μα γω του κόσμου λέω ντου
    φτωχή ‘ναι μα καλή ΄ναι
    Και
    άλλος τη θέλει όμορφη
    κι άλλος τη θέλει νά ‘χει
    κι άλλος καμνιεί* τα μάτια ντου
    και παίρνει όποια του λάχει
    Και ο τρίτος δρόμος 🙂
    Απού ΄χει δυο αγαπητικιές
    έχει χαρά μεγάλη
    σαν τα χαλάσει με τη μια
    πηγαίνει με την άλλη

    *σφαλίζει

    σ.σ. το γεννοβόλημα πριν, πήγαινε αλλού 🙂

  103. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Πάνο Με Πεζά, ποια εφημερίδα δίνει το βιβλίο με τις χιλιάδες παροιμίες ;

  104. Γιάννης Ιατρού said

    103: Μήπως η ΕΦΗμερίδα;

  105. Πάνος με πεζά said

    Τα «Παραπολιτικά», από αυτό το Σάββατο, και υπολογίζω για τρία-τέσσερα το πολύ.

  106. Πάνος με πεζά said

    Μια που μιλάμε για Παραπολιτικά, το βάζω εδώ για τα μεζεδάκια. Πιθανώς να μην το διορθώσουν, γιατί είναι είδηση ημερών (πρώτη σειρά).
    http://www.parapolitika.gr/article/342162/adonis-manolidoy-mesa-sta-melia-se-vradini-toys-exodo

  107. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    105 Ευχαριστώ!
    Πωπω δεν ήξερα ότι υπάρχει Παραπολιτικά στο χαρτί.
    υπογραφή:
    ΕΦΗολόκληρη (για Γιάννη 104). Φέγω .Πάω για θέαμα.

  108. Γς said

    11:
    >Προς κύριο Γς: Περιμένω την τοποθέτησή σου…

    Ασε, έχω τραυματικές εμπειρίες από τον Μαλαισιανό εναέριο χώρο και τα στενά της Σινγκαμπούρης.
    http://caktos.blogspot.gr/2014/06/air-force-one.html

  109. Γιάννης Ιατρού said

    107: 🙂
    Άρτον και θεάματα για το φιλοθεάμον κοινό της Ρώμης!

  110. cronopiusa said

    Νίκος Εγγονόπουλος «Το ποίημα της Εσθήρ Μπεσσαλέλ»

    -Και η Εστέρ;
    -Τώρα έρχεται … η δύστυχη…
    ALBERTO SAVINIO Ο Λορέντζος Μαβίλης

    σαν ξαναεπιστρέψω
    στην Θεσσαλονίκη
    από τη Κόλαση
    δεν θε ν’αφήσω τους αγαπητούς μου
    τους Οβραίους πάλι να με ζουρλάνουνε
    με τα
    «είδες Σολομωνίκο – τάδε σύνταγμα-
    είδες Μωυσή -στον τάδε λόχο
    τάδε διμοιρία- ή
    ίσως να εσυνάντησες τον Αβραμίκο πουθενά;…»
    και άλλα…

    Θα τους αρπάξω από τα μούτρα
    Τους αγαθούς τους πονεμένους ανθρώπους
    Και με φωνές και με σκουξίματα
    Θα επιμείνω να μου πουν
    Αν συναντήσαν πουθενά
    Την Εστερίκα
    Τη Ρίκα
    Το αστέρι το λαμπρό
    στα πρώτα ερωτικά μου χρόνια τα νεανικά
    τα μικράτα μου!

    Ω! το κελεπούρι του μεγάλου παρισινού βιβλιοπωλείου!>
    Η χαριτωμένη γαλλιδούλα!
    (με βαθιές ρίζες –όμως-
    Εις γην Χαναάν)
    ώ! η υπέροχη μαγνόλια!
    η κατάλευκη γαρδένια
    Τ’ άσπρο μου γιασεμί
    με τα μαύρα βελούδινα
    σπανιόλικα της
    μάτια

    ώ! ο ποιητικό απόηχος
    των γιοφυριών πάνω στο Σηκουάνα
    η φουντωτή ανθισμένη καστανιά
    των μακρυών λεωφόρων
    η μαγευτική γλυσίνα
    των ανακτορικών πάρκων
    η άκρως δονούμενη
    θεσπέσια άρπα του Δαυίδ!

    μά πώς την έχασα
    την άφατη την ευτυχία
    απ’ τα χέρια μου!
    Οι δίνες της ζωής υπάρξαν οι αιτία…

    παντού και πάντα την αναπολώ
    πάντα την σκέφτομαι
    κι ο νους μου τώρα και πάντα είναι
    κοντά της

    Μήπως να μετανάστεψε –ως ποθούσε-
    Στο «Ερέτζ Ισραήλ»;
    Μήπως μου την εκάμαν
    Λουλουδάκι
    Οι απαίσιοι Νατσήδες;
    Ή μήπως τώρα να ‘ναι κάπου να μαραίνεται
    Και να μη
    Με θυμάται;

    (Στην κοιλάδα με τους ροδώνες, εκδ. Ίκαρος)

  111. Αιμ said

    Επι του πληκτρολογιου

    Επεισόδια από ανεγκεφαλλους του ΠΑΟ μπροστά στο σπίτι του Τσίπρας.
    Πέφτουν και τα σχετικά

  112. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    33 – Ένας απίστευτος Λεώνικος, πού ήσουν κρυμένος μεγάλε; Αν και σε εκτιμώ βαθύτατα, πρέπει να είναι η πρώτη φορά που συμφωνώ τόσο πολύ με κάποιο σχόλιό σου, κι αν έβαζες και το σέξ μόνο για απόλαυση για τα πρωτεύοντα, θα με κάλυπτες πλήρως.

    Υ.Γ – Μιά φιλική συμβουλή αν μου επιτρέπεις, σ΄αυτή την ώριμη ηλικία που έφτασες, παράτα όλες τις πνευματικές αγκυλώσεις, και γράψε ελεύθερα, είμαι βέβαιος πως το αποτέλεσμα θα είναι εκπληκτικό.

  113. Ιάκωβος said

    Πολύ ωραίο το σημερινό.

    Και μάλλον λύθηκε το κελεπούρι. Μέσω Τουρκίας λέξη των Τατάρων της Κριμαίας.

    Δεδομένου δε ότι οι Τάταροι ήταν το ίντερνετ της εποχής, μια που ήταν οι αγγελιοφόροι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αυτοί διέδωσαν τη λέξη στους Οθωμανούς και μετά στην ευρύτερη περιοχή.
    ___________________________

    16, Λεώνικος said
    Όμως, δεδομένου ότι οι Τούρκοι, τουλάχιστον αυτούς που γνωρίσαμε ως απογόνους της ορδής του άσπρου και μαύρου προβάτου, δεν είχαν όρους περί εμπορίου (διότι απλώς λήστευαν)…

    Δεν θα ήμουν τόσο σίγουρος ότι ήταν έτσι τα πράγματα, Λεώνικε.

    Μετά την αρπαγή, το αμέσως επόμενο στάδιο είναι η ανταλλαγή των κλοπιμαίων, η κλεπταποδοχή και το εμπόριο. Οι Βίκινγκς πχ, εκτός από κλεφταράδες ήταν και μεγάλοι έμποροι. Βρέθηκαν στα σεντούκια τους ακόμα και μικροί Βούδες από την Κίνα.
    Δε βλέπω το λόγο να ήταν διαφορετικοί οι διάφοροι Ακ και Καρά Κογιουνλούδες…

    Ακόμα και σήμερα κάπως έτσι είναι. Λεγόταν ότι τότε,στον Πόλεμο του Ιρακ, υπήρξε κάθετη άνοδος στις πωλήσεις αντικερί από την ισλαμική περίοδο. Υποθέτω τα σουμεριακά του Εθνικού Μουσείου διοχετεύτηκαν σιωπηλά. Για να μην πούμε για το πετρέλαιο ή τις παπαρούνες του Αφγανιστάν.

  114. Γς said

    112 β:

    Τι λέει αυτός βρε Λεώ;

    Μικρέ, με πιάνει κι εμένα η συμβουλη σου;

    😉

  115. Ιάκωβος said

    33, Λεώνικος
    Η ιστορία περπατάει σε δυο πόδια: παραγωγή τροφής και παραγωγή παιδιών. Για να το πω πιο απλά: Τραπέζι και Κρεβάτι

    Λεώνικε,
    μακάρι να ήταν έτσι. Θα είχαν λυθεί όλα τα προβλήματα της ανθρωπότητας.

    Η ιστορία είναι τετράποδο (τουλάχιστον, με προοπτικές σαρανταποδαρούσας)

    Το άλλο πόδι είναι η εξουσία και η αγωνία για την άνοδο στην σκάλα της κοινωνικής ιεραρχίας, που οι άνθρωποι όπως κι οι άλλοι πίθηκοι έχουμε στο dna μας. Και το τέταρτο πόδι είναι η τρομαχτική δύναμη του νου του που, πια μπορεί να κάνει τα πάντα. Να θρέψει άλλους δέκα πλανήτες, ή να καταστρέψει μέσα σε δυο τρεις γενιές αυτόν εδώ, τον έναν, και αυτό το τελευταίο το κάνει πλέον συστηματικά.

    Το λέει κι Άμλετ:

    What is a man
    If his chief good and market of his time
    Be but to sleep and feed? A beast, no more.

    Τελικά, μήπως θα ήταν καλύτερα να είμαστε γάτες και σκύλοι; 🙂

    Δε θα ‘τανε άσκημα, αλλά μάλλον κάπως βαρετά. Αλλά όπως και να ‘ναι έχουμε φάει τον καρπό της γνώσης και, για να ξαναβρούμε τον παράδεισο, πρέπει να κάνουμε από την αρχή το γύρο του κόσμου,* και να τον συναντήσουμε σε ένα ανώτερο επίπεδο.

    * που όπως όλοι ξέρουμε είναι ένας δρόμος ελικοειδής και ανηφορικός 🙂

  116. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    114 – Όχι, εσύ είσαι μια κατηγορία μόνος σου (χαμόγελο).

  117. To keeper το έχω συναντήσει με την σχεδόν κυριολεκτική του έννοια, δηλαδή ότι κάτι είναι αρκετά αξιόλογο ώστε να το κρατήσεις και δεν είναι για πέταμα.
    Παραδείγματα:
    – Φίλος (Βρετανός, για την ακρίβεια) που ηχογραφούσε CD με την μπάντα του: This song is a keeper (θα μπει στο CD)
    – Σε αγορά μεταχειρισμένου: This car is a keeper (αντίθετο του lemon).

  118. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

  119. Γιάννης Ιατρού said

    Πέρασε το μεσονύκτιον! Σε λίγο θα ανακοινωθούν οι συνήθεις συνταρακτικές αποκαλύψεις, κελεπούρι σκέτο 🙂

  120. Γιάννης Ιατρού said

    115: Ιάκωβε! Τι εκφράσεις είναι αυτές; (Τελικά, μήπως θα ήταν καλύτερα να είμαστε γάτες και σκύλοι;

  121. Γς said

    119:
    Ιν_Ο έχων το γενικό πρόσταγμα_μόουντ

  122. Γς said

    120:
    Και σαρανταποδαρούσες…

  123. Γιάννης Ιατρού said

    121: 🙂

  124. Γιάννης Ιατρού said

    Γς, σταθερός μάλιστα!

  125. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    μόλις επέστρεψα από το ερημητήριόν μου και δεν προλαμβάνω διά πολλά. Αύριον θα κάμω τας αποκαλύψεις μου διά το παρόν νήμα, που θα είναι καταιγιστικόταται.

    Προς το παρόν, δηλώ ότι μοί προκαλεί αλγεινοτάτην εντύπωσιν το εξής: Μετά από 15 ώρας εις τον Διαδικτυακόν Ουρανόν, δεν εφιλοτιμήθη ούτε είς Ρωμιός αναγνώστης να πληροφορήση τους άλλους πού θα εύρωσι το Αγγλο-Οθωμανικόν Λεξικόν του Ιακώβου Γουλιέλμου Redhouse. Πατήσατε ενταύθα να σάς κατέβη η searchable έκδοσις, αλλά ενημερώνω τους αναγνώστας ότι αι τουρκικαί λέξεις είναι με το αραβικόν – οθωμανικόν αλφάβητον, συνεπώς θα δυσκολευθούν να εξάγουν συμπέρασμα. Και απορώ πώς το φυλλομετρούσε με τας ώρας ο κ. Σαραντάκος, όπως γράφει εν τη αρχή της παρούσης αναρτήσεως, ότε το παρήγγειλε από την Ιστανμπούλ

    Εξίσου αλγεινοτάτην εντύπωσιν μοί προκαλεί και το ότι ουδείς εφιλοτιμήθη να ενημερώση πού υπάρχει το Λεξικόν της Λεβαντίνικης του Ανδρέου Τίτσε, με τον οποίον αλληλογραφούσεν ο κ. Σαραντάκος. Θα το εύρητε ενταύθα διά καταβίβασιν

    http://gen.lib.rus.ec/search.php?req=The+lingua+franca+in+the+Levant&lg_topic=libgen&open=0&view=simple&phrase=1&column=def

    ωστόσον – όσον και αν έψαξα – δεν εύρον το λήμμα kelepir. Ίσως ο κ. Σαραντάκος έχει άλλην έκδοσιν υπόψιν του

    Μετά τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

    ΥΓ: Δεν αντέχω μέχρι αύριον και θα το είπω σήμερον: Εξεπλάγην ανακαλύψας κρυφήν αλληλογραφίαν του κ. Σαραντάκου με Τούρκον blogger, όπου ο κ. Σαραντάκος προσπαθεί να τον πείση ότι το κελεπούρι δεν προέρχεται από την ελληνικήν φράσιν «καλόν εμπόριον»!.. Αντί σχολίου, επιβεβαιώνω ότι το καλύτερον Ετυμολογικόν της Τουρκικής, αγνοεί την ετυμολογίαν του κελεπουριού, ενώ ο κ. Σαραντάκος προσπαθεί να την… ανακαλύψη εις τους Μαλαισιανούς και τους Τατάρους. Διατί άραγε τόση επιμονή να καταργηθή η θεωρία περί ελληνικής ετυμολογίας του κελεπουριού, αγαπητέ κ. Σαραντάκο;

  126. Μαρία said

    101
    Καθαρό Φάληρο, μακριά .ομως απ’ την Καλαμαριά αλλά κοντά στη …Σαλαμίνα.

  127. Υαλτις said

    125
    Αξιοτιμε Γέροντα,
    μ’ηπως μπορείτε να μας υποδείξετε και την ηλεκτρονική έκδοση της Οσμανκης πραγματικότητας του Αειμνηστου Νεοκλη Σαρρη ,για να δουν μερικοί ,τι ωραία που περνούσαμε σε σχέση μ αλλους λαούς, στην πολυεθνική των Οθωμανών;

  128. marulaki said

    Ήθελα να το γράψω κι εχθές αλλά δεν πρόλαβα, νομίζω δεν το έχει πει και κάποιος άλλος. Τα Αμερικανάκια όταν ψάχνουν να βρουν κάτι λένε ‘finders keepers’, όποιος το βρει πρώτος, δικό του.
    Εγώ μια φορά το κελεπούρι το λέω για καλό! 🙂
    Καλημέρα!

  129. Γέρων Βάταλε,

    α) το λεξικόν που προσφέρεται είναι ο παλιός Ρεντχάουζ, του 1891 (αν θυμάμαι καλά). Ο κ. Σαραντάκος μιλά για το καινούργιο, το και κίτρινον ή πορτοκαλί επιλεγόμενον, στο οποίο είχε συνεργαστεί και ο αείμνηστος Τίτσε.
    β) κανείς δεν έγραψε ότι η λέξη υπάρχει στο λεξικόν της Λεβαντίνικης. Μόνον ότι και αυτό το έγραψε ο Τίτσε (ομού μετά του ζεύγους Kahane).
    γ) το καλύτερον Ετυμολογικόν της τουρκικής προτείνει δική του ετυμολογία, αλλά για να τη δει κανείς πρέπει να κάνει εγγραφή (τζάμπα είναι). Ίδε #38 και 51

    Υμέτερος,
    Δύτης

  130. sarant said

    129 Α γειά σου! Πορτοκαλί είναι το δικό μου 🙂

  131. Γς said

    123:
    Κελεπούρι, οχι πεσκέσι

  132. Γς said

    124:
    Μπράβο μας!

  133. gbaloglou said

    Qu’elle est pure … cette theorie Tatare 🙂

  134. Νίκος Κ. said

    16: (Leonicos) «Έπειτα δεν ξέρουμε αν το μαλαισιανό kelepur αντιστοιχεί όντως στο ‘αρχίδια’ ή στο ‘όρχεις’ ή στο π.χ. ‘αμελέτητα’. Δηλαδή δεν ξέρουμε το επίπεδο της λέξης. Μπορεί ν’ αντιστοιχεί π.χ. στο ‘μαραφέτι’ ή στο ‘πράμα’ οπότε λεξικογραφικά δεν μας λέει τίποτα.»

    Μεταφέρω γνώμη φίλου που ζει εις τας Απω Ανατολάς:
    Τα Μαλαισιανα και τα Ινδονηςιακα είναι η γλώσσα Bahasa, 2 versions: Bahasa Malaysia, Bahasa Indonesia. Σχεδόν ίδια γλώσσα.Το kelepir θα πει όρχεις αλλά δεν χρησιμοποιείται συχνά.
    Ενδιαφέρον ότι στα Bahasa το μάτι λέγεται mata (έξ ού και Ματα Χαρι που προέρχεται από την Ανατολή, δηλαδή μάτι της μέρας). Και το κεφάλι λέγεται Kepala

  135. sarant said

    133 😉

    134 Ευχαριστώ για τη διασταύρωση,

  136. gbaloglou said

    128 Προσοχή, αυτό το keeper είναι υποκείμενο, ενώ αυτό που συζητάμε εδώ — ως λαϊκότερο όρο για το bargain, ισοδύναμο προς το «κελεπούρι» — είναι αντικείμενο: «θα το κρατήσω (επειδή το βρήκα εγώ)» = ΕΙΜΑΙ keeper, «θα το κρατήσω (επειδή αξίζει τον κόπο)» = ΕΙΝΑΙ keeper.

    Για ένα παρόμοιο παράδειγμα βλέπε seller: μπορεί να είναι ο πωλητής (όπως στο seller’s market = κατάσταση στην αγορά/οικονομία που ευνοεί όσους έχουν συγκεκριμένο είδος προς πώληση), μπορεί να είναι και το πωλούμενο (εξ ου και bestseller = ευπώλητο).

  137. marulaki said

    #136 Ισχύει, απλά μου το θύμισε.

  138. Pedis said

    Για συμπλήρωμα στα # 34 και # 35 ας υπάρχει κι αυτό:

    http://www.google.it/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=72&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwjQ1sSh3srKAhXMbRQKHWj5CV04RhAWCCYwAQ&url=http%3A%2F%2Fwww.auschwitz.org%2Fgfx%2Fauschwitz%2Fuserfiles%2Fauschwitz%2Fhistoria_terazniejszosc%2Fauschwitz_historia_i_terazniejszosc_wer_grecka_2010.pdf&usg=AFQjCNEIdRKRLelUVo4pmQkR0pOTmJkPbw&sig2=Z4TanZTXAnCrC7r8mYAMJQ&bvm=bv.112766941,d.d24

  139. Ιάκωβος said

    136,
    Άλλωστε, for keeps σημαίνει για πάντα,σου δίνω κάτι for keeps, δώρο, να τόχεις για πάντα.

    134,
    (¨Ασχετο)Βρήκα οτι ινδονησιακά gelebur σημαίνει βουτάω. Στους ινδονήσιους μπορεί να βρει κανείς αραβικές ή περσικές λέξεις, μια που είναι το μεγαλύτερο μουσουλμανικό κράτος.

    Μια εκπληκτική ταινία, ντοκιμαντέρ για την Ινδονησία.

    Μια ομάδα γέρων βασανιστών, κάνουν ταινία (υποτίθεται) τη ζωή τους, και δείχνουν όλο περηφάνεια, πως όταν ήταν νέοι, ας τους πούμε, ταγματασφαλίτες, σφάζανε και βασανίζανε τους κομμουνιστές τότε, με τη μεγάλη σφαγή επί Σουχάρτο( ένα εκατομύριο σφαγμένοι).

    16,
    Υπάρχει και μια ταινία πάνω στη ζωή του Έλληνα μποξέρ Σαλάμο Αρούχ στο Άουσβιτς, , με τον Γουίλεμ Νταφόε.

  140. Λ said

    Το κελεπούρι δεν περιλαμβανόταν στο παιδικό μου λεξιλόγιο. Το συνάντησα αργότερα σε κυπριώτικα σκετς με ειρωνική χροιά «Χαρά στο κκιλιππίρι!» και άλλες δύο φορές όταν επρόκειτο να αγοράσω το σπίτι μου. Το έδειξα σε φίλο αρχιτέκτονα καταγόμενο από την Πάφο και μου είπε ότι ήταν κκελεπούρι (ναι με δύο κάπα) και ότι μόνο τα δέντρα της αυλής άξιζαν τα λεφτά που θα έδινα. Επίσης, στενός συγγενής μου είπε ότι το σπίτι ήταν κελεπούρι και η αυλή μόνο σαν οικόπεδο άξιζε τα λεφτά που θα έδινα. Και το πήρα το σπίτι΄και ένας θεός ξέρει τι βάσανα τράβησα μέχρι να εξασφαλίσω δάνεια για να κάνω τη μεταβίβαση. Οι μεν εκτιμητές γης το εκτιμούσαν πολύ χαμηλά γιατί τότε δεν ήταν της μόδας ακόμα τα χαλαμάντουρα (ερειπωμένα σπίτια) οι δε τραπεζίτες συμπεριφέρονταν συνετά και δεν έδιναν δάνεια σ’ όποιον κι όποιον (έπρεπε η δόση για την αποπληρωμή να μην ξεπερνά το 35% του μισθού). Πέρασαν δύο χρόνια νομίζω να καταφέρω να πάρω τα αναγκαία δάνεια με επιτόκιο 9 %. Από την ημέρα της μεταβίβασης πέρασαν άλλα τρία χρόνια όταν άρχισαν οι εργασίες αναπαλαίωσης. Τότε πήρα τηλεφώνημα από τον αρχικό εκτιμητή που μου πρόσφερε πέραν της τριπλάσιας τιμής από την αρχική για να το πουλήσω (31-96). Τα λεφτά ήταν πολλά αλλά δεν ενέδωσα στον πειρασμό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: