Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι δυο φίλοι του παππού μου – ΙI (Δημ. Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 2 Φεβρουαρίου, 2016


Έχει πια καθιερωθεί στο ιστολόγιο να βάζω, κάθε δεύτερη Τρίτη, κείμενα από τα βιβλία του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου. Την περασμένη εβδομάδα ξεκίνησα ένα καινούργιο βιβλίο, το  «Γιατί η θεία μου μπορεί και να πήγε στον Παράδεισο», που κυκλοφόρησε το 2006, που αποτελείται από τρεις νουβέλες -και αρχίσαμε από την πρώτη, που λέγεται «Οι δυο φίλοι του παππού μου». Η πρώτη συνέχεια βρίσκεται εδώ, ενώ με τη σημερινή δεύτερη συνέχεια ολοκληρώνεται η νουβέλα. Είχαμε γνωρίσει τον έναν από τους δύο φίλους, σήμερα θα δούμε την ιστορία του δεύτερου.

mimis_jpeg_χχsmallΟ άλλος φίλος του παππού μου, ο κυρ Ιγνάτης ο Περγαμηνέλης, ο επιλεγόμενος «Αμανετζής» και προσεπιλεγόμενος «Διάργυρος», ήταν τελείως αντίθετος με τον Κούκο τύπος. Πολυλογάς, χωρατατζής, τετραπέρατος και κοσμογυρισμένος. Μαζί του ο παππούς γνωρίστηκε κατά το μοναδικό ταξίδι με βαπόρι που έκανε, στις αρχές του περασμένου αιώνα, όταν χρειάστηκε να πάει στη Σμύρνη για κάποια δουλειά του. Τότε τη συγκοινωνία ανάμεσα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, που ήταν ακόμα τούρκικα, και στα λιμάνια της γειτονικής Αιολίδας και Ιωνίας, την έκαναν τρία βαπόρια της αυστριακής εταιρείας «Τριεστίνα». Ξεκινούσαν από την Πόλη, πιάνανε Κύζικο, Μουδανιά, Τσανακκαλέ, Ίμβρο, Αϊβαλί, Μυτιλήνη, Σμύρνη, Χίο, Τσεσμέ, Καρλόβασι, Βαθύ, Κουσάντασι, Κάλυμνο, Κω, Μπουντρούμι, Μαρμαρά και Ρόδο και ξανά πάλι την ίδια διαδρομή ανάποδα.

Ο παππούς μου έκανε λάθος και αντί να πάρει το «αυστριακό» όταν κατηφόριζε, οπότε θα ‘φτανε στη Σμύρνη σε λίγες ώρες, το πήρε όταν ανηφόριζε από τη Ρόδο κι έτσι πήγε ως την Πόλη, ξαναγύρισε στο νησί του και μονάχα ύστερα από τρεις μέρες άσκοπου και κουραστικού ταξιδιού έφτασε στον προορισμό του. Το μόνο που κέρδισε από αυτή την απροσδόκητη περιπλάνηση του, ήταν η γνωριμία του με τον κυρ Ιγνάτη, πανέξυπνο έμπορο και παραγγελιοδόχο, που όχι μόνο τον βόηθησε ουσιαστικά, αλλά τον εμψύχωσε με το κέφι και την ανοιχτοκαρδοσύνη του. Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σε φιλία, όταν, μετά το μεγάλο Διωγμό, του 1922, ο κυρ Ιγνάτης εγκαταστάθηκε μόνιμα στο νησί.

Όταν τον πρωτοείδα, μια Κυριακή απόγεμα, εκείνου του αξέχαστου καλοκαιριού του ΄38, που το πέρασα στου παππού μου, στο χωριό, εντυπωσιάστηκα με την εμφάνισή του. Φορούσε άσπρο κουστούμι από κουκουλάρικο μετάξι, είχε ένα κόκκινο γαρίφαλο στο πέτο, ψαθάκι στο κεφάλι του και κρατούσε ένα λεπτό μπαστούνι με ασημένια λαβή. Είχε ένα μικρό γκρίζο τσιγκελωτό μουστάκι. Μπροστά του ο παππούς μου με τις μαύρες βράκες, το γούνινο καλπάκι και τα μεγάλα πεφτά γκρίζα μουστάκια, φαινόταν γέρος κι ας ήταν δέκα χρόνια νεώτερος του.

Ο κυρ Ιγνάτης μιλούσε πάντα για πράγματα ευχάριστα κι αστεία. Το φόρτε του ήταν ιστορίες του Ναστραντίν Χότζα. Βέβαια η κουβέντα μαζί του ήταν μονόπλευρη, καθώς μονάχα εκείνος μιλούσε, ο παππούς απλώς συντηρούσε τη συζήτηση με κάποιες μονολεκτικές παρεμβάσεις κι εγώ καθόμουν και τον άκουγα, παρατηρώντας ταυτόχρονα τον παππού μου, που σιγά σιγά γινόταν ιλαρός κι έχανε το συνήθως αυστηρό ύφος του. Το μόνο κακό ήταν πως ο κυρ Ιγνάτης πολύ συχνά και κυρίως μετά το τρίτο καραφάκι, συνέχιζε την ιστορία που μας διηγούταν στα τουρκικά, χωρίς να αντιλαμβάνεται το πέρασμα από τη μια γλώσσα στην άλλη. Και αυτός μεν τα τούρκικα τα μιλούσε φαρσί, εμείς όμως δεν καταλαβαίναμε λέξη. Έτσι πολλές από τις ιστορίες του μου έμειναν στη μνήμη μου ημιτελείς. Παρ΄ όλα αυτά και μ΄ αυτές γελούσα, γιατί ο κυρ Ιγνάτης με όσα αστεία διηγούταν, (ελληνικά ή τουρκικά, αδιάφορο) ξεκαρδιζόταν πρώτα ο ίδιος.

Από όλα αυτά τα ελληνοτουρκικά ανέκδοτα, μου έμεινε βιδωμένη στο μυαλό μια φράση με την οποία, σαν είδος συμπέρασμα, τέλειωσε μια ιστορία του: «μπου ντουνιά τσάρκι φελέκ ντιρ, άσκολσούν τσεβερινέ». Τώρα τι σημαίνουν αυτά ποτέ μου δεν έμαθα. Αξέχαστη πάντως μού ΄μεινε μια άλλη ιστορία του κυρ Ιγνάτη, που ευτυχώς μας τη διηγήθηκε ολόκληρη στα ελληνικά, χωρίς να της κολλήσει τούρκικο τέλος.

Ήταν στις αρχές του καλοκαιριού του 1914, τον καιρό του πρώτου Διωγμού, του μικρού. Τότε ο κυρ Ιγνάτης ήταν εγκατεστημένος στη Μαγνησία, όπου είχε δικό του μεγάλο σπίτι, τριγυρισμένο με κήπο γεμάτο με δέντρα.

Κάποιο απομεσήμερο, μόλις είχε αποφάει, χτύπησε δυνατά η αυλόπορτα και όταν ο παραγιός του άνοιξε μπήκαν ένας Τούρκος αξιωματικός και τρεις στρατιώτες με εφ΄όπλου λόγχη. Ο αξιωματικός στάθηκε στη μέση της αυλής, κάτω από μια θεριεμένη σκαμνιά, γεμάτη με μαύρα ζουμερά σκάμνα και αφού τον ρώτησε αν αυτός είναι ο Ιγνάτ εφέντης, έβγαλε από την τσέπη του ένα επίσημο χαρτί κι άρχισε να το διαβάζει αργά αργά.

Το έγγραφο έλεγε πως η τουρκική κυβέρνηση εξόριζε τον Ιγνάτ εφέντη Περγαμηνέλλη στο Αρμενιστάν, στο βιλαέτι του Ερζερούμ, αλλά πριν διαβάσει τις πρώτες φράσεις, ένα ώριμο ζουμερό σκάμνο έπεσε πάνω στο χαρτί και το παρέσυρε στις πλάκες της αυλής. Ο αξιωματικός σταμάτησε, πήρε από κάτω το έγγραφο, το σκούπισε από τα ζουμιά του φρούτου και ξανάπιασε το διάβασμα. Δεν προχώρησε όμως πολύ. Δεύτερο σκάμνο έπεσε πάνω στο χαρτί και το ξανάριξε κάτω. Ο αξιωματικός έμεινε λίγο σα χαμένος. Κοίταξε υποψιασμένος πρώτα το δέντρο από πάνω του, ύστερα το χαρτί, το πήρε από κάτω, μετακινήθηκε δυο βήματα παρέκει, άνοιξε τα πόδια του για να στέκει καλύτερα και συνέχισε το διάβασμα. Δεν του ΄μελλε όμως να το τελειώσει, γιατί τρίτο σκάμνο, πιο μεγάλο, έπεσε πάνω στο πολύπαθο έγγραφο και το ΄ριξε για τρίτη φορά κάτω. Τότε ο αξιωματικός, προσπαθώντας να κρατήσει την ψυχραιμία του, σήκωσε το χαρτί από κάτω, το σκούπισε, το δίπλωσε προσεχτικά, το΄βαλε στην τσέπη του κι ύστερα είπε του κυρ Ιγνάτη:

«Εφέντημ το κουβέρνο με διάταξε να΄ρθω να σε συλλάβω και να σε στείλω εξορία, όμως ο Αλλάχ, ευλογημένο το όνομά του, μου έστειλε άλλα σημάδια. Εγώ τώρα θα φύγω με τους στρατιώτες μου και θα ξανάρθω αύριο. Πράξε και συ ό,τι σε φωτίσει ο Πολυεύσπλαχνος».

Και αμέσως πήρε τους άντρες του και φύγανε. Το ίδιο βράδυ ο Αμανετζής, μάζεψε σε δυο βαλίτσες ό,τι πολυτιμότερο είχε, έβαλε σε μιαν ειδική ζώνη με τσέπες όλον του τον παρά, χρυσές λίρες, άσπρα και μπαγκανότες κι ύστερα πήρε έναν Τούρκο φίλο του, τον Χαλίλ εφέντη, πήγαν σε ένα συμβολαιογράφο και τού ΄κανε πληρεξούσιο, να πουλήσει ό,τι είχε και δεν είχε. Νύχτα πια πήρε το τελευταίο τραίνο για τη Σμύρνη και το άλλο πρωί μπήκε στο βαπόρι για τη Λατάκια. Οι αρχές έχασαν τα ίχνη του και δεν τον έβαλαν ποτέ στο χέρι.

Η ιστορία αυτή μού΄χε προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον και με ανυπομονησία περίμενα την άλλη Κυριακή που θα ξαναρχόταν ο φίλος του παππού μου να πιουν τα ούζα τους. Συνολικά μας ήρθε άλλες τρεις Κυριακές εκείνο το καλοκαίρι. Από όσα μπόρεσα να συμπεράνω μ΄ αυτά που άκουσα, ο μουσαφίρης μας ήταν άνθρωπος πολυπλάνητος και πολυμήχανος, ευκίνητος σαν υδράργυρος. Ο παππούς μου έλεγε πως είχε βρεθεί στα πιο μακρινά μέρη της Ανατολής και πως είδε πράγματα τρομερά και άγρια. Ποτέ του δε μας μίλησε γι΄ αυτά. Οι ιστορίες του ήταν πάντα αστείες και ευχάριστες.

Δεν τον ξανάειδα από το καλοκαίρι εκείνο του ΄38. Όταν πέντε χρόνια αργότερα ο παππούς με τη γιαγιά ήρθαν οριστικά στην πόλη και εγκαταστάθηκαν στο γεροντικό τους, θέλησα να μάθω περισσότερα για τον πολυταξιδεμένο φίλο του. Δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Ο παππούς μου, εκ φύσεως λιγομίλητος, με τα χρόνια είχε απογίνει. Τα λόγια του τα έβγαζες με το τσιγκέλι από το στόμα. Καμιά φορά όμως ζωήρευε και μού ΄λεγε πρόθυμα ότι πληροφορίες του ζητούσα. Έτσι σιγά σιγά, αποσπασματικά και με προθύστερες αναδρομές, μπόρεσα να ανασυγκροτήσω τη βιογραφία του κυρ Ιγνάτη.

Ο φίλος του παππού μου καταγόταν από την Πέργαμο αλλά οι ρίζες του κρατούσαν από το νησί μας. Όλη η απέναντι γη της Μικρασίας, από την Άσσο και το Αδραμύτι ως τη Μαγνησία, την Πέργαμο και τις Φώκες, ήταν από αμνημονεύτων χρόνων, ίσως από τον καιρό του Τρωικού πολέμου, η ενδοχώρα του νησιού μας. Όλοι οι φτωχοί και ακτήμονες εκεί πήγαιναν να δουλέψουν και αν ήταν άξιοι και ξυπνοί γυρνούσαν σε λίγα χρόνια με γερό κομπόδεμα. Στο «μεγάλο κάι» στα μέσα του προπερασμένου αιώνα (για την ακρίβεια το 1851), που ο παγετός έκαψε όλα τα λιόδεντρα του νησιού, ο μισός σχεδόν πληθυσμός του μετανάστεψε στην Ανατολή, είτε πρόσκαιρα είτε για πάντα. Κουμπαριές και συμπεθεριά ένωναν τους πληθυσμούς των δυο περιοχών κι όχι μόνο τους Χριστιανούς μα και τους Τούρκους. Άλλωστε όλοι αυτοί οι Τούρκοι πριν από εξακόσια χρόνια ήταν Χριστιανοί. Έξω από τη γλώσσα και τη θρησκεία, δε μπορούσες να ξεχωρίσεις Τούρκο από Ρωμιό. Ήταν και κάποιοι νομάδες βοσκοί, οι Γιουρούκηδες, που άνκαι Τούρκοι ήταν πιο κοντά στους Ρωμιούς.

Τον κυρ Ιγνάτη, οι δουλειές με τις οποίες καταπιάστηκε τον έφεραν από νεαρό στα πιο απίθανα σημεία της Ανατολής. Δεκάξι χρονώ μπήκε μαθητευόμενος στο εμπορικό του θείου του στη Σμύρνη. Ο γέρος βλέποντας πως έκοβε το μυαλό του, σε τέσσερα χρόνια του εμπιστεύθηκε να κουμαντάρει ένα υποκατάστημα που είχε ανοίξει στην Πόλη. Εκεί ο Ιγνάτης μπήκε στο μεγάλο εμπόριο. Ταξίδεψε σ΄όλα τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, αγόρασε δικό του σλέπι και μετέφερε εμπορεύματα στο Δούναβη. Για δυο χρόνια είχε εγκατασταθεί στην Οντέσα όπου τελικά παντρεύτηκε με μια Ελληνίδα από τη Μαριούπολη.

Δε στέριωσε όμως σε κείνα τα μέρη. Άνοιξε παρτίδες με την Αίγυπτο και βλέποντας πως εκεί υπήρχαν μεγαλύτερες δυνατότητες, πήρε τελικά τη γυναίκα του και εγκαταστάθηκε στην Αλεξάνδρεια, όπου ασχολήθηκε με το εμπόριο του μπαμπακιού. Στην αρχή τα πήγε πολύ καλά. Σε τρία χρόνια είχε δικό του σπίτι στο Κορνίς, στην καλύτερη γειτονιά της πόλης, καταστράφηκε όμως στην οικονομική κρίση του 1904 και χωρίς να χάσει το κουράγιο του γύρισε στον τόπο του και ξανάρχισε από την αρχή. Τούτη τη φορά εγκαταστάθηκε στη Μαγνησία κι έκανε τον παραγγελιοδόχο, εξ ου και το παρανόμι «αμανετζής». Σύντομα ξανάκανε περιουσία. Έχτισε στον ελληνικό μαχαλά, κοντά στο σταθμό του τραίνου, ένα μεγάλο δίπατο σπίτι τριγυρισμένο με ψηλή μάντρα, μεγάλο κήπο γεμάτο δέντρα και διάφορα σπιτόπουλα, στάβλους και αποθήκες ένα γύρο. Τότε όμως πέθανε ξαφνικά η γυναίκα του. Ο κυρ Ιγνάτης την αγαπούσε πολύ κι ας μην του είχε δώσει παιδιά.

Για να ξεχάσει την πίκρα του ξανάρχισε τα εμπορικά ταξίδια. Πήγε στο Λίβανο κι άνοιξε μαγαζί στη Βηρυττό. Όταν ξέσπασε ο Παγκόσμιος Πόλεμος ξαναγύρισε στη Μαγνησία και μετά το επεισόδιο που αφηγήθηκα, ξανά πίσω στη Συρία. Ήταν στο Χαλέπι όταν οι Τούρκοι χάλασαν τους Αρμένηδες. Ξέροντας καλά τα αγγλικά μπόρεσε να κινητοποιήσει κάποιους Αμερικάνους μιας αποστολής που βρισκόταν στην πόλη και να σώσει κάμποσα ορφανά. Οι τουρκικές αρχές δεν είδαν με καλό μάτι την πρωτοβουλία του αυτή κι ο κυρ Ιγνάτης έφυγε και πήγε στην Τραπεζούντα, όπου είχε πολλούς γνωστούς από τον καιρό που εμπορευόταν στη Μαύρη Θάλασσα.

Γρήγορα γνωρίστηκε με το μητροπολίτη, τον Χρύσανθο, έναν εκπληκτικά επιβλητικό και χαρισματικό ιεράρχη, που διακρίνοντας τα προσόντα του τον πήρε κοντά του. Ο Χρύσανθος ήταν αγαπητός σε όλον τον κόσμο, Ρωμιούς, Τούρκους κι Αρμένηδες. Με το κύρος του είχε παρεμποδίσει το ΄14 την επέκταση του διωγμού των Ελλήνων στον Πόντο και κατά τις σφαγές των Αρμενίων, το ’15, έσωσε όσους μπόρεσε. Όταν τα τουρκικά στρατεύματα υποχωρώντας μπροστά στους Ρώσους άδειασαν τον ανατολικό Πόντο, ο βαλής, πριν φύγει, όρισε μικτή προσωρινή διοίκηση της περιοχής από Έλληνες και Τούρκους με πρόεδρο τον Χρύσανθο. Οι Ρώσοι μπήκαν στην Τραπεζούντα τον Απρίλη του 1916 και διατήρησαν την προσωρινή επιτροπή ση θέση της. Τότε φάνηκε η αξία του κυρ Ιγνάτη, που ξέροντας φαρσί τη γλώσσα τους, στάθηκε το δεξί χέρι του Δεσπότη. Ο Χρύσανθος με τον ίδιο ζήλο που έδειξε για τους Έλληνες και τους Αρμένηδες, προστάτεψε αυτή τη φορά τους Τούρκους από τυχόν αντεκδικήσεις, καθώς στο ρωσικό στρατό υπηρετούσαν πολλοί Αρμένηδες.

Σε λιγότερο από ένα χρόνο όμως ξέσπασε η Επανάσταση του Φεβρουαρίου του ΄17 και τα ρωσικά στρατεύματα μισοδιαλύθηκαν. Καθώς η Γεωργία και η Αρμενία ανακηρύχτηκαν ανεξάρτητες, οι αξιωματικοί και στρατιώτες του ρωσικού στρατού, που ανήκαν σ΄αυτές τις εθνότητες, άρχισαν να σχηματίζουν ιδιαίτερες μονάδες, επιτείνοντας τη διάλυση. Οι τσέτες, οι Τούρκοι αντάρτες, που ως τότε λούφαζαν, βλέποντας την αδυναμία των Ρώσων άρχισαν τις επιθέσεις κατά των ποντιακών χωριών, αλλά αντιμετωπίστηκαν από Πόντιους αντάρτες.

Όταν η αφήγηση του παππού μου έφτασε σ΄αυτή την περίοδο της βιογραφίας του φίλου του, ήμουνα πια οργανωμένος και πολιτικοποιημένος και όπως ήταν επόμενο τον ρώτησα ποια στάση κράτησε ο κυρ Ιγνάτης απέναντι στην Οχτωβριανή επανάσταση. Ο παππούς μου δε μπόρεσε να μου απαντήσει με σαφήνεια. Όπως εξακρίβωσα δεν ήξερε ή δε θυμόταν πως είχαν γίνει το ΄17 δύο επαναστάσεις. Από όσα μου είπε όμως συμπέρανα ότι τόσο ο ίδιος όσο κι ο φίλος του είχαν δει με ευνοϊκό μάτι την Επανάσταση κατά του τσάρου. Θυμάμαι πως η κουβέντα μας ξέφυγε από τον Αμανετζή και εξετράπη στην παρούσα κατάσταση (άνοιξη του ΄44). Ο παππούς μου πίστευε πως επαληθευόταν η προφητεία του Αγαθάγγελου για το «ξανθόν γένος» δηλαδή τους Ρώσους, που θα μας λευτέρωναν και με την ευκαιρία ξέσπασε σε ένα φιλιππικό κατά της Αγγλίας, της πονηρής αλεπούς όπως την έλεγε, «που μας ξεπούλησε στον Κεμάλ για τα πετρέλαια της Μοσούλης».

Δε μπόρεσα να μάθω περισσότερα για τον φίλο του παππού μου. Μετά το μεγάλο διωγμό του ΄22 εγκαταστάθηκε στο νησί μας. Είχε κάποια οικονομική άνεση και έζησε καλά τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του ως το 1943, που πέθανε πλήρης ημερών, (είχε πατήσει τα 90) και μάλλον από γερατειά. «Σώθηκε το λάδι του» σχολίασε ο παππούς μου, όταν το έμαθε.

Επειδή όμως εδώ λεξιλογούμε, να κάνω μερικά σύντομα σχόλια

* Η σκαμνιά είναι η συκαμινέα, η μουριά. Το χωριό της Μυτιλήνης που έχει ξανάρθει στην επικαιρότητα με το προσφυγικό δράμα λέγεται επίσης Σκαμνιά ή Σκαμιά.

* Η τουρκική φράση του κυρ Ιγνάτη («μπου ντουνιά τσαρκ φιλέκ κτλ.) σημαίνει «αυτός ο κόσμος είναι τροχός της τύχης, καλότυχος όποιος ξέρει να τον γυρίζει». Αλλά για την παροιμία αυτή, που την έχει χρησιμοποιήσει και ο Παπαδιαμάντης, έχουμε γράψει πολλά και ενδιαφέροντα.

* Ο κυρ Ιγνάτης είχε το παρατσούκλι «αμανετζής» όχι επειδή έλεγε αμανέδες, αλλά (υποθέτω) από τη λέξη «αμανάτι». Αλλά περιμένω τους τουρκομαθέστερους να επιβεβαιώσουν.

Advertisements

166 Σχόλια to “Οι δυο φίλοι του παππού μου – ΙI (Δημ. Σαραντάκος)”

  1. Κουνελόγατος said

    Άκου «ευκίνητος σαν υδράργυρος». Μόνον αυτό δεν είχα ξανακούσει… 🙂
    Καλημέρα σας.

  2. ΚΑΒ said

    >> Διάργυρος

    Έτσι έλεγε η μάνα μου τον υδράργυρο.

  3. atheofobos said

    Από το διήγημα αυτό γίνεται σαφές πόσο σωστό είναι αυτό που λέγεται ότι εκείνη την εποχή μπορούσες να ταξιδέψεις από την Ρωσία μέχρι την Αίγυπτο χωρίς να ξέρεις καμιά ξένη γλώσσα εκτός από ελληνικά!
    Παντού τότε υπήρχε, συνήθως εμπορικό, ελληνικό στοιχείο.

  4. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,
    πολύ ωραίο το σημερινό Νίκο. Επειδή σήμερα θα πάω για service του φοίνικα, το βράδυ θα το απολαύσω μαζί με τα σχόλια 🙂
    Εν τω μεταξύ, μιάς και έβαλες και τον κράχτη με το ξανθό γένος, παραπέμπω εδώ, http://s15.postimg.org/ui55v7job/image.jpg
    (μόνο σαν link 🙂 , μας διαβάζει και ευαίσθητο κοινό …).

  5. Τσούρης Βασίλειος said

    «έβαλε σε μιαν ειδική ζώνη με τσέπες όλον του τον παρά, χρυσές λίρες, άσπρα και μπαγκανότες»
    Μπαγκαν(ι)ότες και σε μας αλλα ποιο νόμισμα είναι; Οι ηλικιωμένοι χωριανοί εννοούσαν τις χρυσές λίρες (τουλάχιστον αυτή είναι η δική μου αίσθηση).
    Πολλές φορές στα συνοικέσια η οικογένεια του γαμπρού χάλευε για προίκα πχ. » τριάντα κολοβές και δέκα μακρυνούρες» δηλαδή τριάντα λίρες χρυσές και δέκα προβατίνες.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5: Όπως το καταλαβαίνω εγώ, μπαγκανότες είναι τα χαρτονομίσματα -σε αντιδιαστολή με τα κέρματα/νομίσματα.

  7. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Bank notes

  8. spyridon said

    Καλημέρα

    5. 6.
    φαντάζομαι βγαίνει από το banknote και έτσι το κατάλαβα διαβάζοντας.

    «κουκουλάρικο μετάξι» !!!! υπάρχει κι άλλο? ¨-)). Μου αρέσει όμως σαν έκφραση.

    Τον ένα χρόνο που έμεινα στο νησί αυτή ήταν η εντύπωση που κυριαρχούσε.
    Οτι είναι ένα σώμα χωρισμένο στα δυό. Δεν μπορούσε να λειτουργήσει κανονικά.

  9. Δεν θυμάμαι αν είχα ξαναπεί ότι την ίδια παροιμία (μπου ντουνιά…) έλεγε και ο δικός μου μυτιληνιός παππούς (είχε μεγαλώσει στην Πόλη βέβαια). Αλλά μια και ο λόγος για τις ελληνοτουρκικές ιστορίες του χότζα, να πω ότι έχοντας διαβάσει τον Ναστρεντίν στη μετάφραση του μικρασιάτη Μαγιόπουλου ήξερα ήδη πάρα πολλές τούρκικες λέξεις όταν άρχισα να μαθαίνω τη γλώσσα.

  10. Κουνελόγατος said

    Οι μπαγκανότες είναι κάτι σαν τα μπιλοζίρια…

  11. Παναγιώτης Κ. said

    Αντί του υδράργυρος, διάργυρος!
    Όταν η γνώση της γλώσσα βασίζεται μόνο στη λαλιά και όχι στη γραφή τότε η διαστρέβλωση μιας δύσκολης λέξης είναι εύκολο πράγμα.

    Μου είχε κάνει εντύπωση η φράση «δεν δουλώνω». Την είχε πει κρατούμενη στην περίοδο του εμφυλίου όταν της ζήτησαν να κάνει δήλωση μετανοίας. Πιθανόν να θεώρησε την δήλωση… δουλεία οπότε το ρήμα αβιάστως είναι το … δουλώνω!

    Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα με ανθρώπους , μάλιστα το έχουν για καμάρι, που δεν άνοιξαν βιβλίο από τον καιρό που τελείωσαν το σχολείο ή και το πανεπιστήμιο. Σε μικρότερο βεβαίως ποσοστό σε σχέση με παλαιότερες εποχές αλλά υπάρχουν και οπωσδήποτε είναι η πλειονότητα.

    Δεν θα ξεχάσω την ερώτηση-σχόλιο που μου έκανε άνθρωπος αυτής της κατηγορίας που γνωρίζει την αγάπη μου για το διάβασμα. «Δεν έχεις δικές σου απόψεις; Γιατί διαβάζεις απόψεις άλλων;»

  12. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    υπάρχει και τεχνητό μετάξι

  13. Παναγιώτης Κ. said

    @7. Είσαι… δυναμίτης!
    Το ξέμπλεξες μάνι-μάνι. 🙂

  14. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    «Δεν έχεις δικές σου απόψεις; Γιατί διαβάζεις απόψεις άλλων;»
    Περιέχεται πάντως ένα ψήγμα σοφίας σ’αυτή την οπτική… προσωπικά,όσο περισσότερο διαβάζω, τόσο αναθεωρώ. Eίναι καλό πράμα να είσαι αιωνίως αναθεωρητής;…

  15. Πάνος με πεζά said

    @ 1 : Θυμίζει αυτό που είχε (;) πει σπήκερ σε μετάδοση ποδοσφαίρου, «Και ξεχύνεται στην αντεπίθεση σαν εμετός !» 🙂

  16. Κουνελόγατος said

    15. Πλάκα κάνεις ε;

  17. Παναγιώτης Κ. said

    Την ίδια ερώτηση θέλω και εγώ να κάνω στον Πάνο. 🙂

  18. Δημήτρης said

    Οι, από την ανατολική Θράκη (περιοχή Βιζύης) πρόγονοί μου, έλεγαν τα μούρα σκάπνες και τις μουριές σκαπνιές. Πρώτη φορά το βλέπω και γραμμένο (έστω και στο περίπου).

  19. Sarant said: “κάτω από μια θεριεμένη σκαμνιά, γεμάτη με μαύρα ζουμερά σκάμνα”

    Σκαμνιά και (περισότερο) ασκαμνιά, λέγαμε (και λέμε) στις Σέρρες τη μουριά ενώ τα σκάμνα (μούρα) τα λέμε γκάσες.

    2 ΚΑΒ said: “Διάργυρος, Έτσι έλεγε η μάνα μου τον υδράργυρο”.

    Η δική μου μάνα (και όλοι οι σύγχρονοί της) έλεγαν τον υδράργυρο διάδιαρο: Αυτός ξεγλιστρά σαν το διάδιαρο!

  20. Alexis said

    Πολύ ωραίο το σημερινό!
    Αγνοούσα ότι υπάρχει Μαγνησία και στη Μικρασία. Έχει καμία σχέση (πολιτισμική, ανθρωπολογική) με τη θεσσαλική Μαγνησία ή είναι απλά συνώνυμες;
    Η Λατάκεια της Συρίας νομίζω είναι ορθότερο να γράφεται με ει. Διαφορετικά διαβάζεται τρισύλλαβο και παραπέμπει στα «λατάκια» (το λατάκι-τα λατάκια).

  21. spyridon said

    18

    Πρώτη φορά;

    Οταν πηγαίναμε για μπάνιο στον Ωρωπό πηγαίναμε και στο Συκάμινο.
    Δεν θυμάμαι για ποιό λόγο. Μάλλον για κάποια ταβέρνα.
    Και είχε σίγουρα μουριές.

  22. LandS said

    20 Η σημερινή Μανίσα στα Τούρκικα.
    Βίκι: Το ορυκτό αυτό εντοπίζονταν σε μεγάλες ποσότητες στην αρχαία Μαγνησία στη Μικρά Ασία, απ΄ όπου και οι όροι «μαγνήτης» – «μαγνητισμός»

  23. Πάνος με πεζά said

    @ 15 : Tο έχω «ακούσει» στα όρια του αστικού μύθου…Eίναι ωραίο όμως, αφού ! (Φυσικά δε μιλάμε ίσως για επαγγελματία ή γνωστό σπήκερ).

  24. Alexis said

    #22: Α, τότε από κει θα βγαίνει και το επώνυμο Μανίσαλης-Μανισαλής…

  25. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα, χαίρομαι που με προλαβαίνετε και δίνετε απαντήσεις στις ερωτήσεις άλλων 😉

    19 Δεν τον ήξερα τον διάδιαρο και βλέπω ότι τον τύπο τον έχει το ιντερνετικό greekenacademic.com (που όμως βγάζει κάποιο pop-up)

  26. Παναγιώτης Κ. said

    «μεγάλο κάι» =;

    σλέπι: Κάποιο είδος πλεούμενου οπωσδήποτε. Δεν το έχω ξανασυναντήσει ως λέξη. Τι είδους λοιπόν πλεούμενο είναι;
    .
    Φώκες ή Φώκιες; Για πολλούς λόγους επιλέγουμε το δεύτερο συν έναν ακόμα: Εμείς όταν δούμε τη λέξη Φώκες διαβάζουμε Φώκιες. Ένας όμως αλλοδαπός, που ξέρει να διαβάζει ελληνικά, νομίζω ότι θα το διαβάσει σαν… εγγλέζος χωρίς το γιώτα ανάμεσα.

    σκάμνα= μούρα !
    σκαμνιά=μουριά.
    Στην Κρήτη την μουριά άκουσα να την λένε μουρΝιά. Από το ξύλο της φτιάχνουν κατσούνες, καθώς μου εξηγούσε ο μαγαζάτορας με τις κατσούνες και τα μαχαίρια.Παλιότερα βέβαια έφτιαχναν κατσούνες από ξύλο αμπελιτσιάς συγγενικό της φτελιάς. Επειδή όμως είναι είδος υπό εξαφάνιση απαγορεύεται η χρήση της και γιαυτό, επιλέγουν το ξύλο από άλλα δέντρα για να κατασκευάζουν κατσούνες.

  27. LandS said

    26 Έτσι νόμιζα και εγώ αλλά τους ακούω από μικρός να λένε Κιένεντι και Κιέινς και Μίλτον Κιίινς, και Φλόριντα Κιίις.

  28. takis#13 said

    Συκαμινιά την λέμε και εδώ στο νησί. Υπάρχει και περιοχή , το Συκαμίνι.

  29. Παναγιώτης Κ. said

    @20.( Alexis).Δεν θυμάσαι στο Γυμνάσιο όπου στο μάθημα της Φυσικής με αντικείμενο τον μαγνήτη γινόταν οπωσδήποτε αναφορά στην Μαγνησία της Μικράς Ασίας;
    Από την άλλη πάλι, μπαίνει και το ερώτημα της προέλευσης του ονόματος …του νομού Μαγνησίας.
    Όσο για την περιοχή της Μαγνησίας στην Μ.Ασία μπορούμε να εικάσουμε ότι άποικοι από τον…Βόλο βρέθηκαν στην Μ.Ασία και τι πιο φυσιολογικό! Έδωσαν στην περιοχή το όνομα του τόπου προέλευσης. ( Προσοχή! Εικασία κάνω).

  30. ΣΠ said

    1:
    Κάτι παρόμοιο γράφει ο Ν. Τσιφόρος στα Παιδιά της Πιάτσας. Υπάρχει περίπου ο εξής διάλογος:
    – Αυτή η καινούργια γκόμενα τσουλάει;
    – Σαν υδράργυρος!

  31. Παναγιώτης Κ. said

    @27. Δίκιο έχεις.

  32. marulaki said

    Και το χωριό Μουρνιές Χανίων. Για ευνόητους λόγους.

  33. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    30 Μπράβο, τον θυμάμαι αυτόν τον διάλογο (περίπου)

    28 Ποιο νησί είπαμε;

    26 Το μεγάλο κάι είναι όταν έπεσε παγετός και έκαψε τα λιόδεντρα. Από το «καίω»
    Σλέπι είναι φορτηγό ποταμόπλοιο κυρίως στον Δούναβη. Από τα γερμανικά η λέξη, μάλλον μέσω ρουμάνικων,

  34. Παναγιώτης Κ. said

    @14 (Kid) «Γηράσκω αεί…αναθεωρών» 🙂
    γιατί διαφορετικά … αν τα έχουμε στυλωμένα οι νεότεροι θα περιμένουν να απαλλαγούν από μας δια της…αποδημίας μας. 🙂
    Θυμάμαι το εξής διάλογο που ταιριάζει, νομίζω, στην περίπτωση.
    «-Κύριε Βohr πως μπορέσατε και πείσατε τους ομοτέχνους σας;
    -Δεν τους έπεισα…. Πέθαναν! «

  35. LandS said

    29 Νομίζω ότι η εικασία σου είναι η παραδεδεγμένη θεωρία. Ότι οι Μάγνητες της Θεσσαλίας πέρασαν απέναντι και ίδρυσαν τις δύο Μαγνησίες στην Ιωνία.
    Ερώτηση: Οι αρχαίοι Θεσσαλοί ήταν Ίωνες;

  36. Βιαστικό ψάξιμο περί Μαγνησίας:
    Οι Μάγνητες ήταν αρχαίο ελληνικό φύλο που κατοικούσε στην περιοχή του Πηλίου και της Όσσας, στην ανατολική Θεσσαλία. Οι Μάγνητες πιθανόν ήταν συγγενικό φύλο με τους Μακεδόνες ενώ πήραν το όνομά τους από το Μάγνη, εγγονό του Δευκαλίωνα. Εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Θεσσαλίας την περίοδο των μεγάλων μετακινήσεων των ελληνικών φύλων, κατά τον 12ο αιώνα π.Χ. Τον 10ο αιώνα π.Χ. ίδρυσαν δύο αποικίες στη Μικρά Ασία, που έφεραν και οι δύο το όνομα Μαγνησία. Η Μαγνησία του Σιπύλου, χτισμένη στους πρόποδες του όρους Σίπυλο στις όχθες του ποταμού Έρμου και η Μαγνησία του Μαιάνδρου στις όχθες του ποταμού Μαίανδρου. Από τις δύο αυτές πόλεις η περιοχή της Μικράς Ασίας ανατολικά της Ιωνίας ονομάστηκε Μαγνησία. Μαγνησία επίσης ονομάστηκε η περιοχή εγκατάστασης των Μαγνητών στη Θεσσαλία, ονομασία που διατηρεί η περιοχή μέχρι σήμερα. Οι Μάγνητες δε διατήρησαν την ανεξαρτησία τους αλλά υποτάχτηκαν και έγιναν περίοικοι των Θεσσαλών πιθανόν στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ.
    Αλλά και:
    Historically, the city was also called Magnesia, and more precisely as Magnesia ad Sipylum to distinguish from Magnesia on the Maeander at a relatively short distance to the south. Traditional view held that the name «Magnesia» derived from the tribe of Magnetes who would have immigrated here from Thessaly at the dawn of the region’s recorded history. A connection with native Anatolian languages has also been suggested of recent date, particularly on the basis of discoveries made in the Hittite archives treating the Luwian western Anatolia. The name is rendered as Μαγνησία in ancient and modern Greek language.

  37. Και γιατί να ΜΗ λέγεται Λαοδίκεια, του οποίου το «λατάκια» είναι απλώς αραβική παραφθορά;

  38. ΚΑΒ said

    26. σλέπι : φορτηγό ποταμόοπλοιο ρουμανικής προέλευσης χωρίς καρίνα και με αβαθή και πλατιά ύφαλα,που κινείται ή με δικό του κινητήρα ή ρυμουλκούμενο, κυρίως στον Δούναβη γερμ. Schlepper (ρυμουλκό)

  39. ΚΑΒ said

    38 Απάντησε και ο Νικοκύρης στο 33 τέλος

  40. «Αμανεκτσής» = ο παραγγελιοδόχος μέχρι πολύ πρόσφατα, στα χωριά μας (σήμερα όλο και λιγότερο, αν και τα αμανέτια ακούγονται ακόμα). Ε,τώρα το αμανεκτσής να γίνεται αμανετζής σε άλλη περιοχή, καθόλου παράξενο δεν μου φαίνεται (διαφορές Πλωμάρι – Μυτιλήνη).

  41. sarant said

    40 Α γεια σου!

  42. Μπαγκανότες = χαρτονομίσματα, αλλά για τις εποχές που μέτραγε ο χρυσός (άντε και τ’ ασήμι) τα χαρτιά δεν τα είχαν σε υπόληψη κι έτσι ο όρος παρέπεμπε σε παρακατιανό χρήμα (παρά πήγα να γράψω, αλλά κι αυτός ήταν χρήμα).

  43. Vrach said

    Το σλέπι, αν δεν κάνω λάθος, είναι είδος μονόξυλου πλεούμενου και μάλλον ετυμολογείται από το γαλλ. chaloupe. Στην Ιθάκη απαντάται και ο όρος ‘σ(ε)λεπιέρης’, ο καπετάνιος στο σλέπι.
    Η λ. συκαμινιά (=μουριά) απαντάται πανελλαδικά με πάμπολλους διαλεκτικούς τύπους: σκαμ(ν)ιά, ασκαμιά, συκαμινία, σκαβνιά, σκαμνέα, ασυκαμνιά, σουκαμινέα, συκαμινέ, ασκαμηλιά (αυτό το τελευταίο μάλλον ενταγμένο στην παράδοση του να ονομάζονται ένα σωρό φρούτα από τη μηλιά) κ.λπ.
    Η Μαγνησία (Manisa) της Μ. Ασίας, πάλι αν δεν απατώμαι, έχει ασφαλώς σχέση με τη Μαγνησία της Θεσσαλίας, καθώς η μικρασιατική αποικίστηκε από τη θεσσαλική κατά τα αρχαία χρόνια.

  44. Παναγιώτης Κ. said

    @38. Θησαυρός αυτό το ιστολόγιο!!!

    @40. Αν έγραφε «αμανεκτσής»δεν θα εγειρόταν θέμα. ( Λέμε τώρα…)
    Το αμανετζής όμως στέλνει το νου μας στον αμανέ και μετά ψάξε γύρευε…

    Αλήθεια πως θα πούμε π.χ τον Σόλωνα Λέκα που λέει τραγουδάει αμανέδες; αμανετζή;

  45. Vrach said

    Μ’ αυτό το αμανεκτζής μου ‘ρθε στο μυαλό κι ένα άλλο, το σουβλακτζής. Εμείς οι Μικρασιάτες έτσι το λέγαμε, κι ακόμα το λέμε κάποιοι, και αντίστοιχα «σουβλακτζίδικο». Βέβαια με τις αναπόφευκτες γλωσσικές αλλαγές, και κυρίως στους μη γνωρίζοντες, μοιραία το «κ» μάς άφησε χρόνους και το «σουβλακτζίδικο» έγινε «σουβλατζίδικο» -για να μην αναφέρω την γελοία (στα μικρασιατικά αφτιά μου, έστω) μοντερνιά «σουβλακερί».

  46. ΚΑΒ said

    καϊκτσής-καϊξής

  47. sarant said

    43 Το σλέπι είναι σίγουρα μεγάλο πλεούμενο, όπως λέει το λεξικό (βλ. 38). Το γαλλικό chaloupe μπορεί να συνδέεται με το sloep και τα συναφή.

  48. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  49. Να προσθέσομε και το γάλα μαγνησίας για το στομάχι.

    3 Αθεόφοβε: λες πως μπορούσε κανείς να κάνει εμπόριο μιλώντας μόνο ελληνικά.

    Στην πραγματικότητα ο Ιγνατ-εφέντης μιλούσε πολλές γλώσσες. Και γενικότερα, εκείνη την εποχή η πολυγλωσσία ήταν αρκετά διαδεδομένη. Στη Θεσσαλονίκη ή στην Αλεξάντρεια ή τη Σμύρνη, ας πούμε, των αρχών του 20ου αιώνα το να μιλάει κάποιος τρεις ή τέσσερις γλώσσες δεν ήταν ασυνήθιστο. Για τους αστούς, πάντα…

  50. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Και «σουβλιτζίδικο» το σουβλατζίδικο στα κυπριακά.

    ΚΟΥΙΖ: Πώς λένε οι ινδοτουρκοαραπάδες τα σουβλατζίδικα στο Μπαχρέιν; Δηλαδή τα μαγαζά που έχουν γύρο-σαουάρμα .
    Είναι ένα απρόσμενα κοινό όνομα-αν και δυτικόφερτο!- για μας τους Γιουνάνηδες 🙂

  51. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Και Νέα Μαγνησία ,προσφυγική (παλαι ποτε) συνοικία στη Λαμία. Διαχρονική ανταλλαγή συνθημάτων στις κερκίδες στα ντέρμπυ Λαμία-Νίκη Βόλου . -Τιμιέται ο Βόλος και η Νέα Ιωνία!
    -Τιμιέται η Λαμία και η Νέα Μαγνησία!

  52. Spiridione said

    Ωραίο το σημερινό.
    Αυτή η αυστριακή ναυτιλιακή εταιρεία, λέει, το 1919 μετονομάστηκε σε Lloyd Triestino, όταν η Τεργέστη έπεσε στα χέρια των Ιταλών. Πριν λεγόταν Österreichischer Lloyd. Άρα λογικά ο παππούς θα έκανε αυτό το ταξίδι απ’ το ’19 έως το ’22.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Italia_Marittima

  53. sarant said

    52 Ή τότε ή πριν από το 1912 (και μπορεί ο πατέρας μου να ανέφερε τη νεότερη ονομασία, διότι μόνο αυτήν είχε προλάβει)

  54. Vrach said

    3 και 49: Μέχρι, νομίζω, και τις αρχές του 20ού αι. υπήρχε και η γλώσσα sabir, μια μεικτή μεσογειακή γλώσσα, με βάση κυρίως λατινογενείς γλώσσες (π.χ. τα καστιλιάνικα και τα ιταλικά) και με μπόλικες προσμείξεις ελληνικών, αραβικών, τουρκικών κ.ά. Ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στους εμπόρους. [Πρόσφατα πάντως άκουσα αφήγηση ιστορίας στη sabir και με έκπληξη διαπίστωσα ότι τα κατάλαβα όλα, παρόλο που δεν μιλάω ούτε ισπανικά ούτε ιταλικά…] Οπότε δεν ξέρουμε σε τι συνεννοούνταν ο Ιγνάτ-εφέντης. Και δεν νομίζω ότι μόνο οι αστοί μιλούσαν περισσότερες γλώσσες. Ακόμα και οι χωρικοί, έχω την εντύπωση, μιλούσαν τουλάχιστον δυο γλώσσες, τη δική τους και τουρκικά, αν μιλάμε δηλαδή για τον οθωμανικό κόσμο. Αν και, σε ένα τόσο πολυεθνικό περιβάλλον, που γείτονας ή και φίλος σου ήταν κάποιος αλλοεθνής, ακόμα και να μην ήξερες κανονικά τη γλώσσα του κάτι σκάμπαζες….

  55. 54

    Ναι, ακριβώς. Παρόλο που δεν ήξερα για την ύπαρξη αυτής της γλώσσας sabir, πρέπει να υπήρχε ένας ελάχιστος κοινός κώδικας επικοινωνίας, τα φραγκολεβαντίνικα που λέγαμε παλιά.
    Όπως σήμερα υπάρχει μια ελάχιστη κοινή αγγλική για να συνεννογιέται ο εξαγωγέας από το Χονγκ Κονγκ με τον έμπορα από το Μεξικό. Κι αυτό κάνει το Ηνωμένο Βασίλειο να ανησυχεί για την έκπτωση της αγγλικής γλώσσας, μια έκπτωση η οποία οφείλεται όχι στον περιορισμό της χρήσης της αλλά στην ευρύτατη διάδοσή της. Γιατί οι εμπόροι δεν διαπραγματεύονται σαν το Σαίξπηρ… 😉

  56. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    55. ελάχιστη κοινή αγγλική =Μπουρίτο σετσουάν 🙂

  57. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Pardon! Λάθος εικόνα πόσταρα. Εδώ με τα σωστά αγγλικά:
    https://encrypted-tbn1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTTdbXXQgZJDRq06MDj7yKz0iJN64ieKRly8JeFQIqFdXGlRMyMwA

  58. Ριβαλντίνιο said

    @ 35 Lands
    «Οι αρχαίοι Θεσσαλοί ήταν Ίωνες;»

    Όχι αρχικά. Ήταν βορειοδυτικό φύλο (συγγενικό των Θεσπρωτών, Ακαρνάνων, Αιτωλών, Δωριέων) που όταν πήγαν στην Θεσσαλία απ’την Ήπειρο ανακατεύτηκαν με Αιολείς και εξαιολίστηκαν διαλεκτικά.

  59. Ριβαλντίνιο said

    συμπλήρωση στο 58

    Και έτσι ήταν Αιολείς (ποτέ Ίωνες).

  60. 57

  61. Sabir και σε ανώτερο, ας πούμε, επίπεδο:
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?16383-The-odd-dialect-called-EU-English
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?12908-A-brief-list-of-misused-English-terminology-in-EU-publications

  62. Ριβαλντίνιο said

    συμπλήρωση 58-59

    Ο Ηρόδοτος επίσης μας πληροφορεί ότι οι πρωτο-Θεσσαλοί έφτασαν στο Ἄργος Πελασγικόν/Αιολίδα από την Θεσπρωτία (που στο απώτερο παρελθόν οριζόταν έτσι ώστε να περιελάμβανε και την μετέπειτα Μολοσσική Δωδώνη, η οποία πολλές φορές φέρει το επίθετο Θεσπρωτική), ενώ ο Θεόπομπος μας πληροφορεί ότι οι «ιθαγενείς» Αιολείς του Θεσσαλικού κάμπου όπως οι Μάγνητες και οι Περραιβοί υποδουλώθηκαν από τους πρωτο-Θεσσαλούς και έγιναν ένα είδος Ειλώτων που έφεραν το όνομα «Πενέσται» («εργάτες», πόνος). Ο Αρχέμαχος θεωρεί ότι οι Πενέστες ήταν Βοιωτοί που παρέμειναν στην Θεσσαλία, αντίθετα με τους υπόλοιπους που μετανάστευσαν στην ιστορική Βοιωτία. Ας τα πάρουμε με τη σειρά ένα ένα:

    [Ηρόδοτος, 7,176] Ἔδειμαν δὲ Φωκέες τὸ τεῖχος δείσαντες, ἐπεὶ Θεσσαλοὶ ἦλθον ἐκ Θεσπρωτῶν οἰκήσοντες γῆν τὴν Αἰολίδα τήν νῦν ἐκτέαται. Ἅτε δὴ πειρωμένων τῶν Θεσσαλῶν καταστρέφεσθαι σφέας, τοῦτο προεφυλάξαντο οἱ Φωκέες, καὶ τὸ ὕδωρ τὸ θερμὸν τότε ἐπῆκαν ἐπὶ τὴν ἔσοδον, ὡς ἂν χαραδρωθείη ὁ χῶρος, πᾶν μηχανώμενοι ὅκως μή σφι ἐσβάλοιεν οἱ Θεσσαλοὶ ἐπὶ τὴν χώρην.

    https://smerdaleos.wordpress.com/2013/12/06/%CE%B7-%CE%B5%CF%84%CF%85%CE%BC%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%84%CE%BF%CF%80%CF%89%CE%BD%CF%85%CE%BC%CE%AF%CE%BF%CF%85-%E1%BC%91%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CF%82/

    Μακεδόνες και Μάγνητες μπορεί να έχουν ονομαστικά κοινή ρίζα Μακ- , που να σημαίνει τον ψηλό/μακρύ.

  63. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    60.
    https://translate.google.com/#el/zh-TW/%CE%A3%CE%BA%CE%AF%CF%83%CE%B5%20%CE%BC%CE%B5%20%CE%BD%CE%B1%20%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%BE%CF%89%20%CF%81%CE%AC%CF%86%CF%84%CE%B7

  64. spiral architect said

    Πολύ ενδιαφέρουσα η σημερινή ανάρτηση.

  65. gpoint said

    Πολύ ωραίο το σημερινό

    το σλέπι ίσως από το σλουπ

    το (φανταστικό) τραγούδι, λογική συνέπεια

  66. sarant said

    54 κε Και όμως, στα πολυεθνοτικά κράτη μιλούσαν πολλές γλώσσες ακόμα κι αυτοί που πήγαιναν στο παζάρι -έτσι έχω ακούσει π.χ. για την οθωμανική Φλώρινα.

    60 Το sloop είναι ομόρριζο με τη γερμανική λέξη απ’ όπου προήλθε το σλέπι

  67. LandS said

    54 Αν ήταν έτσι, δηλαδή ότι και στα χωριά μιλούσαν και Τούρκικα, η παροιμία «πάγενε έλα στο Κατή, τα μάθαμε τα Τούρκικα» δεν θα είχε νόημα 🙂

  68. 66

    Κάπου είχα διαβάσει πως στην παλιά Θεσσαλονίκη για να ψωνίσεις γαλακτοκομικά έπρεπε να ξέρεις κάποια βουλγάρικα, καθώς οι γαλατάδες ήταν Βούλγαροι. Για να σου κουβαλήσουν/ξεφορτώσουν έπρεπε να συνεννοηθείς στα λαντίνο με τους Εβραίους χαμάληδες. Ομοίως, ελληνικά για το μανάβη, γαλλικά για την τράπεζα και τούρκικα για τη διοίκηση… Και λέμε εμείς πως ξέρομε γλώσσες. 😎

  69. takis#13 said

    33 την Κω

  70. ❤ ❤

  71. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    O Πιλέκατς είναι ο μακρινός ξάδερφος (πέρα από το Βούκοβαρ…) τ’ Πιλικίστιτς; (περίφημο εξτρέμ!)

  72. sarant said

    69 Ευχαριστώ.

    71 Πού να δεις ο Μόνιτς πόσα γκολ είχε βάλει (Ποιος το έβαλε; Μόνιτς το βάλαν)

  73. Ιάκωβος said

    Μου αρέσουν πολύ αυτές οι ιστορίες. Θυμίζει το Ευλογημένος αυτός που έκανε το ταξίδι του Οδυσσέα της Μαριάννας Κορομηλά.

    Δε θυμάμαι που κι αν το διάβασα, αλλά συμφωνώ, ότι οι Ρωμιοί εκτός από έθνος ήταν και μια κοινωνική τάξη. Ουσιαστικά, ήταν η αστική τάξη, ή έστω το μεγαλύτερο κομμάτι της αστικής τάξης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

    Μπορεί να είναι υπερβολή, αλλά σαν έμπορος σίγουρα θα μπορούσε κανείς να κινηθεί στην Ανατολή μιλώντας μόνο Ελληνικά. Φυσικά, οι έμποροι μιλούσαν πολλές γλώσσες. Είχα διαβάσει, αλλά δεν έχω δει, οτι στο τούρκικο Καραγκιόζη, ο Φρενκ, είναι μια παρωδία αυτουνού του ρωμιού φραγκολεβαντίνου έμπορα.

    Βλέπω στη Βίκη τώρα, οτι αυτά που μιλάει ο μουφτής στην cérémonie des Turcs στον Αρχοντοχωριάτη είναι sabir.

    Se ti saber
    Ti responder
    Se non saber
    Tazir, tazir

    Υπάρχει όλη μουσική του Λουλί που έγραψε για το έργο. Και το ωραιότερο, το υπέροχο μάρς :

  74. LandS said

    58, 59 & 62.
    Ευχαριστώ πάρα πολύ.
    Την ερώτηση την έκανα από τη, μάλλον λανθασμένη, εντύπωση ότι οι κάτοικοι της Ιωνίας ήταν [αμιγώς] Ίωνες.

  75. LandS said

    68 Αντίθετα, έχω γνωρίσει Κωνσταντινουπολίτισσα που, λίγα χρόνια πριν πεθάνει, της ψώνιζαν τα ανίψια της γιατί «τώρα πια όλοι οι μπακάληδες (στο Κουρτουλούς) είναι Κούροι και δεν καταλαβαίνουν Ρωμέικα»

  76. leonicos said

    Ορέος ο κιτ-Ιγνάτ

    Γλόσα σαμπίρ δεν ίχα ξανακούσι

    Το ‘μπου ντουνιά’ το λέμαι ακόμα σπήτη μου

    και με παραλαγές όπου το τσεβίρ σημαίνει ‘αναποδογυρίζω’

  77. Ριβαλντίνιο said

    @ 74 LandS
    Τίποτα. Και εγώ από αλλού τα τζούρνεψα. Στον αποικισμό της Ιωνίας είχα βρει (σε πρωτογενή αρχαία πηγή ) ότι συμμετείχαν μέχρι και… Μολοσσοί !!!

  78. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    77. Σιγά να μη συμμετείχαν και φοξ-τεριέ ριε!

  79. Ριβαλντίνιο said

    @ 78 Νέο Kid L’Errance d’Arabie

    Κάτι είχα διαβάσει για τσόου τσόου … 🙂

  80. Ριβαλντίνιο said

    Α, να που το είχα διαβάσει :

    2) Οι πρώτοι Ίωνες άποικοι δεν ήταν «καθαρόαιμοι Ίωνες», αλλά στις τάξεις τους υπήρχαν Δρύοπες, Πελασγοί, Μολοσσοί κλπ και ουκ ολίγοι Άβαντες από της Εύβοια.

    Ηρόδοτος :
    [1.146] τούτων δὴ εἵνεκα καὶ οἱ Ἴωνες δυώδεκα πόλιας ἐποιήσαντο· ἐπεὶ ὥς γέ τι μᾶλλον οὗτοι Ἴωνες εἰσὶ τῶν ἄλλων Ἰώνων ἢ κάλλιόν τι γεγόνασι, μωρίη πολλὴ λέγειν· τῶν Ἄβαντες μὲν ἐξ Εὐβοίες εἰσὶ οὐκ ἐλαχίστη μοῖρα, τοῖσι Ἰωνίης μέτα οὐδὲ τοῦ οὐνόματος οὐδέν, Μινύαι δὲ Ὀρχομένιοί σφι ἀναμεμίχαται καὶ Καδμεῖοι καὶ Δρύοπες καὶ Φωκέες ἀποδάσμιοι καὶ Μολοσσοὶ καὶ Ἀρκάδες Πελασγοὶ καὶ Δωριέες Ἐπιδαύριοι, ἄλλα τε ἔθνεα πολλὰ ἀναμεμίχαται· [2] οἱ δὲ αὐτῶν ἀπὸ τοῦ πρυτανηίου τοῦ Ἀθηναίων ὁρμηθέντες καὶ νομίζοντες γενναιότατοι εἶναι Ἰώνων, οὗτοι δὲ οὐ γυναῖκας ἠγάγοντο ἐς τὴν ἀποικίην ἀλλὰ Καείρας ἔσχον, τῶν ἐφόνευσαν τοὺς γονέας. [3] διὰ τοῦτὸν δὲ τὸν φόνον αἱ γυναῖκες αὗται νόμον θέμεναι σφίσι αὐτῇσι ὅρκους ἐπήλασαν καὶ παρέδοσαν τῇσι θυγατράσι, μή κοτε ὁμοσιτῆσαι τοῖσι ἀνδράσι μηδὲ οὐνόματι βῶσαι τὸν ἑωυτῆς ἄνδρα, τοῦδε εἵνεκα ὅτι ἐφόνευσαν σφέων τοὺς πατέρας καὶ ἄνδρας καὶ παῖδας καὶ ἔπειτα ταῦτα ποιήσαντες αὐτῇσι συνοίκεον.

    https://smerdaleos.wordpress.com/2013/11/10/%e1%bc%91%ce%bb%ce%bb%ce%ac%cf%82-%ce%b7-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%b2%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%8c/

  81. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    80. A εντάξει! Ηρόδοτος και Σμερδαλέος! Εγγύηση εγκυρότητας! :lol;

  82. sabir σημαίνει και σήμερα στα γαλλικά «γλώσσα ανακατεμένη, μιξοβάρβαρη». Προφανώς η ονομασία της προέρχεται από κάποια μορφή του saber = ξέρω. Λεγόταν και lingua franca, και από κει έχει βγει ο σημερινός όρος για τις γλώσσες ευρύτερης επικοινωνίας

  83. sarant said

    50 Το κουίζ με το σουβλάκι απαντήθηκε; Θα το πάρει το ποταμι;

  84. Alexis said

    Εξαιρετικά σχόλια!
    Ευχαριστώ για τις απαντήσεις περί Μαγνησίας.
    Θεϊκός ο Πιλέκατς!
    Κάνει ωραία τριπλέτα με τον Λιόστιτς και τον Αφανίστιτς.

  85. Ριβαλντίνιο said

    @ 81 Νέο Kid L’Errance d’Arabie

    Ε, ναι για τον Ηρόδοτο αμφιβάλω κι εγώ ! 🙂

    (Για τον Σμερδαλέο -αν και ξέρω ότι κάνεις πλάκα 🙂 – υπάρχει και εδώ

    http://www.edume.myds.me/00_0070_e_library/10003/1003/02_documents/t02_k06.pdf

    σελ. 64, 2η παράγραφος πως Μολοσσοί είχαν καταφύγει στην Αττική και από εκεί στην Ιωνία. )

  86. Alexis said

    Διακρίνω αγαστή συνεργασία μεταξύ του υπαρχηγού της Μεταλληνικής κλικός και του «Σάθα του 21ου αιώνος».
    Τι σκαρώνετε ορέ αθεόφοβοι;
    Θέλετε να τον ξεκάνετε τον γερο-Βάτman; 😀

  87. Ριβαλντίνιο said

    @ 86 Alexis

    Σύμφωνα με τον Γρηγόρη Κοτορσινό εγώ είμαι ο Βατman και παίζω διπλό ( ή εικοσαπλό) παιχνίδι. 🙂

    Για τον Σμερδαλέο είναι άστοχος ο χαρακτηρισμός «Σάθας του 21ου αιώνος» γιατί ναι μεν ο Σάθας ήταν σπουδαίος ιστοριοδίφης, αλλά της πλάκας ιστορικός με της ερμηνείες που έκανε. Τον Σμερδαλέο (γιατρός είναι ο άνθρωπος γι’αυτό και τόσο οξύνους ) προτείνω να τον διαβάζουν όλοι γιατί ο άνθρωπος είναι κελεπούρι :

    Διαβάζει σπουδαία βιβλία (χρήμα, κόπος, χρόνος) και στις αναρτήσεις του δίνει όχι μόνο το ζουμί, αλλά και το μεδούλι. Εσύ δεν έχεις παρά να κάτσεις απολαυστικά να τον διαβάσεις (διαβάζεται πολύ ευχάριστα) και να αποκτήσεις ακούραστα πληροφορίες και γνώσεις τις οποίες σε κάθε περίπτωση μπορείς να επαληθεύσεις.

    (Είναι βέβαια σπαστικός σε κάποια ζητήματα : μας χαλάει την 3000χρονη ιστορική εθνική μας συνείδηση, είναι άθεος/άθρησκος και μάλλον ολυμπιλαγός, αλλά κανείς δεν είναι τέλειος. 🙂 ).

  88. Πέπε said

    @68, 75:

    Παρόμοια όπως στο #75, έχω ακούσει κι εγώ ότι οι Έλληνες της Πόλης (κάποιοι έστω, ίσως οι πιο αστοί) όχι απλώς δε μιλούσαν τούρκικα, αλλά τα παιδιά το ‘χαν καμάρι να μη ξέρουν κατά το δυνατόν ούτε μία λέξη παρόλο που τα κάναν στο μάθημα. Από αναμνήσεις, τρίτο χέρι, Ζαππίδος των αρχών του 20ού αιώνα. Μπορώ να φανταστώ ότι κι αν ήξεραν δε θα ήταν καθόλου πρόθυμοι να τα μιλήσουν.

  89. sarant said

    88 Πάντως πολλοί αστοί της Πόλης είχαν εξέχουσες θέσεις στον μηχανισμό του οθωμανικού κράτους. Εκτός αν μιλάς για νεότερα χρόνια, μετά τον Κεμάλ

  90. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  91. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    83. Ε ,να το πάρει γιατί είναι δύσκολο.
    Τα σουβλατζίδικα-σαντουιτσάδικα λοιπόν στην Αραπιά λέγονται…Καφετέριες! 😆 για όνομα δηλαδή! και για του λόγου το αληθές:

    .. και για πατσά σε πατσισερί… 🙂

  92. Δημήτρης said

    21 Σπύρο, δεν μένω στην Αθήνα και δεν έχω αξιωθεί ακόμη να πάω στον Ωρωπό

  93. dozas33 said

    73. Αν ή αστική τάξη αποτελούνταν βασικά από έλληνες , τότε δέν θά πρέπει νά μιλάμε γιά κατακτητές τούρκους καί κατακτημένους έλληνες .
    Α

  94. 93

    Ναι, καθώς η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε βαριά αριστοκρατία, η οποία ελάχιστα ανακατευόταν με την εκβιομηχάνιση της χώρας και το εμπόριο, καθήκοντα των αστών. Είτε τα έδινε σε ξένα μονοπώλια, πχ τρένα και καπνά στους Γάλλους, είτε τα άφηνε στα χέρια των μειονοτήτων.

  95. 94συνέχεια

    Σ’ αυτήν την αδράνεια του Μεγάλου Ασθενούς, όπως λεγόταν τότε στην Ευρώπη η Οθωμανική Αυτοκρατορία, αντέδρασαν οι Νεότουρκοι (Κεμάλ και σία) και έφτιαξαν εθνικώς αμιγές (σχεδόν) κράτος, αποσπώντας βίαια το εμπόριο από τα χέρια των μειονοτήτων.

  96. Γς said

    Μπαγκανότες

    Song Dynasty Jiaozi, the world’s earliest paper money.

  97. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Τί ζηλευτή εκδρομή σήμερα το αγαπητό ιστολόγιο! Ταξίδια και τόποι σαν παραμύθι
    Οντέσα, Βηρυττός, Μαγνησία, Αλεξάνδρεια, Xαλέπι, Μυτιλήνη

    20.>>υπάρχει Μαγνησία και στη Μικρασία
    Το μάθαμε νωρίς εμείς οι ετεοκρήτες οι …πορφυρογέννητοι 🙂 γιατί είχε «καλούς» διαιτητές:
    http://odysseus.culture.gr/h/3/gh352.jsp?obj_id=2666
    επιγραφή της «Διαιτησίας των Μαγνήτων», εντοιχισμένη στην πρόσοψη του καθολικού της Μονής Τοπλού, που αφορά στις οριακές προστριβές Ιτάνου-Ιεράπυτνας. Επειδή, λοιπόν, η Λεύκη ήταν σημαντικός σταθμός αλιείας σπόγγων και κυρίως επεξεργασίας της πορφύρας (κοχύλια από τα οποία έπαιρναν τη γνωστή πολύτιμη και πανάκριβη βαθυκόκκινη κυρίως βαφή) και επειδή ακόμη η θέση της ήταν στρατηγικής σημασίας, κυρίως όσον αφορά στα προσορμιζόμενα στις νοτιοανατολικές ακτές πλοία, υπήρξε μήλο της έριδος μεταξύ των δύο πόλεων και τελικά δικαιώθηκε η ΄Ιτανος.

    Αλλά:
    …ωστόσο, μια δεύτερη επιγραφή που βρέθηκε το 1919, και χρονολογείται στην ίδια περίοδο με την προηγούμενη, αναφέρεται σε μια έφεση των Ιεραπυτνίων που δεν αποδέχονται την απόφαση των Μαγνήτων. Έτσι, η διαμάχη είναι φανερό ότι δεν σταματάει.
    http://zervonikolakis.lastros.net/porfira.html

  98. Ανδρέας said

    87 Ρίβα δεν φαίνεται και τόσο άστοχος ο χαρακτηρισμός αν δούμε αυτό το κείμενο
    (…) Σπούδασε την ιατρική μα γρήγορα την εγκατέλειψε για να δοθεί στην ιστορία. (…)
    http://digital.lib.auth.gr/record/13746/files/npa-2005-13357.pdf

  99. dozas33 said

    94. Ωστε γι’ αυτό καί οί έλληνες «εφοπλιστές » , «σκλάβοι τού κατακτητή» βρέθηκαν τό 21 μέ στόλους καί μάλιστα εξοπλισμένους μέ κανόνια πού τά έβαλαν στήν υπηρεσία τής παρίδας….

  100. spatholouro said

    μπαγκανότα=χάρτινη τούρκικη λίρα

  101. 99

    Ιδιαίτερα, τα ναυτικά (εμπόριο) από παλιά τα είχαν αφήσει στο ελληνικό στοιχείο. Ε, και οι «εφοπλιστές» ήθελαν ένα δικό τους κράτος, μλκες ήταν; 😉
    Για τον ίδιο λόγο, το 1919 τα μικρασιατικά παράλια υποδέχτηκαν ένθερμα τον ελληνικό στρατό. Η Σμύρνη είχε (ελληνική) αστική τάξη, όταν στην Αθήνα κυλιόντουσαν στις λάσπες με τα χοιρινά. Το ίδιο και η Αλεξάνδρεια.

  102. Γιωργής Λασκαρίδης said

    Στο «μεγάλο κάι»
    Ορθότερο είναι το «κράϊ»,που σημαίνει παγωνιά και όχι κάι. Το κράϊ το χρησιμοποιούσε πολύ ο πατέρας μου, γέννημα θρέμα Μυτιληνιός. Σήμερα εδώ στη Λέσβο η λέξη «κιραγί» ακούγεται πολύ συχνά στα χωριά για την παγωνιά. Φαντάζομαι προέρχεται από το κρύο..
    …είχε δικό του σπίτι στο Κορνίς…
    Κορνίς είναι ο παράλιος δρόμος της Αλέξάνδρειας.Δεν είναι γειτονιά.
    Ήταν ο αγαπημένος περίπατος των Αλεξανδρινών. Στη μεγάλη Κορνίς, όπου και το αριστοκρατικό ξενοδοχείο Σεσίλ, που είναι εν λειτουργία σήμερα, χωρίς όμως την παλιά του αίγλη. Το ίδιο Σεσίλ που αναφέρει ο Λώρενς Ντάρελ, στο αξεπέραστα υπέροχο «Αλεξανδρινό Κουαρτέτο» του.
    Μεγάλη Κορνίς σε αντιδιαστολή με την όχι αριστοκρατική μικρή Κορνίς.
    Κορνίς είναι γαλλική λέξη νομίζω. Νικοκύρη;;

  103. Νίκος Κ. said

    Οι αμανετζήδες πρέπει να ήταν ιδιωτικοί ταχυδρόμοι. Κάτι σαν κούριερ 🙂 Μάλλον πρέπει να πήγαιναν όλη τη διαδρομή και όχι να το έδιναν ο ένας στον άλλο.

    Αντιγράφω από το «Εμπρός» 7/8/1915:
    Μέτρα δια τους μεταβαίνοντας εις Αίγυπτον. … Επίσης πρέπει να γνωρίσει το κοινόν ότι απαγορεύεται αυστηρώς και απαρεγκλίτως η δια ταχυδρόμων (αμανετζήδων) αποστολή εις Αίγυπτόν κορασίων προς τοποθέτησιν αυτών ως υπηρετριών http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=20224&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ASJASUASJASVASNAScASOASPASa&CropPDF=0

    Και από το «Εμπρός» 6/12/1902:
    Δύο Ταχυδρομεία: … Οσάκις δε τους παροτρύνω να προτιμούν το ταχυδρομείον του κράτους μου λέγουν: Ο αμανετζής ή κιρατζής όπως τους λέμε εδώ, πηγαίνει και δίδει το γράμμα μας ασφαλώς εις χείρας εκείνου προς τον οποίον γράφομεν και μας φέρνει και απάντησιν. Μας εγγυάται το ταχυδρομείον ότι θα πάη ασφαλώς το γράμμα μας και θα μας φέρει και απάντησιν;
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=29031&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ASJASUASJASVASNAScASOASPASa&CropPDF=0

  104. Μ’ αρέσει το επώνυμο του πρωταγωνιστή, που προδίδει διπλή καταγωγή: Περγαμηνέλης. ❤

  105. dozas33 said

    101. Καί εγώ έτσι τά διαβάζω εδώ σ’ ένα βιβλίο .
    «…Οί Ελληνες υπό τούς Τούρκους δέν ύπήρξαν κατακτημένος λαός . Οί Τούρκοι ύπήρξαν στήν ούσία έσωτερικά κατακτημένοι άπό τούς Ελληνες . Οί Ελληνες έμπορεύονταν καί οί Τούρκοι έπολεμούσαν , γιά νά τούς έξασφαλίσουν έσωτερικές άγορές . Η όθωμανική αύτοκρατορία , γιά νά κρατηθή στίς άχανείς έκτάσεις πού άπλώθηκε σάν ίστορική δύναμη συνοχής τού χώρου , άπό γεννήσεώς της έως θανάτου της δέν έπαψε νά πολεμά . Αλλά τήν δουλειά αύτή τήν έκαναν μόνο Τούρκοι . Οί Ελληνες άπλώς έκαρτερούσαν τίς νέες άγορές καί κατά τέλη τού προπερασμένου καί τίς άρχές τού περασμένου αίώνα , ίδία δέ κατά τούς ναπολεοντείους πολέμους , όπου ΄ή Εύρώπη εύρισκόταν παραλυμένη άπό τά έσωτερικά της περιστατικά , στηριζόμενοι στίς διαμορφώσεις τής ρωσσικής πολιτικής σχετικά μέ τήν όθωμανική Αύτοκρατορία , κατάφεραν , όπως θά ίδούμε , όχι άπλώς νά τροφοδοτούν τήν Εύρώπη άπό δημητριακά καί άλλα έμπορεύματα ( «βιομηχανίες» άμπελακίων κλπ. ) , άλλά καί νά κανονίζουν αύτοί στά εύρωπαικά χρηματιστήρια τήν διεθνή τιμή υού σιταριού .»

  106. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    103 Ο κούριερ έχει κάτι κοινό με τον παραγγελιοδόχο, η λέξη μπορεί να χρησιμοποιήθηκε και για τα δύο

    102 Τι να σου πω, οι δικοί μου «μεγάλο κάι» ξέρω να λένε.
    Η κορνίς είναι το γαλλικό cornice, απ’ όπου και η κορνίζα. Έχουμε και στο Λουξεμβούργο κορνίς, περίπατο στην άκρη της πάνω πόλης, πάνω από την κοιλάδα.

  107. Μαρία said

    106
    corniche

  108. sarant said

    Ω ναι! Στέκομαι διορθωμένος.
    Έχει και λημμα η Βίκη:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Corniche

  109. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Kι όλες οι μεγάλες αράπικες παραθαλάσσιες πόλεις έχουν την Corniche τους. Γνωστότερη αυτή της Μπεϊρούτ.

  110. Μαρία said

    109
    H πιο διάσημη είναι η Μεγάλη Κ. του Μοντεκάρλο. Και σημαδιακή για την Γκρέις Κέλι.

    Πολύ εντυπωσιακή και της Καζαμπλάνκας.

  111. smerdaleos said

    @35: Ερώτηση: Οι αρχαίοι Θεσσαλοί ήταν Ίωνες;

    Με πρόλαβε βλέπω στα βασικά ο Ριβαλδίνιο!

    Οι Θεσσαλοί φυσικά και δεν ήταν Ίωνες, αλλά Αιολείς και, αναλυτικότερα, ένα κράμα αιολικών και ηπειρωτικών (πρωτο-θεσσαλικών) φύλων που ήρθαν από την Δωδώνη στην Θεσσαλία και κατέκτησαν τον ιθαγενή αιολικό πληθυσμό, υιοθετώντας όμως την διάλεκτό του υποστρώματος (όπως συχνά συμβαίνει με τους κατακτητές, λ.χ. οι γερμανοί Φράγκοι που εν τέλει υιοθέτησαν την λατινογενή γλώσσα των υπηκόων τους).

    Η αρχαία διάλεκτος της Θεσσαλίας δεν ήταν ομοιογενής, αλλά παρουσιάζει ένα συνεχές φάσμα που κυμαίνεται από ένα «γνἠσιο» αιολικό άκρο (Περραιβία, Μαγνησία) μέχρι ένα «γνήσιο » ΒΔ Ελληνικό άκρο (ΒΑ Θεσσαλία).
    Σίγουρα δεν έχει καμία σχέση με την Ιωνική.

    Η Αττικο-Ιωνική και η Αρκαδο-Κυπριακή ανήκουν στον νότιο κλάδο της αρχαίας Ελληνικής (που έδωσε και την Μυκηναϊκή), ενώ η Δωρική/ΒΔ και η Αιολική ανήκουν στον βόρειο κλάδο της ταξινόμησης των Porzig-Risch.

    Οι διαφορές των δύο κλάδων είναι:

    1) ο βόρειος κλάδος σχηματίζει αθεματικά απαρέμφατα σε -μεν, ενώ ο νότιος σε -ναι (λ.χ. αττικο-ιωνικό εἶναι, αρκαδικό ἦναι, αλλά δωρικό και βοιωτικό ἦμεν, ηπειρωτικό εἶμεν και θεσσαλικό ἔμμεν)
    2) ο βόρειος κλάδος αντιστάθηκε στην συρριστικοποίηση *ti>si που συνέβη στον νότιο (λ.χ. βόρειο -κάτιοι, ίκατι, δίδωτι, φέροντι, αλλά νότιο -κόσιοι, εἴκοσι, δίδωσι, φέρονσι > φέρουσι στην Αττική)
    3) ο νότιος κλάδος απλοποίησε πολύ νωρίς το πρώιμο ελληνικό διπλό σσ>σ, ενώ ο βόρειος το διατήρησε (λ.χ. *medhyos > methyos > metsos > messos > νότιο μέσος, αλλά βόρειο μέσσος)

    Επιπλέον, η Ιωνική, μαζί με την Αττική έτρεψε το πρωτοελληνικό ᾱ>η, κάτι που δεν συνέβη στις άλλες διαλέκτους λ.χ. δᾶμος, μᾶκος > δῆμος, μῆκος), ενώ η Θεσσαλική απέφυγε την δεύτερη αναπληρωματική έκταση (ΑΕ2) που συνέβη στην Αττικο-Ιωνική και στην Δωρική (λ.χ. Θεσσαλικό πάνσα και θηλυκές μετοχές αορίστου σε -ανσα και όχι πᾶσα και -ᾱσα).

    Τέλος, η Θεσσαλική όπως και οι λοιπές αιολικές διάλεκτοι δείχνει χειλική τροπή των υπερωικών πριν από ε,ι (λ.χ. πέτροτος = τέταρτος, πέμπε = πέντε, *kwetwr.tos, *penkwe) και έχει μεταφέρει το επίθημα των ενεργητικών μετοχών ενεστώτα στον παρακείμενο.

    Οι υποδουλωμένοι πρωτοαιολείς εξελίχθηκαν στους «Πενέστες» = «εργάτες» (το θεσσαλικό ανάλογο των ειλώτων) και κάποιοι συγγραφείς όπως ο Θεόπομπος τους θεωρούσαν ομόφυλους με τους Μάγνητες και τους Περραιβούς, ενώ άλλοι τους θεωρούσαν Βοιωτούς που δεν ακολούθησαν τους άλλους στην Βοιωτία (όταν τους έδιωξαν οι Θεσσαλοί εισβολείς).

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dpene%2Fsths

    Γράφει ο Θεόπομπος για τους Πενέστες:

    Οι κάτοικοι της μικρασιατικής Μαγνησίας ή δεν έχουν σχέση με τους Μάγνητες της Θεσσαλίας (απλώς συνωνυμία) ή μπορεί να είναι αιολείς που ιωνοποιήθηκαν, όπως συνέβη λ.χ. στην Σμύρνη (και, νοτιότερα, στην Δωρική αλακιαρνασσό που ιωνοποιήθηκε πλήρως).

    Ίσως η ανάρτηση που έκανα σήμερα να σας βοηθήσει να καταλάβετε μερικά πράγματα για την αρχαιοελληνική διαλεκτογένεση.

    https://smerdaleos.wordpress.com/2016/02/02/%ce%b7-%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%80%ce%bb%ce%b7%ce%b8%cf%85%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%80%cf%81%cf%89%cf%84%cf%8c%ce%ba%ce%bb%ce%b9%cf%84%cf%89%ce%bd/

    Περισσότερα θα βρείτε στις παρακάτω αναρτήσεις:

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/06/02/%ce%b7-%ce%b1%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-2-%ce%b3%ce%bb%cf%89%cf%83%cf%83%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ba%ce%ac/

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/03/12/%ce%b7-%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%bf%ce%b4%ce%bf%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%b9%ce%ad%cf%89%ce%bd-3-%ce%b7-%cf%80%cf%81%cf%8c%ce%ba%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%84%ce%bf%cf%85-chadwick/

  112. smerdaleos said

    @111, διόρθωση: ένα «γνήσιο » ΒΔ Ελληνικό άκρο (ΒΑ Θεσσαλία).

    διορθώστε το με ΝΔ (νοτιοδυτική) Θεσσαλία.

    Γενικώς, τα ΒΔ (βορειοδυτικά ή «βόρεια δωρικά») διαλεκτικά στοιχεία αυξάνονται σταδιακά όσο κάποιος απομακρύνεται από την βορειοανατολική θεσσαλία (Περραιβία, Μαγνησία) που αποτελούν το αιολικότερο άκρο.

  113. smerdaleos said

    @11, δείχνει χειλική τροπή των υπερωικών πριν από ε,ι

    Φτού!!! Χειλοϋπερωικών (*kw,gw,gwh) ήθελα να γράψω.

  114. christou said

    Για το krai από το Χιακόν Γλωσσάριον του Πασπάτη file storage online

  115. 43, …Το σλέπι, αν δεν κάνω λάθος, είναι είδος μονόξυλου πλεούμενου και μάλλον ετυμολογείται από το γαλλ. chaloupe…..

    47, …43 Το σλέπι είναι σίγουρα μεγάλο πλεούμενο, όπως λέει το λεξικό (βλ. 38). Το γαλλικό chaloupe μπορεί να συνδέεται με το sloep και τα συναφή….

    Με το chaloupe το μυαλό μου πήγε αμέσως στην
    μεξικάνικη γαστρονομική επινόηση chalupa,
    για την οποία η Βίκη επιβεβαιώνει
    πως σημαίνει το ομώνυμο πλεούμενο.

    (Με chalupas από τους Μεξικάνους
    και submarines από τους γκρίνγκος
    η εστίαση είναι εξασφαλισμένη
    στην επιφάνεια και τον βυθό
    του Κόλπου του Μεξικού…)

  116. gpoint said

    # 97

    Εφηέφη επειδή χρσιμοποιώ πορφύρες σαν δόλωμα σε βεβαιώνω πως το χρώμα που αφήνουν είναι ένα ωραιότατο μωβ !!
    Τώρα αν είχαν τρόπο να βγάλουν το μπλε από το μωβ ώστε να μείνει κόκκινο δεν το ξέρω

  117. gpoint said

    # 99

    όλα τα πλοία είχαν κανόνια τότε αφού οι πειρατές έκαναν πάρτυ στις θάλασσες

  118. 109, …Kι όλες οι μεγάλες αράπικες παραθαλάσσιες πόλεις έχουν την Corniche τους….

    …όπου ενίοτε σκάνε μύτη και σεΐχηδες με Ρολς-Ρόις Κορνίς.

  119. 36, … Traditional view held that the name «Magnesia» derived from the tribe of Magnetes who would have immigrated here from Thessaly…

    Ως γνωστόν*, οι ελληνικές αυτές αποικίες από τους Magnetes ονομάστηκαν Magna Graecia,
    όπως απεικονίζονται (επίσης ως γνωστόν) στον αρχαίο σωζόμενο χάρτη της περιοχής, ονόματι Magna Carta.

    ______________
    * ως γνωστόν = 🙂

  120. smerdaleos said

    Δράττομαι της ευκαιρίας της συζητήσεως για την σχέση Θεσσαλών και Ιώνων, για να πω δυο λόγια για την ταξινόμηση των αρχαίων ελληνικών διαλέκτων.

    Το βασικό μοντέλο είναι η λεγόμενη ταξινόμηση Porzig-Risch των Walter Porzig και του Ernst Risch:



    Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, η πρώτη διάσπαση της πρωτοελληνικής έγινε κατά το πρώτο μισό της 2ης π.χ. χιλιετίας (~1800 π.Χ) και το αποτέλεσμά της ήταν μία νότια ποικιλία που μιλιόταν στον μυκηναϊκό κόσμο κια μία βόρεια που μιλιόταν στον εξωμυκηναϊκό κόσμο (ΒΔ Θεσσαλία και Ήπειρο).

    Οι διαφορές των δύο ποικιλιών είναι, όπως είπα 3:

    1) είδος αθεματικού απαρεμφάτου (νότιο -ναι και βόρειο -μεν, λ.χ. νότια εἶναι/ἦναι/τιθέναι αλλά βόρεια εἶμεν/ἦμεν/ἔμμεν/τιθέμεν κλπ)
    2) συρριστικοποίηση του πρωτοελληνικού *ti>tsi>si στην νότια ποικιλία, αλλά διατήρηση του *ti στην βόρεια ποικιλία

    Έτσι στο τρίτο ενικό πρόσωπο βρίσκουμε την διάκριση δίδωτι/δίδωσι, στο τρίτο πληθυντικό την διαφορά ἔχοντι/ἔχονσι (> αττικοϊωνικό ἔχουσι μετά την ΑΕ2), στις εκατοντάδες βρίσκουμε την διαφορά *-k’m.t-yos > -κάτιοι/-κόσιοι και στο *wik’m.ti την διαφορά ϝίκατι/εἴκοσι κλπ.

    3) Ο νότιος κλάδος έκανε μια πρώιμη απλοποίηση του πρώιμου Ελληνικού ts>σσ>σ που δεν συνέβη στον βόρειο κλάδο (μέσος, τόσος, ὅσος, αντί για μέσσος, τόσσος, ὅσσος, οι δοτικές ποσί/γένεσι αντί για ποσσί/γένεσσι κλπ).

    Η μυκηναϊκή διάλεκτος που απαντά στις πινακίδες της Γραμμικής Β΄ έχει ήδη όλα τα στοιχεία της νότιας ποικιλίας, τα οποία υπάρχουν και στην Αττικο-Ιωνική και την Αρκαδο-Κυπριακή. Αντίθετα η Δωρική, η Βορειοδυτική (ΒΔ) Ελληνική (διάλεκτοι Αχαΐας, Ήλιδος, Αιτωλοακαρνανίας, Φωκίδος, Δωρίδος, Λαμίας και Ηπείρου) και οι Αιολικές διάλεκτοι της ενδοχώρας (Βοιωτική και Θεσσαλική) δεν δείχνουν τα «νότια» στοιχεία και προέρχονται από τον βόρειο κλάδο.

    Έτσι έχουμε μια πρώτη διακλάδωση της πρωτοελληνικής κάποια στιγμή γύρω στο 1800-1500 π.Χ. σε βόρειο και νότιο κλάδο και,αργότερα (γύρω στο 1200 π.Χ.), ο μεν νότιος κλάδος έσπασε σε αρκαδοκυπριακό που μιλιόταν στην Πελοπόννησο και Αττικο-Ιωνικό που μιλιόταν στην Αττική, την νότια Βοιωτία ,την Εύβοια, το κεντρικό Αιγαίο (και ίσως στην ανατολική ακτή της Πελοποννήσου), ενώ ο βόρειος «εσπασε» σε έναν αιολικό πόλο με κέντρο την θεσσαλική ακτή και σε έναν δυτικό/«δωρικό» πόλο που είχε το κέντρο του στην Πίνδο (και ίσως έπιανε και την δυτική Θεσσαλία).

    Τα μεταναστευτικά φαινόμενα που έμειναν στην παράδοση ως «η Κάθοδος των Δωριέων» έφεραν τις δωρικές διαλέκτους στην Πελοπόννησο (και από εκεί στην Κρήτη και στην νότια Μικρά Ασία), ενώ ένα κλάσμα των πρώιμων Αιολέων έφτασε στην Λέσβο και στην γειτονική ακτή της βόρειας Μικράς Ασίας, δημιουργώντας την Ασιατική Αιολίδα.

    Την ίδια στιγμή, μία ομάδα που μιλούσε την δημώδη ποικιλία της μυκηναϊκής διαλέκτου που κατέγραψε η Γραμμική Β μετανάστευσε στην Κύπρο, μάλλον για να ελέγξει την σιδηρουργία που μετά το 1100 ήταν ενεργή στην Κύπρο (και από εκεί ήρθε στην Ελλάδα). Οι Μυκηναίοι που έμειναν πίσω στην Πελοπόννησο εξελίχθηκαν στους Αρκάδες. Γι΄αυτό η ιστορική Αρκαδική και η Κυπριακή συνδέονται με τόσα αποκλειστικά ισόγλωσσα.

    Ταυτόχρονα, η νότια ελληνική διάλεκτος που μιλιόταν στην Αττική, το κεντρικό Αιγαίο και στην Ιωνία (στην τελευταία ίσως από τον 14 αιώνα όταν η Μίλητος γίνεται μυκηναϊκή αρχαιολογικά) εξελίχθηκε στην Αττικο-Ιωνική που, λίγο αργότερα, διαιρέθηκε σε Αττική και Ιωνική.

  121. Γιωργής Λασκαρίδης said

    #118.
    Εξαίρετο!! Μία Rolls Royce, που έχει πινακίδες Bentley!!!!

  122. Γιωργής Λασκαρίδης said

    #102, #106, #114

    Συνέχεια για το ¨»κράϊ»
    Από την Lexilogia

    κράι
    Είναι, που λέτε, μια λέξη, που έμαθα πρόσφατα πως τη λένε στην Κρήτη, και σε άλλα μέρη της Ελλάδας που είχε κάποτε Ενετοκρατία. Ίσως το λένε και αλλού, αλλά δεν ξέρω. Σημαίνει παγετός, και συγκεκριμένα ένα είδος πάχνης που χαλάει τις καλλιέργειες.

    Επίσης από την Lexilogia

    Μάλλον προέρχεται από το τουρκικό «kırağı» (η προφορά του είναι στο περίπου «κράι»)

  123. Λ said

    120. Πολύ ωραία η επεξήγηση. Μάλλον για το χαλκό ήρθαν οι μυκηναίοι. Μιλούμε για μαζική κάθοδο. Στην Πάφο, κοντά στον κόλπο γνωστό ως coral bay (έχουν μαγίσει την περιοχή με ένα τεράστιο ξενοδοχείο και ένα μικρότερο) υπάρχει ένας μυκηναϊκός οικισμός που λέγεται Μάα Παλαιόκαστρο και εκεί έφτιαξαν ένα μικρό μουσείο η οροφή του οποίου είναι από χαλκό για να θυμίζει το copper rush. Επειδή το μουσείο είναι κτισμένο υπόγεια και φαίνεται μόνο η οροφή το σκηνικό είναι πολύ εντυπωσιακό. Δυστυχώς τα ξενοδοχεία είναι κτισμένα εντός του αρχαίου οικισμού και δεν είναι η μοναδική περίπτωση.

  124. Λ said

    Ουπς ξέχασα το λίκνο

    http://www.mcw.gov.cy/mcw/DA/DA.nsf/All/04E30EA65EAC4B0FC22576570023C475?OpenDocument

    122.Έχουμε επίθετο Κιρατζή.

  125. κουτρούφι said

    #122 κλπ. «κράι» το ξέρω και γω στη Σίφνο. Αλλά αν είναι τούρκικης προέλευσης πώς εμπλέκεται η Ενετοκρατία;

  126. Ανδρέας said

    Πάντως το kırağı (πάχνη) στα Γκουαρανί (Ισπανικά) της Παραγουάης το λένε Eláda 😀
    Eláda (karaiñe’ẽ: Helada)
    https://gn.wikipedia.org/wiki/El%C3%A1da

    Προφανώς είναι παραφθορά της Σικελικής πόλης Γέλα και του ομώνυμου ποταμού Γέλα μέσω της λατινικής γλώσσας.

    en.wikipedia.org/wiki/Gela
    en.wikipedia.org/wiki/Gela_%28river%29

  127. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Ταξιδιάρικο το νήμα σήμερα, και πολύ μου άρεσε ο κυρ Ιγνάτης, απίστευτος τύπος, έκανε το ταξίδι του κι έφτασε στην Ιθάκη.
    Αν κατάλαβα καλά από την εξήγηση, το φελέκ σημαίνει τύχη; Τόσα χρόνια λέω γαμώ το φελέκι μου, αλλά δεν ήξερα τι σημαίνει.

    11 – ««Δεν έχεις δικές σου απόψεις; Γιατί διαβάζεις απόψεις άλλων; Τι μου θύμισες τώρα, πονεμένη ιστορία, ειδικά για το μεγάλωμα των παιδιών, υπήρχε πάντα τοίχος με δική του άποψη απέναντί μου, (ακόμα υπάρχει).

    14 – » Eίναι καλό πράμα να είσαι αιωνίως αναθεωρητής;…» Αν με αυτό βελτιώνεσαι, είναι το καλύτερο.

    34 – ««-Κύριε Βohr πως μπορέσατε και πείσατε τους ομοτέχνους σας;
    -Δεν τους έπεισα…. Πέθαναν!» Στελέχη του ΚΚΕ ήταν; (χαμόγελο).

    42 – «Μπαγκανότες = χαρτονομίσματα, αλλά για τις εποχές που μέτραγε ο χρυσός (άντε και τ’ ασήμι) τα χαρτιά δεν τα είχαν σε υπόληψη κι έτσι ο όρος παρέπεμπε σε παρακατιανό χρήμα (παρά πήγα να γράψω, αλλά κι αυτός ήταν χρήμα).»
    Το μεγάλο κόλπο γκρόσο από τους αριστοκράτες τραπεζίτες, σήμερα όλος ο κόσμος, έχει σε υπόληψη τα ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ κωλόχαρτα, που δεν αντιστοιχούν σε ΤΙΠΟΤΑ. Τι είναι εξυπνάδα στο συγκεκριμένο οικονομικό σύστημα που ζούμε;

    87 – » (γιατρός είναι ο άνθρωπος γι’αυτό και τόσο οξύνους )» Δεν θα τόλεγα, δεν είναι η ειδικότητα που δημιουργεί την ιδιότητα, υπάρχει άλλωστε τρανό παράδειγμα εδώ μέσα, από άξιο ορθοπ*δικό συνάδελφό του (χαμόγελο) ο Σμερδαλέος βέβαια αν και ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ (είμαι λίγο κακός;) είναι οξύνους.

  128. Ανδρέας said

    Συμπληρωματικά στο #125

    Στα λατινικά η πάχνη είναι πρωινή (Pruina)
    la.wikipedia.org/wiki/Pruina

    Στα καταλανικά είναι Gelada και μάλλον από εκεί το πήραν οι Παραγουανοί κι όχι από τα λατινικά.
    ca.wikipedia.org/wiki/Gelada

  129. Ανδρέας said

    127
    Αστέρι ο κυρ-Ιγνάτιος.

  130. Corto said

    Συγχαρητήρια! Καταπληκτικό αφήγημα, σαφώς μία από τις ωραιότερες αναρτήσεις του ιστολογίου!

    «Οι Ρώσοι μπήκαν στην Τραπεζούντα τον Απρίλη του 1916…Ο Χρύσανθος με τον ίδιο ζήλο που έδειξε για τους Έλληνες και τους Αρμένηδες, προστάτεψε αυτή τη φορά τους Τούρκους από τυχόν αντεκδικήσεις, καθώς στο ρωσικό στρατό υπηρετούσαν πολλοί Αρμένηδες.»

    Έξι χρόνια αργότερα στις 4 Αυγούστου 1922 οι Αρμένιοι Μπολσεβίκοι θα πάρουν την εκδίκησή τους από τους Νεότουρκους. Ο ίλαρχος του Κόκκινου Στρατού Αγκόπ Μελκουμιάν ή Γιάκοβ Μελκούμωφ θα σκοτώσει σε συμπλοκή έξω από την Δουσάμβη (Ντουσαμπέ) του Τατζικιστάν τον αρχιμακελάρη των Αρμενίων (αλλά και Ρωμηών και Ασσυρίων) Ενβέρ Πασά. Ο Μελκουμιάν κάποια στιγμή επί Στάλιν έπεσε σε δυσμένεια, αλλά κατόπιν αποκαταστάθηκε από το σοβιετικό κράτος. Πλέον θεωρείται εθνικός ήρωας των Αρμενίων.

  131. smerdaleos said

    @123,Λ: 120. Πολύ ωραία η επεξήγηση. Μάλλον για το χαλκό ήρθαν οι μυκηναίοι.
    —-

    Ο Χαλκός ήταν γνωστός από παλιά στην Κύπρο. Η κυπριακή καινοτομία του 11ου αιώνα είναι ότι είναι η πρώτη περιοχή μετά την Μικρά Ασία όπου εμφανίζεται η σιδηρουργία … και μόλις εμφανίζεται η σιδηρουργία … τσουπ και η πρώτη αρκαδο-κυπριακή γενική του ονόματος Ὀφέλτᾱς > (τοῦ) Ὀφέλτᾱυ (< Ὀφέλτᾱο) στην Παλαίπαφο γύρω στο 1050 π.Χ. 🙂 🙂

    Για την σιδηρουργία:

    Για την αρκαδοκυπριακή γενική Ὀφέλταυ στην Παλαίπαφο (~1050 π.Χ.):

    Για αυτόν τον τύπο γενικής ενικού των πρωτόκλιτων μπορείτε να διαβάσετε αυτήν εδώ την ανάρτηση:

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/06/19/%cf%84%ce%b1-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%ce%b1%cf%81%cf%83%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%cf%80%cf%81%cf%89%cf%84%cf%8c%ce%ba%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b1-%cf%83%ce%b5-%ce%b7%cf%82/

  132. Ανδρέας said

    130
    Η πλάκα είναι ότι 100 χρόνια πριν οι Οθωμανοί ήτανε σύμμαχοι κανονικότατα με τους Ρώσσους.

    Η Επτάνησος Πολιτεία (Ιταλικά: Repubblica Settinsulare), υπήρξε από τις 21 Μαρτίου 1800 έως τις 8 Ιουλίου 1807, ένα κρατίδιο υπό Ρωσική και Οθωμανική κυριαρχία. Το κρατίδιο αυτό δημιουργήθηκε μετά την κατάληψη των Επτανήσων (των τότε Γαλλικών διαμερισμάτων της Ελλάδας Départements français de Grèce) από Ρωσο-Τουρκική συμμαχία. Η Επτάνησος πολιτεία ήταν το πρώτο (έστω και μερικώς) αυτόνομο κρατίδιο σε ελληνικά εδάφη, μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Οθωμανούς στα μέσα του 15ου αιώνα…
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%80%CF%84%CE%AC%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%BF%CF%82_%CE%A0%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B5%CE%AF%CE%B1

  133. Corto said

    «Οι τσέτες, οι Τούρκοι αντάρτες, που ως τότε λούφαζαν, βλέποντας την αδυναμία των Ρώσων άρχισαν τις επιθέσεις κατά των ποντιακών χωριών, αλλά αντιμετωπίστηκαν από Πόντιους αντάρτες.»

    Και βέβαια όπως έγινε με τους Αρμενίους, έτσι σχηματίσθηκαν και αποσπάσματα Ποντίων μπολσεβίκων στον Κόκκινο Στρατό. Στη φωτογραφία κάτω, πολεμιστές από το Σοχούμι:

  134. Λ said

    Στέκω διορθωμένη και αμαθής τελικά. Πες πες για το χαλκό ξέχασα τα του σιδήρου. Νόμιζα ότι οι Αχαιοί ήρθαν για τον χαλκό. Πρέπει να κοιτάξουμε και το μύθο για τον Ήφεστο που παγιδευσε την Αφροδίτη και τον Άρη. Ο μύθος έχει άμεση σχέση με την Κύπρο. Νομίζω εδώ σε αυτό το ιστολόγιο το διάβασα.

  135. Corto said

    132 (Ανδρέας): Ναι πολλές φορές συμμάχησαν οι Ρώσσοι με τους Τούρκους, αλλά λέγεται ότι εάν δεν είχαμε κάνει το λάθος της Ουκρανικής εκστρατείας, ο Λένιν θα καθόριζε ελληνικό ομόσπονδο κράτος μέσα στην Σοβιετική Ένωση, γεγονός που θα επέφερε τεράστια ιστορικά οφέλη. Βεβαίως ο Μπενεντέτο Κρότσε είπε ότι η ιστορία δεν γράφεται με τα «εάν», πάντως υπό μίαν έννοια και την ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα στον Στάλιν την χρωστάμε.

  136. smerdaleos said

    @134

    Άπλώς ήξερες ότι η Κύπρος ήταν ξακουστό ως νησί του Χαλκού (ήδη πριν από το 1500 π.Χ. η Κύπρος ήτνα γνωστή στην Αίγυπτο για τον χαλκο).

    Η μεταλλουργική τεχνογνωσία από την παραδοσιακή χαλκουργία, επέτρεψε στους κατοίκους κατά τον 11ο αιώνα να «βιομηχανοποιήσουν» την καινούργια σιδηρουργία.

  137. Λ said

    Ο παππούς μου είχε πάει στην Αλεξανδρέττα να δουλέψει σε ένα θείο του περί το 1900 και εκεί έμαθε αγγλικά, ιταλικά και γαλλικά. Εννοείται και αραβικά γιατί τότε η Αλεξανδρέττα ήταν στην επικράτεια της Συρίας και όχι της Τουρκίας. Το επίπεδο γνώσεων του δεν νομίζω να ήταν πολύ ψηλό και περιοριζόταν στον προφορικό λόγο. Μπορούσε όμως να κάνει το διερμηνέα όταν ερχόντουσαν ξένοι στο χωριό και ειδικά οι Άγγλοι που έκαναν τακτικά στρατιωτικά γυμνάσια σε μια περιοχή του χωριού μας που είχε δάσος με ακακίες.

    Τη συκαμιά τη λέμε κι εμείς αλλά τους καρπούς τους λέμε βαβάτσινους. Το ξύλο της κάνει για (έγχορδα) μουσικά όργανα. Είχα χαρίσει μια μουριά σε ένα μάστρο και εν τω μεταξύ μεγάλωσε καινούργια μουριά και θα την κόψω τώρα το Φεβράρη αλλά δεν βρήκα ενδιαφερόμενο.

  138. Λάμπρο (127α), δεν έχεις μελετήσει επαρκώς τον Σαραντάκο. Χάνεις, το φελέκι σου!

  139. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    114 Το ανέβασα εδώ το απόσπασμα.
    https://sarantakos.files.wordpress.com/2016/02/xiakon.pdf

    114-122
    Αλλά δεν ξέρω αν το κραΐ = παγετός είναι το ίδιο με το κάι ή αν το κάι είναι επανετυμολόγηση του κράι.

    138 🙂

  140. «τότε [~1900] η Αλεξανδρέττα ήταν στην επικράτεια της Συρίας και όχι της Τουρκίας»
    Μόνο που η Συρία ολόκληρη — και η Μεσοποταμία και ο Λίβανος και η Παλαιστίνη — ανήκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
    Ας όψονται οι Γάλλοι που τους την έδωσαν πίσω, λίγο πριν από τον Β΄ Π. Π…

  141. Ανδρέας said

    135 Κόρτο νομίζω ότι κάτι δεν πάει καλά.

    Ο Κεμάλ στηρίχτηκε από την Δύση, ο Λένιν το ίδιο, έχουμε επίσης και σχεδόν ταυτόχρονη έναρξη των δύο αυτοκρατοριών μετά την πτώση της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (Κων/νούπολης).

    »Η Μοσχοβία παρέμεινε υποτελής στους Μογγόλους-Τατάρους μέχρι το 1480, οπότε και νίκησε αποφασιστικά τη Χρυσή Ορδή, με επικεφαλής τον Πρίγκιπα Ιβάν Γ’. Ο Ιβάν Γ’ ενίσχυσε σημαντικά το κράτος κατά την 43χρονη παραμονή του στην εξουσία, ενώ κατάφερε να νικήσει και το εχθρικό προς τους Ρώσους Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας, ώστε το 1503 να έχει τριπλασιάσει τα εδάφη της Μοσχοβίας. Ο ίδιος υιοθέτησε τον τίτλο του τσάρου και «Αρχηγού όλων των Ρώσων». »

    Επίσης αν θυμηθούμε στα Ορλωφικά, Ρώσσοι έταζαν στους αένaους κοτζαμπάσηδες της Ελλάδας στην νότια Πελλοπόνησο και Ρώσσοι πάλι ήτανε σύμμαχοι με τους Οθωμανούς (χαρην του Ναπολέωντα).
    Πού’σαι ρε Λάμπρο; 😀

  142. Λ said

    Υπάρχει και αυτό το κράι (край)
    https://en.wikipedia.org/wiki/Kraj

  143. Ανδρέας said

    Μάλλον εδώ στην δύση (σχετικά με την ανατολή αυτό για να μην μπερδευόμαστε) έχουμε ανάγκη και τον Γερμανό μας αλλά και τον Μογγόλο μας για να στρώνουμε, ανά πεντακόσια χρόνια.

  144. Υαλτις said

    Μήπως γέρων Βαταλος είναι το ψευδώνυμο του Νικοκύρη;

    Ποσό ενδιαφέρον στ αλήθεια θα ήταν, αν σαν άλλος Χάιντ, ο δεύτερος , πιο αυθεντικός και μη συνειδητός εαυτός του Νικοκύρη μας, επιτίθετο στον πραγματικό και συνειδητό εαυτό του, Τζεκιλ;
    Σαν νέο μέλλος μαγνητίστηκα, απ την πρώτη στιγμή απ αυτήν την προσωπική διαμάχη .
    Αφουγκράζομαι κάθε νύχτα την αγριότητα και αμεσότητα της προσβολής του γέροντος .Την καλή πρόθεση, σαν μια φωνή εσωτερική, ακατάληπτη ,ασυνάρτητη αλλά και παραπονιάρικη ,τρυφερή πατρική.Κι απ την άλλη, την σιωπή του Νικοκύρη ,τα μετρημένα λόγια, την ψυχραιμία ,το παράπονο .Να απαντά μερικές φορές ,σαν υπνωτισμένος άνευρος. Σαν να ξέρει ότι δεν μπορεί να κάνει και πολλά πράγματα, μιας και είναι κομμάτι δικό του. Και τότε ποια πορτοκαλιά η κόκκινη κάρτα μπορεί να τον λυτρώσει;
    Ξέρω ότι δεν είναι αλήθεια.
    Η μήπως όχι;
    Και ποιος μπορεί στο τέλος να με πείσει;
    Συμπαντικά δεν είμαστε όλοι ένα;

  145. Ανδρέας said

    144
    Πάρε τηλέφωνο την NASA να σου πει αν είναι εκείνη ξέρει.

  146. smerdaleos said

    @87, Ριβαλδίνιο: (Είναι βέβαια σπαστικός σε κάποια ζητήματα : μας χαλάει την 3000χρονη ιστορική εθνική μας συνείδηση
    —-

    Χεχεχε … όλοι έχουμε τις ανωμαλίες μας. 🙂 🙂 🙂

  147. Ειδικά από σένα, Λ, άλλο κράι περίμενα να μας θυμίσεις…

  148. smerdaleos said

    @146, συμπλήρωμα για Ριβαλδίνιο 87: Είναι βέβαια σπαστικός σε κάποια ζητήματα : μας χαλάει την 3000χρονη ιστορική εθνική μας συνείδηση
    —-

    Ριβαλδίνιο, πρώτα δες αυτό το βίντεο και μετά το άλλο που παρέθεσα πριν (από την ταινία Waiting)

    Raddimus: Are you somekind of a sick, demented pervert, ah?

    kid: No, no!! I, I ..
    .
    Raddimus: Come on bro, I’m just fucking with you! Look, we’re all sick! All right? 🙂 🙂 🙂

    Και του εξηγεί τους κανόνες του παιχνιδιού στο βίντεο που παρέθεσα στο #146 🙂 🙂 🙂

  149. Γς said

    141:

    >Επίσης αν θυμηθούμε στα Ορλωφικά, […]
    Πού’σαι ρε Λάμπρο;

    ξαναπ’ερνα από την Ανδρο!

    [Είχε προηγηθεί ο Κατσώνης, ο μπαρμπα-Λάμπρος]

  150. Λ said

    Ο Κεμάλ στηρίχτηκε από την Δύση, ο Λένιν το ίδιο
    Ο Λένιν στις αρχές του 17 ήταν στην Ελβετία και όλα του πήγαιναν στραβά, καραφλός, ζούσε με την πεθερά και να σου ξαφνικά εμφανίζεται η δυνατότητα της επανάστασης. Λέγεται ότι εσκεμμένα τον άφησαν οι Γερμανοί να περάσει και να φτάσει στη Ρωσία μέσω Φιλανδίας. Τον έστειλαν τρόπος του λέγειν, οι Γερμανοί στη Ρωσία, σαν την πανούκλα, όπου δεν θα άφηνε τίποτε όρθιο.

    Αυτά τα διάβασα κάποτε κάπου παλιά δεν είναι δικά μου λόγια.

  151. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    138 – Eίμαι ασυγχώρητος «το φελέκι μου μέσα» (χαμόγελο).

    141 – Εδώ είμαι, money, money, money (χαμόγελο) ποιός και πώς ελέγχει τον κόσμο;

  152. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    149 – Εγώ πάντως, αν και μπαρμπαΛάμπρος πλέον, επειδή μου άρεσε ξαναπέρασα από την Άνδρο (είχα 25 χρόνια να πάω) πήγα πέρσι στο Κόθρι στον φίλο μου τον Βαγγέλη, και περάσαμε υπέροχα. Είχα βγάλει κι ένα εξάκιλο ροφό και τον έκανε η κυρα Λίτσα, μαγειρικό ποίημα.

  153. Ανδρέας said

    Συμπληρωματικά με τα του σιδήρου που αναφέρει ο Σμέρδης εδω:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Iron#History
    έχει πολλα καλούδια μέσα και αυτό το 1180 π.Χ. που έπεσε η Χιττιττική αυτοκρατορία μου θυμίζει τον Τρωικό πόλεμο.

  154. Corto said

    141 (Ανδρέας):
    Σύμφωνοι οι Ρώσσοι δεν ενέργησαν πάντα υπέρ των ραγιάδων και αυτό που υποννοεί περί Τρίτης Ρώμης ισχύει.
    Ωστόσο δεν νομίζω ότι πρέπει να θεωρήσουμε εντελώς αφελή τον ελληνικό λαό που ταυτιζόταν συναισθηματικώς επί αιώνες με την Ρωσσία και αργότερα με την ΕΣΣΔ.

    (Θυμάμαι το 1988 να χάνει η Εθνική ποδοσφαίρου της «Ρωσσίας» από την Ολλανδία του Βαν Μπάστεν και του Γκούλιτ και να στεναχωριούνται οι γριές της γειτονιάς μου, που ανάθεμα αν ήξεραν τι είναι το γκολποστ!)

  155. sarant said

    144 Όχι! 🙂

  156. Ανδρέας said

    154 Κόρτο,
    δεν θα το έλεγα έτσι, »οι Ρώσσοι δεν ενέργησαν πάντα υπέρ των ραγιάδων» απλά όπου φυσάει ο άνεμος (ευέλικτη διπλωματία).

  157. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    Διακόπτω την σιωπήν μου διά να θέσω τα πράγματα επί τον τύπον των ήλων, διότι επερίσσεψεν ο ρομαντισμός και η αυνανιστική διάθεσις εν τη παρούση αναρτήσει…

    1) Κατ’αρχάς, να προσφέρω εν μεζεδάκι ολκής τω κ. Σαραντάκω: Η γεροντοκόρη «Εστία» (ως γνωστόν έχει προσφάτως πωληθή εις τον «Φιλιππάκην» της «Δημοκρατίας» και η Εβραιο-Κυπριακή οικογένεια των Κύρου δεν έχει πλέον καμμίαν σχέσιν, πλήν της ανά Πέμπτην αρθρογραφίας της συζύγου του Αδώνιδος Κύρου, Μαρίας Μπαλοδήμου) εις το χθεσινόν της φύλλον (1η Φλεβάρη 2016) εξευτελίσθη πανελληνίως, γράψασα εις το πρωτοσέλιδόν της την λέξιν «ήττα» με δασεία οξεία, ενώ θέλει δασεία περισπωμένην, ως θα σας διαβεβαιώση ο ελληνογνώστης κ. Σαραντάκος. Πρόκειται διά το τελειωτικόν κτύπημα εις το πολυτονικόν: Ότε η γεροντοκόρη «Εστία» αγνοεί ότι η «ήττα» θέλει περισπωμένην και ο αρχισυντάκτης της 1ης σελίδος της βαριέται να ανοίξη εν Λεξικόν, αυτό σημαίνει ότι ήλθον τα ύστερα του κόσμου διά το πολυτονικόν σύστημα, προς μεγάλην χαράν των Μονοτονιστών και των οπαδών του Λατινικού Αλφαβήτου…

    2) Διατί ο πατήρ Σαραντάκος εις την σημερινήν (ενδιαφέρουσαν κατά τα άλλα…) συνέχειαν της διηγήσεώς του δεν μας λέγει αν ο κύρ-Ιγνάτης επίστευεν εις τον ραββίνον Χριστόν, αν έγινε κομμουνιστής ερχόμενος εν Ελλάδι και τόσα άλλα θεμελιώδη διά να κατανοήσωμε τον χαρακτήρα του;

    Αγαπητοί κύριοι, πρέπει να αντιληφθήτε, επιτέλους, το εξής στοιχειώδες που δεν σάς έχει αποκαλύψει επί 7 έτη ο κ. Σαραντάκος και ουδέποτε θα αφιερώση την παραμικράν ανάρτησιν εις αυτό (καθό εξηγοράσθη εσχάτως από την Μεταλληνικήν Κλίκαν) ο κατ’ εξοχήν γνώστης κ. Σμερδαλέος, ο δικαίως αποκαλούμενος και «Σάθας του 21ου Αιώνος»: Αν οι Ρωμιοί εκυριάρχησαν επί 3 αιώνας εν Μικρά Ασία, αυτό οφείλεται (σχεδόν αποκλειστικώς) εις το ότι η Μουσουλμανική Θρησκεία είχεν αποβλακώσει τους Οθωμανούς παντοιοτρόπως και είχον αφήσει όλον το πεδίον ελεύθερον εις τους Αρμεναίους, τους Ρωμιούς και τους Εβραίους. Οι οποίοι Εβραίοι (ως έχω τεκμηριώσει εις πρόσφατον παρέμβασίν μου) μέχρι τον 17ον αιώνα εκυριάρχουν πλήρως εν Μικρά Ασία, ώσπου απεβλακώθησαν και αυτοί επί 150 έτη από τας παλαβομάρας του ραββίνου Σαμπέτάϊ Σεβή (ιδρυτού των Ντονμέδων) και αφήκαν το πεδίον ελεύθερον εις τους Ρωμιούς και τους Αρμεναίους. Τόσον μεγάλη είναι η επίδρασις της Θρησκείας εις την ευφυΐαν των Λαών…

    Διά να μη δεχθώ νέαν πορτοκαλιάν κάρταν, δεν θα είπω πολλά διά το πώς επλούτισαν οι (υπόδουλοι κτηνοτρόφοι μέχρι την εποχήν του Ραββίνου Χριστού) Εβραίοι έως το 1550 που όλαι αι Χριστιανικαί Εκκλησίαι απηγόρευον επί ποινή αφορισμού τον Τόκον, εξαιτίας του 17ου Κανόνος της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, που είναι κατά λέξιν αντιγραφή του Λευιτικού 25,37

    3) Δυστυχώς, με καλεί η γραία Βατάλαινα και είχον άλλας 5 καταιγιστικάς επισημάνσεις να κάμω, αι οποίαι ίσως μοι εστοίχιζον νέαν πορτοκαλιάν κάρταν. Επειδή έλειπα χθές εις το ερημητήριόν μου, αλλά εδιάβαζα τας παρλαπίπας επιπέδου νηπιαγωγείου που εγράφατε εις την ανάρτησιν διά το Μηνολόγιον Φεβρουαρίου, επιτρέψατέ μοι να προσφέρω το μνημειώδες έργον (900 τόσαι σελίδες!) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, δι’ όλας τας συνηθείας ανά ημέραν του Έτους από την Αρχαίαν Εποχήν έως σήμερον, των Ημερολογίων και του υπολογισμού του Πάσχα συμπεριλαμβανομένων. Κατεβάσατέ το ενταύθα (Βonnie Βlackburn, Τhe Οxford Companion to the Year» (1η έκδοσις 1999)) και θα με μνημονεύετε εις όλον τον υπόλοιπον βίον σας.

    Επιτρέψατέ μοι, απλώς, να προσθέσω ότι εγελούσα πικρά διά το επίπεδον των Ρωμιών, βλέπων από το κινητόν μου τα δεκάδες σχόλια των αναγνωστών του παρόντος ιστολογίου, που παρεκάλει ο είς τον άλλον να του είπη πώς υπολογίζουν οι παράφρονες Γαλιλαίοι τον εορτασμόν του Πάσχα.

    Μετά πάσης τιμής
    Γέρων Βάταλος
    Αιμύλος και σπουδαιόμυθος

  158. Pedis said

    We, as academics and researchers working on and/or in Turkey, declare that we will not be a party to this massacre by remaining silent and demand an immediate end to the violence perpetrated by the state. We will continue advocacy with political parties, the parliament, and international public opinion until our demands are met

    […]

    https://docs.google.com/document/d/1cbpmtri0TJDbXvEHOIzz3e3JMGznZYsO3M6fiCevgk0/preview?pli=1

  159. Γς said

    149:
    Το πήδημα του Κατσαντώνη και ο μπάρμπα Λάμπρος Κατσώνης
    [Φουλ μούβι]

  160. dozas33 said

    117. Λογικό όλα τά πλοία νά έχουν κανόνια , δέν είναι όμως λογικό τά πλοία νά τά κυβερνάνε οί κατακτημένοι . Εκτός κι’ άν δέν ήταν κατακτημένοι…

  161. Κουνελόγατος said

    Και το έλεγα, μη ρωτάς, θα σε πουν χαζό…

  162. Κουνελόγατος said

    Και ΜΟΥ το έλεγα, μη ρωτάς, θα σε πουν χαζό…

  163. Alexis said

    #162: Εσύ είσαι επιπέδου νηπιαγωγείου, εγώ μόλις τώρα βγάζω δοντάκια… 😆

  164. Λ said

    150. https://athens.indymedia.org/media/old/pearson_-_the_sealed_train__1975_.pdf

  165. Felek Dunya Class Wars, να πούμε! 😎

  166. sarant said

    165 Σαν να μην ανοίγει αυτό

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: