Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ακόμα κι ο Άρης νυστάζει

Posted by sarant στο 10 Μαρτίου, 2016


Ποιος Άρης, θα ρωτήσετε. Υπομονή, παρακαλώ, και θα ικανοποιηθεί η περιέργειά σας. Επειδή το σημερινό άρθρο το έχω κλέψει, στο κυρίως σώμα του, από έναν φίλο, θα πρέπει να φλυαρήσω στην εισαγωγή και στον επίλογο για να μην κατηγορηθώ ότι λουφάρω άρθρα, που θα λέγαμε και στον στρατό.

Η φράση του τίτλου είναι υπαινιγμός που παραπέμπει σε μιαν αγγλική παροιμιώδη φράση που δεν ξέρω να υπάρχει στα ελληνικά ή σε άλλη γλώσσα: even Homer nods. Η φράση αυτή στην κυριολεξία της χαρακτηρίζει τις ανακολουθίες που υπάρχουν στην Ιλιάδα (ας πούμε, κάποιος δευτεραγωνιστής σκοτώνεται κι όμως ξαναπαρουσιάζεται αργότερα ζωντανός), ανακολουθίες που αποδόθηκαν στο ότι ακόμα και ο μέγας Όμηρος πότε-πότε νύσταζε και ξεχνούσε τι ακριβώς είχε πει πριν από τρεις ραψωδίες (φυσικά τα ομηρικά έπη δεν γράφτηκαν έτσι, μάλιστα δεν γράφτηκαν γενικώς).

Τη φράση την οφείλουμε στον Οράτιο, ο οποίος είχε γράψει στην Ποιητική του indignor quandoque bonus dormitat Homerus, αγανακτώ όταν ο καλός Όμηρος νυστάζει. Στα αγγλικά την μετέφερε πρώτος ο Ντράιντεν και την έκανε διάσημη ο Πόουπ. Φυσικά, δεν χρησιμοποιείται πλέον μόνο και ειδικά για τον Όμηρο, αλλά γενικά, κάθε φορά που επισημαίνουμε ένα λάθος, μια αστοχία σε κάποιον μεγάλο δημιουργό. Είναι ένας μάλλον τιμητικός τρόπος για να επισημάνεις το λάθος, αφού ταυτόχρονα αναγνωρίζεις πως αυτός που ξαστόχησε είναι τόσο άξιος που το να λαθέψει είναι μια εξαιρετική και αξιομνημόνευτη περίσταση, και πως αν δεν τον είχε καταβάλει η νύστα ασφαλώς δεν θα είχε κάνει το σφάλμα.

Να πούμε εδώ ότι μάλλον έχει δίκιο ο Νίκος Λίγγρης όταν, σε παλιά συζήτηση στη Λεξιλογία, αποδίδει το nods όχι «νυστάζει» αλλά «σφάλλει/ξεχνιέται/αφαιρείται». Το nod εδώ θα μπορούσε επίσης να αποδοθεί «γλαρώνω» ή «κουτουλάω από τη νύστα» -αλλά βρίσκω το «νυστάζει» πιο οικονομικό και έτσι έχω χρησιμοποιήσει εδώ στο ιστολόγιο καναδυό φορές τη φράση. Την ίδια φράση την έχω χρησιμοποιήσει και στα αγγλικά, σε μιαν άλλη ζωή, που έγραφα άρθρα για το μπριτζ. Μάλιστα, κάποιο άρθρο μου είχε τίτλο Even Massimo nods, διότι περιέγραφα ένα στραβοπάτημα του Massimo (ή Mimmo) D’Alelio, μέλους της περίφημης ιταλικής εθνικής ομάδας που έχει σαρώσει τα τρόπαια από το 1957 ως το 1969.

Ο Άρης του τίτλου, που κι αυτός νυστάζει, δεν είναι ο θεός του πολέμου, αλλά ο μεγάλος Άρης Αλεξάνδρου. Μεγάλος συγγραφέας, μεγαλύτερος μεταφραστής. Οι περισσότεροι θα τον ξέρετε από τις μεταφράσεις του στον Ντοστογιέφσκι ή τον Τολστόι, εγώ όμως τον αγάπησα από το μεταφραστικό του αριστούργημα, τη μετάφραση των εξάτομων απομνημονευμάτων του Ηλία Έρενμπουργκ (Άνθρωποι, χρόνια, ζωή), έναν μεταφραστικό άθλο.

Αλλά και οι μεγάλοι κάνουν λάθη. Κι ένα τέτοιο λάθος επισήμανε με χτεσινό του σημείωμα στο Φέισμπουκ ο φίλος Φίλιππος Βασιλόγιαννης, επ. καθηγητής της Νομικής. Το έθεσε υπόψη μου (κοινώς: με ταγκάρισε) και τον προειδοποίησα ότι θα το κλέψω. Δεν εναντιώθηκε, οπότε σύμφωνα με το ρωμαϊκό δίκαιο συμφωνεί. Αναδημοσιεύω λοιπόν:

Χθες το πρωί, μάλλον ανεξήγητα, μου ήρθε στον νου μιά σκηνή από τις Αναμνήσεις από το Σπίτι των Πεθαμένων, όπως τη θυμόμουνα από την Γ΄ Γυμνασίου, που διάβασα το βιβλίο στη μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου (κάποια ανατύπωση χωρίς χρονολογία, αν δεν κάνω λάθος, της έκδοσης του 1947). Το απόγευμα, ένα δυσάρεστο συμβάν με έφερε 200 χιλιόμετρα μακριά από την Αθήνα και είχα την ευκαιρία να ξαναδώ τα απομεινάρια μιάς κάποτε ακμάζουσας παιδικής και εφηβικής βιβλιοθήκης. Έχει διασωθεί πάντως, μεταξύ των ελαχίστων άλλων, το πρώτο μου βιβλίο (στην Γ΄ Δημοτικού), Οι Θησαυροί του Σολομώντος (διασκευασμένο μεν, αλλά μετά από τόσες αναπαραστάσεις, το πρωτότυπο ήταν σκέτη απογοήτευση – κυριολεκτικά, αδύνατο να διαβαστεί…), καθώς και το προαναφερθέν του Ντοστογιέβσκη.

Εικάζω ότι μιά παλαιά γαλλική μετάφραση (αυτή εδώ, σ. 81 σημ. 1) παρέσυρε τον Άρη Αλεξάνδρου σε ένα λάθος, χωρίς το οποίο, ωστόσο, δεν θα είχε χαραχτεί στη μνήμη μου το εντυπωσιακό περιστατικό. Αντιγράφω (σσ. 37 επ. της έκδοσης του 2014):

«[…] Ο ψηλός κατάδικος τον κοίταξε με βαθύτατη περιφρόνηση. ‘Γκαστρωμένη γουρούνα’, μουρμούρισε, σαν να το ‘λεγε στον εαυτό του. ‘Παραχόντρυνες με το ζυμωτό ψωμί του κατέργου. Και σαν να ‘σαι στις χαρές σου, τώρα που θα γεννήσεις μια ντουζίνα γουρουνάκια, σαν τελειώσει η Σαρακοστή’. Θύμωσε επιτέλους.

‘Δεν κοιτάς τα μούτρα σου;’ φώναξε ξαφνικά κι έγινε κατακόκκινος. ‘Μπας και θαρρείς πως εσύ μοιάζεις με πουλί;’
’Αυτό λέω κι εγώ. Είμαι πουλί’
‘Τι πουλί;’
‘Αποτέτοιο’.
‘Τι αποτέτοιο;’
‘Μα δεν έχει άλλο όνομα. Αποτέτοιο’
‘Μα τι αποτέτοιο;’

Κοιτάζανε ο ένας τον άλλο λες και θέλαμε να ρουφηχτούνε με τα μάτια. O χοντρός πρόσμενε την απάντηση κι έσφιγγε τις γροθιές του, σαν να ‘ταν έτοιμος να χυθεί πάνω στον άλλον. Κι αλήθεια νόμισα πως θ’ αρπαχτούν. […] Ο ψηλός κατάδικος στεκόταν ήρεμος, μεγαλόπρεπος. Το ‘νιωθε πως όλοι αυτόν κοιτάζανε και περίμεναν: θα δώσει έξυπνη απάντηση για όχι; Κι έπρεπε να μην τα χάσει, ν’ αποδείξει πως στ’ αλήθεια ήταν πουλί και μάλιστα να δείξει τι πουλί ήταν. Με μια απερίγραπτη περιφρόνηση, κοίταξε πλάγια τον αντίπαλό του, προσπαθώντας, για να τον πειράξει περισσότερο, να του ρίξει ένα βλέμμα πάνω απ´ τον ώμο του, από πάνω προς τα κάτω, σαν να του ‘δινε τη σημασία που δίνει και σ´ ένα μερμήγκι, και πρόφερε αργά και σταθερά:

‘Καγκάν!’

Που θα πει πως είναι πουλί καγκάν[*]. Ένα δυνατό χαχανητό διαδέχτηκε την ετοιμότητα του καταδίκου. ‘Αρχιψεύταρος είσαι και όχι καγκάν!’ φώναξε ο χοντρός σχεδόν κλαίγοντας, γιατί κατάλαβε πως δεν είχε πια πουθενά να πιαστεί και γι’ αυτό λυσσομανούσε […]

[*] [Σημ. Α. Α.] Τέτοιο πουλί δεν υπάρχει, ούτε και θα πει τίποτα αυτή η λέξη. Ο κατάδικος επίτηδες απάντησε έτσι, για να μη δώσει στον άλλον την ευκαιρία να συνεχίσει τα πειράγματά του.”

Ωστόσο, σε μιά γερμανική μετάφραση η κρίσιμη λέξη αποδίδεται ως “Enterich” και σε μια αγγλική  επισημαίνεται ότι “[τ]ο ‘kagan’, στη ρωσική παράδοση, είναι πουλί του παραδείσου”. Συνεπώς: τί πουλί; – μα, παραδείσιο! Σημειωτέον επίσης, γιά λόγους πληρότητας…, ότι μιά παλαιά αγγλική μετάφραση (εδώ, σ. 29) απλώς στρίβει διαμέσου των κενών των γραμμών, αφήνοντας τον αναγνώστη με την απορία, ενώ στην έκδοση του Ζαχαρόπουλου (του 1990, σ. 39) το “πουλί καγκάν” γίνεται “πουλί καντήλι”! Με μιά αναζήτηση στο πρωτότυπο (π. χ., εδώ) και στο διαδίκτυο (π. χ., εδώ), η επεξήγηση της αγγλικής μετάφρασης επαληθεύεται, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.

Εν πάση περιπτώσει, ειδικός δεν είμαι. Θέτω όλα αυτά υπ’ όψιν του Nikos Sarantakos και αρκούμαι στην επιβεβαίωση του ηθικού διδάγματος: η τελευταία λέξη στις λογομαχίες μπορεί πλέον να ανήκει σε όλους. Δεν πρέπει όμως να είναι απλώς ασύνδετη (όπως στην αγόρευση, κατά τον Αριστοτέλη, Τέχνη Ρητορική, 1420a, 7), αλλά εντελώς ακατανόητη, και καλύτερα ανύπαρκτη. Η χρήση του κανόνα απαιτεί όμως τέχνη, φαντασία και εφευρετικότητα – γι’ αυτό θέλει ρέγουλα.

Δεν έχω να προσθέσω πολλά για το ξαστόχημα του μεγάλου Άρη Αλεξάνδρου, διότι ένα από τα μεγάλα μου αμαρτήματα είναι που δεν έμαθα ρώσικα. (Βέβαια, κι άλλη φορά έχω παρουσιάσει και σχολιάσει μετάφρασή του, αλλά ο σχολιασμός μου εστιάστηκε στα ελληνικά, όπως δεν μπόρεσε να καταλάβει κάποιος πικραμένος που μ’ επέκρινε γι’ αυτό). Πάντως, νομίζω πως ο Βασιλόγιαννης έχει δίκιο, αλλά βέβαια αυτό δεν σημαίνει πως ο Α.Αλεξάνδρου μετέφραζε τον Ντοστογιέφσκι από τα γαλλικά -απλώς, μη γνωρίζοντας τι είναι το Καγκάν (και τον καιρό εκείνο δεν είχαν την ευκολία να πατάνε ένα κουμπί και να βρίσκουν απαντήσεις σχεδόν στα πάντα) παρασύρθηκε από τη γαλλική μετάφραση, της οποίας την ανακριβή υποσημείωση αντέγραψε.

Εδώ θα τελείωνε το άρθρο, αλλά πρόσεξα ότι ο τίτλος του μυθιστορήματος του Ντοστογιέφσκι στο πρωτότυπο είναι Записки из мертвого дома. Είπαμε ότι δεν ξέρω ρώσικα, αλλά να τα διαβάζω ξέρω. Κι επειδή το ντομ είναι το σπίτι, συμπεραίνουμε ότι το мертвого είναι οι πεθαμένοι (σε γενική πτώση ενδεχομένως).

Αυτό μού χτύπησε καμπανάκι. Είναι 1973 κι είμαστε στο δωμάτιό μου, στο πατρικό μου στο Φάληρο, με τον φίλο μου τον Φώτη. Του δείχνω το βιβλίο που διάβαζα, τις 12 Καρέκλες, το σατιρικό αριστούργημα του Ηλία Ιλφ και του Ευγένιου Πετρώφ, εκδόσεις Ηριδανός. Του το δίνω, το ανοίγει, βλέπει «Μετάφραση Κώστας Μερτβάγος», σχολιάζει «παράξενο όνομα» και το επαναλαμβάνει, για ν’απολαύσει το αλλόκοτο άκουσμα.

(Το βιβλίο αυτό χάθηκε μετά, δανεικό κάπου κι αγύριστο, και ο πατέρας μου ήταν απαρηγόρητος. Λίγα χρόνια αργότερα, το ξανακυκλοφόρησε η Σύγχρονη Εποχή, σε καινούργια μετάφραση, μάλιστα πληρέστερη, αλλά εμάς μάς άρεσε η παλιότερη -άλλο είναι ο γαλανούλης κλεφταράκος κι άλλο ο γαλάζιος κλεφταράς, και τον λάκκο από μαλαχίτη ο νεότερος μεταφραστής τον είχε κάνει «μαλαχιτική μπάρα», αρρώστησα όταν το διάβασα. Πριν από πεντέξι χρόνια, βρήκα την παλιά μετάφραση του Μερτβάγου στον Αλφειό και την έδωσα στον πατέρα μου, και χάρηκε πολύ).

Λοιπόν, το παράξενο ονομα Μερτβάγος, τώρα συνειδητοποιώ, ήταν ψευδώνυμο από το ρώσικο мертвого. Κοιτάζω στη Βιβλιονέτ και αλλού, και βρίσκω πως έχει μεταφράσει κι άλλα ρώσικα, Γκόρκι, στον Γκοβόστη. Χίλιους λόγους θα μπορούσε νάχει για να υπογράφει με ψευδώνυμο -ας πούμε να είναι κυνηγημένος αριστερός ή να μη θέλει να εκτεθεί. Δεν έχω πρόχειρο το βιβλίο του Ντελόπουλου με τα λογοτεχνικά ψευδώνυμα για να δω αν το έχει καταχωρημένο. Οπότε, ίσως την απορία μου θα τη λύσετε εσείς -ποιος ήταν ο Κώστας Μερτβάγος;

192 Σχόλια to “Ακόμα κι ο Άρης νυστάζει”

  1. Κουνελόγατος said

    Είσαι περιβόλι, κάτι κάνεις συνέχεια και περνάμε καλά, μαθαίνουμε… Τι άλλο να ζητήσεις από ένα ιστολόγιο; Καλημέρα.

  2. Κουνελόγατος said

    Από μια γρήγορη αναζήτηση, φαίνεται να είναι κάποιος «παλιός», βρήκα μεταφράσεις στη δεκαετία των 40ζ, Ρώσων κυρίως. Δεν είναι -ακόμη- σε εποχή διώξεων ή εμφυλίου, άρα;

  3. Κουνελόγατος said

    Εκδότης Δημητράκος και οι Φίλοι του βιβλίου.

  4. Γς said

    1:

    >Τι άλλο να ζητήσεις

    [από μια γυναίκα]

    http://www.tanea.gr/news/greece/article/4766491/?iid=2

    !

  5. Κουνελόγατος said

    Και εκδόσεις Διογένης, 1971 βρήκα αλλού…
    http://lib.thessaloniki.gr/ipac20/ipac.jsp?session=14E7P92999Y67.434783&profile=central–1&uri=link=3100007~!2273~!3100001~!3100002&aspect=subtab13&menu=search&ri=1&source=~!horizon&term=%CE%9C%CE%B5%CF%81%CF%84%CE%B2%CE%AC%CE%B3%CE%BF%CF%82+%2C+%CE%9A%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%82&index=

  6. Γς said

    4:

    Φτου!
    Λάθος λίκνος

    http://www.paratiritis-news.com/?p=30309

  7. Κουνελόγατος said

    Κι αυτό που ταιριάζει ηλικιακά (και όχι μόνο). Είναι όμως;
    http://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=6&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwiamLTS1bXLAhVH2BoKHQ33At4QFgg8MAU&url=http%3A%2F%2Fprabook.org%2Fweb%2Fperson-view.html%3FprofileId%3D758660&usg=AFQjCNFnLir5WivOPGcJEEfzfwfVpd8ElQ

  8. cronopiusa said

    Buongiorno!

    Καλή σας μέρα!

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Νάσαι καλά!

    2-7: Η δεκαετία του 40 είναι εποχή εμφυλίου, και έχω βρει συνεργασίες του με περιοδικά της αριστεράς, αλλά αυτό που βρήκες στο 7 με προβληματίζει διότι δεν ταιριάζει και τόσο με το ψευδώνυμο.

  10. Κουνελόγατος said

    9. Σωστά, όμως κάποια από τα βιβλία κυκλοφόρησαν το 1945 και 1946, ήταν;;;; λίγο καλύτερα σε σχέση με αυτά που ακολούθησαν…
    Το ψευδώνυμο -αν κατάλαβα καλά- παραπέμπει σε Κώστα Πεθαμένο. Υπήρχε κάποιος που να τον φώναζαν έτσι; Κώστας; Ρε μπας και είναι ο Βάρναλης και μας το κρύβεις; Αλλά ήξερε πάλι Ρώσικα; Τι να πω;

  11. Corto said

    Καλημέρα!
    Άραγε το kagan σχετίζεται με τον Χαγάνο ή Χάνο (ηγέτη τουρκομογγόλων κλπ);

    https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%87%CE%B1%CE%B3%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CF%82

  12. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Για να μην το έχει ούτε το ψαχτήρι του ηλεΡιζοσπάστη είναι δύσκολα τα πράματα.

  13. Πολύ μ’ άρεσε το γύρισμα στο τέλος!

    Υπάρχει κάτι παράξενο, ότι δεν βρίσκω το «πουλί καγκάν» παρά μόνο σε σημειώσεις μεταφραστών στο έργο του Ντοστογέφσκι. Βρίσκω άλλα μυθικά πουλιά (το περίφημο πουλί της φωτιάς, το Γκαμαγιούν, το Αλκανόστ και το Σιρίν), καγκάν όμως πουθενά, τουλάχιστον στο αγγλόφωνο ίντερνετ. Αυτή η ρώσικη σελίδα με μυθικά πουλιά έχει τα παραπάνω, έχει μέχρι και το περσικό σιμούργκ και δεν ξέρω ποιο αιγυπτιακό, καγκάν όμως δεν έχει. Ούτε εδώ βρίσκω κάτι, με τα φτωχά ρωσικά μου που είναι ακριβώς επιπέδου Νικοκύρη.
    Μήπως δεν νύσταζε ο Άρης;

  14. 11 Υπάρχει ο χαγάνος, υπάρχει και το ρωσοεβραϊκό επώνυμο Kagan που είναι μάλλον η ρώσικη μορφή του Cohen, πουλί όμως δεν βρήκα!

  15. Γς said

    14:

    >πουλί όμως δεν βρήκα!

  16. sarant said

    13 Να σου πω, αυτό θα έχει ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον -αλλά πώς αποφάσισαν ολοι οι μεταφραστές του Ντοστογιέφσκι να πλάσουν παραδείσιο πουλί; Κάποιος βέβαια μπορεί να έκανε την αρχή.

    Πού είναι οι ρωσομαθείς; Ηλεφού;

  17. 13. Η γκουγκλομετάφραση μεταφέρει από εδώ http://es.cipds.ru/%D0%9A%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BD τα εξής: Kagan – ominous bird that brings happiness. The folk songs very commonplace reference to the winds that ancient man recognized the divine beings. Since winds personified in the form of birds, such applications have become and we ascribe to them. Bird Images Kagan did not survive. According to legends, who saw it must be silent about it, or he did not see happiness. «… We had to support themselves, to prove that he is really a bird, and show what kind of a bird. With unutterable contempt, he squinted his eyes at his opponent, trying for greater resentment, to look at him over her shoulder kak-to, from top to bottom, as if he looked at it as a bug, and slowly and clearly said, «Kagan!» That is what it bird kagan «(Dostoevsky.» house of the dead «).
    [Slavic mythology. Glossary Directory]

  18. Κουνελόγατος said

    Συνέχεια του 7: Αυτός φαίνεται να έχει γεννηθεί στο Ελσίνκι το 1912 από Ρώσους γονείς, άρα; Αδυνατεί η περίπτωση μου φαίνεται…

  19. Ναι, ο Ηλεφού έχει κάνει και άλλοτε θαύματα με κάτι τέτοια!

    17 Παράξενο δεν είναι; Κι αυτό στον Ντοστογέφσκι παραπέμπει!

  20. Γς said

    17:

    εδώ και εδώ

  21. Corto said

    14: Μήπως είναι ο δικέφαλος αετός;

    Από το haga δεν φαίνεται μεγάλη η απόσταση μέχρι το kagan.
    Εξάλλου οι Ρώσοι είχαν επαφή με τα τούρκικα φύλα.

    «ο δικέφαλος αετός υιοθετήθηκε για πρώτη φορά ως αυτοκρατορικό έμβλημα από τον αυτοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό (1057-1059), εμπνευσμένο από τις τοπικές παραδόσεις για ένα μυθικό ον, το haga, στην πατρίδα του, την Παφλαγονία της Μικράς Ασίας».

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82_%CE%B1%CE%B5%CF%84%CF%8C%CF%82

  22. 13, 16, 19: Επιβεβαιώνω αυτή τη στιγμή, στο βιβλιοπωλείο της Πολιτείας γιά άλλο λόγο, ότι το πουλί υπάρχει και στο Υπόγειο, μτφ Κοραλίας Μακρή (σ. 29): «Τότε…, Ε, με δυο λόγια, τότε θα πετάξει στον τόπο μας το Καγάν[*]
    [*] [Σημ. Κ. Κ.] Μυθικό πουλί της ρωσικής λαϊκής παράδοσης, που φέρνει ευτυχία σε όποιον επισκεφτεί»

  23. Olena said

    Καλημέρα σας! Πάντα σας διαβάζω με πολύ ενδιαφέρον, σήμερα θέλω να κάνω το πρώτο μου σχόλιο εδώ. Τα ΄Ρωσικά είναι η μητρική μου. Διαβάζοντας, λοιπόν, την φράση «Да ты что за птица такая?» (‘Μπας και θαρρείς πως εσύ μοιάζεις με πουλί;), δεν πρέπει να αντιλαμβάνεται κανείς αυτή την φράση κυριολεκτικά. Δεν πρόκειται για κανένα πουλί, είναι μεταφορική έκφραση για να πει κανείς κάτι σαν «ποιος είσαι εσύ που μας παρουσιάζεις τον σπουδαίο» και, μάλιστα, με περιφρόνηση. Και η απάντηση είναι το «καγκάν», δηλ. μεγάλος χάνος. Πιστεύω η απάντηση έχει νόημα, λαμβάνοντας υπόψη τη μεταφορική έννοια της ερώτησης.

  24. sarant said

    22 Πάλι στον Ντοστογιέφσκι 😉

    23 Ευχαριστώ!

  25. cronopiusa said

  26. 22 Και εδώ: https://books.google.gr/books?id=x9MJeAoW1WAC&pg=PA277&lpg=PA277&dq=%22a+bird+that+Siberian+exiles+refer+to%22&source=bl&ots=MfheXiSG7I&sig=7ebGO167e7qfDVPmzYJ5oEn5EhI&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjN4NfE6rXLAhXKuhQKHZBuCvkQ6AEIGjAA#v=onepage&q=%22a%20bird%20that%20Siberian%20exiles%20refer%20to%22&f=false, και εδώ: http://www.amazon.com/Underground-Vintage-Classics-Fyodor-Dostoevsky/dp/067973452X, σ. 123: «Dostoevsky first heard of the bird Kagan, a folkloric bringer of happiness, during his imprisonment in Omsk (1849-53)».

  27. Νομίζω το 23 είναι πολύ πειστικό!

  28. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  29. http://digitool.library.mcgill.ca/webclient/StreamGate?folder_id=0&dvs=1457604068841~442, 101, 302!

  30. sarant said

    29 Δεν ανοίγει σε μένα

    26 Κι αυτό όμως πειστικό είναι

  31. 29: digitool.library.mcgill.ca/thesisfile67764.pdf, 101, 302!

  32. Spiridione said

    Σε μια αγγλική μετάφραση του Υπογείου, η φράση με το πουλί Καγκάν μεταφράζεται ως αλκυονίδες ημέρες.
    Then–this is all what you say–new economic relations will be established, all ready-made and worked out with mathematical exactitude, so that every possible question will vanish in the twinkling of an eye, simply because every possible answer to it will be provided. Then the «Palace of Crystal» will be built. Then … In fact, those will be halcyon days.
    http://www.gutenberg.org/files/600/600-h/600-h.htm#chap0107

  33. 29, 31
    A bird called kagan does not exist in Russian ornithological nomenclature. The name is invented by the camp inmate. However, there exists a designation kagalka (Anas marila) which MOst closely corresponds to the expression from Dostoevsky’s usage.
    και
    Dostoevsky himself elucidates the meaning of the vulgarism kagan by stating that the word is a bird designation. However, no bird in this form exists in the Russian ornithological nomenclature. Thus kagan (normally a homonymous term for the Asian rolers) must be a popular distortion of another bird appellation such as kagalka (Anas marila) or poganka (Colymbus). Phonetic similarities between poganka and the vulgarism poganec («rascal,» see Dis repu table people, Chapter II, p.~9) would rather suggest the influence of the second form poganka (English: «grebe»).

    Η άποψη της Olena στο 23 δείχνει όλο και πειστικότερη, νομίζω!

  34. sarant said

    29-31-33: Οπότε, τελικά μπορεί και να μη νύσταζε ο Αλεξάνδρου, τουλάχιστον σε αυτό το απόσπασμα 🙂

  35. Κουνελόγατος said

    34. Αυτό ακριβώς ήθελα να γράψω όταν διάβασα την Olena, αλλά πρόκανες… 🙂

  36. spiral architect said

    Ακόμα όμως δεν μάθαμε, ποιανού το παρανόμι ήταν το «Κώστας Μερτβάγος» … 🙄
    (που έχει αναφερθεί με διαφορετικό tag κι εδώ)

  37. sarant said

    Πρέπει να βρεθεί κάποιος που να έχει τον Ντελόπουλο, μήπως υπάρχει εκεί κάτι.

    Αλλά, εδώ που τα λέμε, θα μπορούσε, θεωρητικά, να μην είναι ψευδώνυμο.

  38. Κουνελόγατος said

    Βρήκα κι άλλο βιβλίο που έχει μεταφράσει: Για τρία ζευγάρια μεταξωτές κάλτσες, Παντελεήμων Ρομανώφ, εκδόσεις των φίλων του βιβλίου.
    Α, κι ο Μεγάλος Πέτρος το 1956, εκδόσεις Χαραυγή.
    Δεν το βάζω κάτω…

  39. sarant said

    36-37 O Jago μού λέει ότι το επώνυμο Mertvago υπάρχει στα ρώσικα, οπότε θα μπορούσε ο Κ. Μερτ. να είναι γόνος ρώσων που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, π.χ. εμιγκρέδων.

  40. Πάντως η Anas marila που αναφέρει ο Δύτης στο σχόλιο 33 πρέπει νάναι κάποια πάπια, οπότε καθόλου εξωτική ή παραδείσια. https://en.wikipedia.org/wiki/Anatidae

  41. spiral architect said

    @37: Μπα, ούτε εδώ βρέθηκε κάτι.
    Σε παγκόσμιο ψάξιμο πέφτω σε Ρώσο λεξικογράφο, σε τσαρικό κυβερνήτη και σε ελληνικό, πέφτω στο φόρουμ της Λεξιλογίας που αναφέρεται στον πρώτο.

  42. “’King cockerel!..’
    Meaning that he ruled the roost»! (https://books.google.gr/books?hl=el&id=NKci5sfG3_kC&q=King+cockerel#v=snippet&q=King%20cockerel&f=false)

  43. Victor & Vanquished said

    Άραγε, ξέρετε μήπως ο αείμνηστος Κωστής Μεραναίος είχε μάθει και ρώσσικα και μετέφραζε ρώσσους; Διότι κάλλιστα θα μπορούσε νά ‘τανε εκείνος ο μεταφραστής με το πεισιθάνατο ψευδώνυμο που αναζητάτε.

  44. 17 κ. λπ., 34: Η πρόχειρη πηγή μου: http://es.cipds.ru/%D0%9A%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BD αντιγράφει πάντως επί λέξει από εδώ: http://www.universalinternetlibrary.ru/book/26792/ogl.shtml.

  45. 40. Σχετική η απόδοση «Enterich», «αρσενική πάπια», της γερμανικής μετάφρασης.

  46. skom said

    @45
    Ακριβώς!

  47. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα! Τα μυστήρια διατηρούνται…!

  48. Κουνελόγατος said

    Μα γιατί μυστήριΑ; Νόμιζα πως 1 μυστήριΟ έχει μείνει, το άλλο λύθηκε… Ή όχι;

  49. Φίλος μου γράφει ότι έχει την υποψία πως πίσω από τον Κώστα Μερτβάγο κρύβεται η Άλκη Ζέη.

  50. Κουνελόγατος said

    49. Συγγνώμη αλλά ήξερε τότε Ρώσικα; Είχα την εντύπωση πως έμαθε τη γλώσσα όταν πήγε στη Σοβιετική Ένωση. Αλλά πάλι, για να το λέτε… Τι να πω; Αλλά ένα λεπτό. Όταν κυκλοφόρησε η έκδοση της ΧΑΡΑΥΓΗΣ (1956) ήταν ήδη στη Σ.Ε. Άρα;

  51. BLOG_OTI_NANAI said

    Ο Κώστας Μερτβάγος φαίνεται να δραστηριοποιήθηκε κυρίως στην τριετία 1945-1947; Παραθέτω μερικές καταχωρήσεις που βρήκα μήπως και από αυτές πάρει κάποιος μια ιδέα. Η τελευταία είναι από τον Αργυρίου που λέει ότι είχε μεταφράσει κείμενο στο περιοδικό «Γράμματα».

    Εικόνα 1, Εικόνα 2, Εικόνα 3, Εικόνα 4, Εικόνα 5.

  52. Auslaender said

    Ο Μερτβάγος έχει σίγουρα ενδιαφέρον! Βρήκα εδώ τις αιτήσεις για απόκτηση αμερικανικής υπηκοότητας των Konstantinos Mertvagos και της (μάλλον συζύγου του) Αννας Κωνσταντίνου Μερτβάγου, οι οποίες έγιναν το ’56 στο Μπρούκλιν. Μάλλον ο ίδιος με του 7. Από την άλλη βρήκα και μια αναγγελία του θανάτου του που λέει πως γεννήθηκε στο… Ελσίνκι, η δε σύζυγος του στην Ουγγαρία! O γιός του, Peter Mertvago, έχει επιμεληθεί λεξικά με παγιωμένες φράσεις

    https://www.fold3.com/document/19524806/
    https://www.fold3.com/document/19524797/
    http://archives.starbulletin.com/2002/02/20/news/obits.html
    http://the.honoluluadvertiser.com/article/2009/Feb/19/ln/hawaii902190319.html
    http://www.amazon.com/Peter-Mertvago/e/B001H6UW68/ref=la_B001H6UW68_ntt_srch_lnk_1?qid=1457617841&sr=1-1

  53. sarant said

    48 Και το Καγκάν ακόμα δεν έχει ξεδιαλύνει

    49-51 Ακριβώς, δεν πρέπει να ήξερε ρώσικα το 1945 η Άλκη Ζέη

  54. sarant said

    52 Ταιριάζει να γεννήθηκε στο Ελσίνκι περί το 1910 ή νωρίτερα, διότι ως το 1917 η Φιλανδία ανήκε στη Ρωσία. Όπως ο Γιούγκερμαν του Καραγάτση δηλαδή. Και θα είχε ρωσική παιδεία.

  55. 49, 50, 51: Μάλλον αποκλείεται. Γράφει η Α. Ζ. στο αυτοβιογραφικό Με Μολύβι Φάμπερ Νούμερο Δύο, «Στη μακρινή Τασκένδη όταν […] Μισοζαλισμένη εγώ, δεν πολυκαταλάβαινα και τα ρωσικά…».

  56. Auslaender said

    54 Φαίνεται να γεννήθηκε το 18/7/1912 σύμφωνα με τα αμερικανικά χαρτιά οπότε ταιριάζει σίγουρα.

  57. …κάποιο άρθρο μου είχε τίτλο Even Massimo nods,
    διότι περιέγραφα ένα στραβοπάτημα του Massimo (ή Mimmo) D’Alelio,
    μέλους της περίφημης ιταλικής εθνικής ομάδας
    που έχει σαρώσει τα τρόπαια από το 1957 ως το 1969….

    Έπρεπε να το έχω διαβάσει αυτό το άρθρο,
    πριν στείλω ημέιλ στο ίδρυμα του σπουδαίου
    (για τα προσωπικά μου γούστα)
    εκλιπόντος σχεδιαστή Massimo Vignelli*:

    To Subject του ημέιλ, «Issue with ‘The Vignelli Canon'»,
    ήταν ουσιαστικά – κατά διαβολική σύμπτωση –
    Even Massimo nods
    (προϋποθέτοντας ότι δεν έχω πέσει στην λούμπα του Μαίφρη).

    Δυστυχώς δεν έχω λάβει απάντηση μέχρι τώρα…

    * Μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του στα αγγλικά,
    με άφθονο ιταλικό ταμπεραμέντο, εδώ.
    __________________
    Dear Sir/Madam,

    I would like to point out an inaccuracy in The Vignelli Canon (http://www.vignelli.com/canon.pdf).

    On page 36 it is stated that

    «…The international Standard paper sizes, called the
    A series, is based on a golden rectangle, the divine
    proportion…»

    This is not correct.

    The sides of the rectangle in the A series (https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size#A_serie) have a ratio 1.41 (square root of 2 – to enable folding in half while retaining proportions) whereas the golden rectangle’s ratio is 1.62 (https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_rectangle). In fact 1.41 is closer to the ratio of the US Letter size (11/8.5 = 1.29 for 8 1/2 x 11) than to the golden ratio.

    With immense appreciation for the great man’s contributions and wishes for his legacy to endure.

    Sincerely,

    Michael Nikolaou

  58. Earion said

    Δεν υπάρχει Μερτβάγκος στα Νεοελληνικά φιλολογικά ψευδώνυμα, 1800-2004 του Κυριάκου Νελόπουλου (3η έκδ., Εστία, 2005).

    Ο Κωστής Μεραναίος (1913-1986) χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Λουκάς Σιλβάνος.

    Για τον δικέφαλο αετό: Δεν είναι ακριβές ότι τον χρησιμοποίησε ο αυτοκράτορας Ισαάκιος Κομνηνός. Ο δικέφαλος κάνει την εμφάνισή του πολύ αργότερα, επί αυτοκρατόρων της Νικαίας. Δεν είναι ασφαλής η διαβεβαίωση της Βικιπαίδειας.

  59. BLOG_OTI_NANAI said

    Σε ένα άρθρο των «New York Times» (5 ΟΚΤ 1965) «Ninety Thousand Amens» (του WILLIAM E. FARRELL) αναφέρεται το παρακάτω:

    Κάτι αναφέρεται και εδώ:
    http://cnp.stparchive.com/Archive/CNP/CNP10081965p16.php

  60. Δηλαδή, για να συνοψίσομε, εάν ο Κ/ Μερτβάγος είναι αυτός που εντοπίστηκε στο σχόλιο αρ. 7 έχει ζήσει μια μυθιστορηματική ζωή:

    Γεννήθηκε στο Ελσίνκι το 1912, βρέθηκε στην Αθήνα τη δεκαετία ’40-’50 κι από κει στη Νέα Υόρκη, όπου δούλεψε ως μεταφραστής του ΟΗΕ.

  61. sarant said

    57 Τέτοια σατανική σύμπτωση;!

    58 Ευχαριστούμε!

    59 Το ότι κρατάει το -s, σημαίνει πως μπορεί να είναι ο δικός μας

  62. Λ said

    Πολύ βιαστικά να σας πω ότι το καγκάν στην προκειμένη περίπτωση δεν έχει καμία σχέση με τον τίτλο των μογγόλων βασιλιάδων. Είναι μυθικό πουλί που φέρνει την ευτυχία. Σπάνια εμφανίζεται σε κάποιον και αν τύχει να το δεις πρέπει να μην το πεις αλλιώς η ευτυχία δεν θα ρθει.Κανείς δεν μπορεί να τσακώσεί το καγκάν που ζει στους αιθέρες και ούτε σε ζωγραφιά έχει διασωθεί.

  63. sarant said

    60 Και πέθανε στη Χαβάη

  64. 63

    Γιουγκερμανικός τύπος, όντως! Κυνηγήθηκε πολύ από τους πολέμους.

  65. Λ said

    Η πηγή μου λέει ότι οι Σλάβοι έδιναν μορφή πουλιών στους ανέμους. Το καγκάν δεν είναι το μοναδικό πουλί στη σλαβικό μυθολογία.

  66. Ιάκωβος said

    Στο σχόλιο 23 η ερώτηση αποδίδεται έτσι: «ποιος είσαι εσύ που μας παρουσιάζεις τον σπουδαίο» και το καγκάν σημαίνει απλά χαγάνος. Η εκδοχή αυτή φαίνεται πειστική. Μόνο που θα χρειαζόταν και κάποιος άλλος ρωσομαθής να την υποστηρίξει.

    Από την άλλη, τόσες μεταφράσεις και καμία δεν αποδίδει το διάλογο έτσι. Αυτό είναι περίεργο.

    Οπότε ας αυτοσχεδιάσουμε ασύστολα εμείς οι παραέξω:

    Υπάρχει στη Σιβηριανή και τουρκική παράδοση το πουλί ογκόν.

    Για την ακρίβεια, οι διάφορες φυλές είχαν η καθεμία το πνεύμα της που το έλεγαν ογκόν και συχνά εμφανιζόταν σαν πουλί. Υπήρχαν και φυλαχτά ογκόν, που τα έφτιαχναν οι σαμάνοι της Σιβηρίας και της Μογγολίας :

    https://books.google.gr/books?id=hV1_BAAAQBAJ&pg=PA317&lpg=PA317&dq=ongon++bird&source=bl&ots=lzDLFJgRUY&sig=GJd9qplG2vEB-qhs0SBfqlwPfEQ&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjk29jJtrbLAhVJiywKHcEGCfIQ6AEIGzAA#v=onepage&q=ongon%20%20bird&f=false

    https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_cry

    Αν αυτή η λέξη ρώσικα προφέρεται αγκάν, μήπως…; Λέμε τώρα.

    Θα μπορούσε όμως να την ήξερε ο Ντοστογιέφσκι, αλλά όχι ο πρωταγωνιστής και την παράλλαξε;
    Η, αν δεν την ήξερε ο συγγραφέας, μήπως παράκουσε;
    Ή το πήγαμε πολύ μακριά; 🙂 🙂

  67. Spiridione said

    Να δούμε λίγο μάλλον την πιο έγκυρη έκδοση των έργων του Ντοστογιέφσκι, τα Άπαντα σε 30 τόμους από την Ακαδημία Επιστημών του Λένινγκραντ (1972-1990).
    Στο Υπόγειο, σε σημείωση στη σελ. 385 του 5ου τόμου διαβάζουμε:
    Стр . 113. …прилетит птица Каган… — О птице Каган, приносящей людям счастье, Достоевский услышал впервые на каторге, о чем свидетельствует запись № 90 в «Сибирской тетради» (см. наст, изд., т. IV, стр. 315).
    Γκουγκλομετάφραση:
    Pp. 113. … fly bird Kagan … – About a bird Kagan, bringing people happiness, Dostoevsky heard for the first time in prison, as evidenced by the 90 No Entry «Siberian Notebook» (see Present, ed t IV, p 315).
    http://imwerden.de/pdf/dostoevsky_pss_tom05_1973_text.pdf

    Πάμε στο Σιβηριανό Τετράδιο (ή Ημερολόγιο δεν ξέρω πώς θα το λέγαμε) , στον 4ο τόμο, όπου στη σελ. 315 βλέπουμε την επίμαχη αναφορά ν. 90:
    90) «Подлец ты, а не каган». — Каган — в древнерусском языке и у тюркских народов — князь, государь (глава государства). На тюремно-арестантском жаргоне — важная птица.
    Γκουγκλομετάφραση:
    90) «You are a scoundrel, not Kagan». – Kagan – in Old Russian and Turkic peoples – the prince, the sovereign (head of state). In prison, prisoners’ jargon – an important bird.
    http://imwerden.de/pdf/dostoevsky_pss_tom04_1972_text.pdf

    Πάμε τώρα και στις Αναμνήσεις από το Σπίτι των Πεθαμένων, πάλι 4ο τόμο, στη σελ. 302, όπου υπάρχει η εξής σημείωση στο επίμαχο σημείο που μας ενδιαφέρει:
    Стр . 23—24. Да ты что за птица такая? со Подлец ты, а не каган! — Сцена перебранки каторжных целиком взята из CT (ср. запись № 90).
    Γκουγκλομετάφραση:
    Pp. 23-24. You’re that kind of bird is that? scoundrel you, not Cagan! – Scene hard hassle entirely taken from CT (cf. record number 90.).
    Η μετάφραση εδώ δεν είναι τόσο πετυχημένη, αλλά καταλαβαίνουμε ότι λέει ότι η δεύτερη φράση είναι πανομοιότυπη με αυτή στο Σιβηριανό Τετράδιο.

  68. Ιάκωβος said

    αλλά όχι ο πρωταγωνιστής ο οποίος την παράλλαξε;

  69. sarant said

    67 Μπράβο. Να καταλήξουμε λοιπόν ότι ο Ντοστογιέφσκι πράγματι αναφέρεται σε πουλί που φέρνει ευτυχία, και μεταφέρει φολκλορ των φυλακισμένων.

    Εντωμεταξύ, με ειδοποιούν από το κοντρόλ ότι η ρωσική οικογένεια Μερτβάγκο κρατάει από πρίγκιπα της Χρυσής Ορδής
    https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%BE

  70. Εγώ θα επιμείνω στο 23 και στην Olena που έχει τα ρώσικα μητρική γλώσσα. Μήπως важная птица δεν μεταφράζεται κατά λέξη, an important bird, αλλά «κάποιος σπουδαίος»; (Πώς λέμε π.χ. «μυστήριο τρένο»)

  71. Ωραία συλλογική δουλειά από τους ηλε-πόντικες που συνεστιάζουνται στο Νικοκυριό.
    Πάρτε για δώρο ένα ωραίο βιντεάκι (θέλει ήχο!)

  72. Ιάκωβος said

    67,
    Άρα, δε θα μπορούσε το πουλί Καγκάν που δεν υπάρχει στο φολκλόρ της Ρωσίας και είναι δημιούργημα του κάτεργου της Σιβηρίας, να προέρχεται από την παραφθορά του ντόπιου σιβηριανού ογκόν, αγκάν, που είναι όντως ένα πουλί-φυλαχτό;
    Και βέβαια δεν έχει σχέση με το χαγάνο;

  73. sarant said

    Θα μπορούσε, αλλά πώς να το ελέγξουμε;

  74. 72

    Δεν ξέρω ρούσικα αλλά στα γκουλάγκ είναι λίγο δύσκολο οι κρατούμενοι να έρχονταν σε συχνή επαφή με τους ντόπιους, που είναι και ολίγιστοι, ώστε να υπήρξε μετάδοση της έννοιας. Άσε που τα γκουλάγκ δεν χτίζονταν δίπλα σε χωριά.

  75. Spiridione said

    Έχει δίκιο ο Δύτης, είναι ιδιωματισμός, υπάρχει και στον Τσέχοβ.
    https://ru.wiktionary.org/wiki/%D0%B2%D0%B0%D0%B6%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B0
    Μας μπερδεύει λίγο η άλλη αναφορά για το πουλί που φέρνει την ευτυχία.

  76. sarant said

    75 Τώρα που ξαναδιάβασα τη σημείωση του ίδιου του Ντοστογιέφσκι, και μόνο αυτήν, λέω πως μπορεί να έχει δίκιο ο Δύτης, δηλαδή η Ολένα.

  77. marulaki said

    #67 Κάτι σαν κυρίαρχο αρσενικό της φυλακής δηλαδή;

  78. Να η συλλογική σοφία! 🙂 Αν καταλαβαίνω καλά, κάπως έτσι έπρεπε να μεταφραστεί ο διάλογος:

    — Δεν κοιτάς τα μούτρα σου; Περνιέσαι για κάνας σπουδαίος; — Εγώ ρε είμαι σπουδαίος! — Σαν τι είσαι δηλαδή; — Να, αποτέτοιος. — Τι αποτέτοιος; — Χαγάνος!

  79. sarant said

    78 Δυστυχώς ο ρωσομαθής που ξέρουμε λέει ότι έχει δουλειά.

  80. Spiridione said

    78. Έτσι, η συλλογική σοφία!
    Άρα, θα υπήρχε η φράση στά ρώσικα «σπουδαίο πουλί» και οι εξόριστοι της Σιβηρίας του έδωσαν και όνομα, να μην είναι ανώνυμο. Τι πιο φυσικό να το πούνε Χαγάνο. Έτσι κάπως δημιουργήθηκε η σύνδεση πουλιού και cagan, που βλέπουμε και στο Υπόγειο.

  81. Γιάννης Ιατρού said

    79: Να προσαχθεί βιαίως 🙂

  82. Στην παλιά αγγλική μετάφραση, που φαίνεται να την αδικήσαμε στην αρχή, μπορεί να αποφεύγει να μεταφράσει την απάντηση του χαγάνου αλλά λέει: it was necessary for him to show that he was a wonderful bird, a personage. Τελικά, μάλλον, δεν έπεφτε και τόσο έξω! Ο μεταφραστής δεν αναφέρεται πουθενά αλλά πρέπει να είναι (ένας τουλάχιστον συμφωνεί μαζί μου) αυτός ο Julius Bramont που γράφει τον πρόλογο και για τον οποίο δεν μπόρεσα να βρω τίποτα άλλο.
    https://archive.org/stream/houseofdeadorpri00dostuoft#page/28/mode/2up

  83. Spiridione said

    Να πούμε ότι, αν δεν κάνω λάθος, το Σιβηριανό Τετράδιο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1972.

  84. Για το πουλί Vs σημαντικός άνθρωπος, έχουμε το εξυπνοπούλι, ενώ οι σύμμαχοί μας απ’ την άλλη ακτή του Ατλαντικού, συχνά αποκαλούν bird μιαν ωραία/θεαματική γυναίκα.

  85. Ιάκωβος said

    74,
    Δεν ξέρω ρούσικα αλλά στα γκουλάγκ είναι λίγο δύσκολο οι κρατούμενοι να έρχονταν σε συχνή επαφή με τους ντόπιους

    Σωστά, αλλά θα υπήρχαν τουρκομογγόλοι φυλακισμένοι και ίσως κάποιοι θα είχαν μαζί και τα φυλαχτά τους,

    Σενάρια τώρα.

  86. 85 Γιατι όχι;

    Σχετικό ιστορικό ανεκδοτάκι: κατά την απόβαση στη Νορμανδία, το 1944, οι Σύμμαχοι έπιασαν αιχμάλωτο έναν Ασιάτη, με στολή γερμανική. Υπέθεσαν πως ήταν γιαπωνέζος κι έφεραν κάποιους νισέι (αμερικανογεννημένους ιάπωνες, που υπηρετούσαν στον αμερικάνικο στρατό) να τον ανακρίνουν. Μα ο τυπάκος ούτε γερμανικά ήξερε, ούτε γιαπωνέζικα. Με τα πολλά αποκαλύφθηκε πως ήταν … Κορεάτης, που τον είχαν επιστρατεύσει βιαίως οι Ιάπωνες κατά την κατοχή της Μαντζουρίας. Μετά τον συνέλαβαν οι Σοβιετικοί, οι οποίοι τον έβαλαν να πολεμήσει στις τάξεις τους. Τον έπιασαν με τη σειρά τους και οι Γερμανοί Στην Ουκρανία, που τον έστειλαν σε «εθελοντικό» βοηθητικό τάγμα της Νορμανδίας. Κακός πολεμιστής αλλά τυχερός τυπάκος!

    https://en.wikipedia.org/wiki/Yang_Kyoungjong

    Αφού συνέβη αυτό, όλα γίνονται!

  87. Και μιας και πιάσαμε τη Σιβηρία…

  88. Corto said

    Υπάρχει και ροκ συγκρότημα:

    Καγάν:
    Μυθικό πουλί της ρωσικής λαϊκής παράδοσης, που φέρνει ευτυχία σε όποιον επισκεφτεί.

    http://www.jumpingfish.gr/kagan

  89. Corto, θ’ αρέσει το τελευταίο λινκ σου στον Νικοκύρη μια και έχει αφισούλα με τη λέξη «ζιαφέτι» 🙂 Νομίζω όμως ότι όλη αυτή η φολκλόρ φιλολογία για το πουλί ξεκίνησε από κάποια μετάφραση έστω και αν μοιάζει να επέστρεψε στα ρώσικα. Με ό,τι έχουμε δει μέχρι τώρα, θα αλλάξω γνώμη μόνο αν δω παραπομπή σε κείμενο λαογραφικού περιεχομένου…

  90. 88, 89 μπορεί οι μουσικοί (κρατήθηκα μην γράψω μουζίκοι) να διάβασαν τη γνωστή μετάφραση του Δοστογιέφσκη… 😉

  91. Γιάννης Ιατρού said

    87: και γιατί οι κολώνες αριστερά έχουν μόνο λίγο χιόνι κι αυτές είναι τίγκα;;;
    Να σου πω… Πρέπει να κάνει γαμώ τα ντουμάνια για νά ΄χει τέτοιες εμπνεύσεις….

  92. Λ said

    Για το προφητικό πουλλί που φέρνει την ευτυχία.

    http://sova-kr.narod.ru/fun/text/myth-s/11/081.html

    Εδώ θα βρείτε ΟΛΑ τα πουλιά της σλαβικής μυθολογίας

    http://www.stihi.ru/diary/blanka25/2013-06-14

    Η λέξη bird σημαίνει οποιοδήποτε θηλυκό που βλέπεται τελοσπάντων, όχι την ιδιαίτερα όμορφη κοπέλα. Το πόσο τη θαυμάζει κάποιος θα φανεί από τον τονισμό της λέξης και τα !!!!!! θαυμαστικά που θα βάλει αυτός που χρησιμοποιεί τη λέξη. Το ξέρω από πρώτο χέρι έχοντας σύζυγο αγγλόφωνο και έχοντας υπομείνει και φιλοξενήσει τους φίλους του για πάμπολλες φορές.

  93. 91
    Το πρόσεξα κι εγώ.
    Μπορεί να κάνει σούδα και να το μαζεύει εκεί.
    Πρέπει να υπάρχει ανάχωμα, ίσως για σιδηροδρομικές γραμμές, το οποίο να επηρεάζει τον άνεμο και την πτώση των νιφάδων.

  94. Λ said

    Τέλος, να πω για το δικό μας πουλλίν που επέτασεν.

  95. Λ, και στις δύο περιπτώσεις το παράδειγμα είναι από τη φράση του Ντοστογέφσκι όμως! Αν όμως στον Τσέχοφ έχουμε την έκφραση важная птица, όπως έδειξε ο Σπύρος στο #75, δεν είναι πιο πιθανό η λέξη καγκάν να αναφέρεται στον χαγάνο, έναν σπουδαίο κι ακαταλαβίστικο τίτλο; Όλα τα άλλα μυθικά πουλιά τα ξέρουμε από άλλες πηγές, παραμύθια, τραγούδια κλπ απ’ ό,τι καταλαβαίνω.

  96. Γιάννης Ιατρού said

    93: κι ο τύπος;; Με αλεξιπτωτο έπεσε; Δεν βλέπω πατημασιές άλλες!

  97. ΚΩΣΤΑΣ said

    Σήμερα ο νοικοκύρης μας ταξίδεψε σε άγνωστα για μένα μέρη. Τα απολαμβάνω και τον ευχαριστώ.

    Δεν νιώθω ότι μπορώ να βοηθήσω, αλλά μου ήρθε κάτι στο μυαλό, μπορεί να είναι και ανοησία, όμως δεν πειράζει, θα την πω, αφορολόγητες είναι και αυτές.

    Η λέξη της αργκό γκαγκά, πχ αυτός είναι γκαγκά, δλδ βλάκας, ανόητος, δεν καταλαβαίνει από πού βγαίνει; λέω εγώ, μήπως υπάρχει κάποια συνάφεια με το καγκάν;

    Εντάξει, έτσι για πλάκα το είπα, σταματήστε να γελάτε.

  98. sarant said

    86 Κι άλλη φοβερή ιστορία!

  99. Γς said

    Από τη Lady Gaga

  100. 96

    Μπορεί νάναι σχοινοβάτης και νάρθε καβάλα στα καλώδια.

    Άμα έχει συννεφιά, πάντως, είναι δύσκολο να γράψει στο φιλμ η σκιά των πατημάτων γιατί τρελλαίνεται η φωτομέτρηση. Ιδιαίτερα σε κακής ποιότητας ασπρόμαυρο της σοβιετικής περιόδου.

  101. Γς said

    99->97

  102. Γς said

    94:

  103. ΣΠ said

    97
    Από το γαλλικό gaga.

  104. Νίκος Κ. said

    Για να μπερδέψουμε ακόμη περισσότερο τα πράγματα:

    CONSTANTINE MERTVAGOS
    Department of Conference Service, Senior Interpreter, United Nations

    Education
    Hodischule für Welthandel, Vienna, 1929-1931, Diploma

    Career
    Senior Interpreter, Department of Conference Service, UN; Chief Editor, Berlitz Publication(s), 1951-1957; Military Service

    Born July 18, 1912
    Nationality American

    http://prabook.org/web/person-view.html?profileId=758660#

  105. Γιάννης Ιατρού said

    100:
    [video src="https://pbs.twimg.com/tweet_video/CdH_uWwWAAAlRjV.mp4" /]

  106. ΚΩΣΤΑΣ said

    99
    το είχα ήδη καταλάβει.

    103
    ευχαριστώ πολύ!

  107. ἡ πλάκα εἶναι ὅτι χθὲς τὸ βραδάκι ἔψαχνα κάτι στὸν Δὸν Κιχώτη τοῦ Θερβάντες κι ἔπεσα πάνω στὸν ὁρατιανὸ στίχο.

  108. sarant said

    104 Tα μπερδεύει λίγο αυτό, ιδίως ότι σπούδασε στη Βιέννη, αλλά όχι πολύ. Για να λέγεται -ος πρέπει να έχει περάσει από Ελλάδα.

  109. Γιάννης Ιατρού said

    100, 105: 🙂

  110. Μετά από όλα αυτά, παίρνω πίσω το «χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια». Ίσως (ελπίζω!) να υπήρξα τυχερός!

  111. Λ said

    Το важная птица είναι απλά ένας ιδιωματισμός και δεν νομίζω να προήλθε από το χαγάνο. Το λεξικό μου τουλάχιστον δεν λέει κάτι τέτοιο. Συναντιέται και σε άλλα έργα όπως τον επιθεωρητή του Γόγκολ αλλά και στον Τουργκένιεβ.

    Εδώ είναι η βίκι για τον χαγάνο. Δεν λέει τίποτα που να ενθαρρύνει την σκέψη για συσχετισμό των δύο ονομασιών . Κοίταξα και αλλού αλλά δεν βρήκα τίποτα. Πιστεύω ότι είναι τυχαίο που ο χαγάνος μοιάζει λιγάκι με το πουλί καγκάν.
    https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BD

  112. 111 Μα δεν λέω ότι προήλθε από τον χαγάνο. Αν όμως δεν αναφέρεται σε πουλί, του λέει ο ένας «τι είσαι; важная птица?» και ο άλλος του απαντά «ναι ρε, είμαι… χαγάνος, σπουδαίο πρόσωπο».

  113. Δεν υπάρχει δηλαδή κανένα πουλί στην κυριολεξία, αυτό λέμε.

  114. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δείτε και αυτό:

    Όταν ο βασιλιάς των Χαζάρων, Κάγκαν, ζήτησε από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ ιεροκύρηκες, τότε στάλθηκαν τα δύο αδέρφια. Όταν έπεισαν τον Κάγκαν και τον βάπτισαν χριστιανό, βάπτισαν και μεγάλο μέρος των υποτακτικών και αυλικών του, όπως και πολυάριθμο λαό.

    http://novazora.gr/arhivi/5743

  115. Γιάννης Ιατρού said

    114: Ωχ, Κώστα, μην ανακινείς τέτοια και βγεί τα μεσάνυχτα το άλλο χαγάνο και μας φλομώσει πάλι 🙂

    Το σημερινό ήταν ένα μακρινό για μένα θέμα.., αλλά μου άρεσε πολύ η όλη διαδικασία, μέχρι να προκύψουν τα αποτελέσματα! Σκίζει η ομάδα, μπράβο σας!

  116. ΚΩΣΤΑΣ said

    115
    Εντιμώτατε κύριε Γιάννη! στοιχηματίζω την ημίσειαν περιουσίαν μου ότι η οριστική απάντησις εις το ζητούμενον θα δοθεί από μεσονυκτίου έως όρθρου βαθέος.

  117. Ιάκωβος said

    111,
    Μπορεί να είναι: Τι μας κάνεις τον σπουδαίο, ποιος νομίζεις οτι είσαι; με απάντηση:- Ο Χαγάνος

    Αλλά μπορεί να είναι και: -Τι πουλί νομίζεις οτι είσαι ;(με το ίδιο νόημα, ποιος νομίζεις οτι είσαι): απάντηση: -Ταδεπούλι, στο συγκεκριμένο -Είμαι το πουλί Καγκάν. Αυτό το δεύτερο φαίνεται πιο καλό.

    Αν,πάντως, το Ούρρρρααα των Ρώσων, που πάγωνε το αίμα των Γερμανών στο Β’ΠΠ, προέρχεται από την Τούρκικη τοτεμική πολεμική κραυγή Ουραν, γιατί δε θα μπορούσε και ένα μυθικό πουλί (όχι πολύ διαδεδομένο) ονόματι Καγκάν να προέρχεται από το Τουρκικο τοτεμικό πουλί αγκάν.

    Να κι άλλο ένα, από Μπουριάτες σαμάνους:

    Φυσικά, συμφωνώ, ποιος μπορεί να το πιστοποιήσει αυτό..

  118. Γς said

    115:
    Αφησέ τον βρε Γιάννη.
    Ρίξε πράγμα Κώστα!

    Απ την Σκοπία, που μας κογιονάρει
    και το site του λίκνου σου:

  119. Μαρία said

    67 κεπ
    Ο Σημηριώτης στη μετάφραση του Υπογείου βρήκε μια σολομώντεια λύση.
    Μεταφράζει την επίμαχη φράση: «Τότε…Με μια λέξη θα γίνη παράδεισος ο κόσμος.»

  120. ΚΩΣΤΑΣ said

    115 – 118

    Ωχ! σόρυ, τώρα πρόσεξα τι σάιτ έβαλα!

  121. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χαιρετώ σας.Τί ωραίο αυτό πάλι σήμερα!Ψάχνουμε πουλιά στο μυαλό του συγγραφέα ή/ και του μεταφραστή.Θαύμα. Να πω κι εγώ το κατιτίς μου:

    «Tο προφητικό πουλί των θλίψεων του Πάουλ Kλέε».
    Ενα πέρασμα συντριμμένων ψυχών από την παραδεισιακή ρέμβη ενός εκστατικού χώρου (πρόκειται για τον πίνακα «Τοπίο με κίτρινα πουλιά»,) όπου το «Πουλί των θλίψεων» ζει, το κάνει να δοκιμάσει για πρώτη φορά τη γεύση των δακρύων. Φεύγει τότε για πάντα από τον πίνακα, πετά από μορφή σε μορφή του μεγάλου ζωγράφου διηγώντας, και δοκιμάζει τις θλίψεις εγκόσμιων και υπερβατικών όντων για να μετατραπεί τελικά στον «Πορθητή».
    http://www.clickatlife.gr/cinema/movie/5201/to-profitiko-poyli-ton-thlipseon-toy-paoyl-klee

  122. Λ said

    Птица Каган

    Вернёмся к спору и ссоре между двумя арестантами. Высокий и угрюмый сибиряк назвал второго язёвым лбом. Второй, весельчак Скуратов, любитель словесных коверканий, обращаясь к собравшимся, объявил, что у его соперника нет никакой фартикультяпности — то есть невоспитанный он человек, неотёсанный, некультурный. Высокий не остался в долгу: а Скуратов, толстый и приземистый, — бирюлина корова, то бишь свинья!
    «Высокий арестант посмотрел на него с глубочайшим презрением.
    — Бирюлина корова! — проговорил он как бы про себя, — ишь, отъелся на острожном чистяке! Рад, что к разговенью двенадцать поросят принесёт.
    Толстяк наконец рассердился.
    — Да ты что за птица такая? — вскричал он вдруг, раскрасневшись.
    — То и есть, что птица!
    — Какая?
    — Такая.
    — Какая такая?
    — Да уж одно слово такая.
    — Да какая?
    Оба впились глазами друг в друга. Толстяк ждал ответа и сжал кулаки, как будто хотел тотчас же кинуться в драку.

    Высокий арестант стоял спокойно и величаво. Он чувствовал, что на него смотрят и ждут, осрамится ли он или нет своим ответом; что надо было поддерживать себя, доказать, что он действительно птица, и показать, какая именно птица. С невыразимым презрением скосил он глаза на своего противника, стараясь, для большей обиды, посмотреть на него как-то через плечо, сверху вниз, как будто он разглядывал его как букашку, и медленно и внятно произнёс:
    — Каган!..
    То есть что он птица каган. Громкий залп хохота приветствовал находчивость арестанта».
    В «Примечаниях», тех, например, что в Собрании сочинений Достоевского в пятнадцати томах, мы читаем (в конце третьего тома): «птица каган. — По народным поверьям — вещая, в просторечном языке арестантов омского острога — важная птица».

    По каким именно поверьям? В поверьях какого народа фигурирует сия птица? Все сказки, поверья и былины в 19-м веке были собраны, описаны и изданы. И почему вещая птица стала вдруг важной в понимании только того народа, который попал в омский острог?
    Загадка… Вот именно, что загадка.

    В 1876 году вышла книга Д. Н. Садовникова «Загадки русского народа»… Но прежде, чем открыть её, обратим внимание на то, что высокий арестант не сразу нашёлся, как лучше ответить. Его ответ был находчивым, и арестанты громким хохотом эту находчивость оценили. Стали бы каторжники смеяться, если бы один их них объявил себя вещей птицей, важной птицей? Вообще, в поверьях фигурировали Жар-птица, Алконост, Гамаюн, Сирин… Что-то Каган не вспоминается.

    В «Загадках русского народа» Д. Н. Садовникова на странице 175 под № 1421 мы читаем следующее:

    Летит птица крылата,
    Без глаз, без крыл,
    Сама свистит,
    Сама бьёт.

    В наше время не каждый догадается, что это стрела. Вот ещё любопытное четверостишие, в рубрике «Пуля»:

    Летела тетеря
    Вечером — не теперя,
    Упала в лебеду
    И теперь не найду.

    Это пуля? Да. Такие были замысловатые загадки — именно народные, не для городских образованных умов. Иногда загадываемому предмету давалось произвольное имя — чтобы рифмованный вышел стишок, да и труднее чтобы было отгадать.

    Летит птица Сидодон,
    Несёт во рту огонь,
    На конце хвоста —
    Человечья смерть.

    Записано в Самарской губернии. Тоже пуля? Похоже, что пуля, но Садовников приводит эту загадку в рубрике «Ружьё». Следом за птицей Сидодóн загадка, записанная, обратите внимание, в Нерчинском округе — в одном из самых каторжных сибирских мест:

    Летит птица Гагана,
    Несёт в роте осетра,
    По конец хвоста —
    Человечью смерть.

    Имя Гагана следует произносить с ударением на последнем слоге — чтобы, пусть с натяжкой, рифмовалось с осетром. Почему ружьё назвали Гаганой? По той же причине, почему в Самарской губернии оно Сидодон, — произвольное имя. Почему у Достоевского каган, а не Гагана? Возможно, в Нерчинском округе был вариант и буквально с Каганом. По сборнику Садовникова можно утверждать, что у большинства загадок не имелось канонического варианта, и в народе не следили за правильной грамматикой: в одном варианте на конце хвоста человечья смерть, в другом — по конец хвоста человечью смерть. Есть вариант, где человечья смерть поперёк хвоста.

    А сам Достоевский, включивший птицу каган в сцену с перепалкой двух арестантов, понял её смысл? Арестанты своим хохотом проявили понимание: как ловко сибиряк вышел из положения, какую смешную вещь сказал, ввернув словечко из загадки, им знакомой! Думаю, что Достоевский не догадался, о чём именно идёт речь. Вообще, «Сибирская тетрадь» составлялась, скорее всего, не в остроге, а после выхода из него, так что со временем Достоевский мог ошибиться, вспоминая произношение или смысл того или иного речения. В другом произведении, а именно в «Записках из подполья» он делают птицу Каган вестником счастья:

    «Тогда-то, — это все вы говорите, — настанут новые экономические отношения, совсем уж готовые и тоже вычисленные с математическою точностью, так что в один миг исчезнут всевозможные вопросы, собственно потому, что на них получатся всевозможные ответы. Тогда выстроится хрустальный дворец. Тогда… Ну, одним словом, тогда прилетит птица Каган».
    В примечаниях к этому месту мы находим предсказуемое толкование, подогнанное под смысл авторского текста: «Прилетит птица Каган… — по народному преданию, эта легендарная птица приносит людям счастье».
    И снова вопрос: из какого это предания, из какой легенды? Судя по всему, из другой легенды, не из той, где Каган был птицей вещей.

  123. Γς said

    122:
    Και η γκουγκλική μετάφρασή του:

    Bird Kagan

    Επιστρέφοντας στη διαφορά και την διαμάχη ανάμεσα σε δύο κρατουμένων. Ψηλός και ζοφερό Σιβηρίας το όνομα δεύτερο μέτωπο yazёvym. Δεύτερον, εύθυμος Skuratov, εραστής λέξη κατακρεούργηση, αντιμετωπίζοντας τη συλλογή, ανακοίνωσε ότι ο αντίπαλός του δεν fartikultyapnosti – Δηλαδή, είναι ανάγωγος άνθρωπος, άξεστος, αμόρφωτος. Υψηλή δεν έμεινε στο χρέος: μια Skuratov, παχιά και squat – Biryulina αγελάδα, ότι είναι ένα γουρούνι!
    «High κρατούμενος κοίταξε με το βαθύτερο περιφρόνηση.
    – Biryulina αγελάδα! – Είπε στον εαυτό του, – ish, otelsya σε επιφυλακτικές Chistyakov! Χαίρομαι που το σπάσιμο των δώδεκα χοιρίδια φέρει.
    Το λίπος άνθρωπος τελικά θυμωμένος.
    – Είσαι το είδος του πουλιού είναι αυτό; – Φώναξε ξαφνικά ξεπλένεται.
    – Τι είναι αυτό το πουλί!
    – Τι;
    – Αυτό.
    – Τι είναι αυτό;
    – Ναι, αυτή η μία λέξη.
    – Ναι, τι;
    Οι δύο αγριοκοίταξε ο ένας στον άλλο. Το λίπος άνθρωπος περιμένει μια απάντηση, και έσφιξε τις γροθιές του, σαν να ήθελε να βιαστούμε αμέσως στο ξέφτισμα.

    Υψηλή κρατούμενος βρισκόταν ήρεμα και μεγαλόπρεπα. Ένιωθε ότι ήταν βλέποντας και περιμένουν να δουν αν ο ίδιος ντροπή ή όχι την απάντησή σας? ότι ήταν αναγκαίο να διατηρηθεί η ίδια, για να αποδείξει ότι είναι πραγματικά ένα πουλί, και να δείξει τι είδους πτηνού. Με απερίγραφτα περιφρόνηση, ο squinted τα μάτια του στον αντίπαλό του, προσπαθώντας για μεγαλύτερη δυσαρέσκεια, για να το δει κανείς ως μια τσάντα ώμου, πάνω προς τα κάτω, σαν κοίταξε σαν ένα bug, και σιγά-σιγά και σαφώς είπε:
    – Kagan ..!
    Αυτό είναι ό, τι πουλί Kagan. Ένα δυνατό βόλεϊ του γέλιου καλωσόρισε επινοητικότητα κρατούμενος. »
    Στις «Σημειώσεις», όπως, για παράδειγμα, ότι στην συλλέγονται έργων του Ντοστογιέφσκι σε δεκαπέντε όγκους, διαβάζουμε (στο τέλος του τρίτου τόμου), «πουλί Kagan. – Σύμφωνα με τη λαϊκή πεποίθηση – προφητική, στην καθομιλουμένη γλώσσα των κρατουμένων της φυλακής Ομσκ – μια σημαντική πουλί «.

    Για κάποιους πιστεύεται; Και αυτό το πουλί φαίνεται να πιστεύουν μερικοί από τους ανθρώπους; Όλα τα παραμύθια, έπη και τις πεποιθήσεις του 19ου αιώνα συλλέχθηκαν, περιγράφονται και να δημοσιεύονται. Και γιατί δυσοίωνη πουλί έγινε ξαφνικά σημαντικό να κατανοήσουμε ότι μόνο οι άνθρωποι που πήραν στη φυλακή Ομσκ;
    Enigma … Αυτό είναι, ότι το μυστήριο.

    Το 1876 δημοσίευσε ένα βιβλίο DN Sadovnikov «Μυστήρια του ρωσικού λαού» … Αλλά πριν το ανοίξετε, εφιστούμε την προσοχή στο γεγονός ότι η υψηλή κρατούμενος δεν βρουν αμέσως, πώς να ανταποκριθεί καλύτερα. Η απάντησή του ήταν πολυμήχανος, και οι κρατούμενοι δυνατά γελάμε αυτό επινοητικότητα εκτιμηθεί. Θα κατάδικοι γελάσω αν μία από αυτές έχει δηλώσει ότι τα πράγματα πουλί, ένα σημαντικό πουλί; Σε γενικές γραμμές, στις πεποιθήσεις χαρακτήρισε Firebird, αλκονόστ, Humayun, της Συρίας … Κάτι Kagan δεν θυμούνται.

    Το «μυστήριο του ρωσικού λαού» DN Sadovnikov στη σελίδα 175 με αριθμό 1421, διαβάζουμε τα εξής:

    Πετώντας φτερωτό πουλί
    Χωρίς μάτια, χωρίς φτερά,
    Το πολύ σφύριγμα,
    Sama χτυπά.

    Σήμερα, δεν πρόκειται όλοι να μαντέψει ότι αυτή την έκρηξη. Εδώ είναι μια άλλη ενδιαφέρουσα στροφή, υπό τον τίτλο «Bullet»:

    πέταξε Teterya
    Το βράδυ – όχι τώρα,
    Έπεσε σε κύκνο
    Και τώρα δεν μπορώ να βρω.

    Αυτή είναι η σφαίρα; Ναι. Τέτοιες ήταν τα περίπλοκα μυστήρια – δηλαδή τους ανθρώπους, όχι για τις αστικές μορφωμένους μυαλά. Μερικές φορές μαντέψουν το θέμα δόθηκε ένα αυθαίρετο όνομα – ήρθε στην ομοιοκαταληξία ποίημα, και ήταν δύσκολο να μαντέψει.

    Πετώντας πουλί Sidodon,
    Μεταφέρει το στόμα πυρκαγιά,
    Στο τέλος της ουράς –
    Ανθρώπινο θάνατο.

    Καταγραφεί στην επαρχία Σαμάρα. Η ίδια σφαίρα; Μοιάζει με μια σφαίρα, αλλά κηπουροί οδηγεί αυτό το αίνιγμα στην κατηγορία «τουφέκι». Μετά την Sidodón πουλί μυστήριο γραπτό σημείωμα στην περιοχή Nerchinsk – ένα από τα πιο σκληρά Σιβηρίας σημεία:

    Πετώντας Gaga πουλί
    Μεταφέρει οξύρρυγχος στην εταιρεία,
    Στο τέλος της ουράς –
    Ανθρώπινο θάνατο.

    Όνομα Gaga θα πρέπει να προφέρεται με έμφαση στην τελευταία συλλαβή – να αφήσει ένα τέντωμα, rhymed με οξύρρυγχος. Γιατί το όπλο που ονομάζεται Gaganov; Για τον ίδιο λόγο, γιατί στην επαρχία Σαμάρα είναι Sidodon – αυθαίρετο όνομα. Γιατί Ντοστογιέφσκι Hagan αντί Gaga; Ίσως, στην περιοχή Nerchinsk ήταν μια επιλογή και κυριολεκτικά με Kagan. Στη συλλογή Sadovnikov μπορεί να υποστηριχθεί ότι η πλειοψηφία των παζλ δεν υπήρχε κανονική έκδοση, και οι άνθρωποι δεν ακολουθούν σωστή γραμματική: Σε μία υλοποίηση, στο τέλος της ανθρώπινης θάνατο της ουράς s, στο άλλο – στο τέλος της ουράς του Ανθρώπου θανάτου. Υπάρχει μια επιλογή όπου s θανάτων ανθρώπων σε όλη την ουρά.

    Και Ντοστογιέφσκι, συμπεριλαμβανομένων των πτηνών Hagan σε αψιμαχία σκηνή με δύο κρατουμένους, να κατανοήσουν το νόημά της; Οι κρατούμενοι εξέφρασαν γέλιο κατανόησή τους για το πώς έξυπνα το Σιβηρίας βγήκε, τι ένα γελοίο πράγμα που πρέπει να πω, βιδώνεται λέξη του παζλ, που είναι εξοικειωμένοι! Νομίζω ότι ο Ντοστογιέφσκι δεν σκεφτόμαστε τι πράγμα μιλάει. Σε γενικές γραμμές, η «Σιβηρίας βιβλίο» συντάχθηκε, πιθανόν να μην στη φυλακή, και μετά την έξοδό τους από αυτό, έτσι ώστε την πάροδο του χρόνου, ο Ντοστογιέφσκι θα μπορούσαν να εκληφθούν, να θυμόμαστε προφορά ή την έννοια μιας συγκεκριμένης φράσης. Σε ένα άλλο έργο, δηλαδή στις «Σημειώσεις από το υπόγειο», κάνει το πουλί Kagan αγγελιοφόρος της ευτυχίας:

    «Αυτό είναι όταν – αυτό είναι το μόνο που λένε – θα έρθουν οι νέες οικονομικές σχέσεις, πολύ έτοιμοι και υπολογίζονται επίσης με μαθηματική ακρίβεια, έτσι ώστε σε μια στιγμή να εξαφανιστούν όλα τα είδη των ερωτήσεων, στην πραγματικότητα, διότι θα μετατρέψει όλα τα είδη των απαντήσεων. Στη συνέχεια παρατάξει την Κρίσταλ Πάλας. Τότε … Λοιπόν, με μια λέξη, στη συνέχεια, το πουλί θα πετάξει Kagan. »
    Οι σημειώσεις σε αυτό το μέρος θα βρείτε την προβλέψιμη ερμηνεία προσαρμοσμένες στην έννοια του κειμένου του συγγραφέα: «. Άφιξή πουλί Kagan … – σύμφωνα με το λαϊκό θρύλο, το θρυλικό πουλί που φέρνει την ευτυχία στους ανθρώπους»
    Και πάλι το ερώτημα του τι είναι η παράδοση ενός μύθου; Προφανώς, από την άλλη μύθο, όχι από εκείνο στο οποίο Kagan ήταν τα πράγματα πουλιών.

  124. Γς said

    Στο ΣΚΑΙ τώρα:.

    Κάποιος μιλάει για τον ΠτΒ που είχε την ευγένεια να τους δεχτεί:

    -Ευχαριστούμε τον κ. Βούτση που είχε την τιμή να μας δεχτεί

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    122.123. Φτερά και πίπουλα στη στέπα 🙂
    «Ένα δυνατό βόλεϊ του γέλιου»- για πολλά …χάγανα

  126. gryphon said

    114
    Aυτο περιπου ηθελα να γραψω κι εγω.Αν αντι να λεμε τουρκο μογγολους λεγαμε εξαρχης για Χαζαρους θα ηταν κατανοητο οτι η λεξη ηταν γνωστη στους περισσοτερους ρωσους γιατι ηταν σε αμεση επαφη με αυτους απο αιωνες οπως και οι βυζαντινοι
    Καγκαν ηταν ο τιτλος στην γλωσσα τους οχι καποιο ονομα
    Ναπωτην αληθεια εγω αυτο το ειχα διαβασει παλαιοτερα σε διαφορα ξενα βιβλια αντικομμουνιστικα (και αντισημιτικα) που αναφερονται στα εργα και τις ημερες του πραγματικου αλτερ εγκο του Σταλιν του Λαζαρ Καγκαν(οβιτς) του ανθρωπου που επιβιωσε οχι μονο του Σταλιν αλλα και ολων των μετεπειτα σοβιετικων ηγετων και πεθανε μαζι με την Σοβιερικη Ενωση το 1991.
    Ειχε επιβλεψει προσωπικα και την ανατιναξη της εκκλησιας Του Χριστου Σωτηρος της Μοσχας της μεγαλυτερης με διαφορα ορθοφοξης εκκλησιας που εχει κατασκευαστει ποτε
    Βασικα ηταν κριμα οχι απο θρησκευτικης αποψης αλλα λογω του οτι ηταν καταστροφη ενος καλλιτεχνικου θησαυρου.
    Εχει ξαναγτιαχτει σημερα αλλα ειναι σαν να γκρεμισεις την Αγια Σοφια και να την ξαναφτιαξεις με τσιμεντο και συγχρονα υλικα.

  127. Γς said

    125:

    Βρε Λ βάλε ένα χεράκι

  128. Spiridione said

    119. Και σε μια άλλη μετάφραση που βρήκα στη βιβλιοθήκη, ούτε γράφει ποιας χρονολογίας, του Δημήτριου Λένου, το μεταφράζει παρόμοια: «Τότε, ε ναι, με μια λέξη, θα βασιλέψει ο Παράδεισος πάνω στη γη».

  129. Λ said

    Βασικά λέει ότι υπάρχει άλλο μυθικό πουλλί, η γκαγκανά, αλλά γκαγκανά έλεγαν και ένα όπλο όπως φαίνεται στη συλλογή αινιγμάτων. Ο φυλακισμένος απάντησε έξυπνα γκαγκανά, δηλαδή όπλο που φέρνει το θάνατο. Ο Ντ. τα έμπλεξε είτε γιατί δεν κατάλαβε σωστά όταν ήταν παρών στον καβγά είτε γιατί ξέχασε μέχρι να γράψει τη νουβέλα.

  130. ΚΩΣΤΑΣ said

    126

    Δεν το κατέχω το θέμα. Απλά βρήκα ένα λινγκ (εκ των υστέρων διαπίστωσα ότι είναι και ύποπτο) και το έβαλα, μην τυχόν κάποιοι που ξέρουν περισσότερα από μένα βοηθηθούν.

  131. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Από το ρούσικο παραμύθι,Το Πουλί της Φωτιάς.(Έψαξα μήπως στα παραμύθια αναφέρουν κανένα καγκάν σαν είναι του μύθου)

  132. sarant said

    129 Τελικά δεν είναι και τόσο απλό, οπότε ο Αλεξάνδρου αθωώνεται από τις κατηγορίες περί νυσταγμού!

    124 Όπως είχε πει ο Χαρρυ Κλυνν στον Σαββόπουλο: Είστε θαυμάστρια της γυναίκας μου.

  133. Λ said

    Θα έλεγα ότι μπορεί και να ήταν τυπογραφικό λάθος αν λάβουμε υπόψη ότι τα κείμενα του πήγαιναν στο τυπογραφείο πριν στεγνώσει το μελάνι που λέει ο λόγος. Ίσως να φταίει.κάποιος διορθωτής.

  134. Λ said

    https://en.wikipedia.org/wiki/Gagana

  135. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μα την πίστη μου τώρα μόλις ακούστηκε Στοκόκκινο:

    Όλα του κόσμου τα πουλιά
    όπου κι αν φτερουγίσαν
    όπου κι αν χτίσαν τη φωλιά
    όπου κι αν κελαϊδήσαν

    Εκεί που φτερουγίζει ο νους
    εκεί που ξημερώνει
    μαργώνουν τα πουλιά της γης
    κι ούτε ένα δεν ζυγώνει

    Ανάσα είναι καυτερή
    και στέπα του Καυκάσου
    η σκέψη που παραμιλά
    και λέει τα όνειρά σου

    Όσες κι αν χτίζουν φυλακές
    κι αν ο κλοιός στενεύει
    ο νους μας είναι αληταριό
    που όλο θα δραπετεύει
    🙂

  136. Γς said

    Σαν αερικό θα ζήσω
    σαν αερικό

    Σαν αερικό θα ζήσω
    σαν αερικό

  137. Γιάννης Ιατρού said

    135: Θα διαβάζουν Σαραντάκο σήμερα 🙂

  138. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένα ελληνικό περίπου ομόηχο με το «Καγκάν» είναι το «Γκαγκάνι«. Άσχετο με το άλλο, αλλά μια που το είδα το παραθέτω.
    Από: Χρ. Τζιτζιλή, Ανάλεκτα ετυμολογικά ΙΙ, περ. «Ελληνικά», τ.36, τχ. 2 (1985), σ. 326

  139. sarant said

    Και το «γκαγκάν-γκαγκάν» που λέγαμε πιτσιρικάδες 🙂

  140. Γς said

  141. 129: Ή πουλί από εκείνα που σε στέλνουν στον Παράδεισο!

  142. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το καγκάν μας χάρισε συγκινήσεις. Οι σοφοί δεν είπαν την τελευταία τους λέξη κι εμείς(εγώ π.χ.) παίζουμε με τα φτερά στο πέρασμά του,με παραμύθια και τραγούδια 🙂

  143. Γς said

    139:

    Γκαγκάν, σταματάει και κατεβαίνει απ το αυτοκίνητο:

  144. nikiplos said

    κάτι άσχετο αλλά εντός της νύστας… «(ας πούμε, κάποιος δευτεραγωνιστής σκοτώνεται κι όμως ξαναπαρουσιάζεται αργότερα ζωντανός)».
    Αυτό ήταν πολύ συχνό στα σήριαλ του Φώσκολου Λάμψη και Καλημέρα Ζωή. Συνήθως ο Φώσκολος τσακωνόταν τότε στα 90ς με κάποιον ηθοποιό/ά, οπότε τον σκότωνε σε κάποιο επόμενο επεισόδιο.

    Αλλά εδώ δεν είμαστε Αμέρικα, οι φίλοι φιλιώνουν γρήγορα, οπότε καίτοι τον είχαμε δει να σκοτώνεται, εμφανιζόταν σε κάποιο μεταγενέστερο, χωρίς φυσικά να δοθούν εξηγήσεις… Φυσικά μιλάμε για δευτεραγωνιστές… 🙂

  145. BLOG_OTI_NANAI said

    139: Α. μπράβο! Επιφώνημα δράσης με αγωνία, το λέγαμε όταν παίζαμε, αφού χωριζόμασταν σε ομάδες και αφού πρώτα είχαμε τσακωθεί 1 ώρα για το ποιος θα είναι ο «Λοχίας Σόντερς»!

  146. Λ said

    Σύμφωνα με τη ρωσική παράδοση η γκαγκανά φτιάχνει του πουλιού το γάλα.

  147. Γιάννης Ιατρού said

    146: Εδώ ο Βασιλόπουλος 🙂

  148. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    146.>>Σύμφωνα με τη ρωσική παράδοση
    Το θέμ είναι νομίζω να προκύπτει από πρωτογενή πηγή
    >>φτιάχνει του πουλιού το γάλα.
    Να ρωτήσουμε τον ΑΒ που έχει «και του πουλιού το γάλα» αν το παίρνει από κει (προλαβαίνω το Γς 🙂 )

  149. ΚΩΣΤΑΣ said

    Αν και ο γέρων νυστάζει, πώς θα τη βγάλουμε απόψε;

  150. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    147/148β Γουσούδειος σχολή 🙂 🙂

  151. sarant said

    144 Καλό αυτό!

  152. Βασιλική said

    Σημείωση της γαλλικής μετάφρασης (Récits de la maison des morts από τον Pierre Pascal) : En russe : kagan. Il n’y a pas d’oiseau kagan ; mais le mot oriental kagan signifiant prince (de là : khan), ou chef, le beau parleur embarrassé invente un oiseau …Le mot caïd est un équivalent

  153. Γιάννης Ιατρού said

    150: Εμ, προκαλεί κι η Λ:) , δεν ειδοποιάει πρώτα 🙂

  154. Γιάννης Ιατρού said

    149: Να κάνεις επαναλήψεις για να τα αφομοιώσεις 🙂

  155. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    152.de là : khan
    Μπορεί δηλαδή όπως (Αγά, Τσεγκίς) Χαν !

  156. Στρατος Βασδεκης said

    Χωρις να παιρνω θεση, αναφερω μοναχα, πως σε καποια πολωνικη μεταφραση του βιβλιου του Ντοστογιεφσκι «Αναμνήσεις από το Σπίτι των Πεθαμένων» ο μεταφραστης, σε σχετικο σχολιο του για τη σημασια της επιμαχης λεξης «καγκαν», αναφερει πως η λεξη αποτελει τιτλο ηγεμονων των Χαζαρων και μεταφορικα χαρακτηριζει το καλυτερο κι εξαιρετικο ατομο.

  157. Pedis said

    Καμιά επιμελημένη ρώσική έκδοση του έργου τνα το εξηγεί, άραγε;

  158. Ανδρέας said

    Εισαγωγή στον Τεγκριισμό

    GENERAL INTRODUCTION TO TENGRIISM

    [..] Khagan ascended the throne as the son of Tengri, for it was Tengri who had given Khagan to his people and it was he who punished those who turned against their ruler. A man became Khagan, and lived under Tengri’s protection only for as long as he himself lived by Tengri’s laws.

    Tengri is a pure, white goose that flies constantly over an endless expanse of water, which represents time. Beneath this water, Ak Ana («White Mother») calls out to him saying «Create». To overcome his loneliness, Tengri creates Er Kishi, who is not as pure or as white as Tengri and together they set up the world. Er Kishi becomes a demonic character and strives to mislead people and draw them into its darkness. [..]
    h**ps://tengrism.wikispaces.com/

    η λευκή χήνα λοιπόν…

  159. 69, …ο Ντοστογιέφσκι πράγματι αναφέρεται σε πουλί που φέρνει ευτυχία,
    και μεταφέρει φολκλορ των φυλακισμένων….

    Κορυδαλλός;

  160. 84, …οι σύμμαχοί μας απ’ την άλλη ακτή του Ατλαντικού,
    συχνά αποκαλούν bird μιαν ωραία/θεαματική γυναίκα….

    Πιο πολύ ακούω το chick στην από δω μεριά.
    Το bird έχει μείνει πιο βρετανικό νομίζω, όπως στην παροιμιώδη φράση του Τζορτζ Μπεστ
    I spent a lot of money on booze, birds and fast cars.
    The rest I just squandered.

    Ήταν και η Lady Bird Johnson, γυναίκα του προέδρου.

  161. Γς said

    148, 150:

    >Γουσούδειος σχολή

    Καλημέρα
    Ευχαριστώ για την μνεία της ημετέρας σχολής, ενώ
    [καθεύδω στον παρατατικό, υπάρχει;] στας αγκάλας του Μορφέως

  162. Γς said

    159:

    ελικόπτερον;

  163. …κοίταξε με βαθύτατη περιφρόνηση. ‘Γκαστρωμένη γουρούνα’, μουρμούρισε,…

    «Σκρόφα»;

  164. Γς said

    ‘Γκαστρωμένη γουρούνα’: Σκρίβε «scrofa»;

  165. Какая?
    Такая.
    Какая такая?
    — Да уж одно слово такая.
    — Да какая?

    — Каган!..

    Υπάρχει περίπτωση το Каган
    να είναι απλώς – όχι αναγκαστικά τεριαστό –
    συμπλήρωμα της στιγμής
    για να κατακεραυνώσει την αλληλουχία «Какая такая»;

    Όπως, ξερωγώ,
    – Έξι!
    – Τι έξι;
    – Έξι και ξερός!

  166. ταιριαστό

  167. 165 Ωραία ιδέα κι αυτή!

  168. sarant said

    165 Πράγματι, δεν είναι κακή ιδέα

    157 Υπάρχει, αλλά δεν ξέρω αν φωτίζει τα πράγματα, δες σχόλιο 57

  169. Spiridione said

    Αυτό δεν είναι πουλί που φέρνει ευτυχία, πουλί που φέρνει πονοκέφαλο είναι 🙂
    Τέλος πάντων, αφού καταπιαστήκαμε με το θέμα, υπάρχει και μια τέταρτη αναφορά του καγκάν, σε ένα άρθρο του Ντοστ. που είχε δημοσιευτεί σε κάποιο περιοδικό που είχε.

    Счастливый муж великолепно, отлично знает, что таковы именно мысли о нем его «высшей дамы», и именно в эту минуту. Она не высказала ему желания «встретиться» с хозяйкой губернии, но он знает, что если не устроит ей этой встречи, то это причтется ему уже на всю жизнь. К тому же он сам непременно хочет, чтобы она первая созналась, что он не только с Миллем, но даже и с отечественными генералами может поговорить, что он тоже птица, и не простая какая-нибудь, а настоящая птица каган. Увы, вот это-то добровольное признание супругою его совершенств и составляло, в сущности, главнейшую задачу всей его столь манкированной жизни, и даже всю цель ее, с самых первых часов супружества! Как это так устроилось, слишком долго передавать, но это было так, и тут было всё и ничего более. И вот он вдруг нервно, потерянно, шагает вперед и становится прямо против милорда.

    Happy husband perfectly, knows that these are just the thought of it his «supreme ladies», and it is in this moment. She did not express his desire to «meet» with the hostess province, but he knows that if she does not want this meeting, it has prichtetsya him for life. In addition, he certainly wants it to be the first to confess that he not only with Mill, and even with domestic generals can talk, that he, too, a bird, and not just any, but a real bird Kagan. Alas, this is a voluntary admission of the spouses of his perfections, and was, in fact, the main task of his entire life as to neglect, and even the whole purpose of it, from the very first hours of marriage! How is it settled for too long to pass, but it did, and there was still nothing more. And then he suddenly nervous, lost, steps forward and becomes directly against my lord.
    http://rvb.ru/dostoevski/01text/vol12/02papers/124.htm

    Το κείμενο είναι λίγο δυσνόητο και η γουγλομετάφραση δεν βοηθά και πολύ, οι ρωσομαθείς μπορούν να βοηθήσουν.Όμως βλέπουμε να λέει ότι μπορεί να μιλήσει όχι μόνο με τον Μιλ και στρατηγούς αλλά ακόμη και με ένα πουλί, και όχι όποιο κι όποιο, ένα καγκάν. Ή κάπως έτσι.

    Και με σημείωση που βρήκα στο κείμενο αυτό, πρέπει να είναι από κάποια άλλη έκδοση του Απάντων
    Стр. 245. …что он тоже птица, и не простая какая-нибудь, а настоящая птица каган. –
    «Каган» означает важное лицо, «персону», «птицу высокого полета».
    Ср. с записью № 90 в «Сибирской тетради»: «Да ты что за птица такая? – Да уж такая птица! Каган. » (Достоевский. Т. III. С. 479, 522).

    Pp. 245. … that he, too, a bird, and not just any, but a real bird Kagan. – «Kagan» means important person, «person», «high-flying bird.» Avg. with a record number of 90 in the «Siberian Notebook»: «What do you mean of bird is that? – Yeah, this bird! Kagan. «(Dostoevsky. T. III. Pp 479, 522)
    http://aljokin-1957.narod.ru/fan38.html

  170. Spiridione said

    Και εδώ από τα άλλα Άπαντα, σελ. 174, που δεν έχει κάποιο ιδιαίτερο σχολιασμό, παραπέμπει απλά στο Σιβηριανό Τετράδιο:
    http://imwerden.de/pdf/dostoevsky_pss_tom21_1980_text.pdf

  171. Βρε μπας και ο Ντοστ. άκουσε στη Σιβηρία διάλογο με μεταφορική χρήση του «σπουδαίου πουλιού» συν Χαγάνο, και μορφωμένος ων ανάμεσα σε αμόρφωτους παρεξήγησε και νόμισε ότι υπάρχει όντως μυθικό πουλί καγκάν; Λέω εγώ τώρα….

  172. Κουνελόγατος said

    Μα είχα την εντύπωση ότι έμενε να βρούμε τον Μερτβάγο, αλλά τελικά ακόμη τίποτα…

  173. sarant said

    169 Χρειαζόμαστε επειγόντως ρωσομαθείς

  174. Γιάννης Ιατρού said

    173: Έχουμε μία ήδη, δηλ. την olena του #23, με μητρική τα ρώσικα. Και τη Λ 🙂

  175. Γς said

    173, 174;

    Δίμετρες!

  176. Olena said

    Διάβασα κάποιες ρωσικές πηγές και βλέπω ότι όντως υπήρχε στη σλαβική μυθολογία το πουλί καγκάν (δεν το είχα ακουστό πριν). Τώρα που το ξανασκέφτομαι, νομίζω ότι η ερώτηση, όπως είπα και στο πρώτο μου σχόλιο, ήταν μεταφορική (με την έννοια «ποιος νομίζεις ότι είσαι;), αλλά η απάντηση μπορεί να ήταν και κυριολεκτική. Το κάνουν συχνά στη ρωσική γλώσσα για να αποφύγουν μια αληθινή απάντηση ή να ειρωνευτούν. Αν ισχύει αυτή η εκδοχή, όμως και στην κυριολεκτική απάντηση υπάρχει μια μεταφορική έννοια. Σύμφωνα με τη Σλαβική μυθολογία, το πουλί καγκάν δεν είναι μόνο το πουλί που φέρνει ευτυχία, αλλά και το πουλί που δεν μπορεί κανείς ούτε να το πιάσει ούτε να το δει. Επίσης, όποιος το δει, πρέπει να κρατάει σιωπή, αλλιώς δεν θα βρει ευτυχία ποτέ. Ίσως αυτό το μήνυμα ήθελε να μεταφέρει ο κατάδικος. Δηλαδή, ουσιαστικά, όλος ο διάλογος αποτελεί ένα λογοπαίγνιο.

  177. Γιάννης Ιατρού said

    175: τον αέρα πουλιά πιάνεις 🙂

  178. sarant said

    176 Ευχαριστούμε πολύ για τη βοήθεια!

  179. Μαθηματικός said

    Ο Don Knuth, ημίθεος επιστήμονας υπολογιστών βάζει τους αναγνώστες να βρούν τα λάθη. Και προσφέρεται να τους πληρώσει, αλλά κάποιος που ελιναι αρκετά έξυπνος να βρεί τέτοι λάθος δεν είναι τόσο χαζός να εξαργυρώωσει την επιταγή. Αντίθετα, την βάζει σε κάδρο που κρεμάει στο γραφείο σε περίοπτη θέση.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Knuth_reward_check

  180. Olena, κάποιες τέτοιες πηγές (με τη βοήθεια του γκουγκλομεταφραστή) είδαμε και εμείς. Το πρόβλημα (κατά τη γνώμη μου) είναι ότι όλες παραπέμπουν μονάχα στο συγκεκριμένο χωρίο του Ντοστογέφσκι. Εσύ βρήκες κάτι σε κάποιο βιβλίο κλπ. λαογραφικού περιεχομένου, ας πούμε;

  181. Olena said

    180. Σε βιβλία δεν έψαξα λόγω έλλειψης χρόνου, απλά βρήκα σε μερικές ηλεκτρονικές πηγές για τη σλαβική μυθολογία να αναφέρεται αυτό το πουλί, ενώ χτες δεν ήξερα για την ύπαρξή του και για αυτό έκανα υπόθεση για τον χάνο. Σε αυτές τις πηγές, δυστυχώς, δεν υπάρχουν παραπομπές σε κάποια λογοτεχνικά έργα. Θέλει εξονυχιστικές έρευνες μάλλον:)

  182. Ιάκωβος said

    Βλέπω στη ρώσικη Βίκη οτι υπάρχει μυθικό πουλί Γκαγκάνα. Εκεί που φτάσαμε, δεν είναι απίθανο κι αυτό να βγήκε από το Σπίτι των Πεθαμένων, αν και η λέξη συναντιέται πιο συχνά και έχει και κάποια βιογραφικά στοιχεία, πουλί που φυλάει το βράχο Αλατίρ, κλπ Μπορεί να είναι και δημιούργημα λογοτέχνη. Κάπου έχουν βάλει και φυλαχτό γκαγκάνα, που μοιάζει με το ανγκάν.

    Υπάρχει, όμως,και πραγματικό πουλί γκαγκά, έτσι λένε οι Ρώσοι τα διάφορα είδη της Somateria. Οι Άγγλοι το πουλί αυτό το λένε eider.

    https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%87%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%B3%D0%B0%D0%B3%D0%B0

    Πρέπει να υπάρχει κάποιο παιχνίδι με τις λέξεις στο διάλογο, ίσως κάποια περίεργη ή αφελής λεξιπλασία από πλευράς του κατάδικου, που πραγματικά δεν είναι εύκολο να εξιχνιαστεί ακόμα κι από ρωσομαθή. Θα χρειαστεί ειδικός.

  183. 179, Έτσι είναι!
    Διάσημος για τα τσεκ που έγραφε – σε λύτες δύσκολων προβλημάτων – και που έχουν σαφώς μεγαλύτερη αξία χωρίς να έχουν εξαργυρωθεί ήταν και ο ευρηματικότατος και ιδιόρρυθμος Πολ Έρντος.
    Του οφείλουμε, μεταξύ πολλών άλλων, και τον αριθμό Έρντος (σχετικόν με δίκτυα), που μπορεί να βρει ο καθένας για τον εαυτό του εδώ.

  184. 173, …Χρειαζόμαστε επειγόντως ρωσομαθείς…

    …και ορνιθολόγους!

    Ο πλέον διάσημος
    — που είχα την τύχη να συναντήσω —
    δεν ξέρω αν μας διαβάζει.

  185. Ανδρέας said

    Ακόμα μια παραλλαγή του Ταγκρικού μύθου της δημιουργίας είναι η χήνα με το όνομα Kara Han

    Etymology
    The deity has a different name here, as does his opponent. «Kayra-Khan» connotes such meanings as «merciful king» and with other pronunciation «Kara Han» as «black king». Therefore, according to Deniz Karakurt, they are (Kara-Han and Kayra-Han) different personalities.[1] Kara means in Turkish black or land, so Kara Han thus means Khan of the Lands.

    God of Creation
    In ancient Turkish beliefs, Tangri (God) Kara Han is a pure, white goose that flies constantly over an endless expanse of water (time). Among all Altaic Tartars the dualistic division is most clear (Ulgen and Erlik), and the highest god, Tengre Kaira Khan, is a good power. But before Ak Ana appears to urge Kara-han to create, he experiences a disturbance of his calm. The water becomes turbulent and he reassures himself that he «need not fear.» The only person who needs such assurance is the one who is afraid. As gander, Kara-han is lord of the three realms of air, water and land.
    en.wikipedia.org/wiki/Kayra

    Το επαναλαμβανόμενο μοτίβο που συνδέει την σκηνή από την ιστορία του Ντοστογιέφσκι με τον παραπάνω μύθο και τις παραλλαγές του είναι η ψυχραιμία και ο μη φόβος. Είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο που συναντάμε και στην Θιβετιανή Βίβλο των Νεκρών και στην Αιγυπτιακή Βίβλο των Νεκρών.

  186. Μιχάλη στο 183

    Εγώ, ως κοιλιόδουλος, προτιμώ τον βαθμό Μπέικον

    https://en.wikipedia.org/wiki/Six_Degrees_of_Kevin_Bacon

    Παρόλο που συνδυάζονται και οι δύο

    https://en.wikipedia.org/wiki/Erd%C5%91s%E2%80%93Bacon_number

  187. Λ said

    Ρώτησα την καθηγήτρια μου. Για να δούμε τι θα πει. Εν τω μεταξύ καλό τριήμερο.

  188. sarant said

    187 Περιμένουμε 🙂

  189. 186,
    Είναι πολυπληθής η οικογένεια των Μπέικων! 🙂

  190. 132, 188: Ελπίζοντας σε νεότερα, πρέπει πάντως να επισημάνουμε ότι η επεξήγηση «Τέτοιο πουλί δεν υπάρχει, ούτε θα πει τίποτα αυτή η λέξη» (Γκοβόστη 2014, σ. 38 σημ. *) δεν ταιριάζει με τα συμφραζόμενα της επόμενης παρουσίας του ίδιου πουλιού στις Αναμνήσεις (ό. π., σ. 110): «Ήταν κείνος ο ίδιος ο κοντός και γεροδεμένος κατάδικος που μάλωσε το πρώτο πρωινό […], επειδή ο άλλος είχε το θράσος να τον βεβαιώνει απερίσκεπτα πως είναι το πουλί καγκάν» – ούτε βέβαια με την προαναφερθείσα αναφορά στο Υπόγειο (σχ. 22).

  191. Anastasia said

    Δεν διάβασα τα σχόλια, sorry, δύο πράγματα θα ήθελα να γράψω:
    1) Αυτήν την λέξη «καγκάν» έπρεπε να την γκουγκλάρω, είναι κάτι από σλαβική μυθολογία που δεν την ξέρει κανέις («πουλί που φέρνει ευτυχία»). Συναντιέται όμως σε κάποια βιβλία fantasy με άλλη σημασία (ηγέτης της στέπας… κάτι τέτοιο). Οπότε καλή είναι η μετάφραση κατά τη γνώμη μου, γιατί και εγώ να τη διάβαζα δε θα καταλάβαινα την λέξη (τα ρωσικά είναι η μητρική μου γλώσσα).
    2) Ο Μερτβάγος μου θυμίζει τον Δόκτωρ Ζιβάγκο. Μερτβάγος – Ζιβάγκος. Μήπως έχει κάποια σχέση και με αυτό (πεθαμένος – ζωντανός);

  192. http://prabook.com/web/person-view.html?profileId=758660

    CONSTANTINE MERTVAGOS, Diplomat, Official. Senior Interpreter, Department of Conference Service, United Nations.

    Education:
    Hodischule für Welthandel, Vienna, 1929-1931, Diploma. Spoken languages: English, French, Russian, German, Greek.

    Career:
    Senior Interpreter, Department of Conference Service, United Nations. Chief Editor, Berlitz Publication(s), 1951-1957. Military Service.

    Born July 18, 1912 Helsinki
    Nationality American

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: