Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λυρικά, ανακρεόντεια και βακχικά

Posted by sarant στο 27 Μαρτίου, 2016


Προχτές είχαμε την εθνική εορτή, και τις προηγούμενες μέρες το ιστολόγιο κινήθηκε αρκετά στο κλίμα του 1821 με αξιόλογα άρθρα που πυροδότησαν γόνιμες συζητήσεις. Σήμερα Κυριακή, που συνηθίζουμε να βάζουμε λογοτεχνική ύλη, σκέφτηκα να μείνουμε στην ίδια εποχή και να παρουσιάσουμε έναν λόγιο που έζησε εκείνα τα χρόνια στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία, δεν είχε όμως συμμετοχή στην εξέγερση και έζησε έξω από την Ελλάδα αφού μία μόνο φορά επισκέφτηκε το νεοελληνικό κράτος.

Πρόκειται για τον Αθανάσιο Χριστόπουλο (1772-1847), που γεννήθηκε στην Καστοριά αλλά από μικρός έζησε στο Βουκουρέστι. Ο Χριστόπουλος σπούδασε στη Βουδαπέστη, απέκτησε πλατιά μόρφωση σε ποικίλους τομείς και με αυτά τα εφόδια προσκολλήθηκε στον ηγεμόνα Αλέξανδρο Μουρούζη, στο Ιάσι και στην Πόλη, διετέλεσε οικοδιδάσκαλος των παιδιών του, ενώ αργότερα είχε καθήκοντα δικαστικού και του απονεμήθηκε και ο τίτλος του καμινάρη. Μετά τη θανάτωση του Μουρούζη ακολούθησε τον ηγεμόνα Ιωάννη Καρατζά, και από το 1818 έζησε στο Σιμπίνι (σημερινό Σιμπίου) της Τρανσιλβανίας, όπου υπήρχε αξιόλογη ελληνική παροικία. Επισκέφθηκε την Ελλάδα το 1836 αλλά μάλλον απογοητεύτηκε που τον είχαν ξεχάσει κι έτσι ύστερα από λίγους μήνες επέστρεψε στο Σιμπίνι.

Ο Χριστόπουλος ασχολήθηκε με πολλά και ποικίλα: έχει γράψει συγγράμματα πολιτειολογικά και έχει καταρτίσει νομικούς κώδικες, ασχολήθηκε με τη φυσική και τη χημεία, αλλά και με τη νεοελληνική γλώσσα -μάλιστα, η θεωρία του ότι η νέα ελληνική προέρχεται από την «αιολοδωρική» διάλεκτο, αν και αβάσιμη, επηρέασε πολλούς τον 19ο αιώνα. Τα «Πολιτικά σοφίσματά» του μοιάζουν μακιαβελικά και επικρίθηκαν ως ανελεύθερα. Ωστόσο, θα μείνει στην ιστορία για τα ποιήματά του, που του χάρισαν τον τίτλο «ο νέος Ανακρέων», μια και θεωρήθηκε (όπως και άλλοι Ευρωπαίοι ποιητές της εποχής του) συνεχιστής του αρχαίου λυρικού ποιητή Ανακρέοντα που έγραψε συμποτικά ποιήματα.

Το 1811 εξέδωσε στη Βιέννη τα «Λυρικά» του, μια συλλογή ποιημάτων που διαβάστηκε πάρα πολύ, έκανε αλλεπάλληλες εκδόσεις, μεταφράστηκε στα γαλλικά και στα γερμανικά. Ποιήματα ερωτικά και βακχικά, του κρασιού και της αγάπης, ανέφελα και απροβλημάτιστα, αφρός χωρίς βάθος -έτσι ήταν άλλωστε το πνεύμα της εποχής. Κάποια από αυτά μελοποιήθηκαν και τραγουδιόνταν, κάποια θεωρήθηκαν και δημοτικά. Πιθανόν να επηρέασε τον Σολωμό -είναι πάντως ο πρώτος αξιόλογος νεοέλληνας ποιητής. Αρκετά από τα ποιήματά του υπάρχουν στο Διαδίκτυο, και συγκεντρωμένα και σκόρπια, εδώ διαλέγω μερικά σαν δείγμα γραφής. Άντλησα υλικό από το τομίδιο «Λυρικά» της Νέας Ελληνικής Βιβλιοθήκης (εκδ. Εστία) σε επιμέλεια της Ελένης Τσαντσάνογλου.

ΠΟΘΟΣ

Ας γένομουν καθρέφτης,
να βλέπεσαι σ’ εμένα,
κι εγώ να βλέπω πάντα
το κάλλος σου κι εσένα.

Ας γένομουν χτενάκι,
σιγά – σιγά ν’ αρχίζω
να σχίζω τα μαλλιά σου,
να σ’ τα συχνοχτενίζω.

Ας ήμουν αεράκης,
και όλος να κινήσω,
στα στήθη σου να πέσω,
να σε τα αερίσω.

Ας ήμουν, τέλος, ύπνος,
να έρχομαι τὸ βράδι,
να κλείνω τα γλυκά σου
ματάκια στὸ σκοτάδι.

Mίμηση του ανακρεόντειου (ἐγὼ δ΄ ἔσοπτρον εἴην, ὅπως ἀεὶ βλέπηις με· ἐγὼ χιτὼν γενοίμην, ὅπως ἀεὶ φορῆις με). Τραγουδήθηκε πολύ, σαν δημοτικό.

ΦΛΟΥΕΡΑ

Φιλέρημη φλουέρα,
νά τούτον τον αέρα
κι αρχίνα να φυσάς.
Kι αν ίσως και σε καίγει,
είν’ στεναγμός μου, λέγει,
και μη με τον μισάς.
Oδήγησ’ τον να φθάσει
προς τούτ’ αυτού τα δάση,
στο στόμα της Hχώς.
Kι απ’ την Hχώ ν’ αρχίσει
εκεί να καταντήσει,
που ξεύρει μοναχός.
Eιπέ τον να προσέχει
στους βράχους, όπου τρέχει,
να μην εμποδισθή,
μόν’ ίσια να περάσει,
ατάραχα να φθάσει,
να κράξει, ν’ ακουσθεί.

Εμείς λέμε «φλογέρα», που είναι δάνειο από τ’ αλβανικά. Ο Χριστόπουλος, που ζούσε στη Βλαχία, χρησιμοποιεί τον τύπο που είναι πιο κοντινός στη ρουμάνικη λέξη.

ΑΠΟΦΑΣΗ

Να μη φθάσω, να μη ζήσω
αν μια μέρα δεν φιλήσω!
Κι αν πεθάνω, ν’ αποθάνω
στα φιλάκια μου επάνω.

Αφροδίτη οπου λείπει,
η ζωή’ναι πάντα λύπη·
κι όπου δεν γελάει ο Έρως,
εκεί πάντα κλαίει το μέρος.

Αφροδίτη κι Έρωτά μου,
εσείς είσθε τα καλά μου.
Μετ’ εσάς μαζί θα ζήσω,
και μ’ εσάς θα ξεψυχήσω.

Κι αν σ’ αυτό το ποίημα ο Χριστόπουλος δίνει όρκο στον έρωτα, χρησιμοποίησε την ίδια ακριβώς φόρμα για να ορκιστεί και στο κρασί. Κι έτσι μπαίνουμε στα βακχικά του ποιήματα

ΚΑΤΑΡΑ

Να μη φθάσω, να μη ζήσω,
αν μια μέρα δεν μεθύσω!
Κι αν πεθάνω, να πεθάνω
στο ποτήρι μου απάνω.

Την αμέθυστη ζωή μου
να την έχουν οι εχθροί μου.
Μόν’ εκείνοι όσο ζήσουν
να μη φθάσουν να μεθύσουν.

‘Οπ’ ο Βάκχος δεν σφυρίζει
κι η ποτήρα δεν γυρίζει,
η ζωή ‘ν’ τη αληθεία
αιωνία τυραννία.

Δείγμα της φήμης του Χριστόπουλου είναι ότι είχε και ποιητικόν αντίπαλο. Ο κοζανίτης γιατρός και ποιητής Γ. Σακελλάριος, σε συλλογή που κυκλοφόρησε το 1817 («Ποιημάτια») παρωδεί τα βακχικά του Χριστόπουλου. Δίνω ολόκληρο το «αντιβακχικό» του:

Να μη ζήσω, να μη φθάσω,
αν μεθύσω και ξεράσω,
Κι αν πεθάνω, να πεθάνω
στο βιβλίον μου επάνω.
Την ασπούδαστη ζωή μου
να την έχουν οι εχθροί μου.
Μόν’ εκείνοι όσον ζήσουν
απ’ την μέθην να μη γλύσουν.
‘Οπ’ ο βρόμιος σφυρίζει
κι η ποτήρα τριγυρίζει,
η ζωή ειν’ εν αληθεία
αιωνία τυραννία.

Προτιμώ το αυθεντικό από την παρωδία. Το πιο γνωστό βακχικό του Χριστόπουλου είναι η Βαρελοθήκη:

xristopΒΑΡΕΛΟΘΗΚΗ

‘Eξω, έξω τα βιβλία.
Στη φωτιά η φλυαρία.
Λέξες, λόγοι, όλα κάτω.
τι του κάκου τα φυλάττω;
Τον Απόλλωνά τους ρίξε
και τες Μούσες όλες πνίξε.
Την πικρή τους δάφνη καύσε
κι απ’ τους κόπους πλέον παύσε.
Βάλε Βάκχον και Μαινάδες
και βαρέλια μυριάδες,
να γενεί βαρελοθήκη
η χρυσή βιβλιοθήκη.
Ο κισσός ας πρασινίσει
και το κλήμα ας ανθίσει,
να γλυκάνει το σταφύλι
τα πικρά μου τούτα χείλη.
Μη με λέγεις καλαμάρι,
μόν’ κανάτα, μόν’ πιθάρι.
Μη καντήλι. μόν’ κροντήρι
και γαβάθα και ποτήρι.
Θέλω, θέλω να καθίσω,
να χαρώ να ευθυμήσω
με τον Βάκχον μου τον φίλον
στης βαρέλας μου τον τύλον.

Κι άλλο ένα, η Μακαριότητα:

ΜΑΚΑΡΙΟΤΗΤΑ

Όταν πίνω το κρασάκι
στο χρυσό μου ποτηράκι
και ο νους μου ζαλισθεί,
τότ’ αρχίζω και χορεύω
και γελώ και χωρατεύω,
κι η ζωή μ’ ευχαριστεί.
Τότε παύουν οι φροντίδες,
τότε σβήνουν οι ελπίδες,
τότε φεύγουν οι καπνοί.
Κι η καρδιά μου γαληνίζει
και το στήθος μου αρχίζει
ν’ ανασαίνει, ν’ αναπνεί.
Για τον κόσμον δεν με μέλει.
ας γυρίζει όπως θέλει.
το κρασάκι μου να ζει!
Η κανάτα να μη στύψει,
απ’ το πλάγι να μη λείψει,
ν’ απεθάνομε μαζί!

Ο Σακελλάριος το παρώδησε κι αυτό: Όταν πίνεις το κρασάκι στο χρυσο σου ποτηράκι και χαθείς και ζαλισθείς, τότε πλέον δεν χορεύεις, δεν γελάς δεν χωρατεύεις, πέφτεις εις την γην ευθύς… κτλ.

Τα ποιήματα του Χριστόπουλου είναι, είπαμε, συμποτικά. Οι συμπότες της εποχής όχι μόνο πίνανε μαζί, γύρω στο ίδιο τραπέζι, αλλά συχνά και από το ίδιο δοχείο: η πλόσκα (λέξη ομόρριζη με τη φλάσκα και το φλασκί) πήγαινε από χέρι σε χέρι, κι ο καθένας έπινε με τη σειρά του, προσέχοντας βέβαια να μην αγγίξει το στόμιό της με τα χείλια -και γι’ αυτό ο ήχος ήταν γλουγλουκιστός, ή «κλουκλούκλου-φισισί» όπως τον περιγράφει ο Χριστόπουλος, που βρίσκει τη μελωδία αυτή ανώτερη από κάθε άλλην.

ΜΕΛΩΔΙΑ

Απ’ την πλόσκα φέρτε φίλοι,
να ρουφήσω μὲ τὰ χείλη
απ’ την πλόσκα το κρασί˙
για ν’ ἀκούσω ν’ αρχινίσει,
σαν αηδόνι να λαλήσει
το κλουκλούκλου – φισισί.

Ο κλουκλοὺ της πλόσκας κρότος
είναι, λέγουν, ήχος πρώτος,
οι τεχνίτες μουσικοί˙
και το φισισί της τ’ άλλο
είν’ το ίσο το μεγάλο,
οπού ψάλλ’ η ψαλτική!

Του Αμφίωνα τὰ μέλη
κι οι ψαλμοὶ του Κουκουζέλη
στου κλουκλούκλου τη φωνή,
όλα, όλ’ ας σιωπήσουν,
και ποσώς ας μη λαλήσουν,
ότ’ είν’ δίχως ηδονή.

Και αυτὴ η καλομοίρα
του Απόλλωνα η λύρα,
που στον Όλυμπο λαλεί,
ας τζακίσει τὸ δοξάρι
μπρος στου φισισὶ τὴ χάρη
και ας μη παραλαλεί.

Ο Αμφίωνας, όπως εξηγεί ο ποιητής, ήταν μυθικός λυριστής, ενώ ο Κουκουζέλης ψάλτης στη Λαύρα του Αγιονόρους.

Ο Χριστόπουλος είχε συγγράψει και μελέτη «Περί κενού», στην οποία διαφωνούσε με άλλο σχετικό μελέτημα του φίλου του Στέφανου Δούγκα, που ήταν φυσικός (πέθανε περί το 1830). Επειδή η μελέτη χάθηκε, δεν ξέρουμε αν ο Χριστόπουλος έμενε στην ατομική θεωρία του Δημόκριτου ή αν είχε παρακολουθήσει και τα πρώτα βήματα της νεότερης επιστήμης. Εδώ πάντως γράφει συμποσιακό ποίημα όπου παρεμβάλλει και τη θεωρία περί κενού!

ΓΕΜΑΤΟ

Φίλε Στέφανε, να ζήσεις
που διδάχνεις ότ’ η Φύσις
δεν το θέλει το κενό,
μα τη μόνη μας φιλία,
(η αλήθεια είναι μία)
με τ’  εσένα συμφωνώ.

Να μην είν’ κενὸ στὴν Φύσιν,
να μ’ είν’ άδειο εἰς τὴν Κτίσιν,
να μη τύχει πουθενά.
Οι βαρέλες να ‘ν’ γεμάτες,
να γεμίζουν τες κανάτες
με κρασὶ παντοτινά!

Να ‘ν’ γεμάτα τα κροντήρια,
οι γαβάθες, τα ποτήρια,
τα λαΐνια, τα σταμνιά,
τα ανώγια, τα κατώγια,
τα βαθύτατα χαμώγια,
και η κόχ’ η κάθε μια!

Και κλείνω το σύντομο αυτό αφιέρωμα με ένα ποίημα – μαθηματικό πρόβλημα, σαν κι αυτά που μας βάζει ο φίλος ο Νεοκίντ, αν και πολύ πιο εύκολο να λυθεί. Ποιες διαστάσεις έχει η ποτήρα;

ΠΟΤΗΡΑ

Στέφανέ μου γεωμέτρα,
που γνωρίζεις από μέτρα,
ένα πρόβλημα, να ζήσεις
σε προβάλλω να με λύσεις:

Τούτ’ η μαύρη μας ποτήρα,
οπού τώρα φέρνει γύρα
είναι τόρνευμ’ απὸ κλήμα
σκαλιστὸ εις κύβου σχήμα.

Αν γεμίσει ώς τα χείλη,
καθώς λέγουν τούτ’ οι φίλοι
παίρνει μέσα της τα ίσια
μια οκά μας καπελίσια.

Έλα τώρα, αν ηξεύρεις,
αναλόγησε να μ’ εύρεις
πόση είναι, δίχως λάθος,
κατά πλάτος, μάκρος, βάθος!

Βέβαια, για να βρούμε τις διαστάσεις (τη διάσταση μάλλον, αφού είναι κυβική) της ποτήρας πρέπει να ξέρουμε το ειδικό βάρος του κρασιού και να κάνουμε παραδοχή για το πάχος των τοιχωμάτων της.

Να θυμίσουμε, τέλος, ένα άλλο ποίημα που αναφέρεται στο ποτό, του Λέσινγκ, που το είχαμε συζητήσει, κι αυτό και τη μετάφρασή του από τον Κ. Καρθαίο, παλιότερα στο ιστολόγιο.

 

Advertisements

136 Σχόλια to “Λυρικά, ανακρεόντεια και βακχικά”

  1. gbaloglou said

    Βαρελόφρων!

  2. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Ο παίζων χάνει και ο πίνων μεθά!
    (παλιό αραβικό γνωμικό)

  3. gpoint said

    Αχ, βαχ, ουφ…το διάβασα όλο !

    Περί του Ανακρέοντα λυπάμαι, δεν κατέχω
    αλλά πατέρα και υιόν Κρέοντα σκέτο έχω

    Δεν κάνω για ιστορικός ούτε για αρχαιολόγος
    το τι αξίζει ο καθείς σε με δεν πέφτει λόγος
    κι αν το κρασί είναι να πιω χωρίς το μεζεδάκι
    δεν κατεβαίνει πιο πολύ από ένα ποτηράκι
    αν όμως έχω δίπλα μου γυναίκα που γουστάρω
    ή πέντε φίλους γκαρδιακούς μαζί τους να παρλάρω
    τότε ανοιχτή η κάνουλα ας μένει στο βαρέλι
    και θα γλεντήσω και θα πιώ κι ας γίνει ό,τι θέλει

  4. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και τα κρεόντεια!

    1: Και ποτηρόφρων, και πλοσκόφρων!

  5. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Για το πρόβλημα της φλάσκας:
    1 οκά= 1,2829 κιλά
    ειδικό βάρος κρασιού =0,998 (αν δεν είναι νερωμένο…)
    ήτοι 1,2829/0,998= 1,2855 λιτρα
    κυβική ρίζα 1,2855= 1,087
    Κύβος πλευράς 10 εκατοστών και περίπου 9 μιλιμέτρων

    υγ. Απότι καταλαβαίνω απ το ποίμα…ο Χριστόπουλος ήταν οπαδός της θεωρίας του αιθέρα.

  6. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    «Κύβος πλευράς 10 εκατοστών και περίπου 9 μιλιμέτρων»
    Η net διάσταση/ακμή δηλαδή. Το απόξω μπορεί ναναι όσο θέλει (αρκεί να κολλάει πάνω το λαίμαργο ρουφόν χείλος…)

  7. κουτρούφι said

    πυκνότητα. Όχι ειδικό βάρος

  8. voulagx said

    Ας ημουν το λαπτοπι σου
    μ’ οθονη επαφης
    ν’ αγγιζω το χερακι σου
    καθως πληκτρολογεις

    Ας ημουν η κουρουπα σου
    να πινεις , να μεθας
    και χαμω να ξαπλωνεσαι
    κι ακομα να ρουφας! 🙂

  9. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    7. ειδικό βάρος, φυσικά.

  10. voulagx said

    #9: Φυσικα, ειδικο βαρος.

  11. κουτρούφι said

    #5, #9, (#10)
    αυτό το 0,998 σε τι μονάδες το έχεις;

  12. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    5. A, παρντόν . Ως εκ του ποιήματος* ,προκύπτει ότι ο Στέφανος ήταν αιθερικός. Όχι ο Χριστόπουλος

    * «Φίλε Στέφανε, να ζήσεις
    που διδάχνεις ότ’ η Φύσις
    δεν το θέλει το κενό»

  13. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    11. κιλά ανά λίτρο ή κιλοπόντ ανά λίτρο ,πέστο όπως λάχει! το ίδιο είναι 🙂
    Mε το g θα παίζουμε τώρα, μεγάλα παιδιά;

  14. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    12: Ακριβώς!

  15. sarant said

    8: Γεια σου Βουλάγξ!

  16. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    11. Tυπικώς έχεις δίκιο βέβαια ,καθότι η οκά ήταν μονάδα μάζας ,αλλά κι ο μανάβης ,που πλέον χρησιμοποιεί ελατήριο (μετράει βάρος) κι όχι παλάντζα (μετράει μάζα) κιλά πουλάει ο άτιμος, και μου έχει μείνει η μανάβικη ορολογία.

  17. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Μπορεί να μην συμμετείχε άμεσα στην εξέγερση του ’21 αλλά είχε κατέβει στα Επτάνησα, ως απεσταλμένος του Υψηλάντη και προπαγανδιστής των επιδιώξεων της Φιλικής Εταιρείας. Παράλληλα, όμως, ως ένας από τους προδρόμους της δημοτικής μας λογοτεχνίας (οι υπέρ της Δημοτικής γλωσσικές απόψεις πρωτοάνθισαν στους πνευματικούς κύκλους των Ελλήνων της Μολδοβλαχίας) πιθανότατα μετέφερε τον σπόρο και στους αντίστοιχους επτανησιακούς κύκλους. (‘Οντως, μία μόνο φορά επισκέφτηκε το νεοελληνικό κράτος και έφυγε απογοητευμένος…)

  18. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,
    5: Κίντο,
    μιάς κι άρχισες με τις οκάδες, για κάνε το μας και σε δράμια

    ΥΓ: Για βοήθεια σχετικά κι εδώ http://www.sarantakos.com/language/ellenoarab.htm 🙂

  19. Γς said

    >του απονεμήθηκε και ο τίτλος του καμινάρη

    Κι τι ήταν αυτός ο τίτλος;

    Προχτές μίλγα με τον φίλο μου τον Στέλιο Καμιναρίδη για το επίθετό του.
    Και αυτό μεν βγαίνει από τον προπάππου του που ‘ηταν από το διπλανό χωριό στην Κύπρο. Τα Καμινάρια [απ τα καμίνια που είχε λαι ίσως ακόμη έχει].

    Αλλα τίτλος καμινάρη στο λόγιο χλωμό το βλέπω να έχει κάνει με καμίνια και τέτοια

  20. Γς said

    Να βάλω και τον μανάβη εδώ:

    http://caktos.blogspot.gr/2013_06_01_archive.html

  21. Γς said

    20:

    Φτου:

    Αυτός ο μανάβης:
    http://caktos.blogspot.gr/
    2013/06/blog-post_2440.html

  22. Γς said

    ΑΥΤΟΣ:

    http://caktos.blogspot.gr/2013/06/blog-post_2440.html

  23. gpoint said

    # 19

    μήπως καμινάρης σαν..περιπατητής;

    από τα καμίνια, καμινιάρης μου πάει

  24. Γιάννης Ιατρού said

    21, 22 Καλά, πιές ρε πρώτα καφέ 🙂

  25. gpoint said

    #23 συνέχεια

    όπως από τα αρκούδια, αρκουδιάρης, τα παιχνίδια παιχνιδιάρης κ.λ.π.

  26. Γς said

    Αντε.
    Κι άλλος ένας μανάβης τον καιρό του Παττακού

    http://caktos.blogspot.gr/2013/05/blog-post_4699.html

  27. Γς said

    25:

    >όπως από τα αρκούδια, αρκουδιάρης

    http://caktos.blogspot.gr/2014/01/polaris-ursa-minor.html

  28. Λάζαρος Ρεπούνδιος said

    καμινάρης =συλλέκτης φόρων (κυρίως καπνού)

  29. ΣΠ said

    11, 16
    Οι οινοβιομηχανίες χρησιμοποιούν την σχετική πυκνότητα (λόγος πυκνοτήτων κρασιού/νερού) την οποία ονομάζουν ειδικό βάρος. Επομένως δεν έχει μονάδες, αλλά πρακτικά είναι ίση με την πυκνότητα σε g/ml.

  30. Γιάννης Ιατρού said

    25, 27

  31. Γιάννης Ιατρού said

    Τώρα τελευταία υπάρχουν και περίεργες αρκούδες 🙂 🙂 🙂

  32. ΣΠ said

  33. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καμμινάρης ήταν το β΄ αξίωμα (οφίκιο) της β΄ τάξης των αξιωμάτων στις Ηγεμονίες, γνωστό σαν καμμιναρίτον , που αρχικά ήταν μόνο το εισόδημα από τους φόρους των αλκοολούχων και το έπαιρνε ο Μέγας Παχάρνικος, αργότερα έγινε ξεχωριστό αξίωμα αλλά χωρίς καμιά αρμοδιότητα ή θέση στο Διβάνι (κυβέρνηση). Δεν είχε υψηλό μισθό, αλλά οι φόροι από το κρασί, το ρακί και τον καπνό που πουλιόταν έφταναν τις 40.000 γρόσια! (Φωτεινός, Ιστορία της πάλαι Δακίας, Βιένη 1819, σελ. 494-495).
    Αν και σε αυτό Sachelarie & Stoicescu (eds.), Instituţii feudale din Ţările române. Dicţionar [Φεουδαλικοί θεσμοί στις Ρουμανικές Χώρες. Λεξικό], Βουκουρέστι 1988, σελ. 83, δίνεται ετυμολογία από σλαβική λέξη camana (=φόρος αλκοολούχων) και την κατάληξη -ar, δεν νομίζω ότι ευσταθεί. Και στα ρουμάνικα και στις σλαβικές γλώσσες και στα ελληνικά υπάρχει η λέξη «camina», «камина», «καμίνι» που δηλώνει κατασκευή σχετική με τη φωτιά. Ειδικά στα ρουμάνικα είναι το τζάκι και στα σλαβικά ο φούρνος, ενώ στα ελληνικά δηλώνει πιο εργοστασιακές λειτουργίες. Άρα πιθανότερο μου φαίνεται ο τίτλος του καμμινάρη να προέρχεται από αυτόν που ήταν υπεύθυνος να συντηρεί τις φωτιές στους ηγεμονικούς οίκους. Το οινόπνευμα σχετίζεται με τη φωτιά!

  34. marulaki said

    Κατά σύμπτωση αυτήν την εβδομάδα είχε ένα ντοκυμανταίρ στη δορυφορική για αυτόν, και έμεινα εντυπωσιασμένη.

    Εδώ το εξαιρετικό κατά τη γνώμη μου ντοκυμανταίρ του Σταμάτη Τσαρουχά.

    Καλημέρα!

  35. ΚΩΣΤΑΣ said

    Κάτι σχετικό στο πνεύμα του Χριστόπουλου.

    Εγώ θα κόψω το κρασί!…

    Δεν ξέρω, φίλε μου καλέ, αν έχεις άποψη για με,
    όμως σου λέω πως γι’ αυτήν εγώ δεν ξαναπίνω,
    το κατοστάρι το παλιό έχει κρασάκι δροσερό,
    κι όταν ρεφάρω στη ζωή πάντα ρετσίνα πίνω!

    Στο γιοματάρι έγινα ο μόνος χορηγός,
    πίνω να φτιάξω όμορφο τον κόσμο μου εκείνο,
    σαν έρχονται οι φίλοι μου μέσα στο καπηλειό
    να ξέρεις, άνθρωπε καλέ, και την ψυχή μου δίνω!

    Φέρε μου, κάπελα, ξανά κρασί απ’ το γιοματάρι,
    γιατί η κρασοκανάτα μου με κάνει παλληκάρι,
    κι αν το πρωί με τη δροσιά με βρούνε μοναχό,
    να ξέρεις, φίλε μου καλέ, δεν φταίει το πιοτό!.

    «Σούρας ο Βαρελόφρων»!…

    http://www.sakketosaggelos.gr/Article/4968/

  36. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Μαθηματικό κουίζ:
    Τι είναι μια πολική αρκούδα;

  37. Γιάννης Ιατρού said

    35: http://www.sakketosaggelos.gr Ωχ, η αιχμή του ελληνορθόδοξου δόρατος (Σακκέτος – Λιακό)

  38. Γιάννης Ιατρού said

    36: Παιχνιδάκια 🙂 μας βάζεις Κίντο!

  39. κουτρούφι said

    #29. Εάν έχει καθιερωθεί ο συγκεκριμένος όρος στον κλάδο και αυτοί ξέρουν τι εννοούν και πώς το χρησιμοποιούν τότε πάσο. Αλλά, όπως και να το κάνουμε, άλλο δύναμη (ποντ και νιούτα) ανά μονάδα όγκου (-> ειδικό βάρος) και άλλο μάζα (κιλά, γραμμάρια, οκάδες, δράμια) ανά μονάδα όγκου (->πυκνότητα)

    #35. Στις αρχές του 20ου αιώνα στην Αθήνα υπήρχαν πολλά τραγούδια με θέμα το κρασί. Και αυτά στο πνεύμα των στίχων του Χριστόπουλου.
    π.χ.
    http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=36012
    (φυσικά, δεν ήταν η αείμνηστη Μοσχολιού η πρώτη που το είπε!)

    Μήπως τελικά όλα αυτά έχουν επίδραση από αυτόν;

  40. ΚΩΣΤΑΣ said

    37
    Γιάννη, εγώ το ποίημα μόνο είδα, δεν έδωσα άλλη σημασία. Κι αν τελικά είναι όπως το λες, τι πειράζει; Ρίχτε τα και υπάρχουν άλλοι αρμοδιότεροι εμού να τον υπερασπιστούν!!! 🙂

  41. Για όποιον θέλει να τα ψιλολογεί μέχρις αηδίας:
    = (απόλυτη) πυκνότητα ενός ομοιογενούς υλικού είναι η μάζα του ανά μονάδα όγκου, και μετριέται σε γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστόμετρο,
    = (απόλυτο) ειδικό βάρος ενός ομοιογενούς υλικού είναι το βάρος του ανά μονάδα όγκου, και μετριέται σε γραμμάρια βάρους (ποντ) ανά κυβικό εκατοστόμετρο,
    = σχετική πυκνότητα ενός υλικού είναι ο λόγος της μάζας του προς τη μάζα ίσου όγκου νερού, και είναι καθαρός αριθμός,
    =σχετικό ειδικό βάρος θα ήταν ο λόγος του βάρους του υλικού προς το βάρος ίσου όγκου νερού, αλλά είναι ακριβώς το ίδιο με τη σχετική πυκνότητα, αφού βάρος και μάζα σε έναν και τον αυτό τόπο είναι ακριβώς ανάλογα.
    Τα τρία ή τέσσερα αυτά έχουν την ίδια αριθμητική τιμή αν χρησιμοποιήσουμε τις σωστές μονάδες, διότι το γραμμάριο ορίστηκε αρχικά ως η μάζα ενός κυβικού εκατοστού νερού και το γραμμάριο βάρους ως το βάρος ενός γραμμαρίου. Αν βέβαια πάμε σε πολλά δεκαδικά, όλο και κάτι μικροδιαφορές θα βρούμε, λόγω της διαφοράς της επιτάχυνσης της βαρύτητας από τόπο σε τόπο και της άνισης διαστολής των διάφορων υλικών, αλλά κανείς δεν μετράει πυκνότητες με τόση ακρίβεια.
    Όσο για την οκά, εγώ τη θυμάμαι 1280 γραμμάρια (400 δράμια των 3,2 γραμμαρίων). Είχε μήπως 1283 γραμμάρια την εποχή του Χριστόπουλου στις Ηγεμονίες; Και ποιες Ηγεμονίες, αφού το Σιμπίνι (δεν ήξερα ότι έτσι το έλεγαν οι Έλληνες) ανήκε ανέκαθεν στην Τρανσυλαβανία;

  42. Γιάννης Ιατρού said

    40: Μα δεν είπα για το ποιήμα τίποτα 🙂
    Η μελοποίηση

  43. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    41. Αγγελε, επειδή δεν είμαι τόσο παλιός να θυμάμαι την οκά… 🙂 , έβαλα ό,τι βρήκα στο χαζοκούτι (Βίκη) .

  44. Γς said

    31:

    Κι τώρα που ερχόμουν από το Λιμένι [φαγάδικο της πλατείας], αυτή την [σκυλίσια] μπυραρκούδα σκεπτόμουν.

    Και να δείς που κάτι μου έλεγε να μην την ξεσηκώσω από τις φωτο σου Γιάννη.

    [Κάποιος άλλος θα την είχε κάνει την βρωμοδουλειά]

  45. Γιάννης Ιατρού said

    44: 🙂 Όλοι μας για σένα δουλεύουμε !

  46. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    45. Nα μιλάς για τον εαυτό σου, εντάξει; (άκου «όλοι μας» !…πφφ)

  47. Γιάννης Ιατρού said

    46: Εντάξει ρε Κίντο, κατανοητό. Μερικοί χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να το συνειδητοποιήσουν!

  48. Υαλτις said

    Ακόμα ένα ποτηράκι – Κάκια Μένδρη

  49. Γς said

    46:

    Απολύεσαι!

  50. Γιάννης Ιατρού said

    46: Γς, βγάλε τον από το payroll 🙂

  51. Γιάννης Ιατρού said

    49, 50 Καλά, συγχρονισμός όμως !!

  52. Υαλτις said

    Ο Αγαπημενος μπεκρης του Ελλινικου Σινεμα

  53. Γιάννης Ιατρού said

    Αφιέρωση για τον σχολιαστή του μεσονυκτίου, τον γαμπρό του και τους άλλους συνεργ[άτες,-ούς] κι οπαδούς του Τράμπα

  54. Πολύ έντονη η κακοκαιρία, μάγκες!

  55. Γς said

    Αρβελέρ: «Η Ελλάδα δεν γνώρισε Διαφωτισμό. Ποιός φταίει; Θα το πω, η εκκλησία»

    http://www.huffingtonpost.gr/2016/03/24/arveler-sinedeyxi-elliniki-taytotita-ahrweiler_n_9518210.html?utm_source=Contra&utm_medium=huffpost_homebig&utm_campaign=24MediaWidget

  56. Corto said

    «Κάποια από αυτά μελοποιήθηκαν και τραγουδιόνταν, κάποια θεωρήθηκαν και δημοτικά»

    Είναι πολύ ευχάριστο το γεγονός ότι με το σημερινό άρθρο προβάλλεται το έργο του Αθ. Χριστόπουλου, το οποίο έχει δυστυχώς λησμονηθεί από τις νεώτερες γενιές.

    Ωστόσο ελάχιστα θα αντιληφθεί κανείς την αξία του λογοτεχνικού του έργου, αν αντιμετωπίσει τα στιχουργήματα αυτά ως ποιήματα.
    Λάθος. Δεν είναι ποιήματα αλλά στίχοι τραγουδιών. Και δεν μελοποιήθηκαν οι στίχοι αυτοί αργότερα, από κάποιον άλλο συνθέτη, αλλά από τον ίδιο τον δημιουργό τους. Ο Χριστόπουλος ήταν μουσικός και έπαιζε αυλό και ταμπουρά. Την μουσική την θεωρούσε αναπόσπαστο συμπλήρωμα της ποίησης. (Σώζονται κάποιες λίγες παρτιτούρες του, αλλά δεν γνωρίζω αν κάποιος σύγχρονος μουσικός έχει αναπαράγει την αρχική τους μορφή σε κάποια ηχογράφηση).
    Η καλλιτεχνική και συμβολική σημασία των μουσικών οργάνων που έπαιζε ο Χριστόπουλος είναι λίγο πολύ γνωστή. Η αναλογία με τον αυλό και την λύρα των αρχαίων είναι άμεση. Τα πνευστά χρησιμοποιήθηκαν για την έκφραση του λυρισμού αλλά και του πολεμικού εγερτηρίου (φλογέρα πιθανότατα έπαιζε και ο Ρήγας). Κι ας ήταν η λύρα σύμβολο του Απόλλωνα, με τα έγχορδα εκφράστηκαν τα βακχικά πάθη και οι λαϊκοί καημοί. Ο Χριστόπουλος συνέζευξε το απολλώνιον και το διονυσιακόν μέσα από την τέχνη του, αλλά και το γενικότερο έργο του. Ο πατριωτικός ενθουσιασμός και οι υψηλές πολιτικές αναζητήσεις από την μία, ο Έρως και το κρασί από την άλλη, όλες οι πτυχές του πανανθρώπινου ψυχισμού διαπερνούν το έργο του σε αγαστή ισορροπία.
    Φτωχό παπαδοπαίδι από τη Καστοριά, μεγάλωσε με την Αγία Γραφή και τις βυζαντινές ψαλμωδίες και εργάστηκε από μικρός για να επιβιώσει. Βρέθηκε αργότερα (με την οικογένειά του) στο αστικό περιβάλλον του Βουκουρεστίου, όπου δέχτηκε τις επιδράσεις του ελληνικού διαφωτισμού, προσέφερε ποικίλο πνευματικό έργο, είχε πατριωτική δράση, αλλά έμεινε στην ιστορία πρωτίστως ως τραγουδιστής του λαϊκού αισθήματος, τόσο για την θεματολογία, όσο και για την γλώσσα των τραγουδιών του. Η αναλογία με τον Μάρκο Βαμβακάρη είναι προφανής (Σύρος – Πειραιάς οικογενειακώς – φτώχεια – αλητεία – μουσικές επιδράσεις – ευρύτερη αναγνώριση).
    Από πολλές απόψεις ο Αθανάσιος Χριστόπουλος είναι ο πρώτος ρεμπέτης.

  57. Ιάκωβος said

    Μου άρεσε το ποίημα Φροντίς, που είχα βρει σε μια μικρή ανθολογία Νεοελληνικής ποίησης. Ήταν ένα από τα βιβλία μιας σειράς που είχε εκδόσει ο Παπασωτηρίου γύρω στο 1950, με με τίτλο 100 αθάνατα έργα. (Αν και το τέλος του ποιήματος το θυμάμαι κάπως διαφορετικό).

    Τί μὲ μέλει; τί φροντίζω;
    κι ἂν φροντίζω τί ἐλπίζω;
    καὶ τί τάχα καρτερῶ;

    Νὰ πηδήξω νὰ πετάξω
    τὸ μελλούμενο ν’ ἀλλάξω
    παντελῶς δὲν ἠμπορῶ.

    Ὅ,τ’ ἡ Μοίρα διορίσει
    δὲν εἶν’ τρόπος νὰ γυρίσει,
    θὰ γενεῖ καὶ θὰ γενεῖ.

    Ὅλα τ’ ἄλλα εἶν’ χαμένα
    οὔτε γίνεται κανένα,
    ἂν αὐτὴν δὲν τὴν φανεῖ.

    Νέος εἶμαι; θὰ γεράσω,
    τὴν ζωή μου θὰ τὴν χάσω
    καὶ σὰν ἥσκιος θὰ σβησθῶ.

    Ὅσα κάμω καὶ πασχίσω,
    εἰς τὸν κόσμον θὰ τ’ ἀφήσω
    καὶ γυμνὸς θ’ ἀφανισθῶ.

    Τὸ λοιπόν, γιατί φροντίδες;
    γιατί φόβοι καὶ ἐλπίδες,
    γιατί τόση ταραχή;

    Βάκχε, φίλε κοίμισέ με˙
    Ἔρωτά μου, ξύπνησέ με,
    ὅταν φέξει τὸ ταχύ.

  58. Γιάννης Ιατρού said

    55: απρόσεκτο σε βρίσκω. Να περάσει ο κηδεμόνας σου από Δευτέρα 🙂 https://sarantakos.wordpress.com/2016/03/24/1821-6/#comment-344599

  59. Γιάννης Ιατρού said

    56: Ωραίο σχόλιο!

  60. Ιάκωβος said

    Άραγε ξέρουμε κάποιο δημοτικό με στίχους του Χριστόπουλου;

    Τού σύγχρονού του, Βηλαρά, ξέρουμε. Το «πουλάκι ξένο, ξενιτεμένο» όπως είχα μάθει σχετικά πρόσφατα, είναι του Βηλαρά.

    Αν είμαστε Γιαπωνέζοι, αυτός ο δίσκος, με στίχους Βηλαρά, τραγούδι Παπασιδέρη και το υπέροχο ταξίμι του κλαρίνου στο τέλος, θα είχε ανακηρυχτεί Εθνικός θησαυρός και θα τον προσκυνούσαμε σε παγόδες 🙂

  61. Γς said

    58:

    Την είχα κάνει κοπάνα προχτές

    [δες και τους σχολιαστές του άρθρου]

  62. ΓιώργοςΜ said

    58 Κύλιε, κύλιε, εγώ το’ πα πλώτοθ!
    https://sarantakos.wordpress.com/2016/03/24/1821-6/#comment-344512

    Αλήθεια, για το ερώτημα που έθεσα (όχι πως είναι ιδιαίτερα σημαντικό) δεν είδα κάποια απάντηση, να υποθέσω πως είναι άστοχο; Έτσι, από περιέργεια μόνο.

  63. Γιάννης Ιατρού said

  64. Γιάννης Ιατρού said

    62: …για το ερώτημα που έθεσα (όχι πως είναι ιδιαίτερα σημαντικό) δεν είδα κάποια απάντηση..

    στις 4.707 λέξεις / 11 σελίδες Α4 έχουμε και λέμε:
    296 κόμματα (,)
    76 εισαγωγικά » .. »
    40 ερωτηματικά (;)
    13 άνω-κάτω τελείες (:)
    6 θαυμαστικά

    γιατί τα βρήκες λίγα;

  65. gpoint said

    # 60

    Ευτυχώς δεν είμαστε

  66. ΓιώργοςΜ said

    64 ευχαριστώ για την απάντηση.
    Δεν είναι αριθμητικό το θέμα, διαβάζοντας όμως ένοιωσα σαν να μου κόβεται η ανάσα μεριές-μεριές. Μια εντύπωση ήταν, πολύ πιθανόν να σφάλλω ή να υπερβάλλω, γι’ αυτό και ζήτησα τη βοήθεια του κοινού.

  67. Άσχετον αλλά ωραίον! ❤

  68. ΚΑΒ said

    57. Φροντίδες, Αθ. Χριστόπουλου

    οι 3 τελευταίοι στίχοι:

    Φάγε, πιε, στη γη τανύσου,
    με τον Έρωτα κοιμήσου·
    να φροντίδα μοναχή!

  69. ΚΩΣΤΑΣ said

    Πάρτε τώρα μια σοβαρή ιστοσελίδα, δείτε και τα υπόλοιπα βακχικά!

    ΒΑΡΕΛΟΘΗΚΗ

    Ἔξω, ἔξω τὰ βιβλία!
    Στὴ φωτιὰ ἡ φλυαρία.
    Λέξες, λόγοι ὅλα κάτω!
    Τί τοῦ κάκου τὰ φυλάττω;

    Τὸν Ἀπόλλωνά τους ρίξε
    καὶ τὲς Μοῦσες ὅλες πνίξε.
    Τὴν πικρή τους δάφνη καῦσε
    κι ἀπ’ τοὺς κόπους πλέον παῦσε.

    Βάλε Βάκχον καὶ Μαινάδες
    καὶ βαρέλια μυριάδες
    νὰ γενεῖ βαρελοθήκη
    ἡ χρυσὴ βιβλιοθήκη!

    http://www.portaaurea.gr/hristopbakhos.htm

  70. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  71. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια! Είχα πάει σε μια ταβέρνα (εξοχική) όπου σύχναζε ο Βάρναλης.
    Με χαρά βλέπω πως απαντήθηκε και το ποιητικομαθηματικό πρόβλημα και η ερώτηση για το αξιωμα του καμινάρη (κάτι ανάλογο είχα στο νου μου κι εγώ).

    56 Κόρτο, λιγάκι το παρατραβάς που τονε λες ρεμπέτη, αφού ήταν σαφώς λόγιος -αλλά δεν πειράζει.

    69 Και στο άρθρο υπάρχει το λινκ 🙂

  72. Αγάπη said

    Και μέσα στον χαμό, πέφτει κι’ ένα άσχετο αλλά περίεργο
    http://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/facebook-safety-check-turned-on-after-lahore-explosion-sending-notifications-to-many-people-far-from-a6955476.html
    Πολλές, – οί λαβαίνουμε μηνύματα στο φατσόβιβλο να ειδοποιήσουμε τους φίλους μας ότι ναι μεν έγινε έκρηξη στο Πακιστάν, αλλά εμείς είμαστε ασφαλείς.
    Κι’ εγώ που νόμιζα ότι μένω στην Αθήνα…

  73. ΚΩΣΤΑΣ said

    71
    Συγνώμη κ. Σαραντάκο, δεν το είχα προσέξει, εγώ το βρήκα τυχαία και το έβαλα.

  74. Γς said

    62:

    Μπράβο ΓιώργοΜ

  75. gpoint said

    # 68

    Βαλτός είσαι ;;

    Μη θίγεις τα κακώς κείμενα !

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
    Τώρα
    ∆εν θέλω να ελπίζω,
    δεν θέλω να φροντίζω
    το µέλλον στην ζωήν.
    Το σήµερα προκρίνω,
    το αύριο τ’ αφήνω
    στης τύχης την ροήν.

    Το τ’ ύστερα θα γένει
    και τι µε αναµένει
    ποσώς δεν το φρονώ·
    ποτέ δεν τ’ αναβάνω,
    γιατί τον νουν µου χάνω
    και µαταιοπονώ.

    Ας γένει ό,τι θέλει,
    τελείως δεν µε µέλει
    ας πέσει ο ουρανός.
    Η γη µας ας βουλήσει
    κι ο ήλιος ας σβήσει
    κι ας µείνει σκοτεινός.

    Εγώ ζητώ το τώρα,
    και τούτη µόν’ την ώρα
    οπόσο ηµπορώ,
    τον Βάκχον µου ρουφώντας,
    τον Έρωτα φιλώντας,
    πασχίζω να χαρώ.
    Κ.Π.Καβάφης

  77. MA said

    για τους παλιοτερους η γελοιογραφια

  78. ΓιώργοςΜ said

    76
    «Η γη µας ας βουλήσει»
    Καιρό είχα να το δω αυτό! Ένας φίλος Ναξιώτης στην καταγωγή χρησιμοποιούσε το «βουλίζω» (δεν ξέρω αν είναι σωστή η εκδοχή του σε -ίζω, έτσι όμως το άκουσα) με την έννοια «γκρεμίζω».
    Είναι ευρύτερα διαδεδομένο;

  79. ΓιώργοςΜ said

    77 Αν θυμάμαι σωστά, δεκαετία ’70, «Ρομάντζο» (ή Ρομάντσο;), τελευταία σελίδα, μαζί με το «Ο Ζαχαρίας κι η χοντρή»;
    Ήταν στο τραπεζάκι, στο κουρείο που πήγαινα πιτσιρικάς, μαζί με τα «Αστυνομικά Χρονικά»…

  80. 79

    Καλά θυμάσαι, ΓιώργοΜ. Ρομάντσο, περιοδικό ποικίλης ύλης.

  81. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    76 Γιατί γράφεις ΚΠΚαβάφης στο τέλος;

    78 ας βουλήσει = ας βουλιάξει -δεν είναι κοινό, θαρρώ.

  82. Ανδρέας said

    Αυτού του είδους η ποίηση θυμίζει κάτι από παλιές εκδόσεις του Καζαμία, δεν ξέρω για σήμερα αν συνεχίζεται η ίδια παράδοση, και τα τετράστιχα ποιηματάκια πίσω από το φυλλαράκι κάθε ημέρας στα παλιά ημερολόγια τοίχου.
    Κάτι τέτοιο
    h**p://www.kalogiannis.gr/show.php?PRD_Code=20101031841866177352117480126PtS8u70Neg98LF6X1031

  83. ΓιώργοςΜ said

    81 «βουλήσει»: ‘Οντως ο Δημητράκος αναφέρει το «βουλώ» σαν ιδιωματική γραφή του «βουλιάζω». Η έννοια που το αναφέρω είναι ακριβώς το «γκρεμίζω», όχι «βουλιάζω». Ο εν λόγω φίλος μου ζήτησε να τον βοηθήσω να «βουλίσει (-ήσει;)» έναν τοίχο. Θα τον ξαναρωτήσω σε πρώτη ευκαιρία για τη χρήση της λέξης.

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    56. Corto >>τραγουδιστής του λαϊκού αισθήματος, τόσο για την θεματολογία, όσο και για την γλώσσα των τραγουδιών του.

    Αθανάσιος Χριστόπουλος /ΑΛΥΣΟΣ
    Αντιγράφω σε μονοτονικό το ποίημα από την ανθολογία Κ.Πορφύρη/εκδ.Τ.Δρακόπουλου 1964 (περιλαμβάνει πέντε ποιήματά του-όλα για τον έρωτα,κανένα για το κρασί- 🙂 )
    Η αγάπη μ΄ στον αέρα
    Χωρατεύοντας μια μέρα
    Πήρε τρίχα απ΄τα ΄πλωτά της
    Και χρυσόξανθα μαλλιά της!
    και σαν τάχα θυμωμένη
    στο λαιμό μου με τη δένει
    και με λέει σκλάβος μ΄είσαι
    Και στον άλυσό μου ζήσε.
    Την εδέχθηκα κι αρχίζω
    Με τα δυο μου την τανίζω,
    Και πασχίζω να την σπάσω
    Για να παίξω να γελάσω.
    Και τανίζω και τεντώνω
    Και τη δύναμη διπλώνω.
    Κι ήρθ΄αυτού να ξεψυχήσω,
    Δίχως καν να τη λυγίσω.
    Κι έτσι έμειν΄απ΄τη ώρα
    στην αγάπη μου ως τώρα.
    Σκλάβος πάντοτ΄ο καϋμένος
    Στην αγάπη μου δεμένος!

    Το μοτίβο του κρεμασμένου/δεμένου από την τρίχα των μαλλιών της γυναίκας, άνδρα είναι «κλασικό» στη λαϊκή μούσα.
    π.χ. στον Ερωτόκριτο
    Κι ας τάξω πως επιάστηκα
    ΄πο μιας γυναίκας τρίχα
    κι έσπασ η τρίχα κι έχασα
    στον κόσμο ό,τι κι άν είχα
    ή
    Μπέρδε και μπέρδε και μπερδέ
    και μπερδεμένος είμαι
    και στα ξανθά τζη τα μαλλιά
    περιπλεγμένος είμαι

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    83. Βουλά με την έννοια βουλιάζει αλλά και γκρεμίζεται το λέμε κανονικά και με τη…βούλα στα μέρη μου. «Να ρίξομε πλάκα πρι να βουλήσει ολότελα τ΄αχύρι»
    Έχουμε περιοχή Βουλίσματα. Βουλιάζει ο τόπος/αργιλώδη τα παραρεμάτια χώματα εκεί.
    «Βουλά ο τόπος από το πολύ νερό» (που μακάρι γιατί είναι κατάξερα φέτος εκεί κάτω από την αναβροχιά).
    «Απού να βουλίσει και να βγάλει σκιες το σπίτι ντου» παλιά φοβερή κατάρα.

  86. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    56 – Αφού σήμερα ελέω Νικοκύρη έμαθα για τον ποιητή, με το σχόλιό σου, μ΄έπεισες να ασχοληθώ με τον παντελώς άγνωστο σε μένα «μουσικό» Αθ. Χριστόπουλο. Πολύ μου άρεσε η προσέγγιση που προτείνεις για τα ποιήματά του. Οι άγνωστες – εξαφανισμένες μελοποιήσεις, είναι από τα λίγα πράγματα πλέον, που με ελκύουν για να αφιερώσω ευχάριστα τον χρόνο μου.

  87. Ανδρέας said

    «Ο Υμνούμενος»

    Έτος ηχογρ.1929
    Ρε κυρ Γιώργη, πίνεις πίνεις και δε μας λες τίποτα.
    Μα τι διάολο θες να σου πω, αφού θέλω πρώτα να κανονίσω
    τα ορεκτικά μου με το κρασάκι μου, να πιω το κατοσταράκι μου πρώτα
    και ύστερα να δούμε τι διάολο θαι να γίνει.
    Να μας πεις τον εξάψαλμο κυρ Γιώργη.
    Άντ’ εβίβα λοιπόν, εβίβα ρε παιδιά, εβίβα.

    Τον υμνούμενο, τον δοξολογούμενο.
    Αθηναίος γκάγκαρος.
    Περαιώτης μαουνιέρης.
    Αιγενίτης κανατάς.
    Ναυπλιώτης δύστενγκες. (;)
    Τριπολιτσιώτης μπεκρής.
    Μανιάτης κουμπουράς.
    Λειβαδίτης μπαμπακάς.
    Δημητσανίτης μπαρουτάς και Τσιριγώτης «έβαλε τη σαρδέλα και κηλάηδησε.

    Τον υμνούμενο, τον δοξολογούμενο.
    Μεσολογγίτης ψαράς.
    Αγρινιώτης καπνουλάς.
    Χιώτης μαστιχάς.
    Κρητικός επαναστάτης.
    Λιδορικιώτης γαλατάς.
    Μυτιληναίος λαθρέμπορας.
    Πυργιώτης ζόρικος και Πατρινός «τι χαμπάρια μάστορα».

    Τον υμνούμενο, τον δοξολογούμενο.
    Υδραίος ψαρόμυαλος.
    Βατικιώτης κρεμμυδάς.
    Σαντοριναίος ελαφρόπετρα.
    Τζιώτης στενόκαρδος.
    Μεγαλουπολίτης λουστραντζής.
    Σμυρναίος κορτάκιας.
    Θεσσαλονικιώτης κατεργάρος.
    Βολιώτης «γειά σου κυρ Αντρέα».
    Κεφαλλονίτης βλάστημος.
    Κερκυραίος χλαπαδόρας.
    Καρπενιτσιώτης σκαλτσοβιομήχανος.

    Τον υμνούμενο, τον δοξολογούμενο.
    Όπου Χιώτης Παντελής και Καρυστιανός Αλής.
    Ηπειρώτης φούρναρης.
    Συμιακός σφουγγαράς.
    Ελληνο Αμερικάνος μπίσνεσμεν.
    Αγιο Πετρίτης καρβουνιάρης.
    Συριανός λουκουμιτζής και Κορίνθιος «ο Θεός να σε φυλάει».

    Τον υμνούμενο, τον δοξολογούμενο.
    Αϊ Βαλιώτης ζωέμπορας.
    Σιφναίος τσουκαλάς.
    Αξιώτης πηγαδάς.
    Ανδριώτης λεμονάς.
    Καρπαθιώτης χτίστης.
    Επτανήσιος κανταδόρος
    Κυπραίος κουτοπόνηρος.
    Σπαρτιάτης παλικαράς και Νεορκέζος «κούμπωσ’ το σακάκι σου».

    Τον υμνούμενο, τον δοξολογούμενο.
    Εβίβα ρε παιδιά, εβίβα ρε λεβέντες μου.

  88. Ανδρέας said

    Πέτρος Κυριακός – Το λεξικό του μάγκα (1932)

    – Κεσάτια μωρέ βλάμη κι άμα δεν έχει δουλειά, δεν έχει αλισβερίσι
    -Τι θα πει αλισβερίσι
    -Καλαμπαλίκι μωρ αδερφέ
    -Μας φώτισες
    -Ε άμα δεν αντίζεσαι τα σέα και τα μέα, γίνου λαγός και πούλευε
    -Μα τι γλώσσα είναι αυτή
    -Αυτή αδερφέ μου είναι το ησπεράλντο, το λεξικό του μάγκα
    Κι από ενθάδε κι εμπρός όλη η Ελλάδα θα ξηγιέται μ αυτό το βιολί
    Και τώρα δώσε βάση για να φωτιστείς, να μη μείνεις στραβός:

    Τις κυράδες λέω γοργόνες, και τους φίλους νταβατζήδες
    Τα κορίτσα λέω τρυγόνες, τα μαστούρια τσαμπουκαλήδες
    Το μηδέν το λέω τρίχες και το δάνειο λέω τράκα
    Το εννόησες, λέω, μπήκες και τους τικιτάνγκ Mαρίκες
    Ξέρω κι άλλα, αλλά στρι και κόβω ρόδα και σας κάνω τη κορόιδα

    Σπλάχνο λέω τη γκόμενά μου και τη μάνα μου γριά μου
    Το παρλάν λέω oμιλώντα, το παλτό Επαμεινώντα
    Λέω τον πλούτο μπερεκέτι και την πιάτσα λέω κουρμπέτι
    Το απών το λέω ερήμη, τ ακακαΐδι καρντερίμι
    Ξέρω κι άλλα αλλά δεν τα σκάω μύτη και πουλεύω σαν σπουργίτι

    Τον καπνό τον λέω ντουμάνι, τον γιατρό τον λέω αλμπάνη
    Την κουβέντα λέω λίμα, τη στενή την λέω τμήμα
    Το σιλάνς το λέω μόκο, τα ψιλά τα λέω μπαγιόκο
    Τον καθρέφτη μπανιστήρι, το συνωστισμό κολλητήρι
    Ξέρω κι άλλα από τέτοια φίνα, μάτσα και σας κάνω την μπεκάτσα

    Τα μεράκια λέω νταλκάδες, τους κουτούς τους λέω χαλβάδες
    Το θυμό τσαμπουκαλίκι, την αναποδιά μανίκι
    Τη γιορτή καλαμπαλίκι, το κουράγιο ζοριλίκι
    Το μαχαίρι λέω λάσο και το τρώω μπουζουριάζω
    Τώρα πάω μονάχα σκάβω κερκινάδες κι απολάω σαπουνάδες
    Τώρα πάω μονάχα σκάβω πατινάδα κι απολάω σαπουνάδα

    Το ψωμί το λέω μπανιόκα και τη φτώχια λέω μουρμούρα
    Την αλλήθωρη σορόκα και τη μπάζα λωβητούρα
    Τους αθλητάς λέω μπεμπέδες, τους προσκόπους πιτσιρίκια
    Τους δαντήδες κουραμπιέδες και τα γλέντια μερακλίκια
    Τώρα στρίβω και τραβάω στη γειτονιά μου, να μην έβρω τον μπελά μου

  89. Geobartz said

    Δεν ειχα καθολου υποψη μου τα ποιηματα, και γενικα τα γραπτα, του Χριστοπουλου. Η γλωσσα του ειναι σχεδον σαν τη σημερινη καθομιλουμενη.

  90. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    81. Ωχ,φάλτσο! Σύρε γραμμή στον Αλεξανδρινό. Αναφέρεται ότι έγραψε κάποιο στιχούργημα για το Χριστόπουλο,μα όχι αυτό που είναι του Χριστόπουλου βέβαια.

    Το Βουλισμένο Αλώνι

  91. Ανδρέας said

    ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΤΕΚΕ, 1933, ΠΕΤΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΒΥΣΗΣ

    Επιθεωρησιακό νούμερο. Σύνθεση του Γιώργου Καμβύση. Ηχογραφήθηκε το 1933. Ερμηνεύουν οι Πέτρος Κυριακός, Γιώργος Καμβύσης και άγνωστοι. Ορχήστρα με μπαγλαμά, αρμόνικα και κιθάρα. Δίσκος HMV AO-2064. Στην ηχογράφηση συμμετείχαν φιλικά ο Μάρκος Βαμβακάρης με το Γιώργο Μπάτη, οι οποίοι την ίδια ημέρα βρίσκονταν στο χώρο της ηχογράφησης για τα τραγούδια του Μάρκου “ΟΠΟΥ ΜΠΑΙΝΩ ΜΕ ΚΟΙΤΟΥΝΕ” και “ΜΑΡΚΟΣ Ο ΣΥΡΙΑΝΟΣ”. Ο Τσικρικόνης ήταν υπαρκτό πρόσωπο και πιθανόν είχε τεκέ στη Θεσσαλονίκη (Κώστας Βλασίδης: Σπάνια κείμενα για το ρεμπέτικο 1929-1959, εκδόσεις Εικοστού Πρώτου, 2006). Τα σκίτσα προέρχονται από το κόμικ του David Prudhomme «ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ (ΤΟ ΚΑΚΟ ΒΟΤΑΝΙ)”. Πληροφορίες για την ηχογράφηση και στη σελίδα rebetiko.sealabs.net
    EFODOS STON TEKE, GIORGOS KAMVISIS, PETROS KIRIAKOS

    -Ωχ, ωχ, ου!
    -Ου!

    -Μπούρδα, μπούρδα,
    μάζεψε ασβέλτα τα συμπράγκαλα
    και καήκαμε.
    -Γιατί, ρε Τσικρικόνη;
    -Ρε, την κορόιδα παρασταίνεις βρε,
    ή θέλεις να παραχειμάσεις στον Ωρωπό,
    στον άσφαλτο!
    -Ναι για, ρε, μαζεύτε, ρε λεχρίτες, τους τζουράδες
    και ’ξηγηθείτε τους ζούλα!
    -Μα τι τρέχει, ρε τσικρικόνια;
    -Βρε, είσαι μεγάλο χάπι εσύ,
    ρε κύριε, και μια
    που δεν αντιλήβεσαι δια ζώσης,
    άκου τα πεντάγραμμο
    κι έχεις το δικαίωμα της αναίρεσης
    αν δε σου γουστάρει

    -Μπράβο!

    Αδερφάκι, κάνε μόκο
    μαύροι πλάκωσαν για μπλόκο

    τώρα στη γωνιά τούς είδα
    κάνε ζούλα την καρύδα

    θα μαγκώσουν τα ντερβίσα
    θα μας πάρουν τα χασίσα

    τα καλάμια θα μας βρούνε
    και τις ζούλες θ’ ανθιστούνε

    -Μην κουνηθεί κανένας!
    Στον τόπο, γιατί θα σας κάψω!
    -Μπράβο, κύριε μόλισμαν!
    Μπράβο!
    Τέτοια αναθροφή σε μαθαίνανε
    στην Κέρκυρα, ρε, στη σχολή;
    -Ρε, άσ’ τις εξυπνάδες, εσύ, ρε Τσικρικόνη
    κι ο άλλος ο Μπάτης
    και να μου πείτε τώρα αμέσως
    πού έχετε κρυμμένο το μαύρο
    και τους λουλάδες; Ακούτε;
    -Τι λες, μώρ’ αδερφέ μου;
    Λοιπόν, κύριε μόλισμαν,
    έχεις πέσει όξω εχτρά!
    Μα την Αγία Ανάσταση,
    έχεις πέσει όξω!
    Μα τι θα πει μαύρο, κύριε μόλισμαν;

    Ένα μαύρο μόνο ξέρω
    δεν μπορώ να σας το φέρω

    την ψυχή μου που σπαράζει
    μα εγώ τη λέω μαράζι

    τι είν’ ντουμάνι δεν γνωρίζω
    την καρδιά μου δεν ορίζω

    μ’ έπιασε μεγάλη ζάλη
    έκανα βαρύ κεφάλι

    -Τώρα τραβάτε κατά το Τμήμα,
    κι εκεί ’ξηγιόσαστε με τον αστυνόμο!
    -Μπράβο, δεν πάμε πουθενά,
    κύριε μόλισμαν!
    -Έλα μέσα, ρε,
    που δεν πας πουθενά!
    -Δεν πάμε πουθενά είπαμε!
    Είμαστε έντιμοι επαγγελματίες!
    -Στάσου παραπέρα, δε κορόιδο εσύ!
    -Μωρέ πάψε, μωρ’ αδερφάκι Μάρκο.
    Είμαστε έντιμοι επαγγελματίαι
    κι έχουμε τον καφενέ μας
    το νταραβέρι μας
    τουτέστιξ δηλαδή και στρίβε
    με το καλό που σου λέω,
    κύριε μόλισμαν…
    -Ρε τράβα μέσα
    γιατί βγάζω το γκλομπ, ρε!
    -Ποιο γκλομπ θα βγάλεις;
    -Ναι, το γκλομπ, ρε,
    αν δεν πάτε μέσα!
    -Ρε μάγκες!
    -Βουρ, ρε Μάρκο!
    -Αντε ρε Μπάτη!
    -Βουρ, ρε Μπάτη!
    -Ωχ! Βαγγελίστρα μου! Ωπ!
    -Πάει το καφενείο.

  92. Ανδρέας said

    Ο ΜΠΕΚΡΟΚΑΝΑΤΑΣ – ΠΕΤΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ

  93. gpoint said

    # 79, 80

    Λάθος θυμάστε, ο Ζαχαρίας κι η χοντρή ήταν στον Θησαυρό.

    Η τελευταία σελίδα του Ρομάντου είχε γελοιγραφία από Βαρελόφρονες και τον σπαγγοραμμένο του Πολενάκη

  94. skom said

    @87

    Ναυπλιώτης δύστενγκες. (;)

    Από distingué. Αναφέρεται στην υπεροψία των Ναυπλιωτών ως των πρώτων πρωτεουσιάνων.

  95. Γς said

    93:
    Στο Θυσαυρό.

    Και λέει στα παιδάκια “νιξ ψωμί”. Η χοντρή. Γι’ αυτό μισούσα και την Χοντρή του Θησαυρού. Τη γυναίκα του Ζαχαρία. Θα μου πείτε γιατί αυτήν. Εμ δεν υπήρχαν και πολλές χοντρές τότε.

  96. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  97. Γς said

    ΘΗσαυρό.

    [Ημουν μικρός τότε κι έκανα πολλά ορθογραφικά λάθη]

  98. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    78, 81, 83. «… ἄς βουλήσει»
    Συμφωνῶ μὲ τὸν ΓιῶργοΜ. Στὴν Κὺθνο, ὅπως καὶ στὴ Νάξο (πιθανῶς καὶ σ’ ἄλλα Κυκλαδονήσια) τὸ βουλῶ σημαϊνει γκρεμίζω (ἀλλὰ καὶ γκρεμίζομαι).

    Παράδειγμα:
    Ἤρχανε οἱ κυνηγοὶ καὶ δὲ θὰ φήσουνε τὶοτα (τὶποτα) ὀρθὸ. Βουλοῦνε τσὶ τοῖχους γιὰ νὰ περάσουνε.
    Ἐπίσης:
    Ἔκαμε πολλὲς βροχὲς καὶ βουλήσανε οὗλ’ οἱ τοῖχοι.

  99. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    mea culpa: «σημαίνει» κι ὄχι «σημαῖνει» ἤθελα νὰ γράψω.

  100. Γς said

    99:

    Για αυτό δεν έβγαζα νόημα 😉

  101. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    95. «Πατάω ένα κουμπί και βγαίνει μια χοντρή και λέει στα παιδάκια νιξ φαΐ.» ἀπὸ http://www.fotispolimeris.gr/index.php/component/content/article?id=136

  102. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    95.>>Τη γυναίκα του Ζαχαρία.
    την Αντζουλίνα, πιο γνωστή σαν «Χοντρή» του «Θησαυρού» (προπολεμική, γελοιογραφική φιγούρα του τουρκικού περιοδικού «Ράμιζ», που μεταφυτεύτηκε με μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα).
    http://cretablog.gr/politismos/item/18107-i-chontri-o-zacharias-kai-i-omorfia-tis-plithorikis-sarkas-eikones

  103. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    100. Καλὸ!

  104. Γς said

    99:

    Ούτε «σημαῖνει» έγραψες

  105. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    98. Ναι. Βούλισμα ή κατάλυμα (για κτίσμα), το χάλασμα, το γκρέμι όπως το λένε στην Κυνουρία.

  106. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    102.https://www.youtube.com/watch?v=rmqnhC6Gj8g

    Τίτλος: » Ζαχαρίας Και Αντζουλίνα »
    Πρώτος Στίχος: » Μια Φορά Κι Έναν Καιρό »
    Σύνθεση: Φακίδης Νάσος
    Στίχοι: Φακίδης Νάσος
    Ερμηνεία: Γενοβέζου Ζοζεφίνα /
    Καρανικόλας Γ. / Φακίδης Νάσος
    Τόπος / Έτος: Αθήνα / 1950
    Δίσκος: Columbia Ελλάδος / DG – 6839 / CG – 2645.
    Χορός / Ρυθμός: Ελαφρό / Φοξ Τροτ

    Μια Φορά Κι Έναν Καιρό,
    Σε Μεγάλο Σπιτικό,
    Καμαριέρης Της Κυρίας,
    Ήταν(ε), Ο Ζαχαρίας
    Και Κο(υ)μάντο Στην Κουζίνα,
    Έκανε, Η Αντζουλίνα,

    Τα Εφτιάξαν(ε) Οι Δυο Τους
    Και (Ε)’περνούσαν Τον Καιρό Τους,
    Μ'(ε) Όρκους Και Φιλιά Και Χάδια,
    (Ε)περνούσαν(ε) Τα Βράδια,
    Τραγουδώντας Στην Κουζίνα,
    Ο Ζαχαριάς Κι Η Αντζουλίνα,

    Στ'(ο) Ορκίζουμ'(ε) Αντζουλίνα Μου, Στην Πρώτη Ευκαιρία,
    Μπράβο, Μπράβο, Μπράβο Ζαχαρία,
    Πως Θα Σε (Ε)’κάνω, Μια Έμορφη Και Μια Τρανή Κυρία,
    Μπράβο, Μπράβο, Μπράβο Ζαχαρία,

    Κι Εγώ, Για (Ε)’σένα(νε) Θ'(α) Αφήσω, Πιάτα Και Κουζίνα,
    Μπράβο, Μπράβο, Μπράβο Αντζουλίνα,
    Και Θα Περνάμε Όμορφα Και Θα Περνάμε Φίνα,
    Μπράβο, Μπράβο, Μπράβο Αντζουλίνα,

    Θα Ζούμ'(ε) Οι Δυο Μας Σ'(ε) Ένα Σπιτάκι
    Και Θα Σκαρώσουμε Κι Ένα Παιδάκι, ( Ουααα ! )

    Αντζουλίνα, Σ'(ε) Αγαπώ,
    Αντζουλίνα, Σε (Ε)’ποθώ,
    Αντζουλίνα, Θα Σε (Ε)’πάρω,
    Με Παπά Και Με Κουμπάρο,

    Μη Φοβάσαι Ζαχαριά, Έχω Και Εγώ Καρδιά
    Μοναχά Βρε Ζαχαρία, Μην Το Μάθει Η Κυρία,

    Όνειρα Και Παραμύθια, (Ε)’γίναν(ε) Λοιπόν, Αλήθεια
    Και (Ε)’παντρεύτηκαν Μια (Η)’μέρα, Κι Έγιν'(ε) Η Αντζουλ(ι)ώ Μητέρα
    Κι Έτσι, (Ε)’φτιάξαν Το Σπιτάκι Και Το Πρώτο Το Παιδάκι,

    (Ε)περάσαν(ε) Τα Χρόνια, Ήρθαν Φτώχιες, Στενοχώ(ρια)ντα,
    (Ε)’γκρίνιαζε Η Αντζουλίνα, Που Δεν Τα Περνούσε Φίνα
    Και (Ε)’ξεσπούσε Με Μανία, Στο Φτωχό Το Ζαχαρία,

    Ανάθεμά Σε Ζαχαριά, Που (Έ)’χασα Την Κουζίνα,
    Σώπα, Σώπα, Σώπα Αντζουλίνα,
    Βρε, Τι Να Σωπάσω Που (Έ)’λεγες Πως, Θα (Εί)’χα Λιμουζίνα,
    Σώπα, Σώπα, Σώπα Αντζουλίνα,

    Σιγά, Σιγά Αντζουλίνα Μου Και Θα (Έ)ρθει, Η Ευκαιρία,
    Πάψε, Πάψε, Πάψε Ζαχαρία,
    Θ'(α) Αλλάξουν(ε) Τα Πράγματα Και Θα Γενείς Κυρία,
    Σκάσε, Βούλωσέ Το Ζαχαρία,

    Παιδάκια Μου (Εί)’πες, Θα Κάνουμ'(ε) Ένα
    Κι Εμείς Σκαρώσαμε, Δέκα Και Ένα, ( Ουααα ! )
    Στα Κομμάτια Ζαχαριά, Δε (Εί)’ν'(αι) Πια Αυτή Δουλειά,
    Στα Κομμάτια Ζαχαρία, Πιο Καλά Ήταν Στην Κυρία

    Αντζουλίνα, Σ'(ε) Αγαπώ,
    Αντζουλίνα, Σε (Ε)’ποθώ,
    Αντζουλίνα, Αντζουλίνα
    Τα (Ε)’περνάμε Οι Δυο Μας, Φίνα._

  107. Γς said

    101:

    κι από δώ:

  108. Ανδρέας said

    Ο ΜΠΕΚΡΟΚΑΝΑΤΑΣ – ΠΕΤΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ
    – Καλησπέρα κύριε, εεε ψιτ έϊ… Πως σε λένε εσένανε;
    – Θανάση
    – Θανάση Στρίγκα σε λένε ή Καβαρδήγιε; Για πιάσε και μισή οκά και φέρε και κανα μεζέ, τι μεζέ έχεις;
    – Άϊ-γωώ αποθύμησα συναγρίδα νερόβραστη και αυγά τηγανητά με το βούτυρο φτιαχτά
    κι ένα κοριτσάκι καμιά εξηνταριά χρονών να μας κερνάει κι εμείς να κουτσοπίνουμε
    – Εις υγείαν του μπάρμπα Πέτρου του μπεκρή του ταβερνογυριστή που δεν άφησε στη ζήση του βιδάνιο κρασάκι μα ούτε κατοσταράκι
    – Χορός: Κύριε δωσ’ κρασί, κύριε δωσ’ κρασί, κύριε δωσ’ κρασί
    – Αιωνία σου η μνήμη μπεκρή μου και ταβερνογυριστή μου όπου ποτέ δεν έβαλες στο στόμα σου νεράκι μπεκρή μου
    κατά την οδόν της σκάλας και του ποτηρίου
    – Σώσων ημάς ο διπλανός μας ο ψωμάς με τα γκρήματα του
    που δεν έκανε τις προσφορές μεγάλες
    ‘Ω μπεκρήδες ευλογείτε, ταβερνιάρηδες υμνείτε κρασί υπερυψούται εις πάντας τους αιώνας
    Εις πάντας, εις πάντας τις ταβέρνες δηλαδή… (δυσανάγνωστο)
    Μη τους χάσει… (δυσανάγνωστο)
    Είχες κι άλλα ελαττώματα μπεκρή μου και ταβερνογυριστή μου
    έπαιρνες δανεικά κι αγύριστα μπεκρή μου
    είχες φίλους τους λαντζέρηδες κι έπαιρνες τα κόκκαλα τα πέρναγες δεύτερο χεράκι κι έτσι μας παράστενες τον πουλών τοις μετρητοίς
    – Χορός: Κύριε δωσ’ κρασί, κύριε δωσ’ κρασί, κύριε δωσ’ κρασί
    – Καληνύχτα κύριε Θανάση
    – Καληνύχτα, να πας σπίτι σου…

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Νικοκύρη,το μεσημέρι Στοκόκκινο, στην εκπομπή του Π.Μεθενίτη «Από πού κρατά η σκούφια των Ελλήνων» αναφέρθηκε εδάφιο του Ισοκράτη-σε μετάφραση του συγγραφέα Νίκου Σαραντάκου.
    http://www.stokokkino.gr/article/1000000000028956/Apo-pou-krata-i-skoufia-ton-Ellinonrn
    Στο 36:53

  110. Ανδρέας said

    Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΜΑΓΚΑ, 1931, ΠΕΤΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ


    Κωμικόν άσμα. Σύνθεση του Γώργου Καμβύση. Ερμηνεύει ο Πέτρος Κυριακός. Ηχογραφήθηκε το 1931. Δίσκος Pathe Γαλλίας X-80236. Την ίδια χρονιά ηχογραφήθηκε και με τον Γώργο Καμβύση, με τίτλο “Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΧΑΣΙΚΛΗ” . Πληροφορίες για την ηχογράφηφη και στη σελίδα rebetiko.sealabs.net.
    I diathiki tou manga, Giorgos Kamvisis, Petros Kiriakos

    Άντε, ρε, σαν πεθάνεις, σαν πεθάνεις
    άντε, ρε, το λουλά τι θα τον κάνεις

    -Μπα που να φας τη γλώσσα σου στιφάδο!
    Ποιος θα πεθάνει, ρε κουνουπίδα;
    -Εσύ, ρε γεροντόμαγκα! Πόσα χρόνια θα ζήσεις;
    Τρακόσα; Σαν τα κοράκια;
    -Kαι σαν τα κοράκια και σαν τους ελέφαντες!
    Δεκαπέντε μελeούνια χρόνια!
    -Ρε, όσα χρόνια κι αν ζήσεις, κάποτε θα ’ρθει ο Χάρος
    και θα σου πει: Τι χαμπάρια μάστορα;
    -Ρε, ήρθε μια βολά, ρε!
    -Πότε;
    -Τότε που μ’ είχανε χτυπήσει μπαμπέσικα με το
    μυδραλιοβόλο
    κι είχα φάει εβδομήντα εφτάμισι σφαίρες!
    -Κατέβασε τις σφαίρες, μάγκα!
    -Δε μπορώ, μωρέ φίλε, πάει με το δολάριο!
    Εβδομήντα εφτάμισι και μισό!
    -Καλά!
    -Μου ’λεγε λοιπόν πως μ’ ήθελε ο πρόεδρας
    της Παραδείσου
    γιατί πήγανε κάτι ψευτονταήδες από την Κόλαση
    και ζητάγανε πόντους.
    Ζήταγε να με πιάσει κορόιδα! Ποιόνε;
    Εμένανε! Τον αρχίζω, ρε φίλε, με τη μαγκούρα
    κι έκοψε ρόδα μυρωμένα!
    Τώρα φοβάμαι μη μου τη σκάσει στον ύπνο!
    Και γι’ αυτό θέλω να απαγορεύσω τη διαθήκη μου,
    σε ποιόνε αφήνω τα συμπράγκαλα.

    Λοιπόν, βλάμη, στο Βαγγελάκη της μαμής αφήνω:

    Το λουλά με τη νταμίρα
    που μου χάρισε μια χήρα

    να τραβάει, να μαστουριάζει
    να μεθάει, να τα σπάζει

    κι έτσι τον κόσμο όλονε
    να βλέπει σα μυρμήγκι

    και ας πονάει, βλάμη μου
    το κλούβιο του μελίγκι

    κι έχω κι άλλα για ν’ αφήσω
    μα δεν ξέρω πώς ν’ αρχίσω

    τώρα θε να σταματήσω
    πάρ’ τα όλα σαν ψοφήσω

    -Στο Νότη τον τρελό, που δουλεύει στο καπνοκοπτήριο,
    αδερφέ μου, άκουσε τι αφήνω:

    Δώσ’ του το μπαγλαμαδάκι
    να βαράει ζεμπεκάκι

    να χορεύουν τα ντερβίσα
    σαν φουμάρουν τα χασίσα

    και όταν θε ν’ αρχίζετε
    ρ’ εσείς, τα ζορικλίκια

    εμένα να θυμόσαστε
    με τα τσαμπουκαλίκια

    κι έχω κι άλλα για ν’ αφήσω
    μα δεν ξέρω πώς ν’ αρχίσω

    τώρα θε να σταματήσω
    πάρ’ τα όλα σαν ψοφήσω

    -Ωπ, ώπα, ωπ, ωχ, ντερβίσια μου!

  111. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    87-94: Για τον Υμνούμενο έχουμε άρθρο
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/11/ymnoumenos/

    109 Μερσί!

  112. Ανδρέας said

    ααα ωραία και δεν το’χα δει
    να τα μεταφέρουμε εκεί τα σχόλια να σβηστούν από δω τι λες Νικοκύρη;

  113. Ευάγγελος said

    Επιβεβαιώνω ότι και στη Χίο το βουλώ το λένε με την έννοια του γκρεμίζω.Φαίνεται ότι έτσι είναι διαδεδομένο σ όλο το Αιγαίο.

  114. Ανδρέας said

    106
    Ωραία η Αντζουλίνα έχει πολύ πλάκα αυτή σειρά.
    Και το λάσο 🙂

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πίνω κρασί και δε μεθώ
    ρακή και δε με πιάνει
    μόνο το μπρούσκο του σεβντά
    στην όρεξη με βγάνει

  116. sarant said

    112 Δεν είναι τόσο απλό, οπότε ας το αφήσουμε έτσι

  117. κουτρούφι said

    Όπως λένε ο ΓιώργοςΜ για τη Νάξο, η Έφη Έφη για την Κρήτη, και ο Δημήτρης Μαρτίνος για τα Θερμιά, το «βουλώ» (το λ εκφέρεται διπλά) στη Σίφνο έχει (κυρίως) την έννοια του «γκρεμίζω». Υπάρχουν και αρκετά παράγωγα: «Βούλισμα» και «βουλισμένα» σημαίνει ερειπιώδες κτίσμα. Ο πιο διαδεδομένος σχετικός όρος είναι η «βουλίστρια» που σημαίνει το γκρεμισμένο κομμάτι της ξερολιθιάς σε ένα αγρόκτημα. Άντε να την ανεβάσεις απάνω μια βουλίστρια. Και κόπος και χρήμα. Υπάρχει και μεταφορική χρήση. «Βουλίσματα» ή/και «βουλίστριες» έχουμε όταν χαλάσει κάποιος δεσμός, αρραβώνας ή γάμος.

    #115,
    Εφη:
    Έχω μια θάλασσα κρασί στη ζήση μου πιωμένο
    κι όταν πεθάνω θα με βρει ο χάρος μεθυσμένο
    (μαντινάδα από Κρητικό λυράρη)

  118. Corto said

    Τώρα κατάφερα να δω τα απογευματινά σχόλια.

    59 (Γιάννης Ιατρού): Ευχαριστώ πολύ!

    71 (Sarant):
    Προφανώς το παρατράβηξα λίγο με τον χαρακτηρισμό ρεμπέτης, ωστόσο είναι ο Παναγιώτης Κουνάδης αυτός που κάνει ιδιαίτερη μνεία στον Χριστόπουλο στα πλαίσια της ιστορίας του αστικού λαϊκού τραγουδιού. Βεβαίως ήταν λόγιος – άρα όχι ρεμπέτης- παραταύτα έπαιζε ταμπουρά, δηλαδή μπουζούκι.
    Μια σχετικώς αφανής σελίδα της ιστορίας του νεότερου ελληνικού πολιτισμού έχει να κάνει με το περιβάλλον της Βλαχομολδαυίας κατά τον 19ο αιώνα. Ας μην ξεχνάμε για παράδειγμα ότι μόλις τρία χρόνια μετά τον θάνατο του Χριστόφιλου, το 1850 γεννιέται στο Γαλάτσι ο Γιάγκος Βλάχος ή Γιοβανίκας (μάλλον μυτιληνιός στην καταγωγή), ένας από τους θεμελιωτές του λεγόμενου σμυρναίικου ρεμπέτικου. Εξάλλου ο βλάχικος χασάπικος όπως και οι χόρες δεν έλλειψαν ποτέ από το ρεπερτόριο του ελληνικού αστικού τραγουδιού.

  119. Corto said

    77, 79, 80, 93 κλπ (περί Ρομάντσου):

    Για την σειρά «από την ζωή των βαρελοφρόνων» δημοσιευόταν εκ περιτροπής ανά εβδομάδα μία γελοιογραφία του Χριστοδούλου και μία του Κώστα Βλάχου (ανά εβδομάδα).

  120. Corto said

    118: διόρθωση
    μετά τον θάνατο του Χριστόπουλου

  121. Υαλτις said

    Αυτό που μου είπες πριν,αύριο να το θυμηθείς

  122. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    εμπνευσθείς από την φράσιν του ελληνοψύχου Βολταίρου «μαθαίνουμε ευκολώτερα ξένες γλώσσες, αρχίζοντας από τις κακόφημες λέξεις», ηθέλησα να κάμω εν «crash – test» εις το Χρηστικόν της Ακαδημίας εν σχέσει με το Λεξικόν Μπαμπινιώτου, κατέφυγα εις την σύγκρισιν των μέχρι στιγμής (γράμματα Α έως Ε) κακοφήμων λημμάτων. Σάς διαβεβαιώ ότι το Μπαμπινιώτειον Λεξικόν είναι κλάσεις ανώτερον από το Χρηστικόν της Ακαδημίας και αυτό οφείλεται 100% εις τον χριστιανούλην Χαραλαμπάκην που επεμελήθη το Χρηστικόν.

    Επιτρέψατέ μοι να αναρτήσω ενταύθα την σύγκρισιν του λήμματος «αυνανισμός». Η υπεροχή του ελληνοψύχου Μπαμπινιώτου έναντι του χριστιανούλη Χαραλαμπάκη είναι συντριπτική.

    Μετά τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

    ΥΓ: Όσον διά το σχόλιον 53 του κ. Ιατρού που επιχαίρει διά τας χθεσινάς συντριπτικάς νίκας του γερο-Μπέρνι εν Ουασιγκτώνι, Αλάσκα και Χαβάη, ημείς οι Τραμβικοί πανηγυρίζομε πολύ περισσότερον: Αν οι Δημοκρατικοί κάμουν το λάθος και δώκουν το χρίσμα εις τον Εβραιο-μπολσεβίκον Σώντερς, ο Ντόναλδ θα γίνη Πλανητάρχης τον Νοέμβριον δι’ απλού περιπάτου…

  123. Δεν ξέρω αν τόπατε αλλά το «βουλάει» σημαίνει και απλώς «βουλιάζει». Π.χ. για βαρύτιμα χαλιά, όπου βουλάει το πέλμα…

  124. Corto said

    108 κλπ (Ανδρέας):

    Στο επιθεωρησιακό νούμερο ο Πρόεδρος των μπεκρήδων
    με τον Πέτρο Κυριακό περιλαμβάνεται μία από τις τολμηρότερες θεατρικές ατάκες που κυκλοφόρησαν ποτέ. Υποθέτω ότι θα κυκλοφόρησε την περίοδο που είχε ατονήσει η λογοκρισία.

    – Επειδή λοιπόν δεν έχουνε ρετσίνα γιοματάρι στην Αμερική, παίρνω τα βαρέλια μαζί μου.
    -Δεν μπορείτε να τα πάρετε μαζί σας.
    -Τότε και ‘γω θα διαμαρτυρηθώ σε όλους τους σοφούς και τους εφευρέτες της Αμερικής ως πρόεδρος του Ο.Η.Μ.Ε.
    – Και τι ‘ναι αυτοί οι Ο.Η.Μ.Ε.;
    – Αυτός είναι ο Οργανισμός Ηνωμένων Μπεκρήδων Ελλάδος -και γω είμαι ο πρόεδρος.
    – Ώστε έχετε και σωματείο μπεκρήδων;
    – Από σωματεία στην Ελλάδα, άλλο τίποτα. Αφού φτιάξανε σωματείον οι πλουτίσαντες στην Κατοχή.

  125. κουτρούφι said

    Με το συμπάθειο δηλαδής (αγαπητέ Ανδρέα), αλλά κατά τη γνώμη μου τα επιθεωρησιακά με τον Κυριακό δεν ταιριάζουν στο πνεύμα του Χριστόπουλου. Αυτά νομίζω ότι προσπαθούν να διακωμωδήσουν και να χλευάσουν τον κόσμο της μαγκιάς της περιόδου 20-30. Το ότι ο Μάρκος και ο Μπάτης συμμετείχαν σε κάποιες ηχογραφήσεις νομίζω ότι έγινε επειδή μάλλον κολακεύτηκαν παρά ότι νοιώθανε ότι τους δουλεύανε (δεν το έχω ψάξει για να είμαι ειλικρινής, μπορεί να κάνω λάθος).
    Ο Χριστόπουλος πάλε, φαίνεται ότι είχε νταλκάδες που τους έπνιγε στο κρασί, αλλά τους εξέφραζε στο πνεύμα π.χ. του «εγώ θα κόψω το κρασί» (150 χρόνια μετά) το οποίο ανήκει στο ελαφρό τραγούδι και στο κανταδόρικο της Πλάκας και όχι στο Πειραιώτικο ρεμπέτικο του τύπου «μόλις μπουκάρω στον τεκέ».

    Πώς και κανένας δεν συνέδεσε το «αν πεθάνω να πεθάνω στο ποτήρι/φιλάκια/βιβλίο μου απάνω» με τον ύμνο του Πυροβολικου «να πεθάνω, να πεθάνω στο κανόνι μου απάνω»;

  126. Corto said

    125: Πολύ σωστά. Τα επιθεωρησιακά νούμερα του Πετράν είναι αυτό ακριβώς, διακωμώδηση της μαγκιάς. Εξάλλου πολλά από αυτά δεν έχουν καμία αναφορά σε μπεκρήδες, αλλά σε άλλους λαϊκούς τύπους (πχ. η έφοδος στον τεκέ, ή το λεξικό και η γραμματική του μάγκα, η ψευτομηχανή κλπ).

    Για την συνεργασία Μάρκου, Μπάτη και Πετράν στην «έφοδο στον τεκέ» λέει ο Κουνάδης τα εξής:

    «Το ενδιαφέρον έγκειται στο γεγονός ότι την ίδια ημέρα βρισκόταν στον χώρο της ηχογράφησης ο Μάρκος Βαμβακάρης, μαζί με τον Γιώργο Μπάτη, για να ηχογραφήσει τα τραγούδια του «Όταν πίνω τουμπεκάκι» και «Μάρκος ο Συριανός». Έτσι ύστερα από πρόσκληση του Πέτρου Κυριακού έλαβαν φιλικά μέρος και στην ηχογράφηση αυτή.
    Φαίνεται ότι από εκεί ξεκίνησε και η μακροχρόνια φιλία του Πέτρου Κυριακού με τον Μάρκο Βαμβακάρη.»

    Πάντως ρεμπέτικα εξυμνητικά του κρασιού ως γνωστόν υπάρχουν πολλά -έστω και με λίγη δόση αυτοσαρκασμού ή απολογίας. Θεωρώ ότι το ανώτερο από στιχουργικής απόψεως είναι το περίφημο «το κρασί είν’ η ζωή μου» του Γρηγόρη Ασίκη:

    Μπέκρο όλοι με φωνάζουν/ θέλουν να διασκεδάζουν
    μα εγώ ψιλή δεν δίνω/ κι όπου βρίσκω θα τα πίνω.

    Ρεφρέν:
    Το κρασί είναι η ζωή μου/ βάζει αίμα στο κορμί μου
    με δυο τάληρα παιδιά μου/ κάνω μπόμπα (ή μπάλα) την κοιλιά μου.

    Το μεθύσι είναι πλούτη/ μέσα στη ζωή ετούτη.
    Ντέρτι, χρέη δεν θυμάμαι/ κι έτσι ήσυχος κοιμάμαι.

    Μπύρα, ουίσκυ και σαμπάνιες/ δεν είναι για μας τους μάγκες,
    μόνον δυο έχουν τη χάρη/ κοκορέτσι – κατοστάρι.

  127. Corto said

    Και ένα σχόλιο για τον Κουκουζέλη (για τον οποίον ο θρύλος λέει ότι όταν έψελνε, τα ζώα έπαυαν να βόσκουν και στέκονταν μαγεμένα για να τον ακούσουν):

    Έχει κάποιο λεξιλογικό ενδιαφέρον το όνομά του, γιατί το ετυμολογούν είτε από το «κουκουτζέλον», που σημαίνει κουκούτσι, είτε από τα κουκιά και τα ζέλια (= μπιζέλια), που έτρωγε όντας πολύ φτωχός.

  128. κουτρούφι said

    126. Και βεβαίως αυτό:

    όπου, όπως και στο δικό σου παράδειγμα, χρησιμοποιούνται λέξεις του χώρου χωρίς ίχνος διάθεσης σαχλαμαρισμού όπως γίνεται στα επιθεωρησιακά.

  129. Corto said

    128: Ή επίσης η διασκευή του «εμένα δεν με μέλει», από τον Μάτσα και τον Περιστέρη: Στης Πλάκας τα στενάκια

    όπου ακούγεται η προσφώνηση «γεια σου Ρούκουνα μπεκρή! Να ζήσουν οι μπεκρήδες!»

  130. κουτρούφι said

    129. Δώσε πόνο Corto. Μεράκλωσα:

    (τα παραδείγματά μας δεν ανήκουν στην οικογένεια των μπουζουκομπαγλαμάδων αλλά θεωρούνται ρεμπέτικα)

  131. Ανδρέας said


    Κουτρούφι μη σε ξενίζει το ύφος οι ίδιοι είναι και σε αυτά αλλά και σε τέτοια
    Κυριακός Καμβύσης-Τους μπεκρήδες αν δικάσουνε

  132. gpoint said

    Εδώ θα βάζανε τον Παππά !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Αλλο οι ερυθρόλευκοι της Ισπανίας κι άλλο οι λιμανίσιοι…
    Η Κ15 του ΠΑΟΚ θα αντιμετωπίσει την αντίστοιχη ομάδα της Ατλέτικο Μαδρίτης, στον αυριανό τελικό του τουρνουά «We Love Football» με διαιτητή, τον σπουδαίο, Νίκολα Ριτσόλι!
    Για τον Ριτσόλι τα λόγια είναι περιττά και η επιλογή του να σφυρίξει τον αυριανό τελικό, δείχνει και το επίπεδο της διοργάνωσης. Πρόκειται για τον διαιτητή, ο οποίος ψηφίζεται τα πέντε τελευταία χρόνια, ως ο καλύτερος της Ιταλίας, έχει σφυρίξει στον τελικό του Champions League το 2013 και στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου το 2014 κι έχει τεράστια εμπειρία από μεγάλα παιχνίδια.

  133. sarant said

    125 τέλος Σωστή παρατήρηση

  134. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    125. 126. Συμφωνῶ. Δὲν εἶναι μόνον ὁ Πέτρος Κυριακὸς ποὺ διακωμωδεῖ τὰ ρεμπέτικα. Ὁ ἴδιος ὁ Μάτσας μὲ τὸν Περιστέρη, ἀπὸ τοὺς πρωτοπόρους τῆς ρεμπέτικης δισκογραφίας, τὸ κάνουν ἐμμέσως στὸ παρακάτω γιαλαντζὴ χασικλήδικο «Ὁ Σταύρακας μέσ’ στὸν τεκὲ».

    Ὅπως φαίνεται τὸ εἶδος «πούλαγε» καὶ γι’ αὐτὸ οἱ προαναφερθέντες τό ‘καναν «φολκλὸρ» ἀπὸ τότε.

  135. sarant said

    134 Και πριν/εκτός απο τα δήθεν ρεμπέτικα υπήρχαν τα δήθεν βλάμικα π.χ. στις ευθυμες στήλες των λαϊκών περιοδικών και στις επιθεωρήσεις.

  136. Corto said

    135, 134 κλπ:
    Στον Καραγκιόζη τυποποιήθηκε αυτή η σάτιρα του ψευτόμαγκα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: