Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Φώναξε τα παιδιά (εις μνήμην Σάββα Παύλου)

Posted by sarant στο 10 Απριλίου, 2016


savpavΤο ιστολόγιο θέλει σήμερα να τιμήσει τη μνήμη του Σάββα Παύλου (1951-2016), που πέθανε την Τρίτη που μας πέρασε στη Λευκωσία, νικημένος από τον καρκίνο στα 65 του χρόνια. Ο Σάββας Παύλου ήταν φιλόλογος, γεννημένος στη Λευκωσία, με καταγωγή από την Κοκκινοτριμιθιά, όπου και κηδεύτηκε, γι’ αυτό και ένα του ψευδώνυμο ήταν Ερυθροτερμινθεύς. Ήταν μελετητής του Σεφέρη, έγραψε διηγήματα και ποιήματα, μελέτες και δοκίμια, επιφυλλίδες και φιλολογικά σημειώματα -βιογραφικά και εργογραφικά του στοιχεία βρίσκετε εδώ.

Δεν έτυχε να τον γνωρίσω από κοντά -η Κύπρος κείται μακράν- αλλά είχαμε ηλεκτρονική γνωριμία, μια και ήταν ένας από τους εκδότες του καλού φιλολογικού περιοδικού Μικροφιλολογικά που εκδίδεται δυο φορές το χρόνο στην Λευκωσία, με το οποίο συνεργάζομαι.

Eίχαμε ανταλλάξει κάποια βιβλία, και ένα παλιότερο (σχεδόν προ πενταετίας!) άρθρο του ιστολογίου πήρε αφορμή από δικό του κείμενο. Σε πολλά δεν συμφωνούσαμε, πολιτικά ας πούμε, αλλά υπήρχε αμοιβαία εκτίμηση. Πριν από 3-4 χρόνια, μού έστειλε ένα κείμενό του για ένα θέμα φιλολογικό-λαογραφικό, που, κατά σύμπτωση, το ερευνούσα κι εγώ και μου ζητούσε τη γνώμη μου. Του έστειλα κάποια στοιχεία που είχα βρει, και του πρότεινα να φτιάξουμε ένα άρθρο μαζί. Όχι, μου λέει, φτιάξε το εσύ, τα πιο πολλά εσύ τα βρήκες. Με τούτα και με κείνα, το αμέλησα (αν και δεν το ξέχασα) -και τώρα το χρωστάω. Θα φροντίσω να ξοφλήσω αυτό το χρέος.

Το διήγημα που θα παρουσιάσω σήμερα, «Φώναξε τα παιδιά», είναι παρμένο από την τελευταία του συλλογή διηγημάτων που έχει τον ίδιο τίτλο και κυκλοφόρησε πέρυσι. Το βιβλίο το είχα αγοράσει πριν από δυο τρεις μήνες από το Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο και μάλιστα λογάριαζα μια απο αυτές τις Κυριακές να παρουσιάσω ένα άλλο διήγημά του, που έχει γλωσσικό ενδιαφέρον, παιχνιδιάρικο, τα «Επικίνδυνα υποκοριστικά». Ωστόσο, θα το αφήσω για μιαν άλλη φορά, διότι είναι αταίριαστο για αποχαιρετιστήριο, ενώ τούτο εδώ ταιριάζει απόλυτα -θα έλεγε κανείς πως είναι γραμμένο με αυτό τον σκοπό κατά νου.

Είναι γραμμένο επίσης, όπως μας λέει ο υπότιτλος, «με τον τρόπο του Γιώργου Ιωάννου», αφηγείται δηλαδή ιστορίες από τη ζωή του με χαλαρό αλλά υπαρκτόν ειρμό -αγαπημένος αφηγηματικός τρόπος, έχω γράψει κι εγώ έτσι.

Να πούμε ακόμα πως ο τίτλος, όπως εξηγεί άλλωστε και ο Σάββας, είναι παρμένος από στίχο του Σεφέρη:

φώναξε τα παιδιά να μαζέψουν τη στάχτη
και να τη σπείρουν.
Ό,τι πέρασε πέρασε σωστά.

Όλο το ποίημα, εδώ.

Ας αποχαιρετήσουμε τον Σάββα Παύλου.

 

Φώναξε τα παιδιά

                                                         Με τον τρόπο του Γιώργου Ιωάννου

Μ’ αρέσει η νεκρώσιμος ακολουθία της ορθοδόξου ημών εκ­κλησίας. Δεν ξέρω τι λένε οι άλλοι όταν θάβουν τους δικούς τους, οι καθολικοί να πούμε, αν όμως λένε κάτι διαφορετικό, είμαι έτοιμος να ομόσω εναντίον του παπισμού ξανά, γιατί αυτά είναι σοβαρά πράματα. Και να δείτε τότε που θ’ ανασύ­ρω και το θέμα του «φιλιόκβε» αλλά και τόσα άλλα. Είναι και που δεν μ’ αρέσουν αυτές οι νερουλιασμένες μουσικές από εκ­κλησιαστικό όργανο, που είδα στις κηδείες των καθολικών. Στο σινεμά, εννοείται, γιατί εγώ δεν πατώ στις εκκλησίες τους. Kι ας λένε μερικοί φίλοι ότι πήγαν, είδαν κι άκουσαν, και δήθεν ότι. Έχουν κάτι το σιροπιαστό αυτές οι μουσικές τους, εμάς είναι μόνο φωνή, ψαλμωδία καίρια. Κι ύστερα, τόσοι θάφτηκαν γρήγορα-γρήγορα στους πολέμους ή στα πέλαγα σε καραβόπανο τυλιγμένοι, σε νησιά ναυαγών και σ’ ερημιές, κυνηγημένοι φυγάδες και ληστές. Όταν τους θάβουν οι δικοί μας, σκέφτομαι ότι και σ’ αυτές τις έκτακτες καταστάσεις θα λυτρώνονται, γιατί έκαναν αυτό που έπρεπε, τρεις ψαλμωδίες και στο χώμα, οι άλλοι θα νιώθουν σίγουρα λειψά, θα σκέφτονται που’ναι το όργανο να παίξει.

Με συγκινεί που η εκκλησία μας θάβει, με τα ίδια λόγια νή­πια και υπέργηρους, βασιλιάδες και ζητιάνους, ξεσηκώνει τα παλιά μου κοινωνιστικά φρονήματα αυτή η δημοκρατία του θανάτου, κυρίως όμως είναι και το αισθητικό αποτέλεσμα που έχει επιτευχθεί, τόσο σπουδαίο που δεν πιστεύω ότι το έργο αυτό είναι μόνο του Ιωάννη Δαμασκηνού, όπως καταγράφουν οι εγκυκλοπαίδειες και τ’ άλλα έργα αναφοράς. Δεν γίνεται ένας άνθρωπος να ενσωμάτωσε όλη αυτήν τη σοφία, να εξέφρασε τόσες συλλογικές ανάγκες γύρω απ’ το κυριότερο και το μόνιμο της παντοτινής φυγής.

Σκέφτομαι ότι η νεκρώσιμη ακολουθία φτιάχτηκε σιγά-σιγά, όπως τα δημοτικά μας τραγούδια. Κάποιος, ίσως πρώτος ο Δαμασκηνός που λέγαμε, πήρε κάτι απ’ τα παλιά, τα ειδωλολατρικά των Ελλήνων κι απ’ όλο αυτό εδώ το κράμα της Ανα­τολής, πρόσθεσε κι άλλα απ’ τη νέα θρησκεία και με τον καιρό, με λογιοσύνη αλλά και μ’ αυθορμητισμό, από κηδεία σε κη­δεία, από τόπο σε τόπο κι από παπά σε παπά, προσθέτοντας κι αφαιρώντας, δοκιμάζοντας και βλέποντας αντιδράσεις, των ζωντανών φυσικά, έγινε ύστερ’ από αιώνες αυτό το άσμα ασμάτων για τον θάνατο.

Κι ας μην πάρει κάποιον ο οίστρος του ενάντια στα είδωλα, έτσι ετεροχρονισμένα σαν μερικούς ανόητους χριστιανούς που σπάζανε ελληνικά αγάλματα, ενώ η μάχη είχε κριθεί αιώνες πριν υπέρ της νέας θρησκείας, και με βρει και βλάσφημο,για­τί θα τον βγάλω αγράμματο και στενοκέφαλο. Με τέτοιο τρό­πο κινήθηκε κι ένας παπάς κοντινός μου, στο γυμνάσιο μαζί, και στη φιλολογία αργότερα στο πρώτο έτος, τα παράτησε ύστερα για τη Θεολογική σχολή, χάθηκε απ’ την παρέα δέκα χρόνια και μας εμφανίστηκε παπάς.

Εκεί στη σχολή έμαθε ότι στην κηδεία το σπάσιμο του πή­λινου αγγείου πάνω απ’ τον τάφο είναι παλιό ειδωλολατρικό έθιμο και σαν φανατικός νεοφώτιστος το έδεσε μέσα του να το εξαλείψει. Στην περιοχή του που τον βάλανε παπά, στην πρώ­τη του κηδεία τ’ απαγόρεψε. Όρμησε πάνω του όλο το χωριό, κάτι ορεσίβιοι της Πιτσιλιάς, παρ’ ολίγον ν’ αρπάξουν φτυάρια κι αξίνες της ταφής. Εμείς έτσι θάβουμε τους πεθαμένους μας από πάππου προς πάππο, δεν θα μας πεις εσύ τι πρέπει να κάνουμε. Έγινε, λοιπόν, κι αυτή η κηδεία όπως έπρεπε, κι ο ίδιος δεν εμφάνισε ξανά αυτή τη ματαιοδοξία.

Τα ίδια και μ’ έναν πρωτοσύγκελο, γραμματέα της Μητρό­πολης Πάφου,τον πάτερ Ανθέμιο, δύστροπο γνωστό. Μου τα διηγιόταν ο πατέρας του Στέφανου, επάγγελμα κηροποιός, ο γιος του ήτανε συμμαθητής του Άρη, του δικού μου. Είχαμε πάει τα παιδιά στη θάλασσα κι εκεί στις ομπρέλες ξεμείναμε οι μεγάλοι. Όπως τον έτριβε η γυναίκα του διάφορα αντιηλιακά, άρχισε τις γνωστές ιστορίες, οι δυσκολίες όταν κάποιος ανα­λαμβάνει μια παλιά κι ετοιμόρροπη οικογενειακή επιχείρηση.

Μόλις πήγε στην Πάφο να δει πελάτες και καταστήματα, τον κάλεσε ο πανοσιολογιότατος στη Μητρόπολη. Συλλυπητήρια του είπε για τον πατέρα του, ήταν καλός ο μακαρίτης, όμως είχε κάποια πείσματα και παραξενιές. Εσύ τώρα ξεκι­νάς, του τόνισε, πρέπει να συνεργαστούμε καλά. Και του υπέδειξε φορτικά ότι πρέπει να σταματήσει να φέρνει στα καταστήματα της πόλης κέρινα άκρα, ποδόχερα και κεφαλές. Είναι ειδωλολατρικά, του είπε, έτσι έκαναν και αυτοί οι χαμένοι, έπαιρναν στους ναούς τους τέτοια τάματα, μαρμάρινα.

Τι να κάνω σκέφτηκε, η Μητρόπολη είναι ο καλύτερος πε­λάτης μου, παίρνει πάνω απ’ το μισό των κεριών και των λα­μπάδων. Σταμάτησε,λοιπόν, αλλά την επόμενη φορά που επισκέρέφτηκε τους κηροπώλες του στην Πάφο δεν τον θέλαν, είχαν στα καταστήματά τους τέτοια τάματα καινούργια κι ακόμη κεριά από άλλον. Έτρεξε στη Μητρόπολη, βρήκε τον γραμματέα οργισμένος. Χωρίς τάματα δεν παίρνουν ούτε κεριά και δεν θα πεινάσει το σπίτι μου για χατίρι σου, του φώναξε. Δεν του ξανάπε από τότε τίποτε.

Έτσι, λοιπόν, παλιά και καινούργια συνταιριάσανε. Και γιατί όχι, δικοί μας ήτανε, στον ίδιο τόπο, κι αυτοί Θεό ψάχνα­νε. Οι χριστιανοί που αναλάβανε μετά, κόψανε λοιπόν κάθε ξύγκι, δεν έχουν τίποτε περιττό οι ψαλμωδίες της ταφής, να μην πω ότι παρακόψανε κι απ’ το ψαχνό. Όμως, τελευταία, πηγαίνοντας τακτικά στις κηδείες, σιγά-σιγά νιώθω πως κάτι πρέπει να προστεθεί, όπως εμπλουτίζανε και προσθέτανε με τον καιρό και στα παλιά μας τραγούδια. Κι ενώ ακούω με θαυμασμό και κατάνυξη το «μετά πνευμάτων δικαίων τετελειωμένων» και «ένθα απέδρα οδύνη, λύπη και στεναγμός», ακόμη το κεντρομόλο «παραδείσου πάλιν ποιών πολίτην με», σταματώ κι αναλογίζομαι εκεί που λέει πως είδε τα κόκαλα των πεθαμένων κι αναρωτιέται: ποιος είναι βασιλεύς ή στρα­τιώτης, πλούσιος ή πένης, δίκαιος ή αμαρτωλός; Ακόμη και σήμερα, αυτό το τελευταίο μου φαίνεται απίστευτο που το διαλαλεί η εκκλησία. Θα περίμενες μια διάκριση, κάτι που να ξεχωρίζει δίκαιους και χαμένους.

Είμαι σίγουρος ότι, αν έβαζες σήμερα όλους τους λογοτέ­χνες που εκκλησιάζονται να γράψουν μερικούς στίχους για κό­καλα δικαίων και αμαρτωλών, θα ξεχώριζαν τα πρώτα, θα τό­νιζαν ότι αυτά άγιασαν, ξεχύνεται από μέσα τους μια ευωδία, κι αναβρύζει μύρο.

Δεν τα καταδέχεται αυτά η νεκρώσιμος ακολουθία της Εκκλη­σίας μας, της ορθοδόξου Εκκλησίας, εννοείται. Τίποτα, λέει, όλα εκεί, στην ισοπέδωση του κάτω κόσμου, βρόμα και δυσω­δία. Έτσι χαστουκίζουν οι ψαλμωδίες της ταφής. Δεν σου δί­νουν γλυκερές ψευδαισθήσεις, κάθε λίγο υπάρχει ένα χτύπημα ρεαλισμού, αλλά μετά ακολουθεί η παραμυθία, «ζωή ατελεύ­τητος» και «εν γλυκασμώ ωραιότητος Ιησού». Χαστούκι και παρηγοριά. Εκεί, λοιπόν, στη σκηνή με τα κόκαλα, σκέφτομαι ότι πρέπει να προστεθεί και κάτι άλλο: Αυτούς κανείς δεν τους θυμάται. Καλύτερα, με τον τρόπο τον πρέποντα: Τίς εστιν μιμνησκόμενος και τίς λησμονηθείς;

Τέρμα τα ψέματα. Αν πεθάνεις, μόνο η μάνα σου σε θυμά­ται, η πύρινη μνήμη της μάνας, όπως έλεγε κι ο Χάκκας σ’ αυ­τές τις μελέτες θανάτου που έκανε παρατηρώντας τον εαυτό του και τους άλλους στις πτέρυγες των καρκινοπαθών. Όταν βλέπαμε τις ματαιοδοξίες τις ανθρώπινες των Αθηναίων, κο­ροϊδεύαμε με τον Μάρκοβιτς ότι κι αυτός θα πάει «μισός μέσα στο πορτ μπαγκάζ του ταξί και μισός έξω». Ήμασταν φοιτη­τές τότε που διαβάζαμε εμμανώς Σκαρίμπα και πρωταγγίζαμε Γιώργο Ιωάννου και τον συγγραφέα του «Μπιντέ», που το ‘γραψε αυτό για έναν παπά, για τον παπα-Θανάση, χωρίον Χαλκιάδες Άρτης. Κι όταν βλέπαμε μια τέτοια μεταφορά, με το φέρετρο στο μισάνοιχτο στόμα του πορτ-μπαγκάζ, λέγαμε εν χορώ: Όπως το είπε ο Χάκκας «μισός μέσα μισός έξω». Όταν φέραν τη μάνα μου στο φέρετρο με το ταξί απ’ το νοσο­κομείο όπου τέλειωσε, σκέφτηκα πως κάποιος που διάβασε Χάκκα θα το ’χε πει κι αυτός στη διαδρομή κι ένιωσα την πί­κρα της διάστασης: ζωή και γραψίμια, έβρισα τις φιλολογικές μου υπογραμμίσεις.

Εκεί στην ταφή ένιωθα ότι μαζί της έθαβα πια και τόσα άλ­λα κι όμως μια αίσθηση ελευθερίας αναρρίπιζε τον αέρα. Φτάνοντας πίσω στην Κύπρο ήταν η μόνη αγκύλωση που είχα, μην κάνω κάτι και πληγωθεί. Τώρα, δεν είχα να δώσω λογαριασμό σε κανέναν. Μα τούτη την ελευθερία την πλήρωνα με κάτι άλ­λο, ήξερα πως αν χανόμουν δεν θα ’χε πια κανένα να με θυμά­ται,  έφευγ’ εκείνη που θα με κρατούσε στη μνήμη όσο κρατούσε κι αυτή. Δεν τις ξεδιάλυνα ακόμη τις σκέψεις τούτης της μέρας, περίπλοκες κι αντιλεγόμενες μέσα στην υγρασία των ματιών. Κι όμως, ένα μέρος τους μέχρι σήμερα αποτελεί σημείο αναφοράς και κρίσης. Κάποτε που ζηλόφθονα κι ανταγωνιστικά συγκρίνομαι με άλλους, άσ’ τον αυτόν τον βολεψάκια, σκέφτομαι, έζησε με μάνα 26 ή 30 χρόνια παραπάνω από μένα, στα 47 του την έθαψε ή στα 51 του.

Η πύρινη μνήμη της μάνας, λοιπόν, και μόνον αυτή, όλα τ’ άλλα προχωρούν χωρίς να κοιτούν πίσω. Το ’ζησα αυτό και το ’95 στο γυμνάσιο της Λάρνακας,το ιστορικό σχολείο της πόλης που ιδρύθηκε πρώτο. Ο διευθυντής ήταν παλιός της Ε.Ο.Κ.Α. που, συνέχεια, ανακατευόταν με μνημόσυνα κι επικήδειους, κάθε επέτειο όλο και κάποιο σωματείο θα τον καλούσε για τον πανηγυρικό. Ήθελε, λοιπόν, να προσδώσει κι άλλη ιστορία και δάφνες θυσιών στο σχολείο που διεύθυνε, κι έβαλε να βρούμε αν απ’ τους νεκρούς της εισβολής ήταν και κάποιος παλιός μα­θητής μας. Θα δημοσίευε τα ονόματα στο σχολικό περιοδικό, σε μια σελίδα που θα ’μοιάζε με περγαμηνή που ξετυλίγεται. Έτσι έκανε και μόλις μας πρωτοήρθε διευθυντής, στο πρώτο τεύχος, σε μια περγαμηνή που έπιανε ολόκληρη τη σελίδα, είχε τρία ονόματα – παλιοί απόφοιτοι του σχολείου, εθελοντές που έπεσαν στους Βαλκανικούς οι δυο κι ο άλλος το Σαράντα. Δεν θα βρούμε τρεις-τέσσερις δικούς μας κι απ’ το ’74; μου είπε μ’ αδημονία.

Ήμουνα υπεύθυνος του περιοδικού, έπεσε κι αυτό στη ρά­χη μου. Αποφασίσαμε να το ψάξουμε με την τάξη μου στο πρακτικό τμήμα της δευτέρας. Πήρα τον κατάλογο με τα στοι­χεία των νεκρών του πολέμου και φωτοτυπίες με τους καταλό­γους των αποφοίτων του σχολείου μέχρι το 1974, κάθε μαθη­τής κρατούσε τον κατάλογο ενός χρόνου, καμιά εξηνταριά άτομα. Διάβαζα ένα-ένα τα ονόματα των νεκρών κι οι μαθητές κοιτούσε ο καθένας στον κατάλογο με τους αποφοίτους που κρατούσε και συνέκρινε. Δυο τρεις φορές που συνέπεσε τ’ όνο­μα κοιτάξαμε και τ’ άλλα στοιχεία, αν ταίριαζε η ηλικία του νεκρού με το χρόνο αποφοίτησής του· ήταν διαφορετικά.

Στην αρχή,οι μαθητές έδειξαν πως μπήκαν στο πνεύμα της αναζήτησης, το βρήκαν ενδιαφέρον που θα περνούσε και η ώρα έτσι, ύστερα βαρέθηκαν και μετά, σαν ξεθαρρέψανε, άρ­χισαν και την πλάκα, καθώς δεν εντοπιζόταν κάποιος του σχο­λείου μας. «Δεν βρέθηκε πελάτης για το κατάστημα», έλεγαν, «πότε θα μπει ο πρώτος;» κι άλλα. Πήγα να θυμώσω, δάσκα­λος στενοκέφαλος, ότι οι μανάδες τους 21 χρόνια ακόμη τους ζητούν, γυρίζουν με τις φωτογραφίες τους στους δρόμους, όμως σκέφτηκα: ούτε καν για τη σκληρότητα της νιότης μη μι­λήσεις, είναι πιο φυσιολογικά τα πράματα. Εσύ έκλαψες τους νεκρούς του Ελ Αλαμέιν ή του Ρίμινι; είπα μέσα μου. Κι αυτοί έπεσαν μερικά χρόνια πριν γεννηθείς.

Γι’ αυτό πρέπει απαραίτητα να προστεθεί στην ψαλμωδία της κηδείας: Αυτούς κανείς δεν τους θυμάται. Και θα ’ναι πιο σκληρό στην εποχή μας που όλοι να τους θυμούνται θέλουν, που επιθυμούν κάθε στιγμή τους να αποτυπωθεί για το παντο­τινό. Τους βλέπω να φωτογραφίζονται, να βιντεοσκοπούνται, να κινηματογραφούνται σε γάμους, βαφτίσια κι εκδηλώσεις, παραγέμισαν τα σπίτια φωτογραφικά λευκώματα και βιντεο­θήκες. Μπορείς να δεις την πορεία αρκετών μέρα με τη μέρα σχεδόν. Απ’ τις πολλές που έχουν ξεσκαρτεύουν οι ίδιοι τις φωτογραφίες τους ή πετούν παλιές δικών τους που αποδήμησαν ή βρίσκουν σε σπίτια που νοικιάζουν. Έτυχε αρκετές φορές να οω στους τενεκέδες των σκουπιδιών αμέτρητες φωτογραφίες σκισμένες και χιλιάδες μέτρα κουρελιασμένες βιντεοταινίες. Και φοβάμαι τώρα με τους ηλεκτρονικούς γλύπτες, που κάθεσαι μπροστά στο κομπιούτερ και σου βγάζει στο πι και φι την προτομή σου με κάποιο ειδικό μίγμα, θα γεμίσουν οι χωματε­ρές κεφάλια.

Λοιπόν, ας τ’ αφήσουμε τα εύκολα λόγια, με μάνα ή χωρίς, η κατάληξη είναι η ίδια. Ένα στίχο, λοιπόν, θα πω τότε και θ’ αναχωρήσω. Κι εδώ είναι που μπαίνει ο Σεφέρης. Δύσκολη η συγκατοίκηση μαζί του, ώσπου να τελειώσω τη διατριβή, δέκα ολόκληρα χρόνια, πέρασα φάσεις και φάσεις, παραδοχής κι απόρριψης, θαυμασμού και απώθησης. Πλήρωσα πολύ για τον κύριο Σεφέρη, κόπο και χρόνο και δυσκολίες μέχρι και αρρώστια. Ήτανε να δουλέψω στο σπίτι του, να δω τ’ αρχείο και τα βιβλία του. Το πρωί του Μάρτη, που κανόνισα με την κυρία Μαρώ την πρώτη συνάντηση, με τρώγαν τα ρούχα μου. Λέω, μπορείς να πας στη χήρα του πρώτου ελληνικού Νόμπελ σαν λέτσος, αυτή, γυναίκα πρεσβευτή, έχει φάει σε μέγαρα και παλάτια. Πήγα αμέσως κάτω σ’ ένα κατάστημα κι αγόρασα ένα ζευγάρι παπούτσια, τα παλιά τα πέταξα στον διπλανό κάλαθο. Ανέβηκα πάνω, βρήκα ένα σιδερωμένο πουκάμισο, πολύ καλό, το φόρεσα, είδα το μπουφάν είχε παρακαιρίσει, λέω τέ­λος Μαρτίου είναι, μπορώ να πάω χωρίς μπουφάν. Έτσι με το πουκάμισο πήγα με τα πόδια ως την οδό Άγρας.

Μεταλλαγές του ανοιξιάτικου καιρού, όταν χτυπούσα το κουδούνι της Μαρώς κατάλαβα ότι την είχα αρπάξει. Δεν είπα τίποτα, κουβέντιασα λίγο μαζί της και δούλεψα ύστερα σιω­πηλά μερικές ώρες εκεί, όταν επέστρεψα στο σπίτι ήμουν στα πρόθυρα κατάρρευσης, την άλλη μέρα στον καθρέφτη είδα τον λαιμό μου ολόασπρο, πυώδης αμυγδαλίτιδα, έμεινα στο κρε­βάτι μια βδομάδα με κάτι αντιβιοτικά, που σκότωναν κριάρι αν όχι ταύρο.

Είχα τελειώσει τότε την έρευνα και στο σεφερικό αρχείο της Γενναδείου κι άρρωστος έγραψα στον Νάσο, που επόπτευε τη διατριβή μου. Κύριε Βαγενά,του λέω, έτσι τον αποκαλούσα τότε, ο κύριος Σεφεριάδης με απωθεί, είν’ ο παιδιόθεν σοφός και τακτοποιημένος, η συγγενής διαμαρτία για προγραμματισμό. Σε ανύποπτο χρόνο τα κανόνισε όλα για την τε­λική του εικόνα και υστεροφημία. Δεν τον πάω, από τότε που πήρε μολύβι στο χέρι του σκηνοθετούσε τα πάντα, όλα τα ’χει στους φακέλους διευθετημένα, μ’ επεξηγήσεις κι υποστηρικτι­κά, το καθετί εγωκεντρικό, με τις κλασικές οριοθετήσεις της ψυχανάλυσης πρέπει να ’ταν δυσκοίλιος.

Και για την Κύπρο το ίδιο νιώθεις, ότι από πολύ παλιά, από το ’53 ακόμα, απ’ την πρώτη επίσκεψή του εκεί, οργάνωνε τους φακέλους του για τον μελετητή, έναν Κύπριο προφανώς, που ύστερα από σαράντα και πενήντα χρόνια θα καταπιανό­ταν για τις σχέσεις του με το νησί. Από κοντά τα ίδια θα του ψιθύριζε κι ο Σαββίδης, ομοτράπεζος του εκείνα τα χρόνια, που θα του απαριθμούσε ηδονικά τις μελλοντικές διατριβές γι’ αυτόν, ιδού λοιπόν υλικό για μιαν ακόμη: «Σεφέρης και Κύ­προς». Ένιωθα σαν ενεργούμενό του σε κάτι που ’χε σχεδιάσει εδώ και δεκαετίες, ένα κομμάτι του παζλ που τακτοποιούσε σαν τη μεταθανάτια εικόνα του, σου ’ρχόταν να φωνάξεις «Εμ, δεν παίζω,κύριε Σεφέρη».

Όμως, έπαιξα και τελείωσα, κι όχι μόνο αυτό αλλά σκέ­φτομαι πως θα τελειώσω και με δικό του στίχο. Αυτόν τον στί­χο που ζητούμε όλοι σαν κατακλείδα κι ανακεφαλαίωση, σαν επιστέγασμα μιας πορείας και κλείσιμο. Γιατί, εκεί στο μεσοστράτι της ζωής, αρχίζεις και σκέφτεσαι πού είσαι και πώς βρέθηκες εκεί, κι όλο κι αναθαρρεύουν τα αν και τα μήπως. Και συνεχώς αναρωτιέσαι: Κι αν τότε δεν ήσουν τόσο εύπι­στος, κι αν έμενες στην Αθήνα, μήπως μια άλλη επιλογή τότε, μήπως όταν τα διέλυσες με την Κωνσταντία, και έπρεπε να δε­χόσουν την πρόταση για την υποτροφία στις Βρυξέλλες κι αν δεν γινόταν εκείνη η τυχαία συνάντηση που καθόρισε τόσα, και αν… και αν… και η ζωή σου ξαναγράφεται κι αλλάζει πορεία και συντεταγμένες.

Για λίγο καιρό μόνο, γιατί κάποια στιγμή καταλαβαίνεις. Δεν θα ξαναμοιραστεί η τράπουλα, δεν μπορείς να ανασχεδιάσεις και να ξαναπαίξεις νέους ρόλους, δεν υπάρχουν άλλες προοπτικές, ό,τι έγινε… Μακριά, λοιπόν, από σένα αυτά, δεν είσαι τόσο μωρόπιστος, τώρα πια ξέρεις. Κι όπως περνούν τα χρόνια, λες εντάξει και, μάλιστα, σκέφτεσαι και τον τελικό σου στίχo, αυτόν που παραμερίζει εμμονές, διαγράφει πείσματα κι εγωισμούς και σ’ ενώνει με ό,τι δεν κατάφερες μέχρι εκεί να προσδιορίσεις. Και για σένα είναι του Σεφέρη. Στεγνός και δυσκοίλιος, όμως τον έγραψε: «Φώναξε τα παιδιά να μαζέψουν τη στάχτη και να τη σπείρουν / ό,τι πέρασε πέρασε σωστά».  Ξέρω πως, όταν θα ’ρθει η ώρα, αυτόν πια θα πω, αυτός μου ταιριάζει κι αυτός με κλείνει, κι ένα φως χωρίς κέντρο θα καταυγάσει τα πάντα, μια ηδονική ηρεμία πριν από την παρα­δοχή. «Φώναξε τα παιδιά…».

Να πάρουν τη στάχτη, όμως, μόνο; 0 αιώνιος δηλαδή κύκλος της ζωής; Η επανάληψη στην ίδια αφετηρία πάντα; Τα συζητούσα με τον Αντώνη στο σπίτι του κι όταν βαρεθήκαμε την κουβέντα είπαμε να παίξουμε σκάκι, στο τέλος καταλήξαμε να δούμε κάποιες παρτίδες από το περιοδικό Chess. Έχει μια εκπληκτική άσκηση, μου είπε ο Αντώνης, είναι του Σέτζελ από παρτίδα του 1909. Ματ σε τρεις κινήσεις, αλλά οι εναλλα­κτικές περιπτώσεις είναι απίστευτες. Βρήκε τη σελίδα που έπρεπε στο περιοδικό κι είπαμε να στήσουμε τα πιόνια. Όμως, όσο κι αν ψάξαμε στο κουτί και το συρτάρι, ο λευκός πύργος είχε χαθεί, βάλαμε στη θέση του τον αναπτήρα μου. Ο Αντώνης από οικοδεσποτική αβροφροσύνη έριξε τον δικό του πύργο στο κουτί κι έβαλε στη θέση του το ποτηράκι του λικέρ. Καλύτερα, επεξήγησε, έτσι θα νιώθω ότι δεν σε ρίχνω.

Αρχίσαμε κι η παρτίδα που πρωτοδιατυπώθηκε το 1909, ατάραχη βάδιζε ύστερ’ από ενενήντα δύο χρόνια χωρίς να την ενοχλεί η αταξία της αποτύπωσής της. Ήταν όλα ένδον, στον πυρήνα, κι ανοιγόταν τώρα διαφοροτρόπως, η ίδια πάντα, όμως και διαφορετική όπως συγκέντρωνε με τα χρόνια αγάπη κι ενδιαφέρον και λύσεις των παικτών. Νομίζω, για να επιστρέψουμε στην παλιά μας συζήτηση, πως όλοι έτσι πορευό­μαστε. Άρα, επιμένω και βεβαιώνω ξανά, εκείνη την ώρα θα πω σίγουρα «φώναξε τα παιδιά να σπείρουν τη στάχτη / ό,τι πέρασε πέρασε σωστά», αλλ’ αυτή η στάχτη θα πρέπει να εί­ναι διαφορετική, η γραμμή δεν θα κλείσει σε κύκλο, θα ’χει πλησιάσει ίσως πιο κοντά στο σημείο, τον παρθένο αριθμό και το σύμβολο.

Έτσι έγινε με τους τάφους της Δένειας λίγες μέρες από τό­τε. Η μπουλντόζα βάθαινε το οικόπεδο για το υπόγειο της οι­κοδομής κι έπεσε πάνω σ’ αρχαίο νεκροταφείο. Όπως υποχώ­ρησε ξαφνικά η γη,τ’ όχημα ανατράπηκε κι ο οδηγός κινδύνε­ψε να γίνει λιώμα, γλίτωσε με λίγα γδαρσίματα. Ήταν τάφοι της αρχαϊκής εποχής, γεμάτοι σκελετούς και δίχρωμα αγγεία με ψάρια και πουλιά.

Ήταν μια μαγεία, μια σχεδία του χρόνου, που φάνηκε ανέ­παφη και αρτιμελής στους καιρούς μας, ύστερα από δυο χι­λιάδες εφτακόσια χρόνια. Όμως, στον πρώτο τάφο που όρμησε στην πτώση της η μπουλντόζα είχαν σπάσει τα περισσότερα αγγεία. Όταν τέλειωσε η πρώτη αναστάτωση -αρχαιολόγοι κι αστυνομικοί, δημοσιογράφοι και φωτογραφίες-, πήγα ξανά.

Όλα τα αντικείμενα είχαν μεταφερθεί, μόνο οι σκελετοί είχαν μείνει κι ένας φύλακας, κυρίως γιατί οι αρχαιοκάπηλοι άρχισαν να τριγυρίζουν εκεί για άλλους τάφους.

Μπήκα σκυφτός μέσα στην πρώτη τρύπα και κοίταξα μ’ απορία ξανά το μαύρο βαθούλωμα της νεκροκεφαλής, εκεί που πριν ήταν τα μάτια. Τότε διέκρινα το όστρακο του αγγείου μέσα στα κόκαλα του στήθους μαζί με άλλα χώματα της κατάρρευσης. ΙΙαραμέρισα τα κόκαλα, κι η αίσθηση στο χέρι σαν ν’άγγιζα σε πετρώματα ασβεστίου. Πήρα τ’ όστρακο, είχε κάτι περίεργες γραμμές. Το ’βαλα στην τσέπη και το βράδυ έτρεξα στον Μενέλαο Χριστοδούλου. Μου τ’ αποκρυπτογράφησε αμέσως. Γραμμένο στην κυπροσυλλαβική, ίσως γυναικίο, ένα σκέτο όνομα: ΔΙ-Ο-ΘΕ-ΜΙ.

100 Σχόλια to “Φώναξε τα παιδιά (εις μνήμην Σάββα Παύλου)”

  1. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα,
    δεν ξέρω αν με άγγιξε περισσότερο το σημερινό κείμενο εξαιτίας πρόσφατης προσωπικής απώλειας, το έκανε όμως. Καλό του κατευόδιο.
    Υπήρξε πρόσφατα κι άλλος παρόμοιος αποχαιρετισμός από εδώ, δεν έχω κάτι καλύτερο ή περισσότερο από αυτά που είπα τότε και βρίσκω καλύτερο να μη φλυαρήσω, ειδικά από τα πρώτα σχόλια.

  2. Γς said

  3. atheofobos said

    Το διήγημα του άγνωστου μέχρι σήμερα για μένα Παύλου, μου αποκάλυψε ένα πηγαίο λογοτεχνικό ταλέντο!
    Ήρθε μάλιστα σαν επίλογος στις σκέψεις που έκανα ακούγοντας, σε μία μέρα, δύο φορές την νεκρώσιμη ακολουθία καθώς είχα πάει σε 2 κηδείες.
    Παρά το ότι δεν έχω καμία σχέση με θρησκείες και δοξολογίες η ομορφιά μερικών ύμνων, όπως πχ το Ω γλυκύ μου Έαρ θεωρώ πως ξεπερνούν την θρησκευτική τους διάσταση με την ποίηση των στίχων τους.
    Μπορεί σαν λογικό άτομο να μην πιστεύεις σε παράδεισο ή κόλαση αλλά όταν βρίσκεσαι μπροστά στο φέρετρο ενός αγαπημένου ανθρώπου αναπόφευκτα εύχεσαι να μπορούσε να πάει εν τόπω φωτεινώ, εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως, ένθα απέδρα πάσα οδύνη, λύπη και στεναγμός.
    Στο καλό Σάββα Παύλου.

  4. BLOG_OTI_NANAI said

    Εξαιρετικό το σημερινό. Ωραίος τρόπος γραφής, ακολουθεί τον φυσικό τρόπο σκέψης, σαν να κάθεται κάποιος σε ένα παγκάκι ατενίζοντας και να γράφει τις διάφορες σκέψεις που του’ ρχονται. Μοιάζει και λίγο με δοκίμιο το σημερινό.

    Το επεισόδιο με τα κέρινα τάματα και το πώς η καθημερινότητα μπλέκει πράγματα που δεν φαίνονται με την πρώτη σκέψη, μου θύμισε ένα ωραίο αντίστοιχο επεισόδιο στην Αγία Γραφή, όπου στις Πράξεις των Αποστόλων, με αφορμή τη διδασκαλία του Παύλου ενάντια σε είδωλα και ειδώλια, οι τεχνίτες θρησκευτικών ομοιωμάτων ξεσηκώθηκαν διότι θα έχαναν τα προς το ζην:

    Όπως λέμε: «εκεί που είσαι ήμουνα, κι εκεί που είμαι θα’ ρθεις«… 🙂

  5. cronopiusa said

    εις μνήμην Σάββα Παύλου

    Kαλή σας μέρα!

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και για το γιουτουμπάκι!

    4: Εμ βέβαια!

    Θα λείψω για μερικές ώρες.

  7. Γς said

    Ε, μη το παρακάνουμε με τα καταθλιπτικά.
    Κι όπως γίνεται στις κηδείες και τ ανέκδοτα,
    πάρτε κι ένα τοιούτον:

    http://caktos.blogspot.gr/2014/06/blog-post_568.html

  8. Παναγιώτης Κ. said

    @7. Λένε: «Δεν υπάρχει γάμος δίχως δάκρυα και κηδεία δίχως γέλια»

  9. Γς said

    >ο λευκός πύργος είχε χαθεί, βάλαμε στη θέση του τον αναπτήρα μου.

    «Έλα να παίξουμε.
    Θα σου χαρίσω τη βασίλισσά μου.
    (Ήταν για μένα μια φορά η αγαπημένη
    Τώρα δεν έχω πια αγαπημένη)»

    Αναγνωστάκης

  10. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ευχαριστούμε εσάς όλους τους εργάτες της γραφής που βοηθάτε να κανακεύουμε σχεδόν στοργικά το βάσανο της ύπαρξης και να χαμογελούμε στη σκληρότητα του τέλους. Κάνετε με τα θαυμάσια γραπτά κάπως να μη νιώθεται η πληγή.
    Μνήμη και τιμή στο Σάββα Παύλου που οι γραμμές που μας άφησε τον κάνουν σήμερα οικείο και παρόντα σ΄εμάς που δεν τον γνωρίσαμε πριν. «‘Ανθρωποι,διηγηθείτε τις ιστορίες σας» να ξαναπούμε.Είναι η μόνη αθανασία.
    >>Η πύρινη μνήμη της μάνας,
    Οι μάνες ,με τα μαύρα και τις φωτογραφίες σφιχτά στο ύψος της καρδιάς τους ,της κυπριακής τραγωδίας ,περνούν μπρος μας.
    «Εκτός από τη μάνα σου κανείς δε σε θυμάται» λέει κι ο Καββαδίας
    Η ταινία «Λουλούδια» διατυπώνει εξαιρετικά το θέμα του θανάτου και της μνήμης.Να τη δείτε,είναι παιχνιδιάρα και βγαίνεις με χαμόγελο.

    >>η εκκλησία μας θάβει, με τα ίδια λόγια νή­πια και υπέργηρους,
    νομίζω υπάρχει για τα παιδιά ειδική ακολουθία.

  11. gpoint said

    Καλημέρα

    ξέρι κανεις γιατί πλέον οι κηδείες γίνονται μεσημέρι ; πιο παλιά τις θυμάμαι πρωί

  12. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    7.Γς καλά λες,
    Υπάρχουν φοβερότερα από το θάνατο:
    Αν μ΄αρνηθείς καμιά φορά
    δε θέλω να ‘ποθάνεις
    θέλω να ζεις και να γρικώ
    πως στην αγάπη χάνεις

  13. Γς said

    11:

    Εχεις καμιά προτίμηση;

    [Θα γίνει σεβαστή]

  14. Theo said

    Καλημέρα,

    Σ’ ευχαριστώ, Νικοκύρη, γι’ αυτήν τη γνωριμία με τον Σάββα Παύλου και το αισθαντικό του κείμενο με τον τρόπο του Γιώργου Ιωάννου, που κι αυτόν βαθιά τον συγκινούσαν κάποιοι νεκρώσιμοι εκκλησιαστικοί ύμνοι.

    Κι αυτό με τους «νεοφώτιστους» ιερείς και θεολόγους, μου θυμίζει τον μακαρίτη τον Πεντζίκη που έλεγε (στο περίπου): «Τι είναι χριστιανισμός; Να πάρεις τον Παρθενώνα, τον ναό της παρθένου Αθηνάς, να του βάλεις ένα σταυρό και να τον κάνεις ναό της Αειπαρθένου», εννοώντας πως στον χριστιανισμό, με την υπέρβαση του Θεού που φτάνει στην έσχατη ταπείνωση, να γίνει άνθρωπος και να σταυρωθεί και μετά να αναστηθεί και να αναλάβει την ανθρώπινη σάρκα, χαρίζοντάς της την αθανασία και την αφθαρσία, αξιοποιείται όλη η αναζήτηση των ΑΗΠ κι ότι το μόνο που της έλειπε ήταν αυτή η θυσία, ο Σταυρός που αγιάζει τα πάντα.
    Κι όταν μια φιλόλογος που τώρα είναι μοναχή, ρώτησε τον άγιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη αν είναι έτσι όπως τα λέει ο Πεντζίκης, ότι δηλαδή για να καταλάβει κανείς τη θεολογία των Πατέρων της Εκκλησίας πρέπει να ξέρει τη θεολογία του Ομήρου, θεωρώντας μάλλον πως ο συγγραφέας τα παραέλεγε, ο άγιος Πορφύριος επιβεβαίωσε και υπερθεμάτισε τα λόγια του κυρ Νίκου.

    Άρα, ο ζήλος των «νεοφώτιστων» είναι «οὐ κατ᾿ ἐπίγνωσιν».

  15. atheofobos said

    7
    Συμφωνώ απόλυτα, γι΄ αυτό να και μερικά ποστ που αντιμετωπίζουν με χαμόγελο τον θάνατο!
    Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΣΟΦΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2010/01/blog-post_15.html
    ΜΕΡΙΚΑ ΑΚΟΜΑ «ΘΑΝΑΤΕΡΑ» ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΥΜΒΙΑ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2010/01/blog-post_19.html
    ΑΡΑΓΕ… ΕΙΝΑΙ Ο ΤΑΦΟΣ ΑΠΟ ΟΠΟΥ ΕΜΠΝΕΥΣΤΗΚΕ Ο ΜΠΟΣΤ;
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2007/01/blog-post_21.html
    ΜΕΡΙΚΟΙ ΑΚΟΜΑ ΤΑΦΟΙ ΜΕ ΧΙΟΥΜΟΡ
    http://www.atheofobos2.blogspot.gr/2010/01/blog-post_22.html

  16. Theo said

    κι εδώ κάτι του μακαρίτη του Νίκου για τον άγιο Πορφύριο, τα ειδωλολατρικά Αναστενάρια και τον σταυρό : http://hellenism.byzantinewalls.org/archives/8377

  17. gpoint said

    # 13

    Αναφέρομαι στων άλλων. Μετά τις πρωινές είχε και τραπέζωμα, τώρα καφές, κονιάκ και παξιμάδι με τι κέφι ν’ αναπολήσεις τον νεκρό ;

  18. ΓιώργοςΜ said

    17 Συνηθίζεται στην Αθήνα ώστε να προλάβουν να έρθουν περισσότεροι αφού τελειώσουν τη δουλειά ή λείποντας λίγες ώρες προς το τέλος της.

  19. Παναγιώτης Κ. said

    Είπε και τούτα τα λόγια ο Σάββας Παύλου. Λόγια δηλαδή ανθρώπου που ζει στο 63% της πατρίδας του ….

    «Μετά την εμπειρία του 1974 , κάποιοι ΄προοδευτικοί΄και σήμερα πολλοί εξ΄αυτών , συμπυκνωμένοι στο αχαρτογράφητο πολιτικώς σχήμα του λεγόμενου ΄εκσυγχρονισμού΄ , οι οποίοι φαντάζονται ότι είναι πιο ρεαλιστές από τους ούτως ή άλλως λοιδορούμενους ΄εθνικιστές΄αφού πίστευσαν ότι ξεπέρασαν τους ΄εθνικούς αταβισμούς΄ και υιοθετώντας ιδεολογικά αναμασήματα ενός ξενόφερτου ειρηνισμού και οικουμενισμού, θεώρησαν ότι θα μπορούσαν να οικοδομήσουν ένα νέο πολιτικό πολιτισμό στην Κύπρο, στηριζόμενοι στην ιδεολογία του Κυπριωτισμού , ο οποίος σταδιακά θα επικρατούσε σε βάρος της επικρατούσας εθνικής συνείδησης. Νομίζουν ότι λύνουν προβλήματα μόνο και μόνο επειδή εκστρατεύουν εναντίον του ΄εθνικιστικού φανατισμού ΄. Η συχνότατα , όμως , μισαλλόδοξη συμπεριφορά τους αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι ο φανατισμός εναντίον του φανατισμού μπορεί να είναι πιο μονολιθικός και επιθετικός από τον απλό φανατισμό.
    ……………………………………………………………………….
    Όταν λες στους Εγγλέζους ή στους Τούρκους ότι φταίμε και μεις τότε δικαίως απολαμβάνεις της περιφρόνησής τους.Όταν κερδίσεις την περιφρόνηση τελεολογικά θα χάσεις τον σεβασμό «.

  20. Γς said

    15:

    😉 😉

    Κι από ενα απο τα ποστ σου:

    Oι νεκροθάπται του Μποστ
    Όπως το τραγούδησε ο Γιώργος Ζωγράφος σε μουσική Γ.Μαρκόπουλου

  21. Γς said

  22. Πέπε said

    17:
    Αυτό με τα επικήδεια τραπέζια νομίζω ότι είναι των χωριών συνήθεια, ενώ στην Αθήνα (=γενικά στις πόλεις; – δεν το ξέρω) έχει απλώς καφέ και παξιμάδι.
    Λυπηρό αλλά και εύλογο να γίνονται στα χωριά τα πράγματα με τρόπο πιο φυσικό, πιο κοντά στον αληθινό σκοπό τους, ενώ στην Αθήνα πιο διεκπεραιωτικά.
    Φυσικά, για τον στενό κύκλο των συγγενών και στην Αθήνα γίνεται τραπέζι, αφού ούτως ή άλλως θα έτρωγαν κάποια στιγμή. Και απ’ όσο ξέρω από την οικογένειά μου, είθισται να τρώνε ψάρι, για λόγους εξίσου εθιμικούς αλλά και πρακτικούς. Θεωρείται ελαφρύ, ευκολοχώνευτο και κατάλληλο για στιγμές οδύνης…

  23. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Εξαιρετική η σημερινή επιλογή σου, Νίκο. Τίμησες και μας αποκάλυψες έναν καλό λογοτέχνη, και μας υπενθύμισες τους υπέροχους Έλληνες που κατοικούν την Μεγαλόνησο. Ο Μαρωνίτης χαρακτηρίζει το ΙΔ’ του Θερινού Ηλιοστασίου, «ποιητική διαθήκη» του Σεφέρη (φωτιά, στάχτη, σπορά- η εντολή της ώριμης ποίησης, το ποίημα που κλείνει τον κύκλο που άνοιξε με το ‘ρόδο της μοίρας’ του Ερωτικού λόγου και τελεύτησε με το ‘εκατόφυλλο ρόδο’ της αναχώρησης του Δημιουργού). Για όσους διάβασαν το ποίημα και δεν εννόησαν το «λιωμένο μολύβι του κλήδονα» (μεταφορά που ξαναχρησιμοποιήθηκε από τον Σεφέρη ως δηλωτική της άτρεπτης ανθρώπινης μοίρας), τους παραπέμπω στα Θερινά (λαογραφικά) του Λουκάτου (ο οποίος μάλιστα κάνει επίσης αναφορά σ’ αυτό το ποίημα του Σεφέρη!)

  24. Στο χωριό μου, που είναι αγροτικό άρα τη μέρα ο κόσμος είναι στα (ελαιο)κτήματα, οι κηδείες γίνονται απόγευμα.

  25. Φαΐ μετά δεν έχει. Όμως στην έξοδο του νεκροταφείου υπάρχουν πανέρια με πίτα (=λαγάνα) και τυρί ενώ το καλοκαίρι καρπούζι. Επίσης μπουκάλι με ούζο – όχι όμως για να το πιεις αλλά για αποστείρωση και για να συνέλθεις απ’ το σοκ της ταφής.

    Η οικογένεια βέβαια που μένει θα χρειαστεί να φάει. Εκεί παίζει ψάρι γιατί αλλιώς, αν φας κρέας, τρως τις σάρκες του νεκρού. Άμα έχεις φασολάδα, κανένα πρόβλημα 🙂

  26. BLOG_OTI_NANAI said

    Μου κάνει εντύπωση το όνομα ΔΙ-Ο-ΘΕ-ΜΙ.
    Μου φαίνεται ανύπαρκτο. Εκτός κι αν οι συλλαβές καταλήγουν σε διαφορετική διατύπωση με την εξέλιξη της γλώσσας.

  27. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καύση λοιπόν με τη στάχτη που (και κυριολεκτικά) μπορούν σκορπίσουν τα παιδιά, ή μνήμα με παράθυρο όπως «ήθελε» ο Λουντέμης:
    Μισώ τους νεκροθάφτες, όχι για το επάγγελµά τους που
    το σέβοµαι όπως και τ’ άλλα επαγγέλµατα. Τους µισώ,
    γιατί στους τάφους δεν αφήνουν ένα παραθυράκι για να
    µπορούµε ν’ αγναντεύουµε από κει τον κόσµο!
    http://www.vlahoi.net/perdikis.pdf
    (χθες ψάχνοντας για τα ζεστά νερά και τα χωριά στη Βάλια Κάλντα έπεσα πάνω σ΄αυτό)

  28. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Η κηδεία μου» Σάββας Παύλου 2010
    Στο “Δεύτε τελευταίον ασπασμόν” δεν θα δίδονται τα γνωστά συλληπητήρια στους οικείους.
    Η νεκρώσιμος ακολουθία της Ορθοδόξου ημών Εκκλησίας αρκεί.
    Όσοι αισθάνονται έντονα αυτήν την ανάγκη ας πάνε στο νεκροταφείο Κοκκινοτριμιθιάς και μετά την ταφή, στην έξοδο του κοιμητηρίου, με το κρασί, τις ελιές και το ψωμί ας πούνε την καλή τους κουβέντα στους συγγενείς.
    Μόνο ένα πράγμα θα ζητήσω. Το φέρετρο να είναι καλυμμένο με την ελληνική σημαία.
    https://savvaspavlou.wordpress.com/2010/08/

  29. Alexis said

    Πολύ ωραίο κείμενο!
    Καλό κατευόδιο Σάββα Παύλου…

  30. atheofobos said

    Βέβαια για την νεκρώσιμη ακολουθία ο μοναδικός Γιάννης Σκαρίμπας έχει γράψει το αμίμητο:
    Σαν θάρθει η ώρα να -ανεπιστρεπτί- επιστρέψω στην Μάνα Γή, δυό πράγματα θα είναι της ταπεινότητας μου η κορυφαία ταπείνωση: που από την μια μεριά θε να με βάλουνε μ΄εκείνο το «συγχώρεσον τον ανάξιον δούλον σου»- εμ δούλος εμ και ανάξιος! κι΄ απ΄την άλλη οι στην κοινωνία του κατεστημένου τα πρώτα φέροντες, έχουνε να κάνουνε καραγκιοζομπερτελίκια αυτοί!
    Κι εγώ τι να σου κάνω, πεθαμένος άνθρωπος;

  31. 😦

  32. gpoint said

    # 26

    Γιατί ;

    Διοθέμις μια χαρά είναι, τόσα ονόματα με συνθετικό το Διο- υπάρχουν

  33. ΣΠ said

    Κάτι για την μεζεδοπιατέλα του Σαββάτου.

    Η Huffington Post έχει μια λίστα με τις εννέα πιο ζόρικες γυναίκες της ιστορίας, που πήρε από την βρετανική εφημερίδα Independent (μεταξύ τους και η Μπουμπουλίνα).
    http://www.huffingtonpost.gr/2016/04/10/diethnes-istoria-laskarina-bouboulina_n_9653724.html
    Το πρόβλημα είναι ότι την Hedy Lamarr την έχει κατάσκοπο των Ναζί, ενώ αντιθέτως στο αρχικό άρθρο (http://indy100.independent.co.uk/article/behold-nine-of-the-most-badass-women-in-history–ZyZmPKt4nxb) γράφει ότι μια εφεύρεσή της βοήθησε στον πόλεμο κατά τον Ναζί.

    Χαμένοι στην μετάφραση.

  34. BLOG_OTI_NANAI said

    32: Θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρχει όπως το Διογένης, Διοκλής, Διοκλείδης, Διοκλητιανός, Διομέδοντας, Διομήδης, Διονύσιος, Διοπείθης, Διοσκουρίδης, Διοτίμα, Διοφάνης, Διόγνητος, Διόδοτος, Διόδωρος, Διόφαντος κ.λπ.
    Απλά, όταν λέω «μου φαίνεται ανύπαρκτο» εννοώ ότι το έψαξα πρώτα αν υπάρχει αυτούσιο και δεν το βρίσκω. Και για να μην πω «είναι ανύπαρκτο» αφού κανείς δεν μπορεί να ψάξει τα πάντα, γράφω «μου φαίνεται ανύπαρκτο«. Πάντως το έψαξα πρώτα, γι αυτό το αναφέρω. Στην TLG δεν υπάρχει είτε ΔΙΟΘΕΜ*, ή ΔΙΩΘΕΜ*, ή ΔΕΙΟΘΕΜ*, ή ΔΕΙΩΘΕΜ*

    Το κοντινότερο στο ΔΙΟΘΕΜΙΣ που βρήκα είναι το «Δαμόθεμις«:

  35. BLOG_OTI_NANAI said

    Χαιρετίσματα…

    Πάνω που θα τα παράταγα, βρήκα ότι μάλλον «ΔΙΑΘΕΜΙΣ» είναι και όχι «ΔΙΟΘΕΜΙΣ»

  36. Ανδρέας said

    26
    Masculine Names beginning with Δ
    Διοθεμις
    http://www.lgpn.ox.ac.uk/publications/vol1/vol1_names/v1md_u.html

    blog oti nanai μην μπερδεύεσαι σωστά το γράφει.
    Η κυπρομινωική συλλαβική χρησιμοποιούταν μέχρι πολύ αργά στην Κύπρο.
    Δεν είναι ανάγκη να πάει ο νους σε μυκηναϊκά-μινωικά έτη.

    The Cypriot syllabary was used in Cyprus from about 1500 and 300 BC and is thought to have developed from the Linear A.
    h**p://www.omniglot.com/writing/cypriot.htm

  37. cronopiusa said

    Σάββας Μιχαήλ, Νίκος Καρούζος Κατακείμενος Όρθιος

    και στο Βασιλιά του Γραμματικού ο αναπτήρας αντικαθιστά το Βασιλιά

  38. ΣΠ said

    Απ’ ό,τι φαίνεται εδώ:
    http://www.britishmuseum.org/research/publications/online_research_catalogues/search_object_details.aspx?objectid=3606505&partid=1&output=bibliography/!!/OR/!!/8909/!//!/Naukratis:+Greeks+in+Egypt/!//!!//!!!/Places/!!/OR/!!/67352/!/67352-3-2/!/Found/Acquired+Naukratis/!//!!//!!!/&orig=/research/publications/online_research_catalogues/russian_icons/catalogue_of_russian_icons/advanced_search.aspx&currentPage=1&catalogueOnly=true&catparentPageId=35143&catalogueName=&catalogueSection=&numpages=12
    το όνομα Διόθεμις υπάρχει σε κάποιο κομμάτι στήλης της ελληνιστικής περιόδου που βρέθηκε στην Αίγυπτο.

  39. Ανδρέας said

    Είχαμε και μια ακόμα απώλεια, δούλεψε ο απολλύων υπερωρίες.

    The Lexicon of Greek Personal Names (LGPN) was established to collect and publish all ancient Greek personal names,
    drawing on the full range of written sources from the 8th century B.C. down to the late Roman Empire.
    It is with great sadness that LGPN records the death of Sebastian Rahtz on March 15th at the age of 61.
    His long connection with the project dates back to 1982 when, as a graduate in Classics, he joined the staff to key in basic data.
    Elaine Matthews eloquently recorded his transformation into a programmer and expert on computerized typesetting in the
    Preface to Volume I (p. xxi) and the name of Sebastian Rahtz finds a place in the Acknowledgements in all subsequent volumes.
    More recently Sebastian worked with Elaine on the conversion of the LGPN databases into a TEI compliant XML database
    which underpins the current online database search and is of fundamental importance for LGPN’s long-term preservation and dissemination.
    Sebastian had for long advocated the radical change in LGPN’s basic modus operandi which is currently under development
    and will see all its work being conducted within the framework of a single XML database.
    Sebastian was internationally renowned as a leading light in the world of the digital humanities,
    a pioneer in the Text Encoding Initiative (TEI), a prominent figure in the typesetting system TeX,
    and, until illness forced his retirement, Director of Academic IT at Oxford University’s Computing Service.
    LGPN was fortunate to retain his interest and loyalty among so many other duties and claims on his time.

    hττp://www.lgpn.ox.ac.uk/

    καλή τους ώρα όπου και νά ‘ναι…

    33 οι μυστικοί αλλάζανε στρατόπεδα εν ριπή οφθαλμού, παίζανε και σε πολλαπλά ταμπλό ταυτόχρονα.

  40. Ανδρέας said

    37 τα πιο πολλά ονοματεπώνυμα από τις φυλές είναι σαν σημερινά και είναι ίδια με τα κυπρέικα.

  41. Ανδρέας said

    Ἀσκληπιάδης Ἐρξ[ίο]υ [….]μα
    Διονύσιος Δράκντος [….]ος Ἀπολλ̣[
    Ἡρωίδης Κόμωνος Διοσκουρίδης Ἀμ[
    Ἀγγελῆς Ἡρακλείτου Διονύσιος Ἀπολλω[
    Πτολεμαῖος Στρατ[ο]νίκου [Ζ]ήνων Πολυάρχου
    Διότιμος Κόμωνος Ἀπολλόδωρος Παυσανίο[υ
    Θεόδωρος Ψάμμ̣ι[ο]ς Διοσκου[ρίδης][ Κοννίδο[ς
    Πτολεμαῖος Διοσ[κο]υρίδου Ζεῦξις [….]λέους
    Στάφυλος Ῥοδίππ[ο]υ Λυσικλ[ῆς
    Ἡρακλείδης Ἀπελ̣[λ]ᾶ Ὠριγέν[ης
    Νειλιάδο̣[ς
    Νίκων Πασίππου Δίας Α[
    Διονύσιος Εὐβούλ̣[ου Ἀπολλω[
    Μέ̣ν̣ι̣νος Κόμων[ος Ἡρωίδης[
    Διονύσιος Ἑρμο[δό]του Φίλινος Η[
    Φίλισκος Ἰσαγόρ[ου Λάκων Διονύσ[ιου
    Τ[ολ]μίδης Ἡρακλ[εί]δου Καλλισθένης[
    Ἀρτέμων Μοσχίωνος Πτολεμαῖος Α[
    Τολμίδης Ἀρχιδ[ά]μου Ἀπο[λ]λωνίδης[
    Ζήνων Ἀγαθο[κ]λ̣έ̣ους Ἀσκληπιόδω[ρος
    Διόθεμις Πολέμωνος Κτησικλῆς Ι[
    ἀντιγρα[φ]εύς γραμμ[ατεύς
    Ἀπολλωνίδης [Δη]μητρίου Μοσχίων Α[
    Inscription Comment: Two columns of personal names with patronymics, 22 preserved in each. Interspersed are two headings denoting the tribal affiliation of the individuals listed below, those of Herais and those of Neilias. At the bottom the antigrapheus (clerk?) and secretary are named.

  42. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    10 Μπράβο, ο στίχος του Καββαδία δένει καλά

    23 Δεν έχω διαβάσει τα Θερινά και δεν ήξερα την αναφορά του Λουκάτου στον Σεφέρη, ευχαριστώ.

    28 Α, απαραίτητη προσθήκη!

    33 Πράγματι, την κανανε κατάσκοπο των Ναζί, σαν δεν ντρέπονται!

  43. Corto said

    «δεν μ’ αρέσουν αυτές οι νερουλιασμένες μουσικές από εκ­κλησιαστικό όργανο, που είδα στις κηδείες των καθολικών»

    Έλεγε ο λαός επί Τουρκοκρατίας:

    «Φράγκικη χαρά, ρωμέικο λείψανο»

    (Χαρά είναι ο γάμος, λείψανο η κηδεία)

  44. spatholouro said

    23/42
    «Τα καλοκαιρινά», για την ακρίβεια.
    (εξαιρετικά και τα άλλα του για τις άλλες εποχές και εξαιρετικός και συμπαθέστατος και ο ίδιος ο Λουκάτος: δεν προλαβαίναμε να πουλάμε τότε αρχές του ’80 τα «εποχικά» του αυτά λαογραφικά)

  45. sarant said

    44 O ίδιος, ναι, συμπαθέστατος -τον είχα γνωρίσει, έχω και βιβλία του με αφιέρωση.

  46. Corto said

    «δεν πιστεύω ότι το έργο αυτό είναι μόνο του Ιωάννη Δαμασκηνού»

    Μάλλον μόνο τα Νεκρώσιμα Ιδιόμελα είναι του Ιωάννη του Δαμασκηνού, όχι τα Νεκρώσιμα Ευλογητάρια τα οποία προηγούνται.
    Έτσι τουλάχιστον φαίνεται εδώ:
    http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/prayers/funeral_translation.htm

    (Τα Ευλογητάρια μάλλον είναι το πιο γνωστό τμήμα της ακολουθίας. Είναι τα ποιήματα που διαδέχονται το επαναλαμβανόμενο «Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε, δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου». Υποθέτω ότι εντυπώνονται στον πολύ κόσμο, χάρη στον γρήγορο ρυθμό με τον οποίο ψάλλονται.)

  47. BLOG_OTI_NANAI said

    36, 38: Μπράβο Ανδρέα και ΣΠ!

    Έψαχνα αρχικά για «διοθεμι» χωρίς τελικό σίγμα, είτε με τόνους είτε χωρίς, και δεν έβγαζε τίποτα.
    Και μετά όταν κατάλαβα ότι θα έχει σίγμα τελικό, είχα ήδη εγκαταλήψει την πιθανότητα να αρχίζει με «διο» και έψαχνα μόνο για το «δια»…

  48. καλησπέρες :-) said

    To «Φώναξε τα παιδιά- με τον τρόπο του Γ. Ιωάννου», έδεσμα μπουκιά και συχώριο, νοικοκύρη….Θεός σχωρέσ’ τα πεθαμένα σου!

  49. Ανδρέας said

    47 blog μπορείς να βρεις πληροφορίες για την-τον Σῶθις; Έχουν κάνει πατάτα με αυτό το όνομα και το αφαίρεσαν ως πλαστό αργότερα του 8ου αιώνα. Είχε γράψει για την-τον Σῶθις ο Γεώργιος Σύγκελλος τον 8ο αιώνα.

    ο Πλούταρχος επίσης γράφει

    […] Οὐ δεῖ δὲ θαυμάζειν τῶν ὀνομάτων τὴν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἀνάπλασιν· καὶ γὰρ ἄλλα μυρία τοῖς μεθισταμένοις ἐκ τῆς Ἑλλάδος συνεκπεσόντα μέχρι νῦν παραμένει καὶ ξενιτεύει παρ᾿ ἑτέροις, ὧν ἔνια τὴν ποιητικὴν ἀνακαλουμένην διαβάλλουσιν ὡς βαρβαρίζουσαν οἱ γλώττας τὰ τοιαῦτα προσαγορεύοντες. ἐν δὲ ταῖς Ἑρμοῦ λεγομέναις βίβλοις ἱστοροῦσι γεγράφθαι περὶ τῶν ἱερῶν ὀνομάτων, ὅτι τὴν μὲν ἐπὶ τῆς τοῦ ἡλίου περιφορᾶς τεταγμένην δύναμιν Ὧρον, Ἕλληνες δ᾿ Ἀπόλλωνα καλοῦσι· τὴν δ᾿ ἐπὶ τοῦ πνεύματος οἱ μὲν Ὄσιριν, οἱ δὲ Σάραπιν. ἡ δὲ Σῶθις Αἰγυπτιστί σημαίνει κύησιν ἢ τὸ κυεῖν· διὸ καὶ παρατροπῆς γενομένης τοῦ ὀνόματος Ἑλληνιστὶ κύων κέκληται τὸ ἄστρον, ὅπερ ἴδιον τῆς Ἴσιδος νομίζουσιν. ἥκιστα μὲν οὖν δεῖ φιλοτιμεῖσθαι περὶ τῶν ὀνομάτων, οὐ μὴν ἀλλὰ μᾶλλον ὑφείμην ἂν τοῦ Σαράπιδος Αἰγυπτίοις ἢ τοῦ Ὀσίριδος, ἐκεῖνο μὲν ξενικόν, τοῦτο δ᾿ Ἑλληνικόν, ἄμφω δ᾿ ἑνὸς θεοῦ καὶ μιᾶς δυνάμεως ἡγούμενος.[…]

    en.wikipedia.org/wiki/George_Syncellus
    http://www.loebclassics.com/view/plutarch-moralia_isis_osiris/1936/pb_LCL306.145.xml

  50. gpoint said

    # 47

    στο έχω πει από το #32 αλλά όταν κάποιος έχει μάθει στο πολύ διάβασμα-πολύ ψάξιμο-λίγη σκέψη δεν καλοβλέπει …ατονούσα η όψις μελάντερα οπταίνεται τα λευκά !!

  51. Γς said

    46:

    >«Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε, δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου». Υποθέτω ότι εντυπώνονται στον πολύ κόσμο, χάρη στον γρήγορο ρυθμό με τον οποίο ψάλλονται

    Και είμαι σίγουρος ότι μια διασκευή του θα έκανε θραύση στα χορευτάδικα, κλάμπ, beach party, κλπ.

    Σαν το Rasputin να πούμε

  52. BLOG_OTI_NANAI said

    50: Και που να μάθεις ότι είχα μπροστά μου… ΠΕΝΤΕ Διοθέμιδες και Διοθέμισες και δεν τους είχα δει από γκαβομάρα ενώ είχα ψάξει!

    Νο 1

    Νο 2

    Νο 3

    Νο 4

    Νο 5

    Ευτυχώς μου άνοιξαν τα μάτια τα παιδιά και τα βρήκα τώρα. Ωραία στραβομάρα…

  53. κουτρούφι said

    «Ἐμνήσθην τοῦ Προφήτου βοῶντος· Ἐγώ εἰμι γῆ καὶ σποδός· καὶ πάλιν κατενόησα ἐν τοῖς μνήμασι καὶ εἶδον τὰ ὀστᾶ τὰ γεγυμνωμένα καὶ εἶπον· ἆρα τίς ἐστι, βασιλεὺς ἢ στρατιώτης, ἢ πλούσιος ἢ πένης, ἢ δίκαιος ἢ ἁμαρτωλός; Ἀλλὰ ἀνάπαυσον, Κύριε, μετὰ Δικαίων τὸν δοῦλόν σου, ὡς φιλάνθρωπος.»

    Στράτος Παγιουμτζής 1937
    Ανοίξετε τα μνήματα:

  54. BLOG_OTI_NANAI said

    49: Ο Πλούταρχος λέει ότι έτσι ονομάζεται ένα άστρο και αλλού, μια δύναμη. Δες τα παραθέματα:

    Πλούταρχος 1

    Πλούταρχος 2

    Σχόλιο Κάκτου (ότι είναι άστρο)

    Αν εννοείς κάτι άλλο, πες μου.

  55. BLOG_OTI_NANAI said

    Στο τρίτο παράθεμα λέει τη λέξη «επιτολή» και στο λεξικό σημαίνει:

    επιτολή
    η (AM ἐπιτολή) [επιτέλλω]· ανατολή, εμφάνιση αστεριού στον ορίζοντα· || (αρχ.-μσν.) εντολή, διαταγή· || (αρχ.) 1. η περίοδος κατά την οποία εμφανίζεται ένα αστέρι στον ουρανό («πᾱν ἐξείργαστο περὶ ἀρκτούρου ἐπιτολάς», Θουκ.)· 2. η ανατολή ενός αστεριού αμέσως πριν από την ανατολή ή μετά τη δύση τού ηλίου· 3. (φρ.) α) «ἐπιτολαὶ ἀνέμων»· έγερση ανέμου· β) «ἐπιτολαὶ ποταμοῡ»· πηγή.

  56. Γιάννης Ιατρού said

    52: Τέλος-τέλος
    Καλά, περίμενε να ακούσεις τα σχετικά μεταμεσονύκτια …. 🙂 🙂 Ούτε ο Νιαγάρας ….

  57. BLOG_OTI_NANAI said

    56: 😀

  58. cronopiusa said

    και η πιο ροκ εκτέλεση του φανταστικού ύμνου «Μακαρία η οδός, ήν πορεύει σήμερον, ότι ητοιμάσθη σοι τόπος αναπαύσεως…» που μπόρεσα να βρω

  59. BLOG_OTI_NANAI said

    54: Υπάρχουν και αυτά:

    Εγκυκλ. Πάπ.-Λαρ.Μπριτ.

    Μεγάλου Φωτίου, «Μυριόβιβλος»

    ΥΓ
    Μήπως αναφέρεσαι όχι στο όνομα Σώθις αλλά στο αν υπήρξε η λεγόμενη «Βίβλο του Σώθιος» που λέει ο Κρουμπάχερ;

  60. Corto said

    53: Μπράβο Κουτρούφι!

    «τόσοι θάφτηκαν γρήγορα-γρήγορα … στα πέλαγα σε καραβόπανο τυλιγμένοι…»

    «Άντε σαν ποθάνω στο καράβι
    ρίξετέ με στο γιαλό, αμάν, γιαλό

    Άντε να με φαν τα μαύρα ψάρια
    άντε και το αλμυρό νερό, αμάν αμάν»

  61. BLOG_OTI_NANAI said

    54: Προφανώς, στα Ερμητικά κείμενα η Σόθις ήταν πλέον μια θεότητα που έπαιζε ρόλο στις θεουργίες/δαιμονολογίες/αστρολογίες της ύστερης αρχαιότητας:

  62. BLOG_OTI_NANAI said

    54: Και ένα λήμμα για τον Μανέθωνα όπου αναφέρεται πως το έργο «Βίβλος της Σώθεως» που του αποδίδεται είναι σίγουρα νόθο.

  63. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    52 Αμ κι εγώ την έχω πάθει πολλές φορές

  64. BLOG_OTI_NANAI said

    63: Άστα… μεγάλη πίκρα 😀

  65. Corto said

    Από το αριστούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας «The Spoon River Anthology» (1915), του μεγάλου Αμερικάνου ποιητή Έντγκαρ Λη Μάστερς, το οποίο αποτελείται από 250 επιτύμβια του κοιμητηρίου μιας φανταστικής πόλης:

    Ο δικαστής Σόμερς

    Πέστε μου, πώς συμβαίνει,
    εγώ, ο πλέον λόγιος των δικηγόρων,
    που εγνώριζα τον Μπλάκστον και τον Κωκ
    σχεδόν απ’ έξω,
    που έκαμα τη μεγαλύτερη αγόρευση που άκουσε ποτέ το Δικαστήριο
    και έγραψα μια έκθεση
    που τίμησε ο έπαινος του ειρηνοδίκη Μπρηζ,
    πέστε μου, πώς συμβαίνει
    να κείτομαι εδώ λησμονημένος, άγνωστος,
    ενώ, ο Χένρυ Σέηζ, πρώτος μεθύστακας στην πόλη,
    να ’χει μια στήλη από μάρμαρο σε ωραίο βάθρο,
    όπου η φύση μάλιστα, από καπρίτσιο, ίσως κι ειρωνεία,
    εστόλισε μ’ έν’ ανθισμένο θάμνο.

    (Μετάφραση Ρίτα Μπούμη Παπά)

  66. Ανδρέας said

    Σ’ ευχαριστώ, ναι αυτό είναι, το βιβλίο της Σώθιδος.
    Η λαθροχειρία που έκαναν είναι αυτή:
    […] While the unknown author is considered to have displayed a thorough knowledge of Manethon, the best indication of forgery is the introductory dedication to Ptolemy II Philadelphus, referring to him as «σεβαστῷ» (sebastōi) — i.e. «august» or Augustus, a Roman title that was not used until centuries after Manethon’s death.[…]
    en.wikipedia.org/wiki/Book_of_Sothis

    Το πάντρεψαν με το Αύγουστος που είναι ρωμαϊκός τίτλος και σημαίνει το ίδιο και είπαν δεν γίνεται και είναι πλαστό.

    […] Ο τίτλος Ρωμαίων αυτοκρατόρων Αύγουστος (λατ. Augustus, πληθυντικός Augusti) σημαίνει «μεγαλοπρεπής» ή «σεβαστός», αντίστοιχος του «Καίσαρ». Ο υπέρτατος τιμητικός τίτλος Αυτοκρατόρων στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, σε άλλα κράτη και σε επιμέρους Ιπποτικά και Θρησκευτικά Τάγματα μέχρι και σήμερα. Ιδίως δε ο θηλυκός τύπος του τίτλου αυτού Αυγούστα ήταν το σύνηθες όνομα-τίτλος της Βυζαντινής Αυτοκράτειρας.[…]

    el.wikipedia.org/wiki/Αύγουστος_(τίτλος)

    Αλλά γιατί; Δες την απάντηση από αλλού:

    […] The universality of Sirius lore, even the Pawnee tribe of North America, and others, referred to Sirius as the ‘Wolf Star’, indicates this Sothic Mythos may have extremely ancient roots, perhaps as old as the first humans to migrate from Africa.

    en.wikipedia.org/wiki/Sothis

  67. Ανδρέας said

    το #66 στο #62

  68. sarant said

    65 Λοιπόν, δεν τον ήξερα…!

  69. Corto said

    68: Στην Ελλάδα δυστυχώς δεν πρέπει να έχει εκδοθεί μεταφρασμένη το πλήρες έργο του Έντγκαρ Λη Μάστερς. Η Ρίτα Μπούμη Παπά τον πρωτοπαρουσίασε στο ελληνικό κοινό, αλλά νομίζω μετέφρασε μόνο κάποια αποσπάσματά της «Ανθολογίας του Σπουν Ρίβερ», τα οποία και δημοσίευσε στην εφημερίδα Αλλαγή το 1952. Συνεπώς υπάρχει πεδίον δόξης λαμπρόν για τους Έλληνες εκδότες και φιλολόγους.

    (Πληκτρολογώ άλλο ένα επιτύμβιο)

  70. Ανδρέας said

    Εντωμεταξύ εκπληκτική ομοιότητα παρουσιάζουν και τα ονόματα Σέραπις-Σάραπις κυρίαρχη θεότητα του Πόντου και της Μικράς Ασίας (μελλοντική στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο) με τον Άγιο Θάραπη-Θέραπη της Λέσβου λες και ο δημιουργός μας κάνει πλάκα.
    Είναι ο Σέραπις που εγκαθίδρυσε θρησκειολογικά την ύπαρξη της ψυχής κι αυτό συνέβη την στιγμή του θανάτου του Μ Αλέξανδρου γι’ αυτό και κυριάρχησε στην Ελληνιστική Αίγυπτο.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%AD%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%B9%CF%82

  71. Corto said

    Τζακ ο τυφλός

    Είχα παίξει όλη μέρα ακορντεόν στην Εμποροπανήγυρη
    μα ο Μπατς Βέλντυ κι ο Τζακ Μακ Γιούρι, επιστρέφοντας
    στουπί απ’ το μεθύσι, θελήσαν να τους παίξω ακόμα
    το τραγουδάκι «Σούζη Σκέννερ», και τ’ άλογα μαστίγωσαν
    έτσι που τα ’καναν ν’ αφηνιάσουν.
    Αόμματος εγώ, ζήτησα να πηδήξω
    ενώ τ’ αμάξι έπεφτε στο χαντάκι
    και μ’ έλυωσαν οι ρόδες του στον τόπο.

    Εδώ που είμαι τώρα είναι κάποιος τυφλός
    μ’ ένα μεγάλο μέτωπο λευκό σαν σύννεφο,
    κι όλοι εμείς οι οργανοπαίχτες
    από τους πιο σπουδαίους ως τους πιο ασήμαντους,
    συνθέτες που ταιριάζουν μουσική, κι αυτοί που διηγούνται ιστορίες,
    καθόμαστε ανακούρκουδα τριγύρω του
    και τον ακούμε να μας λέει τραγουδιστά
    για το πώς έπεσε η Τροία.

  72. Corto said

    Πη-Μπω

    Μ’ έστειλαν στο σχολείο της Κυριακής
    στο Σπουν Ρίβερ
    και προσπαθούσαν να με πείσουν, για χάρη του Χριστού
    τον Κονφούκιο να προδώσω.

    Χειρότερα δε θα ’χα πάθει
    αν τόλμαγα εγώ για χάρη του Κονφούκιου να τους πείσω
    να εγκαταλείψουν τον Χριστό.

    Γιατί απροειδοποίητα, και σα να το ’κανε γι’ αστείο,
    ορμώντας ξαφνικά ο Χάρρυ Βίλλεϋ
    ο γιος του εφημέριου, με μια γροθιά του τρομερή
    παΐδια και πλεμόνια μου ’κανε ένα.

    Και τώρα θλίβομαι που δε θ’ αναπαυτώ με τους προγόνους μου
    κει κάτω στο Πεκίνο,
    που μήτ’ ένας απόγονος στον τάφο μου δε θα ’ρχεται.

  73. sarant said

    69κε Α, ευχαριστώ πολύ! Κάπου πρέπει να έχω και τα φύλλα της Αλλαγής

  74. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Πολύ δυνατό κείμενο, με συνάρπασε, ίσως γιατί είχα πολλά πάρε δώσε με τον θάνατο μέχρι τώρα στην ζωή μου. Δεν τον ήξερα τον Παύλου, μπράβο Νικοκύρη που το δημοσίευσες στην μνήμη του, αν και στο κείμενο δεν ήταν ματαιόδοξος.

    «Σκέφτομαι ότι η νεκρώσιμη ακολουθία φτιάχτηκε σιγά-σιγά, όπως τα δημοτικά μας τραγούδια.» Κι εγώ αυτή την σκέψη έχω κάνει από παλιά.

    «Τέρμα τα ψέματα. Αν πεθάνεις, μόνο η μάνα σου σε θυμά­ται, η πύρινη μνήμη της μάνας,» Θυμάμαι την συγχωρεμένη θεία μου, το 84 πέθανε η ξαδέρφη μου στα 26της, 30 χρόνια φόραγε μαύρα, ποτέ της δεν συμβιβάστηκε με το παράδοξο, να ζεί αυτή κι η κόρη της να είναι πεθαμένη. Από το 84 φιλοσόφισα διαφορετικά την ζωή, κι από το 87, όταν ξεθάψαμε την Σοφία, πάντα γελάω με την ματαιοδοξία των ανθρώπων, μιλάμε για πολύ γέλιο, έχουν πολύ πλάκα οι άνθρωποι τελικά.

  75. Corto said

    73:
    Οι μεταφράσεις αυτές δημοσιεύθηκαν επίσης την ίδια εποχή με την «Αλλαγή» και στην α’ έκδοση της «Παγκόσμιας Ανθολογίας Ποιήσεως» (1952 – 1953).
    Εγώ τα αντέγραψα από την μεταγενέστερη «Νέα Παγκόσμια Ποιητική Ανθολογία» επιμέλεια Ρίτας Μπούμη και Νίκου Παπά, εκδόσεις Διόσκουροι. Πιστεύω ότι είναι ποιήματα με διαχρονική και οικουμενική αξία.

  76. Corto said

    Και ένα ακόμα:

    Α. Ντ. Μπλούντ

    Αν σεις ειλικρινά, συγχωριανοί, με επιδοκιμάζετε
    σαν έκλεινα τα καπηλειά και απαγόρευα τα χαρτοπαίγνια
    κι έσερνα τη γριά Νταίζη Φραίζερ στον ειρηνοδίκη Άρνεττ,
    και τόσα άλλα – θα θυμόσαστε-
    γιατί τώρα αφήνετε τη Ντόρα, την κόρη της μοδίστρας,
    και τον ανάξιο γιο του Βενιαμίν Παντιέ,
    τον τάφο μου να μεταβάλλουνε τις νύχτες
    σε ακατανόμαστο κρεβάτι;

  77. BLOG_OTI_NANAI said

    70: Στην περίπτωση αυτή, η ομοιότητα οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν Άγιοι και Μάρτυρες Σεραπίωνες στο αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας όπως στις 21 Μαρτίου, 5 Απριλίου, 24 Μαΐου, 12 Ιουλίου, 18 Αυγούστου, 13 Σεπτεμβρίου.

    Στις 24 Μαΐου που είναι «Μνήμη των αγίων μαρτύρων Μελετίου του στρατηλάτου και των συν αυτώ» αναφέρεται και η μνήμη «Σεραπίωνος (Θεραπίωνος) του Αιγυπτίου«.

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Corto, ευχαριστούμε

    Εδώ με θάψανε όχι μονάχον.
    Μαζί κι αυτοί που χάθηκαν προτού πεθάνω·
    κι αυτοί που αγάπησα και ζωντανοί είναι ακόμα
    Μάρκος Μέσκος/Ψιλόβροχο, 2000

    Ο Μ.Μ λέει:
    «Μόνιμα το ενδιαφέρον μου, η συμπάθειά μου και η βαθύτερη επικοινωνία με τον Σολωμό, την Αχμάτοβα και την Τσβετάγιεβα, τον Μάστερς του «Σπουν Ρίβερ», τον Μιλόζ της πρώτης περιόδου, ολάκερο το νεοελληνικό βαλκανικό δημοτικό τραγούδι, τους Ασίκηδες ποιητές της Ανατολής».

  79. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μάρκος Μέσκος/Ψιλόβροχο, εκδ. Νεφέλη, 2000

  80. Corto said

    78, 79 (ΕΦΗ)
    Πολύ ωραίοι οι στίχοι του Μέσκου!
    Δεν το είχα φανταστεί καν ότι κάποιος λογοτέχνης θα ενέτασσε έναν Αμερικάνο ποιητή που έζησε στον απόηχο του εμφυλίου Βορείων – Νοτίων στην ίδια χορεία με την δική μας ρωμέικη παράδοση, τον Σολωμό και το δημοτικό τραγούδι, την ανατολίτικη ποίηση, αλλά και την ρώσικη λογοτεχνία. Φαίνεται ότι κάτι βαθύτερο τα συνδέει όλα αυτά, πιθανότατα μια αυθεντική λαϊκότητα. Και μία ταπεινότητα μπροστά στο μυστήριο του θανάτου.

  81. κουτρούφι said

    #60. Corto, ευχαριστώ. Και η δική σου επιλογή είναι ταιριαστή. Και μαθαίνει ο κόσμος ότι το «σαν πεθάνω…» δεν το πρωτοείπε η Μπέλλου και δεν είναι πρωτότυπη σύνθεση του -έξοχου κατά τ’ άλλα- Μπάμπη Μπακάλη.

    Στο #53 έκανα απ’ ευθείας τη σύνδεση ενός από τα τροπάρια που λέγονται στις κηδείες με το δίστιχο που λέει ο Στράτος στο μανέ του το 1937. Ο αείμνηστος Νέαρχος Γεωργιάδης στο βιβλίο του «Από το Βυζάντιο στο Μάρκο Βαμβακάρη» (έχω την τρίτη έκδοση, Σύγχρονη Εποχή, 2006) αναφέρει και απόσπασμα από μεταγενέστερο του 14ου αιώνα Βυζαντινό ποίημα με τίτλο «Αλφάβητος»:
    «Εύρε μνημείον ανοικτόν και αναντράνισέ το
    τους βασιλείς, τους άρχοντας πρόσεξε να τους ίδης
    ουκ είναι άλλον τίποτε ει μη σκωλήκων βρώμα..»
    Το συσχετίζει με έθιμο των Ελλήνων της Πόλης που καταγράφηκε το 1672 από Γάλλο περιηγητή. Κατά το έθιμο αυτό συνήθιζαν να ξεθάβουν τους νεκρούς, να πλένουν τα οστά και να ξανακλείνουν τους τάφους.
    Οι πηγές του ΝΓ είναι το «Βυζαντινή ποίησις, επιμέλεια Γεωργίου Ζώρα, «Βασική Βιβλιοθήκη Αετού», τομ. Ι, εκδ. Ι. Ζαχαρόπουλου, Αθήνα 1956 για το ποίημα και το «Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα», Κ. Σιμόπουλου, τομ. Α’, Αθήνα 1984 για το έθιμο.

  82. Corto said

    81:
    Ο Νέαρχος Γεωργιάδης ήταν εξαιρετικός μελετητής του ρεμπέτικου, και πρωτίστως χωρίς παρωπίδες. Ήταν απώλεια για τα γράμματα ο θάνατός του, ενώ στο μεταξύ το κεφάλαιο «ρεμπέτικο τραγούδι» συνεχίζουν να το λυμαίνονται κάποιοι επιτήδειοι…

  83. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    προυχώρησεν ήδη η νύξ εις το Ρωμέικον και δεν θα προλάβω να είπω πολλά…

    1) Μοί προκαλεί αλγεινοτάτην εντύπωσιν η προσπάθεια του κ. Σαραντάκου να αποκρύψη από τους αστοιχειώτους αναγνώστας του ποίος υπήρξεν εις την πραγματικότητα ο μακαριστός Κυπραίος λογοτέχνης Σάββας Παύλου. Είναι δυνατόν επί 15 ώρας να αποκρύπτεται ότι ήτο υπάλληλος του Καραμπελιά, τακτικός αρθρογράφος του «Άρδην» και της «Ρήξης» (εβδομαδιαία εφημερίδα του Καραμπελιά που ετελεύτησε τον βίον λόγω ανυπαρξίας αναγνωστών), υμνητής του τουρκοφάγου ακροδεξιού Νεοκλή Σαρρή, υβριστής των Τουρκοκυπρίων, του ΑΚΕΛ και του Σταλινικού Προέδρου Χριστόφια, αλλά και εισηγητής της παρανοΪκής απόψεως ότι η Νίκη της ΕΔΑ εις τας Εκλογάς του 1958 οφείλεται εις τον Αγώνα της ΕΟΚΑ του ακροδεξιού Χίτη και ταγματασφαλίτη Γρίβα – Διγενή;

    ΕΡΩΤΩ: Εξεπίτηδες απεσιωπήσατε όλα ταύτα, κ. Σαραντακο, ή απλώς τα αγνοούσατε; Εκτός και αν, απλώς, επιθυμήτε να κάμετε «Δημόσιες Σχέσεις» με το σόϊ του Σάββα Παύλου, διά να σάς ανθολογήσουν (υμάς ή τον αείμνηστον πατέρα σας) εις κάποιαν Κυπριακήν Λογοτεχνικήν Ανθολογίαν…

    Διά να μή μακρηγορώ και δεχθώ καμμίαν αδόκητον πορτοκαλιάν κάρταν, ιδού εν απόσπασμα από το το άρθρον «Η κηδεία μου» του Σάββα Παύλου (γραφέν τω 2010), με το οποίον τον απεχαιρέτησεν η αριστερο-εθνικιστική Κλίκα του Καραμπελιά. Φρίξον Ήλιε… Αποδέχεσθε, κ. Σαραντάκο, το «ελληνοχριστιανικόν» αυτό παραλήρημα που δεν θα ετόλμα να ξεστομίση ούτε ο τελευταίος εθνικοπαράφρων χρυσαύγουλος;

    2) Όσον διά τα περί Εξοδίου Ακολουθίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας που γράφει ο Σάββας Παύλου και συνεκίνησαν κάποιες ευαίσθητες ψυχούλες χριστιανομπολσεβίκων αναγνωστών, ουδεμία αντίρρησις ότι πρόκειται περί λογοτεχνικού αριστουργήματος. Διατί, όμως, ο μακαριστός Σάββας δεν βγάζει άχναν διά τον συγγραφέα της Εξοδίου Ακολουθίας, τον βρωμερόν μισέλληνα Ιωάννην Δαμασκηνόν (κατά κόσμον Μανσούρ), ο οποίος υβρίζει εις τα συγγράμματά του (εδώ τα εύρητε όλα συγκεντρωμένα) τους Έλληνας και τον Ελληνισμόν, με εκφράσεις που αν μετεχειριζόμουν εγώ ενταύθα διά τους Γαλιλαίους, θα δεχόμουν κατακέφαλα 10 ερυθράς κάρτας υπό του κ. Σαραντάκου; Και την ίδιαν στιγμήν δεν λέγει ΟΥΤΕ ΜΙΑ κακήν λέξιν διά τον Μουσουλμανισμόν, τον οποίον – ως γνωστόν – υπηρέτει ο πατήρ του ο Μανσούρ εν Συρία;

    Σάς παραπέμπω εις το κατάπτυστον σύγγραμμά του «Περί Αιρέσεων», διά να φρίξετε αναγιγνώσκοντες τί γράφει διά τον Ελληνισμόν ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Δι’ όλα αυτά τσιμουδιά ο μακαριστός Σάββας Παύλου και οι Σαραντάκειοι αναγνώσται που συνεκινήθησαν από την Εξόδιον Ακολουθίαν του!..

    Συνεχίζω αμέσως, διότι δεν το παίρνει όλον το σχόλιον…

  84. Βάταλος said

    Σχολίου 83 συνέχεια…

    3) Περαίνων σάς παραπέμπω εις όσα παρανοϊκά λέγει ο Ιωάννης Δαμασκηνός εις το αποκρυπτόμενον υπό των Γαλιλαίων σύγγραμμά του Περί Ιερών Παραλλήλων (Sacra parallela): Πρέπει να χαιρώμεθα που ο Γιαχβέ θανατώνει το τέκνον μας, τον συγγενή μας ή ημάς τους ιδίους!.. Ομιλώμε διά κλασικόν κείμενον της Χριστιανικής Παραφροσύνης που θα έπρεπε να διδάσκεται εις όλα τα σχολεία του Ρωμέικου

    Τόσον μαζοχιστάς ήθελε να μάς κάμη ο συγγραφεύς της Εξοδίου Ακολουθίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιωάννης Δαμασκηνός: Να χαιρώμεθα με τον Θάνατον! Και αυτόν τον παράφρονα εθαύμαζεν ο μακαριστός Σάββας Παύλου!..

    Μετά πάσης τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

  85. Υαλτις said

    65 Corto
    Ευχαριστώ .

  86. Pedis said

    Το περίεργο (μμμ μάλλον μας τα κρύβουν) είναι πώς με τέτοια (μεσ)ανατολίτικη εμφάνιση παρόμοια περιστατικά δεν είναι πιο συχνά …

    http://kartesios.com/%CE%BB%CE%AF%CE%B3%CE%B7-%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%AE-%CF%81%CE%B5%CF%81%CF%84/

    όσο συχνά, δηλαδή, θα τα ήθελαν οι ερτίδες.

  87. Alexis said

    #83: Φοβερό ελληνοχριστιανικό παραλήρημα τωόντι να θέλει κανείς να τον θάψουν με την ελληνική σημαία στο φέρετρό του… 😀
    Δύο τινά:
    1) Ο γέρων έχει ραμολίρει τελείως (ου γαρ έρχεται μόνον) και ανακαλύπτει παντού εχθρούς και συνωμότες.
    2) Έχει απωλέσει την ψυχραιμία του από τις ψωλιές που τρώει κατακέφαλα τις τελευταίες μέρες το ίνδαλμά του μίστερ Τράμπας (διάβαζε και Τρόμπας). Κι όχι τίποτ’ άλλο δηλαδή, έχει επενδύσει την ημισείαν περιουσίαν του στην υπουργοποίηση του γαμβρού-συμβουλάτορα Τζώρτζ Παπαντόπουλος. 😛

  88. BLOG_OTI_NANAI said

    Βάταλε, ξέρουμε ότι είσαι βαρεμένος, αλλά αν ήταν αρθογράφος σε έντυπο του Καραμπελιά, αυτό σημαίνει απλώς ότι στα θέματα της ελληνικής ιστορίας ακολουθούσε τη μέση οδό της κοινής λογικής. Πάντως στον «Νέο Ερμή τον Λόγιο» ένα σύντομο σημείωμα-καλωσόρισμα για τη νέα έκδοση υπάρχει δικό του όλο κι όλο.

    Το πρόβλημα και το ρεζιλίκι θα ήταν αν ο Σάββας Παύλου ήταν συνεργάτης της «Athens Review of Books». Αυτό όντως θα ήταν πρόβλημα.

    Διότι είναι προς τιμή του, το να έχει καταλάβει κάποιος ότι ο Λιάκος, ο Κρεμμυδάς, η Ρεπούση ή ο Κωστόπουλος με την χρήση της ιστορίας που κάνουν προκαλούν απλώς μαζική αδιαφορία του λαού για τον τόπο τους και δεν θα μειώσουν τους… εξοπλισμούς, όπως βλακωδώς ονειρεύονται (μου έγιναν και οι ιστορικοί, «θεοί» που «κανονίζουν» τα γεωπολιτικά…).

    Διότι για να παλεύεις για κάτι, θα πρέπει αυτό το κάτι να σε ελκύει. Αυτοί οι «ιστορικοί» που σκόπιμα ξεφτιλλίζουν την ελληνική ιστορία, επιφέροντας βεβιασμένη ιστορική αμνησία νομίζοντας ότι αυτό θα φέρει την… ειρήνη των λαών, το μόνο που καταφέρνουν είναι ο καθένας να απογοητευτεί νομίζοντας ότι τα πάντα όσα γνωρίζει είναι ψέματα.

    Και φυσικά, στην περίπτωση αυτή, τα ψέματα υπάρχουν μόνο στην πλευρά των νεωτεριστών ιστορικών (που κοντεύουν και τον Δημαρά ακόμα να τον πουν εθνικιστή), που παίζουν ιστορικά παιχνίδια είτε λέγοντας τον Μακρυγιάννη τοκογλύφο, είτε τους οπλαρχηγούς «επενδυτές», είτε λέγοντας ότι την 25η Μαρτίου την εφηύρε ο… Όθωνας, είτε ότι η Ορθόδοξη πίστη είχε ανάγκη να φτιάξει τον συμβολισμό ΠΠ Γερμανού κια Αγίας Λαύρας για να συνδεθεί με τον ελληνισμό, την ώρα που τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγνεσίας -οι πηγές δηλ.- φανερώνουν ξεκάθαρα ότι ο Αγώνας πραγματοποιήθηκε με το «Έλληνας» και «Χριστιανός» ως ενιαία ταυτότητα.

    Μην αναφέρω πάλι τον Κρεμμυδά που στην ίδια φράση που ομολογούσε ότι η Τουρκοκρατία ήταν μια περίοδος αυθαιρεσίας και καταπίεσης, μιλούσε ταυτόχρονα για… ελευθερία πίστης και παιδείας, λες και ειδικά στους τομείς αυτούς η Τουρκοκρατία μετατράπηκε σε ευρωπαίκή φιλελευθερία…

    Αυτός ήταν ο λόγος άλλωστε που όταν ο Καραμπελιάς πήρε το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, εκνευρίστηκαν διότι έως τότε, όταν φανέρωνε τα ρεζιλίκια τους μπορούσαν πιο άνετα να τον αγνοούν ως «ερασιτέχνη ιστορικό» όπως έγραφαν. Πέρα από το γεγονός ότι το βιβλίο του «1204» δέχτηκε να το προλογίσει ο Σπύρος Βρυώνης, που μαζί με τον Χαρανή είναι οι μεγαλύτεροι Έλληνες βυζαντινολόγοι διεθνούς κύρους.

    Γενικά δεν θέλω να επεκτείνομαι διότι είμαστε και φιλοξενούμενοι εδώ, αλλά οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί ταιριάζουν σε αυτούς που γράφουν ψέματα ή μισές αλήθειες.
    Τώρα, αν κάποιος θέλει να μάθει ιστορία από τα ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ ή από τον Λιάκο που λέει ότι οι αναφορές στην σύνδεση Αρχαίων Ελλήνων-Βυζαντινών και Νεώτερων Ελλήνων είναι εφεύρεση του Ζαμπέλιου και του Παπαρρηγόπουλου, δικαίωμα του. Δυστυχώς όμως, παραμύθια της Χαλιμάς θα μάθει και ποτέ τι λένε οι πηγές.

  89. BLOG_OTI_NANAI said

    88: Να προσθέσω βεβαίως ότι αναφέρομαι καθαρά στα ιστορικά θέματα. Ο Καραμπελιάς βλέπω ότι πολεμά γενικά τον ΣΥΡΙΖΑ. Προσωπικά όμως ψήφισα ΣΥΡΙΖΑ και έως τώρα δεν νομίζω ότι κάποιοι άλλοι θα τα κατάφερναν καλύτερα. Βεβαίως, ως προς την κατεύθυνση της σχολικής ιστορίας που η ιστορία είναι ένα θέμα που με ενδιαφέρει, ασφαλώς με ενοχλεί που ο Φίλης έχει αναθέσει όλη την κουβέντα σε Λιάκους και ΣΙΑ.

  90. Andreas S said

    Τώρα μπήκα και διάβασα ο κείμενο του Παύλου. Όλο έξοχο αλλά το πρώτο μισό σα βάλσαμο μου φάνηκε.

  91. BLOG_OTI_NANAI said

    Βάταλε, στα σχόλια έχουμε πει 1.000.000 φορές για την διπλή έννοια του «Έλληνας», την εθνική και την θρησκευτική (=ειδωλολάτρης), κι εσύ εξακολουθείς να γράφεις αυτή την ανοησία «υβρίζει […] τους Έλληνας και τον Ελληνισμόν»; Εδώ όλα τα «Έλληνας» αφορούν την ειδωλολατρική θεολογία…

  92. Λαρισαίος said

    #88.89.91. Να αγιάσει το πληκτρολόγιό σου ΟΤΙ_ΝΑΝΑΙ.

  93. Corto said

    85 (Υαλτις):
    Να είσαι καλά!

  94. spatholouro said

    82
    Ας μου επιτραπεί, φίλε Corto, να διατηρώ σοβαρές επιφυλάξεις για την εκτίμησή σου αυτή. Κι ένα ανεκδοτολογικό, όσον αφορά τις παρωπίδες του Ν. Γεωργιάδη: όταν κάποτε έγραψα κάτι επικριτικό για τον μακαρίτη, τηλεφώνησε πνέων μένεα στο περιοδικό όπου έγινε η δημοσίευσή μου, ζητώντας μεν να απαντήσει, αλλά υπό τον όρο εγώ να μην ανταπαντούσα…

  95. Corto said

    94 (Spatholouro):
    Ομολογώ ότι εκπλήσσομαι! Είναι αδικαιολόγητο να θέλει να έχει την τελευταία λέξη.
    Για να είμαι ειλικρινής, παρωπίδες πολιτικής χροιάς είχα εντοπίσει και εγώ στο έργο του Ν. Γ. αλλά παρέβλεπα αυτές τις πτυχές, μη γνωρίζοντας και την γενικότερη στάση του.
    Η παραπάνω διατύπωσή μου ήταν μάλλον ατυχής. Εννοούσα ότι αντίθετα από κάποιους αυτοχαρακτηρισμένους ρεμπετολόγους που έγραψαν αναπαράγοντας τα γνωστά κλισέ (οι ρεμπέτες ήταν παράνομοι και βίαιοι, οι μάγκες είχαν ταξικό μίσος, τα τραγούδια γράφτηκαν στον μεσοπόλεμο χωρίς ιδιαίτερη προϊστορία, οι στίχοι αποτελούν συρραφή κλπ), τουλάχιστον ο Ν.Γ είδε τα ρεμπέτικα με πιο καθαρή ματιά, ως λαϊκά δημιουργήματα, εντοπίζοντας και την σχέση τους με το ακριτικό και το δημοτικό τραγούδι.

  96. Corto said

    Να διευκρινίσω στα παραπάνω ότι τα θετικά στοιχεία του έργου του Ν. Γ. δεν δικαιολογούν τις όποιες μικρόψυχες συμπεριφορές του…

  97. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γιάννη Ιατρού, σήκωσε το μουσαμά λιγάκι να πάρει φως η τριχασμένη πρσωπίδα.(Κι έτσι να τ΄αφήσουμε,κάνει μπαμ)

  98. Xρῖστος Δ. said

    Κύριε Βάταλε καί κύριε Ἀλέξη, λίγο ἀκόμα καί θά μᾶς πῆτε ὅτι οἱ Ἐγγλέζοι κρεμοῦσαν τούς κύπριους ἀγωνιστές στό πλαίσιο τοῦ ἀντιφασιστικοῦ ἀγώνα! Ἑνός ἀγώνα πού ἡ ἀριστερά τῆς ἐποχῆς τίμησε καί ὕμνησε, γραμματεῖς καί συριζαῖοι ὑποκριταί. Ἐπιπροσθέτως κύριε Βάταλε, πάψτε νά δολοφονῆτε τήν ἑλληνική γλῶσσα, τό «ὁμιλῶμεν» σας ἐδῶ μοῦ κάθεται, «ὁμιλοῦμε», κύριε, ἤ «μιλᾶμε», πάντως δέν «ὁμιλῶμεν»! Κι ὅλα αὐτά ὑποτίθεται στό ὄνομα τοῦ ἑλληνισμοῦ.

  99. sarant said

    H αριστερά της εποχής τίμησε τον αγώνα της ΕΟΚΑ, η ΕΟΚΑ σκότωσε και κάμποσους αριστερούς στην Κύπρο.

  100. Xρίστος Δάλκος said

    Καί ὁ ΕΛΑΣ σκότωσε (μεταξύ ἄλλων) ἀριστερούς ἑλλαδίτες ἀλλά αὐτό δέν μειώνει τήν σημασία τῆς ἐθνικῆς ἀντίστασης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: