Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα

Posted by sarant στο 18 Απρίλιος, 2016


berriesΜπήκε η άνοιξη, πλησιάζει η βασιλική εποχή των φρούτων, ο Μάης δηλαδή και ο Ιούνης. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει όλα σχεδόν τα οπωρικά της εποχής, με μια εξαίρεση που θα την καλύψουμε σήμερα. Εννοώ μια οικογένεια μικρών καρπών που μερικά από αυτά τα γνωρίζει ο άνθρωπος από την αρχή του χρόνου, αλλά εξακολουθεί να τα καταναλώνει έτσι, άγρια, όπως και πριν από χιλιάδες χρόνια, όταν ήταν τροφοσυλλέκτης. Εννοώ τα «φρούτα του δάσους» όπως συλλογικά είναι γνωστά όταν δίνουν το άρωμά τους σε χυμούς και παγωτά. Μαζί τους θα εξετάσουμε όμως και τον μεγάλο αδελφό τους, τα μούρα, παρά τις μεγάλες διαφορές, γιατί ανήκει στην ίδια οικογένεια. Και αφού είναι μεγάλος αδελφός, στα μούρα αφιερώνουμε το μεγαλύτερο κομμάτι του άρθρου, αλλά και τον τίτλο. Να πω εδώ ότι το άρθρο αυτό είναι παρμένο από το βιβλίο μου Οπωροφόρες λέξεις, αλλά εδώ έχω κάνει κάποιες αλλαγές και προσθήκες.

Όλα αυτά τα μικρούλια φρούτα στα αγγλικά λέγονται συλλογικά berries, διότι τα περισσότερα έχουν τη λέξη αυτή ως β’ συνθετικό: raspberry, blackberry, blueberry κτλ. Στα ελληνικά δεν ξέρω αν έχουμε στανταρισμένη απόδοση ή αν τα λέμε «μουροειδή». Βρίσκω στα λεξικά ότι το berry το λέμε μώρον, προσέχοντας να μην πέσει ο τόνος. Πάντως, από τα μούρα θα ξεκινήσουμε.

Το μούρο είναι ο καρπός της μουριάς· η μουριά είναι δέντρο που μπορεί να φτάσει σε μεγάλο ύψος και που ζει πολύ. Υπάρχει η κόκκινη μουριά, η άσπρη και η μαύρη, που δίνουν καρπούς του αντίστοιχου χρώματος. Η άσπρη και η μαύρη μουριά, όμως, έπαιζαν τα παλιότερα χρόνια πολύ σημαντικό ρόλο στην οικονομία, όχι για τους καρπούς τους αλλά για τα φύλλα τους. Φυσικά, τα φύλλα δεν τρώγονται από τον άνθρωπο, είναι όμως έξοχη τροφή για τον μεταξοσκώληκα και η παραγωγή του μεταξιού ήταν κεντρική οικονομική δραστηριότητα επί αιώνες.

Η μαύρη μουριά υπήρχε στα μέρη μας από την αρχαιότητα. Όταν οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρονται σε μορέα ή συκάμινο αυτήν εννοούν· τα δυο ονόματα συνυπάρχουν πολύ συχνά στα κείμενα, παρόλο που ο Αθήναιος λέει ότι μόνο οι Αλεξανδρινοί λένε «μόρα», ενώ όλοι οι άλλοι συκάμινα. Συνυπάρχουν και στα τοπωνύμια· έχουμε, ας πούμε, τις Μουρνιές στην Κρήτη, και τη Σκαμιά στη Μυτιλήνη (που έχει τρεις συλλαβές λιγότερες από τη «συκαμινέα» της καθαρεύουσας!) Η συκάμινος δεν έχει καμιά σχέση με τα σύκα, πέρα από την παρετυμολογία· είναι σημιτικό δάνειο (siqamin λέγονταν οι μουριές στα αραμαϊκά), που κατά τον εξελληνισμό συνδυάστηκε παρετυμολογικά με το σύκο.

Το μετάξι έφτανε από την εποχή των Ρωμαίων στη Μεσόγειο, αλλά ήταν κρατικό μονοπώλιο των Κινέζων –άλλωστε το όνομά του, σηρικόν (απ’ όπου παράγεται και το αγγλικό silk) δηλώνει ακριβώς ότι έρχεται από τους Σήρες, όπως έλεγαν οι αρχαίοι τους Κινέζους. Την εποχή του Ιουστινιανού, κατάφεραν επιτέλους οι βυζαντινοί να αποσπάσουν το μυστικό· ο θρύλος λέει ότι μοναχοί ιεραπόστολοι μπόρεσαν, μέσα στα κούφια τους μπαστούνια, να φέρουν και το θαυματουργό έντομο και στην Κωνσταντινούπολη, μαζί με σπόρους του δέντρου από τα φύλλα του οποίου τρεφόταν. Το δέντρο αυτό ήταν η άσπρη μουριά. Βέβαια, όπως διαπιστώθηκε, το σκουληκάκι μπορούσε να τραφεί και από τα φύλλα της μαύρης, αλλά προτιμούσε την άσπρη, που δίνει πιο μεγάλα και μαλακά φύλλα. Το όνομα δεν άλλαξε, κι όταν διαβάζουμε σε παλιότερα κείμενα για συκάμινα ή μόρα ή μούρα δεν μπορούμε να ξέρουμε αν εννοούνται άσπρα ή μαύρα, τα οποία είναι και πολύ νοστιμότερα.

Τόσο μεγάλη έκταση είχε η καλλιέργεια της μουριάς και η σηροτροφία στη μεσαιωνική Ελλάδα, που ο Μοριάς, τουλάχιστον σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη, πήρε το όνομά του ακριβώς από τη μορέα. Σιγά-σιγά, η άσπρη μουριά εξαπλώθηκε στην Ευρώπη. Όχι ειρηνικά: το 1148, μετά τη δεύτερη σταυροφορία, ο Ρογήρος ο Β’, βασιλιάς της Σικελίας, διαγούμισε τη Θήβα, που τότε άκμαζε, και μετέφερε πολλούς Θηβαίους σηροτρόφους και μεταξοϋφαντές στο Παλέρμο, και από εκεί διαδόθηκε η σηροτροφία και το μετάξι στην υπόλοιπη Ιταλία και Ευρώπη.

Η σηροτροφία στα μέρη μας ήταν οικοτεχνική δραστηριότητα: η εκτροφή γινόταν μέσα στο σπίτι και απέξω έπρεπε να υπάρχει η μουριά. Τα μούρα τα μάζευαν πάντοτε, όσοι είχαν μουριές, αλλά συνήθως τα κατανάλωναν οι ίδιοι· είναι φρούτο ευπαθές που δύσκολα ταξιδεύει αποστάσεις. Στην Κρήτη, τη μουριά τη λένε μουρνιά· κάνουν και ρακή από μούρα, μουρνόρακη. Κι επειδή το μαύρο μούρο βάφει ανεξίτηλα, η νοικοκυρά που πάει να τα μαζέψει φοράει τη μουρνοποδιά, μια παλιά ποδιά ειδικά γι’ αυτή τη δουλειά. Το ζουμί από τα μούρα το χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο για τις άφθες του στόματος. Και στον Αβασκαμό του αγά, ο Παπαδιαμάντης λέει για τα παιδιά ότι «αναρριχώνται επάνω εις αγρίας μορέας, αφού βάψωσι τας χείρας και τα χείλη με τα κόκκινα μούρα».

Στα λατινικά το μούρο ήταν morum, ίσως δάνειο από τα ελληνικά, το πιθανότερο όμως κοινό δάνειο από το μεσογειακό υπόστρωμα. Στα γαλλικά, το μούρο λέγεται mûre, κατά σύμπτωση συμπίπτει με τη λ. «ώριμη». Στα αγγλικά, το μούρο είναι mulberry, όπου αυτό το berry είναι η κοινή ονομασία για όλους τους μικρούς χυμώδεις καρπούς.

Στα τούρκικα, το μούρο είναι dut, και στη Βόρεια Ελλάδα θα ακούσετε να λένε για ντουτιές και για ντούτια. Στο διήγημα του Γιώργου Ιωάννου «Το σπίτι του Κεμάλ», περιγράφεται μια επιβλητική ντουτιά με κόκκινα μούρα (που όμως τα φύλλα της ήταν σκληρά και δεν τα έτρωγαν οι μεταξοσκώληκες). Όταν το κείμενο έπεσε στις Πανελλήνιες εξετάσεις του 2010 στο μάθημα της γλώσσας, δόθηκε εξήγηση ότι η ντουτιά είναι η συκομουριά. Λάθος. Η συκομουριά είναι ακόμα μεγαλύτερο δέντρο, που κάνει καρπούς σαν τα σύκα, που όμως για να ωριμάσουν και να τρώγονται πρέπει να τα χαράξει κάποιος με το μαχαίρι· στην Κύπρο, όπου υπάρχει μια αιωνόβια γιγαντιαία συκομουριά στην Αγιάναπα –έχει γράψει ο Σεφέρης για τη γέρικη συκομουριά– τους καρπούς αυτούς τους λένε τουμπέζια.

Στον παπαδιαμαντικό «Γάμο του Καραχμέτη» η Λελούδα φοράει ένα ωραίο φουστάνι μόρικο, δηλαδή μενεξεδί, βιολετί. Η λέξη είναι αντιδάνειο, αφού παράγεται από το τουρκικό mor, που είναι δάνειο από το ελληνικό μόρον, το μούρο. Ένα μοτίβο που χρησιμοποιούσε ο Σουρής στον Ρωμηό ήταν «Μαύρα τα μούρα της μουριάς και πράσινα τα φύλλα…» (και το συνδύαζε κατά βούληση με κάποιον ομοιοκατάληκτο δεύτερο στίχο). Αυτό θυμίζει το «άσπρα μούρα, μαύρα μούρα» του αδέσποτου ρεμπέτικου· «είσαι μια γλυκιά μουρμούρα», το συμπλήρωσε ο Τσιτσάνης, γιατί με την άλλη παραλλαγή, που συνήθως ακούγεται και που είμαι βέβαιος ότι θα την ξέρετε, δεν θα περνούσε από τη λογοκρισία.

Καιρός όμως να περάσουμε από τα μούρα των δέντρων στα μούρα των βάτων, παναπεί στα βατόμουρα.

Τα βατόμουρα είναι καρποί διάφορων βάτων και τα μάζευαν οι άνθρωποι από τα πολύ παλιά χρόνια· στον ελλαδικό χώρο, σπόροι από βατόμουρα βρέθηκαν στον νεολιθικό οικισμό της Λέρνας. Συνέχισαν να καταναλώνονται, χωρίς να καλλιεργηθούν συστηματικά. Στην αρχαιότητα, τα έλεγαν βάτινα, δηλαδή καρπό του βάτου: τον των βάτων καρπόν ονομάζουσιν οι παρ’ ημίν άνθρωποι βάτινα, έλεγε ο Γαληνός, που παρατηρούσε ότι τα βατόμουρα είναι πιο στυφά από τα μούρα. Από τα βατινόμουρα τα βατόμουρα, ενώ από εκεί και η λαϊκή ονομασία βάτσινα (ήδη βυζαντινή) ή βάτσουνα (στην Κρήτη).

Όσο ζούσαμε κοντά στη φύση, τα βατόμουρα ήταν ένα πρόχειρο τσιμπολόγημα. «Τα βάτα τα βατόμουρα, η πίτα της γειτόνισσας, τα πέντε σταχτοκούλουρα πάψαν τους πόνους της κοιλιάς», λέει ένας παροιμιόμυθος, για το πώς η παπαδιά ξεγέλασε την πείνα της προκειμένου να μη φανεί πεινασμένη μπροστά στον παπά. Αλλά και η ποίηση έχει χρησιμοποιήσει τα βατόμουρα, και διαλέγω ένα δίστιχο του Απ. Μελαχρινού που αναφέρει και μια λέξη που χρησιμοποιήσαμε λίγο πιο πάνω

Kαι πήε να μάσει σ’ άλλη στράτα
μόρικα βάτσινα στα βάτα.

Και ο Κοτζιούλας έχει γράψει για τα βατόμουρα, μόνο που τα λέει με το ηπειρώτικό τους όνομα, αμούρες:

Εγώ, ένας κύριος ευγενής από την πόλη,
να τρώω αμούρες! Τι παράξενο κι ετούτο
σα να μην είχα ιδεί ποτέ μου τέτοιο φρούτο
που βγαίνει δίχως κέντρωμα ούτε περιβόλι.

Στα αγγλικά, το βατόμουρο λέγεται blackberry, λέξη που χρησιμοποιήθηκε και για την πολύ διαδεδομένη συσκευή κινητής επικοινωνίας. Μπορεί να διαβάσετε ότι τα βραβεία που απονέμονται κάθε χρόνο στη χειρότερη ταινία της χρονιάς (κάτι σαν αντίθετο του Όσκαρ) λέγονται Χρυσά Βατόμουρα· πρόκειται για ανακριβή μετάφραση που όμως έχει καθιερωθεί, ίσως επειδή στα μέρη μας είναι πιο γνωστά τα βατόμουρα. Ο αγγλικός τίτλος της παρωδιακής τελετής είναι Golden Raspberries, που είναι άλλο φρούτο, όχι τα βατόμουρα.

Το φρούτο αυτό είναι τα σμέουρα, ο καρπός της σμεουριάς, που είναι η βάτος Ιδαία των αρχαίων. Μπορεί να μην ξέρετε τη λέξη, αλλά το φρούτο το ξέρετε· ίσως με τη γαλλική του ονομασία, φραμπουάζ (framboise), ίσως να το λέτε βατόμουρο (που δεν είναι). Στα αγγλικά, είπαμε, είναι raspberry. Η ονομασία του αντιβραβείου οφείλεται σε μια αγγλική ιδιωματική έκφραση giving someone the raspberry, που σημαίνει αποδοκιμάζω, γιουχάρω κάποιον (ακριβέστερα, raspberry λέγεται το «πρρρ…» που κάνουμε σαν ήχο αποδοκιμασίας με το στόμα). Η λέξη σμέουρο ίσως ετυμολογείται από το μούρο. Λέγεται και νάουρο. Εδώ που τα λέμε, πάντως, Χρυσό Σμέουρο δεν ακούγεται και πολύ καλά για το βραβείο που λέγαμε.

Τα σμέουρα τα τρώμε πιο πολύ σε παγωτά και χυμούς και όχι νωπά στην Ελλάδα. Στην Κεντρική Ευρώπη πουλιούνται και στο εμπόριο, γύρω στο Μάη. Κι αυτό είναι ευπαθές όπως τα μούρα, αλλά σηκώνει κατάψυξη, και έτσι χρησιμοποιείται, ολοχρονίς, στη ζαχαροπλαστική.

Άλλο φρούτο του δάσους είναι το φραγκοστάφυλο, που μοιάζει πράγματι με σταφύλι. Ίσως η ονομασία να είναι μεταφραστικό δάνειο από τα τούρκικα, όπου επίσης ονομάζεται frenk üzümü, φράγκικο σταφύλι. Στην παλιά Πόλη οι Ρωμιοί αγαπούσαν το φραγκοστάφυλο σε σερμπέτια και στη Λωξάντρα της Μαρίας Ιορδανίδου περιγράφεται πώς οι νοικοκυρές οργάνωναν σε συντροφιές το μπελαλίδικο καθάρισμά του. Αλλά και στην Αθήνα του 1915, ο Λαπαθιώτης σε ένα διήγημά του παρουσιάζει μερικούς κομψευόμενους νέους να παραγγέλνουν «ούζο-γκροσέιγ». Η καθαρευουσιάνικη ονομασία του είναι ριβήσιον, αλλά δεν νομίζω να τη χρησιμοποιεί κανείς. Στα γαλλικά λέγεται groseille, στα αγγλικά redcurrant. Χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική και σε χυμούς. Τα τέσσερα «φρούτα του δάσους» που βρίσκουμε στα παγωτά και τους χυμούς του εμπορίου είναι βατόμουρα, σμέουρα, φραγκοστάφυλα και φράουλες του δάσους.

Έχει κι άλλα πολλά μικρούλια μουροειδή, ας πούμε τα μύρτιλλα (blueberries), μικρά μαυρομπλέ σφαιρίδια που τα αγοράζω εδώ καμιά φορά τέτοια εποχή, τα πλένω και τα βάζω σ’ ένα πιάτο να με κοιτάνε και να τα κοιτάω κι ύστερα τα τρώω με τις χούφτες. Έχει κι άλλα που τα θεωρούνε υπερτροφές αλλά που δεν έχουν αφήσει ίχνη στη γλώσσα μας και τη φρασεολογία μας. Άλλωστε είναι πιο πολύ φρούτα βορειότερων κλιμάτων ή τέλος πάντων βουνίσια.

Είπαμε πιο πάνω για τα φραγκοστάφυλα, τα red currant. Να κλείσουμε με έναν παρεμφερή καρπό, που λέγεται στα αγγλικά blackcurrant, που είναι το φρούτο που οι Γάλλοι το λένε cassis, που βγάζει και το σχετικό ποτό.  Επίσημη ονομασία ribes nigrum, ενώ στα ελληνικά δεν ξέρω αν έχει επικρατήσει κάποια απόδοση. Αυτό το currant, που είναι κοινό στις ονομασίες redcurrant και blackcurrant, είναι η… κορινθιακή σταφίδα, όσο κι αν αυτό φαίνεται περίεργο.

Πράγματι, όπως έχουμε γράψει στο άρθρο για τη σταφίδα, όταν άρχισαν τα κασίς να καλλιεργούνται στην Αγγλία, τον 16ο αιώνα, πολλοί πίστεψαν ότι αυτός ο μαύρος σφαιρικός καρπός είναι η νωπή μορφή της σταφίδας, κι έτσι τα είπαν bastarde corinthes, νόθες σταφίδες, το οποίο corinthes παραλλάχτηκε με διάφορους τρόπους ώσπου να καταλήξει στο currant. Παρά το γεγονός ότι οι λόγιοι γρήγορα επισήμαναν το λάθος και τόνισαν ότι πρόκειται για άλλον καρπό, τελικά currant λέγονται τόσο οι σταφίδες όσο και τα φραγκοστάφυλα!

Αυτά τα blackcurrant, τώρα που είχα πάει στη Δανία τα βρήκα σε μαρμελάδα, που εκεί τη λέγανε solbær όπου bær είναι το berry, αλλά μια φίλη μού έχει δώσει καλύτερη μαρμελάδα ίδιας υφής από το Πήλιο -δεν θυμάμαι όμως αν στο Πήλιο τα λένε κασίς ή κάπως αλλιώς. Θα μου απαντήσετε ασφαλώς.

 

 

 

Advertisements

192 Σχόλια to “Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα”

  1. Κουνελόγατος said

    Τώρα που είδα το raspberry, θυμήθηκα το τραγούδι του Prince;;;; raspberry μπερέ… Καλημέρα, ωραία τα μούρα.

  2. Κουνελόγατος said

    Αλήθεια, είναι κάποια έκφραση αυτή;

  3. Κουνελόγατος said

    Οι Μουρνιές Ιεράπετρας Λασιθίου είναι εκεί που έχουν βρει κάτι αρχαία σαν σπίτια, πολύ μικρά, που λένε πως κατοικούσαν μικροκαμωμένοι άνθρωποι Έφη;

  4. Γς said

    καλημέρα

    Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα
    είσαι μια γλυκιά μουρμούρα

  5. spiral architect said

    Καλή βδομάδα.

    Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα
    είσαι μια γλυκιά μουρμούρα

  6. Γς said

    Μουριές

  7. Κουνελόγατος said

    «Όσο ζούσαμε κοντά στη φύση, τα βατόμουρα ήταν ένα πρόχειρο τσιμπολόγημα».

    Έτσι είναι, θυμάμαι μικρός στις διακοπές, όταν πηγαίναμε για μπάνιο ποδαράτο, σταματάγαμε όπου είχε βατόμουρα (μαύρα) και τσιμπάγαμε, ούτε η όποια σκόνη μας σταματούσε, ούτε τίποτα. Ωραία χρόνια.

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-2: Δεν ξέρω να υπάρχει τέτοια έκφραση.

  9. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα.
    Για το Μοριά και τις μουριές είχαμε συζητήσει πριν καιρό https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/25/emfylios1824/
    Για όποιον αποτολμήσει να διαβάσει τα σχόλια, να ξέρει ότι οι παραπομπές δεν αντιστοιχούν στα σωστά σχόλια, μάλλον κάποια έχουν διαγραφεί;

  10. spiral architect said

    @3: Επ, Μουρνιές έχομε και στα Χανιά!

  11. Κουνελόγατος said

    10. Σύντεκνος είσαι; Εγώ εξ αγχιστείας και από γούστο.

  12. Κουνελόγατος said

    10. Και διάβαζα εδώ και κάμποσο καιρό βιβλία Χανιωτών για την περίοδο 40 έως και λίγο πριν ή μετά τη μεταπολίτευση. Η πρόσφατη ηρωική πλευρά τση Κρήτης.. 🙂

  13. venios said

    Αν θυμάμαι καλά, σμέουρα υπάρχουν στον Τρελαντώνη της Πηνελόπης Δέλτα.

  14. Γς said

    Σμέουρα, βατόμουρα, αλλά και κούμαρα

  15. sarant said

    9: Κάνε ένα σχόλιο να αποκαθιστάς την σωστή αντιστοιχία. Διαγραφή να έγινε ή προσθήκη -πού να θυμάμαι τώρα.

  16. Κουνελόγατος said

    14. Τι μου θύμισες τώρα Γς. Κούμαρα φέρναμε όταν η μητέρα μου μας πήγαινε μικρά εκδρομή στον Άγιο Ιωάννη Ρώσο.

  17. Ο ΔΑΗΜΩΝ said

    Στο αρθρο σου έχεις μπερδέψει τις Μουριες.Επισης δεν εχεις αναφέρει τις πηγές σου για να τεκμηρίωσεις τις απόψεις σου και να αποφύγεις τις εικοτολογίες.Καλημέρα.Καλή εβδομάδα.

  18. Γς said

    Είναι και τα μύρτιλλα, τα blueberries που λέμε στα ελληνικά.
    Και σιγά μην ξέρουμε τί ειναι. Πόσοι έχουμε δει τα μπλε μύρτιλλα.

    Αυτό όμως όλοι το έχουμε ακούσει:

  19. Γς said

    Αφεντικό η παγίδα μου κράτησε κάτι μύρτιλλα

  20. Βασίλης Ορφανός said

    Στην Κρήτη (Ηράκλειο) παλαιότερα την άσπρη μουριά την έλεγαν «μεταξόδεντρο» (την άλλη την έλεγαν «μαυρομουρνιά»). Ο Χριστόφορος Λιοντάκης έχει τη λέξη μεταξόδεντρο σε ποιήματά του: https://books.google.gr/books?id=BV5iAAAAMAAJ&q=%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BE%CF%8C%CE%B4%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF&dq=%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BE%CF%8C%CE%B4%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwiitvrw0pfMAhUOSJoKHUgVCJQQ6AEIHjAB
    Νομίζω ότι και στα ρώσικα η μουριά λέγεται «μεταξόδεντρο», κάτι σαν sholkovitsa (sholk, το μετάξι).

  21. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !

    «Άσπρα μούρα μαύρα μούρα, μάνα αν αργήσω φάε», μια παλιά καλοκαιρινή παράσταση του Χάρρυ Κλυνν στο «Άλσος»…Βρέθηκα χτες στο Πεδίο του Άρεως, όπου και καλά η Περιφέρεια ξανάπαιρνε το πάρκο στα χέρια της, αλλά ας μη σχολιάσω καλύτερα…

    Και μια που περί Μωρέως, την επετειακή σημερινή μέρα ο «Μωρέας» ανοίγεικαι δίνει στην κυκλοφορία το κομμάτι «Λεύκτρο-Σπάρτη», και κλείνει ένας εφιαλτικός κύκλος των παιδικών μας χρόνων, όταν στη Σπάρτη φτάναμε σε 7 και 8 ώρες, με Δερβενάκια, Μύλους, και Αχλαδόκαμπους… Τώρα, με έξοδο από τη, ΕΟ Τρίπολης-Καλαμάτας, και διαδρομή παράλληλα με τον Ευρώτα, η Σπάρτη «έκατσε» οριστικά κοντά στο δίωρο από Αθήνα…

  22. sarant said

    18-19 Ελευθερώθηκε!

    20 Πολύ ωραίο αυτό!

    17 Ναι, αλλά έτσι δεν βοηθάς. Πες τουλάχιστον ποιες Μουριές θεωρείς πως έχω μπερδέψει. Και, αν θες, τι σου φαίνεται εικοτολογία.

  23. Πάνος με πεζά said

    Όλο λάθος τον κάνω αυτόν τον Μορέα…Μορέας, περί Μορέως…

  24. Γς said

    16:

    Ωραίος κι εσύ.
    Εγώ έτρεχα στα κατσάβραχα [#14] για τον επιούσιο κι εσύ εκδρομούλες…

  25. Πάνος με πεζά said

    Ξέρω και κάποια «σμέουρα», αλλά δεν ξέρω σε ποια αγγλική λέξη αντιστοιχούν…

  26. atheofobos said

    Στις Μουρνιές Χανίων είναι και το οικογενειακό σπίτι του Ελ. Βενιζέλου.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BD%CE%B9%CE%AD%CF%82

  27. Γς said

    25:
    Το Σμέουρο (ή νιάουρο), γνωστό και ως Φραμπουάζ (γαλλ. Framboise, αγγλ. Red Raspberry), με επιστημονική ονομασία Rubus ideaus (βάτος η ιδιαία)
    [Βίκη]

  28. Κουνελόγατος said

    24 (16). Δεν το βλέπω τώρα. Αλλά ο επιούσιος ο δικός σου μπορεί να κρύβει παγίδες. 🙂

  29. Πάνος με πεζά said

    @ 27 : Aααα, μάστα ! Τρώγαμε και στο χουργιό μας !

  30. Πάνος με πεζά said

    Παρενθετικά, η χρηστική πληροφορία της μέρας : το σύνολο των τευχών του περιοδικού «Αντί», υπάρχουν πλέον ψηφιοποιημένα και προσβάσιμα (και κατεβάσιμα, συμπληρώνω) από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Λεπτομέρειες εδώ !

  31. Γς said

    28 @ Κουνελόγατος

    Είναι γιατί άλλαξε η αρίθμηση σε μένα με την απελευθέρωση ενός σχολιου μου απ την παγίδα

  32. Πάνος με πεζά said

    Το σύνολο υπάρχουν…κι ο κόσμος χτίζουν εκκλησιές…

  33. Corto said

    Συνειρμικά μνημονεύουμε και τον ποιητή Ζαν Μορεάς (Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλο):

    http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=310

  34. Γς said

    29:

    Πρέπει κάποτε να καλλιεργηθεί και στην Ελλάδα.
    Εχει μεγάλη ζήτηση στην Ευρώπη όπου και καλλιεργείται εντατικά

  35. atheofobos said

    Στο γυμνάσιο η ατυχής γεροντοκόρη καθηγήτρια των Γαλλικών με το παρατσούκλι «Γλαυκώπις», λόγω των γουρλωτών ματιών της, μας μετέφραζε σε άπταιστη καθαρεύουσα ένα κείμενο του Jean-Jacques Rousseau. Από αυτή την μετάφραση τα μόνα που μου έχουν μείνει είναι η φράση : όταν συναντώ ένα ποταμό τον ακτοπλοώ(!) και η συκαμινέα που κανένας μας δεν ήξερε ποιο δέντρο είναι.
    Έπρεπε να φτάσω μεγάλος στην Αγία Νάπα να δω την ταμπέλα που έγραφε συκαμινέα για να καταλάβω ποιο δέντρο είναι!

  36. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    21 Δίωρο; Μωρέ μπράβο!

    30 Δεν είναι και εντελώς το σύνολο, αλλά είναι πολλά, πάρα πολλά τεύχη.

  37. Κουνελόγατος said

    31. Όχι, δε φταίει αυτό, είναι θέμα πρόσβασης.

  38. IN said

    Καλημέρα κι από μένα.Μια και έχει και αναφορά στα Cassis το κείμενο, να θυμίσουμε και την περίφημη (και εξόχως σημαντική) απόφαση για το Cassis de Dijon: https://en.wikipedia.org/wiki/Rewe-Zentral_AG_v_Bundesmonopolverwaltung_f%C3%BCr_Branntwein

  39. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #15
    Φαίνεται να έγινε προσθήκη (αλλά πώς και γιατί;) αφού κάποια σχόλια που τσέκαρα αντιστοιχούν σε προηγούμενα νούμερα. Αλλά οι παραπομπές από το ένα στο άλλο είναι δεκάδες και να γράψω σε ένα σχόλιο 76=56 κλπ δε νομίζω ότι βοηθά, θα πρέπει ο αναγνώστης να πηγαίνει πάνω κάτω συνέχεια. Παρόλα αυτά θα προσπαθήσω να το κάνω, αλλά προς το μεσημέρι. Θα κοιτάξω επίσης, μήπως προσθέτοντας ή αφαιρώντας κάπου σχόλια διορθωθεί το πράγμα. Δηλαδή, να βάλεις ένα δυο κενά σχόλια κάπου και όλα να προχωρήσουν και να έρθουν στα ίσια.

  40. Θρασύμαχος said

  41. Πάνος με πεζά said

    O Zαν Μωρεάς, βεβαίως, στις επιγραφές των δρόμων κλπ. γράφεται συνήθως με ωμέγα. Μόνο σε έναν δρόμο τον έχω δει χωρίς ωμέγα, στην Παπαδιαμαντοπούλου, στα Ιλίσια ! 🙂

  42. Αν θυμάμαι καλά, στην ξερή λέμε ότι ο βαλές «πήγε για μούρα» άμα ξεμείνει στο τέλος της χαρτωσιάς και παιχτεί χωρίς να πάρει άλλα χαρτιά.

  43. Alexis said

    Καλημέρα.

    Δεν ήξερα ότι η έκφραση «άσπρα μούρα μαύρα μούρα κλπ…» είναι από ρεμπέτικο, νόμιζα ότι είναι του Χάρυ Κλυνν. Υπάρχει κανένα λίκνο με το τραγούδι; (το αυθεντικό, όχι του Τσιτσάνη)

    Τη λέξη «συκαμιά» ή «σκαμιά» την πρωτοάκουσα πριν από αρκετά χρόνια, όταν με ρωτούσαν οι τοπικοί άρχοντες τι δέντρα να φυτέψουν στην πλατεία του χωριού τους. Ομολογώ ότι δυσκολεύτηκα στην αρχή να καταλάβω ότι εννοούν τις μουριές. Πού να φανταζόμουν ότι η συκαμιά ως λέξη έχει και αρχαιοελληνική καταγωγή!

    Οι Μουρνιές Χανίων είναι γνωστές και για την «Συμφωνία των Μουρνιών» (2 Νοεμβρίου 1905) με την οποία έληξε μία από τις φάσεις του περίφημου Κρητικού ζητήματος, δηλαδή η Επανάσταση του Θέρισσου και οι μετέπειτα διαπραγματεύσεις Βενιζέλου-αρμοστειακού καθεστώτος-Μεγάλων Δυνάμεων.

  44. Γς said

    Μαύρα μούρα, μαύρα χείλη.

    Γάμος γινόταν και την έκανα με ελαφριά πηδηματάκια απ την εκκλησία του χωριού.

    Βρήκα και μια μουριά πίσω απ την εκκλησία και της τάραξα τα μαύρα μούρα.

    Κι όταν ξαναμπήκα όλοι με κοίταζαν.

    -Που είχες παει; Η δικιά μου.
    -Πουθενά, εδώ ήμουν.
    -Και ποιος σε έβαψε έτσι;

  45. Θρασύμαχος said

  46. spiral architect said

    @21: Διόδια; 👿 😈

  47. sarant said

    42 Βρε τι μαθαίνει κανείς…!

    43 Θα πρέπει να υπάρχει και σε παλιότερα, είναι μοτίβο.

  48. Πάνος με πεζά said

    @ 46 : Η διαδρομή του τμήματος αυτού εδώ
    Τα διόδια, ειλικρινά μπερδεύτηκα σε τόσα sites (που μάλλον ακόμα έχουν μόνο για τη διαδρομή προς Καλαμάτα), που δε βρήκα άκρη…Υποτίθεται ότι με παρέμβαση του Νομάρχη κ. Δέδε, θα υπάρξει «κοινωνική» τιμολογιακή πολιτική στα διόδια αυτά, αλλά άμα ακούς τέτοια καλύτερα να φοβάσαι…

    Η ουσία είναι αλλού : φτιάχτηκε την προηγούμενη πενταετία μια βελτίωση της χάραξης του επαρχιακού Τρίπολης-Σπάρτης, η λεγόμενη παράκαμψη Βουτιάνων. Το έργο αυτό, αφού φυσικά στοίχισε τα μαλλιοκέφαλά του -τη στιγμή που λίγο πιο κει κατασκευαζόνταν το Λεύκτρο-, στη συνέχεια κατολίσθισε και το χάσαμε (νομίζω κάτι βδομάδες μετά την παράδοση), ξαναπληρώθηκε, υποτίθεται επισκευάστηκε με μια αθλιότατη χάραξη, και τώρα μάλλον θα μπει και στο χρονοντούλαπο…

  49. ΚΑΒ said

    Καὶ εἰσελθὼν διήρχετο τὴν Ἰεριχώ καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι καλούμενος Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης καὶ αὐτὸς πλούσιος.
    καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστιν, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν καὶ προδραμὼν εἰς τὸ ἔμπροσθεν
    ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν ἵνα ἴδῃ αὐτόν.

    Λουκάς ιθ΄ 1-4.

  50. Corto said

    47 και 43:
    Δεν πρέπει να υπάρχει ηχογράφηση με τους γνωστούς στίχους (….είσαι μια παλιοχαμούρα,….σύκα/ παλιοκατσίκα ή παλιοχασίκλα κλπ). Ίσως όμως να έχει αμυδρή σχέση το «από κάτω απ’ τις ντομάτες» με τον Γιαννάκη Ιωαννίδη και τον Καραπιπέρη.

  51. 15, 39 κλπ.
    Για το Μοριά τα σχόλια στο παλιό νήμα (https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/25/emfylios1824/) φτάνουν μέχρι περίπου τον αρ.114 περίπου (δείτε κυρίως #64, 76), μετά ξεστρατίζει το πράγμα. Συμπέρασμα όμως δεν βγάλαμε: επισκοπή Μορεών τον 10ο ή 11ο αιώνα, μικρή παράκτια περιοχή στην Ηλεία όπου υπήρχε και αποξηραμένη σήμερα λίμνη, από την οποία ένα-δυο αιώνες αργότερα οι Φράγκοι ονομάτισαν όλη τη χερσόνησο… Νομίζω ότι μετά την ανάγνωση αυτών των πληροφοριών φαίνεται πιο πιθανή η σλάβικη ετυμολογία (μόρε=θάλασσα, ίσως λίμνη, αλλά και ιχθυοτροφείο) από ό,τι ο …μουριώνας.

  52. Γς said

    49:
    >συκομορέα

    Ficus sycomorus

    http://wol.jw.org/el/wol/d/r11/lp-g/1200004278

    >έχει γράψει ο Σεφέρης για τη γέρικη συκομουριά– τους καρπούς αυτούς τους λένε τουμπέζια.

    Κάτω ἀπ᾿ τὴ γέρικη συκομουριὰ
    τρελὸς ὁ ἀγέρας ἔπαιζε
    μὲ τὰ πουλιὰ μὲ τὰ κλωνιὰ
    καὶ δὲ μᾶς ἔκραινε.

    Σεφερης ΑΓΙΑΝΑΠΑ, Β´

  53. gpoint said

    Ο διπλανός μου στο χωριό έχει μια πελώρια άσπρη μουριά που η μισή μπαίνει στο δικό μου περιβόλι. Τα άσπρα μούρα έχουν υπέροχη γεύση, μαζί με τα κούμαρα και τα άγρια ρόδια είναι ό,τι καλύτερο μη καλιεργήσιμο. Τα φύλλα τα μαζεύουν με το κλάδεμα και τα δίνουν στα ζωντανά

  54. Corto said

    41 (Πάνος με πεζά):
    Νομίζω ότι η Παπαδιαμαντοπούλου στα Ιλίσια ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του Φιλικού και αγωνιστή του ’21, ο οποίος βέβαια ήταν παππούς του ποιητή.

  55. Πάνος με πεζά said

    Και φυσικά, άλλο μουριά, άλλο φλαμουριά !

  56. spyridon said

    Το βατόμουρο ανήκει στην οικογένεια των ρόδων. Και το λουλούδι του είναι ένα μικρό λευκό και ροζ τριανταφυλλάκι με ελαφρύ άρωμα.
    Στη βόρεια Ευρώπη (και στα ορεινά της Ελλάδας) είναι αυτοφυές και υπάρχει σχεδόν παντού. Πολύ συχνά σαν φράχτης σε αγροικίες αλλά και σαν αγριάδα όπου βρει έστω και λίγο ελεύθερο τόπο.
    Για τις μέλισσες, αγριομέλισσες και πεταλούδες είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο για το νέκταρ του αλλά και για τη πολύ δυναμωτική γύρη του.
    Με αυτή τη γύρη μεγαλώνουν οι μικρές μέλισσες την περίοδο προς το τέλος της άνοιξης – αρχές καλοκαιριού και είναι δυνατές για τις καλοκαιρινές ανθοφορίες.

    Η γύρη έχει ένα χαρακτηριστικό γκρι χρώμα. Φαίνεται μαζεμένη σε μεγάλη μπάλα στα πίσω πόδια του μπάμπουρα και της μέλισσας.

    μέλισσα
    [IMG]http://i63.tinypic.com/102o5u0.jpg[/IMG]

    μπάμπουρας
    [IMG]http://i68.tinypic.com/2djqyl3.jpg[/IMG]

  57. Γς said

    55:

    Δηλαδη
    Der Lindenbaum

    του Σούμπερτ

  58. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  59. Ωραία τα μούρα, δε λέω, και νόστιμα. Έχω δυό μουριές στο βουνό, που κάνουν ωραία σκιά, και όποτε έπεφτε ένα μούρο, όρμαγε ο σκύλος μου και το χλαπάκιαζε σαν ηλεκτρική σκούπα.
    Αλλά παρκάρω το αυτοκίνητο από κάτω και άμα κολλήσει το μούρο δεν φεύγει με τίποτα.
    Ξεκίνησα για ταξίδι 400 χλμ, έκανα στην Ήπειρο άλλα τόσα, γύρισα στο χωριό και το γαμόμουρο ήταν κολλημένο στην οροφή.

  60. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #51
    Αν και είχα βάλει το λινκ στο #9, με τη μικρή σου σύνοψη με απαλλάσσεις (μάλλον;) 🙂 από το να φτιάξω την αντιστοιχία των σχολίων που υποσχέθηκα… 😀

  61. sarant said

    60 Μάλλον 😉

    59 Μουροβόρος σκύλος!

  62. ΚΑΒ said

    >>Τα βατόμουρα είναι καρποί διάφορων βάτων . Στο βιβλίο είναι «διαφόρων» που το προτιμώ. Ίσως είναι το μοναδικό επίθετο που στη γεν. πληθ. μάλλον πρέπει να κατεβάσει τον τόνο.

    >>όταν διαβάζουμε σε παλιότερα κείμενα για συκάμινα ή μόρα ή μούρα δεν μπορούμε να ξέρουμε αν εννοούνται άσπρα ή μαύρα, τα οποία είναι και πολύ νοστιμότερα.

    Ποια είναι πολύ νοστιμότερα; Όπως έχει γραφεί, με το κόμμα δηλ., δεν γίνεται εύκολα κατανοητό. Αν είναι τα μαύρα, τότε δεν έπρεπε να μπει κόμμα. Αν είναι τα άσπρα, τότε θα ήταν πιο σωστό να γραφούν μετά τα μαύρα και ν’ ακολουθήσει η φράση χωρίς κόμμα.

    Εγώ καταλαβαίνω βέβαια ότι η αναφορά γίνεται στα άσπρα.

  63. Πάνος με πεζά said

    Φυσικά, η μουριά είναι ίσως το δημοφιλέστερο δέντρο των αθηναϊκών δρόμων και πλατειών. Μάλιστα τώρα είναι ακριβώς η εποχή που βγαίνουν τα φύλλα της για το καλοκαίρι, κι αυτοί οι κλαδεμένοι σκελετοί σε σχήμα σφεντόνας παίρνουν σιγά-σιγά χρώμα… Ο Δήμος φυσικά χρησιμοποιεί αρσενική (;) μουριά, ή τέλος πάντων την ποικιλία που δεν καρπίζει, για να αποφεύγεται το αντιαισθητικό αποτέλεσμα των πατημένων μούρων καταγής…

    Τη μουριά μην τη φοβάσαι, είναι πολύ ανθεκτικό δέντρο, κι αν τη «σχηματίσεις» και καλά, με σκοινιά που θα απλώσουν τα 4-5 βασικά κλαδιά της περίπου οριζόντια σαν σκελετό ομπρέλας, θα σου δίνει πάντα ωραία σκιά…Από κει και μέρα, θέλει καλό κλάδεμα. Κόβε και με πριόνι, μην αφήνεις φύλλα να φύονται από το κάτω μισό, κάνε με τα χρόνια ριζικές τομές, αφήνοντας 4-5 μπράτσα, και όλα θα πάνε καλά. Κλάδευε την κατάλληλη εποχή (βλ. παρακάτω).

    Α, κι αν ζηλεύεις τις γνώσεις μου, πολύ απλά «κλεβε» αυτά που κάνουν οι υπάλληλοι πρασίνου του Δήμου ! 🙂

  64. spyridon said

    είμαι ψηφιακά αστοιχείωτος

    Άλλη μια προσπάθεια μήπως εμφανιστούν οι φωτογραφίες

    μέλισσα σε βατόμουρο

    μπάμπουρας σε βατόμουρο

  65. spiral architect said

    Oι κομπιουτεράδες του ιστολογίου εδώ και καιρό ξέρουν (ή και παίζουν, όπως εγώ) ένα άλλο raspberry μη φαγώσιμο. Καιρός να το μάθουν και οι υπόλοιποι, με κίνδυνο να πέσει ο τόνος στο μώρο και να γίνει μωρό. Και τι μωρό! 🙂
    (εδώ για περισσότερα)

  66. Spiridione said

    Αυτόν τον στίχο με τα άσπρα και τα μαύρα μούρα τον έχω συνδέσει με την αποστασία και τον Μητσοτάκη, δεν ξέρω γιατί, ίσως τότε ήταν σουξέ…
    Ο στίχος του Σουρή υπάρχει σε δημοτικές συλλογές σε διάφορες παραλλαγές
    Μαύρα ‘ν’ τα μούρα της μουριάς, και πράσινα τα φύλλα, αν δε σ’ επήρα ανύπαντρη, θε να σε πάρω χήρα.
    https://books.google.gr/books?id=gVcAAAAAcAAJ&pg=PA84&dq=%CE%BC%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B1+%CF%84%CE%B1+%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B1+%CF%84%CE%B7%CF%82+%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%AC%CF%82&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwiogJingZjMAhWHXiwKHfA_BWEQ6AEIIzAB#v=onepage&q=%CE%BC%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B1%20%CF%84%CE%B1%20%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B1%20%CF%84%CE%B7%CF%82%20%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%AC%CF%82&f=false

  67. Γς said

    63:

    Ο τρελός [του δήμου] με το πριόνι:

    http://caktos.blogspot.gr/2015/02/blog-post_7.html

  68. π2 said

    Ένα από τα γνωστά προβλήματα με τα berries είναι ότι οι περισσότεροι νομίζουμε ότι το κράνο της κρανιάς, νταμιτζάνες ωραιότατου σπιτικού λικέρ με βάση το οποίο έχω την τύχη να διαθέτω, ταυτίζεται με το cranberry των αγγλοσαξώνων. Αν δεν θυμάμαι πολύ λάθος, δεν έχουν καμιά σχέση.

    Το κράνο αρχίζει να γίνεται της μόδας ως υπερτροφή, λόγω των αντιοξειδωτικών συστατικών του. Σκέτο δεν τρώγεται ευχάριστα, αλλά σε μαρμελάδα και λικεράκι είναι αριστούργημα.

  69. smerdaleos said

    Γειά σου Νίκο. Κάνε μια έγκριση σχολίου. Ευχαριστώ.

  70. smerdaleos said

    Νίκο, αν θέλεις διόρθωσε στο σχόλιό μου, στην φράση του Πορφ. που παρέθεσα ο μυορίζοντι σε μυουρίζοντι, επειδή ξέχασα ένα «υ».

  71. spatholouro said

    43/47/50
    Ηχογράφηση δεν έχω δει κι εγώ.
    Το δίστιχο «Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα/μας την έσκασ’ η χαμούρα»
    καταγράφει ο Φαλτάιτς στα «Τραγούδια του μπαγλαμά» το 1929:

    http://pleias.lis.upatras.gr/index.php/mpouketo/article/view/109876/101982

  72. Η αρκούδα αγαπάει τα φρούτα του δάσους. Υποθέτω πως αν κατέβαινε στον κάμπο θα τιμούσε και τα καρπούζα αλλ’ αφού ζει στο δάσος, τι να κάνει η καημένη, βολεύεται με μούρα, κορόμηλα, κράνα και άλλα τέτοια.
    Μια από τις παράπλευρες (και δυσώδεις) ενασχολήσεις μου, όσες φορές συμμετείχα σε θερινή εθελοντική πυροπροστασία σε Πίνδο και Γράμο με την «Καλλιστώ» ήταν να ελέγχουμε για βιοδηλωτικά ίχνη (Είν’ ο Πάπας καθολικός; Βιοδηλώνουν οι αρκούδες στο δάσος;), να τα εντοπίζουμε με το GPS και να τα μαζεύουμε για να τα μελετήσουν οι βιολόγοι. Εμείς, οι «γιωτάδες» τα μαζεύαμε όπου πηγαίναμε με το αμάξι, άντε σε ακτίνα 100 μέτρων, οι βιολόγοι (που κάναν και το διδακτορικό τους, στο κάτω-κάτω, ανεβοκατέβαιναν στις κορφές για να μάσουν καμια κουρ… ε, κανένα βιοδηλωτικό ίχνος.

    Επειδή, όμως, τα μικρο-οπορωφόρα δέντρα είχαν φυτευτεί κοντά σε ορεινούς δασικούς δρόμους, κι επειδή οι αρκούδες συνηθίζουν να βιοδηλώνουν αμέσως μόλις φάνε, ε, ο όγκος των στοιχείων που συνεισφέραμε κι εμείς, ήταν σημαντικός.

    Έλα, όμως, που οι αγαπημένοι μας «αρκουδιαραίοι» ήταν πολύ φανατικοί με τη δουλειά τους! Μια φορά, που είχα μείνει στον ξενώνα, να μαγερέψω, καθαρίζω καλά-καλά το τραπέζι του μπαλκονιού και προτού σερβιριστεί η αλανιάρα κότα με τις ποντιακές χυλοπίτες στο φούρνο, είχαν σκάσει οι διδακτορικοί και είχαν απλώσει τα βιοδηλωτικά στο πεντακάθαρο τραπέζι.

    Επίσης, τους καταγγέλω πως τα φυλάγαν στην κατάψυξη, μέσα σε σακουλάκια βέβαια, αλλά δεν ήταν και πολύ ευχάριστο να πηγαίνεις το βράδυ για νερό και να ψάχνεις για πάγο, χωρίς να αναβεις φως και χωρίς να φοράς τα γυαλιά σου… 😦

  73. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Δε θέλω μπλιο μουρνόρακη
    κι αμύγδαλα αθάλεια*
    έχει κι αλλού πορτακαλιές
    που κάνου μ πορτακάλια
    (Από τοπική ιστορία προξενιού)
    *η ποικιλία αφράτα

    3.>>Οι Μουρνιές Ιεράπετρας Λασιθίου
    Είναι στα μέρη μου αυτές οι Μουρνιές. Από κάτω θα γίνει το φράγμα του Μύρτου.Απέραντος ο θερμοκηπιώνας που πρέπει να ποτίζεται και δε φτάνουν τα δυο άλλα φράγματα της περιοχής,Μαλάβρας και Μπραμιανών.Τώρα κίνησε το γεωτρύπανο(φρέσκα νέα από το ταξίδι μου). ‘Ομως το χωριουδάκι που λες είναι στη βόρεια πλευρά του Ν.Λασιθίου φάτσα στο Κρητικό πέλαγος και είναι τα Γουρνιά:
    http://odysseus.culture.gr/h/3/gh351.jsp?obj_id=2368
    http://odysseus.culture.gr/h/3/gh3562.jsp?obj_id=2368&mm_id=7881

  74. Κουνελόγατος said

    73. Ναι ρε γμτ, όλο το μπερδεύω, περνάω συνέχεια από εκεί, πηγαίνοντας στο χωριό, αλλά είμαι ανεπίδεκτος φαίνεται…

  75. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το ξύλο της μαυρομουνιάς είναι από τα καλύτερα για λύρα. Αν είναι και παλιό,(π.χ.από πρέκι πόρτας) είναι άριστο για την κατασκευή του οργάνου
    http://digitalcrete.ims.forth.gr/MusicalRoutes/index.php?option=com_content&view=article&id=2098&type=&originPage=expanded

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ωωωωχ ! Διάολε.

  77. 75, 76

    😀

    Μαύρα μάτια κάναμε!

    Οι ρακές από μούρα, κράνα, κορόμηλα κλπ δεν γίνονται από απόσταξη των αντίστοιχων φρούτων αλλά από κανονική ρακή, στην οποία εμβαπτίζονται τα εν λόγω φρουτάκια για κάνα μήνα, έτσι ώστε να μεταδώσουν το άρωμά τους και να αυξήσουν με τα σάκχαρά τους τον αλκοολικό βαθμό. Χικ!

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Λοιπόν, ο πονηρός γλωσσοδέτης στο χωργιό που ήταν να πεις γλήγορα:
    «Στης μαυρομουρνιάς τη ρίζα,μαύρος μούρναρος».
    Όπως βλέπετε, και …πληκτροδέτης. Συγγνώμη.

  79. Γιάννης Ιατρού said

    73: Καλώς την,
    να βάλεις roaming όταν πας ταξίδια στο εξωτερικό 🙂 , για να μη σε χάνουμε και να μαθαίνουμε αμέσως τα νέα!

  80. ΓιώργοςΜ said

    Μουριά-συκαμινιά: Στο χωριό μου (Β. Εύβοια) «σκαμνιά» αναφέρεται η μπολιασμένη μουριά που δεν κάνει μούρα, έχει μεγαλύτερα και πιο πυκνά φύλλα και χρησιμοποιείται για σκιά ή για σηροτροφία («κουκούλια»), που ήταν διαδεδομένη προπολεμικά (και λίγο μετά).
    Όσον αφορά το ξύλο της μουριάς, και η ποντιακή λύρα από αυτό φτιάχνεται ιδανικά, είναι πολύ σκληρό, όπως επίσης και το αντί (που’ χει δυο τρούπες, όχι το περιοδικό) 🙂
    Στη γειτονιά που μεγάλωσα, υπήρχε μια μουριά μεγάλη σχεδόν σαν πλατάνι, στην οποία ανεβαίναμε παρέα ολόκληρη και δεν αφήναμε μούρο να πέσει κάτω!

  81. ΓιώργοςΜ said

    72

  82. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    77. Πήγα νότια το Σ/Κ.
    Σ΄εμάς νομίζω ήταν από μούρνα εξ ολοκλήρου η ρακή. Δεν έχω προλάβει να δω στις μέρες μου(εξάλλου και τότε μόνο στα ορεινά μας έβγαζαν) αλλά ο πατέρας μου είχε έλθει έναν Ιούλιο στην ορεινή Αρκαδία (στα εξ αγχιστίας μέρη μου) και είδε τις θαλερές μουριές φορτωμένες με μαύρα μούρα και είπαμε την άλλη χρονιά να πάρω πλαστικά βαρελάκια να τρυγήσω τα μούρα και να του τα στείλω να τα βγάλει μουρνόρακη στην Κρήτη. Κάτι που δεν έγινε βέβαια ποτέ,(άντε μάζεψε τόσα μούρα)αλλά έτσι κάνουν με τα στέμφυλα. Θα ρωτήσω αρμοδίως πάντως.

    Όταν ακούμε κάτι παράλογο, που δε γίνεται με τίποτα λέμε «όι μούρνα ! «

  83. Γιάννης Ιατρού said

    https://www.google.com/maps/@35.4834131,24.0126957,3a,37.7y,171.16h,99.4t/data=!3m6!1e1!3m4!1spFRS_h_mmsRgDF5FyNjseQ!2e0!7i13312!8i6656!6m1!1e1?hl=el

  84. Γιάννης Ιατρού said

    72: Εδώ σε μία στιγμή ξεκούρασης και συλλογισμού 🙂

  85. Πάνος με πεζά said

    Φυσικά υπάρχουν και πάμπολλες ταβέρνες με τίτλο «Η μουριά/Οι μουριές», καθόσον είναι από τις δημοφιλέστερες επωνυμίες, πώς λέμε «Καφενείον Η συνάντησις»…

  86. smerdaleos said

    @51: Νομίζω ότι μετά την ανάγνωση αυτών των πληροφοριών φαίνεται πιο πιθανή η σλάβικη ετυμολογία (μόρε=θάλασσα, ίσως λίμνη, αλλά και ιχθυοτροφείο) από ό,τι ο …μουριώνας.
    —-

    Για την περίπτωση σλαβικής ετυμολογίας είναι πιθανό το ουδέτερο παράγωγο σε -morje (τα σλαβικά ουδέτερα σε -je προέρχονται από τα ΙΕ ουδέτερα σε *-iom, όπως τα ελληνικά ουδέτερα σε -ιον και τα λατινικά σε -ium).

    Λ.χ. gora = βουνό (θηλυκό) > Zagorje = «Ζαγόριον» («τόπος μετά/πέρα από το όρος, ~ «Μεταβούνιον»»).

    more = «θάλασσα»

    ουδέτερο Pomorje = «αγχίαλον, παράκτιον, μέρος κοντά στη θάλασσα» (λ.χ. η αρχαία Αγχίαλος έγινε Pomorie στην Βουλγαρία).

    Θα μπορούσε να είναι *o-morje = «μέρος περιβαλλόμενο από θάλασσα».

    Η σλαβική πρόθεση o(b)- είναι ανάλογη της δικιάς μας περι-, λ.χ.

    *srou-yeh2 > struja = «ροή, ρεύμα» > *h1op-srow-om > o-strovŭ= «νησί», κυριολεκτικά «περίρρυτος, αμφίρρυτος».

    o-graditi = «περι-τειχίζω»

    *wer- «περικλείω» (λ.χ. *wor-teh2 > vrata = «πόρτα») > *ob-vorŭ > oborŭ = «περίκλειστος χώρος, μαντρί» (> νεοελλην. οβορός, νουβρός κλπ).

    Επομένως, αν κάποιος ψάχνει για σλαβική ετυμολογία του Μοριά πιστεύω πως το ουδέτερο *o-morje = «περιθαλάσσιο μέρος, μέρος που περιβάλλεται από θάλασσα» είναι καλός υποψήφιος.

    Αλλά θέλω να προτείνω και μία άλλη ετυμολογική πιθανότητα που, περιέργως, δεν την έχω δει στις συζητήσεις.

    Ο Πορφυρογέννητος, στο «Περί των Θεμάτων» διέσωσε την περιγραφή του σχήματος της Πελοποννήσου ως «μυουρίζον πλατανόφυλλο»:

    ἐστι δὲ χερρόνησος ἀμπέλου φύλλῳ τῷ σχήματι παρεμφερής. Διονύσιος δὲ πλατάνου φύλλῳ ἀπεικάζει, λέγων οὕτως «εἰδομένη πλατάνοιο μυουρίζοντι πετήλῳ».

    Το πλατανόφυλλο είναι «μύουρο» εξαιτίας των δευτερογενών προεξοχών του και η Πελοπόννησος μοιάζει με πλατανόφυλλο επειδή καταλήγει σε τρεις μικρότερες «μύουρες» χερσονήσους.

    Η «μύουρος» (μῦς, οὐρά, δηλαδή δίκην ποντικοουράς) προεξοχή είναι αυτή που «μυουρίζει», δηλαδή που ξεκινάει εκφυόμενη χοντρή και σταδιακά λεπταίνει μέχρι να καταλήξει σε κάποια μύτη, όπως η ποντικοουρά.

    μύουρος, μυουρίζω

  87. 84

    Γιάννη, έχομε κι εμείς γκούγκλε-έρθ! Το σπίτι μου με τις μουργιές ακριβώς από πίσω!

    https://www.google.com/maps/@38.0701997,22.3159114,3a,75y,214h,87t/data=!3m7!1e1!3m5!1s0BPoKNGzj8lFfxVJH2svfw!2e0!6s%2F%2Fgeo3.ggpht.com%2Fcbk%3Fpanoid%3D0BPoKNGzj8lFfxVJH2svfw%26output%3Dthumbnail%26cb_client%3Dmaps_sv.tactile.gps%26thumb%3D2%26w%3D203%26h%3D100%26yaw%3D214.5%26pitch%3D-3!7i13312!8i6656?hl=el

    Ιστορίες μ’ αρκούδες!

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Νομίζω ότι μούρα, φράουλες κλπ. βάζουν σε κρασιά για να πάρουν φρουτώδη τόνο στο άρωμα και στη γεύση.

    61. >>59 Μουροβόρος σκύλος!
    ή μουροχάφτης 🙂

    Ο βάτος κάνει τα βάτσινα. Κι άμα το χωράφι έχει καταληφθεί από βάτους (βάτα αλλού) το λέμε βατιά, πνίγει όλα τα γύρω του καρποφόρα και ο τόπος ξεβατώνεται με πολύ κόπο κι επιμονή.
    Βάτος μια παραλία σ΄εμάς(κι αλλού).
    Και ο γνωστός Κακόβατος.

    Τα βάτσινα απέχουν μόνο ένα τόνο από τη βατσίνα που ήταν το εμβόλιο (το σημάδι από το εμβόλιο)

    Η μαύρη μουριά έχει πιο παχιά και πιο μεγάλα φύλλα από την άσπρη.

  89. 86 Μα τι πιθανότητα να έχει μια ετυμολόγηση που δεν μαρτυρείται σε κανένα ενδιάμεσο τοπωνυμικό και που βασίζεται σε ένα αρχαΐζον κείμενο που σίγουρα δεν διάβασαν οι Φράγκοι του 13ου αιώνα; Ενώ η επισκοπή Μορεών, όσο νάναι, ήταν κάτι υπαρκτό.

  90. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Γέλασα πολύ με τα βιοδηλωτικά!

    62 Το «διαφόρων» το προτιμούσε και ο επιμελητής. 😉 Για το κόμμα, έχεις δίκιο και εννοούσα τα μαύρα.

    86 Αναρωτιέμαι αν η παρομοίωση ενός λογοτέχνη, έστω και αυτοκράτορα, ήταν ικανή να ονοματίσει μια περιοχή τόσο μακρινή.

  91. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>τα μύρτιλλα (blueberries), μικρά μαυρομπλέ σφαιρίδια που τα αγοράζω εδώ καμιά φορά τέτοια εποχή, τα πλένω και τα βάζω σ’ ένα πιάτο να με κοιτάνε και να τα κοιτάω κι ύστερα τα τρώω με τις χούφτες.
    My Blueberry Nights

  92. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σκύλε τα βιοδηλωτικά είναι σπουδαία ιστορία. Ξέρεις τί ωραίες και έτοιμες για φύτεμα ντοματιές χωρίς κόπο,πετυχαίναμε σε χαλάσματα στο χωργιό; 🙂

  93. smerdaleos said

    @90, Νίκο @ 86: Αναρωτιέμαι αν η παρομοίωση ενός λογοτέχνη, έστω και αυτοκράτορα, ήταν ικανή να ονοματίσει μια περιοχή τόσο μακρινή.

    Καλά, ο Πορφ. απλώς παραθέτει τα λόγια κάποιου αρχαίου Διονυσίου που έκανε την παρομοίωση.

    Δεν το έδωσα για σίγουρο ή πιθανό, απλώς το παρέθεσα για να υπάρχει στη συζήτηση.

  94. ΣΠ said

    51, 86
    Μια ετυμολογία που είχα ακούσει από τον φιλόλογό μου στο γυμνάσιο είναι ότι προέρχεται από τις ιερές ελιές στην Ολυμπία (μορίαι).

  95. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στα μουροειδή και το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) το μούρο της ευτυχίας,λέει.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B6%CE%B9

  96. καλησπέρες :) said

    Μωρ’ τι είν’ τούτος, ο Σαραντάκος! Κρεμάστε του μια βασκαντήρα! άμα μπαίνεις στη σελίδα του, παθαίνεις γλωσσικό brain storming στο πιτς -φιτίλι! Μας ταξίδεψες, νοικοκύρη, σε εμπειρίες χρόνων ανεπίστροφων.Τω όντι. Τα μασουλάγαμε και με σκόνες τα βατόμουρα απ’ τις πατουλιές. Και δεν αρρωσταίναμε από κανενός είδους… χλαπάτσα!
    Οι αντοχές του παιδικού μας ανοσοποιητικού, ίδιες με απέθαντες πεθερές- ακατάβλητες!

  97. ΓιώργοςΜ said

    Το κράνο επίσης, που έμαθα πρόσφατα, όταν επισκέφθηκα τα Γιάννενα:
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%AC

  98. Υαλτις said

    Στην Γερμανία οπου ζουσα το 1983 (γεια σου Μαρια)ειχα δοκιμάσει και την μαρμελάδα Preiselbeeren.Μ αυτήν συνόδευαν και ένα καταπληκτικό έδεσμα με κρέας ζαρκαδιού.

    Lingonberry (Preiselbeeren)

    The wild European lingonberry, closely related to the Heidelbeere, has many names in the German-speaking world: Kronsbeere in Northern Germany, Moosbeere in Southern Germany, Grante in Austria, or Riffelbeere and Grestling in other parts of South East Germany. Eaten raw, the Preiselbeere is unpleasantly sour; turned into jams or relishes, its a perfect accompaniment to goose, wild boar or other game dishes. Although the Preiselbeere looks like a cranberry (called Amerikanische Moosbeere), it’s a closely related to the American lingonberry.

  99. sarant said

    96 Νάσαι καλά! Φυσικά και με σκόνες!

  100. Πέπε said

    #0:
    > > Σκαμιά στη Μυτιλήνη

    Γιατί όχι ΣκαμΝιά; Προφέρεται ίδιο και δηλώνει καλύτερα την ιστορία της λέξης.
    Στη Σκάλα Σκαμνιάς (επίνειο της καθαυτού Σκαμνιάς) υπάρχει ένα καφενείο, η Μουριά Του Μυριβήλη. Στην «Παναγιά Γοργόνα» όμως του Μυριβήλη το χωριό αναφέρεται ως Μουριά.

    > > Όσο ζούσαμε κοντά στη φύση, τα βατόμουρα ήταν ένα πρόχειρο τσιμπολόγημα.

    Καλέ αλίμονο! Σάματις και τώρα που ζούμε στις πόλεις, όταν θα πετύχουμε βατομουριά με βατόμουρα, δε θα της κάνουμε γιούργια; Εγώ πάντως, ανελλιπώς.

    #18:
    Ζούμπερι Χιλ.

    #54:
    > > Νομίζω ότι η Παπαδιαμαντοπούλου στα Ιλίσια ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του Φιλικού και αγωνιστή του ’21, ο οποίος βέβαια ήταν παππούς του ποιητή.

    Πάντως υπάρχει καφενείο Ζαν Μορεάς στην Ππδιαμαντοπούλου.

    #63:
    > > Ο Δήμος φυσικά χρησιμοποιεί αρσενική (;) μουριά, ή τέλος πάντων την ποικιλία που δεν καρπίζει, για να αποφεύγεται το αντιαισθητικό αποτέλεσμα των πατημένων μούρων καταγής…

    Δε νομίζω. Τουλάχιστον στο Παγκράτι και οι άσπρες και οι μαύρες καρπίζουν κανονικά (αλλιώς δε θα ‘ξερα αν είναι άσπρες ή μαύρες! 🙂 ). Κάθε χρόνο λέω να πάω να τα μαζέψω, και ποτέ δεν το ‘κανα. Με κρατάει και μια μικρή επιφύλαξη λόγω του καυσαερίου που θα ‘χει κάτσει απάνω τους… Και αφού ούτε και κάνας άλλος το κάνει, μένουμε με το ως άνω αντιαισθητικό αποτέλεσμα, που μετά από λίγο καιρό όμως δε φαίνεται.

  101. Υαλτις said

    Σχετικά με το θέμα μας και οχι μόνο ,ενας εξαιρετικός ιστότοπος ειναι κι αυτός

    http://germanfoods.org/german-food-facts/guide-to-german-fruit-preserves-jams-and-honey/

  102. 93 Αυτός ο Διονύσιος είχε αρκετά μεγάλη διάδοση στους κύκλους των λογίων, και τον χρησιμοποιούν Φαναριώτες μέχρι και τον 18ο αιώνα ακόμα, ο Βασίλειος Βατάτζης, ο Ευγένιος Βούλγαρης κ.α. Αλλά μέχρι να φτάσουμε στη φράγκικη ονομασία της χερσονήσου λείπουν υπερβολικά πολλοί κρίκοι…

  103. spyridon said

    96
    το δημοτικό πάρκινγκ στο τόπο κατοικίας μου είναι σχεδόν περιτριγυρισμένο με βατομουριές. Οι εξατμίσεις τους δίνουν μια υπέροχη γεύση. ¨-)))

    95
    Τα γκότζι καλλιεργούνται τώρα και στην Ελλάδα συστηματικά. Στην Αργολίδα από Δρέπανο έως Ίρια ξεκίνησαν να τα καλλιεργούν το 2004 περίπου.
    Τώρα έχουν αρχίσει να αποδίδουν. Άρχισαν να ενσωματώνονται στη τοπική κουζίνα μάλιστα.
    Ο Ιταλός πιτσαδόρος άρχισε να το χρησιμοποιεί στη σπέσιαλ σαλάτα του μαγαζιού. Τον Αύγουστο και μόνο όταν υπάρχουν φρέσκα.
    https://www.tripadvisor.com.gr/Restaurant_Review-g1813810-d6850111-Reviews-Da_Bosco-Drepano_Patras_Achaea_Region_Peloponnese.html

    98
    Αυτά τα κόκκινα μούρα (Preiselbeeren) είναι πολύ δημοφιλή τα τελευταία χρόνια και στην Ολλανδία. Καλλιεργούνται σε μεγάλες εκτάσεις. Κάποιες φορές εκατοντάδων στρεμμάτων.
    Αλλά κυρίως εξάγονται στη Γερμανία. Θα πω και το μελισσοκομικό μου. Οι αγρότες διαπίστωσαν ότι η παραγωγή καρπού αυξάνει με +- 20% όταν τοποθετούνται μέλισσες μέσα στα ανθισμένα χωράφια.
    Γιαυτό πληρώνουν μελισσοκόμους να τοποθετούν κυψέλες. Η παραγωγή μελιού είναι πολύ μεγάλη. Φτάνει συχνά τα 15 κιλά την εβδομάδα η κάθε κυψέλη.

    63, 100
    Ούτε εγώ το νομίζω. Συνήθως οι δήμοι κλαδεύουν τις μουριές λίγο πριν τον καιρό της ανθοφορίας τους και δεν καρπίζουν.
    Στο Πειραιά έτσι γινόταν θυμάμαι.
    Και τα είδη των μούρων είναι περισσότερα λόγω διασταυρώσεων. Τα πολύ σκούρα κόκκινα, τα μαύρα είναι που λερώνουν πολύ και παραγίνονται αμέσως.
    Αλλά υπάρχουν σε διασταυρώσεις ακόμα και ροζέ που μοιάζουν περισσότερο με άσπρα.
    Τα άσπρα πάλι που έχουν μπολιαστεί πάνω σε μαύρη μουριά είναι γλυκύτερα.
    Ο παππούς μου μπόλιαζε (και) μουριές. Είχαμε μια μουριά μαύρη. Την μπόλιασε (1976 ???) με άλλο είδος σε κάθε κλάρα της διχάλας.
    Η μία μεριά έβγαζε άσπρα μούρα και η άλλη ροζ προς το κόκκινο.
    Η μουριά υπάρχει ακόμα αλλά έχουν κόψει τη μεριά προς το δρόμο και έχει τώρα μόνο άσπρα.

  104. Πάνος με πεζά said

    @ 100 (54) : A, μπορεί, έχει και το ίδιο ονοματεπώνυμο, αφού !
    (63) : Α, στο Παγκράτι που τριγυρνάω εγώ (έξω έξω, προς Χίλτον), δε συμβαίνει αυτό, είναι όλες άκαρπες…Το ίδιο και 2-3 που έχω στον κήπο, παρμένες από φυτώριο.

  105. Πάνος με πεζά said

    Νομίζω ότι ο Δήμος τα προέχει αυτά, και κάτι τέτοιο θέλει να κάνει και με τις λεύκες, αλλά δυστυχώς οι λεύκες της Αθήνας είναι σε πολύ μικρότερη αναλογία άκαρπες, ή τέλος πάντων τέτοιες που να μη βγάζουν αυτό το χνουδωτό…Υπάρχουν πλατείες που γίνονται πραγματικά…μαλλί της γριάς !

  106. Πάνος με πεζά said

    Και είναι και δύσκολο ν’ αντικατασταθούν οι λεύκες…

  107. Γιάννης Ιατρού said

    103: Τέλος
    Σπύρο, αυτή δεν ήταν μουριά, Ολυμπιακός σκέτος ήταν 🙂

  108. ΓιώργοςΜ said

    Οι μουριές συνήθως πολλαπλασιάζονται με παράριζα, τα οποία συχνότατα είναι καρποφόρα. Με μπόλιασμα προκύπτουν οι άκαρπες μουριές («σκαμνιές» όπως ανέφερα παραπάνω), αρχικά για την σηροτροφία (περισσότερα-μεγαλύτερα φύλλα) και στη συνέχεια για σκιά, επειδή όσες έχουν μούρα, εκτός του ότι λερώνουν, μαζεύουν και έντομα.
    Σε μουριά έμαθα να μπολιάζω, είναι από τα ευκολότερα μπολιάσματα τελικά (ακόμα και τα πρώτα μου πέτυχαν απολύτως)!

    Σα δέντρο πεζοδρομίου, ούτε η μουριά είναι καλή επιλογή, γιατί ο κορμός της διογκώνεται πολύ και σηκώνει τις πλάκες. Οι λέυκες είναι γνωστά δημαρχόδεντρα γιατί μεγαλώνουν γρήγορα κι εντυπωσιάζουν τους ψηφοφόρους. Καλύτερα δέντρα για το σκοπό αυτό είναι το σφεντάμι και η ακακία Κωνσταντινουπόλεως (τζιτζιφιά). Για τις τζιτζιφιές υπάρχει ολόκληρη συνοικία που αποδεικνύει του λόγου το αληθές.

  109. smerdaleos said

    @Νίκο: Στα λατινικά το μούρο ήταν morum, ίσως δάνειο από τα ελληνικά, το πιθανότερο όμως κοινό δάνειο από το μεσογειακό υπόστρωμα.
    —-

    Νίκο, οι Mallory-Adams το δίνουν ως ΙΕ ρίζα *morom. Απαντά σε Ελληνική, Λατινική, Αρμενική, Χεττιτική (εω εδώ μπορεί κάποιος να την θεωρήσει κοινή υποστρωματική μεσογειακή λέξη), αλλά και στoν Κελτικό κλάδο (Μέσο Ιρλανδικό merenn, Ουαλικό merwydd).

    https://en.wiktionary.org/wiki/%CE%BC%CF%8C%CF%81%CE%BF%CE%BD#Ancient_Greek

  110. 92 ΕΦΗ²

    Πρόπερσι (ή πέρυσι;) το Πάσχα είχαμε ανέβει στα ψηλά πάνω από το χωργιό με ένα φκιαγμένο 4Χ4 και φτάσαμε ψηλά σε κάτι στάνες, παρατημένες καλοκαιρινές. Σωροί το παρατημένο φουσκί, η κοπριά των αρνιών, και μέσα σ’ αυτό άνθιζαν εκατοντάδες κυκλάμινα, κίτρινα, μώβ, ροζουλιά, μπορντοροδοκόκκινα, υπέροχα!

  111. Γς said

    72:
    βιοδηλωτικά

    βιοδηλωτικά στην κατάψυξη για παξιμαδια

    [και να προσέχεις]

  112. ΚΩΣΤΑΣ said

    Άσχετο, ενδεχομένως όμως πολύ ενδιαφέρον. Ψάχνοντας στο γκουγκλ τη λέξη βάτος ανακάλυψα και τη λέξη βάτταλος, θα εκπλαγείτε με την ερμηνεία. Δεν μπορώ να μεταφέρω εδώ τη σελίδα, δεν τα καταφέρνω και τόσο καλά με τους υπολογιστές.
    Πληκτρολογήστε το: Θωμα του Μαγιστρου κατα ἀλφαβητον ὀνοματων Ἀττικων ἐκλογαι. N. Blancardus … και πάτε στο γράμμα Β.

    Προκαταβολικά συγγνώμη αν το ξέρετε από παλιά κι εγώ, ως νεόκοπος, κομίζω γλαύκαν εις Αθήνας.

  113. Corto said

    71 (Spatholouro) κ.α.:

    Σχετικά με το αδέσποτο «άσπρα μούρα μαύρα μούρα», είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι ο Φαλτάιτς αναφέρει το δίστιχο αυτό σε σειρά που αρχίζει με το «κι από κάτω απ’ τις ντομάτες/ κάθονται δυο μαυρομάτες». Κατά την γνώμη μου αυτό το στοιχείο ενισχύει την πιθανότητα η πλησιέστερη ηχογραφημένη μελωδία για τα «άσπρα μούρα» να είναι αυτή με τον Γιαννάκη Ιωαννίδη και τον Μανώλη Καραπιπέρη, που λέγαμε στο προηγούμενο σχόλιο. Βεβαίως ο στίχος μπορεί να τραγουδήθηκε και σε διάφορους άλλους χαβάδες.

    Ο Πετρόπουλος κατέγραψε το εξής:

    » Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα

    Βρε, άσπρα μούρα, μαύρα μούρα,
    βρε, είσαι μια παλιοχαμούρα.

    Βρε μαύρα σύκα, άσπρα σύκα,
    βρε, είσαι μια παλιοχασίκλα.

    Βρε, άσπρες κότες, μαύρες κότες,
    βρε, όλες οι άντρες γενήκανε κοκότες.

    Ζεϊμπέκικο του τεκέ. 1910 (;). Αδέσποτο τραγούδι.»

    Προφανώς η παραπάνω καταγραφή είναι ελλιπής, η δε τελευταία στροφή φαίνεται εντελώς αυτοσχεδιαστική και δεν μου φαίνεται πιθανόν να διαδόθηκε ποτέ. Τέλος ηχογραφήσεις του τύπου «Τρίτη Πέμπτη μακαρόνια» με την Μαριώ και άλλες αντίστοιχες νομίζω ότι πρέπει να θεωρούνται ανάξιες λόγου.

  114. Στην Ικαρία τα μούρα τα λέμε συκάμινα. Όταν τα τρώγαμε πάνω στις συκαμινιές, τρώγαμε και καμιά βρομούσα, κλασοπαπαδιά, χειρότερη γεύση δεν υπάρχει.
    Τα βατόμουρα τα λέμε βαβάτσινα. Όταν παίζαμε τους γάμους, μικρά παιδιά, κάναμε και προσφέραμε βαβάτσινο γλυκό.

  115. takis#13 said

    Εμείς έχουμε παραλία που λέγεται Σικαμίνι . Και ο φίλος μου που φτιάχνει έγχορδα όργανα μου έχει πει ότι η μουριά είναι το καλύτερο ξύλο γι’αυτά.

  116. Γς said

    114:

  117. Γιάννης Ιατρού said

    112: ΚΩΣΤΑΣ
    Τα έχει πει κι ίδιος .. 🙂

  118. ΚΩΣΤΑΣ said

    117

    Ευχαριστώ Γιάννη, καθώς και για τα χαμόγελα στην προηγούμενη ανάρτηση. 🙂

  119. 114

    Κλασοπαπαδιά λέγεται η βρομούσα στην Ικαρία; Καλόοοοοοοοο!

  120. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    108.>>είναι από τα ευκολότερα μπολιάσματα τελικά
    Δε φαντάζεστε πόσο χάρηκα μ΄αυτό.Θα ρώταγα τώρα αν ξέρει κανείς πώς μπολιάζεται. Έχουμε μία με ωραίο παχύ σκουροπράσινο φύλλωμα στο πεζοδρόμιο μα μάλλον είναι αρσενική.Βγάζει κάτι κόκκινα ψιλούλια σαν μεγάλη κάψουλα και τίποτ΄ άλλο.Θα θελα ένα κλαδί της προς το οικόπεδο να ήταν μαύρο.

    114/119 Σ΄εμάς βρωμοπαπαδιά 🙂
    Τα άσπρα μούρα, το είδος τελοσπάντων από τα άσπρα που είχαμε κάτω, τα έχω απολύτως συνδέσει με τη βρωμούσα και μού μυρίζουν(βρωμάνε) πάντα έτσι , σα να είναι η φυσική μυρωδιά τους τέτοια και δεν τα θέλω καθόλου.Τα μαύρα της Αρκαδίας από τη ζουμεράδα και τη νοστιμιά δεν αντέχονται πάνω από 5-6 τη φορά.Είναι λιγωτικά.Τα μαύρα της Κρήτης είναι τα τέλεια στην όρεξή μου. Τρώω μια μοσόρα (απλάδα τη λέει η Κοσμίτισσα φίλη μου) παναπεί μια λεκανίτσα.

  121. sarant said

    95β Βρε τι μαθαίνει κανείς!

  122. ΣΠ said

    Φρούτα που έχουν το -berry για δεύτερο συνθετικό:

    elderberry, raspberry, bearberry, bilberry, whortleberry, mulberry, blackberry, dewberry, boysenberry, olallieberry, tayberry, blueberry, buffaloberry, gooseberry, chokeberry, cloudberry, apple-berry, conkerberry, cranberry, crowberry, emu berry, falberry, goji berry, strawberry, guavaberry, rumberry, hackberry, huckleberry, juniper berry, limeberry, lingonberry, loganberry, nannyberry, sheepberry, riberry, salmonberry, saskatoonberry, serviceberry, snow berry, thimbleberry, wineberry, wolfberry, youngberry.

    Και βέβαια ο τραγουδιστής Chuck Berry, η ηθοποιός Halle Berry και ο παλιός μπασκετμπολίστας Walter Berry. Α, και ο μπασκετμπολίστας του Ολυμπιακού Strawberry.

  123. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    ..και βέβαια, ως κατά πλειονότητα Νότιοι, ξεχάσατε τις ακριτικές Μουριές του Ν. Κιλκίς, βόρεια της λίμνης Δοϊράνης, με τον γνωστό στους ταξιδευτές σιδηροδρομικό σταθμό τους και τις αμέτρητρες μουριές της περιοχής..

  124. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η Μουριά,Μουριές,Τρεις Μουριές,Εφτά Μουριές κλπ είναι ονομασίες ταβερνών ανά την Ελλάδα.
    Μια Μουριά που μου ήρθε στο μυαλό και τώρα το τσεκάρισα καλού κακού, γιατί ήταν τελείως κουφό να χω κρατήσει αυτό,είναι το οικογενειακό καφενείο του Τσιτσάνη στα Τρίκαλα.
    http://www.musicheaven.gr/html/modules.php?name=News&file=article&id=4071

  125. κουτρούφι said

    #73
    Μπράβο σου ετοιμότητα που έχεις Έφη-Έφη
    και ανασύρεις δίστιχα και φτιάχνεις μας το κέφι

  126. Εν Σέρραις: Βατσινιά και βάτσινα (οι καρποί). Επίσης, σκαμνιά (συχνότερα ασκαμνιά) αλλά οι καρποί γκάσες (ενίοτε και η ασκαμνιά λέγεται γκασιά).

  127. Μέχρι τη δεκαετία του ’80 σώζονταν 4 μακεδονικά στρέμματα «περιβόλια», όπως λέγαμε τις φυτείες από ασκαμνιές. Κληρονομιά από τον προπάππο μου (από τον 19ο αιώνα).

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    103 τέλος
    Τα σημαντικότερα είδη
    Η λευκή μουριά (Μορέα η λευκή – Morus alba) ή κοινή.
    Η μαύρη μουριά (Μορέα η μέλαινα – Morus nigra).
    Η κόκκινη μουριά (Μορέα η ερυθρά – Morus rubra).
    Η ρωσική μουριά (Μορέα η λευκή ποικ. η ταταρική – Morus alba var. tatarica).
    Το είδος Μορέα η μεσοζύγια (Morus mesozygia) ή αφρικανική.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%AC_(%CF%86%CF%85%CF%84%CF%8C)

  129. gpoint said

    …μέχρι να μάθω Ζωή τα μυστικά σου !!

    τσίμπα με αγάπη να δω αν ονειρεύομαι !!

    προφητικός πολιτικά ο Τζιμάκος !!!

  130. Πέπε said

    @113 > 71 (για το δίστιχο):
    Αυτά τα δίστιχα δεν έχουν συγκεκριμένη μελωδία, ούτε συγκεκριμένα άλλα δίστιχα με τα οποία να συνδυάζονται. Στα μουρμούρικα, όπως ακριβώς και στα παραδοσιακά τραγούδια των περισσότερων αιγαιοπελαγίτικων περιοχών, υπάρχουν από τη μια σκοποί που λες ό,τι δίστιχο θες (φτάνει να ταιριάζουν οι συλλαβές) και απ’ την άλλη δίστιχα που τα λες σε όποιο σκοπό θες. Τα τραγούδια όπως τα ξέρουμε σήμερα, δηλ. συγκεκριμένοι στίχοι σε συγκεκριμένη μελωδία, ήταν εκείνο τον καιρό διαφορετική περίπτωση.
    Σήμερα, επειδή αυτή η προφορική παράδοση έχει ατονήσει και μας είναι γνωστή μόνο μέσω δισκογραφίας και γραπτών καταγραφών, έχουμε την τάση να τα θεωρούμε κι εκείνα «τραγούδια» (με την έννοια της κλειστής μορφής), λανθασμένα όμως. Ο Φαλτάιτς, που τα πρόλαβε στον καιρό της ακμής τους, ήξερε πολύ καλά γιατί έγραφε «δίστιχα του μπαγλαμά» και όχι «τραγούδια του μπαγλαμά». Το ότι ο Πετρόπουλος πάλι -που δεν είμαι βέβαιος πόσο καλά κατανοούσε τέτοια φαινόμενα- άκουσε τρία συγκεκριμένα δίστιχα στη σειρά σ’ ένα σκοπό, που ήταν μάλιστα ζεϊμπέκικο, δε λέει τίποτε. Μπορεί οι ίδιοι που το τραγούδησαν, την επόμενη μέρα να συνδύασαν ένα από αυτά τα δίστιχα με άλλο σκοπό και να το συμπλήρωσαν με άλλα δίστιχα. (Αν και βέβαια είναι αρκετά πιθανό όποιος πει τα μούρα να θυμηθεί αμέσως μετά και τα σύκα, και κάθε φορά να συνδυάζει τα συγκεκριμένα δύο δίστιχα μεταξύ τους.)
    Οι ηχογραφήσεις που διαθέτουμε από παλιά ρεμπέτικα του συγκεκριμένου τύπου είναι απλώς ενδεικτικές. Δε μας λένε παρά ποιο συνδυασμό έτυχε να κάνει ο τραγουδιστής την ημέρα της ηχογράφησης. (Μάλιστα σε μια πρόσφατη έκδοση δημοσιεύτηκαν κάποια τραγούδια στις ηχογραφήσεις που είχε απορρίψει η εταιρεία μέχρι να πετύχουν την καλή, την κυκλοφορήσιμη, και οι στίχοι πάλι παράλλαζαν – δηλαδή ο ίδιος άνθρωπος, ξανατραγουδώντας το ίδιο τραγούδι 10 λεπτά μετά, δε θεωρούσε ότι έχει κάποια δέσμευση να πει τους ίδιους στίχους). Όταν ο ίδιος σκοπός ηχογραφείται από διαφορετικούς τραγουδιστές, εκεί έχουμε πολύ περισσότερα παραδείγματα διαφορετικών στίχων – αλλά και το αντίστροφο, ίδιων στίχων σε διαφορετικούς σκοπούς.

  131. Corto said

    100:
    Πέπε μήπως θυμάσαι σε ποιο ύψος περίπου της Παπαδιαμαντοπούλου είναι το καφενείο;

  132. spatholouro said

    Έλα που ο Φαλτάιτς έγραφε «τραγούδια του μπαγλαμά» και όχι «δίστιχα του μπαγλαμά».. (και να πεις ότι δεν έβαλα την πηγή, αλλά άμα επιμένουμε να διαβάζουμε τις παραναγνώσεις του Λιάβα αυτά παθαίνουμε…)

  133. Πέπε said

    @132:
    Καλώς, το παίρνω πίσω (για να το επιστρέψω αναδιατυπωμένο). Ευχαριστώ για τη διόρθωση. Από μνήμης έγραφα, δεν έχω εδώ ούτε τον Λιάβα ούτε σχεδόν κανένα βιβλίο. [Ωστόσο δεν πάθαμε, όπως λες εσύ Σπαθόλουρο, και τίποτε. Αυτό που υποστήριξα εξακολουθώ να το πιστεύω, και θα μπορούσα να το αποδείξω αν δεν ήταν λίγο εντελώς εκτός θέματος (και χρονοβόρο για μένα) να ανεβάσω επαρκή παραδείγματα τραγουδιών από το ΥΤ.]

    Αφού λοιπόν ο Φαλτάιτς δε γράφει «δίστιχα», δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω τον τίτλο του για να στηρίξω αυτό που έλεγα. Έστω κι έτσι όμως, αραδιάζει ένα σωρό δίστιχα χωρίς να διευκρινίζει αν αποτελούν ένα ή περισσότερα τραγούδια, χωρίς πουθενά να λέει «τέλος – αρχή επομένου» κλπ. Γιατί; Γιατί δεν υπήρχε τίποτε τέτοιο, παρά μόνο μια παρακαταθήκη σκόρπιων δίστιχων. Άρα, παραμένει εμφανές ότι ο Φαλτάιτς κατανοούσε σωστά τη δομή αυτών των τραγουδιών.

  134. sarant said

    132 🙂

    Το άρθρο του Φαλτάιτς το έχω δει από παλιότερα (έναν καιρο είχα αποδελτιώσει το Μπουκέτο) αλλά τώρα πρόσεξα την κατακλείδα, που λέει ότι «η στιχουργική τέχνη των [τραγουδιών του μπαγλαμά] και μόνον αυτή επιβάλλει να τα προσέξουμε’.

    Εντυπωσιακό.

  135. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>υπάρχει μια αιωνόβια γιγαντιαία συκομουριά στην Αγιάναπα –έχει γράψει ο Σεφέρης για τη γέρικη συκομουριά–

  136. Corto said

    130: Τα λες πολύ σωστά. Πράγματι κάποιοι πρώιμοι μελετητές δεν είχαν κατανοήσει τον αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα των αδέσποτων. Αλλά βέβαια όπως εξάλλου επισημαίνεις, κάποια στιχάκια συχνά συνδέονται με κάποια άλλα (τα μούρα με τα σύκα κλπ).
    Την έκδοση με τις ηχογραφήσεις που δεν κυκλοφόρησαν την έχω υπόψιν μου, αν εννοείς αυτή με το βιβλίο για τον ταμπουρά, με τον Καραπιπέρη κλπ.
    Μόνο μια μικροένσταση έχω: ο Φαλτάιτς τιτλοφορεί το άρθρο του «τα τραγούδια του μπαγλαμά», όχι τα δίστιχα.

  137. Corto said

    Προφανώς δεν είδα το 132 (Spatholouro).

  138. Δημήτρης said

    Μαζεύω και καταναλώνω σε μαρμελάδα βατόμουρα σε περιοχή που είναι πολύ κοντά στην Εθνική Οδό. Ξέρει κανείς να μου πει πόσο μολυσμένα μπορεί να είναι λόγω μόλυνσης από τα καυσαέρια; Επίσης, καθώς τα βατόμουρα δεν πλένονται, απλά ξεπλένονται με νερό, πόσο επικίνδυνο είναι να καταναλώνονται φρέσκα, συλεχθέντα (!) υπό τις προαναφερθείσες συνθήκες;

    ΥΓ Παρακαλώ μόνο σοβαρές απαντήσεις, γιατί θα σας τα στείλω άπλυτα τα βατόμουρα. Ευχαριστώ

  139. Γιάννης Ιατρού said

    138: Δηλαδή πόσο κοντά, μέτρα, 10άδες μέτρων; τι; Και τι παρεμβάλεται / ύψος;

    Το πολύ-πολύ δώσε λίγη μαρμελάδα ή και σκέτα βατόμουρα σε χημείο και πές τους για τι να ψάξουν και θα σου πούν. Δεν κοστίζει και πολύ, θυμάμαι κάπου 80-100€ για κάτι παρόμοιο παλιότερα. Τώρα με τους φασματογράφους θα είναι πιό φτηνά.

    Αλλά μη σε πάρω και στο λαιμό μου, ρώτησε πρώτα… 🙂

  140. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    138. Να πω αυτό που(υποτίθεται) ξέρουμε για το μάζεμα άγριων χόρτων αντίστοιχα.Δε μαζεύουμε δίπλα από κεντρικούς οδικούς άξονες γιατί έχουν μολυνθεί τα χώματα με μόλυβδο και καυσαέριο από το διαρκές πολύχρονο πέρασμα των αυτοκινήτων, όχι;

  141. 131

    Corto

    Ήτανε. Στην αριστερή πλευρά πριν το φανάρι με τη Β. Σοφίας. Δεξιά του θεάτρου της Ντενίσης. Έγινε γιαποχυμοεσπρεσσάδικο! 😦

  142. gpoint said

    Εξέταζε ο Βαζμαόλης λατινικά…
    – Πως λέγονται τα τείχη λατινιστί ; Ποίος γιγνώσκει ; λέγε εσύ ο μέλας, ο όπισθεν τω Τάδε καθήμενος
    – Mura
    – Α, τα βατόμουρα που τρώμε ! Muri, βρε μοίξη !

  143. Γιάννης Ιατρού said

    Απ΄ ό,τι διαβάζω, άρχισε η σφαγή των αμνών… (στη ΝΔ). Ε, όσο να πεις πολλοί εκεί περνούν μια κάποια ψυχική ταραχή αυτές τις μέρες, θέτοντας το υπαρξιακό ερώτημα, αν υπάρχει ζωή μετά το Πάσχα…

  144. 143

    Γιάννημ’, ξεχνάς! Των «αχαμνών» γράφεται. ❤

  145. Γιάννης Ιατρού said

    144: 🙂 🙂 🙂

  146. ΚΑΒ said

    Ψάχνοντας κάτι στον Σύλλα του Πλουτάρχου βρήκα απρόσμενα τα εξής:

    ἐξήνθει γὰρ τὸ ἐρύθημα τραχὺ καὶ σποράδην καταμεμιγμένον τῇ λευκότητι· πρὸς ὃ καὶ τοὔνομα λέγουσιν αὐτῷ γενέσθαι τῆς χρόας ἐπίθετον, καὶ τῶν Ἀθήνησι γεφυριστῶν ἐπέσκωψέ τις εἰς τοῦτο ποιήσας·
    συκάμινόν ἐσθ’ ὁ Σύλλας ἀλφίτῳ πεπασμένον.

    ένα τραχύ και ερυθρό εξάνθημα υπήρχε στο πρόσωπο διάσπαρτα αναμειγμένο με την ασπρίλα του προσώπου του. Από το χρώμα της επιδερμίδας λένε ότι πήρε και το επίθετό του. Και κάποιος γεφυριστής στην Αθήνα τον ειρωνεύτηκε λέγοντας: ο Σύλλας είναι συκάμινο πασπαλισμένο με αλεύρι

    επεξήγηση:
    . Σύλλας ονομάστηκε γιατί κάποιος Κορνήλιος στα χρόνια των Καρχηδονιακών πολέμων είχε ονομαστεί Σιβύλλης και συγκεκομμένα Σύλλας. έτσι έχουμε: Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας

  147. Γιάννης Ιατρού said

    Μπα, τι διαβάζει κανείς! Για να ετοιμαστεί σύσωμη η ομάδα για ταξιδάκι στη Ιταλία, κοντός ψαλμός αλληλούια …
    Η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας και του Ελληνικού Πολιτισμού στη Νάπολη (20 Μαΐου, Basilica di San Giovanni Maggiore) και στην Ελληνόφωνη Ιταλία (21 και 22 Μαΐου)

  148. Γιάννης Ιατρού said

  149. (82) ΓιώργοΜ, αλήθεια είναι η πινακίδα ή τρολάρισμα; Λέει σταλήθεια Grizzly bear SHIT has BELLS in it; Και είμαι ο μόνος που το πρόσεξα;

  150. Γς said

    149, 81:

    >Grizzly Bear shit has bells in it

    …and smells like pepper.

    Says the sign at British Columbia at Fort Steele Campground:

    Due to the frequency of human-bear encounters, the B C Fish and
    Wildlife Branch is advising hikers, hunters, fishermen, and any persons
    that use the out of doors in a recreational or work related function to
    take extra precautions while in the field.

    We advise the outdoorsman to wear little noisy bells on clothing so as
    to give advance warning to any bears that might be close by so you don’t
    take them by surprise.

    We also advise anyone using the out-of doors to carry “Pepper Spray”
    with him in case of an encounter with a bear.

    Outdoorsmen should also be on the watch for fresh bear activity, and
    be able to tell the difference between black bear feces and grizzly bear
    feces. Black bear feces is smaller and contains lots of berries and
    squirel fur. Grizzly Bear shit has bells in it and smells like pepper.

  151. Γς said

    151:

    Polaris, Ursa Minor και φιστίκια

    http://caktos.blogspot.gr/2014/01/polaris-ursa-minor.html

  152. Γς said

    150:

    Polaris, Ursa Minor και φιστίκια

    https://encrypted-tbn3.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRu-9V3AeifJqxdT_oXqQ9O1V9-pmePFaIeXRWFhE5nDdpcCx1H

  153. Corto said

    141 (Σκύλος):

    Τώρα είδα το σχόλιο. Ναι, κατάλαβα πού λες. Απολύτως εύστοχος ο χαρακτηρισμός για το μαγαζί όπως είναι τώρα!

  154. καλημέρες ! said

    103 (Spyridon )

    Βατόμουρο με γεύση εξάτμισης! Ακραία ιδέα για σεφ!

  155. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    77.>>Οι ρακές από μούρα, κράνα, κορόμηλα κλπ δεν γίνονται από απόσταξη των αντίστοιχων φρούτων αλλά από κανονική ρακή, στην οποία εμβαπτίζονται τα εν λόγω φρουτάκια
    Χμ, λάιτ φρουτόρακες είν΄αυτές 🙂
    Ο πατέρας μου,(90 και κάτι χρόνων) είπε ότι καζανεύανε τότε τα μούρνα μόνα τους για τη μουρνόρακη και τα σύκα για τη συκόρακη γι΄αυτό πάντα ήτανε δυνατή, εξαιρετική, αυτή η ρακή μα και λίγη η ποσότητά της. Αν ρίχνανε τα μούρνα μέσα σε ρακή θα βγάνανε πολλή!
    Υποψιάζομαι ότι είναι νεότερη πατέντα,για να αναβαπτίσουν την «πεπατημένη» σταφυλόρακη στο σχετικό είδος φρουτόρακης.
    Διακινούνται τεράστιες ποσότητες (όπως δείχνουν οι κατά καιρούς συλλήψεις) λαθραίας ελληνοποιημένης ρακής, όπως και ούζου, από Βουλγαρία και Αλβανία.

  156. Κουνελόγατος said

    Κάτι έγραψα γι αυτό που έγραψε η ΕΦΗ, μα χάθηκε…

  157. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    64.>>μέλισσα/μπάμπουρας σε βατόμουρο
    Ωραία εικόνα! Μέλισσα/μπάμπουρας τρυγά ανθό βατομουριάς, βατολούλουδο.

    125.Να είσαι καλά! Μνήμες από την εποχή που η ζωή έσκαγε στον πρώτο ήλιο σαν ρόδο του Μάρτη.

  158. CrazyFather said

    14. Η μητέρα μου συνηθίζει τη φράση «στα κούμαρα» (ενν. «όταν μαζέψουμε τα κούμαρα») για να περιγράψει ειρωνικά την μελλοντική χρονική στιγμή που (τάχα μου) θα υπάρξει οικονομική άνεση:
    – Μαμά, θα μου πάρεις ποδήλατο;
    – Ναι, ναι, βεβαίως, στα κούμαρα…
    Προφανώς, αφού το κούμαρο δεν καλλιεργείται, η συγκομιδή του δεν μπορεί παρά πενιχρά έσοδα να προσφέρει.

  159. sarant said

    156 Οι παγίδες πάντως είναι άδειες

    158 Ή και «ποτέ»

  160. Κουνελόγατος said

    Ωφού, πάμε πάλι στο περίπου.
    Κάποτε μου μάθανε κι έφτιαχνα ποτό βύσσινο, όχι όμως με τσικουδιά -διότι τότε δεν είχα και τα κονέ με την Κρήτη- 🙂 αλλά με κονιάκ. Η χρήση της τσικουδιάς δεν ήταν τόσο διαδεδομένη, ούτε του τσίπουρου, αμφιβάλλω αν έχουμε δυνατότητα για τόσο μεγάλη παραγωγή, γι αυτό γίνεται ό,τι περιέγραψε η ΕΦΗ…
    Να φανταστείς πως όταν έκανα φαντάρος στην ακριτική και δυσπρόσιτη Ρόδο, 🙂 μόνον οι Κρητικοί κι εγώ πίναμε ρακή, οι λοιποί ούτε που πλησίαζαν.

  161. 160

    Κονικλόγατε, με κονιάκ δεν γίνεται και το κερασό; Το λικέρ από κερασάκια μουλιασμένα στο κουνιάκ;

    153

    Κόρτο,

    Όχι να το καυχηθώ αλλά είμαι είμαι εύστοχος, ο κιαρατάς! 😉

  162. Κουνελόγατος said

    Φαντάζομαι πως ναι, δεν το ξέρω όμως.
    Τώρα που σε είδα θυμήθηκα, εκεί στα μέρη σου, στην ωραία!!!!!!!!!!!!!!! (μπλιαχ) Ακράτα, υπάρχει μια σχεδόν παραθαλάσσια ταβέρνα, κάτω από κάμποσες παχιές-παχιές μουριές. Το φαγητό πάντως τρώγεται.

  163. Corto said

    161:
    Γέλιο!!!

  164. Κουνελόγατος said

    161. Για να κάνεις όμως το ποτό, χρειάζονται κι άλλα πράγματα (κανέλλα, γαρύφαλλο, ζάχαρη) και κυρίως χρονοβόρα και μερακλίδικη διαδικασία, αλλά @#$%^το αξίζει, γίνεται πολύ ωραίο…

  165. 162

    Ναι, του Θωμά. Πάω συχνά εκεί.

    Επί τη ευκαιρία, να προσθέσομε πως η μουριά κάνει και το καλύτερο αμπαμούρ!

  166. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    160/161
    Περί λικέρ.Η ρακή ως αλκοολούχα βάση συνηθίζεται αρκετά αλλά δεν είναι πάντα και η πιο πετυχημένη γιατί καπελώνει τη γεύση του άλλου φρούτου.Λικέρ ρόδι και λεμόνι είχε κάτω η αδελφή μου (έστειλε δώρο σε φίλη της δω πάνω διάφορα φρούτα και λεμόνια καθώς και ρακή και της αντιγύρισε λικέρ και μαρμελάδες) αλλά δεν ήταν τόσο του γούστου μας καθώς αισθάνεσαι τη ρακίλα.Με βότκα αναδεικνύεται τέλεια το κάθε φρούτο.π.χ βερίκοκο,άπαιχτο.Με το κονιάκ (παλιό και δοκιμασμένο) πετυχαίνεις ανάλογο χρώμα και γεύση.
    Αντίθετα ήταν εξαιρετικό το γλυκό κουταλιού πορτοκάλι,ντόλτσε,με ψίχα και φλούδα,στα δυο το κάθε φρούτο.

    Κουνελό
    Κούνι-κούνι κράζαμε (φαντάζομαι κι ακόμη) στην Κρήτη τα κουνέλια να βγουν απ τις κουνελιάστρες όταν τους πηγαίναμε ,σαν τώρα, άγριες μολόχες που τρελαίνονταν. Ονοματοπερίληψη λοιπόν «Κούνι» όπως …Κλούνι 🙂

    Σκύλε, πολύ …μουράτος 🙂

  167. Γιάννης Ιατρού said

    166: …Με το κονιάκ πετυχαίνεις ανάλογο χρώμα και γεύση….

    Στην καρυδόπιτα να δείς !!

  168. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Στην καρυδόπιτα να δεις
    Στη Θεσσαλία τη λένε μελαχρινή ξέρεις 🙂

  169. Γιάννης Ιατρού said

    168: Το μελαχρινή δεν έχει να κάνει όμως με το κονιάκ, γενικώς έτσι την λένε εκεί.
    Σε αντίθεση με άλλα διλήμματα (π.χ. βλ. προηγ. νήμα 🙂 ), εδώ γίνονται δεκτές και συναινετικές λύσεις, το συναμφότερον …

  170. sarant said

    160 Με κονιάκ και βύσσινο το κανει η μητέρα μου, είναι θαύμα.

  171. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    169. το συναμφότερον 🙂
    Έχω εδώ έναν φίλο της καρυδόπιτας. Πάμε άπαξ του θέρους στην πλατεία του Κοσμά (μπαλκόνι της Κυνουρίας) για το γλυκό αυτό. Προσωπικά ,ούτε κρύο μου κάνει ούτε ζέστη αλλά περί ορέξεως …καρυδόπιτα 🙂 εξάλλου έχω καλή φίλη από κει με κερασιά και βυσσινιά στην αυλή που γίνονται αργά αργά λόγω υψόμετρου,οπότε ισοφαρίζω 🙂

  172. Γς said

    171:

    >Πάμε άπαξ του θέρους στην πλατεία του Κοσμά (μπαλκόνι της Κυνουρίας) για το γλυκό αυτό

    Πάμε πολλάκις στην πλατεία του Κοσμά (μπαλκόνι της Κυνουρίας) για γίδα βρστή.

  173. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    172.Ναι! και κόκκορα με χυλοπίτες και κοκκινιστό 🙂 . Πιο παλιά πούλαγαν υπαιθρίως κάτω από τα πλατάνια,σανό (για ανθρώπους). Είναι ποικιλία χόρτων του βουνού που τα μαζεύουν την άνοιξη, τα αποξηραίνουν σε σκιερό και τα έχουν για το χειμώνα.

  174. Γιάννης Ιατρού said

    171, 172, 173: 🙂 Είναι περίεργο που δεν έχουμε βρεθεί εκεί ταυτόχρονα! Τουλάχιστον τον Γς θα τον αναγνώριζα 🙂
    Είναι όντως πολύ ωραία,. κάτω από τα πλατάνια, το καλοκαίρι …

  175. sarant said

    Ναι, είναι!

  176. Γιάννης Ιατρού said

    175: Κι έτερος Καππαδόκης 🙂

  177. Γς said

    174:

    >Είναι περίεργο που δεν έχουμε βρεθεί εκεί ταυτόχρονα! Τουλάχιστον τον Γς θα τον αναγνώριζα

    Μην είσαι σίγουρος.

    Μόνο εγώ διπλάρωσα τον Τζι:

    -Κύριος, ψαρεύετε;

  178. Γς said

    174:

    >Είναι όντως πολύ ωραία,. κάτω από τα πλατάνια, το καλοκαίρι …

    Και ο χειμώνα, μέσα για τη γίδα και το καλό κρασί.

    Με καλή παρέα εννοείται.

  179. cheesecake!

  180. Σηλισάβ Σότσιτς said

    α) Υπάρχει και ένα είδος μουριάς που δεν κάνει καρπούς, και προτιμείται από τους δημάρχους για σκιά στους δρόμους και τις πλατείες.
    β) Εγώ είμαι από το Μωριά, και έχω αναμνήσεις στον ποπό μου από τις βέργες που φτιάχνουν τα κλαδιά της μουριάς!!!!!!
    γ) Ότι ο μοριάς προέρχεται από τις μουριές, είναι ελληνοπρεπής αφήγηση. Η σλαβοπρεπής αφήγηση λέει ότι βγαίνει από το mare που σημαίνει θάλασσα. Μην ξεχνάμε την αποίκηση της Πελοπονήσου από Σλάβους, όπως μαρτυρούν τα τοπωνύμια, τα αληθινά και όχι τα ελληνοπρεπώς αλλαγμένα. Λαγκάδια, Δημητσάνα, Στεμνίτσα σλαβικές ονομασίες

  181. JohnyQ said

    καλησπέρα σας,

    ηθελα να σας κάνω μία ερώτηση άσχετη με το θέμα της ανάρτησης. (δν την κάνω στις δύο τελευταίες αναρτήσεις, μιας και είναι ετυμολογικής φύσης και εδώ μου φάνηκε πιο κατάλληλο)

    είχα μια αντιπαράθεση στον παρακάτω άρθρο για το πως γράφεται το όνομα της χώρας «Ρωσία» ή «Ρωσσία»
    https://faros.wordpress.com/2016/04/19/ti-na-grapseis/

    θα ήθελα την αποψή σας…αν δεν είναι δυνατόν εδώ, ίσως θα μπορούσατε να με κατευθύνετε σε κάποια πηγή.

    με εκτίμηση JohnyQ

  182. sarant said

    181 Kαλημέρα αγαπητέ, το σχόλιό σου έμεινε για λίγο στην καραντίνα καθότι ήταν το πρώτο σου.

    Το πώς γράφεται το όνομα της κάθε χώρας στη γλώσσα της χώρας δεν επηρεάζει φυσικά το πώς θα γραφτεί στις ξένες γλώσσες. Το όνομα της Ρωσίας γράφεται πράγματι με δύο C στα ρώσικα, και επίσης με ss σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες (αν και σε μερικές αυτό είναι υποχρεωτικό, αφού αν γραφόταν με ένα s θα προφερόταν ζ).
    Στα ελληνικά όμως, όπου η λέξη Ρωσία άρχισε να γράφεται από τα βυζαντινά χρόνια, από τότε γραφόταν με δυο τρόπους: και Ρωσία, και Ρωσσία.

    Στα βυζαντινά, ας πούμε, κείμενα που έχει το TLG, οι τύποι με ένα σ είναι ελαφρώς συχνότεροι από τους τύπους με σσ. Γράφει, ας πούμε, ο Πορφυρογέννητος ότι οι Πατζινακίται «πραιδεύουσιν (λεηλατούν δηλαδή) την Ρωσίαν».
    Τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού, στην καθαρεύουσα, ήταν συχνότερη η γραφή με σσ, τώρα όμως αυτό έχει αντιστραφεί. Και όχι μόνο τώρα τελευταία. Έχω εδώ ένα εγκυκλοπαιδικό λεξικό του Ελευθερουδάκη, έκδοση 1972, που γράφει «Ρωσία».

    Οπότε, με βάση όλα τα παραπάνω και με βάση τις εξής γενικές αρχές:
    α) οι δάνειες λέξεις στα ελληνικά γράφονται όσο το δυνατόν απλούστερα
    β) τα τοπωνύμια που έχουν εξελληνιστεί συχνά απλοποιούν τα διπλά τους σύμφωνα
    γ) οταν ένας τύπος συνηθίζεται με δύο ορθογραφίες, διαλέγουμε τον απλούστερο για την τυποποίηση

    καταλήγουμε στον τύπο Ρωσία, που τον δέχονται πλέον άλλωστε όλα τα σύγχρονα λεξικά.

  183. Σηλισάβ Σότσιτς (180γ), η Πελοπόννησος είναι βεβαίως γεμάτη σλαβικά τοπωνύμια, αλλά δεν πιστεύω να συγκαταλέγονται σ’αυτά και τα Λαγκάδια. Κατά το ΛΚΝ τουλάχιστον, η λέξη «λαγκάδι» ετυμολογείται από το λάκκος > λακκάδι, και οπωσδήποτε δεν έχει σλαβική όψη!

  184. Μαρία said

    183
    Για το λαγκάδι ο Ανδριώτης και για τα διάφορα τοπωνύμια Λάγκα, Λαγκάδα, Λαγκάδι κλπ ο Συμεωνίδης δίνουν και την εκδοχή του Vasmer.
    http://promacedonia.org/en/mv/mv_3_1c.htm#18

  185. Γιάννης Ιατρού said

    181, 182: Πάντως οι ίδιοι το γράφουν έτσι

  186. sarant said

    185 Σωστό κι αυτό!

  187. Σηλισάβ Σότσιτς said

    Ρωσία – Ρωσσία, τρένο-τραίνο.
    Πάντως το σσ σε οδηγεί να προφέρεις το σ πιο παχύ, άλλο Ρώσσος και άλλο Ρώσος. Νομίζω ότι παλαιότερα με το διπλό σσ το προφέραμε και πιο παχύ.
    Λέμε όμως «Ελληνορώσσων»! οι κάτοικοι της εν λόγω περιοχής χρησιμοποιούν και τους δύο τύπους:
    διαβάζω » ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΣΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΕΡΑΙΕΣ «

  188. Σηλισάβ Σότσιτς said

    183. Το λαγκάδι από το λάκκος μου φαίνεται ύποπτη ελληνοποίηση, αφού στα σλαβικά έχουμε το lakuva=λακούβα. Δίπλα στη Δημητσάνα και στη Στεμνίτσα και στη Μαλισσόβα να υπάρχει χωριό με ελληνικής καταγωγής ονομασία; Βέβαια και οι Σλάβοι Ινδοευρωπαικό φύλο ήταν, υπάρχουν ετυμολογικές συγγένειες.
    Οι εκ καταγωγής Βλάχοι Έλληνες ψάχνουν αρχαία ελληνική προέλευση στη βλάχικη γλώσσα, οι αρβανίτες στα αρβανίτικα κ.ο.κ. με σκοπό όλοι να αυτοπροσδιοριστούν απευθείας απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, αντί να κοιτάξουν να τους αντιγράψουν εκεί που αυτοί προόδευσαν (στη φιλοσοφία κατά την ταπεινή μου γνώμη)

  189. sarant said

    187 Τώρα πια είναι συχνότερος ο τύπος -ρώσων πάντως.

  190. Στρατος Βασδεκης said

    Ωστε λοιπον οι λεξεις «ασκάμνια»/«ασκαμνιά» που εχουμε και στη Σαμοθρακη για τα (μούρα/μουριά) προερχονται απο την αρχαια «συκάμινο»?! Ομολογω πως δεν το ηξερα, Νικο.

  191. Στρατος Βασδεκης said

    Στη Σαμοθρακη αβάτσνα τα βυζαντινα βάτσινα (αρχαια βάτινα) κι αβατσνιές οι βατομουριες.

  192. #77, #155
    Πράγματι, η γνήσια μουρνόρακη (που είναι επίσης γνωστή, κυρίως στη Δυτική Κρήτη, κι ως μουρνιδιά) κι οι άλλες φρουτόρακες γίνονται με απόσταξι του αντίστοιχου καρπού, κι όπως σωστά λέει η Έφη, η ποσότητα είναι μικρότερη και το «χτύπημα» πιο βαρύ.

    Τα τελευταία χρόνια, όμως, συνηθίζεται κανονική ρακή από σταφύλια ν’ αρωματίζεται με διάφορα φρούτα (κυρίως με εσπεριδοειδή, π.χ. κιτρόρακη) για να χρησιμοποιείται για απεριτίφ ή για καθαρά τουριστικούς λόγους (όπως, άλλωστε, έχει γίνει με το ρακόμελο, που παλιά κανένας δεν το έφτιαχνε στο καζάνι, παρά μόνο στο σπίτι ή στο καφενείο όταν είχε συνάχι). Έχω την αίσθησι, πάντως, ότι είναι συνήθεια των πόλεων που σιγά-σιγά πέρασε (;) στα χωριά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: