Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γιατί κάνουμε την πάπια;

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2016


Ξέρετε βέβαια τι σημαίνει η έκφραση «κάνω την πάπια». Σημαίνει, σύμφωνα με το λεξικό, προσποιούμαι ότι δεν γνωρίζω, δεν καταλαβαίνω κάτι, αποφεύγω να πάρω θέση. Συνώνυμη έκφραση είναι «κάνω το κορόιδο».

Το ερώτημα του τίτλου είναι παραπλανητικό -δεν θα διερευνήσουμε για ποιο λόγο προσποιούμαστε ότι δεν καταλαβαίνουμε τι μας λένε, άλλωστε υπάρχουν πολλοί λόγοι ανάλογα με την περίσταση. Στο άρθρο μας θα εξετάσουμε, απλούστατα, την προέλευση της φράσης «κάνει την πάπια». Θα απαντήσουμε στο… φλέγον ερώτημα «Γιατί το λέμε έτσι;»

Δεν θυμάμαι αν το έχουμε αναφέρει ξανά στο ιστολόγιο, αλλά για την έκφραση «κάνει την πάπια» υπάρχει μια αρκετά διαδεδομένη αλλά εντελώς αστήρικτη εξήγηση που οφείλεται, όπως και οι περισσότερες ευφάνταστες αλλ’ εντελώς αστήρικτες ανάλογες εξηγήσεις, στον Τάκη Νατσούλη. Ο μακαρίτης ο Τάκης Νατσούλης είχε εκδώσει το ογκώδες βιβλίο «Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις», στο οποίο έχει συγκεντρώσει άφθονο υλικό αλλά έχει το κακό ελάττωμα να προτείνει διάφορες αστήρικτες θεωρίες για να εξηγήσει πώς γεννήθηκαν διάφορες γνωστές φράσεις, θεωρίες που τις έβγαλε από τη γόνιμη φαντασία του. Κι όπως είναι πιο εντυπωσιακό να ισχυρίζεσαι ότι η οικογένειά σου έχει τις ρίζες της σε βυζαντινούς άρχοντες, παρόμοια κάνει περισσότερο εφέ να λες ότι η τάδε φράση έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα ή στη φραγκοκρατία, αντί να πεις ότι πρόκειται π.χ. για κοινή παρατήρηση ή (θου κύριε!) ότι δεν είναι σαφές το πώς γεννήθηκε η φράση.

Αυτή την αναζήτηση εντυπωσιακών αλλ’ αστήρικτων ιστοριών για να εξηγηθεί η προέλευση μιας έκφρασης, τη λέμε «νατσουλισμό» στο ιστολόγιο. Και για την έκφραση «κάνει την πάπια» υπάρχει μια νατσουλική εξήγηση.

Τη θυμήθηκα πριν από κάμποσες μέρες, όταν διάβασα ένα άρθρο του thetoc.gr, με τίτλο «Δεν κάνει την πάπια, είναι αθώα», το οποίο, με πλούσια εικονογράφηση και ανάλαφρο στιλ, προσπαθεί να εξηγήσει την προέλευση εννιά γνωστών εκφράσεων -και νατσουλίζει ασύστολα στις περισσότερες. Δεν θα ασχοληθώ όμως με τις άλλες εκφράσεις, διότι η κάθε μία θέλει χωριστό άρθρο. Αρκεί να επισημάνω ότι για την τρελοκαμπέρω έχουμε αποδείξει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι δεν έχει καμιά σχέση με τον αεροπόρο Νότη Καμπέρο.

Για την έκφραση «κάνει την πάπια», το άρθρο αυτό δίνει συντομευμένη την εξήγηση του Νατσούλη,  ο οποίος βρίσκει την αρχή της έκφρ. στο βυζαντινό αξίωμα του παπία. Καλύτερα, για να είμαστε δίκαιοι, να δούμε ολόκληρη την άποψη του Νατσούλη, όπως τη μεταφέρει, αυτολεξεί από το βιβλίο του, η Μηχανή του χρόνου, ένας ιστότοπος που, από την αγωνία να προσφέρει όλο και περισσότερη ύλη, έχει πέσει στην ανυποληψία, μια και αναπαράγει κάθε λογής σαβούρα. Στο συγκεκριμένο άρθρο, αντιγράφει τον Νατσούλη (χωρίς βέβαια να αναφέρει πηγή, αστεία πράγματα!) και λέει:
Ο Παπίας ήταν ευνούχος υπάλληλος στη βυζαντινή αυλή, υπεύθυνος για την ασφάλεια και τη συντήρηση των κτιρίων των αυτοκρατορικών ανακτόρων στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν υπεύθυνος για το περισσότερο προσωπικό του παλατιού και εκτελούσε με σημαντικό ρόλο στις τελετές του. Στην ουσία λοιπόν ο Παπίας ήταν ο κλειδοκράτορας. «Ο Παπίας με τα του Εταιριάρχου αυτοπροσώπως ήνοιγον και έκλειον απάσας τάς εις το παλάτιον εισόδους»….

Είχε το δικαίωμα να παρακάθεται στο ίδιο τραπέζι με τον αυτοκράτορα, να κουβεντιάζει μαζί του και να διασκεδάζει στα συμπόσιά του. Ο τιμητικός τίτλος του «Μέγα Παπία» δημιουργήθηκε κατά την περίοδο των Παλαιολόγων και δινόταν σε ανώτερους αριστοκράτες. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Βασιλείου του Β’, το αξίωμα του Παπία του Μεγάλου Παλατίου τον κατείχε ο Ιωάννης Χανδρινός, ένας άνθρωπος σκληρός, ύπουλος και ψεύτης. Άπαξ και ανέλαβε τα καθήκοντά του διέβαλε πάρα πολλούς υπαλλήλους του παλατιού στον αυτοκράτορα. Όλοι τον φοβούνταν αφού έφτασε να διαβάλει στον αυτοκράτορα τον ίδιο του τον αδελφό Συμεών. Φυσικά αυτή του η συμπεριφορά προκαλούσε τις αντιδράσεις διάφορων θυμάτων του τα οποία συχνά ήθελαν να λογαριαστούν μαζί του. Στις περιπτώσεις αυτές, όπως λένε μαρτυρίες, τα μάτια του Χανδρινού βούρκωναν υποκριτικά, ενώ ο ίδιος προσποιούνταν τον έκπληκτο και απαντούσε στον εκάστοτε κατήγορό του: «Είσαι ο καλύτερός μου φίλος», «Πώς μπορούσα να πω εναντίον σου στον αυτοκράτορα;». Η υποκρισία και η διπροσωπία του ήταν μυθική στο Βυζάντιο και όταν κάποιος έλεγε ψέματα στους κύκλους του ή έκανε τον ανήξερο σίγουρα θα ακουγόταν η φράση: «Ποιείς τον Παπίαν»… Φράση που έμεινε ως τα χρόνια μας με μια μικρή παραλλαγή! Είναι η γνωστή φράση: «Αυτό κάνει την πάπια ή Μην κάνεις την πάπια»…

Να πούμε ότι τέτοιο αξίωμα πράγματι υπήρχε στα βυζαντινά χρόνια, όπως σωστά μας πληροφορεί και η τελευταία παράγραφος του άρθρου της Μηχανής του χρόνου (που δεν είναι παρμένη από το βιβλίο του Νατσούλη). Ο παπίας (ετυμολογικά συνδέεται με το αρχαίο πάππας = πατέρας και τον πάππο ) και ήταν ένας αυλικός, ανώτερος αξιωματούχος (υπάρχει και κύριο όνομα Παπίας, έτσι λεγόταν ένας εκκλησιαστικός συγγραφέας των πρώτων αιώνων του Βυζαντίου).

Ωστόσο, το γεγονός ότι υπάρχει τέτοιος τίτλος δεν σημαίνει ότι υπήρχε και η έκφραση «ποιείς τον παπία» -αυτή από πουθενά δεν προκύπτει, δεν φαίνεται να απαντά στη γραμματεία. Θα έλεγα «δεν απαντά» αλλά κρατάω μια επιφύλαξη διότι, όπως είδαμε τις προάλλες, το TLG έχει ακόμα κενά στα βυζαντινά χρόνια.

Πάντως, δεν βρήκα στο TLG καμιά αναφορά στη φράση αυτή. Βρήκα όμως στις Χιλιάδες του Τζέτζη ένα σημείο όπου ο Τζέτζης, αφηγούμενος το γνωστό περιστατικό της Ρωμαϊκής ιστορίας με τις χήνες του Καπιτωλίου, που φώναξαν και ξεσήκωσαν τους Ρωμαίους ειδοποιώντας τους ότι πλησιάζουν οι εχθροί -οι Γαλάτες-, γράφει: «Και χήνας δε τιμήσαντες, ποιούσι τους παπίας» δηλαδή «και για να τιμήσουν τις χήνες [που είχαν σώσει την πόλη] τις έκαναν παπίες δηλ. τις ονόμασαν φύλακες της πόλης». Πιθανότατα ο Τζέτζης κάνει και ένα λογοπαίγνιο με τις χήνες και το πα-πα-πα της πάπιας.

Όσο για τον ύπουλο Ιωάννη Χανδρινό, αυτόν δεν τον βρήκα πουθενά. Μπορεί να είναι ιστορικό πρόσωπο αλλά δυστυχώς δεν βρίσκω τίποτε -όποιος βρει, μας ενημερώνει. Πάντως ο Φαίδων Κουκουλές, στο εξάτομο Βυζαντινών βίος και πολιτισμός, δεν έχει καμία αναφορά, ούτε σε Χανδρινό ούτε σε κάποια έκφραση με τον παπία. Και αναφέρω τον Κουκουλέ επειδή προσπαθούσε πολύ να βρίσκει αντιστοιχίες ανάμεσα σε νεότερες εκφράσεις και σε βυζαντινές.

Συνοψίζοντας, ο ισχυρισμός του Νατσούλη ότι υπήρχε στα βυζαντινά χρόνια έκφραση «ποιείς τον παπία» που γεννήθηκε από τον ύπουλο παπία Ιωάννη Χανδρινό δεν φαίνεται να στηρίζεται πουθενά και θα έλεγα ότι φαίνεται να είναι γέννημα της πλούσιας φαντασίας του Νατσούλη, ίσως με έναυσμα τον στίχο του Τζέτζη που είδαμε πιο πάνω. Αν ξέρετε ή βρείτε κάτι άλλο, το αναφέρετε στα σχόλια.

Δεν τελειώσαμε όμως. Η έκφραση «κάνει την πάπια» μερικές φορές βλέπουμε να χρησιμοποιείται μεταγλωττισμένη στην καθαρεύουσα, δηλαδή «ποιεί την νήσσαν» ή «ποιείται την νήσσαν». Μάλιστα, πριν από ένα μήνα περίπου, συζητώντας για ένα «λαθολογικό» άρθρο, είχαμε αναφερθεί και στην έκφραση αυτή. Είχα τότε υποστηρίξει ότι η φράση «ποιώ/ποιούμαι την νήσσαν» δεν πρέπει να είναι αυθεντική αρχαία ή καθαρευουσιάνικη -κανείς δεν έχει εντοπίσει την αρχή της, διότι βέβαια αν είναι αρχαία ή έστω λόγια σε κάποιο κείμενο πρέπει να πρωτοπαραδίδεται. Η πεποίθησή μου είναι πως εδώ έχουμε χαριτόλογη «μετάφραση» της λαϊκής έκφρ. «κάνει την πάπια» στην καθαρεύουσα, όπως άλλοι λένε «στα παλαιότερα των υποδημάτων του», οπότε δεν βλέπω γιατί είναι σωστό μόνο το ποιούμαι και όχι το ποιώ.

Δεν είμαι απόλυτα βέβαιος, όπως βλέπετε. Δεν μπορώ να αποκλείσω ότι η αρχική μορφή ήταν «ποιούμαι την νήσσαν» και ότι μετά έγινε το «κάνω την πάπια», ως μετάφραση στην καθομιλουμένη -αλλά το θεωρώ μάλλον απίθανο. Στα κιτάπια μου, όπου αποδελτιώνω παροιμιώδεις φράσεις, η παλιότερη ανεύρεση της έκφρ. «κάνει την πάπια» που έχω βρει  είναι στα Χαμένα κορμιά του Πικρού, δηλαδή στη δεκαετία του 1920, στα 1922 για την ακρίβεια. Το «ποιεί/ται την νήσσαν» το έχω αποδελτιώσει μόνο σε δημοσιογραφικά κείμενα, όχι σε λογοτεχνία -με παλιότερη αναφορά στο ΑΝΤΙ το 1982. Φυσικά οι καταγραφές αυτές δεν αξίζουν και πολλά, τις αναφέρω μήπως έχει κανείς υπόψη του παλαιότερες ανευρέσεις είτε της μίας είτε της άλλης έκφρασης. Συνοψίζοντας και πάλι, υποστηρίζω ότι κατά πάσα πιθανότητα η έκφρ. «ποιεί/ται την νήσσαν» είναι χαριτόλογη «αναπαλαίωση» της έκφρ. «κάνει την πάπια» και όχι αρχική μορφή της.

Αλλά, θα μου πείτε, αν δεν οφείλεται στον βυζαντινό παπία η έκφραση «κάνει την πάπια», πώς γεννήθηκε; Είναι απλό, θαρρώ. Όλα τα πουλερικά θεωρούνται πως έχουν λίγο μυαλό -λέμε άλλωστε «κοκορόμυαλος», ενώ οι αρχαίοι έλεγαν «χηνώδης», ή ακόμα λέμε «α ρε όρνιο». Μόνο τα αρπακτικά πουλιά θεωρούνται έξυπνα (ατσίδα ξεφτερι, αϊτός, σαΐνι κτλ.), τα ήμερα τα έχουμε για χαζά. Οπότε, όταν λέμε «κάνει την πάπια» είναι σαν να λέμε «κάνει τον χαζό». Γιατί διαλέξαμε την πάπια και όχι τη χήνα ή την κότα; Ίσως επειδή η πάπια, έτσι όπως κουνάει το κεφάλι της και μάς κοιτάζει, μας φαινεται ότι παίρνει ύφος αθώο, ότι έχει ύφος σαν να μην καταλαβαίνει.

Έχουμε πολλές εκφράσεις για εκείνον που κάνει ότι δεν καταλαβαίνει, που προσποιείται τον ανήξερο ή τον αμέτοχο. Κάνει την πάπια, κάνει το κορόιδο, κάνει τον χαζό. Κάνει τον Κινέζο, λέμε επίσης, επειδή οι Κινέζοι μάς φαίνονται ανέκφραστοι. Ο Χρόνης Μίσσιος έχει την ισοδύναμη έκφραση «κάνει τον Γερμανό» -από τους ανέκφραστους Γερμανούς της Κατοχής. Μια παλιότερη έκφραση που κοντεύει να ξεχαστεί είναι η «κάνει τον Μοσκιό».

Ο Μοσκιός ήταν ο φυσικός αυτουργός της πολύκροτης δολοφονίας του Αθανασόπουλου, με ηθικές αυτουργούς τη γυναίκα του σκοτωμένου, τη Φούλα, και τη μητέρα της, τη διαβόητη Κάστρου. Ήταν ολιγοφρενής ο καημένος και οι δυο γυναίκες, ξαδέρφη του και θεία του, τον έκαναν ό,τι ήθελαν, τον έβαλαν λοιπόν να σκοτώσει. Στη δίκη, ο πρόεδρος τον ρωτούσε δυο και τρεις φορές κι εκείνος αδυνατούσε να απαντήσει -εξού και η έκφραση. Αλλά για το έγκλημα του Χαροκόπου θα γράψουμε αλλη φορά.

319 Σχόλια to “Γιατί κάνουμε την πάπια;”

  1. Γς said

    Καλημέρα

  2. Κουνελόγατος said

    Υπάρχει και η δίαιτα της πάπιας, που δένει με την έκφραση.
    Καλημέρα.

  3. Παλιοσειρά said

    «Ίσως επειδή η πάπια, έτσι όπως κουνάει το κεφάλι της και μάς κοιτάζει, μας φαινεται ότι παίρνει ύφος αθώο, ότι έχει ύφος σαν να μην καταλαβαίνει.
    […] Κάνει τον Κινέζο, λέμε επίσης, επειδή οι Κινέζοι μάς φαίνονται ανέκφραστοι. »

    Πάπιες στην στεριά δεν έχω δει, ούτε με έχει κοιτάξει πάπια. Στο νερό όμως νομίζω είναι χαρακτηριστική η (φαινομενική) αταραξία τους. Μοιάζουν σαν να τις παρασύρει το ρεύμα – αλλά τις κινούν τα πόδια τους, που δεν φαίνονται, κάτω από την επιφάνεια.

    Ποιός ξέρει;

  4. Κουνελόγατος said

    Μία ερώτηση, αυτός ο Νατσούλης δεν παραθέτει πουθενά πηγές. Υπάρχει περίπτωση να έχει κάνει δουλειά με προφορικές μαρτυρίες (μιας που η μνήμη λειτουργούσε πολύ στο παρελθόν) ή όπως λες είχε μεγάλη φαντασία; Διότι όπου τον έχουμε συναντήσει, μόνον αξιόπιστος δεν είναι. Κάνω λάθος Νίκο;

  5. Κουνελόγατος said

    Έχω την αίσθηση πως είναι της μοδός να λένε παλαιές λαϊκές εκφράσεις στην καθαρεύουσα, είναι πιο όμορφο, το άλλο είναι τρεμπανάλ. Παίζει πολύ στους γιάπηδες… 🙂

  6. Κουνελόγατος said

    Κορυφαίο βεβαίως-βεβαίως αυτό που λέγαμε μικροί, αλλά γι άλλους λόγους: της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα.

  7. Βαγγέλης από τη Χίο said

    Αν δεν κάνω λάθος, ατσίδα είναι η νυφίτσα. Τουλάχιστον στο νησί όταν λέμε ατσίδα αναφερόμαστε σε νυφίτσα

    Καλημέρα

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Σε αρκετές περιπτώσεις ο Νατσούλης παραθέτει (τσαπατσούλικα ίσως) πηγές. Οταν όμως δεν βρισκει εξηγήσεις (δηλ. τις περισσότερες φορές), τότε… εφευρίσκει. Μπορεί να βάζει και εξηγησεις που άκουσε να λένε σε παρέες.

    7: Δίκιο έχεις, έκανα τη διόρθωση. Ξεφτέρι ήθελα να γράψω.

  9. Γς said

    Ακούγεται;

  10. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

  11. spiral architect said

    Καλημέρα κι από εδώ.
    Γεγονός είναι ότι, οι πάπιες είναι οι καλύτεροι φύλακες. Δυο ζευγάρια παπιά να έχεις στο -απομακρυσμένο από τον αστικό ιστό-σπίτι σου δεν χρειάζεσαι καν συναγερμό. 😀

  12. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    Καλό θέμα. Θα έχει πολλά ενδιαφέροντα σχόλια το σημερινό. Λεξιλογικά εννοώ 🙂

    Νίκο, μήπως σου ξέφυγε κάτι στην μορφοποίηση του άρθρου; Δεν βλέπω να ξεχωρίζει το μέρος που αναφέρει ακριβώς την καταχώρηση του Νατσ. από τα δικά σου σχόλια, μετά και μπερδεύει λίγο στην αναγνωση…

  13. Γιάννης Ιατρού said

    Ααααα, τό ‘φτιαξες, ΟΚ, άκυρο το προηγούμενο 🙂 🙂

  14. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεοτερα!

    12: Ναι, είχαν τρυπώσει κάτι παλιοκωδικοί 🙂

  15. Γιάννης Ιατρού said

    11: Και οι χήνες του καπιτωλίου…..

  16. Γιάννης Ιατρού said

    14: ε, αφού δεν ήταν κανένα (νέο) ΙΒΑΝ 🙂

  17. Γς said

  18. Capybara said

    Νομίζω ότι η έκφραση κάνει τον Κινέζο σημαίνει ότι κάνει πως δεν καταλαβαίνει επειδή ο Κινέζος μιλάει μια εντελώς άγνωστη γλώσσα σ’εμάς και ούτε τον καταλαβαίνουμε ούτε μας καταλαβαίνει.

  19. Corto said

    Καλημέρα!

    Η έκφραση υπάρχει στο καταπληκτικό ρεμπέτικο του (αγνώστων λοιπών στοιχείων) Γιώργου Καρρά «Στρίβε λόγια»:
    «Πάψε να μου κάνεις πια την πάπια/ δεν τα τρώγω τέτοια χάπια».

    Να κάνω μία υπόθεση (χωρίς τεκμηρίωση):
    Στην περίπτωση που κάποιος ερωτηθεί αν έχει σχέση με κάτι μεμπτό, ο ένοχος που θέλει να κρυφτεί λέει «Α πα πα πα πα!». Δηλαδή κάνει την πάπια.

  20. Γιάννης Ιατρού said

    …Να πούμε ότι τέτοιο αξίωμα πράγματι υπήρχε στα βυζαντινά χρόνια…

    (Παπίος)
    Μάλλον μας έμεινε και σαν επίθετο μεχρι σήμερα. Υπάρχει κι ο Παπίας Ιεραπόλεως, συγγραφέας του 1ου μ.Χ. αι., που έχει χαθεί το έργο του.

    ‘Εχουμε και την Δήμητρα Παπίου …

  21. Αυτό το «ποιούσι τους παπίας» («…εν παλατιοίς φύλακας» κλπ) του Τζέτζη πάντως δεν θα μπορούσε να έχει κάποια σχέση; Δεκαπεντασύλλαβο είναι, ή τέλος πάντων στίχος πολιτικός, διδακτικό περιεχόμενο έχει, θα μπορούσαν να το μαθαίνουν οι μαθητές και κάπως να προέκυψε η έκφραση.

  22. Corto said

    Κι άλλη μια υπόθεση (επίσης ατεκμηρίωτη):

    Έχουμε σίγουρα μια καταγραφή της έκφρασης «κάνω την κυρία» (από τους λαχανάδες του Β. Παπάζογλου). Αλλά σώζονται και οι στίχοι «πάπια μου χήνα μου» που απευθύνονται σε γυναικείο πρόσωπο. Μήπως σχετίζονται οι παρομοιώσεις;

  23. Κουνελόγατος said

    22. Υπάρχει και το τραγούδι του Λοϊζου, βάζει κι άλλα πτηνά κι όχι μόνο. 🙂

    Μια πάπια, μια χήνα
    μια Κατερίνα,
    ένα λουλούδι του μπαξέ
    τα φυλλοκάρδια μου ’καψε.
    Μια πάπια, μια χήνα
    μια ελαφίνα

    Μια πάπια, μια χήνα
    μια ελαφίνα,
    μηλίτσα και χρυσομηλιά
    για άλλονε είχε τα φιλιά.
    Μια πάπια, μια χήνα
    μια καρδερίνα.

    Μια πάπια, μια χήνα
    μια καρδερίνα,
    ένα κλαράκι κερασιά
    έφερε κοσμοχαλασιά.
    Μια πάπια, μια χήνα
    μια Κατερίνα.

  24. spiral architect said

    @18: Το αντίστοιχο του «It’s all greek to me» των αγγλοσαξόνων. 😉

  25. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !
    «Ρ’ωτα μια πάπια αν σ’ αγαπά» (9:22), και άλλα «Θεμιτά κι αθέμιτα» ! (τι ωραία που μπήκε στην παρέα μας το «Δισκορυχείον» !)

    Ο πατέρας μου βεβαίως, έλεγε και το Μοσκιό, αλλά και το θηλυκό «την κορόιδα».
    Είναι ασύγκριτα πιο μεγάλος ο όγκος του «ποιόν κάνουμε», όταν είμαστε από την αντίθετη πλευρά : το λιοντάρι, το νταή, τον καμπόσο, τον κάργα, το μάγκα, τον σκληρό, το σκληρό καρύδι, το ζόρικο, και συμπληρώνετε off-topic.

  26. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    19 Από σένα περίμενα να το αναφέρεις το ρεμπέτικο 😉
    Καλή η εικασία για το α-πα-πα.

    20 Παπίος είναι ή Παπίου και στο αρσενικό; Νομίζω το δεύτερο. Υπάρχει και γραφείο τελετών, όχι;

    21 Δύσκολο το βρίσκω. Πάρε υπόψη σου ότι στον στίχο του Τζέτζη το «τους» δεν είναι άρθρο. Είναι «τους ποιούν παπίας»

    25 Μπράβο, την κορόιδα.

  27. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Στα γρήγορα πέρασα τα σχόλια, καθότι ευρισκόμενος σε Zeitnot, αλλά κανείς δεν ανέφερε το «κάνω το παγώνι», σχεδόν με το ίδιο νόημα.
    (δείχνει όμως άνθρωπο που το παίζει «αφυψηλού» λόγω ασχετοσύνης ή ευθυνοφοβίας, κυρίως)

  28. sarant said

    27 Ναι μπράβο!

  29. Κουνελόγατος said

    27. Έχω την αίσθηση πως η έκφραση σημαίνει ότι κάποιος μάλλον παριστάνει τον σπουδαίο, κάνει φιγούρα θα έλεγα, όπως και το παγώνι (που τα φτερά του καμαρώνει, μα τα πόδια του κοιτάζει και βαριά αναστενάζει, το λέει η μητέρα μου).
    26. ΠμΠ, μιας και πιάσαμε τ’ αντίθετα, να συμπληρώσω τότε και το βαρύ πεπόνι, έφαγα χθες ένα και μου άρεσε πολύ. 🙂

  30. Πάνος με πεζά said

    Ο νεκροθάφτης είναι «Πάπιος».
    Το έχει η μοίρα τους ρε μαιδί μου, με τα κεφαλαία. Ο άλλος λέγεται Μίστρας, κι έκανε την αλυσίδα «Ο Μυστράς» (της Σπάρτης), για να μη μπερδεύεται ο κόσμος.

    Αλλά πώς δεν εμφανίστηκε ακόμα ο Γς;

    Επίσης, πάπιες για τους μηχανικούς, είναι τα σίδερα που μπαίνανε σε δοκάρια, σε θέσεις «φυτευτών» υποστυλωμάτων ή συγκεντρωμένων φορτίων από άλλα δοκάρια, ενισχυτικά για το σημειακό φορτίο. Εκεί η λέξη είναι πραγματικά οπτικοποιημένη, αφού το σίδερο έχει τη μορφή του πτηνού. Βλ. στην παρακάτω φωτογραφία, και φανταστείτε το τμήμα που δε φαίνεται συμμετρικά, τα 2Φ14 δίπλα στον αριθμό «2».

  31. Δρ Γεώργιος ο Βούς said

    Η κότα η πάπια και η χήνα είναι ως γνωστόν οικόσιτα πτηνά. Σε αντίθεση με την κότα, η πάπια και η χήνα είναι θορυβώδικα πτηνά. Μια πιθανή και λογική εξήγηση είναι η εξής: Σε αντίθεση με την κότα που ταν γεννάει το αυγό της το διαλαλεί κακαρίζοντας η πάπια λουφάζει, έχω την αίσθηση.οτι κάπου εδώ έχει τις ρίζες της η έκφραση κάνω την πάπια.

  32. καλημέρες! said

    Νικο-κύρη,
    μοιάζεις ανεξάντλητος (ούτε ο πύθος των Δαναίδων έτσι. Χωρίς πάτο οι πληροφορίες που δίνεις!) Μα που θυμήθηκες τη φράση «κάνει το Μοσκιό»; Την άκουγα ως παιδί, να την ξεστομίζει νευριασμένα η μητέρα για άτομα που «κάναν την πάπια». Δεν είχα σκεφτεί να ρωτήσω ποιος ήταν επιτέλους αυτός ο Μοσκιός (μάλλον έβαζα με το νού μου ότι θα επρόκειτο για «κανα μουσκάρ’!» 😉
    Η μητέρα όμως ήξερε από πρώτο χέρι την υπόθεση εκείνου του πολύκροτου εγκλήματος. Απήγγειλε και το λαικόν άσμα που βγήκε μετά με τα λόγια: «Καημένε Αθανασόπουλε, τι σου μελλε να πάθεις , από κακούργα πεθερά…»

  33. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    32 Νάσαι καλά!

  34. 26γ Όχι, είναι (στην επόμενη σελίδα)

    Και χήνας δε τιμήσαντες, ποιούσι τους παπίας
    εν Παλατιοίς φύλακας της φυλακής της τότε

    Ότι δηλ. το αξίωμα του παπία βγήκε προς τιμήν των χηνών. Εγώ λέω ότι άσχετα πάντως με το νόημα του στίχου, αν σε κάποια φάση χρησιμοποιούσαν τα στιχουργήματα του Τζέτζη για διδασκαλία μαθητών θα μπορούσε άνετα να αυτονομηθεί η φράση. Θυμίζω την παλιά συζήτηση για το «πας μη Έλλην, βάρβαρος» που την εντοπίσαμε σε λατινικό εγχειρίδιο ελληνικών.

  35. Νίκος Α. said

    Τα πουλιά επίσης (κότες, περιστέρια) έχουν ένα ιδιαίτερο βάδισμα όταν τα πλησιάζεις. Το κεφάλι τους κοιτάει μπροστά αλλά με την σφαιρική όρασή τους σε αντιλαμβάνονται ενώ απομακρύνονται.

    18
    κι εγώ είχα αυτήν την εντύπωση ότι έχει σχέση με την γλώσσα

    Μη ξεχνάμε και τον ψόφιο κοριό

  36. Εγώ σήμερα δεν θα πω τίποτα, θα κάνω την πάπια.

  37. cronopiusa said

    πάπια χήνα μου, να χεις το κρίμα μου

    Καλή σας μέρα!

  38. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Με την καθαρολογία της συμφοράς που επικρατεί στον δημόσιο λόγο το «ποιεί την νήσσαν» νικάει κατά κράτος το «κάνει την πάπια». Όλοι οι πολιτικοί (πλην κάποιων μουστακαλήδων του ΚΚΕ) και οι αρθρογράφοι ποιούν την νήσσαν. Και μάλιστα έχει ξεσπάσει διαμάχη αν σωστότερο είναι το «ποιεί την νήσσαν» ή το «ποιείται την νήσσαν». Ας κάνουμε λοιπόν την πάπια, όπως μας έμαθαν ο παππούς και η γιαγιά, και ας αφήσουμε την νήσσαν για τους δοκησίσοφους Μπογδανοειδείς.

  39. alexisphoto said

    καλημέρες,
    παπάκια με πολύ γέλιο:

    🙂

  40. καλησπέρες said

    38 Γιάννη Κουβάτσο
    θεωρώ προτιμότερους τους Μπογδανοειδείς (οι οποίοι οπωσδήποτε δείχνουν διάθεση να μαθαίνουν από τα λάθη τους) από τους παντελώς αδιάφορους προς θέματα γλωσσικά και κυρίως από εκείνους τους δημοσιογραφίσκους που χρησιμοποιούν τελευταία κάτι συντάξεις δήθεν πιο …λόγιες με χρήση γενικής πτώσης (πάει -δεν πάει, επειδή μεταφράζουν και από αγγλικά μέσα στο κεφάλι τους) και όποιον πάρει ο Χάρος, τηλεακροατή μου!

  41. ΣΠ said

    Κάνει την παλαβή.

  42. cyrusmonk said

    Καὶ τὸ δημῶδες (Μενούσης):

    Ο Μενούσης μεθυσμένος, πάει την έσφαξε
    το πρωί ξεμεθυσμένος, πάει την έκλαψε

    Σήκω πάπια μ’, σήκω χήνα μ’, σήκω πέρδικά μ’
    σήκω λούσου και χτενίσου κι έμπα στο χορό

    Να σε δουν τα παλικάρια, να μαραίνονται
    να σε δω κι εγώ ο καημένος και να χαίρομαι

  43. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κάνει το κουνέλι.

  44. Γς said

    Είναι κι εκείνη η παπια του Πεκίνου

  45. Μανιατολεσβιος said

    νομιζω οτι κανει την παπια σημαινει κυριως δεν μιλα. και βγηκε γιατι αν πιασεις τα χειλη του κλειστου στοματος με ενα χερι (το κρατας να μην ανοιξει) τα χειλη μοιαζουν με ραμφος παπιας. απλο δεν ειναι?

  46. ΣΠ said

  47. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    45 Αυτό δεν το είχα σκεφτεί και δεν είναι παράλογο

    38: 🙂

    35 Μπράβο, και ο κοριός

    34 Μισό λεπτό για να δω αν το καταλαβαίνουμε με τον ίδιο τρόπο. Ο Τζέτζης που γράφει στον 12ο αιώνα διηγείται ένα επεισόδιο της ρωμαϊκής ιστορίας και λέει

    Και χήνας δε τιμήσαντες, ποιούσι τους παπίας
    εν Παλατιοίς φύλακας της φυλακής της τότε

    Δηλαδή, κατά τη γνώμη μου: Και τιμώντας τους χήνες (αρσενικό τότε), τους κάνουν παπίες, δηλαδή φρουρούς του Παλατιού.

    Ο Τζέτζης, μάλλον για λογοπαίγνιο, κάνει αναχρονισμό και χρησιμοποιεί έναν τίτλο (παπίας) βυζαντινό, ενώ περιγράφει κάτι που έγινε χίλια τόσα χρόνια πριν.

  48. Κουνελόγατος said

    43. «Κάνει το κουνέλι».
    Είσαι εγκάθετη και σε καταγγέλω, δεν υπάρχει τέτοια έκφραση, μιλάει ο αρμόδιος. :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen:

  49. Πέπε said

    Κάνει, επίσης, τον φοιτητή.

    (Νομίζω ότι είναι έκφραση που βγήκε ως απάντηση/επέκταση του «κάνει τον Κινέζο», χωρίς να διεκδικεί κάποια λογική εξήγηση, απλώς στο πλαίσιο του «κάνει τον οποιονδήποτε».)

  50. Υπάρχει το αμερ΄κάνικο πρόσταγμα «duck!» για να σκύψουν και ν’ αποφύγουν το κακό, τη σφαίρα, κ.ο.κ.

  51. spatholouro said

    Σε συνέχεια του Corto:

    Μα σαν μου λάχει σταυρωτής/ευθύς την αμολάω,
    την πάπια και την παλαβή/κάνω και δε μιλάω.
    («Ο σερέτης» Μοντανάρης, 1936)

    Και η μνημονεύσιμη -για τη μαγκιά της- ατάκα του Ασίκη:

    Μου κάνεις το κορόιδο κι όλο μου λες τι τρέχει
    και να σε φτύσω, αλλού κοιτάς, σου φαίνεται πως βρέχει
    («Είσαι φάντης», Ασίκης 1936)

  52. Πέπε said

    ποιοῦσί τους παπίας

    ή

    ποιοῦσι τοὺς παπίας;

  53. Corto said

    50 (Σκύλος):
    Και η ταινιάρα του Σέρτζιο Λεόνε «για μια χούφτα δυναμίτη».
    (στα αγγλικά: Duck you sucker!)

  54. 47δ Ναι, μπορεί να έχεις δίκιο (δηλ. να είναι το 52α του Πέπε), αλλά δεν είναι αυτό που έχει σημασία, δηλαδή το νόημα. Εγώ λέω ότι η φράση (που είναι και σε δεκαπεντασύλλαβο και απομνημονεύεται εύκολα) μπορεί να αυτονομήθηκε με σχεδόν τυχαίο τρόπο, αν τα στιχουργήματα χρησιμοποιούνταν πχ από μαθητές για την εκμάθηση της ρωμαϊκής ιστορίας.

  55. Λεύκιππος said

    Στα γυμνασιακά μας χρόνια είχαμε μεταφράσει τους στίχους του τραγουδιού «θέλω να πεθάνω για να μην πονώ» σε «βούλομαι τεθνάναι ίνα μη αλγώ». ‘Ισως, αν είχε επικρατήσει, να ψάχνανε κάποιοι στο μέλλον την προέλευσή της, ή αν υπήρχε σε κάποια κείμενα του Αριστοφάνη.

  56. Πάνος με πεζά said

    Κάνει την αθώα περιστερά, και τη Φραγκοπαναγία. Μας ξέφυγαν κι αυτά.

  57. Corto said

    51 (Spatholouro):

    Πολύ εύστοχος!
    Ακόμα ένα:
    «Ξέρω κι άλλα, αλλά στρι και κόβω ρόδα και σας κάνω τη κορόιδα»
    (Πέτρος Κυριακός & Γ. Καμβύσης, το λεξικό του μάγκα, 1932)

  58. sarant said

    52-54 Εγώ καταλαβαίνω το 52α, αλλά συμφωνώ ότι δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία, άλλωστε παρεμπιπτόντως το ανέφερα. Μπορεί να έγινε παροιμιώδης η φράση από τον Τζέτζη; πολύ δύσκολο το βρίσκω, ούτε ξέρω άλλο παράδειγμα τέτοιας φράσης του.

    Και το βρίσκω δύσκολο διότι από το 1150 ως το 1920 έχουμε οχτώ αιώνες χωρίς εμφάνιση της φράσης. Ε, δεν είναι και τόσο λογικό.

    51 Οπότε, ούτε κι εσύ έχεις βρει καμιά εμφάνιση της έκφρ. πιο πριν από το 1922;

  59. Πάνος με πεζά said

    Και την Οσία Μαγδαληνή. Όλα αυτά βεβαίως, με την έννοια της αθωότητας, όχι της ασχετοσύνης.

    Και το απόσπασμα με τον Κιμούλη, από τη «Λούφα και παραλλαγή» :
    -Ξέρεις ποιος είμαι εγώ ρε;
    – Όχι !
    – Γι αυτό σου λέω, κάνε την πάπια !

  60. Πέπε said

    @52, 54, 58:

    Τώρα είδα και άνοιξα το λινκ από την ανάρτηση.

    Ποιοῦσι τοὺς παπίας λέει. Κάνουν τους παπίες, ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό.

  61. bibliothekarios said

    Χανδρινό δεν βρήκα πουθενα σε εγκυκλοπαίδειες και βιογραφικά λεξικά που κοίταξα, εκτός από τον Ανδρέα Χανδρηνό, βυζαντινό στρατηγό. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο στη… συμπεριφορά της πάπιας (και γενικά των πουλερικών) είναι πώς κινούνται κατά τη διάρκεια του ζευγαρώματος. Οι θηλυκές κάθονται κάτω, λυγίζοντας τα πόδια και παραδίνονται απόλυτα (υποτάσσονται) στην εισβολή του αρσενικού. Δεν ξέρω πόσο αυθαίρετο είναι να συνδέει κανείς αυτή τη συνήθεια με την έκφραση, με την έννοια ότι το ‘κάνω την πάπια» σημαίνει και λουφάζω. Παρόμοια ίσως να είναι η εξήγηση και για το «κάνω την κότα» ή «είμαι/είσαι κότα».

  62. spatholouro said

    58/51
    Όχι, δεν έχω βρει, Νίκο, αλλά το κακό είναι ότι και να έχει περάσει από μπροστά μου δεν θα το σημείωσα, γιατί το ενδιαφέρον μου είναι προσανατολισμένο σε πιο slang παλαιές λέξεις/εκφράσεις, οπότε, και να είδα, θα το προσπέρασα…

  63. Πέπε said

    [συνέχεια #60]:
    Άλλωστε η γλώσσα μοιάζει τόσο αρχαία ώστε δε νομίζω -καλά, δεν κόβω και τον λαιμό μου- να υπήρχε τότε ο αδύνατος τύπος του «αυτός» (ποιούσι τους = τους ποιούσι = ποιούσιν αυτούς).

  64. Νομίζω ότι ο Δρ Γεώργιος ο Βους στο 31 κάνει μια υπόθεση πολύ αξιοπρόσεχτη. Επίσης, οι πάπιες κρύβονται για να γεννήσουν τα αβγά τους.

  65. Γιάννης Ιατρού said

    …«κάνει τον Μοσκιό». Ο Μοσκιός ήταν ο φυσικός αυτουργός…
    &32: Καλημέρες

    Εγώ ξέρω και το μικρό χταποδάκι που ονομάζεται μοσκιός και κρύβεται κάτω από πετρούλες και σε μικρά κοιλώματα στα αβαθή. Ίσως έχει σχέση;

    44: Γς πάπια Πεκίνου

  66. Γς said

    65 b:

    😉

  67. Θύτης said

    «Κάνω την πάπια» εγώ το έχω ακούσει σχεδόν πάντα ως «σιωπώ, κάνω τον ανήξερο». Και συχνά δεν αφορά περίπτωση που είμαι εγώ ένοχος αλλά περίπτωση που θα έπρεπε να μιλήσω για κάποιον τρίτο και δεν το κάνω, π.χ. όταν θίγομαι επαναστατώ και όταν θίγεται με τον ίδιο τρόπο ο δίπλα, κάνω την πάπια. Η υποκριτική συμπεριφορά, η διπροσωπία και το βούρκωμα του Παπιου δεν κολλάνε και τόσο. Γενικώς για να κάνω την πάπια δεν χρειάζεται υποκριτικό ταλεντο, απλά… κάνω την πάπια!

    Την αναφορά του Τζέτζη νομίζω την εξηγήσατε πολύ καλά, και στα σχόλια.

  68. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    48. Είδες τί αγέρωχα το έγραψα; 🙂 🙂 🙂 Νέτα σκέτα. Τις ενστάσεις στο Γλωσσοδικείο
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?247-%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%AF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%BB%CE%B9

    Κάνω τον Αλέκο επίσης!

  69. Γιάννης Ιατρού said

    48: Κουνελόγατος (ποιών την νήσσαν) 🙂

  70. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τώρα θα ρίξω ένα όνομα (και μετά θα κάνω την πάπια να δω αν πιάσει) :
    Παπέν ! (που κούναγε τα καπούλια σαν πάπια είπε εκείνος που γνωρίζει)

  71. Σωτήρς said

    Πάπια, παπάκι, παπιόζος

  72. Γς said

    Κι ένα papaki

  73. Σωτήρς said

    Α, κάτι έπαθε το και δεν έβγαλε τίποτα … Πάπια, παπάκι για το θρυλικό Honda GLX ήθελα να γράψω.

  74. Κουνελόγατος said

    70. Τώρα τι θυμήθηκα!!! ΣΕΜΕΡΤΖΙΔΗΣ, ξέρουν οι φίλαθλοι-οπαδοί… :mrgreen:

  75. Κουνελόγατος said

    69. Που τα βρίσκετε ρε σεις αυτά; 🙂

  76. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μαθαίνουν οι Μπογδανοειδείς από τα λάθη τους; Δηλαδή παραδέχονται αυτοί οι επίγειοι θεοί ότι κάνουν λάθη και σπεύδουν να τα διορθώσουν και να μην τα επαναλάβουν; Μακάρι να είναι έτσι, αλλά διατηρώ κάποιες επιφυλάξεις.

  77. Αυτό το είδατε;

  78. Γς said

    Κι άλλο ένα παπάκι

  79. AΓΓΕΛΙΚΗ said

    Το παπάκι

  80. Κουνελόγατος said

    Το παπάκι πάει στην ποταμιά.
    Κάτσε κάτσε στο παπί μου.

  81. Γς said

  82. Γιάννης Ιατρού said

    70: ΕΦΗ
    προ μιας ώρας τον συνάντησα κι ήπιαμε καφέ μαζί!
    Ενημερωτικά, μιά χαρά είναι, κρυφοαναγνώστης!!! (12 και σήμερα 🙂 🙂 )

  83. ΣΠ said

    Υπάρχει και αυτή η πάπια:

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    http://odysseus.culture.gr/h/4/gh431.jsp?obj_id=5485&mm_id=2243

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    30β/83. (Τα) κάνει (σ)την πάπια

  86. Πάνος με πεζά said

    Η απορία του άρθρου : η πάπια Πεκίνου, κάνει τον Κινέζο;

  87. Παπάκι πάει στην ποταμιά; Μερικά πάνε αλλά μετά κάνουνε την πάπια.

  88. Γιάννης Ιατρού said

    77: Σκύλος
    Τι μας λένε, μετάφραση…., πφφφ!
    Πόντιοι είναι

    Αυθεντικό είναι, να δες εδώ κι εδώ 🙂

  89. Γς said

    77:

    Γιασάν ομορφιές το Εϊρε:

    Pytheas of Massilia called the island Ierne (written Ἰέρνη)

    Ντάξει, το μόνο σίγουρο είναι το δάνειο, το Σάμροκ του Αγίου Πατρικίου

  90. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    70-82 Πες του να μην κάνει την πάπια 😉

    77 Υποθέτω πως η μετάφραση είναι πρόσφατη -ή έγινε τότε;

    86 😉

  91. Γς said

    86:
    >η πάπια Πεκίνου, κάνει τον Κινέζο;

    ή ο κινέζος την πάπια

    Ιδού η απορία

  92. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σεμερτζίδης; Αυτός που έτρεχε σαν πάπια κατά τον Αλέφαντο; Εξαιρετικό, πού το θυμήθηκες; 😊
    Κι επειδή η μία θύμηση οδηγεί συνειρμικά στην άλλη…Μάικλ Τζόνσον, ο διάσημος «πάπιας», διακοσάρης και τετρακοσάρης ρέκορντμαν και ολυμπιονίκης.

  93. ΚΩΣΤΑΣ said

    76 Γιάννη

    δεν είναι ατομικό μου δικαίωμα στην καθημερινή μου επικοινωνία να χρησιμοποιώ τον τύπο κάνω την πάπια ή ποιώ την νήσσαν; διαπράττω μήπως κάποιο ποινικό αδίκημα; Γιατί τόσο επιθετικός όχι μόνο στον Μπογδάνο – δεν νιώθω καμία υποχρέωση να το υπερασπιστώ – αλλά και σε όλους όσους ενδεχομένως χρησιμοποιούν παρόμοιες εκφράσεις, χαρακτηρίζοντάς συλλήβδην μπογδανοειδείς!!!. Κι εγώ στην καθημερινότητά μου, επειδή διδάχθηκα αλληλοδιαδόχως δημοτική, καθαρεύουσα και αρχαία ελληνική γλώσσα, χρησιμοποιώ στην ίδια πρόταση ανάκατες λέξεις και τύπους. Κάνω λάθος μήπως και πρέπει να ξανακάτσω σήμερα πάλι στα θρανία;

  94. cronopiusa said

    Chomsky on Trump’s Climate Denialism: He Wants Us to March Toward the Destruction of the Species

  95. Πάνος με πεζά said

    Είναι και το «πόδι της χήνας» στο πρόσωπο, μια σειρά ακτινωτών ρυτίδων, είτε στο πλάι του ματιού, είτε στο μέτωπο.

  96. cronopiusa said

    «ΟΛΑ ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ»

    Όλα τα δέντρα της αυγής δροσιά είναι γεμισμένα έτσι είναι τα ματάκια μου όλο δάκρυα γεμάτα.

    Θέλω να τα καταραστώ τα τρία βιλαέτια
    την Πόλη και την Μπουγδανιά
    και την Βλαχιά τα τρία.

    Της Πόλης τα κρασοπουλιά
    φωτιά για να τα κάψει
    και της Βλαχιάς τις όμορφες
    πανούκλα να τις μάσει
    που ξεγερδίζουν τα παιδιά
    κι αλησμονούν τις μάνες
    ξεγέρδισαν τον άνδρα μου δεν θέλει να με ξέρει.

    «Ανάθεμά σε Μπουγδανιά
    Βλαχιά και Μπουκουρέστι
    πώχεις ποτάμια απέραντα
    βουνά που δεν πατιούνται…».

  97. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    http://tvxs.gr/news/ellada/kai-mazi-ta-xaftame
    Πάπια μαρτίνι

  98. Γιάννης Ιατρού said

    96: 🙂 🙂 🙂 που τα βρίσκεις ρε Κρόνη!! Ταμάμ ήρθε.

  99. cronopiusa said

  100. sarant said

    76-93 Ο καθένας έχει δικαίωμα να χρησιμοποιεί όποιον τύπο θέλει και βεβαίως, αν είναι δημόσιο πρόσωπο, κρίνεται και για αυτό που λέει και για τις λέξεις που χρησιμοποιεί. Και υποθέτω ότι ο όρος «μπογδανοειδή» αφορά πρόσωπα που εκφέρουν δημόσιο λόγο, θέλοντας με την επιτήδευση ή τον ευπρεπισμό να εντυπωσιάσουν, να διαφοροποιηθούν κτλ.

    Οπότε, δεν είναι υπεράνω κριτικής -για να μην πω ότι και το κράξιμο δικαιολογείται κάποτε.

  101. Γς said

  102. Γς said

    100:

    Μήπως είσαι λίγο πο κακός [του δέοντος];

  103. Ιάκωβος said

    Κάνει τον Κινέζο, λέμε επίσης, επειδή οι Κινέζοι μάς φαίνονται ανέκφραστοι.

    18, Capybara said Νομίζω ότι η έκφραση κάνει τον Κινέζο σημαίνει ότι κάνει πως δεν καταλαβαίνει επειδή ο Κινέζος μιλάει μια εντελώς άγνωστη γλώσσα σ’ εμάς και ούτε τον καταλαβαίνουμε ούτε μας καταλαβαίνει.

    Και τα δύο φαίνονται πιθανά. Εγώ έχω ένα πιο ευφάνταστο σενάριο, που μου φαίνεται αν όχι πιθανότερο, τουλάχιστον πιο ζωντανό.

    Κατηγορεί κάποιος κάποιον άλλο για κάτι. Πχ
    -Άσε τα λόγια, και φέρε εκείνο το πεντακοσάρικο που μου έκλεψες (ή που μου χρωστάς, κλπ)

    Ο άλλος επιθετικά και με υπερβολική έκπληξη, πλησιάζει τη μούρη του στη μούρη του πρώτου, μισοκλείνει τα μάτια και λέει:
    -Ποιό;
    Οπότε ο πρώτος,ενοχλημένος με το επιθετικό μισοκλείσιμο των ματιών, θα πει:
    -Έλα, μη μου κάνεις τον Κινέζο και κατέβαινε το παραδάκι.

    Αν ήταν Κρητικός, μπορεί να του έλεγε:
    – Τι μας μισοκανείς;( Η ζωντανή εγκυκλοπαίδεια των Κρητικών λέξεων και ηθών ΕΦΗ-ΕΦΗ, να το επιβεβαιώσει).
    Ένας που δεν είχε τη λέξη, θα έλεγε, ακριβώς αυτό, Τι μου παριστάνεις τον Κινέζο.

  104. cronopiusa said

    98 Γιάννη Ιατρού

  105. Γς said

    102:

    δεδομένου ότι ο όρος «μπογδανοειδή» είναι λίγο βαρύς για πρόσωπα με στυλ εκφοράς κλπ κλπ

  106. Γιάννης Ιατρού said

    103: Ιάκωβος
    …Η ζωντανή εγκυκλοπαίδεια των Κρητικών λέξεων και ηθών…
    όχι ότι δεν τ΄αξίζει, με το παραπάνω μάλιστα, αλλά να τ΄αποτελέσματα…. 🙂

  107. Γιάννης Ιατρού said

    Καμιά ψυχή να μου πει κάτι για το 65α ;;

  108. Γιάννης Κουβάτσος said

    Φίλε Κώστα, κι εγώ χρησιμοποιώ ανάκατα στον προφορικό και στον γραπτό λόγο λόγιες και λαϊκές λέξεις. Αυτό δίνει ζωντάνια στη γλώσσα και το βρίσκω φυσιολογικό, καθότι (ουπς! ) αυθόρμητο. Σ’ αυτό το αυθόρμητο έγκειται το ζήτημα. Έχω την εντύπωση ότι αυτοί οι δημοσιολογούντες και δημοσιογραφούντες δεν εκφράζονται αυθόρμητα και φυσικά, αλλά λεξιθηρούν για να κουφάνουν με τη σοφία τους τηλεθεατές και αναγνώστες. Του άδειου λόγου τροπαιούχους τούς αποκαλούσε ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, νομίζω. Ε, όσο, για τον Μπογδάνο, ναι, με ενοχλεί το όλο στυλ του και ο λόγος του. Θέμα γούστου, τίποτα προσωπικό.

  109. Γς said

    Την τον βλέπεις αφού σε χαλάει;

  110. ΚΩΣΤΑΣ said

    100

    Κύριε Σαραντάκο, είμαι φιλοξενούμενος στην ιστοσελίδας σας και σας ευχαριστώ γι’ αυτό.
    Για μένα είναι καλοδεχούμενη η καλόπιστη κριτική και η κατάθεση άλλης άποψης, δεν επιθυμώ όμως να καταταγώ στην κατηγορία των «μπογδανοειδών», επειδή ενδεχομένως χρησιμοποιώ μερικές φορές παρόμοιες εκφράσεις. Δεν ξέρω αν τα σχόλιά μου σε μια ιστοσελίδα αποτελούν δημόσιο ή ιδιωτικό λόγο.
    Ευχαριστώ πάντως για την παρέμβασή σας.

  111. Γς said

    109:

    τον βλέπεις αφού σε χαλάει;

  112. Ανδρέας said


    Παπάκι Φερεντίνι, το όνομα εικάζεται ότι προέρχεται από το τάισμα που κάνει στο θηλυκό όταν είναι σε ενδιαφέρουσα κατάσταση κι όχι μόνο. Αυστηρά μονογαμικό (αλλιώς πέφτει παντόφλα).

  113. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν τον βλέπω, Γς. 😊

  114. ΚΩΣΤΑΣ said

    108
    Γιάννη δέχομαι την απάντησή σου, όλα καλώς έχουν. Ήθελα όμως να ρωτήσω ότι αν ξεχάσουμε όλα τα παλιά και προσχωρήσουμε όλοι σε έναν ενιαίο γλωσσικό τύπο, τί θα απογίνει ο παλαιότερος λογοτεχνικός και πολιτιστικός μας πλούτος; Νομίζω, ως εκπαιδευτικό, να σε έχει απασχολήσει και σένα αυτό το ερώτημα.

  115. καλησπέρες said

    Tα… Μπογδανοειδή είναι από μόνα τους- κατηγορία ενδιαφέρουσα… τα παρακολουθώ… παρατηρώ και βελτιώνονται μέρα τη μέρα, εκπομπή την εκπομπή…Ενδιαφέρονται για τη γλώσσα υπέρ το δέον (ή και πέραν του δέοντος) γι αυτό …μου δημιουργούν ελπίδες.

    Η πάπια Πεκίνου η οποία κάνει τον… κινέζο…πού βόσκει;

  116. Πέπε said

    @103:
    > > Αν ήταν Κρητικός, μπορεί να του έλεγε:
    – Τι μας μισοκανείς;( Η ζωντανή εγκυκλοπαίδεια των Κρητικών λέξεων και ηθών ΕΦΗ-ΕΦΗ, να το επιβεβαιώσει).

    Μισοκανείς ή μισοκαμείς;
    Στην Κάρπαθο πάντως λένε «καμμύω» (-ύεις) / «καμμώ» (-είς), κλείνω τα μάτια, δωρικός αρχαϊσμός (καμμύω < *κατμύω < καταμύω).

  117. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    103.Τί εγκυκλοπαίδεια, αφού είμαι από την Κρήτη! 🙂
    {Ένας κρητικός,λέει το ανέκδοτο,χαζεύει στο Σύνταγμα ένα γκρουπ με πιτσιρίκια κινεζάκια που μιλάνε …κινέζικα – «όι σαν τα εδικά μας τα μουσκάργια! » 🙂
    >>μισοκλείσιμο των ματιών,/ Τι μας μισοκανείς;
    Ναι, καμνιώ *-καμνείς-καμνεί εποκάμνησα/ μεσοκαμνείς και κα(μ)νιόρης ο μισόσβηστος λύχνος κι αυτός που δεν καλοβλέπει κανιόρος
    *άλλος τη θέλει όμορφη
    κι άλλος τη θέλει νάχει
    κι άλλος καμνεί τα μάτια ν του
    και παίρνει όποια του λάχει
    106. 🙂

  118. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μα, Κώστα μου, ανέφερα στην προηγούμενη απάντησή μου ότι όχι μόνο δεν απορρίπτω αλλά και χρησιμοποιώ λέξεις και φράσεις της λόγιας γλώσσας και λατρεύω τον Παπαδιαμάντη, τον Κάλβο, τον Ροΐδη, τον Βιζυηνό, τον Μητσάκη. Το πρόβλημα είναι η εκζήτηση, η δηθενιά. Ότι π.χ. στην τηλεόραση κανείς δεν ελπίζει πια, όλοι ευελπιστούν, κανείς δεν βγαίνει από την αίθουσα, όλοι εξέρχονται της αιθούσης και πάει λέγοντας η καθαρολογία και ο ευπρεπισμός, όλα στον βωμό του εντυπωσιασμού του πόπολου. «Πώς η μηλιά έγινε μηλέα», το θυμάσαι αυτό το ωραίο διήγημα του Βιζυηνού;

  119. Γιάννης Ιατρού said

    115: με όλο το θάρρος, παρακαλά για μιά διευκρίνιση:
    Έχουμε τις «Καλημέρες!», τις «Καλημέρες:)», τις «Καλησπέρες:)», τις «Καλησπέρες» κλπ.
    Για να μην μπερδεύομαι, είναι η ίδια σχολιάστρια ;;; 🙂

  120. Γιάννης Ιατρού said

    119: παρακλώ

  121. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και επειδή η μνήμη μου ποτέ δεν στάθηκε καλή μαζί μου, διορθώνω: «Διατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα». 😊

  122. gpoint said

    # 46

    πωπω πόσα χρόνια πίσω με γύρισες…
    Είχα να το ακούσω από το 76 όταν το άκουσα σε 78άρι συλλέκτη. Ετσι μ’ αυτόν τον τίτλο το είχα ζητήσει από τον Γκολέ να μου το παίξει και μούπε πως δεν είναι του Βαμβακάρη αλλά σμυρνέικο και τίτλο «στρίβε λόγια». Μετά ανέβηκε στο πάλκο και κάποια στιγμή με κοίταξε και το έπαιξε προς μεγάλη έκπληξη της υπόλοιπης παρέας που ισχυριζότανε πως ο Γκολές δεν κάνει χατήρια.
    Κέντρο «Ντουζένι» κοντά στο 85….

    Thanx

  123. ΚΩΣΤΑΣ said

    118
    Ευχαριστώ Γιάννη, μπορώ να εκφράζομαι όπως νομίζω, με το Μπογδάνο βρες τα μόνος σου. 🙂

  124. BLOG_OTI_NANAI said

    Πολύ ωραίο και ζουμερό το άρθρο.

    Για την φράση «κάνω την πάπια» νομίζω ότι δεν υπάρχει κάπου προσβάσιμη μια παλαιότερη από αυτή που έχεις βρει.

    Για τη φράση όμως «ποιώ την νήσσαν» γράψε μια επιπλέον δεκαετία 🙂 Υπάρχει ένα άρθρο του 1973 (ΣΕΤΑΤΟΣ ΜΙΧΑΗΛ, «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΕΥΟΥΣΑΣ»), το οποίο πάντως επιβεβαιώνει την σκέψη σου ότι πρόκειται για μεταγραμμμένη φράση της Δημοτικής («Δ» στο άρθρο): http://tinyurl.com/hjlogfj (κάτω-κάτω στη σελίδα).

    Επίσης, υπάρχει και στο «ΑΝΤΙ» μια παλαιότερη αναφορά, το 1979:

    ΥΓ
    Για τους Χανδρινούς, αργότερα.

  125. Γιάννης Ιατρού said

    122: Τζί, κι όμως μάλλον το έχει πεί 🙂

  126. …«κάνω την πάπια». Σημαίνει, …αποφεύγω να πάρω θέση…

    Κατά σύμπτωση, μάλλον, «to duck» στα αγγλικά σημαίνει «αποφεύγω» – γερμανικής προέλευσης, λέει το λεξικό, από την αρχική έννοια «κάνω βουτιά» (ίσως όπως η πάπια).

  127. ΣΠ said

    122, 125

    Και η αρχική εκτέλεση:

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ωσάν την πάπια πορπατείς
    κι ωσάν τη χήνα σιέσαι
    κι ωσάν το γέρο διάολο
    περνάς και δε μιλιέσαι

  129. gpoint said

    # 65

    Γιάννη έχεις λάθος

    Το μικρό χταποδάκι στα αβαθή που κρύβεται στις πέτρες λέγεται σκουρλιάμπι. Μοσκιός ή μόσχος ή μοσχοχτάποδο είναι μαλάκιον με μιά σειρά βεντούζες στα (σχετικά μικρά οκτώ) πλοκάμια του, ζει σε πολύ βαθιά νερά, δεν βραχώνει, ζει περίπου σαν το καλαμάρι. Δεν είναι τόσο νόστιμο, σκληρό κρέας και το πουλάνε σαν χταποδάκι οι πόνηροί σε άσχετους ή σε πολύ χαμηλές τιμές

  130. Ανδρέας said

    το νινί σέρνει καράβι και ο πισινός κοπάδι

  131. Γιάννης Ιατρού said

    126: Μιχάλη
    …γερμανικής προέλευσης..
    (πως λέγαμε στον στρατό; αμερικανικής κατασκευής και προελεύσεως 🙂 )

    εκτός από το παλαιογερμανικό tūhhan που αναφέρει, υπάρχει και το (sich) ducken στα γερμανικά (σήμερα) με την έννοια του σκύβω, μαζεύω πλάτες και κεφάλι κάτω για να αποφύγω κάτι, δηλ. μαζεύομαι.

  132. gpoint said

    # 106

    Το τέλειο !!!!!

  133. Spiridione said

    Στα κυπριακά και παίζω την πάπιαν. Εδώ μια γελοιογραφία του 1976.

    Και ένας τίτλος κυπριακού σάιτ, με σκέτη τη λέξη πάπια.
    «Πάπιες» οι Τούρκοι για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας.
    http://www.sigmalive.com/news/kypriako/122534/quotpapiesquot-oi-tourkoi-gia-tin-oriothetisi-yfalokripidas

  134. Γιάννης Ιατρού said

    129: ευχαριστώ Γιώργο.
    Θυμάμαι πάντως, πως το πρωί μάζευα «μοσκιούς» (με τα χέρια) για να τους βάλουμε (ζωντανούς) δόλωμα για να πιάσουμε ροφούς στην βραδινή επιχείρηση (πίσω από τον φάρο του Ηραίου…, με κουπί!). Τουλάχιστον έτσι τόμαθα από τους γερόντιους πσαράδες, που με πέρναν μαζί τους (προ 50ετίας)

  135. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Επωδός σε λαϊκά δημοτικά τραγούδια
    Πάπια του γιαλού
    μην αγαπάς αλλού

    περπατείς ανάρια ανάρια
    σαν την πάπια στα λιβάδια

    Ταχτάρισμα/κανάκεμα:
    Πάπιες χήνες του γιαλού
    πέρδικες του ποταμού,
    έχει η γούρνα σας νερό
    μπόλικο και καθαρό,
    ναρθει η κόρη μου να πιει,
    να λουστεί ,να χτενιστεί
    κι ύστερα να στολιστεί ,
    στο γιαλό να κατεβεί ;

    Πα να ταϊσω τις πάπιες.
    🙂

  136. gpoint said

    # 134

    Τα ονόματα στα θαλασσινά διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή και μπερδεύονται, εγώ είπα γι αυτό που έχεις στην φωτογραφία και δεν είναι χταποδάκι

  137. κάνει την πάπια... said

    119 Γιάννης Ιατρού
    ναι είναι το ίδιο πρόσωπο που σχολιάζει….μη δίνεις σημασία!
    Υπάρχει τρικυμία εν κρανίω μάλλον, ή πολυδιάσπαση-διαταραχή προσωπικότητας.
    😉

  138. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εννοείται, Κώστα, το δικαίωμα στην έκφραση είναι θεμελιώδες, απλώς χρειάζεται κάποια προσοχή, γιατί και τα τσαρούχια είναι μέρος της παράδοσής μας, αλλά δεν τα φοράμε με το τζιν παντελόνι μας. 😊

  139. ΓιώργοςΜ said

    117
    Σε κάποιο ορεινό χωριό της Κρήτης, ένας Κινέζος φοιτητής συναντά έναν αρχετυπικό Κρητικό γέρο στο καφενείο.
    » ‘πο πού ‘σαι ορε κοπέλι;»
    «Α-πο την Κί-να», αποκρίνεται με τα σπαστά του ελληνικά το παλληκάρι
    «Από την Τσίνα; Από πού;»
    «Α-πο το Πε-κίνο»
    «Από το Πετσίνο; Μέσα από το Πετσίνο;»
    «Ναι!»
    «Ποιανού ‘σαι μωρέ;»

  140. Ανδρέας said

    Αυτό με τις ονομασίες χταποδιών και χταποδοειδών είναι μπέρδεμα. Μοσκιός, μελιδόνα κλπ.

    Σε ένα σάιτ γράφει αυτά:
    6. Χταπόδι:
    Προτιμήστε το χταπόδι από το μοσχοχτάποδο (ή μελιδόνα). Ξεχωρίζουν από τις βεντούζες. Η μελιδόνα έχει μια σειρά βεντούζες σε κάθε πλοκάμι, ενώ το χταπόδι δύο.
    Τα φρέσκα χταπόδια έχουν ωραίο, σκληρό, στιλπνό και υγρό δέρμα, γυαλιστερά μάτια και η μυρωδιά τους είναι ευχάριστη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο ψήσιμο να γίνουν μαλακά.

    hxosfm.gr/el/2458/simvoiles-iia-ola-osa-tha-prepei-na-kserete-iia-tin-aiora-ton-sarakostianon.php

    Eledona η μελιδόνα ή μοσκιός.

    Eledone moschata

    Eledone moschata, the musky octopus, is a species of octopus that lives in the Mediterranean Sea. It grows up to 740 mm (29 in) long, and feeds on a wide range of crustaceans, molluscs and fish.

    Distribution

    Eledone moschata is found throughout the Mediterranean Sea, and is occasionally found in adjacent parts of the Atlantic Ocean, around the Gulf of Cadiz and off the coast of Portugal.
    Description

    The largest recorded musky octopus was a male with a mantle length of 188 millimetres (7.4 in), a total length of 740 mm (29 in) and a mass of 1,414 grams (3.1 lb), caught in the Gulf of İzmir (Gulf of Smyrna), in the Aegean Sea. It is closely related to the horned octopus, Eledone cirrhosa, but can be distinguished by a number of features; for example, E. moschata has smooth skin and smells of musk, while E. cirrhosa has warty skin and no musky odour.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Eledone_moschata
    Πρέπει να είναι μικρότερα από τα κοινά χταπόδια.
    A common octopus (Octopus vulgaris)

  141. Ανδρέας said

    Όπως όταν λέμε άλλο καλαμάρια κι άλλο θράψαλα ένα πράμα.

  142. Περί μοσχιών.
    Με κουράζετε και σηκώνομαι από το γραφείο να κάνω τέσσερα βήματα μέχρι τη βιβλιοθήκη, να πχιάσω το ψαρολεξικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

    Λοιπόοοον:

    Eledone spp.
    Μοσχιοί, μοσχοχτάποδα (έτσι ακριβώς στο πληθυντικό, παρότι όλα τα άλλα είναι στον ενικό)
    Αγγλικά: horned and musky octopuses
    Γερμανικά: Zirrenkraken, Moschuskraken

    στο προηγούμενο λήμμα (που το έχει στον ενικό),
    Eledone moschata
    το αποδίδει στα αγγλικά και ως white octopus

  143. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    102-105 Νόμιζα πως είναι σαφές, ότι πρόσωπα με δημόσιο λόγο δεν εννοώ τον σχολιαστή ενός ιστολογίου αλλά π.χ. έναν δημοσιογράφο.

    110 Σαφώς δεν εννοούσα εσένα ή κάποιον άλλο που σχολιάζει εδωμέσα. Φρόντισα να αναφέρω ότι εννοώ ανθρώπους που εκφέρουν δημόσιο λόγο

    118 Έτσι.

    124 Α, σε ευχαριστώ! Σημαντικό το εύρημα του Σετάτου.

    126 Το χρησιμοποιούμε αυτό το ρήμα στο μπριτζ, όταν μπορούμε να κερδίσουμε μια μπάζα και για στρατηγικούς λόγους την αφήνουμε και βάζουμε μικρότερο φύλλο.

  144. gpoint said

    # 141

    Χμμμ, το μικρό-μικρό θράψαλο είναι τέλειο στο φαΐ, το μεγάλο είναι εύγευστο αλλά σκληρό. Αν όμως το γουλιάσεις όπως το χταπόδι και το βάλεις κατάψυξη καμιά δεκαριά μέρες μαλακώνει λαι εείναι πεντανόσιμο σχεδόν σαν καλαμάρι. Ο μόσχος δεν πλησιάζει το χταπόδι στην γεύση

  145. gpoint said

    # 125

    Γιάννη μου είχε πει πως το ξέρει το τραγούδι αλλά δεν το είχε στο πρόγραμμα που παρουσίαζε και κάποια από την παρέα που ήξερε πρόσωπα και καταστάσεις μου εξήγησε πως ο Γκολές δεν παίρνει παραγγελιές. Με μένα έκανε την εξαίρεση (μου συμβαίνει μερικές φορές, την τελευταία φορά που πήγα τον χειμώνα στο αρχαιολογικό μουσείο όχι μόνο μπήκα στις κλειστές τότε αίθουσες ( μου είπανε πως θα ανοίξουν από Απρίλη) αλλά με πήγανε και στις υπό διαμόρφωση με μόνο όρο συνοδεία και να μην φωτογραφίσω ! Σχεδόν χωρίς να τους το ζητήσω ! )

  146. gpoint said

    Μήπως ξεχάσαμε το αλυσσοδεμένο παπί ;

  147. Ανδρέας said

    σκύλε πες τους εκεί στην Ευρωπαϊκή επιτροπή ότι λείπει μια ονομασία
    μελιδόνα, η

    όλως περιέργως απουσιάζει και από την Ελληνική πύλη αυτό το λήμμα

    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CE%B4%CF%8C%CE%BD%CE%B1&sin=all

    No results returned.

    Make sure that the spelling of the words you used to make your search is correct or make a new search with less strict criteria.

  148. 146 Σωστά

    http://www.lecanardenchaine.fr/

    και μαζί με δαύτο τα μπροστινά πτερύγια canard των πλέον σύγχρονων αεριωθουμένων.
    που μοιάζουν λιγάκι με μουστάκια

    https://en.wikipedia.org/wiki/Canard_%28aeronautics%29

  149. Ανδρέας said

    Τελικά βρήκαμε γιατί ποιεί την νήσσαν, κάνει την πάπια ή ότι τέλος πάντων κάνει στο χιουμοριστικό μεσαιωνικό κείμενο με τους παπίους;

  150. ΣΠ said

    Υπάρχει και αυτό το παπί (δηλαδή ΠΑΠΕΙ):
    http://www.unipi.gr/unipi/el/

  151. sarant said

    149 Είναι χιουμοριστικό το κείμενο; Για μένα είναι σαφές το νόημά του, το έβαλα παραπάνω.

  152. gryphon said

    Στα αγγλικά ειχα συναντησει την εκφραση dead duck για την ακριβεια στους στιχους του Αqualung των jethro tull και οταν το εψαξα λιγο ειδα οτι ειναι εκφραση για ανθρωπο η πραγμα σχεδιο κλπ αποτυχημενο η καταδικασμενο να αποτυχει αχρηστο αναξιο.
    Προφανως δεν εχει σχεση με το κανω την παπια που λεμε εμεις αλλα το αναφερω.
    Το κανω τον Μοσκιο το ελεγε και η μανα μου και επειδη δεν καταλαβαινα την ειχα ρωτησει μικρος ποιος ηταν αυτος και μου ειχε πει την ιστορια.

  153. Ανδρέας said

    151 σάτιρα είναι

  154. Πέπε said

    @142:
    > > Eledone spp.
    Μοσχιοί, μοσχοχτάποδα (έτσι ακριβώς στο πληθυντικό, παρότι όλα τα άλλα είναι στον ενικό)

    Το spp. είναι ο πληθυντικός του sp., species, είδος. Σύμφωνα με το άρθρο, από τα διάφορα είδη του γένους Εληδόνη, το μεν είδος Eledone moschata είναι το white octopus, ενώ διάφορα άλλα είδη (που ίσως εξ όψεως δεν ξεχωρίζουν) έχουν στα ελληνικά, συλλήβδην, την κοινή ονομασία μοσχιοί ή μοσχοχτάποδα. Στη ζωολογία θα έχει βέβαια το καθένα το όνομά του, Eledone κατιτί, αλλά εδώ εξετάζονται όλα μαζί, γι’ αυτό μάλλον ο πληθυντικός.

  155. ΣΠ said

    152
    Υπάρχει στις ΗΠΑ και η έκφραση lame duck για κάποιον αξιωματούχο που δεν ξαναεκλέχτηκε αλλά δεν έχει λήξει η θητεία του.

  156. Γς said

  157. Μαρία said

    150
    Στο ΠΑΠΕΙ υπήρχε και καθηγητής Παππής, χωρίς πλάκα.

  158. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Τοὺς μοσκιοὺς, μοσχοχτάποδα κλπ. στὴν Κύθνο τὶς λένε ἀληδόνες (δανείστηκα τὴν ὀρθογραφία ἀπὸ τὸ .Eledone ποὺ γράφει ὁ Πέπε στὸ 154. Εἶναι νυκτόβια πλάσματα καὶ παλιὰ τὶς πιάνανε στὸ πυροφάνι· γιὰ δόλωμα, δὲν τὶς τρώγανε τὸτε. Θυμᾶμαι τὴ γυναίκα τοῦ τελώνη ποὺ πήγαινε μαζὶ του στὸ πυροφάνι, ἀλλὰ ξέχναγε τ’ ὄνομά τους κι ἔλεγε:
    «Νὰ κι ἄλλη τσαπερδόνα Ἀντώνη», αὐτὸ τῆς ερχόταν πιὸ πρόχειρο, ὅπως στὸν Ἠλία τοῦ 16ου μὲ τὴ μπαγιαντέρα, τζιμινιέρα κλπ.

  159. 144 δίκιο 100%. Έφαγα κάτι τέτοια μικρά θραψαλάκια στη Βαρκελώνη τελευταία που τα είχαν (και ήταν) για μεζέ περιωπής. Ήμασταν παρέα με κάποιον που τα είχε φάει πριν κάμποσα χρόνια και τον είχαν εντυπωσιάσει και επέμενε να κάτσουμε να τα δοκιμάσουμε. Και δεν είχε άδικο.

  160. giorgos said

    Ναί ,οί μοσκιοί μόνο γιά δόλωμα κάνουν . Θεωρείται πολύ καλό δόλωμα γιά ξιφιοπαραγάδια .

  161. Είπα να βάλω μια φωτογραφία τους αλλά δεν τα καταφέρνω. Κι άλλες φορές προσπάθησα, χωρίς αποτέλεσμα. Καμιά βοήθεια – οδηγία;

  162. sarant said

    161 E, στείλε μου την με μέιλ.

    153 Aπ’ όσο ξέρω, οι Χιλιάδες του Τζέτζη δεν θεωρούνται σάτιρα.

  163. Ιάκωβος said

    Μιλώντας για πάπιες, ΔΕΝ θα έπρεπε να αναφέρουμε το Ignobel Prize του 2003, που το κέρδισε μια δημοσιευμένη μελέτη για πάπιες, με τίτλο Η Ομοφυλοφιλική νεκροφιλία στο είδος Anas Platyrynchos, αλλά επειδή έχει κάποια πλάκα, το αναφέρω. Δεν είναι απαραίτητο να το δουν οι πιο ευαίσθητοι.

  164. 163

    Ωραίος και με χιούμορ ο Ολλανδός.
    Να θυμίσομε και το μιμίδιο actual advice mallard που δίνει συμβουλές για τη ζωή και τον έρωτα.

    http://knowyourmeme.com/memes/actual-advice-mallard

    και

    http://actualadvicemallard.tumblr.com/

  165. Ιάκωβος said

    Κι ένα τσάκισμα από δημοτικό

    -Πάπια μου, χήνα μου,
    να ‘χεις το κρίμα μου.

    Γιατί στα δημοτικά η πάπια τους θύμιζε γυναίκα; Μάλλον από το προτεταμένο στήθος, που έφερνε κάπως σε ντυμένο-βαριά-χωρίς-σιθρού-και -καμπύλες-να-διαγράφονται γυναικείο σώμα.

    Οι πάπιες είναι και κοντές, και κάποια στιγμή οι κοντές γυναίκες είχαν πέραση.
    _____

    Και ο Παπαγκένο κι η Παπαγκίνα. Που αν και κάνουν παπαπά, δεν είναι πάπιες, είναι μάλλον παπαγάλοι. Στην όπερα το λιμπρέτο της οποίας είναι γεμάτο από μασονικές αναφορές, ο Παπαγκένο αντιπροσωπεύει τον απλό αμύητο που δεν τον πειράζει να παραμείνει μακρυά από τα υψηλά νοήματα και που το μόνο που θέλει είναι μια Παπαγκίνα, που να κουνά τον ποπό της σαν παπάκι 🙂 *

    *Τον χάσαμε εδώ και μερικές μέρες, τι απόγινε;
    __________

    Και το τόσο νόστιμο αλλά και μαρτυρικό φουαγκρά. Και αρχαίο.

    Φυσικά είμαι υπέρ του να καταργηθεί.

  166. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Τά ‘χετε γράψει ὅλα γιὰ τὴν πάπια• καὶ τὸ «παπάκι πάει στὴν ποταμιὰ» μὲ τὸν θαυμάσιο Γιῶργο Παπασιδέρη, καὶ γιὰ τὴ Δήμητρα Παπίου μὲ τὴ σπαραχτικὴ ἐρμηνεία στὸ «αὐτὴ ἡ νύχτα μένει» καὶ γιὰ τὴ νοστιμότατη πάπια Πεκίνου. Εἴπαμε καὶ γιὰ τοὺς μοσκιοὺς. Μὲ τὰ πυροφάνια ποὺ ‘γραψα θυμήθηκα τὸ φίλο μου τὸν Πάπια, τὸν ψαρὰ. Ἄν δὲν μ’ ἔχετε βαρεθεῖ κι ἄν δὲν ἔχει ἀντίρρηση ὁ Νικοκύρης, ν’ ἀρχίσω νὰ σᾶς διηγοῦμαι τὴν ἱστορία του.

  167. 161 Τελικά η Μαρία το θυμήθηκε το όνομα: chipirones! Που το γκουγλομεταφραστήρι λέει πως είναι σουπιές! Παραδίνομαι!

  168. Κι ένα παλιό που το θυμήθηκα ενδιάμεσα και τώρα μου ξανάρθε:

    Ο πάπιος στην πάπια:
    – Πα πα πα πα πα;
    Απάντηση:
    – Α πα πα πα πα πα!

  169. Γιάννης Ιατρού said

    166: Ναααααί

  170. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    169. Εὐχαριστῶ τὸ ἀναγνωστικὸ μου κοινὸ.
    Νὰ δοῦμε πρῶτα τὶ λέει κι ὁ Νικοκύρης.
    Πάντως ἔχω ἀρχίσει νὰ γράφω.

  171. sarant said

    170 Γιατί να έχω αντίρρηση; Καμία!

    166 Οι τσιπιρόνες του Γιάννη:

  172. Παναγιώτης Κ. said

    @96. Μα πόσα διαφορετικά μποστάνια , μουσικά εννοώ, μπορείς και ποτίζεις και μάλιστα με επάρκεια!
    Όλοι έχουμε πια τη δυνατότητα να ακούσουμε την μουσική που μας αρέσει. Η ιδέα όμως ότι αυτό που αρέσει σε μας το ξεχώρισε και κάποιος άλλος ενισχύει το αίσθημα και κυριολεκτικώς το μετατρέπει σε συν-αίσθημα.

  173. BLOG_OTI_NANAI said

    Για τους Χανδρ*νούς:

    – Με «γιώτα», το πλέον γνωστό είναι ένα… χωριό. Από εκεί και πέρα ένα κτήτορας μονής Θεόδωρος Χανδρινός, μια υπογραφή σε πατριαρχικό έγγραφο Γεώργιος Χανδρινός. Πρόσωπα δηλ. άσχετα με την εποχή και με το αξίωμα του Νατσούλη και βεβαίως κανένα ιστορικό πρόσωπο Ιωάννης Χανδρινός εκτός από κάποιον ιστορικά ασήμαντο του 19ου αιώνα.

    – Με «ήτα» μόνο ο Ανδρέας Χανδρηνός, ο στρατηγός.

    – Σε βιβλία με αναφορές στην εκπαίδευση της Τουρκοκρατίας βλέπω ότι το μοναδικό έργο του Τζέτζη που χρησιμοποιήθηκε (και μάλιστα περιστασιακά) ήταν τα σχόλια του στον Ησίοδο. Όσο για τη φράση του Τζέτζη δεν φαίνεται να επαναλαμβάνεται ανά τους αιώνες όπως λέει ο Νίκος.

    – Κάποιες λίγες αναφορές σε «εποίησε παπίαν» στη βυζαντινή γραμματεία, αλλά και πάλι δεν κολάει το περιεχόμενο και δεν φαίνεται να υπάρχει επανάληψη της φράσης στους επόμενους αιώνες:

  174. Παναγιώτης Κ. said

    @171.Λαχταριστά και …αμαρτωλά! Τα φαντασιώνομαι τηγανισμένα με φρέσκο ελαιόλαδο! 🙂

  175. sarant said

    173 Μπλογκ, αυτό το είχα δει στο TLG αλλά είναι άσχετο διότι λέει «Γρηγόριον εποίησεν παπίαν» δηλ. έκανε παπία τον Γρηγόριο.

  176. Ανδρέας said

    παπαῖ (επιφώνημα πόνου και λύπης) φευ, αλίμονο || συνών. βαβαί και ομηρ. ὤ πόποι

    παπταίνω (ρ.) [αβεβ. ετυμ.], μελλ. παπτανῶ, αόρ. α’ επάπτηνα || περιεργάζομαι, παρατηρώ εναγωνίως || προσεκτικά αναζητώ κάποιον

    Περί Μάρκου Μαλίου καί χηνῶν.
    ρβ’ ἄχρι ριά ἱστορίας καὶ ὅλης αὐτῆς.

    830 Μάρκος δὲ Μάλιος ἀνήρ, τῆς Ῥώμης πορθηθείσης
    ἐκ Γαλατῶν, κατάρχοντος τῷ τότε τούτων Βρέννου,
    ὡς καὶ τὸ Καπιτώλιον ἔμελλον σχεῖν Γαλάται
    νυκτός πρός τήν ἀκρόπολιν λαθραίως ἀνελθόντες,
    κραυγῆς ἐκεῖσε τῶν χηνῶν μεγάλης γενομένης,
    ἐξεγερθείς ἀνέρποντες εἶδε τοὺς πολεμίους.
    Καὶ οὕς με παίων θυρεῷ, οὕς δέ τω ξίφει σφάττων,
    τοὺς πάντας ἀπεώσατω καί ῥύεται Ῥωμαίους·
    Ὃθεν αὐτόν κεκλήκασι κλῆσιν Καπιτωλίνον.
    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας
    840 ἐν Παλατίοις φύλακας ἐκ φυλακῆς τῆς τότε,
    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

    Ο Παπίας είναι ο πορτιέρης του παλατιού στην Κων/νουπολη σωματοφύλακας του Πάπα

    Μπούκαρε στο Καπιτώλιο της Ρώμης ο Βρέννος ο Γαλάτης. Ο Μάλιος κοιμότανε και τον ξύπνησαν τα χηνιά, αφού τους απώθησε και έσφαξε μερικούς άρχισε να κρώζει σαν Πάπιος, έχασε την θέση του την οποία του την πήραν οι χήνες μέχρι που στο τέλος μετά από καναδυό δίκες τον έστειλαν να δει το δημιουργό του.
    Σαφέστατα ειρωνικό κείμενο.

    839 Παπίας, Papias diguitas in papacio Constantinopolitano: peus quem erat custodia palatii. Dustresn

    peus feet

    diguitas δεν το βρίσκω
    δίνει

    dignitas dīgnus +‎ -tās
    dignus
    From Proto-Italic *degnos, from Proto-Indo-European *dḱ-nós, from *deḱ- ‎(“to take”). Cognate to Latin decus and decet, discō, doceō, Ancient Greek δέχομαι ‎(dékhomai).
    appropriate, fitting, worthy, meet

    erat tight

    Βρέννος ο Γαλάτης που μπήκε στο Καπιτώλιο.
    Brennus (or Brennos) was a chieftain of the Senones. He defeated the Romans at the Battle of the Allia (18 July 390 BC). In 387 BC he led an army of Cisalpine Gauls in their attack on Rome and captured most of the city, holding it for several months. Brennus’s sack of Rome was the only time the city was occupied by a non-Roman army before the fall of the city to the Goths in 410 AD.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Brennus_%284th_century_BC%29

    custōdia f ‎(genitive custōdiae); first declension
    1. protection, safekeeping
    2. custody, guardianship
    palātiī
    1. genitive singular of palātium

  177. Παναγιώτης Κ. said

    @139. 🙂 🙂 🙂
    Να και κάτι συναφές που δεν είναι ανέκδοτο.
    1973 Πλατεία Κολωνακίου αργά το βράδυ (στη μικρή πλατεία την αστεία καθώς τραγούδησε ο Χατζής). Λυκόβρυση λεγόταν το ζαχαροπλαστείο.(υπάρχει και σήμερα;)
    Φτάνει στα αυτιά μου ο εξής διάλογος:
    -Έλα ρε τι γίνεται; χάθηκες!
    -Ήμουν (στο) Παρίσι…(και τότε… έκοβαν λέξεις…:) )
    -Ρε συ και εγώ ήμουν Παρίσι. Πως δεν σε είδα;

  178. Corto said

    165: πάπια μου, χήνα μου κλπ

    Μέχρι και τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, η παρομοίωση με την πάπια παρέμενε μία ισχυρή φιλοφρόνηση προς τις γυναίκες, ενδεχομένως λόγω της αγροτικής προέλευσης μεγάλου τμήματος του ελληνικού πληθυσμού.
    Λίαν ενδιαφέρον σχετικό τραγούδι, με στίχους που περνούν από την θεματολογία των αγροτικών – νησιώτικων πληθυσμών στο καθαρά αστικό, χασικλίδικο περιεχόμενο είναι τα ούλα σου, όπως ηχογραφήθηκε στην Ν. Υόρκη το 1920, με την κυρία Κούλα:

    «Τα ούλα σου, τα ούλα σου/ το φέσι και η φούντα σου
    Βλέπω μια πάπια στο νησί/ και νόμισα πως είσαι συ
    Μες του Τουρβά μας την αυλή/ σκοτώσαν έναν χασικλή
    Τρεις μαχαιριές του δώσανε/ κάτω τονε ξαπλώσανε
    Ρίχνω μια πέτρα στο γιαλό/ κι αν κάμει μπλουμ δε σ’ αγαπώ
    Εμείς τα δυο φουμάρουμε/ κάτσε να σε κεράσουμε»

    (Σήμερα ο δεύτερος στίχος θα εκλαμβάνετο ως προσβολή ή κακόγουστο χιούμορ.)

  179. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ο ΠΑΠΙΑΣ, Ο ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ

    Τὸν θυμᾶμαι ἀπὸ τὰ μικράτα μου, στὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ ’50. Ταξίδευε μὲ τὰ βαπόρια, ἀλλὰ ὅποτε γύριζε στὸ νησὶ ὅλο καὶ κάτι θὰ μοῦ ‘φερνε. Ἀκόμα θυμᾶμαι κάποια• τὸ κουρδιστὸ γατάκι ποὺ ἔκανε τοῦμπες στρίβοντας τὴν οὐρὰ του καὶ τὴ μοτοσυκλέττα, μὲ μπαταρίες αὐτὴ, ποὺ σταματοῦσε κάθε τὸσο, σήκωνε τὸ πόδι ὁ ἀναβάτης, ξεκαβαλίκευε, τὸ ξανασήκωνε, ξανακαβαλίκευε καὶ συνέχιζε τὴν πορεία της. Τέτοια παιχνίδια δὲν ὑπήρχαν στὴν Ἑλλάδα ἐκείνη τὴν ἐποχὴ καὶ μόνο τὰ παιδιὰ ποὺ εἶχαν ναυτικοὺς στὸ οἰκογενειακὸ ἤ στὸ φιλικό τους περιβάλλον τὰ χαίρονταν.
    Σὲ κάποιο ταξίδι ἔπαθε ἀτύχημα, ἔχασε τὸ φῶς ἀπὸ τὸ ἕνα μάτι κι ἀναγκάστηκε νὰ ξεμπαρκάρει, παίρνοντας μιὰ μικρὴ σύνταξη ἀναπηρίας. Ἀπὸ τότε ἄρχισε νὰ κάνει πάλι τὸν ψαρὰ, ὅπως ἔκανε ἀπὸ τὰ παιδικὰ του χρόνια μέχρι νὰ «πάει μὲ τὰ καράβια»*. Ψάρευε μαζὶ μὲ τὸν πατέρα του, ἔναν τετραπέρατο παραμυθὰ, ποὺ καλλίγωνε ψύλλο, βίος καὶ πολιτεία. Αὐτὸς ὅμως εἶναι ἄλλη ἱστορὶα. Ὅμως ὅσο τετραπέρατος καὶ πονηρὸς ἤτανε ὁ πατέρας, τόσο ἀγαθιάρης ἤτανε ὁ γιὸς. Κάποτε, ὄπως μοῦ ‘χε πεῖ ὁ ἴδιος, ἄκουσε τὸ δάσκαλο νὰ λέει στὴ μάνα του πὼς εἶναι ἀδύνατος στὰ μαθήματα κι ὅταν γυρίσανε στὸ σπίτι τῆς ζήτησε νὰ τοῦ βάζει πιὸ πολὺ φαΐ, γιὰ νὰ παχύνει καὶ νὰ μὴν τὸν βάζει τιμωρία ὁ δάσκαλος. Ὅπως εἶχα μάθει ἀπὸ συνομήλικούς του, ἀπὸ μικρὸς εἶχε πολὺ καλὴ ἐπικοινωνὶα μὲ τὰ πουλερικὰ. Εἶχε περιστέρια ἀλλὰ ἦταν ὀ μοναδικὸς ποὺ μποροῦσε, μὲ ἤχους καὶ κινήσεις ποὺ ἔκανε, νὰ βάλει τὶς κότες νὰ παλέψουν. Ὁ ἴδιος μοῦ ‘χε διηγηθεῖ πὼς μιὰ φορὰ στὸ Μεξικὸ, ἄν θυμάμαι καλὰ, εἶχε κερδίσει πολλὰ λεφτὰ σὲ κοκορομαχίες, μέχρι ποὺ ἀναγκάστηκαν νὰ τὸν διώξουν ἀπὸ τὴν «ἀρένα», ἐπειδὴ κέρδιζαν ὅλα τὰ κοκόρια ποὺ «ὑποστήριζε».
    Ἦταν ἀκούραστος στὴ δουλειὰ. Μὲ τὸν πατέρα του, ποὺ ἤξερε πολὺ καλὰ τοὺς ψαρότοπους τοῦ νησιοῦ, ἀλλὰ δὲ δίσταζε νὰ πάει καὶ στὰ κοντινὰ νησιὰ, ἔριχναν ἀτέλειωτες ὀργιὲς δίχτυα καὶ μετὰ τὸ ξεψάρισμα καὶ τὸ πούλημα τῶν ψαριῶν, καθὸταν, μοναχὸς του μέσα στὸ λιοπύρι, ὅλη μέρα, νὰ καθαρίσει τὰ δίχτυα ἀπὸ τὴν τροκάδα*, πατώντας μὲ τὴν παντόφλα καὶ θρυματίζοντας μιὰ-μιὰ τὶς μαλακὲς πέτρες τοῦ βυθοῦ.
    Μόλις ἔφτανε μὲ τὸ καΐκι του στὸ λιμάνι γέμιζε ὁ μόλος ζωὴ ἀπὸ τὶς φωνὲς του, εἰδικὰ ὅταν εἶχε πιάσει ψάρια. Συνήθως, χάρη στὴν μαστοριὰ καὶ τὴν τόλμη τοῦ γέρου, ποὺ δὲν τὸν ἔνοιαζε πόση τροκάδα θὰ πιάσουν τὰ δίχτυα (καθάριζε ὁ Πάπιας) ἔπιαναν τὰ πιὸ πολλὰ ψάρια. Τὸτε ἔδινε πραγματικὴ παράσταση, διαλαλώντας τὴν ψαριὰ του. Εἶχε μάλιστα τὴ δικὴ του, προσωπικὴ ὁρολογία. Στὴν κορυφὴ τῆς πυραμίδας του ἧταν οἱ ἀστακοὶ ἤ «ζωύφια» ὅπως τοὺς ἔλεγε ὁ ἴδιος. «Ἔχω ζωύφια τρεμουλιαστὰ» φώναζε γιὰ νὰ δείξει πὼς εἶναι ζωντανοὶ. Ὅταν κάποιος τοῦ ‘λεγε πὼς ἄλλος ψαρὰς πουλοῦσε πιὸ φτηνὰ τοὺς ἀστακοὺς ἀπαντοῦσε: «Αὐτουνοῦ εἶναι μικυμάοι» δηλαδὴ εἶναι μικροὶ καὶ δὲν ἔχουνε πολὺ φαΐ, γι’αὐτὸ εἶναι πιὸ φτηνοὶ. Μετὰ ἦταν τὰ μπαρμοὺνια ἤ «κόκκινα» ὅπως τὰ ‘λεγε καὶ μετὰ ἦταν τὰ ἀφρόψαρα γόπες, σαφρίδια, κολιοὶ, κοκκάλια κλπ. Αὐτὰ ὄλα τὰ ‘λεγε «συμπαγές», ἴσως ἔπειδὴ τὰ πιανε σὲ μεγάλες ποσότητες. Ἔτσι ὅ,τι ἔχανε ἀπὸ τὴν τιμὴ τὸ κέρδιζε ἀπὸ τὴν ποσότητα. Ἐκεῖ ποὺ ἦταν ἄπιαστος ἦταν στὴν μπαλάντζα• πραγματικὸς ταχυδακτυλουργός. Μὲ μοναδικὴ μαεστρία ἰσορροποῦσε τὴ βέργα, ἔριχνε κι ἕνα ψάρι γιὰ ρεγάλο*, κι ὅποιος πήγαινε νὰ τὰ ζυγίσει ἀλλοῦ, ἔβρισκε τὸ κιλὸ τρία τέταρτα. Κι ἄν τοῦ παραπονιόταν δὲν ἔβρισκε ἄκρη. Ἔλεγε τὶς πιὸ ἀπίθανες δικαιολογίες ἤ ἄρχιζε τὶς σαχλαμάρες, ὅπου εἶχε τὸ θάρρος μὲ κλασσικὴ ἐπωδὸ τὸ: «Μὴ μιλεῖς ρὲ πουστημαλάκα». Τὸ τελευταῖο τὸ ‘λεγε ὅλο μαζὶ, ἀποδίδοντας, χωρὶς νὰ τὸ ξέρει, τὴ μεταβολὴ τῆς ἔννοιας τοῦ δεύτερου συνθετικοῦ ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα μέχρι σήμερα.
    Στὰ ταξίδια ποὺ ἔκαναν στὰ κοντινά νησιὰ πήγαιναν πάντα «μὲ τὸ μάτι»· τὴν ἠμέρα ἀναγνωρίζοντας τὶς στεριὲς καὶ τὴ νύχτα μὲ τὰ φανάρια. Οὔτε πυξίδα, οὔτε χάρτη. Σ’ ἔνα τέτοιο ταξίδι πέσανε σὲ ὁμίχλη. Στὴν προσπάθειὰ τους νὰ κρατηθοῦν μακριὰ ἀπὸ τὴ στεριὰ γιὰ νὰ μὴν τρακάρουν βρέθηκαν, μόλις ἀραίωσε ἡ ὁμίχλη, μεσοπέλαγα, χωρὶς νὰ ξέρουν πρὸς τὰ ποῦ νὰ πᾶνε. Γιὰ καλὴ τους τύχη εἶδαν, σχετικὰ κοντὰ τους, ἕνα βαπόρι καὶ τοῦ μίλησαν στὸ ραδιοτηλέφωνο. Τοὺς ἀπάντησαν ἀπὸ τὸ βαπόρι δίνοντάς τους τὸ στίγμα ποὺ βρίσκονταν: «Γεωγραφικὸ πλάτος τόσο, γεωγραφικὸ μῆκος τόσο, πορεία πρὸς Κύθνο τόσες μοῖρες»
    «Τί μῆκος καὶ πλάτος, ρὲ μαλακία, οἰκόπεδο θ’ ἀγοράσω; Δεῖξε μου πὼς θὰ πάω στὸ Μέριχα!»
    Κι οἱ ἄλλοι ποὺ κατάλαβαν, ἄλλαξαν γιὰ λίγο τὴν πορεία τους, τραβώντας πρὸς τὸ λιμάνι τοῦ νησιοῦ καὶ τοὺς εἶπαν: «Κατὰ ‘κεῖ τραβῆξτε». Βέβαια κι ὁ Πάπιας δὲ στάθηκε ἀχάριστος. Τοὺς εἶπε νὰ περιμένουν καὶ πλησιάζοντας τοὺς ἔδωσε ἕνα τελάρο ψάρια. Αὐτοὶ μὲ τὴ σειρὰ τους τοῦ τὸ ἐπέστρεψαν γεμᾶτο κουτιὰ μὲ μπογιὲς.

    Γλωσσάρι
    Πάω μὲ τὰ καράβια: ναυτολογοῦμαι σὲ πλοῖο, κν. μπαρκάρω. Ἔτσι τὸ γράφει ὁ Καββαδίας στὸ ποίημὰ του «Οἱ 7 νάνοι στὸ s/s Cyrenia» καὶ ὄχι «στὰ καράβια» ποὺ λέει τὸ ὁμώνυμο τραγοῦδι τοῦ Θ. Μικρούτσικου.
    Ρεγάλο: Δῶρο
    Τροκάδα: Εὔθριπτο πέτρωμα τοῦ βυθοῦ ποὺ μπερδεύεται στὰ δίχτυα.

    (ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

  180. Παναγιώτης Κ. said

    Το ιστολόγιο άπαξ και πιάσει ένα θέμα σχεδόν το εξαντλεί .
    Από τον παρακάτω διάλογο προκύπτει και μια άλλη ιδιότητα της πάπιας μόνο που εγώ δεν μπορώ να την επιβεβαιώσω.
    -Παναγιώτη,(στην αφεντιά μου το αίτημα) να μου φέρεις μια πάπια όταν θα έρθεις την επόμενη φορά στο χωριό.
    -Πάπια;Τι να την κάνεις!
    -Θα την βάλω μαζί με τις κότες για να μη τις πλησιάζει το γεράκι όταν βόσκουν.

  181. Γς said

    177:

    Το συνήθιζα κι εγώ.

    -Χεβ γιου εβερ μπιν ιν Γκρίς?
    -Ναι, το 1965,
    -Μπα. Και πως δεν σε είδα;

  182. BLOG_OTI_NANAI said

    175: Ναι, άσχετο είναι.

  183. faltsos said

  184. Ανδρέας said

    Οπότε το ποιώ την νήσσαν είναι ελληνικούρα και το κάνω την πάπια έχει βάση από τον τίτλο Παπίος που ήταν ο σωματοφύλακας του Πάπα.

    Στις δύο δίκες ο Μάλιος επέμενε ότι ήταν αθώος περιγράφοντας τα προηγούμενα ανδραγαθήματα κάνοντας την την πάπια ως προς το ότι μπήκαν στο Καπιτώλιο οι Γαλάτες.

    Το κάνει την πάπια εννοεί τον Παπία που δεν είδε και κάνοντας τον ανήξερο ποιεί την πάπια

    Δε μένει παρά να βρείτε που καταγράφηκε κάτι σχετικό με τον Παπία που έγινε κάτι και έκανε ότι δεν είδε κι έμεινε η φράση κάνει την πάπια τον ανήξερο.

  185. Ανδρέας said

    άντε βρε μπλογκ κουνήσου βρες το κι έχουμε και δουλειές, όλα στο πιάτο τα έχεις τώρα 🙂

  186. Πέπε said

    Άλλοι τρυγόνια θέλουνε και άλλοι μεληδόνια
    και η Μαρίκα για κολατσιό δυο σκάφες μακαρόνια.

  187. BLOG_OTI_NANAI said

    Έψαχνα σχετικά με την αξία του Νατσούλη, ο οποίος όμως, αν και αναφέρεται και ως λαογράφος, εντούτοις είναι εντελώς ασήμαντος βιβλιογραφικά. Μπορεί τα βιβλία του να κάνουν θραύση στο διαδίκτυο, αλλά προφανώς θεωρήθηκαν άνευ αξίας από ανθρώπους που μπορούσαν να κρίνουν.

    Ψάχνοντας όμως, έπεσα σε ένα άρθρο κάποιου… γνωστού μας που αναφέρεται στον Νατσούλη το 1995!

  188. BLOG_OTI_NANAI said

    184, 185: Τώρα το είδα, θα το ψάξω.

  189. sarant said

    187 Ωχ, το βρήκες!

    184 Ελπίζω να κάνεις πλάκα 🙂

  190. MA said

    Καλησπέρα,
    είναι και ο γλωσσοδέτης: μια πάπια, μα ποια πάπια; μια πάπια με παπιά

  191. Ανδρέας said

    look about one with a sharp, searching glance, “πάντοσε παπταίνων, ὥς τ᾽ αἰετός”
    παπταίνω , aor. ἐπάπτηνα (in Hom. always without augm.): Ep. Verb,

    Word frequency information for παπταίνω
    111862 17 1.52 17 1.52 Homer, Iliad
    87185 9 1.032 9 1.032 Homer, Odyssey

  192. Ανδρέας said

    189 🙂 φίουυυ σφυράει αμέριμνα ποιώντας τον Παπίαν lol

  193. Θύτης said

    Το βιβλίο του Ιωάννη Τζετζή που μας έβαλε σε μπελάδες

    184 ποιούσιν λέει, πώς έκανε ο Μάλιος την/τον πάπία;

  194. Ανδρέας said

    βγάλαμε μπόλικα πάντως παράπονο μην έχουμε

  195. καλησπέρες said

    Εκτός από το «μια πάπια μα ποια πάπια» έχουμε και το «ο παπάς ο παχύς»..κλπ

  196. Θύτης said

    Οι χήνες έγιναν παπίες αλλά σήμερα κάποιοι κάνουν την πάπια για τις χήνες!

  197. Ανδρέας said

    193 όχι, λέει ότι αφού στείλανε τον Μάρκο Μάλιο σε δίκες κάναν τις χήνες φύλακες ονομάζοντας τες Παπίες από το όνομα των πτηνών (κουταμάρες του Τζέτζη),

    Ὃθεν αὐτόν κεκλήκασι κλῆσιν Καπιτωλίνον.
    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας
    ἐν Παλατίοις φύλακας ἐκ φυλακῆς τῆς τότε,
    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

  198. Θύτης said

    196 Ωχ έβαλα και μια εικόνα με http σύνταξη αλλά δεν βγήκε… Βασικά ένα χιλιάρικο έβαλα. Πώς πρέπει να το κάνω;

  199. Ανδρέας said

    Πάντως είναι χιουμοριστικό κείμενο, σατιρίζει τους Ρωμαίους της Ρώμης συγκεκριμένα.

  200. nikiplos said

    Καλησπέρα… να προσθέσω στις εκφράσεις «κάνω την πάπια» και «παριστάνω το παγώνι» επίσης την έκφραση: «μην μου παριστάνεις την αθώα περιστερά!».

    Που σημαίνει ότι τα οικόσιτα πτηνά εξέφραζαν στη λαϊκή συνείδηση μιαν αθωώτητα, μιαν ας πούμε καταχρηστικά γαλήνη όπως εκείνη του αθώου, του άσχετου με το εκάστοτε ύποπτο συμβάν… Και στις τρεις ανωτέρω εκφράσεις ενυπάρχει η σιωπή του ύποπτου, η αταραξία του.

    Η κότα εκπίπτει των ανωτέρω συνειρμών για πολλούς λόγους, δύο μου έρχονται αμέσως στο μυαλό:
    1. Δεν είναι ήσυχη και κάθεται ήσυχη μόνο στιγμιαία για τη σεξουαλική πράξη στον κόκκορα…
    2. Όσοι έχουν περιεργαστεί κοτέτσι ή είχαν στον οικιστικό τους περίγυρο κότες, ξέρουν πολύ καλά πως οι κότες μόνο αθώες δεν είναι. Είναι αδηφάγες και μπορούν να κατασπαράξουν οτιδήποτε πέσει στη λεία τους…

    Την έκφραση «κάνω τον Κινέζο» την πρωτοσυνάντησα κάπως … διεθνοποιημένη, όταν πρωτοπερνώντας με inter-rail την πάλαι ποτέ Ανατολική Γερμανία για να πάω στο Βερολίνο, ένας ανατολικο-Γερμανός συνεπιβάτης με συμβούλεψε να «παραστήσω τον Έλληνα» ώστε να μην πληρώσω την ημερήσια βίζα που χρέωναν τότε οι Ανατολικογερμανοί τον κάθε διερχόμενο με τραίνο… (χωρίς να γνωρίζει ότι ήμουν πράγματι Έλληνας… 🙂 )
    Υποψιάζομαι ότι υποννοούσε «μίλα του ελληνικά» ώστε να καταλάβει ότι είναι αδύνατον να συννενοηθείτε, άρα και να σε βάλει να πληρώσεις… Για την ιστορία το τέχνασμα αυτό έπιασε όταν έμπαινα και πήγαινα στο Μπερλάν, όταν όμως γύριζα από το Μπερλάν μου έδειξαν να καταλάβω ότι τέτοια δεν περνάνε… πλήρωσα κανονικά…

  201. Alexis said

    Το «κάνει τον Γερμανό» το έλεγε κι ο πατέρας μου, πρέπει να ήταν ευρύτερα διαδεδομένο.
    Να ‘σαι καλά Νίκο που μου το θύμισες!

    Μια και αναφέρθηκαν νωρίτερα ανέκδοτα με Κρητικούς, χωριά κλπ.:

    Ο Μανωλιός έρχεται στην Αθήνα από την Κρήτη και τον πρώτο καιρό, μέχρι να βρει σπίτι, μένει στον ξάδερφό του.
    -Τώρα που ‘ρθες στην Αθήνα πρέπει να συνηθίσεις να μιλάς χωρίς το «τσ» για θα σε κοροϊδεύουνε! του λέει ο ξάδερφος, που έχει χρόνια στην Αθήνα και έχει αποβάλει τη βαριά κρητική προφορά.
    Την άλλη μέρα ο Μανωλιός πάει να εφαρμόσει αυτά που του είπε ο ξάδερφος. Πάει στο περίπτερο και λέει:
    -Παρακαλώ πολύ θέλω μία σασάρα!
    -Τσατσάρα θέλετε να πείτε, τον διορθώνει ο περιπτεράς.
    -Πατριωτάκι μωρέ κι εσύ; Κι από ποιο χωριό;

  202. Γιάννης Ιατρού said

    184: Ανδρέα, πές μας τι παίρνεις και τα διατυπώνεις με τέτοια διαύγεια!
    Πάντως πρόσεχε τα ληγμένα 🙂 🙂

    179: Δημήτρη,
    ..Τί μῆκος καὶ πλάτος, ρὲ μαλακία, οἰκόπεδο θ’ ἀγοράσω; Δεῖξε μου πὼς θὰ πάω στὸ Μέριχα!..
    στο σωστό δρόμο είσαι 🙂

    Ευτυχώς που οι άλλοι στο πλοίο δεν έκαναν την πάπια!

  203. Γιάννης Ιατρού said

    198: Θύτης
    Φέρε το χιλιάρικο εδώ, θα το επενδύσουμε εμείς (ξέρουμε κάτι ξεφτέρια σχολιαστές….. στις επενδύσεις) 🙂 🙂

  204. Θύτης said

    196 Την βάζω με λινκ. Και είναι το λάιτ το χιλιάρικο όχι το παλιό με τον Δία.

    Και χῆνας δέ «τιμήσαντες», ποιοῦσι τοὺς παπίας

  205. Ανδρέας said

    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας

    αυτή η φράση θα γίνει πολιτικό σλόγκαν 🙂

    όσοι είναι εκτός πολιτικής εξουσίας θα την χρησιμοποιούν για αυτούς που ήταν ή είναι εντός.

  206. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Έχω ευχάριστα νέα!
    http://news247.gr/eidiseis/koinonia/h-xryshida-dhmoylidoy-exei-sundromo-ntipoyitren-kai-den-mporei-na-grapsei.4068426.html

  207. sarant said

    200 Λοιπόν, είμαι ασυγχώρητος!

    Μου θύμισες ότι η έκφραση «κάνει τον Ελληνα» (= τον Γερμανό, τον Κινέζο, το κορόιδο, την πάπια) υπάρχει και στα πολωνικά!

  208. Νίκος Α. Πολίτης said

    Νίκο καλησπέρα! Μιά και το τραγουδάκι που ξεκινάει με τα λόγια «Πάψε να μου κάνεις πια την πάπια», ο τίτλος του οποίου είναι «Στρίβε λόγια», στάθηκε λόγος για να αναπαράγει το σήλαμπς το σημερινό σου σχόλιο, ωραίο θα ήταν να ασχοληθείς και με αυτή την έκφραση. Και υπόσχομαι να ψάξω (με τη βοήθεια κατάλληλων φίλων, βέβαια) μήπως βρώ άκρη για το ποιός μπορεί να είναι ο δημιουργός του άσματος. Θα μπορούσε να παίζει και Μπέζος, αν και νομίζω ότι μάλλον κάποιος Ελληνοαμερικάνος «θαυμαστής του» ασχολήθηκε με το κομμάτι, που τελικά «συνέθεσε» ο Τέντης (Τέτος Δημητριάδης) και «στιχούργησε» κάποιο «Νοταράκι», πάντα στη Βίκτορ Αμερικής.

  209. sarant said

    Ο φίλος μας ο Τζι με παρακαλεί να δημοσιεύσω εδώ αυτη τη φωτογραφία, «μήπως η συλλογική σοφία του ιστολογίου μου λύσει την απορία τι χρησιμότητα έχει αυτή η μεταλλική κατασκευή. Βρίσκεται στο Σύνταγμα και υπάρχει άλλη μια ίδια από την άλλη πλευρά, συμμετρικά με τα σκαλάκια που κατεβαίνουμε για την πλατεία»

    Εγώ λέω ότι είναι για να παρκαρουν ποδήλατα. Εσείς τι λέτε;

  210. Ανδρέας said

    202α) μα γιαυτό λέω δεν μπορεί να τα γράφουν αρχαίοι αυτά κάποιο λάκκο έχει η φάβα, και μάλωνε μαζί μου ο μπλογκ τις προάλλες με τον Πτωχοπρόδομο.

  211. cronopiusa said

  212. Γιάννης Ιατρού said

    Μιά παρατήρηση για την έκφραση «κάνει το παγώνι» κλπ.

    Εγώ την ξέρω περισσότερο να χρησιμοποιείται για να δείξει ότι κάποιος/α προσπαθεί να εντυπωσιάσει με την εμφάνισή του ή/και την συμπεριφορά του (το παγώνι φουσκώνει με τα φτερά του και προσπαθεί να εντυπωσιάσει κλπ. …). Επομένως όχι με την έννοια του «κάνει την πάπια» / υπεκφεύγει κλπ.

    Ενισχυτικά η έκφραση συνοδεύεται και με άλλα (ακατανόμαστα.. 🙂 ) πρόσθετα, κυρίως πριν.

  213. Corto said

    Κάνοντας κατάχρηση της φιλοξενίας του ιστολογίου, να παρατηρήσω και το εξής:
    Η έκφραση «κάνω την πάπια» απαντά σε τρία τουλάχιστον γνωστά ρεμπέτικα, στα δύο που προαναφέρθηκαν («Στρίβε λόγια» και «ο Σερέτης») και στο Για να ξέρης του 1936 με την Ρόζα Εσκενάζυ.

    Στο πρώτο (Στρίβε λόγια) στιχουργός είναι ο σπουδαίος ηθοποιός της οπερέτας και θεατρικός συγγραφέας Ζάχος Θάνος.
    Το δεύτερο (ο Σερέτης) έχει στίχους του Γιακουμή Μοντανάρη, ο οποίος ήταν τραπεζικός υπάλληλος -εκτός από εξαιρετικός μουσικός.
    Οι στίχοι του τρίτου (Για να ξέρης) ανήκουν στον Γιώργο Καμβύση, τενόρο, ηθοποιό, μουσικοσυνθέτη και θεατρικό συγγραφέα.

    Δηλαδή και στις τρεις περιπτώσεις οι στιχουργοί ήταν μορφωμένοι. Αν και αυτή η διαπίστωση σε καμιά περίπτωση δεν συνιστά απόδειξη, πάντως γεννά την υποψία ότι η έκφραση «κάνω την πάπια» μπορεί να είναι ψευδολαϊκή, διαδεδομένη κυρίως από την επιθεώρηση, τα τραγούδια και ενδεχομένως τα χρονογραφήματα.
    (Λέξεις και εκφράσεις τέτοιου ύφους μπορούμε να εντοπίσουμε αρκετές π.χ. κασόμπρα, κόβω ρόδα μυρωμένα, ζουρλοπαντιέρα κ.ο.κ. Η λέξη τρελοκαμπέρω επίσης ανήκει σε αυτήν την κατηγορία).

    Υ.Γ. Ο Πέτρος Πικρός οπωσδήποτε συγχρωτίστηκε με τα λαϊκά στρώματα και τον υπόκοσμο του μεσοπολέμου, αλλά και αυτός εν τέλει ήταν ένας λόγιος συγγραφέας.

  214. Θύτης said

    209 Για ποδήλατα είναι, νομίζω έχουν και στην Βόρεια Ευρώπη τέτοια σπιράλ, αλλά σε κανένα εμέρτζενσι, στο πρe-ματς τάιμ, μπορεί να γίνει και οπλοβαστός για λοστάρια. 🙂

  215. Corto said

    208 (Νίκος Α. Πολίτης):

    Δεν υπάρχει αμφιβολία για τον στιχουργό, Νοταράκης ήταν το ψευδώνυμο του Ζάχου Θάνου.
    Ο τραγουδιστής είναι ο άγνωστος της υπόθεσης.

  216. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ο ΠΑΠΙΑΣ, Ο ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ
    (Συνέχεια ἀπὸ τὸ 179)

    Τὸν θυμᾶμαι νὰ περπατᾶ μποτζάροντας* στὸ μόλο, μ’ αὐτὴ τὴν περπατησιὰ ποὺ ἦταν ἡ αἰτία γιὰ τὸ παρατσούκλι του καὶ να τρίβει τὰ χέρια του, μισοβγάζοντας καὶ δαγκώνοντας τὴ γλώσσα στὴν ἄκρη τῶν χειλιῶν, μὲ μιὰ ἔκφραση ὑπέρτατης εὐδαιμονίας, σὰ νά ‘βλεπε μπροστὰ του στρατιὲς ἀπὸ «ζωύφια» καὶ «κόκκινα» καὶ ξαφνικὰ νὰ βγάζει τὴ δικὴ του πολεμικὴ κραυγὴ: «Μὴ μιλεῖς ρὲ, μὴ μιλεῖς», χωρὶς νὰ ‘χει κάποιον δίπλα του. Ἄλλη φορὰ πάλι τὸν εἶχα δεῖ ἀπὸ τὸ μπαλκόνι τοῦ σπιτιοῦ μου νὰ καθαρίζει τὰ δίχτυα στὸ μῶλο καὶ νὰ τραγουδᾶ σ’ ἕναν αὐτοσχέδιο σκοπὸ : «Μανώλα μου μαλάκα μου, Μανώλα μου βρὲ πούστη». Ὅταν ὅμως εἶχε ἀκροατήριο τὸ ἀπολάμβανε. Τοῦ ἄρεσε νὰ λέει τὶς ἱστορίες του κι ἐγὼ δὲν τοῦ χαλοῦσα τὸ χατῆρι. Τὸν ἔβαζα καὶ τὶς ἔλεγε καὶ τὶς χαιρόμουν, ὅσο κι αὐτοὶ ποὺ τὶς ἄκουγαν γιὰ πρώτη φορὰ.
    Ἡ γυναίκα του, μαζὶ μὲ τὰ παιδιά, ζοῦσε στὴν Ἀθήνα, εἶχε μάλιστα ἀνοίξει ψαράδικο καὶ πούλαγε τὰ ψάρια ποὺ ἔστελνε ὀ Μανώλας ἀπὸ τὸ νησὶ. Ἔτσι κι ἐκεῖνος ἐρχόταν ταχτικὰ. Σἐ κάποια ἀπὸ τὶς ἐπισκέψεις αὐτές ἔτυχε νὰ γνωρίσει τὸ Νῖκο Κούρκουλο στὸ μαγαζὶ ἑνὸς ξαδέλφου του. Ὁ ξάδελφος, κλείνοντας τὸ μάτι στὸν Κούρκουλο, ρώτησε: «Ρὲ Μανώλα, ξέρεις ποιὸς εἶναι αὐτὸς;» κι ὁ Μανώλας γυρίζοντας στὸν Κούρκουλο: «Ρὲ Βαρτάνη,(τοὺς ἄντρες τοὺς ἀποκαλοῦσε Βαρτάνη καὶ τὶς γυναῖκες Βουγιουκλάκη) ἐσὺ δὲν εἶσαι ποὺ σὲ τραβοῦσε τὸ μουλάρι στὴν τηλεόραση;» ἀπὸ τὴ σκηνὴ τῆς ταινίας «τὸ χῶμα βάφτηκε κόκκινο» ποὺ εἶχε δεῖ στὴν τηλεόραση. Ὁ Κούρκουλος ἔβαλε τὰ γέλια κι ἀπὸ τὸτε, ὅποτε ἐρχόταν μὲ τὸ σκάφος του στὸ νησὶ, ὁ πρῶτος ποὺ ἔβλεπε ἧταν ὁ Μανώλας. Αὐτὴ ἡ γνωριμία βέβαια ἦταν ἡ ἀφορμὴ γιὰ ἄλλο ἕνα περιστατικὸ ποὺ ἦταν τὸ μεγάλο σουξὲ τοῦ Μανώλα. Τὸ ‘χω ἀκούσει κάμποσες φορὲς καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ τὸ ἀφηγηθῶ μὲ τὰ δικὰ του λόγια:
    «Εἶχα πιάσει, ποὺ λὲς, καμιὰ πενηνταριὰ κιλὰ ζωύφια, ἤτανε χειμώνας, δὲν πουλιούντανε ἐδῶ, μάζεψα καὶ καμιὰ τριανταριὰ κιλὰ ἀπὸ τσ’ ἄλλους ψαράδες, τά ‘βαλα σὲ βρεμένα τσουβάλια γιὰ νὰ μείνουνε ζωντανὰ καὶ τὰ φόρτωσα στὸ βαπόρι. Τὰ πῆα* στὴ ψαραγορὰ, μὰ εἶχε μαλάτσα*. Δὲν πούλησα ἕνα. Τὰ πῆα στὸ μαγαζὶ ψιλοπράματα. Πλάκωσα τὰ τηλέφωνα. Πῆρα τὸν ξάδερφο, μοῦ παράγγειλε πεντέξι κιλὰ καὶ μοῦ ‘πε νὰ πάω στὸ Κούρκουλο, ποὺ ἤθελε καμιὰ εἰκοσαριὰ κιλὰ. Μοῦ ‘δωσε καὶ τὴ διεύθυση, στὴ Κυψέλη. Βάζω τὰ ζωύφια στὸ τσουβάλι καὶ κατεβαίνω στὸ δρόμο γιὰ ταξὶ. Μόλις μὲ βλέπανε ὅμως μὲ τὸ βρεμένο τσουβάλι δὲ σταματούσανε. Ἀφήνω, ποὺ λὲς, τὸ τσουβάλι στὴν ἄκρη, σταματῶ ἔνα ταξὶ «Πόσο θὰ γράψει τὸ ρολόι μέχρι τὴ Κυψέλη» τὸν ἀρωτῶ, «μέχρι δυὸ κατοστάρικα» μοῦ λέει. «Θὰ σοῦ δώσω ἕνα χιλιάρικο ἀλλὰ θὰ πάρουμε κι αὐτὸ μαζὶ» καὶ τοῦ δείχνω τὸ τσουβάλι. Φτάσαμε στὴ Κυψέλη καὶ τὶ νὰ δῶ, κόσμος, φῶτα, τζαμαρίες, μαρμάρινα σκαλοπάτια κι ἐγώ πάω νὰ μπῶ μὲ τὸ βρεμένο τσουβάλι. Μὲ σταματᾶ ἕνας «ποῦ πᾶτε κύριε, ἐδῶ εἶναι θέατρο» μοῦ λέει. «Ἐμένα ἐδῶ μοῦ ‘πε ὁ Κούρκουλος, νὰ ἡ διεύθυση» καὶ τοῦ δείχνω τὸ χαρτὶ. «Καλὰ, περάστε τὸτε ἀπὸ κεῖ, στὸ καμαρὶ*».
    Κατέβηκα κάτι σκαλοπάτια, ψυχὴ. Παραπέρα εἶδα φῶτα, κάτι μοῦ φάνηκε πὼς ἄκουσα, τράβηξα κατὰ ‘κεῖ. Ἤτανε κάμποσοι μαζεμένοι, ἤτανε κι ὁ Κούρκουλος ἐκεῖ. Πῆα κι ἐγὼ νὰ τοῦ δώσω τὰ ζωύφια. Στὴ στιγμὴ ἀκούω ἕνα φρρ κι ἀρχίζει νἀ τραβιέται μιὰ πανάρα*. Ἀπὸ κάτω κόσμος, ἑκατομμύρια. «Ποῦ πᾶτε κύριε;» μοῦ λέει μιὰ μικρούλα, ὄμορφη μὲ μίνι. «Ἄς τὸ διάολο βυζανιάρικο, τὸν Κούρκουλο θέλω, τοῦ ‘φερα τσ’ ἀστακοὺς ποὺ παράγγειλε». Ἀμολῶ, ποὺ λὲς, τὰ ζωύφια στὴ πίστα* καὶ χορεύανε ζεμπέκικο. Ἀπὸ κάτω οὗλοι βαρούσανε παλαμάκια ἐναντίον μαζί μου*. «Ρὲ αὐτὸς εἶναι θοποιὸς γερὸς» λέανε*. «Δὲν εἶμαι θοποιὸς ρὲ μαλάκες, ψαρὰς εἶμαι» τῶνε λέω «ζωντανοὺς ἀστακοὺς πουλῶ. Ὅσοι θέτε θὰ φέρω κι ἄλλους μόλις μπιτίσει* τὸ θέατρο». Πῆρα τηλέφωνο τὴ γυναίκα μου, ἔφερε καὶ τσ’ ἄλλους ἀπὸ τὸ μαγαζὶ καὶ ξεπουλήσαμε. Ἄλλους τὸσους νὰ ‘χαμε θὰ τσὲ πουλούσαμε».

    Γλωσσάρι
    Ἐναντίον μαζὶ μου: Δικὴ του ἔκφραση, προφανῶς ἐννοεῖ γι’ αὐτὸν
    Καμαρὶ: Ἡ γέφυρα τοῦ καϊκιοῦ, ἔτσι κατάλαβε τὸ καμαρίνι ὁ Μανώλας.
    Λέανε: Λέγανε.
    Μαλάτσα: Ὅταν ψαραγορὰ εἶναι γεμάτη ἀλιεύματα. Αὐτὰ ποὺ ἔρχονται δὲν πουλιοῦνται ἤ πουλιοῦνται σὲ πολὺ χαμηλὴ τιμὴ.
    Μπιτίσει: Τελειώσει
    Μποτζάρω: Κινοῦμαι δεξιὰ-ἀριστερὰ ὅπως τὸ σκάφος ποὺ δέχεται κυματισμὸ ἀπὸ τὸ πλάι. (οὐσ. τὸ μπότζι ἤ μπόζι: διατοιχισμὸς)
    Πανάρα: Ἡ αὐλαία
    Πῆα: Πῆγα
    Πίστα: Ἔτσι ἀντιλαμβάνεται τὴ σκηνὴ τοῦ θεάτρου ὀ Μανώλας• μέχρι τὸτε ἤξερε τὶς πίστες τῶν σκυλάδικων ποὺ τὸν πήγαινε ὁ ξάδελφος.

  217. BLOG_OTI_NANAI said

    Η ιστορία του Μάρκου Μάλλιου είναι αυτή ακριβώς που αναφέρεται και εδώ: http://tinyurl.com/z6hfm2j
    Διάβασα και την εξιστόρηση του Πλούταρχου (Βίοι παράλληλοι, Κάμιλλος 27) και του Διόδωρου Σικελιώτη (14,116). Ο Τζέτζης επάνω στην εξιστόρηση αυτή κάνει έναν αναχρονισμό και αναφέρει το αξίωμα του παπία, αλλά και πάλι το νόημα του Τζέτζη είναι αυτό που λέει ο Νίκος, ένα λογοπαίγνιο δηλ. ότι τίμησαν τις χήνες που ουσιαστικά τους έσωσαν.

    Δεν νομίζω όμως ότι μπορούν να συνδεθούν οι ιστορίες αυτές με το «κάνω την πάπια», αλλά και δεν μπορώ να βρω κάποιον που να τα συνδέει.

    ΥΓ
    Μια αναφορά από Νέα Εστία του 1938 δείχνει ποιαηταν εξαρχής η σημασία της φράσης, «κάνει τον ανήξερο»:

  218. Γιάννης Ιατρού said

    209: Κι εγώ επιβεβαιώνω ότι είναι για ποδήλατα, τα είχαμε στη Γερμανία.

  219. sarant said

    208 Καλησπέρα Νίκο. Θα κοιτάξω να δω το σχόλιο. Έχει λεξιλογικό ενδιαφέρον αυτό το τραγούδι.

    213 Δεν είμαι σίγουρος πως ειναι «ψευτολαϊκές» οι εκφράσεις που λες. Το «κόβω ρόδα μυρωμένα» σίγουρα όχι, όπως και η πάπια πιστεύω. Η κασόμπρα, πάλι, αμφιβάλλω αν έχει βρεθεί αλλού εκτός από εκείνο το ρεμπέτικο -ή κάνω λάθος;

  220. sarant said

    216 Tη μαλάτσα τη λένε στην Αίγινα όταν σε μια πλαζ έχει πολύ κόσμο 🙂

  221. Πέπε said

    @197:

    > > 193 όχι, λέει ότι αφού στείλανε τον Μάρκο Μάλιο σε δίκες κάναν τις χήνες φύλακες ονομάζοντας τες Παπίες από το όνομα των πτηνών (κουταμάρες του Τζέτζη),

    Ὃθεν αὐτόν κεκλήκασι κλῆσιν Καπιτωλίνον.
    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας
    ἐν Παλατίοις φύλακας ἐκ φυλακῆς τῆς τότε,
    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

    Δε βλέπω πώς βγαίνει τέτοιο νόημα. Αφού έγινε όλο το θέμα με τον τόνο του «τους» (ποιούσι τους παπίας), kαι διαλευκάνθηκε, ξέρουμε πια ότι τις χήνες δεν τις κάναν τίποτε:

    Και χῆνας δέ τιμήσαντες – και, αφού τίμησαν τις χήνες,
    ποιοῦσι τοὺς παπίας ἐν Παλατίοις φύλακας – κάνουν (=βάζουν, διορίζουν, ονομάζουν…) τους Παπίες φύλακες στα παλάτια.

    Δεν ξέρω αν σε σχέση με την ιστορία αυτό το νόημα στέκει αλλά, γλωσσικά, αυτό βλέπω εγώ να λέει το κείμενο.

  222. Ανδρέας said

    221 Πέπε όπως το βλέπω παρετυμολογεί ο Τζέτζης θέλοντας να εξηγήσει τον τίτλο Παπίας, εξού και ο σχολιασμός μου (κουταμάρες του Τζέτζη).

    Αν πας στο αρχικό σχόλιο #176 θα δεις το:

    παπταίνω (ρ.) [αβεβ. ετυμ.], μελλ. παπτανῶ, αόρ. α’ επάπτηνα || περιεργάζομαι, παρατηρώ εναγωνίως || προσεκτικά αναζητώ κάποιον

    όπως και στο σχόλιο #101:

    look about one with a sharp, searching glance, “πάντοσε παπταίνων, ὥς τ᾽ αἰετός”
    παπταίνω , aor. ἐπάπτηνα (in Hom. always without augm.): Ep. Verb,

    Word frequency information for παπταίνω
    111862 17 1.52 17 1.52 Homer, Iliad
    87185 9 1.032 9 1.032 Homer, Odyssey

    Ο Τζέτζης παρετυμολογώντας γράφει:

    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

    Αντί να πει ο τίτλος Παπίας βγαίνει από το ρήμα πεπτανώ, δεν το γνωρίζει ή δεν το συνδέει, και πλάθει ολόκληρη ιστορία με τον Μάλιο με πρόθεση σατιρισμού των Ρωμαίων της Ρώμης. Είναι απλό.

  223. Ανδρέας said

    εδώ το τέλος του Μάλιου απ το λινκ του μπλογκ

  224. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    201. Kακάρα ζήτησε (αλλάζουμε το τσου με κου 🙂 )
    -Πώς σε λένε; -Παπαδάτση, το τση με κάπα

    171. Αυτές οι τσιριπόνες μου θυμίζουν,όπως τις βλέπω,το γόνο. Έχω φάει δυο φορές(γόνο,όπως το είπαν) με την επισήμανση ότι είναι παράνομο αλίευμα. Κι αλήθεια! χταποδούλια σαν δαχτυλήθρα.Κρίμα.

  225. Corto said

    219 (Sarant):

    Την λέξη κασόμπρα την έχω εντοπίσει σε δύο ηχογραφήσεις, στο τουμπελέκι του Μπέζου («βρε ποια κασόμπρα του συρμού») και στην πρόζα ο τσακατσούκας του Γ. Καμβύση με τον Πέτρο Κυριακό («Άξι και ξερός και καός σου περίδρομος να σε κόψει κασόμπρα!»).
    Για το τουμπελέκι ο Π. Κουνάδης γράφει σχετικά:
    «Το τρίτο κουπλέ φανερώνει ότι το τραγούδι έχει γραφτεί από άνθρωπο ο οποίος ξέρει να χειρίζεται τη γλώσσα του θεάτρου και της επιθεώρησης, αφού εκφράσεις όπως «έναν κόμητα τοιούτο» ή «κασόμπρα του συρμού» δεν περιλαμβάνονται στο λεξιλόγιο των λαϊκών στιχουργών».
    Έκανα μία υπόθεση, μήπως ήταν τέτοια περίπτωση και η πάπια, αφού δεν φαίνεται να είναι και πολύ παλιά έκφραση (πριν την δεκαετία του ’20). Αλλά μάλλον έκανα λάθος, πρέπει να έχει γνήσια λαϊκή προέλευση.

  226. Ανδρέας said

    Κι ο φουκαράς ο Μάλλιος ήτανε Κρητικάτσι (με κάπα) που αρμηνεύει και το άλλο Κρητικάτσι (με κάπα) ανάρια.

  227. Μαρία said

    221
    Μα οι παπίες ήταν φύλακες στα παλάτια, δεν είχαν άλλη αποστολή πριν που να άλλαξε.
    Εν Παλατίοις φύλακας: επεξηγεί τη λέξη παπίας.

  228. Γς said

    179:

    >τοὺς ἔδωσε ἕνα τελάρο ψάρια.

    Να σε δώσω, τι να σε δώσω;

    Να σε δώσω ένα τελάρο ψάρια;

  229. Γς said

    224:

    >Έχω φάει δυο φορές(γόνο,όπως το είπαν) με την επισήμανση ότι είναι παράνομο αλίευμα

    Ναι είναι παράνομο για τα μικρα, τα ανήλικα. Τα ψάρια καλέ.

    [Κι ο Εισαγγελέας… Ενίοτε]

    Είναι όμως και ο άλλος γόνος.

    Το γονίδιο

  230. Γς said

    220:

    >Tη μαλάτσα τη λένε στην Αίγινα όταν σε μια πλαζ έχει πολύ κόσμο

    Αίγινα

    Ετσι. Για να μην χάνουμε την επαφή μας με την ποίηση…

  231. Γς said

    230:

    Αίγινα

    Ετσι. Για να μην χάνουμε την επαφή μας με την … πίστη

  232. Ανδρέας said

    221
    Μα οι παπίες ήταν φύλακες στα παλάτια, δεν είχαν άλλη αποστολή πριν που να άλλαξε.
    Εν Παλατίοις φύλακας: επεξηγεί τη λέξη παπίας.

    227 Μαρία ο Τζέτζης ήταν μεγάλος χαβαλές και δεν ξέρω πως τους παραμύθιασε όλους με αυτά τα κείμενα.
    Δες ένα μικρό να καταλάβεις.
    Ο Βρέννος με τον Μάλιο έδρασαν τον 4ο π.Χ. αιώνα στην Ρώμη.
    Σε έκανε να πιστέψεις ότι τις χήνες τις λέγανε πάπιες το 340 π.Χ. στη Ρώμη ή ότι υπήρχε ευνούχος Παπίας σωματοφύλακας του Πάπα προ Χριστού, ή ότι μπλα μπλα λολ μιλάμε για τρελό άτομο. Μπερδεψούρας πρώτος.

  233. Γς said

    230:
    >Tη μαλάτσα τη λένε στην Αίγινα όταν σε μια πλαζ έχει πολύ κόσμο

    Από πού να βγαίνει άραγε;

    Και αυτή;
    μαλάτσα (η)= γυναίκα με φαρδιά μύτη

    Κι αυτή; Της Πάτρας:
    Όσοι κατοικούσαν κοντά στη θάλασσα υπέφεραν από την τοπική «μαλάτσα» υγρασία που προέρχεται από τη θάλασσα και από τα έλη. Οι αρρώστιες και οι επιδημίες , έπαιρναν τραγικές διαστάσεις πολλές φορές.
    Να είναι από την Ιταλική μαλατία [αρρώστια];

    Α, είναι κι η Κρητικιά μαλατσία:

    Ο Κρητίκαρος σταματάει ένα ταξί στα Σφακιά. Με το που ξεκινάνε, βγάζει ένα πιστόλι και το κολλάει στο σβέρκο του ταξιτζή.
    «Μπρος», του λέει. «Κάμε στην άκρη, επαέ και… τράβα μια μαλατσία».
    Τρελαίνεται ο ταξιτζής, αλλά τι να κάνει; Υπακούει.
    «Μπρος», του λέει πάλι… αμέσως μετά ο Κρητίκαρος.
    «Τράβα τσι άλλη μία»…
    Μετά δώσ’ του ξανά: «Τσι άλλη μία».
    Και δώσ’ του πάλι: «Τσι άλλη μία»…
    Ο ταξιτζής, όμως, έχει… ρέψει πια και δεν αντέχει: «Δε μπορώ άλλο… Αμα θες σκότωσέ με»,
    του λέει, «αλλά ήμαρτον. Δεν αντέχω πια».
    «Είσαι σίγουρος, μωρέ, πως δεν μπορείς;».
    «Στ’ορκίζομαι», λέει ο ταξιτζής.
    «Ε, τότενες, πάμε πίσω», του λέει o Κρητίκαρος.
    Πάνε, λοιπόν, ξανά πίσω, οπότε ο Κρητίκαρος μπαίνει στο σπίτι, βγαίνει με
    την κόρη του έξω και πριν τη βάλει στο ταξί, της λέει:
    «Εντάξει, Μαρία. Ετούτος εδώ… θα σε πάει στο Λασίθι.»

  234. Γς said

    212:

    Ξέρω που το πας

  235. Γς said

    30:

    >Ο άλλος λέγεται Μίστρας, κι έκανε την αλυσίδα «Ο Μυστράς» (της Σπάρτης), για να μη μπερδεύεται ο κόσμος.

    >Αλλά πώς δεν εμφανίστηκε ακόμα ο Γς;

    Κάνεις κάτι συνειρμούς πότε πότε…

  236. spiral architect said

    Εδώ και χρόνια κάνουν κι αλλιώς την πάπια:

    ΓουΣού κάνε μας ένα duckface! 😀

  237. Tίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Πολύ εύστοχο, για την νήσσα Κύπρο… Την μεγαλόνησσα.

  238. Tίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Α, αυτά δεν τα ήξερες Νικοκύρη της γλωσσολογίας. Κι εγώ, μόλις τα έμαθα, ο ‘ασυγκόμματος’. Κιονελίτης; ο στραβοπόδης. Από το χωριό Κιόνελι. Το νερό τους δεν είχε ασβέστιο, κι έβγαιναν ζαοπόηες. Πιθκιαυλοζάμπης, με λεπτά κανιά…

  239. spatholouro said

    219 (213)- 225

    Όντως, Νίκο, την «κασόμπρα» κι εγώ δεν την έχω συναντήσει εκτός Μπέζου. Έχω νομίζω και παλιά αναφέρει ότι την χρησιμοποιούσε σε μόνιμη βάση ο πατέρας μου (γεννημένος το 1922 στη Σμύρνη), εντελώς λαϊκός άνθρωπος (επαγγελματικά ανάλογος του Μάρκου, αλλά για μια ζωή, όχι για λίγο).

    Για να γυρίσουμε στου Μπέζου την «κασόμπρα» τώρα, έχει ενδιαφέρον να δούμε ότι το τραγούδι «Τουμπελέκι-Τουμπελέκι» αντλεί και μεταποιεί στίχους από ένα μακροσκελές στιχούργημα ενός πορτοφολά της εποχής του μεσοπολέμου μάλλον.

    Ο Σ. Αρνέλλος, παλαιός αστυνομικός συντάκτης, στο βιβλίο του «Ο υπόκοσμος της παλιάς Αθήνας», εκδ. ΕΥΡΩΕΚΔΟΤΙΚΗ 1989, παραθέτει την περίπτωση του Χρήστου Μακρή και του εν λόγω στιχουργήματος. Ο Μακρής, αφηγείται ποιητικά τη ζωή των πορτοφολάδων, στο ποίημά του με τίτλο «Ο βίος και η απελπισία».

    Το ποίημα ξεκινά με τους στίχους:

    «Ο βίος εις τους Γιάννηδες/εις την απελπισία
    πότε στα κρατητήρια/πότε στην ευτυχία»

    και στη συνέχεια, λίγο παρακάτω, συναντάμε:

    «Ποια κυρία, ποια κοκότα/μα ποια νέα του συρμού
    ένα κόμητα τοιούτον/να περάσει για αλεπού»

    Ο Μπέζος λοιπόν έχει κάνει χρήση στο τραγούδι του των παραπάνω στίχων ως εξής:

    «Αχ η ζωή των Γιάννηδων/μες την απελπισία
    Πότε στα κρατητήρια/και πότε σ’ευτυχία»

    και

    «Βρε ποια κυρία, ποια κουρέλω/ βρε ποια κασόμπρα του συρμού
    Έναν κόμητα τοιούτο/να τον περάσει γι’ αλεπού»

    Γλωσσάρι
    Γιάννηδες: οι λωποδύτες
    Αλεπού=κλεφτράκος

  240. Γς said

    236:

  241. Κουνελόγατος said

    212. Δες το 29. 🙂
    Καλημέρα.

  242. Γς said

    29:
    >και το βαρύ πεπόνι, έφαγα χθες ένα και μου άρεσε πολύ

    Εριξες θες να πεις;

  243. Κουνελόγατος said

    Για όλα έχεις απάντηση. Δεν θα απαντήσω είναι προσωπικά δεδόμενα.

  244. Ανδρέας said

    Papias (Byzantine office)
    From Wikipedia, the free encyclopedia

    The papias (Greek: παπίας) was a eunuch official in the Byzantine court, responsible for the security and maintenance of the buildings of the imperial palaces in Constantinople. He commanded an extensive staff and performed in important role in palace ceremonies. In the Palaiologan period, the honorary title of megas papias («grand papias») was created and awarded to senior aristocrats.

    ακόμα και τούτοι εδώ παραμυθιάστηκαν και δήθεν ετυμολογούν το Παπίας από το παππάς δες

    History and role

    The term is etymologically connected to πάππος or παπᾶς («father, priest»). It is first attested in a seal dated to circa 550–650, and next recorded in the chronicle of Theophanes the Confessor for the year 780. There were three papiai, all eunuchs: one for the Great Palace itself (παπίας τοῦ μεγάλου παλατίου, papias tou megalou palatiou), and two others for its adjuncts, the Magnaura and the palace of Daphne (the παπίας τῆς Μαγναῦρας and παπίας τῆς Δάφνης). The latter was created by Emperor Michael III (r. 842–867), while the former is attested only in Philotheos’s Kletorologion of 899. The papias of the Great Palace was a very important official. Often styled «grand papias» (Greek: μέγας παπίας, megas papias),[4] and usually holding the rank of protospatharios,[5] he was the concierge of the palace and responsible for its security. He held the keys to the doors of the palace (and of the palace prison) and opened them every morning together with the megas hetaireiarches.[4] He thus controlled physical access to the imperial quarters, and was an important element in any conspiracy against the Byzantine emperor’s life, as demonstrated in the usurpations of Michael II in 820 and Basil I in 867.[1][6] It is possible that initially the other two papiai were subordinate to the papias of the Great Palace.[7][8]

    Like all senior palace functionaries, the papias of the Great Palace also fulfilled certain ceremonial duties. Aside from the ritual unlocking of the palace doors, he for instance formally ended the daily imperial audiences by rattling the keys, the symbol of his office. At ceremonies for the promotion of officials, he censed the main audience hall of the Chrysotriklinos and the Byzantine emperor, and on August 1, he carried a cross in procession through the streets of the capital, visiting the most wealthy citizens and receiving donations.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Papias_%28Byzantine_office%29

  245. Γς said

    243:

    Μην απαντάς

  246. spiral architect said

    @240: Γεια σου ρε ΓουΣού με τις σέλφιζ σου!

  247. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολυ για τα νεότερα!

    239 και πριν: Το στοιχείο που παραθέτεις είναι ενδιαφέρον, δίνει υπόσταση στη λέξη «κασόμπρα», έστω κι αν εξακολουθεί να είναι μυστηριώδης η προέλευσή της (ή έχει διαλευκανθεί; )

  248. BLOG_OTI_NANAI said

    Η μετάφραση που Τζέτζη πρέπει να είναι:

    Όθεν αυτόν κεκλήκασι κλήσιν Καπιτωλίνον : Από τότε ονόμασαν τον Μάλλιο, Καπιτωλίνο.
    Και χήνας δέ τιμήσαντες : και αφού τίμησαν τις χήνες,
    ποιούσι τούς παπίας εν Παλατίοις φύλακας εκ φυλακής τής τότε: έκαναν τους σκοπούς, φρουρούς μέσα στο παλάτι, λόγω της τότε επιτυχημένης τους φύλαξης

    Ίσως αυτό είναι το νόημα, διότι μετά αλλάζει θέμα: «ώσπερ καί πρίν εκάλεσαν Έλληνες εν Αθήναις Πελαργικόν Γεράνειαν εκ τών τοιούτων ζώων.»
    Αφού αλλάζει θέμα, αν βάλουμε μαζί τα «Και χήνας δέ τιμήσαντες ποιούσι τούς παπίας» θα στέκει ορφανή χωρίς νόημα η φράση: «εν Παλατίοις φύλακας εκ φυλακής τής τότε»

    Το μόνο πρόβλημα είναι ότι το «Παπίας» συναντάται κυρίως στον ενικό, είναι υψηλό αξίωμα του υπευθύνου (και) της φύλαξης του Παλατιού. Όμως, επειδή στην πορεία των αιώνων άλλαξε κάπως νόημα και περιεχόμενο ο όρος και ο Τζέτζης γράφει στον 12ο αιώνα, αρκετά μετά την πρώτη εμφάνιση του όρου, ίσως το παπίες να σήμαινε και τους απλούς εξωτερικούς φρουρούς, και γι’ αυτό μας λέει ότι μετά αναβαθμίστηκαν.
    Ο Δημητράκος (10,5401β) για το εδάφιο του Τζέτζη λέει «ο φύλαξ των αυτοκρατορικών ανακτόρων» ενώ το ODB μένει μόνο στον υψηλό τίτλο.

    Μια υπόθεση…

  249. Για παπιοερωτευμένους

  250. sarant said

    248 Δεν αλλάζει θέμα όταν λέει για τους Αθηναίους, διότι λέει «ώσπερ» (όπως)

  251. Εγώ (στο φως και του επόμενου στίχου με την Γεράνεια και το Πελαργικόν που ονομάστηκαν έτσι από τους γερανούς και τους πελαργούς [λέει ο Τζέτζης]) καταλαβαίνω ότι για να τιμήσουν τις χήνες, δημιούργησαν το αξίωμα του παπία στη θέση της «φυλακής [=φρουράς] της τότε» (και πάλι: λέει ο Τζέτζης). Δεν θα επιμείνω στην υπόθεσή μου, μια και δεν υπάρχουν μαρτυρίες για τη χρήση των στιχουργημάτων που υπέθεσα, απλά θα παρατηρήσω ότι για την εγκυρότητά της το ακριβές νόημα του στίχου δεν έχει σημασία.

  252. Corto said

    247 (Sarant):

    Καλημέρα!
    Από μνήμης γράφω (με επιφύλαξη):
    Υποτίθεται ότι ετυμολογικώς προέρχεται από τα ιταλικά cassa (φέρετρο) και ombra (σκιά), δηλαδή κάτι σαν φάντασμα, σαν λείψανο -λέγεται προσβλητικά για τις κακογερασμένες γυναίκες.
    Το ενδιαφέρον ερώτημα είναι αν όντως υπάρχουν λαϊκές λέξεις που διαδόθηκαν (έστω κι αν προϋπήρχαν) από την αθηναϊκή επιθεώρηση των αρχών του 20ου αιώνα («Σκούπα», «Παναθήναια» κλπ). Νομίζω ότι αυτή η πτυχή του πολιτισμού μας δεν έχει διερευνηθεί αρκετά.

  253. Γς said

    251:

    >που ονομάστηκαν έτσι από τους γερανούς και τους πελαργούς

    Το γεράνι, Pelargonium zonale

  254. Πάνος με πεζά said

    @ 209 : Έχουμε και εδώ στο Μετρό τέτοιους ποδηλατοστάτες (!!!) . και μάλιστα, με τις αυστηρές προδιαγραφές του Μετρό, είναι και ανοξκείδωτοι. καλό αυτό, γιατί δε θα έχουν σαπίσει σε 10 χρόνια, αλλά βάρδα να μην τους πάρουν πρέφα οι «ανακυκλωτές» με τα ημιφορτηγάκια…

  255. Πάνος με πεζά said

    Ποδηλατοβαστούς, αν θέλετε !

  256. Γς said

    254:

    >αλλά βάρδα να μην τους πάρουν πρέφα οι «ανακυκλωτές» με τα ημιφορτηγάκια…

    Οπως έγινε με το μπρούτζινο άγαλμα του Μαραθωνοδρόμου πιο κάτω από το σπίτι σου, στην Μαραθώνος

  257. Spiridione said

    Συμφωνώ με Δύτη στο 251 για την ερμηνεία των στίχων. Για την υπόθεσή του, όμως, μου φαίνεται δύσκολο. Άσχετα με τη χρήση του στιχουργήματος, ο στίχος δεν έχει ομοιότητα σημασιολογική ούτε καν κοντινή με τη φράση όπως την ξέρουμε.

  258. sarant said

    251-257 Στέκει αυτή η ερμηνεία πράγματι.,

    252 Υποτίθεται. Έχω παρακολουθήσει κάποιες συζητήσεις. Αλλά βέβαια πρέπει να υπάρχει η ιταλική λέξη ολόκληρη, δεν μπορεί να πήραμε δυο ιταλικές λέξεις και να τις ενώσαμε.

  259. spatholouro said

    247/239
    Παίζει και μια εκδοχή από το αρχαίο «κασαύρα», αλλά δεν παίρνω όρκο.

    Ενδιαφέρουσα είναι και η άποψη του γνωστού μας ελληνευρέτη Θάνου Βελλούδιου:

    Δ.Α. Υπάρχουν όμως και θηλυκού γένους καλικάντζαροι. Θα μπορούσαμε να δώσουμε ένα παράδειγμα;
    Θ.Β. Ναι, βέβαια, υπάρχουν οι καλικαντζούδες. Ναι, βέβαια, είναι η επιβίωση της Βελβεντζούς τρίμουρης τζόγιας, που έχει φτάσει έως τις μέρες μας μέσα από τις χιλιετίες, της. τριπρόσωπης Εκάτης, δηλαδή των φασμάτων Βαρβώ, Μορμώ και Καρκώ σε ένα πρόσωπο και σε ένα κατεξοχήν νυκτόβιον ον.

    Δ.Α. Ένα άλλο παράδειγμα;
    Θ.Β. Άλλη καλικαντζού είναι η Πικασόμπρα Ζεμπεκάνα. Πι είναι μία λέξις ο λαός κασόμπρες λέει ορισμένες γυναίκες ελαφρών ηθών, που αρχίζει με άλλη λέξη το όνομά τους με πι.

    Δ.Α. Κι εσείς κάνατε τη σύνθεση του πι και της κασόμπρας και έγινε πικασόσμπρα.
    Θ.Β. Ναι, διότι δεν ήθελα να πω πόρνη κασόμπρα. Χορεύει ζεϊμπέκικο, δηλαδή τον αρχαίο ελληνικό αρτοζήνα και ετοιμάζεται να πάρει τις ανάλιες, δηλαδή να ενισχυθεί στο εκούσιο πάθος του κατανυκτικού χορού, τον οποίο προσεύχεται, γονατίζει δηλαδή για να πάρει νέες δυνάμεις από τη μητέρα γη αγγίζοντάς την όπως ο αρχαίος Ανταίος∙ προβάλλεται γενναία εις τον μεταξύ χρόνου και διαστήματος χώρο, πέραν από το καλό και το κακό. Με τα εφόδια αυτά προκρίθηκε σαν αβλαβής για την απεικόνισιν αυτή η χρησιμοποίηση της τεχνοτροπίας των μοντέρνων ζωγράφων, με επικεφαλής τον Πικασό.

    Δ.Α. Αν είχαμε βέβαια την ευκαιρία να δείχναμε την εικόνα στους ακροατές μας, τότε θα βλέπανε ότι αυτό το θηλυκό πλάσμα που το ονομάσατε Πικασόμπρα Ζεμπεκάνα είναι ζωγραφισμένο στην εικόνα με μια έμπνευση καθαρά πικασική. Θα έβλεπε κανείς πολύ εύκολα ότι αυτό το εικονικό σύνθεμα που μας δίνει τη Ζεμπεκάνα Πικασόμπρα εμπνέεται από τον Πικάσο, και έτσι ξαναβρίσκουμε μια δεύτερη εξήγηση, μια δεύτερη συμπληρωματική εξήγηση του τίτλου που είχατε δώσει προηγουμένως, Πικασόμπρα Ζεμπεκάνα.
    Θ.Α. Το όνομα Πικασόμπρα παλιό […] μπορεί να προέρχεται από τους μεσαιωνικούς Φράγκους κατακτητές, γιατί αυτοί έχουν το ίσκιωμα, ombre, που σπάει casse, δηλαδή το πνεύμα του μοχθηρού Γασμούλου που θέλει να διαλύσει τις γεμάτες φαντασία συνθέσεις ή αντικείμενα και σκεύη των καλών ανθρώπων. Ο Πικασό επιδίδεται αδιστάκτως εις την απεικόνισιν και σύνθεσιν τερατουργημάτων που έχουν πέραση από ένα είδος σνομπισμού, συγχεομένου με τον προοδευτικόν προοδευτισμόν διαφόρων ανθρώπων που θέλουν να φαίνονται προοδευτικοί και πληρώνουν ακριβότατα σαν κορόιδα όλες αυτές τις εικόνες.

    http://www.vakxikon.gr/%CE%B8%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%81%CF%81%CE%B1%CE%B7%CF%82-%CE%B2%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CF%85%CE%BF-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%B9%CF%8E/

    252
    Corto, κάθε άλλο παρά για κακογερασμένες πάντως χρησιμοποιούσε τη λέξη ο πατέρας μου, αλλά για κάτι νεαρά μαθητούδια με τα μινάκια τους που έβλεπε συχνά στο λεωφορείο που πηγαινοερχόταν στη δουλειά…

  260. BLOG_OTI_NANAI said

    Κάπου είδα ότι το μεγάλο τύμπανο, η γκρανκάσσα, λέγεται και «κασσόμπρα«, αλλά χωρίς άλλα στοιχεία. Γενικά ταιριάζει, διότι υπάρχει το λαϊκό «μωρή γκρανκάσσα», και μπορεί να υπάρξει και το «μωρή κασσόμπρα».
    Μήπως η κατάληξη -μπρα είναι ανάλογη με το «κολούμπρα»;

    ΥΓ
    Ο Δύτης εχει δίκιο ότι όπως π.χ. το «ζωή χαρισάμενη» κατέληξε να έχει μια άλλ’ αντ’ άλλων έννοια σήμερα, έτσι και αυτό, θα μπορούσε να καταλήξει «κάνω την πάπια», όμως δεν είναι ούτε βιβλικό, ούτε σχολικό για να έχει τόση διάδοση. Είναι μια σπάνια φράση που απουσιάζει επί αιώνες.

  261. Spiridione said

    Το πιο ωραίο αξίωμα ήταν ο Τατάς της Αυλής
    https://en.wikipedia.org/wiki/Tatas_tes_aules
    Άραγε από εκεί να προήλθαν τα Ταταύλα; 🙂

  262. Spiridione said

    260. Η φρ. «ζωή χαρισάμενη» νομίζω είναι άλλη περίπτωση. Αν δεχτούμε ότι είχε γίνει πολύ δημοφιλής και παροιμιώδης η φράση «ποιούσι τους παπίας», πώς προέκυψε η σημερινή σημασία «κάνω την πάπια»; Δεν υπάρχει κανένα συνδετικό στοιχείο. Άρα, πιο απλό και οικονομικό είναι να πούμε ότι φτιάχθηκε εξαρχής η φράση «κάνω την πάπια» για κάποιον λόγο που έχει να κάνει με τη συμπεριφορά της πάπιας ή τη θέση του ζώου αυτού στη γλώσσα

  263. sarant said

    260 Αυτό στέκει, αν βρεις όμως πού το είδες.

    261 Βρετιμαθαινεικανείς!

  264. Υπάρχει και στα γαλλικά η έκφραση faire le canard, με διαφορετικές έννοιες ανά περιοχή, ενώ για την προέλευσή της αναζητώ τον Γάλλο Σαραντάκο, μάταια όμως.

    Έχει είτε την ίδια σημασία με εμάς, ‘κάνω πως δεν ξέρω/δεν είδα κάτι, γιατί δεν θέλω να μπλεχτώ’, είτε την ‘κάνε τουμπεκί και μείνε στη γραμμή’, ενω το faire un canard το λένε για το ‘ρίχνω ζάχαρη στον καφέ’ ή στη μουσική, ότι ‘παίζω λάθος νότα’.

    -Faire celui qui n’a rien vu / rien remarqué (comme un canard, marcher lentement les mains dans le dos en ne regardant rien de précis)
    – C’est expression remonte au milieu du XXe siècle où, à l’inverse du profil haut, on baissait la tête en signe de soumission. Elle renvoie à d’autres expressions : «se tenir à carreau», «faire le canard», «ne pas faire de vague».

    επίσης στο etymonline για την λέξη canard λέει ότι σημαίνει και κοροΐδία, παραμύθι, χόακας, από παλιό ανέκδοτο που κάποιος πούλησε (και καλά) μισή (ζωντανή) πάπια σε κάποιον άλλο.

  265. Spiridione said

    Για την κασόμπρα υπάρχουν αναφορές στο ίντερνετ ότι ήταν το θηλυκό καναρίνι.
    Υπάρχει και σε ένα βιβλίο του Ταγκόπουλου, » Η ζωή που πέρασε», που το έχει και ο Νίκος στο σάιτ του. Χρονολογία, αν δεν κάνω λάθος, 1928.
    «Στήσαμε τα δίχτυα στη Γαλοπούλα, ένα μέρος κοντά στην Καισαριανή, που είχε τρεχούμενο νερό και γύρω θυρόκαλλα, σκίνα και καλαμπούσια για να πέφτουνε τα που­λιά και να κρύβονται από κάτω στα κλωνιά τα κλουβιά με τους κραχτάδες, και καθώς μπιζάρανε τα φλώρια και το πλέκανε οι καρδερίνες, κατεβάσαμε ένα πλήθος περάσμα­τα που πέσανε ανίδεα μέσα στα δίχτυα. Πιάσαμε κάτι φλώρους ολόχρυσους, αρσενικούς, και κάτι καρδερίνες που είχανε το κόκκινο βελουδένιο στην κορφή, εξάρες πρώτης. Στις θηλυκές, τις κασόμπρες, βάλαμε νύχι, για μεζέ της παρέας».
    http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/zwhperase/07.htm

  266. sarant said

    264 Κοκκινίζοντας παραδέχομαι πως δεν ήξερα τη φράση faire un canard, μόνο τη σημασία του χόακα.

  267. Corto said

    259 (Spatholouro):

    Σωστά, έχει και αυτήν την σημασία -γυναίκα ελαφρών ηθών, που λέει και ο Βελλούδιος. Έτσι φαίνεται να το χρησιμοποιεί και ο Μπέζος στο τουμπελέκι, με τον χαρακτηριστικό προσδιορισμό «του συρμού». Αλλά στον τσακατσούκα, μου φαίνεται ότι σημαίνει το αντίθετο (κάτι σαν το σκιάχτρο).

  268. BLOG_OTI_NANAI said

    263: Εδώ: http://tinyurl.com/gvys6a7 (δεξιά στήλη)

  269. BLOG_OTI_NANAI said

    261: Ποιος ξέρει. Πάντως υπάρχει ένα βιβλίο αφιερωμένο στα Ταταύλα, και εκεί λέει ότι είναι από τους τουρκικούς σταύλους=Τάβλα: http://tinyurl.com/jy354gj

  270. Πέπε said

    @227:
    > > 221. Μα οι παπίες ήταν φύλακες στα παλάτια, δεν είχαν άλλη αποστολή πριν που να άλλαξε.
    Εν Παλατίοις φύλακας: επεξηγεί τη λέξη παπίας.

    Τότε όμως πώς συντάσσεται το ποιούσι;
    Το «τους παπίας» είναι αντικείμενο. Εγώ το «φύλακας» το βάζω κατηγορούμενο: κάνω κάποιον κάτι, γι’ αυτό και έβαλα στην παρένθεση «ονόμασαν, διόρισαν». Αν το πούμε προσδιορισμό και επομένως δεχτούμε ότι δεν υπάρχει κατηγορούμενο, τότε έχουμε τη σύνταξη κάνω κάποιον, που μάλλον θα σημαίνει «τους δημιούργησαν», όπως περίπου λέει ο Δύτης στο 251.

    Αλλά αυτό έρχεται σε αντίφαση με το ότι οι Παπίες ήταν ήδη φύλακες (άρα υπήρχαν ήδη, δε δημιουργήθηκε τώρα το σώμα τους).

  271. Spiridione said

    266. Μπορεί να μας ήρθε απ’ τα γαλλικά η φράση;
    Στο Dictionnaire des expressions quotidiennes – On va le dire comme ça, 1re édition Balland, 2008 των Charles Bernet και Pierre Rézeau, διαβάζουμε:
    Faire le canard, loc. verb., «feindre d’ ignorer quelque chose pour eviter d’ avoir des ennuis». La locution est ancienne:
    «Faire le canard, s’ esquiver au moment du danger» (Ancien theatre francois Di Stefano 1991).
    https://books.google.gr/books?id=d-wcAQAAIAAJ&q=%22faire+le+canard%22&dq=%22faire+le+canard%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwiI6MGysOjMAhWOF8AKHTMHAvMQ6AEIVzAI

    Σ’ αυτό το βιβλίο που παραπέμπουν, γλωσσάρι του Ancien theatre francois, διαβάζουμε (σελ. 112):
    Canard: «faire le canard», c’ est se montrer poltron, s’ esquiver au moment du danger, faire un plongeon. On dit encore: «Faire la cane». Voy III 105.
    http://booksnow1.scholarsportal.info/ebooks/oca4/1/ancienthtref10violuoft/ancienthtref10violuoft.pdf

    Και άλλα λεξικά εδώ
    http://dvlf.uchicago.edu/mot/canard

    Στο CNRTL
    [Avec le comportement gén. du canard] Loc. et expr. Mouillé (trempé) comme un canard (About, Le Nez d’un notaire,1862, p. 70).Plonger comme un canard (Ac. 1835-1932, Besch. 1845, Lar. 19e, Littré, DG). Plonger habilement et au fig. s’esquiver, échapper à un danger.
    http://www.cnrtl.fr/definition/canard

    Δηλαδή στα γαλλικά λέει ότι προήλθε η φράση από την κίνηση της πάπιας που βουτά στο νερό και ξεφεύγει.
    Και η φρ. «έγινα παπί» απ’ τη βροχή, υπάρχει στα γαλλικά, από εκεί μας ήρθε κι αυτή, ή είναι ανεξάρτητος σχηματισμός;

  272. sarant said

    271 Να ήρθε από τα γαλλικά; Τότε υπάρχει πιθανότητα να φτιάχτηκε ταυτόχρονα η καθαρευουσιάνικη έκφραση -αν και δεν την έχουμε βρει πουθενά. Πάντως, αν επιβεβαιωθεί ότι η έκφρ. δεν υπάρχει τον 19ο αιώνα, αυτό συνηγορει για δάνειο. Κρίμα που δεν έχουμε τον Πολίτη (το γράμμα Π) να δούμε τι έχει καταγράψει και αν.

  273. Corto said

    271 (Spiridione):
    Πολύ ενδιαφέροντα αυτά για την γαλλική εκδοχή της φράσης «κάνω την πάπια», όπως και στο σχόλιο 264.

    «Και η φρ. «έγινα παπί» απ’ τη βροχή, υπάρχει στα γαλλικά, από εκεί μας ήρθε κι αυτή, ή είναι ανεξάρτητος σχηματισμός;»

    Εφόσον υπάρχουν δημώδη δίστιχα με την φράση («ας ερχόσουνα ρε ψεύτη/ κι ας γινόσουνα παπί» κλπ), δεν είναι πιο πιθανός ο ανεξάρτητος σχηματισμός;
    (Εικάζω, δεν έχω τεκμηρίωση)

  274. BLOG_OTI_NANAI said

    Δεν θα ήταν περίεργο να συνδέονται, όταν υπάρχει στον Ρωμηό από το 1896 το «μας έκαναν παπιά» (για βρέξιμο) και να μην εμφανίζεται το «κάνω την πάπια»;

  275. Spiridione said

    272. Και ήθελα να σε ρωτήσω αν γράφει κάτι ο Πολίτης, κρίμα, η δόξα του ελληνικού κράτους που λες και συ. Πάντως, το ότι είναι αρκετά δημοφιλής η παραλλαγή στην καθαρεύουσα αυτής της φράσης, ίσως αυτό συνηγορεί στην εκδοχή του γαλλικού δανείου.
    274. Δεν εννοούσα ότι συνδέονται οι δύο φράσεις, «κάνει την πάπια» και «έγινε παπί», αλλά αναρωτήθηκα αν είναι ανεξάρτητοι σχηματισμοί ή όχι στα ελληνικά και στα γαλλικά.
    273. τέλος. Συμφωνώ.

  276. BLOG_OTI_NANAI said

    Για το «κάνω την πάπια» βρήκα δύο αναφορές του 1928, και βλέπω ότι η φράση ρέει με τρόπο φυσικό μέσα στα κείμενα και μέσα στη λογοτεχνία. Να έχει αρχίσει μόλις πριν 6 χρόνια;

    Ημερολόγιο Μεγάλης Ελλάδας 1928:

    Αλεξανδρινή Τέχνη του 1931, αλλά το κείμενο παρουσιάστηκε το Γενάρη του 1928 (άρα γράφτηκε πιο πριν):

  277. sarant said

    276 Είναι σαφές πως η έκφραση δεν γεννήθηκε ο 1922 (που βρήκα να την καταγράφει ο Πικρός) αλλά αν δεν βρούμε παλιότερες εμφανίσεις της αυτό θα σημαίνει πως δεν είναι και πολύ παλιότερη.

  278. sarant said

    265 (τώρα το είδα) Μπράβο Σπύρο, και το είχα κάτω από τη μύτη μου!

  279. Spiridione said

    278. Και μάλιστα δεν είναι καναρίνι, καρδερίνα θηλυκιά πρέπει να εννοεί.
    Πρέπει να είναι η θηλ. καρδερίνα που δεν κάνει για κλουβί, δεν είναι ήρεμη.
    Από ένα φόρουμ για καρδερίνες.
    κασομπρα.θυληκια δλδ.και οκτωβριατισα.αστη να φυγει…
    http://www.karderines.gr/community/printthread.php?tid=7945
    Πάντως, θα έλεγα ότι, βάσει του τρόπου που λειτουργεί η γλώσσα, πιο πιθανό είναι να προήλθε από το πουλί η μεταφορική σημασία για τις γυναίκες παρά το αντίθετο. Τώρα, για την ετυμολογία, είναι δύσκολο με τις φιάφορες ονομασίες και παραλλαγές των ζώων, φυτών κλπ να βγάλεις άκρη.

  280. 279

    Πώς τόλεγε το άσμα:

    Από κανάρα σε κανάρα θα πετάαααω…

  281. sarant said

    279τέλος Φυσικά, η ονομασία για την καρδερίνα θα είναι η παλιότερη

  282. Ανδρέας said

    261, 263

  283. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    265/278
    Πολύ ωραίο αλλά τί να σημαίνει στο επίμαχο κομμάτι,
    …(Στις θηλυκές, τις κασόμπρες,)
    «βάλαμε νύχι, για μεζέ της παρέας.»

    Κασόμπρα : Χαμηλής νοημοσύνης,κακοντυμένη με κακούς τρόπους και συνήθως αγράμματη ..μεταφορικά, καναρίνι θηλυκό που αφού δεν κελαηδάει ,είναι άχρηστο
    http://www.karderines.gr/community/archive/index.php?thread-6996.html

  284. BLOG_OTI_NANAI said

    Με βάση τα γαλλικά και τις πάπιες που λέει ο Spiridione μπορεί να σχετίζονται δύο άλλες «παροιμίες», το «πέθανε στην ψάθα»(;) και τα… «παπαγαλάκια»(;)

    ΠΑΡΑΘΕΣΗ 1η

    ΠΑΡΑΘΕΣΗ 2η

  285. Ιάκωβος said

    Tίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Α, αυτά δεν τα ήξερες Νικοκύρη της γλωσσολογίας. Κι εγώ, μόλις τα έμαθα, ο ‘ασυγκόμματος’. Κιονελίτης; ο στραβοπόδης. Από το χωριό Κιόνελι. Το νερό τους δεν είχε ασβέστιο, κι έβγαιναν ζαοπόηες. Πιθκιαυλοζάμπης, με λεπτά κανιά…

    Ξερω ένα παρόμοιο: κουτσολίγκα, με κοντό λαιμό. Δεν θυμάμαι από ποιο μέρος της Ελλάδας.

  286. Corto said

    Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα γλωσσική παρατήρηση του Πέτρου Πικρού:

    «Η τάχα «μάγκικη» γλώσσα, που ακούει ο κόσμος σε διάφορες επιθεωρήσεις (λ.χ. «παρθενούα», «γκομενούα» κλπ.), δεν έχει καμιά σχέση με το ιδίωμα τουμπεκί*. Πρόκειται για μια «γλώσσα» φτιαχτή και ψεύτικια. Με το πες πες, μπορεί μερικές τέτοιες λέξεις να πέφτουν στο ζωντανό ιδίωμα. »
    (Από το εισαγωγικό σημείωμα του συγγραφέα στο μυθιστόρημα Τουμπεκί, που εκδόθηκε το 1927)

    *Τουμπεκί αποκαλεί ο Πικρός την αργκό του μεσοπολέμου.

  287. Πέπε said

    @286:
    Αυτό είναι διαχρονική αλήθεια, συμπεριλαμβανομένης της πολύ σημαντικής τελευταίας πρότασης. Και αφορά όχι μόνο ζεύγη όπως «η γλώσσα των μάγκηδων / η γλώσσα της επιθεώρησης που παριστάνει μάγκες» αλλά και άλλα, με το ένα μέλος του ζεύγους πιο φτιαχτό και το άλλο πιο αυθόρμητο, π.χ. από τη δημοσιογραφία ή τις εμπορικές αλυσίδες* στην τρέχουσα καθομιλουμένη.

    Το θέμα είναι ότι όταν δεν είσαι φυσικός ομιλητής του πιο αυθόρμητου γλωσσικού τύπου, ιδίως μάλιστα όταν ψάχνεις σε παλιότερους γλωσσικούς τύπους, δεν μπορείς να ξέρεις ποια έκφραση «έπεσε με το πες πες στο ζωντανό ιδίωμα» και ποια προήλθε εξαρχής από αυτό.

    ____________________
    *Άκουσα το εξής:

    Υποψήφιοι γονείς ψωνίζουν παιδικά είδη.
    Πωλήτρια:
    -Από κρεβατάκια έχουμε και αυτά, τα «προεφηβικά».
    -Προεφηβικά, δηλαδή για τι ηλικίες;
    -Έξι μηνών μέχρι 5 ετών.
    -;;;;
    -Ε ναι, έτσι τα λένε οι εταιρείες. «Προεφηβικά» δεν εννοούν την εφηβεία όπως τη λέμε εμείς.

    Σχόλιο: Η πωλήτρια θεωρεί ότι «αυτό που λέμε εμείς» είναι λάθος. Η εταιρεία θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να ονομάζει ό,τι θέλει όπως θέλει. Ας αναμένουμε προσεχώς «κόκκινα κρεβάτια» που να είναι πράσινα τραπέζια.

    Τον Κυνόδοντα τον έχετε δει; Γλείψε μου το πληκτρολόγιο.

  288. spatholouro said

    287
    «Τουμπεκί…»
    (συμπαθάτε μου τη σχολαστικότητα, αλλά του τάφαγε η κυρία Ντουνιά στην ΑΓΡΑ τα αποσιωπητικά στον τίτλο, μη του τα φάμε κι εμείς…)

  289. Corto said

    287 (Πέπε):
    Συμφωνώ, συνήθως είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς τις «αυθεντικές» εκφράσεις. Πάντως ο Πικρός είναι κοντά στην αυθεντική αργκό, ενώ ο Τσιφόρος όχι.

    288 (Spatholouro):
    Δίκιο έχετε, δεν το ήξερα.

  290. spatholouro said

    287
    Λοιπόν τώρα που είδα τη γενική «των μάγκηδων» ξαναθυμήθηκα την απορία μου: πώς μας προέκυψε αυτός ο τύπος, που δεν μου φαίνεται και πολύ σόι; Καλά δεν έχουμε «των μαγκών»;

  291. Ανδρέας said

    261 Σταύλοι, srabulum δεν ήταν μόνο αυτό που γνωρίζουμε σήμερα (για τα άλογα)

    Noun

    stabulum n ‎(genitive stabulī); second declension

    dwelling, habitation
    stall, stable
    hut
    tavern, public house, hostelry
    brothel

    Στα Ταταύλα βρίσκονταν τα ναυπηγεία.

    The quarter was originally built in the 16th century as a residential area for Chian Greeks, settled here to work in the principal dockyards of the Ottoman Empire which were situated in the neighboring Kasımpaşa quarter.

    en.wikipedia.org/wiki/Kurtuluş

  292. Πέπε said

    290:
    > > πώς μας προέκυψε αυτός ο τύπος;
    Από την ανάγκη για μια γενική πληθυντικού. «Κανονικά» ναι, των μαγκών. Αλλά δε λέγεται, ποτέ δεν ελέχθη.

  293. sarant said

    292 Eνώ είναι αρσενικό, έχει πρόβλημα στη γενπληθ που συνήθως το έχουν τα θηλυκά. Ίσως επειδή έχει δομή (σε -ας) που μοιάζει με θηλυκού (μάλιστα, ο μάγκας είναι μετεξέλιξη του θηλυκού η μάγκα).

    Και ο μάπας δυσκολη γενπληθ έχει, μη σου πω και ο μαλάκας, που δεν θα πεις μαλακών αλλά μαλάκηδων, ή ο παπάρας.

  294. Ανδρέας said

    293 η λέξη μλκς γνωρίζουμε πότε και πως πρωτοχρησιμοποιήθηκε με την σημερινή έννοια;

  295. Spiridione said

    294. Ένας φαντάρος στον πόλεμο του 1897 φωνάζει «έξω η μαλάκες». Δες και τα σχόλια πάνω-κάτω. Έχει υποσχεθεί και άρθρο ο Νικοκύρης.
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/03/13/simalakas-2/

  296. Spiridione said

    Σόρυ, εδώ
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/03/13/simalakas-2/#comment-208602

  297. spatholouro said

    292
    Δεν ξέρω εάν ποτέ δεν ελέχθη, αλλά ότι εγράφη, εγράφη:

    το θέαμα αντιπολιτεύσεως τρεπομένης εις φυγήν δίκην ομάδος μαγκών
    (Ακρόπολις, 28/1/1884)

    Ο «Εφτά μαχαίρια» ήτο μια αποτυχούσα «ιμμιτασιόν» των μαγκών της Καμάρας
    (Μακεδονία, 26/8/1911)

  298. sarant said

    295-6 Μισέω μνάμονα συμπόταν, πούλεγε και κάποιος 🙂
    Όλα τάχαμε, έχουμε και να μας υπενθυμίζουν τις υποσχέσεις! 🙂

    297 Στην καθαρεύουσα δεν ενοχλεί διότι ξέρεις ότι γραφεις τεχνητά 🙂

  299. spatholouro said

    293
    Και τι ωραία που διασώζει το θηλυκό ο Μπάτης στο «Μπαρμπεράκι»:

    Είμαι μάγκα και κουρνάζα
    κι όλο θα στην κοπανώ

  300. […] Ξέρετε βέβαια τι σημαίνει η έκφραση «κάνω την πάπια». Σημαίνει, σύμφωνα με το λεξικό, προσποιούμαι ότι δεν γνωρίζω, δεν καταλαβαίνω κάτι, αποφεύγω να πάρω θέση. Συνώνυμη έκφραση είναι «κάνω το κορόιδο».  […]

  301. Ανδρέας said

    251 Δύτη και 270 Πέπε
    Τα Γεράνεια και το Πελαργικόν εννοεί αυτό που θα περιγράφαμε σήμερα ως υπερυψωμένο σημείο σαν εξώστη φύλαξης. Δείτε την περιγραφή, οι Γαλάτες σκαρφάλωσαν την ώρα που κοιμόταν, πιάσαν τον σκοπό στον ύπνο, σκοπός ήταν ο Μάλιος και τον ξύπνησαν τα χηνιά ενώ έπρεπε να φυλάει και να μην κοιμάται, γι’ αυτό λέω είναι χιουμοριστικό κείμενο, και συνεχίζει γράφοντας (όπως ήδη γράφτηκε πιο πάνω, γίνεται βαρετή η επανάληψη) ότι

    δήθεν κάναν τα χηνιά παπίες δίνοντας τους το όνομα αυτό επειδή τέτοια ονόματα έδιναν οι Αθηναίοι σε υψώματα, αναφερόμενος στα Γεράνεια όρη που ήταν καραούλι εκ φύσεως, σε τεχνητό καραούλι το Πελαργικόν και στα τείχη του Καπιτωλίου όπου βρισκόταν ο φύλακας Μάλιος και τον πιάσαν στον ύπνο.
    Φανταστείτε κάτι τέτοιο

    Το Πελαργικόν (/Πελασγικόν) ή Εννεάπυλον τείχος (τέλη 13ου αι. π.Χ.) <– προ Χριστού να μην μπερδευόμαστε και άντε από την αρχή να εξηγούμε

    και

    τα Γεράνεια
    Είναι βουνό σχετικά απόκρημνο γνωστό από την αρχαιότητα, με όνομα θηλυκού γένους η Γεράνεια, ή Γερανεία, όπως το αναφέρουν ο Θουκυδίδης και ο Παυσανίας. Το όνομά του οφείλεται, κατά την αρχαία παράδοση, από τους γερανούς που οδήγησαν τον Μέγαρο σε αυτά για να σωθεί κατά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα. Κατά τον Παυσανία Γερανία ονομάζονταν η χερσαία απόληξη των Μεγάρων που μοιάζει με λαιμό γερανού.
    Οι νοτιοανατολικές παρυφές του καταλήγουν στις Σκιρωνίδες πέτρες, (σημερινή Κακιά Σκάλα) απ΄ όπου ο Θησέας γκρέμισε τον περιβόητο Σκίρωνα, εξ ου και η ονομασία τους.

    τώρα μη ρωτάτε αν ήταν ή δεν ήταν καραούλια τα Γεράνεια γιατί απλά ήταν.

    δείτε το ξανά τώρα

    ''Περί Μάρκου Μαλίου καί χηνῶν.
    ρβ’ ἄχρι ριά ἱστορίας καὶ ὅλης αὐτῆς.

    830 Μάρκος δὲ Μάλιος ἀνήρ, τῆς Ῥώμης πορθηθείσης
    ἐκ Γαλατῶν, κατάρχοντος τῷ τότε τούτων Βρέννου,
    ὡς καὶ τὸ Καπιτώλιον ἔμελλον σχεῖν Γαλάται
    νυκτός πρός τήν ἀκρόπολιν λαθραίως ἀνελθόντες,
    κραυγῆς ἐκεῖσε τῶν χηνῶν μεγάλης γενομένης,
    ἐξεγερθείς ἀνέρποντες εἶδε τοὺς πολεμίους.
    Καὶ οὕς με παίων θυρεῷ, οὕς δέ τω ξίφει σφάττων,
    τοὺς πάντας ἀπεώσατω καί ῥύεται Ῥωμαίους·
    Ὃθεν αὐτόν κεκλήκασι κλῆσιν Καπιτωλίνον.
    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας
    840 ἐν Παλατίοις φύλακας ἐκ φυλακῆς τῆς τότε,
    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

    839 Παπίας, Papias diguitas in papacio Constantinopolitano: peus quem erat custodia palatii. Dustresn

    Ο Παπίας είναι ο πορτιέρης του παλατιού στην Κων/νουπολη σωματοφύλακας του Πάπα μόνο που ο Μάλιος έδρασε τον 4ο προ Χριστού αιώνα και όχι τον 12ο μ.Χ.

    ἐν Παλατίοις φύλακας [ο Μάλιος] ἐκ φυλακῆς τῆς τότε [που τον μπουζουριάσανε και σε δυο δίκες τον καθαρίσανε επειδή κοιμόταν και μπουκάραν Γαλάτες κατά Τζέτζη],

    Η ετυμολογία του Παπία που προφανώς αγνοούσε ο Τζέτζης ή δεν τον ένοιαζε να την δώσει εφόσον ειρωνευόταν τους Ρωμαίους της Ρώμης εδώ

    look about one with a sharp, searching glance, “πάντοσε παπταίνων, ὥς τ᾽ αἰετός”
    παπταίνω , aor. ἐπάπτηνα (in Hom. always without augm.): Ep. Verb,

    παπταίνω (ρ.) [αβεβ. ετυμ.], μελλ. παπτανῶ, αόρ. α’ επάπτηνα || περιεργάζομαι, παρατηρώ εναγωνίως || προσεκτικά αναζητώ κάποιον

    Μπούκαρε στο Καπιτώλιο της Ρώμης ο Βρέννος ο Γαλάτης. Ο Μάλιος κοιμότανε και τον ξύπνησαν τα χηνιά, αφού τους απώθησε και έσφαξε μερικούς άρχισε να κρώζει σαν Πάπιος, έχασε την θέση του την οποία του την πήραν οι χήνες μέχρι που στο τέλος μετά από καναδυό δίκες τον έστειλαν να δει το δημιουργό του.
    Σαφέστατα ειρωνικό κείμενο.''

    σατιρικότατο κείμενο είναι, βγάλαν κάλους τα δάχτυλα μου να το γράφω κι εκεί
    δεν είναι, ξέρεις…, άλλο λέει, αλλιώς το είπε κλπ…

    el.wikipedia.org/wiki/Γεράνεια_Όρη

    eie.gr/archaeologia/gr/02_DELTIA/Pelargikon_or_Enneapylon.aspx

    lsj.translatum.gr/wiki/παπταίνω

  302. Ανδρέας said

    Το όλο μπέρδεμα γίνεται επειδή ο στοιχειοθέτης, ή ο Τζέτζης ο ίδιος ή κάποιος άλλος μέχρι να εκτυπωθεί το βιβλίο έκανε αντιμετάθεση στίχων

    αυτό που επεξεργαζόμαστε

    Καὶ οὕς με παίων θυρεῷ, οὕς δέ τω ξίφει σφάττων,
    τοὺς πάντας ἀπεώσατω καί ῥύεται Ῥωμαίους·
    Ὃθεν αὐτόν κεκλήκασι κλῆσιν Καπιτωλίνον.
    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας
    840 ἐν Παλατίοις φύλακας ἐκ φυλακῆς τῆς τότε,
    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

    και όπως έπρεπε να είναι

    Καὶ οὕς με παίων θυρεῷ, οὕς δέ τω ξίφει σφάττων,
    τοὺς πάντας ἀπεώσατω καί ῥύεται Ῥωμαίους·
    Ὃθεν αὐτόν κεκλήκασι κλῆσιν Καπιτωλίνον.
    840 ἐν Παλατίοις φύλακας ἐκ φυλακῆς τῆς τότε,
    Και χῆνας δέ τιμήσαντες ποιοῦσι τοὺς παπίας
    ὣσπερ καὶ πρὶν ἐκάλεσαν Ἕλληνες ἐν Ἀθήναις
    Πελαργικὸν Γεράνειαν ἐκ τῶν τοιούτων ζώων.

  303. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Γιατί κάνουμε την πάπια;
    γιατί ό,τι δηλώσεις, είσαι! Κι αν δεν είσαι ,θα γίνεις με ειδική ρύθμιση. Αίσχος :
    http://www.esos.gr/arthra/44199/sti-voyli-thema-ton-eidikon-exetaseon-gia-toys-2500-katohoys-paratypon-kai-paranomon

  304. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αυτό το λινκ κυρίως
    http://www.esos.gr/arthra/44132/eidikes-exetaseis-gia-2500-katohoys-paranomon-kai-paratypon-titlon-spoydon#comment-44546

  305. 303

    Μεγάλη κουβέντα αυτή, ΕΦΗ² μας! Ενίοτε, κάνομε και το αλογάκι (της Φερράρι)!

  306. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    305. 🙂 🙂 Μα προτεραιότητα ήταν τώρα αυτό; 😦

  307. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    305. Και στην Κύπρο είσαι ό,τι δηλώσεις! To δικό μου άθλιο Nταεγού δηλώνει επίσημα «Σεβρολέ» 😆

  308. sarant said

    304 Από όσα διαβάζω στο λινκ σου, συμπεραίνω πως δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

  309. μια πάπια μια ποια πάπια; said

    Κάποτε αγόρασα ένα παπάκι και το όνόμασα Αρχίδαμο.
    Ηταν πολύ χαριτωμένο με το βελούδινο κίτρινο φορμάκι που φοράνε όλα τα παπιά στα μικράτα τους, πλην όμως, πήδηξε μια ωραία πρωία απ’ τη βεράντα
    που βρισκόταν στο δεύτερο όροφο, και μεταβλήθηκε αστραπιαία σε ..παπιόπιτα χωρίς φύλλο!
    Λυπήθηκα. Αξέχαστη απώλεια. Τη μνημονεύω πλειστάκις. Οι κακές γλώσσες, τριγύρω, σχολίασαν πικρόχολα ότι πιθανότατα το τσαμενάκι μου, απογοητεύτηκε και σαλτάρησε στο κενό, επειδή σιχάθηκε το όνομα που του έδωσα. Πραγματικά, δεν το καταλαβαίνω. Με τίποτα δεν το καταλαβαίνω! Τι είχε το όνομα παρακαλώ; Κοτζαμάν με αρχαίου βασιλέως όνομα, το ετίμησα.

    Εκτοτε απόκτησα βαθύτατο ψυχικό τραύμα.
    Αποφεύγω επιμέλεστατα κάθε άνθρωπο που μου παριστάνει τον πάπιο!

  310. μια πάπια μια ποια πάπια; said

    Σκύλε, παριστάνεις τον πάπιο;
    😉

  311. Nope!

  312. Μαρία said

    303 κεξ.
    http://www.oiele.gr/anichti-epistoli-tou-proedrou-tis-iele-me-aformi-stimeno-dimosievma-tou-protou-thematos-gia-to-zitima-tou-diorismou-sto-dimosio-katochon-ton-paranomon-paratipon-titlon/

    http://www.stokokkino.gr/article/1000000000033528/Up-Paideias-Meletatai-me-prosoxi-to-sobarotato-zitima-ton-ptuxion-Idiotikon-TEE

  313. voulagx said

    #313: Κατα φωνη!
    Απο το πρωτο λικνο σου, προς το τελος: « Διότι εδώ και δέκα χρόνια ποιούσαν την νήσσαν.»
    Τι χρειαν εχωμεν αλλων μαρτυρων; 🙂

  314. sarant said

    Κοίτα σύμπτωση!

  315. Μαρία said

    Σήμερα με αφορμή τα πλαστά τεχνικών λυκείων κάποιοι θυμήθηκαν τα πλαστά πανεπιστημίων.

    http://www.thetoc.gr/koinwnia/article/dioikitis-sto-nosokomeiou-grebenwn-me-ptuxio-allou-kai-sustaseis-tis-nd

    http://www.ethnos.gr/politiki/arthro/dioikouse_tin_eab_me_plasta_ptyxia-63867770/

  316. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    http://www.koutipandoras.gr/article/proin-ypopsifios-voyleytis-toy-pasok-emplekomenos-sto-skandalo-plaston-ptyhion

  317. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ο κ. Κουρουτός κατήγγειλε την κοινωνική αδικία που επικρατεί και την αδιαφορία που δείχνει το υπουργείο Παιδείας, «αφού θα ‘πρεπε να ακυρώσει τουλάχιστον 2.000 παράνομους τίτλους». Οι περισσότεροι κάτοχοι εξ αυτών είναι διορισμένοι στο Δημόσιο χωρίς τυπικά προσόντα. «Είναι διορισμένοι στα νοσοκομεία σε όλη την Ελλάδα, χωρίς να γνωρίζουν ή να έχουν γνώση του βασικού αντικειμένου τους. Χωρίς να γνωρίζουν τι σημαίνει εργαστήριο. Το υπουργείο Παιδείας, δηλαδή η κ. Χριστοφιλοπούλου, μας δήλωσε ότι αρμόδια είναι η Εισαγγελία. Αυτό είναι τραγικό λάθος. Οι δύο εξουσίες έχουν διακριτούς ρόλους».
    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=292767

  318. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    http://www.toxwni.gr/ellada/item/1584-athoosi-idiotikon-tee-gia-ptixia-maimou-logo-paragrafis

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: