Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο θείος Αλκιβιάδης ο αλπινιστής – Ι (Δημ. Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 14 Ιουνίου, 2016


Εδώ και μερικούς μήνες δημοσιεύουμε σε συνέχειες τη συλλογή διηγημάτων του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Γιατί η θεία μου μπορεί και να πήγε στον Παράδεισο«. Στην προηγούμενη συνέχεια ολοκληρώθηκε η δεύτερη (και μεγαλύτερη) νουβέλα του βιβλίου, και τώρα περνάμε στην τρίτη -και τελευταία- νουβέλα του βιβλίου, όπου θα γνωρίσουμε τον θείο Αλκιβιάδη, τον επιλεγόμενο και «Αλπινιστή», έναν ήρωα σαφώς χαμηλότερων τόνων από τη θεία Μαρίνα. Η νουβέλα αυτή θα μας πάρει, όπως το λογαριάζω, τρεις συνέχειες.

mimis_jpeg_χχsmallΤον θείο τον Αλκιβιάδη τον είχα ακουστά από παιδί, αλλά τον γνώρισα προσωπικά μετά τον πόλεμο, όταν εγκαταστάθηκε κι αυτός στην Αθήνα. Στο νησί δεν είχαμε πολύ συχνές επαφές μαζί του, καθώς δεν έμενε στην πόλη αλλά σε ένα, κάπως μακρινό, κεφαλοχώρι. Άλλωστε δεν ήταν στενός συγγενής μας, δεύτερος ξάδερφος της μητέρας μου ήταν, και όπως είχα καταλάβει, άνθρωπος μοναχικός και παράξενος. Στο νησί τον έβλεπαν, αριά και πού, ο πατέρας μου και οι θείοι μου, όταν οι εξορμήσεις που κάνανε στην ύπαιθρο  για να βρούνε τίποτα τρόφιμα, τότε στην πείνα της Κατοχής, τους έφερναν στο χωριό του, που ήτανε παλιά ο σιτοβολώνας του νησιού.

Αργότερα, προς το τέλος της Κατοχής,  ο πατέρας μου πήγε κάνα δυο φορές να τον δει, θέλοντας να τον στρατολογήσει στην Οργάνωση, χωρίς επιτυχία.

«Το σαρκίον υπεράνω όλων» τον άκουσα να λέει μια φορά στον θείο μου τον Αντρέα, αναφερόμενος στην αποτυχία της προσπάθειάς του.

«Έλα καημένε, τι περίμενες; Ένας αδιαφόρετος άνθρωπος είναι» συμφώνησε εκείνος «μην ασχολείσαι μαζί του. Δεν αξίζει τον κόπο».

Με την αδιαλλαξία των δεκαπέντε χρόνων μου και της αγωνιστικής ατμόσφαιρας που επικρατούσε τον τελευταίο χρόνο της Κατοχής, το πήρα ως δεδομένο, πως ο θείος Αλκιβιάδης ήταν αδιαφόρετος άνθρωπος και τον έβγαλα από τη σκέψη μου. Αρκετά χρόνια αργότερα, στα μέσα της δεκαετίας του ΄60, στην Αθήνα πια, η μητέρα μου μαθαίνοντας πως ο θείος Αλκιβιάδης είχε εγκατασταθεί κι αυτός στην πρωτεύουσα, μου πρότεινε να πάμε να τον δούμε και όταν εγώ δυστρόπησα, μου παρουσίασε μιαν άλλη, τελείως διαφορετική εικόνα του. Κατά τα λεγόμενά της ο θείος Αλκιβιάδης δεν ήταν καθόλου αδιαφόρετος, αλλά αξιόλογος άνθρωπος, που βίωσε μια ζωή γεμάτη καταπίεση και υποχρεώσεις, οι οποίες τον έκαναν να κλειστεί στο καβούκι του.

Ο πατέρας του ήταν εμπορομπακάλης, σπαγκοραμμένος και καταπιεστικός. Όταν ο Αλκιβιάδης τέλειωσε το Δημοτικό, ήθελε να τον σταματήσει από το σκολειό και να τον πάρει στο μαγαζί του

«Τι τα θέλει τα πολλά τα γράμματα; Στο μαγαζί βγαίνουν τα λεφτά» έλεγε στη γυναίκα του

Ευτυχώς τότε επενέβη η δασκάλα, που τη γνώμη της την υπολόγιζε πολύ ο πατέρας του και τη φοβόταν λίγο, καθώς ο άντρας της ήταν τότε πρόεδρος της κοινότητας του χωριού τους.

«Άκου κυρ Βασίλη» του είπε οργισμένη σαν έμαθε, από τον Αλκιβιάδη, τις προθέσεις του «αυτό που πας να κάνεις είναι μεγάλη αδικία για το γιο σου και δε θα σου το συγχωρήσω ποτέ»

Ο κυρ Βασίλης υποχώρησε, αλλά αξίωσε τις ώρες που ο μικρός δεν είχε σχολείο, να πηγαίνει στο μπακάλικο να τον βοηθά. Όπως και έγινε.

Κύλησαν έτσι τα τρία χρόνια του ημιγυμνασίου (το χωριό, μολονότι σημαντική κωμόπολη, δεν είχε τότε κανονικό εξατάξιο γυμνάσιο) με τον Αλκιβιάδη να έρχεται πάντα μεταξύ των τριών πρώτων στην τάξη του. Όλο εικοσάρια και δεκαοχτάρια έπαιρνε. Τελειώνοντας όμως την τρίτη γυμνασίου έπρεπε να συνεχίσει στο κανονικό εξατάξιο γυμνάσιο, που βρισκόταν στην πρωτεύουσα του νησιού. Πού ν΄ ακούσει κάτι τέτοιο ο κυρ Βασίλης. Και πάλι τη λύση την έδωσε η κυρία Μυρσίνη, η δασκάλα, που υπεραγαπούσε τον Αλκιβιάδη, που τον φώναζε Άλκη, από τότε που τον είχε μαθητή στο Δημοτικό. Υπήρχε τότε ο θεσμός των «κατ΄ οίκον διδαχθέντων», που κάνανε τα μαθήματα του γυμνασίου στο σπίτι και δίναν εξετάσεις στο γυμνάσιο, τρεις φορές το χρόνο.

Το όνειρο του Αλκιβιάδη, όλον τον καιρό που φοιτούσε στο ημιγυμνάσιο του χωριού του,  ήταν να γίνει πρόσκοπος. Στο κεφαλοχώρι υπήρχε ολόκληρο «Σύστημα» προσκόπων και ο μικρός τους ζήλευε, όχι τόσο για τη στολή που φορούσαν ή για τις παρελάσεις τους στις εθνικές εορτές ή που συνόδευαν ως τιμητικό άγημα την εκφορά του επιτάφιου ή τη λιτάνευση του Αγίου Ιωάννη, πολιούχου του χωριού. Όχι, αυτές οι παράτες δεν τον συγκινούσαν. Τον έθελγαν όμως οι εκδρομές τους, οι κατασκηνώσεις που οργάνωναν δυο βδομάδες κάθε καλοκαίρι, το ότι σ΄ αυτές ζούσαν στο ύπαιθρο, σε σκηνές, τραγουδούσαν τη νύχτα γύρω από τη φωτιά κι έπαιζαν ενδιαφέροντα παιχνίδια.

Όταν τέλειωσε την πρώτη γυμνασίου με άριστα, τόλμησε να πεί τη λαχτάρα του στον πατέρα του, αυτός όμως του την έκοψε με την πρώτη.

«Δεν είναι για μας τέτοια καμώματα. Αυτά θέλουνε λεφτά και λεφτά δε μου περισσεύουν».

Αυτή τη φορά, μη  μπορώντας να ελπίζει στη βοήθεια κανενός, ο Αλκιβιάδης εγκατέλειψε το όνειρό του και αφιερώθηκε στο διάβασμα, όχι μόνο των σχολικών βιβλίων αλλά και εξωσχολικών, κυρίως των βιβλίων του Ιουλίου Βερν, του Αλφόνσου Ντωντέ  και του Βίκτορος Ουγκώ, που του δάνειζε πρόθυμα η καλή του δασκάλα.

Μη μπορώντας να γίνει πρόσκοπος αποφάσισε να γίνει ορειβάτης. Τις Κυριακές, που δεν είχε σχολείο και το μπακάλικο ήταν κλειστό, ξέφευγε από την οικογενειακή επιτήρηση και πήγαινε στα γύρω βουνά. Τι βουνά δηλαδή, κάτι λόφοι ήταν. Άλλωστε η ψηλότερη κορφή του νησιού δεν έφτανε τα χίλια μέτρα. Όταν όμως διάβασε το «Ταξίδι στο κέντρο της Γης» του Ιουλίου Βερν, προσπάθησε να εξερευνήσει τον κρατήρα ενός αρχαίου ηφαιστείου, κοντά στη Βατούσα, αλλά το μόνο που πέτυχε ήταν να γυρίσει μεσάνυχτα σχεδόν στο σπίτι του, με τα ρούχα του σε κακό χάλι, να κινδυνέψει να τις φάει από τον πατέρα του και να αποκτήσει το παρατσούκλι του Αλπινιστή, που τον συνόδευε πλέον σε όλη τη ζωή του.

Τη χρονιά που τέλειωσε την έκτη γυμνασίου έγινε το Κίνημα του Βενιζέλου, που τέλειωσε πολύ σύντομα και άδοξα και τον άλλο χρόνο κηρύχθηκε η δικτατορία του Μεταξά. Ο Αλκιβιάδης ονειρευόταν να σπουδάσει και μάλιστα φιλόλογος, αλλά καθώς οι δουλειές μετά το κίνημα είχαν κόψει τελείως και οι μετέπειτα ανώμαλες καταστάσεις δεν βοήθησαν στην ανάκαμψη της οικονομικής κατάστασης, όλο ανέβαλε να υποβάλει το αίτημά του στον πατέρα του, βέβαιος πως θα το απέρριπτε ασυζητητί.

Για να ξεφύγει πάντως από το μπακάλικο και να αποχτήσει κάποιο δικό του έσοδο, κατάφερε, με τη μεσολάβηση του άντρα της δασκάλας του, της κυρίας Μυρσίνης, που δεν ήταν πια πρόεδρος της κοινότητας, καθώς η Δικτατορία είχε διορίσει άλλον, αλλά ο λόγος του περνούσε, να προσληφθεί στην Κοινότητα ως έκτακτος γραμματέας της. Καθώς ήταν ξύπνιος, ορθογράφος και καλλιγράφος, τα πήγε πολύ καλά. Σε δύο χρόνια έγινε το αγαπημένο παιδί όχι μόνο του Κοινοτάρχη και των Συμβούλων αλλά και όλης της κωμόπολης. Για μονιμοποίησή του δε γινόταν λόγος, γιατί έπρεπε πρώτα να κάνει τη θητεία του και αυτό έγινε το 1938.

Εκείνο τον καιρό σε κάθε Νομό υπήρχε Σύνταγμα, στο οποίο κατατάσσονταν οι νεοσύλλεκτοι του Στρατού ξηράς. Ο Αλκιβιάδης παρουσιάστηκε στο 22 Σύνταγμα, που στρατωνιζόταν μέσα στο μεγάλο βενετσιάνικο κάστρο της Χώρας, της πρωτεύουσας του νησιού. Από την υπηρεσία του στην Κοινότητα είχε βάλει στην πάντα λίγα λεφτά, αρκετά για να περνάει καλά ως στρατιώτης. Για πρώτη φορά στη ζωή του ο Αλκιβιάδης ένοιωσε ανεξάρτητος κι ας ήταν νεοσύλλεκτος. Όταν μάλιστα σε μιαν άσκηση κατασκήνωσαν για τρεις μέρες στο Τσαμλίκι, μέσα στα πεύκα, ένοιωσε να ζωντανεύει για λίγο το ανεκπλήρωτο όνειρό του, να ζήσει την προσκοπική ζωή.  Έτσι, ενώ όλοι οι άλλοι στρατιώτες βαρυγκομούσαν για τις νυκτερινές πορείες και τη γενικότερη ταλαιπωρία της άσκησης, ο Αλκιβιάδης το γλεντούσε.

Μετά την ορκωμοσία άρχισε να παίρνει και άδειες. Φυσικά άδειες διανυκτέρευσης δεν τις χρειάζονταν. Στην πόλη δεν είχε ούτε φίλους ούτε συγγενείς. Έπαιρνε μόνο άδειες «εξόδου, μετά δημοσίων θεαμάτων», μπορούσε δηλαδή να περιδιαβάζει στην πόλη, να βλέπει καμιά ταινία στη «Σαπφώ» ή στο «Πάνθεον», τους μόνους κινηματογράφους της πόλης  και να επιστρέφει στο στρατώνα όταν περνούσε το περίπολο, σαλπίζοντας το ανακλητικό, τη «Θοδώρα». Έπαιρνε και, μια φορά το μήνα, διήμερες, που του επέτρεπαν να πάει στο χωριό να δει τους δικούς του. Κολλητά στους στρατώνες του Κάστρου ήταν οι οίκοι ανοχής της πόλης και έτσι την τρίτη  έξοδό του, επισκέφθηκε μαζί με άλλους φαντάρους ένα από αυτά τα σπίτια, όπου και «έγινε άντρας», χάνοντας την παρθενιά του. Η γνωριμία του με τον έρωτα, μάλλον τον απογοήτευσε. Στα βιβλία που διάβαζε τον περιγράφανε αλλιώς.

Ξεμπέρδεψε με το στρατιωτικό την άνοιξη του ΄39 και ξαναγύρισε στο χωριό του. Δε διεκδίκησε τη θέση του έκτακτου γραμματέα της κοινότητας, αφ΄ ενός μεν γιατί είχαν προσλάβει άλλον, αφ΄ ετέρου δε γιατί ονειρευόταν να πάει στην Αθήνα για σπουδές. Φυσικά με το που το είπε τσακώθηκε άγρια με τον πατέρα του, μόνο που αυτή τη φορά δεν έσκυψε το κεφάλι αλλά του μίλησε σαν άντρας και ο γέρος, βλέποντας πως ο γιος του είχε αλλάξει στο στρατό, τον πήρε με το μαλακό

«Εντάξει, θες να σπουδάσεις, σπούδασε. Μόνο που τώρα έρχεται καλοκαίρι. Άσε το Σεπτέμβρη με το καλό τα ξαναλέμε»

Τον Σεπτέμβριο όμως ξέσπασε ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Βέβαια, εμάς τότε δε μας αφορούσε, η Ελλάδα ήταν ουδέτερη, αλλά όλα δείχνανε πως αργά ή γρήγορα το κακό θα έφτανε ως εδώ. Ο κυρ Βασίλης βρήκε την αφορμή που ήθελε και οι σπουδές του Αλκιβιάδη αναβλήθηκαν για ένα τουλάχιστο χρόνο.

Τον άλλο χρόνο όμως ξέσπασε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος και ο Αλκιβιάδης επιστρατεύτηκε με τους πρώτους. Το Νοέμβριο πολεμούσε μέσα σε απερίγραπτο κρύο και πολλές στερήσεις στον τομέα του Πόγραδετς, κοντά στη λίμνη της Αχρίδας. Αυτή τη φορά δεν γλέντησε καμιά «προσκοπική ζωή». Τα πράματα ήταν δύσκολα, όχι τόσο γιατί φοβόταν μη σκοτωθεί. Τον είχε κυριεύσει το ένστικτο της αγέλης και είχε αποδεχτεί την κοινή μοίρα με τους συναδέλφους του. Πιο πολύ από τις ιταλικές σφαίρες φοβόταν τα κρυοπαγήματα, από τα οποία ένα σωρό στρατιώτες χάσανε τα πόδια τους. Περισσότερο ακόμα τον ταλαιπωρούσαν το κρύο, η πείνα και οι συνεχείς πορείες.

Ύστερα ήρθε η επίθεση των Γερμανών, η συνθηκολόγηση του Τσολάκογλου, η οπισθοχώρηση, με τα πόδια από την Κορυτσά ως στο Βόλο, όπου μαζί με άλλους συμπατριώτες του φαντάρους, βρήκαν ένα καϊκι και γύρισαν το Μάη του  ΄41 σε κακό χάλι στο νησί.

Η συνέχεια σε 14 μέρες…

 

Advertisements

193 Σχόλια to “Ο θείος Αλκιβιάδης ο αλπινιστής – Ι (Δημ. Σαραντάκος)”

  1. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.

  2. Γς said

    Καλημέρα

    >Ένας αδιαφόρετος άνθρωπος είνα

    Πρώτη φορά ακούω αυτό το «αδιαφόρετος»

    Διαβάζω:

    «Ο άχρηστος, ο ρεμπεσκές, αυτός που δεν ξέρει τη δουλειά του.

    Πρόκειται για την πρώτη σε συχνότητα έκφραση υποτίμησης στη Λέσβο»

  3. Κουνελόγατος said

    «Κύλησαν έτσι τα τρία χρόνια του ημιγυμνασίου…».

    Ξέρει κανένας τι ήταν το ημιγυμνάσιο; Διότι το αναφέρει και ο Δημήτρης Δημητρίου-Νικηφόρος στο έργο του «αντάρτης στα βουνά της Ρούμελης».

  4. Κουνελόγατος said

    Όλα αυτά είναι πολύ ωραία, όμως γμτ πρέπει να περιμένουμε 14 μέρες. Αδικία… 🙂

  5. Θύμμαχος Θήτης said

    Καλημέρα

    εδώ περιμέναμε ένα μήνα τη Μαρίνα την τσουράπω, ο Άλκης φαίνεται καλό παιδί.

  6. Γς said

    >Τον έθελγαν όμως οι εκδρομές τους, οι κατασκηνώσεις που οργάνωναν δυο βδομάδες κάθε καλοκαίρι, το ότι σ΄ αυτές ζούσαν στο ύπαιθρο, σε σκηνές, τραγουδούσαν τη νύχτα γύρω από τη φωτιά κι έπαιζαν ενδιαφέροντα παιχνίδια.

    Αντε και κάτι σχετικόν για να πάμε καμιά 60ρια χρόνια πίσω:

  7. Κουνελόγατος said

    Και κάτι για εκείνα τα χρόνια. Σκληρά χρόνια, σκληροί άνθρωποι, άδικα για όσους είχαν δυνατότητα για κάτι καλύτερο από το μπακάλικο ή τα χωράφια. Έτσι έγινε και με 3 από τα αδέρφια της μητέρας μου που -σύμφωνα με τις φήμες- ήταν καλοί μαθητές, αλλά ο παππούς τους ήθελε στα χωράφια και τα παράτησαν…

  8. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα
    #3
    Ημιγυμνάσια, αν δεν κάνω λάθος, ήταν ο τίτλος που πήραν τα επί τουρκοκρατίας Ελληνικά Σχολεία.

  9. Κουνελόγατος said

    8. Ναι, αλλά τι αντιπροσώπευαν; Σαν ποιο σημερινό αντίστοιχο ήταν; Πέμπτη Δημοτικού με Δευτέρα Γυμνασίου ας πούμε; Κάτι άλλο;

  10. Κουνελόγατος said

    Συνέχεια του 9: Και ποιες ήταν οι εκπαιδευτικές βαθμίδες; Αυτά αν κατάλαβα καλά λειτουργούσαν σε περιοχές με μικρό πληθυσμό. Πως δούλευε το σύστημα;

  11. takis#13 said

    Το αδιαφόρετος το λέμε και εδώ στο νησί . Κάπου είχα διαβάσει πως προέρχεται από το διάφορο-κέρδος . Αυτός που δεν έχει κέρδος , άχρηστος δηλαδή.

  12. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα!

  13. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    * Για τον αδιαφόρετο, σκέφτηκα να βάλω υποσημείωση, αλλά μετά είδα πως την έχει τη λέξη το ΛΚΝ κι έτσι (κακώς ίσως) δεν έβαλα. Είναι ο άχρηστος, αυτός (ή αυτό το πράγμα) που δεν φέρνει διάφορο, όφελος. Και πράγματι είναι πολύ συχνή λέξη στη Λέσβο.

    * Το ημιγυμνάσιο δεν κοίταξα τι ήταν, αλλά υποθέτω πως ήταν οι τρεις πρώτες τάξεις του (τότε εξαταξίου) γυμνασίου.

  14. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  15. Καλημέρα σε όλους και όλες σας!
    Θα ήθελα να αφιερώσω ένα κομμάτι στο ιστολόγιο, στον δημιουργό του και στους αναγνώστες και τις αναγνώστριες του:
    http://gorgonasarhs.blogspot.gr/2016/06/baba-ji.html
    (ΥΓ: Έχω πρόβλημα με τους δυο τόνους, δεν την παλεύω μία.)

  16. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Για κάποια φεγγάρια το γυμνάσιο ήταν οκτατάξιο, δε θυμάμαι όμως την εποχή, πιθανότατα μετά το ’38. Νομίζω πως ο πατέρας μου έζησε την αλλαγή, αλλά δε θυμάμαι αν ήταν η θεσμοθέτηση του οκτατάξιου ή η επαναφορά του εξατάξιου.

  17. Γς said

    >σαλπίζοντας το ανακλητικό, τη «Θοδώρα»

    Και να μην μπορώ να βρώ το σάλπισμα γμτ.
    Θοδώρα, θοδώρα που’ ναι ο Θοδωρής.

  18. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !
    Πολλά παθαίνουμε : πρώτον, ότι το σύστημα βαθμολόγησης μέχρι το 20 στο Γυμνάσιο υπήρχε από τόσο παλιά (μεσοπολεμικά, αν καταλαβαίνω).
    Επίσης αυτό το μαγευτικό «αδιαφόρετος» !

    Ωραίος κι ο πατήρ Αλκιβιάδου : στο μαγαζί ήταν τα λεφτά, αλλά δεν τους περίσσευαν !

    «Κολλητά στους στρατώνες του Κάστρου ήταν οι οίκοι ανοχής της πόλης» : Τι πρωτότυπο !

  19. Πάνος με πεζά said

    «παθαίνουμε», έγραψα; Μη χειρότερααμ, που λέει κι ο Λαζόπουλος.

  20. atheofobos said

    Στην υπόδουλη Ελλάδα καθώς και στο νεοσύστατο απελευθερωμένο κράτος της Ελλάδας κυρίαρχη μορφή στοιχειώδους εκπαίδευσης ήταν το Αλληλοδιδακτικό Σχολείο με τέσσερεις τάξεις στο οποίο συνήθως υπήρχε ένας δάσκαλος, τον οποίο βοηθούσαν –διδάσκοντας τους μικρότερους- οι μεγαλύτεροι και καλύτεροι μαθητές.
    Υπήρχαν σε μεγαλύτερα κέντρα και εξατάξια Δημοτικά Σχολεία.
    Η Μέση βαθμίδα της Εκπαίδευσης εκφράζονταν μέσα απ’ το Ελληνικό –ονομαζόμενο- Σχολείο. Αυτό είχε τρεις τάξεις και δέχονταν –ύστερα από εξετάσεις- μαθητές που είχαν τελειώσει το Αλληλοδιδακτικό ή την Δ΄ τάξη του εξατάξιου Δημοτικού.
    Προς το τέλος του 19ου αιώνα συστήθηκε η Αστική Σχολή απ’ τη συγχώνευση των δυο αυτών σχολείων -Αλληλοδιδακτικού και Ελληνικού- της οποίας ο αριθμός των τάξεων …μεταβάλλονταν.
    Επομένως η Αστική Σχολή είχε τουλάχιστον εφτά τάξεις, όπως τις ξέρουμε στο σύγχρονο σχολείο ενώ το λεγόμενο τμήμα αναλφαβήτων έπαιζε το ρόλο του Νηπιαγωγείου, όπως προκύπτει και απ’ την μικρή ηλικία των μαθητών του και απ’ το γεγονός της εγγραφής των την επόμενη χρονιά στην Α΄ τάξη.
    Η τελευταία τάξη της εφτατάξιας Αστικής Σχολής ισοδυναμούσε με την πρώτη τάξη του Ημιγυμνασίου το οποίο είχε δυο μονάχα τάξεις (ενώ το Γυμνάσιο ήταν τετρατάξιο).
    Το Σχολαρχείο ήταν το όνομα που δίνονταν στο Ημιγυμνάσιο το οποίο προέκυψε απ’ το σπάσιμο της Αστικής Σχολής (το 1914) στα δύο: στο εξατάξιο Δημοτικό σχολείο Αρρένων και στο Ημιγυμνάσιο. Τότε απόκτησε το Δημοτικό ξεχωριστό Διευθυντή και ο Διευθυντής της Σχολής –ο Σχολάρχης- έμεινε Διευθυντής στο Ημιγυμνάσιο, στο οποίο απ’ τον τίτλο του προσέδωσε –ανεπίσημα αλλά εμφαντικά- το όνομα Σχολαρχείο.
    Οι πληροφορίες από εδώ.
    http://vatera.gr/platanos/?page_id=1794

  21. Πάνος με πεζά said

    Κι αυτό. για τα χαμένα όνειρα του Αλκιβιάδη !

  22. Κουνελόγατος said

    Κοίτα σύμπτωση, κι εγώ ήθελα να πάω στους προσκόπους (αρχές 1970ζ), αλλά ο πατέρας μου… Και ήταν ένα σωρό φίλοι γμτ.

  23. sarant said

    18 Aν δεν πάθεις, πώς θα μάθεις;

  24. Πάνος με πεζά said

    @ 22 : E, δύσκολη εποχή εκείνη…Χούντα και να πηγαίνεις και πρόσκοπος…Ο αδερφός μου, που πήγε, το θεώρησε προβολή στρατοκρατίας στην παιδική ηλικία. Λάθος βέβαια, αφού η έννοια του προσκοπισμού είναι διαρκής και ασύνδετη με αυτά. Αλλά βλέπεις ο δύστυχος, ακριβώς αυτή την περίοδο έκανε ταυτόχρονα προσκόπους και κατηχητικό… 🙂

  25. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Κάπως έτσι ήταν και τα μικράτα μου με τους προσκόπους και το τοπικό τους παράρτημα. Ο πατέρας μου τους είχε για καθεστωτικούς συνεργάτες της δεξιάς (και της χούντας μετέπειτα) κι έτσι το όνειρό μου να μάθω τους μυστικούς κόμπους των προσκόπων πέταξε. Η λογική συνέχεια ήταν η εντρύφηση στο Βιβλίο των Μικρών Εξερευνητών του Ντίσνεϋ και του Τερζόπουλου. 😦

  26. Γς said

    21:

    Θυμίσου πάντα
    ευτυχισμένες στιγμές
    μέσα στο δάσος
    και κάτω απ τις σκηνές

    Οι αναμνήσεις
    σαν τα πουλιά τριγυρνούν
    φεύγουνε μακριά και πάνε
    μα μετά ξαναγυρνούν

    [αυτοσχέδια, της στιγμής τραγουδάκια σε μελωδίες της εποχής εκείνης]

  27. Κουνελόγατος said

    24. & 25. Δε νομίζω πως ήταν πολιτικοί οι λόγοι -αλλά δεν είμαι και 1.000% σίγουρος- μάλλον όμως οικονομικοί ήταν… 🙂

  28. Κουνελόγατος said

    Αλλά τώρα που το σκέφτομαι, κάπου διάβασα πριν λίγους μήνες, πως οι πρόσκοποι δεν ήταν τα αγαπημένα παιδιά των εν γένει χουνταίων (πριν και μετά), γι αυτό κάποια στιγμή έγιναν οι «άλκιμοι». Θυμάται κανείς ή κάνω λάθος;

  29. Γς said

    Κι η κόρη μου η προσκοπίνα

  30. Κουνελόγατος said

    Μάλλον την ακαθαρσία την καθάρισες εσύ Νίκο.

  31. Κουνελόγατος said

    Μάλλον την ακαθαρσία ΠΟΥ ΕΒΑΛΑ, την καθάρισες εσύ Νίκο.

  32. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα σας
    -Εγώ είμαι του Σχολαρχείου- έλεγε ο γαμπρός (επ΄αδελφή) του παππού μου και καμάρωνε.
    Σε κάποια ταινία του ασπρόμαυρου κινηματογράφου κάποιος καθηγητής λέει:
    -οι μαθήτριες της ογδόης…κλπ

  33. Γς said

    30:

    Κι οι γιοί μου, οι πρόσκοποι

  34. Γς said

    33->29

  35. Triant said

    @28
    Έτσι ακριβώς.

    Αλλά και στους προσκόπους, Σύστημα από Σύστημα διέφεραν. Ο αρχηγός του Συστήματος έδινε τον τόνο ο οποίος περνούσε στους βαθμοφόρους και δημιουργούσε το κλίμα.
    Εγώ έκανα λυκόπουλο στο 3ο Άρεως και πρόσκοπος στο 14ο Άρεως αμφότερα εξαιρετικά και αρκετά δημοκρατικά στη λειτουργία τους.
    Οταν αργότερα, με τον φίλο μου τον Μιχάλη μας προόριζαν για την αρχηγία ενός Συστήματος στο Γαλάτσι, πήγα να το δώ και είδα στη βιβλιοθήκη μερικά αντίτυπα του ‘ο αγών μου’. Ήταν η τελευταία μου επαφή με το άθλημα.

  36. atheofobos said

    Υπήρχε τότε ο θεσμός των «κατ΄ οίκον διδαχθέντων
    Είχα την εντύπωση πως κατ΄οίκον διδαχθέντες τότε ήσαν τα βλαστάρια των εύπορων οικογενειών όπως η μάνα μου, που είχε ως καθηγήτρια την Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη.
    Βέβαια δεν θυμάμαι να μου έχει πει πως έδινε εξετάσεις κάθε χρόνο, αλλά πως στις δύο τελευταίες τάξεις του γυμνασίου για να έχει απολυτήριο Γυμνασίου για να συνεχίσει στο Πανεπιστήμιο, την έγραψαν στην σχολή Χίλλ, τότε παρθεναγωγείο, ενώ σήμερα παίρνει και αγόρια όπως ο υιός Τσίπρα.
    Επίσης είναι απόλυτα σωστό ότι από τα κρυοπαγήματα ένα σωρό στρατιώτες χάσανε τα πόδια τους.
    Ο ιατρός πατέρας μου που βρέθηκε ως εθελοντής στην Αλβανία, μου έλεγε πόσο μεγάλο πρόβλημα ήταν αυτό γιατί συνέχεια είχαν τέτοιες περιπτώσεις.
    Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΟΥ ΔΕΝ ΕΚΑΝΕ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ!
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2008/03/blog-post_14.html
    Οι πρόσκοποι είχαν σχέση με τα ανάκτορα και γι΄αυτό και υπήρχε η ανώτατη τιμητική διάκριση -Πρόσκοπος του Βασιλέως!
    Αντίθετα Άλκιμοι ήσαν χουντικό φρούτο και σχετικά γι΄αυτούς μιλάει ο πατήρ Πλεύρης.

  37. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    36 Η Χιλ δεν έχει (τουλάχιστον τώρα) γυμνάσιο, αν δεν κάνω λάθος, μόνο δημοτικό.

  38. Κουνελόγατος said

    Σκύλε τι τρέχει στα μέρη σου; Υπάρχει αναστάτωση, ακούω από το πρωί.

  39. spiral architect said

    Ο δε όρος «αλπινισμός» μάλλον πρέπει να είναι ιταλικής προέλευσης, ε;
    (Άλπεις και https://it.wikipedia.org/wiki/Brigata_alpina_%22Julia%22)

  40. spatholouro said

    37
    Μόνο Νηπιαγωγείο και Δημοτικό

  41. Παναγιώτης Κ. said

    Ο Σκύλος σε ποια μέρη βρίσκεται;
    Αν βρίσκεται σε Πίνδο μεριά. αναφέρω ότι απλά έχει ομίχλη και κάπου-κάπου ψιχαλίζει. Περιμένουμε πάντως πως και πως να καλοσυνέψει ο καιρός, να βγει δηλαδή ο ήλιος. 14 του Ιούνη και ανάβουμε καλοριφέρ!

  42. Παναγιώτης Κ. said

    @Sarant. Σιτοβολώνας ήξερα ότι είναι η…διπλανή Λήμνος με τη γνωστή ποικιλία.

  43. Κουνελόγατος said

    Ουπς (που θα έλεγαν και τα 3 ανιψάκια), κοιτάξτε τι βρήκα!!! Προκαταβολικά συγγνώμη για τις ακαθαρσίες, υπόσχομαι να ξεβρωμίσω στην πρώτη ευκαιρία.

    http://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwjkr8z1iKfNAhWrCsAKHVrdCxEQFggaMAA&url=http%3A%2F%2Fwww.stoxos.gr%2F2012%2F05%2Fblog-post_363.html&usg=AFQjCNFwY9E8tf8EQqhOPL6Tlw0UmJ7Ejg

  44. Γς said

    37, 40:

    Πάντως τότε είχε Παρθεναγωγείο,
    Πήγαινα κι εγώ! Κάθε μέρα. Τρέχοντας

  45. sarant said

    43 Τώρα κατάλαβα τι έλεγες για ακαθαρσίες σε προηγούμενο σχόλιο. Το είχε πιάσει η παγίδα.

  46. Κουνελόγατος said

    44. Πότε κύριε Γς; Το 1831; :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen:

  47. Κουνελόγατος said

    Την έβαψα τώρα.

  48. atheofobos said

    Πριν την χούντα και τους Αλκίμους, την δεκαετία του 60 υπήρχε και άλλη οργάνωση νεολαίας της δεξιάς, ένστολοι και αυτοί, οι Ελπιδοφόροι.
    Σχετικά με αυτό το φρούτο:
    ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟΙ-Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΟΝ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2013/01/blog-post_25.html

  49. Γς said

    46:

    Σιγά βρε!
    Μας πάγωσες με τα δροσερά σου αστεία.

    Το ‘Hill Memorial School’ ιδρύθηκε από τον Αμερικάνο ιεραπόστολο John Hill και τη γυναίκα του Fanny Francis Mulligan, το 1831, τρία χρόνια πριν γίνει η Αθήνα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. Τα «εκπαιδευτικά καταστήματα του κ. Χίλλου» περιλάμβαναν «σχολείον κορασίδων», «σχολείον απόρων παίδων» και «διδασκαλείον θηλέων». Από το 1835, στις δραστηριότητες του σχολείου προστέθηκε η λειτουργία του πρώτου νηπιαγωγείου της χώρας, ενώ λίγα χρόνια αργότερα άρχισε να λειτουργεί και οικοτροφείο.

  50. Παναγιώτης Κ. said

    @32. Φράση επιδοκιμασίας, επιβεβαίωσης, θαυμασμού. «…αυτός ήξερε γράμματα! Είχε τελειώσει το Σχολαρχείο! »

    Είναι προς επεξεργασία ένα σεντούκι με την εκπαιδευτική πραμάτεια ανθρώπου που τελείωσε το 1932.
    Όταν ολοκληρωθεί η προσπάθεια θα μιλήσω εμπεριστατωμένα.Ποτέ δεν λείπουν οι ευκαιρίες στο παρόν ιστολόγιο. 🙂 Με μια πρώτη ματιά επισημαίνω τα εξής: Άψογη εμφάνιση των γραπτών. Καλλιγραφία με μελάνη φυσικά.
    Διαπιστώνει κανείς ότι το βάρος πέφτει στα θεωρητικά μαθήματα και λιγότερο στα θετικά. Τον πρώτο λόγο λοιπόν, έχουν τα «γράμματα» και ακολουθούν οι «επιστήμες».

  51. Παναγιώτης Κ. said

    @ Sarant. Αφού τελειώσει ο θείος Αλκιβιάδης έχουμε μετά πράμα στο ίδιο κλίμα; 🙂
    Έχουμε άλλο Μίμη Σαραντάκο;

  52. Κουνελόγατος said

    Να βάλει τους εσταυρωμένους σωτήρες, guarantee… 🙂 Θα χαρούν πολλοί εδώ μέσα.

  53. sarant said

    51-52 Σκέφτομαι τα Έπη των Αριμασπών. Οι Σωτήρες είναι αρκετά μεγάλο. Θα δω.

  54. Κουνελόγατος said

    53. Πάρε κι ένα δωράκι… 🙂

    http://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwiwyqe7qqfNAhVqJsAKHdHBAnMQqQIIGjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.kathimerini.gr%2F863688%2Fopinion%2Fepikairothta%2Fpolitikh%2Fpros-ti-to-gay-pride&usg=AFQjCNEP5EdsPmYZSXJT088Jof8EuaS8oQ&bvm=bv.124272578,d.ZGg

  55. Κουνελόγατος said

    Νίκο, μπλόκαρε κι ένα άρθρο του αγαπημένου μας φιλόσοφου στην Καθημερινή… Είναι η μέρα μου φαίνεται.

  56. Γιάννης Ιατρού said

    41: Ο Σκύλος είναι στο χωργίο, κάτω απ΄ τ΄αυλάκι, στην Αιγιάλεια κοντά 🙂

  57. Γιάννης Ιατρού said

    Εμένα μου άρεσε το σημερινό, με τις περιγραφές/αφηγήσεις για το πως πήγαιναν σχολείο εκείνα τα χρόνια. Και τον ρόλο των δασκάλων/δασκαλισσών και την βαρύτητα που είχε ο λόγος τους στις τοπικές κοινωνίες.

  58. gpoint said

    Οντως θέριζαν τα κρυοπαγήματα στον ελληνοϊταλικό πόλεμο και η αιτία ήταν οι στρατιωτικές μπότες χωρίς «ποντίνι» και η τυλιχτή γκέτα. Υπάρχει η αναφορά του Γ.Π. Αλιβιζάτου προς το Γενικό Επιτελείο :

    «Η έλλειψις κυρτώματος εις την απόληξιν του υποδήματος, κοινώς ποντίνι ή μασκαρέττο, στερεί λόγω ελλείψεως διακρατήσεως στρώματος αέρος την συντήρησιν θερμοκρασίας του άκρου ποδός, την οποίαν άλλωστε επιτείνει η ελάττωσις της κυκλοφορίας εκ της επιδεσμωτής περικνημίδος, κοινώς γκέτας»

    Από τότε ήταν πρόβλημα οι προμήθειες του στρατού…

  59. gpoint said

    Οσοι έχουν κάνει πρόσκοποι να το δηλώσουν για να τους αντιμετωπίζουμε με κατανόηση. Εξαιρείται ο μεταμεληθείς εγκαίρως Τριάντ !

  60. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Μ’ αρέσει ο Αλκιβιάδης. Μου θυμίζει τον Μέλιο στο «Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα». Κι εκείνος αγαπούσε τα γράμματα αλλά παντού εμπόδια, κι εκείνος κατ’ οίκον διδαχθείς, κι εκείνος βοηθήθηκε πολύ από έναν δάσκαλο που εκτίμησε την πείνα του για γνώση. Πόσα δυνατά μυαλά δεν πήγαν χαμένα, επειδή οι γονείς τους τα έβλεπαν σαν εργατικά χέρια και πηγή εισοδήματος…Μεγάλη αμαρτία…

  61. 38, 41, 57

    Τι έγινε, ωρέ παιδιά; Στην Αιγιάλεια είμαι. Κι έψαχνα από το πρωί σ΄όλο το Αίγιο να αγοράσω ένα ψυγείο. Διότι και καλά ανοίγουν τα μαγαζά τους, ανεβάζουν και ιστοσελίδες με τα προϊόντα τους, βάζουν και στο γκούγκλε μαπς το βελάκι τους, όμως όταν τα κλείνουν λόγω κρίσης, δεν μαζεύουν τα ηλεχνάρια τους…

  62. Γς said

    57:

    Κι είχες και τη δικιά μου που το φιλοσοφούσε με κάτι παλιούς σ ένα χωριό στην Ανδρο προχτές και έκανε κι επίδειξη γνώσεων μάλιστα:

    -Ηταν μια εποχή που οι τρεις εξουσίες στα χωριά ήταν ο δάσκαλος ο παπάς κι ο χωροφύλακας.

    Δηλαδή έλα παππού μου να σου δείξω τα κτήματά σου.
    Πόσο μάλον οταν είσαι κι από τα βάθη της Αφρικής.

    Πότε θα φάμε ξύλο…

  63. Κουνελόγατος said

    61. Ναι, ωραία, αλλά για την ταμπακιέρα δε γράφεις. 🙂

  64. Κουνελόγατος said

    Βρήκες τελικά ψυγείο ή να ψάξω εγώ για σένα;

  65. Βρήκα, βρηκα!

  66. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    58 Μωρέ μπράβο!

  67. Γς said

    61:

    Ιστοσελίδες.
    Κι έψαχνε η δικιά μου για μια εργασία της κάτι τις το σχετικόν με βιοντήζελ και τέτοια και πέσαμε στο ιντερνετ στην ιστοσελίδα μιας εταιρίας που όπως έλεγε είχε τα μάτια της Παναγίας.

    Τα έπαιξα. Οχι τόσο από το φάσμα των εφαρμογών που κάλυπτε όσο από την τοποθεσία της.

    Ηταν δίπλα μας. Και πως δεν την ξέραμε;

    Πήγαμε λοιπόν να την επισκεφτούμε.
    Ηταν μέσα στο δάσος της Ραφήνας, μαζί με τα άλλα αυθαίρετα κτίσματα. Μια κλειδωμένη με σκουριασμένα λουκέτα περίφραξη με ένα λυόμενο δωμάτιο κι έξω ένα πεταμένο πλαστικό βαρελάκι που έγραφε ότι έχει αιθυλική αλκοόλη.
    Η εταιρία,

  68. gpoint said

    # 62

    Τάχουμε πει αυτά…

    Ηταν ο παπάς, ο γιατρός και ο δάσκαλος

    Με την χούντα έγινε…στρατηγέ μου, θεέ μου, γιατρέ μου

    Δηλαδή μπήκε στο κεφάλι ο στρατηγός και έφυγε από την αγία τριάδα ο δάσκαλος. Η σειρά μεταξύ παπά και γιατρού παρέμεινε η ίδια

  69. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο αδιαφόρετος υπάρχει και στον Παπαδιαμάντη: «Παραπονεμένη, πολύπαθη γυναίκα! Ο σχωρεμένος, ο άντρας της, πέθανε, ο αδιαφόρετος, και της άφησε τρία παιδιά. » ( Η αποσώστρα )

  70. Γς said

    54:

    Το ανέβασε στο ΦΒ το δωράκι σου:

    Τελικά δεν είναι τυχαίο, ένας φανατικός κήρυκας της καθαρεύουσας (αν και από μακριά, διότι δεν την ξέρει), που μισεί την αριστερά, θα είναι και ομοφοβικός. Έχει πάντως θάρρος ο κύριος Τάκης, διότι δημοσιεύει τον φιλιππικό του κατά του γκέι πράιντ μετά το Ορλάντο, ένα έγκλημα που προφανώς δεν το θεωρεί ομοφοβικό, αφού γράφει: «Και μη μου πείτε για τον παράφρονα τζιχαντιστή ο οποίος έκανε το μακελειό στο gay bar του Ορλάντο. Πριν από μερικούς μήνες είχαμε τη σφαγή στο Bataclan, που δεν είχε καμία σχέση με ομοφοβία.»

  71. Γιάννης Κουβάτσος said

    68: Κι όμως επί χούντας θυμάμαι τον δάσκαλό μου να τα χώνει στον πατέρα μου για την υπέρμετρη ζωηράδα μου και αυτός ν’ ακούει με σεβασμό και σκυμμένο το κεφάλι. Κι ας ήταν αξιωματικός του στρατού κι ας φορούσε τη στολή του. Ενώ τώρα το τελευταίο τσόκαρο μπορεί να ξεφτιλίσει τον δάσκαλο και τον καθηγητή, έχει δεν έχει δίκιο.

  72. sarant said

    69 Σωστά!

    70 Αλλά το είχα ανεβάσει πριν το δω εδώ.

  73. Γιάννης Ιατρού said

    70: Ναι καλά, ας διαβάσει πώς το βλέπουν και στις ΗΠΑ.. Διάβαζα χθες, πως πολλοί -που λόγω της δηλωμένης αποστροφής του Δόναλδ προς τους LGBT- δεν τον ψήφιζαν, αρχίζουν να τον κάνουν αποδεκτό, για να βάλει τάξη και να πολεμίσει ….. τους ισλαμιστές κλπ. κλπ. Τρίβει τα χέρια του ο Δόναλδ, από εκεί που δεν το περίμενε …..

  74. Γς said

    72 β:

    Στο ΦΒ όμως λέει ότι αναρτήθηκε πριν μια ώρα και το σχόλιο του Κουνελόγατου εδώ πριν δύο +

  75. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πάντως, οι οπαδοί του Τραμπ δεν πρέπει να είδαν με κακό μάτι την εκτέλεση 50 ομοφυλόφιλων. Ίσως θα προτιμούσαν ακόμα μεγαλύτερο τον αριθμό.
    Στην Αμερική, απ’ ό, τι φαίνεται, όταν ένας έφηβος πάρει το όπλο του μπαμπά, που κρέμεται δίπλα στις ομπρέλες, και σκοτώσει τους μισούς συμμαθητές του, είναι κακό βέβαια, ανάβουνε κεράκια, προσεύχονται και κλαίνε αγκαλιασμένοι, αλλά, οκ, συμβαίνουν αυτά, άλλη μια μέρα στη δουλειά, δεν μπορεί να γίνει κάτι, η οπλοκατοχή είναι παράδοση και καουμπολίκι. Όταν όμως κάνει το ίδιο κάνας γέννημα-θρέμμα Αμερικανός μουσουλμανικού θρησκεύματος, τότε πρέπει ο Τιτάνας Πρόεδρος να εξαφανίσει απ’ τον χάρτη 5-6 χώρες, για να σφίξουν οι γλουτοί.

  76. sarant said

    Πριν το δω, είπα

  77. Ο παραδοσιακός οικισμός της Βατούσας, όπως και τα χωριά Πτερούντα και Χίδηρα, βρίσκονται στο εσωτερικό ενός ηφαιστειακού κρατήρα. Ο κρατήρας αυτός έχει 6 χιλιομέτρα διάμετρο, αποτέλεσμα της ηφαιστειακής δραστηριότητας πριν από 21 περίπου, εκατομμύρια χρόνια. Με τα χρόνια η αρχική μορφή του κρατήρα αλλοιώθηκε. Σήμερα μπορούμε να παρατηρήσουμε μόνο κάποια υπολείμματα αυτού του μεγάλου ηφαιστείου.
    Ίσως κάτι διακρίνεται εδώ:
    http://khm1.googleapis.com/kh?v=199&hl=en&&x=9377&y=6247&z=14

  78. Γιάννης Ιατρού said

    74: Έλα ρε Γς, κι ένα χαλασμένο ρολόϊ δείχνει δύο φορές τη μέρα τη σωστή ώρα 🙂 🙂

  79. 78

    Τα ψηφιακά όχι, μόνο τα κουρδιστά.

  80. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Τι είπε στον ανακριτή ο νεαρός που σκότωσε τον ομήλικο συμμαθητή του»…Άλλα της καθαρευουσιανιά ο Αντέννας! 😊
    Το «συνομήλικος» που λέμε μια ζωή είναι ψιλομαλλιαρό, φαίνεται.

  81. Γιάννης Ιατρού said

    Νίκο, μέ ‘πιασε η φάκα !!!

  82. Pedis said

    # 75 Στην Αμερική, απ’ ό, τι φαίνεται, όταν ένας έφηβος πάρει το όπλο του μπαμπά, που κρέμεται δίπλα στις ομπρέλες, και σκοτώσει τους μισούς συμμαθητές του, είναι κακό βέβαια, ανάβουνε κεράκια, προσεύχονται και κλαίνε αγκαλιασμένοι, αλλά, οκ, συμβαίνουν αυτά, άλλη μια μέρα στη δουλειά, δεν μπορεί να γίνει κάτι, η οπλοκατοχή είναι παράδοση και καουμπολίκι.

    Το ξαναβάζω για επανάληψη.

  83. spatholouro said

    80
    Εξίσου «καθαρευουσιάνικα» είναι και τα δύο, οπότε έχουμε την πολυτέλεια να επιλέγουμε όποιο θέλουμε.

    Το δε «ομήλικος» μάλιστα χρησιμοποιόταν ως επί το πλείστον επί νέων κατά την ηλικία ατόμων, οπότε σωστά το «πέταξε» ο Αντένας
    (βέβαια δεν ξέρω εάν τυχαία ή εάν εγνώριζε τη διάκριση)

  84. Γιάννης Ιατρού said

    79: Και τα ψηφιακά σκύλε μου, αν δεν έχεις βάλεις να δείχνουν 24ωρο 🙂

    77: Δύτη, ωραίο.
    Κι εδώ φαίνεται καλά, αν μεγενθύνεις και στέκεσαι μπροστά την πινακίδα. Φαίνεται το γύρο-γύρο του κρατήρα 🙂

  85. sarant said

    81-84 Δεν μπορεί, κάτι θα της έκανες κι εσύ 🙂

  86. Γιάννης Κουβάτσος said

    83. Πιθανόν να έχεις δίκιο, αλλά στην καθημερινή μας ομιλία λέμε ότι με τον π.χ. Γιώργο είμαστε συνομήλικοι, όχι ομήλικοι. Δηθενιά ολκής μου φαίνεται.

  87. Γιάννης Ιατρού said

    85: Ναι, έβαλα κίνηση 🙂

  88. Ήρθε το ψυγείο! Ξέρει κανείς πώς σηκώνονται τα ντουλάπια της κουζίνας; Όχι πολύ, πεντε πόντους… 😳

  89. Γς said

    Δεν σηκώνονται.
    Βγάλε πλακάκια και σκάψε στο πάτωμα,
    ΄Η πάρε πριόνι και κόψε ψυγείο

  90. sarant said

    86 Kι εγώ την ίδια αίσθηση έχω

  91. 80, 83, 86, 90

    Ίσως φοβήθηκε τα πολλά συν στο συνομήλικο συμμαθητή

  92. Γιάννης Ιατρού said

    88: Ρε θηρίο, μετράνε πρώτα !!!!
    [video src="http://ecdn.liveclicker.net/8079A8/origin/videos/1937/1447128551_1_liveclicker.mp4" /]

  93. spatholouro said

    Τα έχω ξαναπεί, αλλά ίσως δεν παρέλκει η επανάληψη:
    μονοτυπία, η εξαπλούμενη έρημος…

  94. Παναγιώτης Κ. said

    @88. Βγάζεις τα πράγματα από μέσα για να ελαφρύνουν.
    Έχεις φωνάξει ένα δεύτερο άτομο για να σε βοηθήσει. (Αν σκεφτείς κάτι άλλο με γεια σου με χαρά σου).
    Συνήθως είναι κρεμασμένα-στερεωμένα με δύο βίδες στον τοίχο τις οποίες θα ξεβιδώσεις με το αντίστοιχο κλειδί.Θα ανέβεις στη σκάλα για να το διαπιστώσεις. ξεβιδώνεις πρώτα την μία οπότε αυτό θα περιστραφεί και μετά την άλλη.
    Ανοίγεις με το τρυπάνι δύο τρύπες πέντε πόντους ψηλότερα βάζεις βύσματα και το ξαναστερεώνεις. Χρησιμοποίησε και αλφάδι για ακρίβεια.
    Ελέγχεις αν εσωτερικά έχει και κάποια ακόμα βίδα για σταθεροποίηση.
    Σε κάθε περίπτωση η λύση βασίζεται στο βλέποντας και κάνοντας. 🙂
    Την άλλη μέρα θα πάρεις ένα κουτί πλαστικό στο χρώμα του τοίχου και θα βάψεις το μπάλωμα.

  95. Παναγιώτης Κ. said

    …για να ελαφρύνουν τα ντουλάπια.
    Μη …το φέρνεις βαρέως που δεν μέτρησες. Αν έμενες στο προηγούμενο ύψος θα έπαιρνες ένα μικρό ψυγείο…
    Αντιμετώπισα παρόμοιο ζήτημα.

  96. BLOG_OTI_NANAI said

    Γιατί μας αποκρύπτει ο κ. Σαραντάκος ότι στο Αντί 758 (2002) υπάρχει θετική αναφορά ατο βιβλίο του πατέρα του; 🙂

  97. Pedis said

    … καλά βρε πρόσκοποι … ολούθε ντουλάπια θα ‘χει η κουζίνα του Σκύλου;

  98. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μονοτυπία όχι, βλάπτει παντού, αλλά όχι, με τίποτα, και πολυτυπία εξεζητημένη και άτοπη. Το πράγμα θέλει ρέγουλο και μαστοριά και στα κανάλια αυτές είναι άγνωστες ιδιότητες. Εκεί κινούνται μεταξύ αφόρητων κλισέ και κωμικής «πολυτυπίας».

  99. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ενώ τον «Βενετσιάνικο καθρέφτη» του πατέρα Σαραντάκου τον βρήκα και τον διάβασα (και μου άρεσε πολύ, ιδίως το πρώτο διήγημα), ο «Άχθος Αρούρης» δυστυχώς είναι εξαντλημένος. Θα επανεκδοθεί, Νίκο;

  100. Μα μέτρησα, ο μάλαξ, αλλά μόνο το πλάτος, που φοβόμουν. Αυτό το πέτυχα. Δεν πειράζει, βρήκα από πού ξεβιδώνουν και θάρθει αύριο ο ανηψιός και κληρονόμος, να τα μαστορέψει.
    Το αμέσως μικρότερο μοντέλο ήταν 1.55 ύψος. Εφτούνο είναι 1.75. Εγώ είμαι 1.90 σχεδόν.

  101. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Δε χρειάζεται να μετακομίσεις τα ντουλάπια. Μπορείς να φάς λίγο το ψυγείο και να χωρέσει…

  102. 101 ❤

    Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι αλλά μας διαβάζουν και κυρίες

  103. Θύμμαχος Θήτης said

    Σχετικά με το Ορλάντο

    Προφίλ πατέρα του Omar Mateen

    Αμερικάνικες εφημερίδες λένε το ίδιο και επίσης όπως δήλωσαν και οι αρχές ο δολοφόνος δεν βρέθηκε να είχε καμία φυσική επαφή με το Daesh (τζιχαντιστές, «ισις»). Απλά διάβαζε για αυτό στο ίντερνετ και το επιδοκίμαζε. Και έκανε κάτι κουλά στο όνομα των τζιχαντιστών (απειλούσε κόσμο, τηλεφώνησε στην άμεση δραση πριν το έγκλημα κλπ). Φυτευτές οι ψυχώσεις, ήρθε έδεσε και η νεύρωση, ο μπαμπάς να είναι καλά, και το αποτέλεσμα αυτό που είδαμε. Χορηγός και η ανεξέλεγκτη οπλοκατοχή όπως σε όλα τα μαζικά εγκλήματα στην πολύπαθη Αμερική.

  104. 103 Έχει κι άλλα

  105. Θύμμαχος Θήτης said

    100 μ’ αρέσουν οι υπολογισμοί σου! 🙂

    http://i0.wp.com/meacolpa.net/wp-content/uploads/2013/06/doggy.png?resize=400%2C297

  106. Ανδρέας Μαρικάς said

    Ως φανατικός αναγνώστης Λογοτεχνικών κειμένων επί 45 χρόνια, θα ήθελα να ρωτήσω: Πώς πρέπει να εκλαμβάνουμε τα κείμενα του αλησμόνητου Δημήτρη Σαραντάκου που αναρτήσατε πρόσφατα (θεία Μαρίνα, θείος Αλκιβιάδης); Ως λογοτεχνία (που εξ ορισμού είναι μυθιστορία) ή ως αυτοβιογραφία; Κι αν ισχύει το δεύτερο, δεν υπάρχει ο κίνδυνος να βγούν οι απόγονοι του θείου Αλκιβιάδη και της θείας Μαρίνας και να διαμαρτυρηθούν για διαστρέβλωση πραγματικών περιστατικών;

    Εκτός κι αν ισχύει εδώ, αυτό που είπε ο Χριστός μας στο Ματθαίου 10,36: «Εχθροί του ανθρώπου οι οικιακοί αυτού», δηλαδή: Μήπως ο Δημήτρης Σαραντάκος αποφάσισε να εκθέσει τους συγγενείς του που δεν δέχτηκαν να γίνουν αριστεροί;

  107. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    106 Να τα εκλάβετε ως λογοτεχνία, όπως έκανε και ο ίδιος που τα θεωρούσε διηγήματα. Το τελευταίο σας ερώτημα το αντιπαρέρχομαι ως προσβλητικό και αβάσιμο -άλλην απάντηση από μένα δεν θα πάρετε.

    99 Δύσκολο να επανεκδοθεί σε χαρτί ο Άχθος.

  108. sarant said

    96 Μπορεί και να μην το είχα δει! Ευχαριστώ!

  109. gpoint said

    Σκύλε βάλτο ξαπλωμένο στο πλάι καταΐ που λένε οι εξ απεναντίας σου, είναι εξαντρίκ αλλά και πολύ βολικό αν γυρίσεις τα ράφια κατάλληλα !!

  110. 109

    Θενκς, ΠαοκΤζή! Ανέλαβε ο ανηψιός και κληρονόμος. Γατόνι από τα λίγα στα μαστοριλίκια.

  111. Θύμμαχος Θήτης said

    στο ψυγείο πρώτα ύψος
    στο πλυντήριο το πλάτος

    [ μα εμένα δε με μέλλει
    είναι το ανίψι γάτος]

  112. Θύμμαχος Θήτης said

    Ύστερα ήρθε η επίθεση των Γερμανών, η συνθηκολόγηση του Τσολάκογλου, η οπισθοχώρηση, με τα πόδια από την Κορυτσά ως στο Βόλο, όπου μαζί με άλλους συμπατριώτες του φαντάρους, βρήκαν ένα καϊκι και γύρισαν το Μάη του ΄41 σε κακό χάλι στο νησί.

    Προβλέποντας τη γερμανική επίθεση, οι Βρετανοί και μερικοί Έλληνες ζητούσαν την υποχώρηση από την Ήπειρο, ώστε να εξοικονομηθούν δυνάμεις που θα μπορούσαν να αποκρούσουν του Γερμανούς. Παρά ταύτα, το εθνικό συναίσθημα δεν επέτρεπε να εγκαταλειφθούν ευαίσθητες εθνικά περιοχές που κατακτήθηκαν με τόσο κόπο. Έτσι, παρά τη στρατιωτική λογική, απορρίφθηκε η ιδέα οπισθοχώρησης έναντι των «ηττημένων» Ιταλών και ο μεγαλύτερος όγκος των ελληνικών δυνάμεων παρέμενε βαθιά στην Αλβανία, ενώ οι Γερμανοί πλησίαζαν. Ο στρατηγός Ουίλσον χλεύασε αυτό το «φετιχιστικό δόγμα του να μη δοθεί ούτε μια σπιθαμή γης στους Ιταλούς» και που οδήγησε στο να μείνουν μόνο έξι από τις εικοσιμία ελληνικές μεραρχίες να αντιμετωπίσουν τη γερμανική επίθεση

    έτσι γράφει ένας Ιταλός ιστορικός [πηγή: wikipedia]

  113. Πάνος με πεζά said

    Μια που είναι μέρα των σχολείων, συγκινημένοι,δακρύβρεχτοι,μολις τελειώσαμε από τη γιορτή του τρίτου Δημοτικού Ραφήνας. Και κλάψαμε, και βουρκώσαμε, κι είδαμε παιδιά να χορεύουν Ζορμπα και να τραγουδάνε Χατζηδάκι, και καταλάβαμε ότι όλα τα γ…μένα από αυτό το σχολείο ξεκινάνε, κι από τους ήρωες δασκάλους…
    Ουφ…τωρα χαλαρώνουμε στην πλατεία, με πίτσα…

  114. gbaloglou said

    Γνώριζα ήδη το «διάφορο» = «κέρδος» (από τον πρόλογο κάποιου χειρόγραφου/βιβλίου που δεν μπορώ να θυμηθώ*), αλλά το «αδιαφόρετος» δεν το ‘έπιασα’!

    *»και διάφορο πολύ θα φέρει» (αν τυπωθεί στην Βενετία, ίσως!) ή κάτι παρόμοιο, αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ από που…

  115. Γιάννης Ιατρού said

    112: Θα άλλαζε κάτι στην έκβαση αυτό, δεδομένου του μηχανοκίνητου εξοπλισμού της Wehrmacht; Κι αν όντως είχαν δικίο οι Άγγλοι, γιατί δεν έφεραν περισσότερους δικούς τους; Κατ’ εμέ, το πολύ πολύ να τους καθυστερούσε τους Γερμανούς λίγο περισσότερο, άσε που θα το εκμεταλλεύονταν οι Ιταλοί …

  116. 113

    Πανομεπεζά http://lolsnaps.com/upload_pic/a9d06813-the-circle-of-life.jpg

    115

    Γιάννη, η Βέρμαχτ δεν ήταν τόοοοσο μηχανοκίνητη όσο θρυλείται. Πάνω από ένα μύριο αλογομούλαρα (κανονικά, τετραποδα) υπηρέτησαν στις τάξεις της.
    Και στην Ελλάδα δεν έκανε μπλιτσκρίγκ, με το πάσο της πήγαινε.
    Εντάξ’, ο ελληνικός στρατός ήταν ακόμα χειρότερα από πλευράς μέσων.
    Οι δε Ιγγλέζοι είχαν ήδη αρχίσει να κάμουν οικονομία δυνάμεων ενόψει πολέμου της βόρειας Αφρικής.

  117. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Παπαδιαμάντης και ο Μακρυγιάννης αναφέρουν την έκφραση «το διάφορο κεφάλι» με την έννοια του ανατοκισμού, την πρόσθεση των τόκων στο κεφάλαιο δηλαδή, ώστε να αυξάνεται και να αποδίδει συνήθως δυσβάσταχτους τόκους. Υπάρχει και η παροιμία «Το πολύ το διάφορο τρώει και το κεφάλι».

  118. sarant said

    117 Ακριβώς!

  119. Ριβαλντίνιο said

    Νέμτσοι – Μαγυάροι 0 -2
    Ευχάριστο , αλλά στεναχωριόμαστε που θα απογοητεύθηκαν οι 2 ΕΦΟΥΛΕΣ . 😦
    (Η μεταφορά των Ούγγρων στα Ουράλια αναστέλλεται άχρι καιρού ).

    Πορτογαλία – Ισλανδία 1-1
    Θέλαμε νίκη των Πορτογάλων 😦 Μας δυσαρέστησαν οι άνθρωποι της παγοχώρας.

    ———————————————————————–
    Για το Κόπα Αμέρικα τελευταία ματς της φάσης των ομίλων :

    Χιλή – Παναμάς
    Και οι δυο θέλουν την νίκη για να περάσουν στην 2η θέση πίσω από την Αργεντινή. Η μόνη περίπτωση για να περάσει η Χιλή ως πρώτη είναι να χάσει η Αργεντινή και να νικήσει η ίδια τον Παναμά με πολλά γκόλ (αυτή την στιγμή πρέπει να καλυφθεί διαφορά 6 τερμάτων !). Ομοίως ο Παναμάς (και να καλυψεί διαφορά 10 τερμάτων !!). Φαβορί η Χιλή , η οποία και θέλουμε να νικήσει (είπαμε Αραουκανοί και Σπαρτιάτες είναι συγγενείς 🙂 ).

    Αργεντινή – Βολιβία
    Η Αργεντινή έχει περάσει και κατά 99,9 % πρώτη. Ας νικήσουν οι Βολιβιανοί που φοράνε και πράσινα.

    —————————————————
    Για αύριο για το Γιούρο :

    Ρωσία – Σλοβακία
    Στηρίζουμε τα όρθοντοξ μπράδερς .

    Ρουμανία – Ελβετία
    Πάλι στήριξη στα όρθοντοξ μπράδερς. Φιλοξενούν τον Πάσαρη και από το να σκοράρει κανείς Αλβανοελβετός και να πανηγυρίζει με αλβανικούς αετούς καλύτερα να νικήσουν οι Δρακουλίνοι. Α, και οι Ελβετοί δεν είναι έθνος.

    Γαλλία – Αλβανία
    Θέλουμε νίκη της οικοδέσποινας με πολλά γκολ.

  120. Πάνος με πεζά said

    @ 116 (113) : Eίναι τρομερό…Ότγαν ήμουν στο Γυμάσιο, τότε που τελειώναμε τις χρονιές απρόσωπα, παίζοντας μπουγέλα, είχα σκεφτεί «Τι ωραία που θα ήταν, τελευταία μέρα του σχολείου, τα παιδιά να κάνουν κύκλους στο προαύλιο και να χορεύουν ρο Χορό του Ζορμπά…

    Αυτό, μπορεί να ήταν μια σκέψη του 1982…

    Και, τι σου είναι αυτή η ζωή, να που σήμερα το είδα να γίνεται. Όχι στο Γυμνάσιο, που μπορεί να τελειώνει το ίδιο απρόσωπα όπως τότε. Στη Δημοτικό, και φυσικά από τα παιδιά των μεγάλων τάξεων. Της Πέμπτης. Που επίσης χόρεψαν…ακροβατικά στο προαύλιο το «Πάνω στην τρέλα μου», με στολές παραλλαγής, με τα κορίτσια να κάνουν κατακόρυφο, να τις σηκώνουν στα χέρια…

    Δυσκόλεψε πολύ το αλκοτέστ, που λέει και το ανέκδοτο !

    Θυμήσου όπου πας, στιγμές χαράς…

    Κι ένα σκωροφαγωμένο τετράστιχο που ούτε βρήκα ποτέ ποιανού ήταν, ούτε πώς συμπληρώνεται (θυμόμουν μόνο τους τελευταίους τέσσερις στίχους). Η μάλλον, ο διάολος του διαδικτύου έκανε, τώρα, απόψε, να βρω τον ποιητή να το συμπληρώσω μετά από τέσσερις δεκαετίες…

    Εξετάσεις

    Ενα δάκρυ θα κυλήσει από χαρά
    κι άλλο ένα θα μας φέρει κάποια λύπη
    τα παλιά σαν θυμηθούμε μια φορά
    κάτω τώρα που το χάσαμε και λείπει.

    Το σχολείο που μας έγινε ζωή
    και μας είπε για του ήλιου τα παλάτια
    της αγάπης, της αλήθειας την πνοή,
    στα σκοτάδια για ν’ ανοίξουμε τα μάτια.

    Που μας είπε όταν ήμασταν παιδιά
    ένα όμορφο για πάντα παραμύθι
    που μας γιόμισε λουλούδια την καρδιά
    και δεν έμαθε να σβήνεται στη λήθη.

    Κάθε χρόνο τέτοια μέρα γιορτερή
    τρέχαν όλοι για να ’ρθουν στις εξετάσεις
    για τ’ αγγόνια ο παππούς είχε Λαμπρή
    μα το νοιώθεις πιο πολύ, σαν θα γεράσεις.

    Μήτσος Κατσίνης

  121. Τσούρης Βασίλειος said

    114. gbaloglou
    117. Γιάννης Κουβάτσος

    Στο χωριό Λοζέτσι υπάρχει η έκφραση:
    π(ου)λήσαμαν τα σκ–ά και βγάλαμαν το διάφορο. Δυστυχώς δεν γνωρίζω αν λέγεται και αλλού.
    Το αδιαφόρετος δεν υπάρχει και σε μας.

  122. Γιάννης Ιατρού said

    115β Ναι, οκ, αλλά το ερώτημα που έθεσα ήταν, αν η μεταφορά δυνάμεων στο εκεί μέτωπο θα είχε τελικά κάποιο νόημα.

  123. Μαρία said

    117, 118
    Το διάφορο το ξέρει ο Μπαλό, για τον αδιαφόρετο ρωτάει.
    Πρέπει να χρησιμοποιείται στο διήγημα με την έννοια του αδιάφορου και άχρηστου κι όχι του ασύμφορου.

  124. Γς said

    113:

    >Ουφ…τωρα χαλαρώνουμε στην πλατεία, με πίτσα…

    Κι εγώ ακόμα να συνέλθω:

    -Α, έχετε γάβρο. Φέρτε μου. Η κυρά.
    -Κι εσεις;
    -Τι έχετε;
    -Τας κεμπαπ, και …
    -Α, καιρό έχω να φάω απ αυτό!

    Και μου έφερε αντί για τα λαχταριστα μοσχαρίσια κομμάτια μέσα στη θεσπέσια σάλτσα με τα μυρωδικά της ένα πιάτο με κύβους από χοιρινό με μπόλικο λίπος και τίγκα στο αλάτι και μπολικο πελτέ από πάνω.

    -Τι είναι αυτό;
    -Είναι από κάτι καλαμάκια που μου περίσεψαν χτες.

    Λόγω τιμής. Εδώ στα πέριξ!

  125. 122

    Οι δυνάμεις στην Ήπειρο, εκτός από εξαντλημένες, ήταν και ελλειματικές σε εξοπλισμό. Τσίμπησα με τη «μηχανοκίνηση» αλλά οι Γερμανοί είχαν και σοβαρά όπλα. Στα οχυρά της γραμμής Μεταξά χρησιμοποίησαν και δακρυγόνα. Μίνι χημικός πόλεμος αλλά όποιος έχει μπει στο Ρούπελ καταλαβαίνει. Κι επιπλέον είχαν τακτικές πολέμου πολύ πιο σύγχρονες από τις «μάχες χαρακωμάτων» του Μεταξά.
    Οπότε, και την Ήπειρο να αφήνανε, το αποτέλεσμα ίδιο θα ήταν. Οι Βρετανοί, άλλωστε, δεν πρόλαβαν να φτάσουν μέχρι Ήπειρο.

    Οι Γερμανοί είχαν 500 τανκς, οι Έλληναι είκοσι! Τι να κλάσουν οι φουκαράδες…

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AE_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1

  126. Γς, στο 124

    μου άνοιξες την όρεξη, ρε μπαγάσα! Ούτε της γάτας, εδώ απ’ έξω, δεν θα τα έδινα.

  127. Pedis said

    Κάνα εκατομμύριο και βάλε Γάλλοι διαδηλώνουν ενάντια στο εκεί εργασιακό μνημόνιο σε συνθήκες (ψευδο)συνταγματικής δικτατορίας αλλά, όπως είναι αναμενόμενο, η είδηση στη Γαλλία έχει πάει πάτο.

    Énorme. Un million de manifestants à Paris, 140 000 à Marseille, 9 000 à Lyon… La mobilisation contre la loi « travail » a battu ses records, hier.

    http://www.humanite.fr/le-souffle-et-les-confettis-609528

  128. gbaloglou said

    Λογικά το «διάφορο» = «κέρδος» προέρχεται από την ουδετεροποίηση της «διαφοράς (τιμής πώλησης και τιμής αγοράς)»: είναι σύμπτωση αυτή η ουδετεροποίηση ή έχει να κάνει με μια βαθύτερη ανάγκη της γλώσσας; Και γιατί να μην χρησιμοποιείται το αρχαίο «κέρδος», θεωρούνταν πλέον πολύ ‘αφηρημένο’ ή και … αλλότριο, και από πότε άραγε;

  129. spiral architect said

    @127: Δεν πάνε καθόλου καλά τα πράματα παιδιά, δεν πάνε! 🙄
    (και όχι μόνο με αφορμή τη Γαλλία)

  130. cronopiusa said

  131. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα νεότερα

    123 Ναι, με αυτή την έννοια χρησιμοποιείται για ανθρώπους

    127 Κι εγώ με τους απεργούς είμαι, αλλά επειδή είμαι και πλάι στηΓαλλία έχω να πω ότι η χτεσινή κινητοποίηση είχε χαρακτηριστεί enorme/τεράστια πριν αρχίσει, οπότε οι αριθμοί των συμμετεχόντων είχαν προαποφασιστεί. Η CGT δίνει έναν θαρραλέο άνισο αγώνα και μακάρι να κρατήσει, αλλά η συμμετοχή στις απεργίες φθίνει αργά αλλά σταθερά.

  132. spiral architect said

    @131γ: […] αλλά η συμμετοχή στις απεργίες φθίνει αργά αλλά σταθερά.

    Κακό τση κεφαλής τους τότες!
    http://bit.ly/2394t2x

  133. sarant said

    132 Προσπαθούν με μεγάλη οικονομία δυνάμεων να προκαλούν όσο το δυνατόν περισσότερη «ζημιά» με τους σχετικά λίγους πυο απεργούν π.χ. στα τρένα. Αντίθετα, στην Αιρ Φρανς όπου η διοίκηση έχει το πάνω χέρι στην οργάνωση της εταιρείας, με 80% απεργούς αναβλήθηκε μόνο το 20% των δρομολογίων.

  134. spiral architect said

    Καλημέρα.
    Ρωσία – Σλοβακία σήμερα στις 4:00 τ’ απόγεμα με Σλοβένο διαιτητή. 😮
    Και μετά σου λένε για θεωρίες συνομωσίας ….

  135. spiral architect said

    … λάθος νήμα, γμτ! 👿

  136. Spiridione said

    128. Και το κέρδος χρησιμοποιούταν (δες Κριαρά).
    Το διάφορον είναι και αυτό αρχαίο σε σχέση με χρήματα. Διάφορον με τη σημασία του τόκου ελληνιστικό.
    http://www.mlat.uzh.ch/MLS/show_text.php?row=27261&dictionary=LSJ_1940&table=lsj_1940
    Ίσως έπαιξε ρόλο και το ρ. διαφορέω που είχε και τη σημασία «λεηλατώ, διαγουμίζω» π.χ. σε Ηρόδοτο και διαφόρησις «λεηλασία».
    http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/search.html?lq=%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%81

  137. Pedis said

    # 131-132 – Κρατάνε οι κινητοποιήσεις για παραπάνω από τρεις μήνες από τότε που ξεκίνησαν οι φοιτητές και νέοι. Έχει ενδιαφέρον να αναζητήσει κανείς την πηγή της δυναμικής και της αντοχής στη Γαλλία σε σχέση με τη δική μας περίπτωση.

    Πολλές θα ‘ναι οι διαφοοές αλλά μία από αυτές φωνάζει από μακριά, από καμιά τριανταριά χρόνια πίσω …

  138. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Στο κεφαλοχώρι υπήρχε ολόκληρο «Σύστημα» προσκόπων
    αλλά κανονικό εξατάξιο γυμνάσιο,μόνο στην πρωτεύουσα. Άραγε στη συνέχεια,σήμερα; Από περιέργεια αναρωτιέμαι.

    Το διάφορο και το αδιαφόρετο τα λέμε κάτω.
    Από τα «καθ΄ήμάς» Πάθη του Χριστού:
    Δε μου μιλείς παιδάκι μου δε μου μιλείς παιδί μου,
    τί να σου πω μανούλα μου που διάφορο δεν έχει,
    μόνο το Μέγα Σάββατο κατά το μεσονύχτι,
    που θα λαλήσει ο πετεινὸς …

  139. Pedis said

    -> 137 Ελπίζω, πάντα, σε καλύτερες μέρες …

  140. Ριβαλντίνιο said

    Για την συζήτηση των φίλων Σκύλος, Γκιν Ντοκτός και Θύμμαχος Θήτης να πω και εγώ τα δικά μου.
    Το ζήτημα αυτό απασχόλησε και το μέτωπο της Ηπείρου :

    Tο σχέδιο προέβλεπε την υποχώρηση από τα σύνορα με την Aλβανία, την παραχώρηση του εδάφους της Hπείρου και την άμυνα στην φυσική οχυρά γραμμή, ποταμός Aραχθος-Διάβαση Mετσόβου-ποταμός Aλιάκμονας-όρος Bέρμιο-βόρεια σύνορα. (…)οι διαταγές του ΓEΣ προς την VIII Mεραρχία Hπείρου υπογράμμιζαν ότι κύρια αποστολή της ήταν η κάλυψη της Δυτικής Mακεδονίας και η φρούρηση της διάβασης του Mετσόβου και των οδών από την Aιτωλοακαρνανία, μέχρις ότου ολοκληρωθεί η γενική επιστράτευση, ενώ η παραχώρηση εθνικού εδάφους αποτελούσε αποδεκτή θυσία για να αποφύγει τη φθορά των δυνάμεών της.
    H VIII Mεραρχία υπαγόταν απευθείας στο γενικό επιτελείο στρατού, αλλά στο διοικητή αυτής, στρατηγό Xαράλαμπο Kατσιμήτρο ( σ.σ.δοσίλογο τον είπαν μετά), που ανέλαβε το 1938, παραχωρήθηκε ελευθερία κινήσεων και αποφάσεων ανάλογα με την κατάσταση που θα διαμορφωνόταν στο πεδίο της μάχης σε περίπτωση επίθεσης.
    O στρατηγός Kατσιμήτρος, βετεράνος του B’ Bαλκανικού πόλεμου του 1913, του A’ Π.Π. στο Mακεδονικό Mέτωπο και της μικρασιατικής εκστρατείας, εκτίμησε ότι κύρια προτεραιότητα ήταν η αμυντική οργάνωση του εδάφους στην Hπειρο και τα συνεχή αιτήματά του και οι διαμαρτυρίες του προς το γενικό επιτελείο στρατού για τη διάθεση επαρκών πιστώσεων για το σκοπό αυτό προκάλεσαν τη δυσφορία των μελών του και επανειλημμένα του υπενθύμισαν την κύρια αποστολή της μεραρχίας του.
    Tο ΓEΣ στις οδηγίες του προς τη μεραρχία ανέφερε: «H κυβέρνησις δεν αναμένει βεβαίως παρά της μεραρχίας νίκας… Aναμένει όμως εκ ταύτης να σώση την τιμήν των ελληνικών όπλων… H απώλεια εθνικού εδάφους δεν θα είχε τόση σημασία, όση θα είχε η αποκοπή των δυνάμεων Hπείρου και Δυτικής Μακεδονίας από των προς Θεσσαλία και Aιτωλοακαρνανία συγκοινωνιών.»
    Tο προσωπικό, όμως, αίσθημα καθήκοντος και τιμής του διοικητή της μεραρχίας δεν του επέτρεπε να παραχωρήσει αμαχητί εθνικό έδαφος και αποφάσισε να οργανώσει την κύρια αμυντική τοποθεσία του στην περιοχή Eλαίας-Kαλπάκι, όπου διασταυρώνονταν οι αμαξιτοί δρόμοι από το Aργυρόκαστρο και από την Kορυτσά – Λεσκοβίκι, αποκλείοντας στον εχθρό το δρόμο προς τα Iωάννινα και να αμυνθεί κατά μήκος του ποταμού Kαλαμά.
    Yπήρξαν και άλλοι λόγοι για αυτή την επιλογή: οι άνδρες των μονάδων της Mεραρχίας προέρχονταν στη συντριπτική πλειονότητά τους από την περιοχή της Hπείρου και ο διοικητής τους γνώριζε ότι ήταν αποφασισμένοι να αντισταθούν υπέρ βωμών και εστιών και είχε συνειδητοποιήσει τις καταστροφικές συνέπειες για το ηθικό τους σε περίπτωση εγκατάλειψης της Hπείρου και των οικογενειών τους.
    (.h**p://www.militaryhistory.gr/articles/view/64/1)

    Ομοίως όπως τα είπαν οι φίλοι κατά την επίθεση των Γερμανών :

    Αν οι Γιουγκοσλάβοι πολεμούσαν στο πλευρό των Συμμάχων οι Έλληνες θα πολεμούσαν στην γραμμή Μπέλες – Νέστος. Αν όχι, στη γραμμή Καίμάκτσαλάν – Βέρμιο (για να καλύπτεται και ο στρατός μας στη Βόρεια Ήπειρο) ή για να μην μας υπερφαλαγγίσουν μέσω της Δυτικής Μακεδονίας/Μοναστήρι στη γραμμή Όλυμπος – Αλιάκμων- Σμόλικας-ελληνοαλβανικά σύνορα- Ιόνιο. Εδώ μπορείτε να δείτε τις διάφορες γραμμές :

    Αφού οι Γιουγκοσλάβοι τάχθηκαν στο πλευρό μας, οι Έλληνες ήθελαν να γίνει η αντίσταση στα σύνορα και στην Γραμμή Μεταξά, γιατί παραχώρηση εθνικού εδάφους (περίπου το 1/3 της ηπειρωτικής χώρας) αμαχητί θα είχε αρνητικά αποτελέσματα στο ηθικό των στρατιωτών. Επίσης ο νικητής στρατός μας στην Βόρεια Ήπειρο δεν θα ήθελε να εγκαταλείψει τα εδάφη που με το αίμα του απελευθέρωσε. Οι Άγγλοι ορθά, στρατηγικά και ψυχρά σκεπτόμενοι (δεν παραχωρούσαν έδαφος της δικής τους χώρας) ήθελαν πιο στενό μέτωπο : γραμμή Καϊμάκτσαλάν – Βερμίου ή ακόμη καλύτερα γραμμή Ολύμπου – Σμόλικα (όταν πλέον οι Γιουγκοσλάβοι είχαν σπάσει, το οποίο δεχόταν και ο Παπάγος ).

    Τώρα ήταν η σειρά των Άγγλων να κατηγορήσουν τον Παπάγο για ανελαστικότητα (αυτό που για το οποίο θα κατηγορούταν ο Κατσιμήτρος αν αποτύγχανε) Π.χ. όπως προανέφερε ο φίλος Θύμμαχος Θήτης Ο στρατηγός Oυίλσον περιέγραψε αυτή τη διστακτικότητα ως «φετιχιστικό δόγμα ότι ούτε μία πιθαμή [γιάρδα] γης δεν έπρεπε να παραχωρηθεί στους Ιταλούς». (h**ps://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AE_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1)

    Βλέπουμε δηλαδή ότι το ζήτημα της οικειοθελούς παραχώρησης εδαφών δεν απασχόλησε μόνο τους Χίτλερ και Στάλιν, αλλά και εμάς και πιο παλιά τους Τούρκους στην μικρασιατική εκστρατεία με τις επιτυχείς συμπτύξεις τους. Ίσως πρέπει να απασχολήσει και εμάς σήμερα. Αν οι Τούρκοι σπάσουν την άμυνά μας στον Έβρο μέχρι που θα συμτυχθούμε και πια εδάφη θα αφήσουμε στον αντίπαλο ; Έχουμε προεοιμάσει τους κατοίκους/στρατιώτες των περιοχών αυτών κατάλληλα, ώστε να μην τα παίξουν όταν έρθει η ώρα ;

  141. Ριβαλντίνιο said

    Αργεντινή – Βολιβία 3-0

    και

    Χιλή – Παναμάς 4-2

    Τα ζευγάρια των προημιτελικών :

    ΗΠΑ – Ισημερινός
    Αργεντινή – Βενεζουέλα
    Κολομβία – Περού
    Χιλή – Μεξικό

  142. Πέπε said

    Μήπως έχει γίνει κανένα λάθος αντιγραφής/πληκτρολόγησης, στην αρχή της αντιπροτελευταίας και της προτελευταίας παραγράφου; Το μεν νόημα ρέει φυσιολογικά και είναι αυτό που θα έπρεπε να είναι. Οι διατυπώσεις όμως είναι τόσο υπερβολικά όμοιες -χωρίς να διακρίνεται κάποια υφολογική σκοπιμότητα σ’ αυτή την επανάληψη- που θυμίζουν λάθος:

    Τον Σεπτέμβριο όμως ξέσπασε ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος / Τον άλλο χρόνο όμως ξέσπασε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος

    Δηλαδή βασικά το «όμως» και το «ξέσπασε»…

  143. gbaloglou said

    140 Μια και μιλάμε για το 40-41: με το θέμα της συμβολής της Βαλκανικής εμπλοκής του Άξονα στην ήττα (ή έστω μη νίκη) στο Ανατολικό Μέτωπο τον χειμώνα του 41 … έχει κανείς να πει τίποτα;;; (Το θέμα τελευταία φορά θίχτηκε εδώ, ΕΔΩ σημειώνω ότι ούτε ο Πολυμέρης Βόγλης μου απάντησε … σχετικά με το ποιοι άλλοι ιστορικοί, πλην του Ρίχτερ, ασχολήθηκαν με το ζήτημα, κλπ κλπ)

  144. 143

    Γενικά, η σφαγή των αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη απετέλεσε σημαντική έλλειψη καλοεκπαιδευμένων ανδρών στο ανατολικό μέτωπο.
    Σημαντικότερο πρόβλημα, όμως, υπήρξε η ασυμβατότητα των γερμανικών και πολωνικών σιδηροδρομικών συστημάτων με τα σοβιετικά τοιαύτα. Αυτό σήμαινε μεγάλες καθυστερήσεις στην προώθηση υλικού και καυσίμων, διαρκείς εκφορτώσεις και επαναφορτώσεις βαγονιών και -βέβαια- τις σχετικά διογκωμένες «παράπλευρες απώλειες» υλικού λόγω κλοπών, μαυραγοριτισμού και σαμποτάζ.

    Στην Ελλάδα η Βέρμαχτ έχασε ελάχιστο υλικό αλλά λόγω της Κατοχής υποχρεώθηκε να απασχολήσει έξτρα υλικό και άνδρες, που ίσως την είχαν βοηθήσει να χάσει «λιγότερο» από τους σοβιετικούς.

  145. gbaloglou said

    144 Καθυστέρηση στην έναρξη της επίθεσης κατά της ΕΣΣΔ (λόγω Κρήτης, ανάγκης μεταφοράς από Ελλάδα/Βαλκάνια προς ΒΑ, κλπ) δεν υπήρξε; Ήταν ας πούμε περισσότερο θέμα καιρικών συνθηκών και παραδοσιακού βαρυχείμωνου η καθυστέρηση;

  146. sarant said

    142 Όχι, εκτός αν το διόρθωσε μετά ο πατέρας μου (παίρνω το ηλεκτρονικό αρχείο, όχι το εκδομένο βιβλίο)

  147. 145

    Προφανώς και υπήρξε. Αλλά η εισβολή ξεκίνησε Ιούνη. Πιο νωρίς είχε λάσπες.

  148. gbaloglou said

    147 ΟΚ, επαναφέρω πάντως εδώ τα λεγόμενα του Γκέμπελς που είχα παραθέσει εδώ:

    The Fuehrer gives me a comprehensive explanation of the situation: the attack on Russia will begin as soon as all our troops are in position. This will be sometime next week. The campaign on Greece cost us dear in material, and this is why it is taking somewhat longer than anticipated.

  149. Ριβαλντίνιο said

    @ 143 gbaloglou

    Ενοχλήσαμε τους Γερμανούς όσο αποσπάει την προσοχή των πυγμάχων το τούμπανο μωρό που μεταφέρει τους αριθμούς στο τέλος των γύρων.

    Γενικά υπερεκτιμούμε την προσφορά μας. Εξίσου σημαντικά γεγονότα που έπαιξαν ρόλο στη καθυστέρηση – αποτυχία της επίθεσης ήταν :
    1. οι ανεπίσημες διερευνητικές μικροπροσπάθειες ειρήνευσης με την Αγγλία
    2. η διερεύνηση της στάσης των Ευρωπαίων συμμάχων του Χίτλερ και η βοήθεια που μπορεί να προσέφεραν
    3. η προσπάθεια να βοηθήσουν οι Ιάπωνες με ταυτόχρονη επίθεση
    4. η προσπάθεια να βγει ο Φράνκο από την ουδετερότητα
    5. η πολιτική αστάθεια της Γιουγκοσλαβίας (οι Γερμανοί χάρηκαν που η τελική στάση της Γιουγκοσλαβίας πάρθηκε πριν την έναρξη της Μπαρμπαρόσα και με ανησυχία μόνο μπορούσαν να σκέφτονται το ενδεχόμενο να είχε γίνει η φιλοσυμμαχικλη στροφή αφού είχε ξεκινήσει η Μπρμπαρόσα)
    6. να πειστεί ο Ρίμπεντρομπ
    7. οι ανοιξιάτικοι βαλτότοποι που είπε ο Σκύλος (την άνοιξη του ’41 είχαν πέσει και φοβερές βροχές με αποτέλεσμα πλημμύρες και βαλτονέρια στην Ρωσία, άντε να κινηθούν τα μηχανοκίνητα)
    8. υποτίμηση της δύναμης της Ρωσίας – οι Γερμανοί πίστευαν ότι μετά από λίγο μπορεί η Σοβιετία να κατέρεε εκ των έσω- και γενικά λάθος εκτιμήσεις
    9. χάλια δρόμοι στην Ρωσία
    10. χάλια ιματισμός των Γερμανών (τους πρόλαβε ο πρόωρος χειμώνας με ανοιξιάτικες στολές) και γενικά όλη η τροφοδοσία ήταν χάλια
    κ.α. πάρα πολλά

    Χίτλερ και ρωσικός χειμώνας
    Για τον Χίτλερ και τη ναζιστική Γερμανία, η επιχείρηση Μπαρμπαρόσα «σκάλωσε» στο δριμύ χειμώνα του 1941/42. Είχε ληφθεί υπόψη από τους επιτελείς του αυτός ο παράγοντας;
    Oι μηχανοκίνητες στρατιές του Xίτλερ εισέβαλαν στη Σοβιετική Eνωση τον Iούνιο του 1941, υλοποιώντας την επιχείρηση Mπαρμπαρόσα. Tον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, εξαιτίας του δριμύ ρωσικού χειμώνα, οι στρατιές του Xίτλερ σταμάτησαν τη θυελλώδη προέλασή τους, έχοντας φθάσει έως τις πύλες της Mόσχας. Kακοί υπολογισμοί του Xίτλερ και των επιτελών του ως προς τις συνέπειες που θα είχε ο ρωσικός χειμώνας στις επιχειρήσεις, είχαν ως αποτέλεσμα την αποτυχία της εκστρατείας. Ή μήπως όχι;
    O Xίτλερ και οι επιτελείς του γνώριζαν πολύ καλά το ρωσικό χειμώνα και την απειλή που αντιπροσώπευε για τη συνέχεια των επιχειρήσεων “Mπαρμπαρόσα”. Mάλιστα, ο Xίτλερ γνώριζε άριστα τα αποτελέσματα που είχαν στις προηγούμενες προσπάθειες για εισβολή στη Pωσία του Καρόλου της Σουηδίας και του Ναπολέοντα οι περιβόητοι χειμώνες της.
    Oι μετεωρολόγοι του γερμανικού επιτελείου είχαν μελετήσει αναλυτικά τα διαθέσιμα μετεωρολογικά στοιχεία για τη Pωσία και έλαβαν υπόψη τους όλα τα δεδομένα. Ωστόσο, κάποια πράγματα δεν πήγαν καλά.
    Tο πρώτο ήταν η καθυστέρηση που επέβαλε στην έναρξη της επιχείρησης Mπαρμπαρόσα η βαλκανική εκστρατεία του Xίτλερ, κυρίως οι μάχες στην Eλλάδα και ιδιαίτερα η μάχη της Kρήτης. H προσπάθεια για κατάληψη της Eλλάδας “κόστισε” στην επιχείρηση περίπου ενάμιση μήνα και πήγε πίσω όλα τα χρονοδιαγράμματα της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα.
    Tο δεύτερο από αυτά που “πήγαν στραβά” ήταν ο ίδιος ο χειμώνας. Tα μετεωρολογικά δεδομένα έδειχναν ότι ο χειμώνας του 1941/42 δεν αναμενόταν ιδιαίτερα δριμύς. Οι επιστήμονες περίμεναν έναν σχετικά ήπιο χειμώνα μετά από δύο χρονιές παρατεταμένης κακοκαιρίας, πολύ χαμηλών θερμοκρασιών και ακραίων καιρικών φαινόμενων. Mάλιστα, οι μετεωρολόγοι του Xίτλερ τον διαβεβαίωναν ότι τρεις συνεχόμενες βαρυχειμωνιές είχαν να συμβούν από τον 18ο αιώνα, όταν και ξεκίνησαν συστηματικές παρατηρήσεις του καιρού στη Pωσία. Ετσι, οι Γερμανοί περίμεναν ότι θα ολοκλήρωναν τις επιχειρήσεις μέχρι τον Δεκέμβριο και θα είχαν προλάβει να συντρίψουν τις δυνάμεις της EΣΣΔ.
    Oμως, οι χιονοπτώσεις ξεκίνησαν με σφοδρότητα ήδη από τον Oκτώβριο. Tον Nοέμβριο είχαν ήδη σημειωθεί θερμοκρασίες κάτω των 23 βαθμών υπό το μηδέν, περί τους 7 βαθμούς χαμηλότερα από το μέσο όρο του Iανουαρίου! Tον Δεκέμβριο, οι θερμοκρασίες έπεσαν έως -38, υπερβολικά χαμηλές ακόμη και με τα δεδομένα του ρωσικού χειμώνα!
    Tα αποτελέσματα είναι γνωστά. H αλήθεια λοιπόν είναι ότι ο Xίτλερ είχε υπολογίσει το “στρατηγό χειμώνα”, απλώς οι υπολογισμοί του αποδείχτηκαν υπεραισιόδοξοι.

    http://www.militaryhistory.gr/articles/view/28

    Γκέμπελς
    Ο Γκαίμπελς πάντως στο ημερολόγιο του είναι υπεραισιόδοξος όταν ξεκίνησε η Μπαρμπαρόσα. Το ίδιο και ο Χάλντερ. Αυτά κατάφερα να βρω εγώ.

    Όσοι απ’τους Συμμάχους υπερεκτίμησαν τον ρόλο της Ελλάδας , το έκαναν μεταξύ άλλων για να μειώσουν και τη νίκη των Ρώσων.

    Όσοι απ’τους Γερμανούς το έκαναν μετά την ήττα απ’τους Ρώσους , ήταν για να καλύψουν τα δικά τους σφάλματα.

    Και όσοι το έκαναν από τους Ρώσους ήταν από αβρότητα.

    Πάντως δεν είναι περίεργο που υπερεκτιμούμε την προσφορά μας στον Β. Π. Π. Να δείτε για τον Α.Π.Π. τι λέμε που νομίζουμε ότι η μάχη του Σκρα ήταν αυτή που έκρινε το βαλκανικό μέτωπο ή αν συμμετείχαμε εμείς στην επιχείρηση κατά των Δαρδανελίων τότε η επιχείριση θα είχε πετύχει ! 🙂 🙂 🙂

    Βέβαια αν συγκριθούμε με τους άλλους τότε είμαστε μια χαρά. Οι Άγγλοι και οι Ιταλοί νομίζουν ότι αυτοί συνετέλεσαν κυρίως στη νίκη στον Α.Π.Π., οι Ρώσοι ότι μόνοι τους σχεδόν νίκησαν τους ναζί, οι Αλβανοί ότι είχαν τρομερή αντιναζιστική δράση κ.α.

  150. Ριβαλντίνιο said

    Α, και τώρα που το θυμήθηκα ωραίο κείμενο – στατιστική έρευνα του Αθ.Καλλιανιώτη :

    Αντίποινα στη Δυτική Μακεδονία 1941 -1944

    με ωραίο πινακάκι

    Θύτες κι αριθμός θυμάτων τους στη Δυτική Μακεδονία 1941 -1945

    Στον πίνακα καταριθμούνται οι θύτες κι ο αριθμός των θυμάτων τους από το 1941 έως το 1946. Δεν συμπεριλαμβάνονται οι 956 νεκροί στρατιώτες του πολέμου 1940 -1941. Η ΕΚΑ (Ένωση Κοινωνικής Αμύνης) ήταν εθνικιστική οργάνωση, όπως κι ο ΕΕΣ (Εθνικός Ελληνικός Στρατός). Το ΣΝΟΦ (Σλαβομακεδονικό ΕΑΜ) ήταν δημιούργημα του ΚΚΕ στη Φλώρινα και την Καστοριά, ενώ το ΝΟΦ (Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο) τέκνο της νότιας Γιουγκοσλαβίας. Η Οχράνα, οργάνωση βουλγαρικής υφής, έδρασε στο πλευρό των Γερμανών. Τα 71 θύματα χρεώνονται στους Βρετανούς, αποτέλεσμα βομβαρδιστικών τους αεροπλάνων.

    (…)οι Γερμανοί είχαν 97 περίπου νεκρούς (αφαιρούνται 53 που φονεύτηκαν από Νεοζηλανδούς κι Αυστραλούς το 1941), ενώ οι Ιταλοί μόνον 32(…)

    Γκοοοοοοοοοοοοοοοολλλλλλλλλλλλλ……….

  151. gbaloglou said

    149 H προσπάθεια για κατάληψη της Eλλάδας “κόστισε” στην επιχείρηση περίπου ενάμιση μήνα και πήγε πίσω όλα τα χρονοδιαγράμματα της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα.

    Έτσι είναι … ή λόγω λασπών και φοβερών βροχών κλπ την άνοιξη του 1941 … η επιχείρηση Μπαρμπαρόσα δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να αρχίσει (πολύ) νωρίτερα;

    [Υπάρχει δηλαδή προφανής αντίφαση στα γραφόμενα στο #149, αναμένουμε διευκρινίσεις… (Αν η ‘πραγματική’ καθυστέρηση ήταν μία εβδομάδα δεν μιλάμε για σημαντική συμβολή, αν όμως ήταν ένας μήνας το πράγμα αλλάζει!)]

  152. Ριβαλντίνιο said

    @ 151 gbaloglou

    λόγω λασπών και φοβερών βροχών κλπ την άνοιξη του 1941 … η επιχείρηση Μπαρμπαρόσα δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να αρχίσει (πολύ) νωρίτερα;

    Εγώ αυτό που λες πιστεύω κυρίως.

    Υπάρχει δηλαδή προφανής αντίφαση στα γραφόμενα στο #149, αναμένουμε διευκρινίσεις

    Παρεξήγηση ! Δεν υπάρχει αντίφαση. 😦 Τα πλαγιαστά γράμματα δεν είναι δικά μου, μόνο τα κανονικά είναι. Εγώ είπα τα 1, 2 , … 10 κ.α. και θέλοντας να αναφέρω ένα απ’αυτά τα «κ.α.» έβαλα τον πρόωρο ρώσικο χειμώνα από ένα άρθρο που βρήκα. Το άρθρο αναφέρει το H προσπάθεια για κατάληψη της Eλλάδας “κόστισε” στην επιχείρηση περίπου ενάμιση μήνα και πήγε πίσω όλα τα χρονοδιαγράμματα της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα.. Δεν το έσβησα γιατί αν κάποιος έμπαινε στον σύνδεσμο και έβλεπε όλο το κειμενάκι, μπορεί να μου έλεγε ότι κάνω επιλεκτική παράθεση.

    Επίσης να ενημερώσω για να μην δημιουργούνται παρεξηγήσεις ότι δεν είμαι κανένας «ειδικός» επί του θέματος και λέω απλώς την γνώμη μου και τα συμπεράσματά μου από ότι έχω διαβάσει.

    Άλλες απόψεις :

    Για τον πόλεμο στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκαν στρατεύματα προοριζόμενα για την επίθεση κατά της Ρωσίας, που είχε οριστεί αρχικά για τον Μάιο. Και μολονότι η ασυνήθης βροχερή άνοιξη του ’41 θα ανέβαλλε σχεδόν βέβαια τον Βαρβαρόσα, ο πόλεμος στην περιοχή της Μεσογείου παραμονές της μεγαλύτερης στρατιωτικής επιχείρισης της ιστορίας ήταν για το γερμανικό στρατό ένας ανεπιθύμητος περισπασμός. (20ος ΑΙΩΝΑΣ, τόμος 2, Η ΣΚΙΑ ΤΩΝ ΔΙΚΤΑΤΟΡΩΝ, TIME LIFE, σελ. 61 – 62).

    (…)απώλειες χιλιάδων επιλέκτων αλεξιπτωτιστών και, ακόμη, πολύτιμου χρόνου, με συνέπειες μοιραίες για την έκβαση της εκστρατείας στη Ρωσία και, τελικά, για την όλη εξέλιξη του πολέμου. (…) Η αναγκαστική αυτή εμπλοκή συνεπέφερε (…) την καθυστέρηση στην ανάληψη της εκστρατείας εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης , με επακόλουθο την καθήλωση των χιτλερικών στρατευμάτων στις ρωσικές στέπες και τη μεταβολή της γενικότερης εξέλιξης της παγκόσμιας σύρραξης.
    (ΠΑΠΥΡΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ, τόμος Β, σελ. 680, Κ. ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ)

    (…)o Χίτλερ όρισε την εισβολή στην ΕΣΣΔ για τα μέσα Μαίου του 1941. Η ημερομηνία αυτή μετατέθηκε για τα τέλη Ιουνίου, λόγω της απρόβλεπτης ανάγκης εισβολής στη Γιουγκοσλαβία και στην Ελλάδα τον Απρίλιο. Η γρήγορη επιτυχία στην εκστρατεία αυτή επέτρεψε την τήρηση του χρονοδιαγράμματος για την ΕΣΣΔ, αλλά η μικρή αυτή καθυστέρηση των πέντε εβδομάδων συντόμευσε τον διαθέσιμο χρόνο για την διεκπεραίωση της εκστρατείας στην ΕΣΣΔ πρίν από τον χειμώνα, ο οποίος προβλεπόταν πρωιμότερος από ότι συνήθως. Μολαταύτα, ο Χίτλερ (….) ο Μπράουχιτς και( …)ο Χάλντερ ήταν βέβαιοι ότι θα κατέβαλλαν τον Κόκκινο Στρατό σε 2-3 μήνες.
    (Π-Λ-Μπ, Β.Παγκ. Πολ., λήμμα της Μπριτάνικα)

    Ο φιλοχιτλερικός συγγραφέας Ντέηβιντ Ίρβινγκ :

    Η επίθεση κατά της Ρωσίας θα αναβαλλόταν για περισσότερες από 4 εβδομάδες. Ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η μοίρα ήταν με το μέρος του Χίτλερ : η άνοιξη του 1941 είχε καταφθάσει με ασυνήθιστα πυκνές βροχοπτώσεις στην Κεντρική Ευρώπη και το έδαφος θα ήταν πολύ βαλτωμένο για τις μεραρχίες Panzer. Οι ποταμοί και τα κανάλια είχαν πλημμυρίσει σε ολόκληρη την Νότια Ρωσία. Οι μεραρχίες που τώρα ο Χίτλερ διέθετε στα Βαλκάνια, θα έμεναν άπρακτες έτσι κι αλλιώς μέχρι τον Ιούνιο.

    σημείωση 288 : Ο άμεσος φόβος του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (πολεμικό ημερολόγιο 3/4/1941) ήταν : «Λόγω των επιχειρίσεων στα Βαλκάνια η Επιχείριση Μπαρμπαρόσσα θα καθυστερήσει αρχικά για περίπου 5 εβδομάδες.» Το ότι οι πυκνές βροχοπτώσεις την καθυστέρησαν , έτσι κι αλλιώς, γίνεται ξεκάθαρο από τις μεταπολεμικές καταθέσεις των Heusinger, Gyldenfeldt και άλλων.

    ( Ο πόλεμος του Χίτλερ, σελ. 478 και σελ. 1092)

    Τοποθετήσεις για την προσφορά της Ελλάδας

    (δεν είμαι υπεύθυνος για την εγκυρότητά τους)

    Στάλιν, Joseph Vissarionovich Tzougasvili Stalin 1879-1953
    Ἀρχηγὸς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ἀπὸ τὸ 1924 ἕως 1953
    «Λυπᾶμαι διότι γηράσκω καὶ δὲν θὰ ζήσω ἐπὶ μακρὸν διὰ νὰ εὐγνωμονῶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, τοῦ ὁποίου ἡ ἀντίστασις ἔκρινε τὸν 2ον Παγκόσμιον Πόλεμον.»
    (Ἀπὸ ὁμιλία του ποὺ μετέδωσε ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς Μόσχας τὴν 31 Ἰανουαρίου 1943 μετὰ τὴν νίκη τοῦ Στάλιγκραντ καὶ τὴν συνθηκολόγηση τοῦ στρατάρχου Paulus.)

    Μόσχα, Ραδιοφωνικὸς Σταθμός
    «Ἐπολεμήσατε ἄοπλοι καὶ ἐνικήσατε, μικροὶ ἐναντίον μεγάλων. Σᾶς ὀφείλουμε εὐγνωμοσύνη, διότι ἐκερδίσαμε χρόνο γιὰ νὰ ἀμυνθοῦμε. Ὡς Ρῶσοι καὶ ὡς ἄνθρωποι σᾶς εὐχαριστοῦμε.»
    (Ὅταν ὁ Χίτλερ ἐπετέθη κατὰ τῆς Ε.Σ.Σ.Δ.)

    Γεώργη Ζουκώφ, Georgy Constantinovich Joucov 1896-1974
    Στρατάρχης τοῦ Σοβιετικοῦ Στρατοῦ
    «Ἐὰν ὁ Ρωσικὸς λαὸς κατόρθωσε νὰ ὀρθώσει ἀντίσταση μπροστὰ στὶς πόρτες τῆς Μόσχας, νὰ συγκρατήσει καὶ νὰ ἀνατρέψει τὸν Γερμανικὸ χείμαρρο, τὸ ὀφείλει στὸν Ἑλληνικὸ Λαό, ποὺ καθυστέρησε τὶς Γερμανικὲς μεραρχίες ὅλον τὸν καιρὸ ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ μᾶς γονατίσουν. Ἡ γιγαντομαχία τῆς Κρήτης ὑπῆρξε τὸ κορύφωμα τῆς Ἑλληνικῆς προσφορᾶς.»
    (Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰ ἀπομνημονεύματά του γιὰ τὸν Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο)

    Σὲρ Ἄντονυ Ἤντεν, Sir Robert Antony Eden 1897-1977
    Ὑπουργὸς Πολέμου καὶ Ἐξωτερικῶν τῆς Βρεταννίας 1940-1945, Πρωθυπουργὸς τῆς Βρεταννίας 1955-1957
    «Ἀσχέτως πρὸς ὅτι θὰ ποῦν οἱ ἱστορικοὶ τοῦ μέλλοντος, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μποροῦμε νὰ ποῦμε ἐμεῖς τώρα, εἶναι ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔδωσε ἀλησμόνητο μάθημα στὸν Μουσολίνι, ὅτι αὐτὴ ὑπῆρξε ἡ ἀφορμὴ τῆς ἐπανάστασης στὴν Γιουγκοσλαβία, ὅτι αὐτὴ ἐκράτησε τοὺς Γερμανοὺς στὸ ἠπειρωτικὸ ἔδαφος καὶ στὴν Κρήτη γιὰ ἕξι ἑβδομάδες, ὅτι αὐτὴ ἀνέτρεψε τὴν χρονολογικὴ σειρὰ ὅλων τῶν σχεδίων τοῦ Γερμανικοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἔτσι ἔφερε γενικὴ μεταβολὴ στὴν ὅλη πορεία τοῦ πολέμου καὶ ἐνικήσαμε.»
    (Ἀπὸ λόγο του στὸ Βρετανικὸ κοινοβούλιο στὶς 24/09/1942.)

    Σὲρ Χάρολδ Ἀλεξάντερ, Sir Harold Leofric George Alexander 1891-1969
    Βρετανὸς Στρατάρχης κατὰ τὸν Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο
    «Δὲν θὰ ἦταν ὑπερβολὴ νὰ ποῦμε ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀνέτρεψε τὸ σύνολο τῶν σχεδίων τῆς Γερμανίας ἐξαναγκάσασα αὐτὴν νὰ ἀναβάλει γιὰ ἕξι ἑβδομάδες τὴν ἐπίθεση κατὰ τῆς Ρωσίας. Διερωτώμεθα ποιὰ θὰ ἦταν ἡ θέση τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως χωρὶς τὴν Ἑλλάδα.»
    (Ἀπὸ ὁμιλία του στὸ Βρετανικὸ κοινοβούλιο στὶς 28 Ὀκτωβρίου 1941.)

    (κάτω – κάτω λέει «Πηγή: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ, τεῦχος Ἀπριλίου 2003.», συνεπώς δεν φέρω ευθύνη για ότι διαβάσατε 😉 ).

  153. gbaloglou said

    152 Βάζοντας τα όλα κάτω (και χωρίς να είμαι και εγώ γνώστης του θέματος) … δίνω ένα 40% – 60% υπέρ της άποψης της μη σημαντικής Ελληνικής συμβολής … κακίζοντας συνεπώς όσους θεωρούν την μη σημαντική Ελληνική συμβολή αυτονόητη (αρνούμενοι μάλιστα να στηρίξουν την θέση τους)! [Ευχαριστούμε πολύ για τις πηγές, πολύ θα ήθελα να δω και άρθρα Ελλήνων ιστορικών επί του θέματος — άρθρα και όχι απλώς αφορισμούς!]

  154. BLOG_OTI_NANAI said

    153: Το αναφέρει καθαρά ο Κων/νος Δεσποτόπουλος που μιλάει για 5 εβδομάδες:

    Επίσης, τις 5 εβδομάδες καθυστέρηση υποστηρίζει και ο Κων/ος Σβολόπουλος που έγραψε και ειδικό, τεκμηριωμένο ασφαλώς, άρθρο [ «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ» 1 (2008), εδώ σε PDF ]

    Ως γενική διαπίστωση αναφέρεται και στην Ιστ. Ελλ. Έθνους Εκδ. Αθηνών τόμ. ΙΕ΄ στην εισαγωγική σελίδα.

  155. Ριβαλντίνιο said

    Ψάχνοντας να βρω τίποτα σχετικό με το θέμα μας , ανακάλυψα τις ρίζες της απέχθειας των Γερμανών προς τους ατάκτους .

    (Δείτε την λεζάντα της πάνω φωτογραφίας. Είναι για τον Επταετή Πόλεμο ).

  156. Ριβαλντίνιο said

    Ξέχασα στο «ανακάλυψα» να βάλω μια χαμογελαστή φατσούλα : 🙂

  157. Ριβαλντίνιο said

    Λοιπόν βρήκα και ένα ωραίο άρθρο σχετικό με το θέμα μας, θα το ρετουσάρω/σουλουπώσω λίγο και θα το βάλω. Να προλάβω να διαβάσω και το πιντιέφι του BLOG.

    ————————————————-
    Χάλια μαύρα σήμερα :

    Έχασε η Ουαλία, έχασε η Ουκρανια και Χ η Γερμανία. 😦 😦

    Ξημερώματα :

    ΗΠΑ – Ισημερινός
    Στηρίζουμε τους ΗΠΑνούς για να μην πέσει η προσέλευση του κόσμου στα γήπεδα της διοργάνωσης.

    Για αύριο :

    Ιταλία – Σουηδία
    Υποστηρίζουμε Ιταλούς.

    Τσεχία – Κροατία
    Αδιάφορο μας είναι. Άντε ας νικήσουν οι παπικοί Χρωβάτοι τους άθεους/άθρησκους Τσέχους.

    Ισπανία – Τουρκία
    Πάμε γερά ρε Ισπανιάρα.

  158. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    113 – » Και κλάψαμε, και βουρκώσαμε, κι είδαμε παιδιά να χορεύουν Ζορμπα και να τραγουδάνε Χατζηδάκι, και καταλάβαμε ότι όλα τα γ…μένα από αυτό το σχολείο ξεκινάνε, κι από τους ήρωες δασκάλους…» AKΡΙΒΩΣ!

  159. sarant said

    152 Αυτά τα παραθέματα, ιδίως του Στάλιν, μου φαίνονται ο ορισμός της μούφας

  160. Μαρία said

  161. Pedis said

    # 159 – έχει πηγές ο τρολίνιο, Νικοκύρη! Σαν του βάταλου, ένα πράμα.

  162. BLOG_OTI_NANAI said

    157: Αν και θεωρώ λογικό ότι όλοι θα επιλέγαμε download για το υλικό που μας ενδιαφέρει, εντούτοις να πω ότι το anyfiles ανεβάζει μεν με ευκολία οτιδήποτε, αλλά αν δεν έχεις λογαριασμό τα αφήνει εκεί μόνο για ένα μήνα. Το γράφω για να μην κρατήσει κάποιος απλά το λινκ νομίζοντας ότι το αρχείο θα βρίσκεται εκεί διαρκώς.

  163. gbaloglou said

    159 Του Ζούκωφ πάντως μπορεί να ελεγχθεί, αφού (υποτίθεται ότι) βρίσκεται στα απομνημονεύματα του. Και βέβαια η περί Ρωσικής/Σοβιετικής προς την Ελλάδα ‘αβρότητας’ θεωρία (149) δεν είναι ιδιαίτερα πειστική … και φυσικά υπονομεύεται άμεσα από την αντίστοιχη θεωρία (149) της Βρετανικής στάσης!

    [‘Οσον αφορά τα περί βροχών και πλημμυρών: το Google Books είναι ιδιαίτερα φειδωλό στην συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά, αναζητώντας delay και floods στο βιβλίο του Andrew Zapantis «Hitler’s Balkan Campaign and the Invasion of the USSR» (που παίρνει θέση υπέρ της σημαντικής Ελληνικής συμβολής) βρίσκω στην σελίδα 161 το σχόλιο «Hence, it can be said, that without the Balkan campaign the Russian campaign could not have started more than 2 to 3 weeks earlier.» (Μία εβδομάδα δεν θα ήταν σημαντική καθυστέρηση (ας πούμε), ένας μήνας θα ήταν σημαντική καθυστέρηση (ας πούμε), για 2-3 εβδομάδες … τι να πούμε; 🙂 )]

  164. gbaloglou said

    Στο βιβλίο «Hitler’s Panzers: The Lightning Attacks that Revolutionized Warfare» (2010) ο Dennis E. Showater γράφει:

    Martin van Creveld‘s careful calculations have long since discredited the long-standing argument that the Balkan operation delayed Barbarossa by a significant amount of time — enough, perhaps, to set up the Germans’ eventual defeat by «General Winter».

    … Είναι σαφές λοιπόν ότι το όλο ζήτημα έχει απασχολήσει σοβαρούς στρατιωτικούς ιστορικούς, και το να χαρακτηρίζουμε την δημοφιλή στην Ελλάδα άποψη «μύθευμα» είναι τουλάχιστον επιπόλαιο, ακόμη και αν η πλάστιγγα φαίνεται να γέρνει προς την αντίθετη άποψη.

  165. gbaloglou said

    164

    Did Mussolini invade Greece against Hitler’s wishes? Were Fuhrer’s plans for that country purely defensive? How did the German campaign in the Balkans affect their attack on Soviet Russia? These are a few of the questions to which Dr van Crevland provides provocative answers. Using Hitler’s attitude to Greece and Yugoslavia as a vital clue, this book puts forward a novel interpretation of Germany’s overall strategy in the years 1940-1. Rejecting ‘traditional views’, the author suggests that Hitler was in fact greatly interested in the Mediterranean and the possibilities it offered for conducting ‘peripheral’ warfare against Great Britain, that he authorized, or at least tolerated in silence, Mussolini’s attack on Greece; that, after about 30 November 1940, he repeatedly made peaceful overtures to Greece but that these were rejected by Athens because of British Pressure; that Rumanians, Bulgarians and Yugoslavs put serious obstacles in the way of the planned German invasion of Greece; that military planning for that campaign was vague about its objectives until the last moment; that the Yugoslav coup d’état of 27 March 1941 and the subsequent German invasion did not cause any delay to the German attack on the USSR.

  166. gbaloglou said

    165 Ως έτος έκδοσης του βιβλίου του van Creveld αναφέρεται το 2008, η αρχική όμως έκδοση έγινε το 1973.

  167. spiral architect said

    Πάντως και το παλιό ιστορικό ντοκυμαντέρ-σειρά «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσσα» που πρόβαλε παλιά η ΕΡΤ σε κάποιο σημείο της αφήγησης αναφερόταν στην καθυστέρηση της εισβολής λόγω Ελλάδας.

  168. gbaloglou said

    167 Βεβαίως, επειδή όμως οι εντός Ελλάδας αναφορές και απόψεις θεωρούνται πιθανώς μη αμερόληπτες … αναζητούμε την αλήθεια ΚΑΙ σε μακρινές πηγές 🙂

  169. gbaloglou said

    167 Αν πάλι το ντοκυμαντέρ δεν ήταν Ελληνικό … κανένα πρόβλημα, οι ιστορικοί (164) γράφουν για long-standing argument, κλπ κλπ (Ακόμη και αν πρόκειται για εσφαλμένο συμπέρασμα, μόνο μύθευμα Ελληνικής εσωτερικής κατανάλωσης, παραλήρημα ενός ιδιοφυούς σχιζοφρενούς (Χίτλερ), εργαλείο μεταπολεμικής Βρετανικής πολιτικής κλπ ΔΕΝ ήταν.)

  170. spiral architect said

    @168, 169: Ξένο ήταν.
    http://www.rizospastis.gr/story.do?id=3000734 με αφηγητή τον Μπαρτ Λάνκαστερ.
    (και στα ελληνικά τον Αλέξη Κωστάλα, αν θυμάμαι καλά)

  171. sarant said

    164 Μάλλον το συμπέρασμά σου είναι σωστό

  172. Ριβαλντίνιο said

    @ 162 BLOG_OTI_NANAI

    Σε ευχαριστώ πολύ για την ενημέρωση. Σήμερα μάλλον θα προλάβω να το διαβάσω. Έχω να σουλουπώσω και το άρθρο που θέλω να παραθέσω και μου παίρνει χρόνο.

    @ 161 Pedis

    Βρε ανόητο γιδάκι 🙂 , αυτά που παραθέτω εγώ είναι αυτά που έδωσα και την πηγή και στα οποία έχω πρόσβαση, δηλαδή αυτά πάνω από τον μπλε σύνδεσμο. Αυτά από κάτω λέω ότι 1. δεν ξέρω αν είναι έγκυρα 2. είναι αντίθετα από αυτά που πιστεύω εγώ , αφού εγώ νομίζω ότι η προσφορά μας δεν καθυστέρησε σχεδόν καθόλου την Μπαρμπαρόσα. Τι τσαμπουνάς λοιπόν εκεί πέρα….

    Υ.Γ. Δεν είμαι τρολίνο, Είμαι σοβαρίνο και γαμώ τα άτομα … 🙂 🙂

  173. Ριβαλντίνιο said

    @ 163 gbaloglou

    Δεν έρχονται σε σύγκρουση οι δυο θέσεις. Και οι δύο έλεγαν καλά λόγια για μας, αλλά για διαφορετικούς λόγους ο καθένας.

  174. Ριβαλντίνιο said

    Ταξίαρχος ε.α. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Γ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ
    Ιστορικός Συγγραφέας τ. Καθηγητής Στρατ. Ιστορίας Σ.Σ.Ε.

    (σ.σ. Ιούνιος 1996)

    ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΜΠΑΡΜ ΠΑΡΟΣΣΑ»

    ΤΑ ΔΥΟ ΣΧΕΔΙΑ, «ΜΑΡΙΤΑ” – ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ – ΚΑΙ “ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΣΣΑ” – ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ – ΗΤΑΝ ΑλΛΗΛΕΝΔΕΤΑ. Η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΕΝΑΡΞΕΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣΧΕΔΙΟΥ “ΜΑΡΙΤΑ” ΓΙΑ 3-4 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ, ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕ, ΟΠΩΣ ΗΤΑΝ ΦΥΣΙΚΟ, ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ “ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΣΣΑ» ΓΙΑ ΠΕΝΤΕ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ. ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ, Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΕ Ν ’ ΑΝΑΒΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΪΟΥ ΣΤΙΣ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 1941. ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941 Ο ΧΙΤΛΕΡ ΔΙΕΤΑΞΕ Ν ’ ΑΝΑΒΛΗΘΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΕΣΣΔ ΕΩΣ ΟΤΟΥ Ο ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΠΑΝΟΡΘΩΣΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

    Οπως είναι γνωστό, η Γερμανία από τον Οκτώβριο του 1940 προωθούσε τα στρατεύματά της ανατολικά, μέσω των συμμάχων της Ουγγαρίας και Ρουμανίας, με προορισμό να εκστρατεύσει κατά της Σοβιετικής Ενωσης την άνοιξη του 1941, αν και είχε υπογράψει μαζί της σύμφωνο φιλίας τον Αύγουστο του 1939, το γνωστό “Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότωφ’’. Επει­δή όμως η Ιταλική εκστρατεία εναντίον της Ελλάδας απέτυχε, ο Χίτλερ αναγκά­στηκε να επέμβει στα Βαλκάνια προκειμένου να βοηθήσει το σύμμαχό του Μουσσολίνι που είχε περιέλθει σε δυσχε­ρή θέση και να καταλάβει τη Βαλκανική Χερσόνησο, για να εξασφαλίσει τα νώτα και τα πλευρά των γερμανικών δυνάμεων που θα επιτίθεντο εναντίον της Ρωσίας. Ετσι, ύστερα από σύντονες προπαρασκευές, η Γερμανία επιτέθηκε στις 6 Απρι­λίου 1941 ταυτόχρονα εναντίον της Γιουγκοσλαβίάς και της Ελλάδας. Η Ελλάδα αντιστάθηκε και στην πανί­σχυρη τότε Γερμανία και προκάλεσε τον παγκόσμιο θαυμασμό. Μάλιστα ο ίδιος ο Χίτλερ τόνισε με έμφαση τον ηρωικό αγώ­να των Ελλήνων. Σε λόγο του στις 4 Μαϊου 1941 ενώπιον του Ράϊχσταγκ, κάνοντας α­πολογισμό τών εκστρατειών του, είπε: “Η ιστορική δικαιοσύνη όμως με υποχρεώνει να διαπιστώσω ότι από όλους τους αντι­πάλους τους οποίους αντιμετωπίσαμε, ο Ελληνας στρατιώτης ιδίως πολέμησε με ύψιστο ηρωισμό και αυτοθυσία. Συνθηκο­λόγησε μόνον όταν η εξακολούθηση της αντιστάσεως δεν ήταν πλέον δυνατή και δεν είχε κανένα λόγο” (1).
    Χρονικώς, η επίθεση εναντίον της Ελλάδας άρχισε στις 6 Απριλίου και η όλη εκστρατεία περατώθηκε στις 31 Μαϊου 1941 (με την κατάληψη και της Κρήτης), η δε εκστρατεία εναντίον της Ρωσίας εκτο- ξεύθηκε στις 22 Ιουνίου 1941.

    ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
    Παρατηρείται την τελευταία εικοσαε­τία, ιστορικοί και αξιωματούχοι των Δυτι­κοευρωπαϊκών κρατών, καθώς και τα ΜΜΕ τους, παραποιώντας την ιστορική α­λήθεια, να προσπαθούν να μειώσουν την πολεμική προσφορά της Ελλάδας κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με την αντίστασή της εναντίον των δυνάμεων του Αξονα επί 7 μήνες. Αναφέρουμε μερικά από τα στοι­χεία που αφορούν την παραποίηση της ι­στορίας:
    1. Σε χρονικό αμερικανικής εφημερί­δας για το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που ανα­δημοσίευσε η εφημερίδα “Καθημερινή” το Σεπτέμβριο του 1989, αναφέρεται: “Η ξαφνική επίθεση του Χίτλερ στη Γιουγκο­σλαβία είχε ως αποτέλεσμα να καθυστε­ρήσει κατά ένα μήνα την εκστρατεία του στη Σοβ. Ρωσία. Οι Γερμανοί εξάλλου δεν περίμεναν να αντιμετωπίσουν προ­βλήματα, όταν ανέβαλαν την επιχείρηση για τις 22 Ιουνίου 1941 …” (2).
    2. Στο σύγγραμμα “ History of the World» του εκδοτικού οίκου “Time-Life Books», του έτους 1989, περιέχονται τα εξής: “ … Και παρόλο ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι η ασυνήθιστα υγρή άνοιξη του 1941 θα είχε αναβάλλει έτσι κι αλλιώς την επιχείρηση “Μπαρμπαρόσσα». ο πόλεμος γύρω από τη Μεσόγειο αποτελούσε μια δυσάρεστη (και απροσδόκητη) εκτροπή για το Γερμα­νικό Στρατό, τις παραμονές της μεγαλύ­τερης στρατιωτικής επιχειρήσεως στην ι­στορία …” (3).
    3. Ο Γερμανός ιστορικός συγγραφέας Γκερτ Μπουχάϊτ. στο βιβλίο του «Η στρα­τηγική ενός δεκανέως» (εκδ. ΓΕΣ 1964) στο οποίο αναφέρει τις απόψεις των Βρε­τανών. γράφει τα εξής: “… Οι βρετανικοί όμως κυβερνητικοί κύκλοι βεβαιούν αντιθέτως ότι η επέμβαση των Αγγλων στη Βαλκανική είχε ως αποτέλεσμα την επί έξι εβδομάδες καθυστέρηση ενάρξεως της εκστρατείας εναντίον της Ρωσίας και επο­μένως ήταν πλήρως δικαιολογημένη …» (4). Ο συγγραφέας δεν αναφέρει ότι υιο­θετεί τις απόψεις αυτές.
    4. Ο στρατηγός Γκ. Ροττης Γερμανικής Διευθύνσεως Ιστορίας Στρατού και ο ι­στορικός Δρ Μπόογκ, ο οποίος ερευνά τα αρχεία του Γ1 Ράϊχ που ήδη δημοσιεύονται στη Γερμανία, στο Διεθνές Συμπόσιο στην Κρήτη το Μάιο του 1991 για την 50ή επέ­τειο της μάχης της Κρήτης, ανέφεραν ότι “η καθυστέρηση ενάρξεως των επιχειρή­σεων εναντίον της Σοβ. Ρωσίας οφειλόταν στη βραδύτητα εκτελέσεως των εργασιών κατασκευής των προωθημένων αεροδρο­μίων στην Πολωνία και το λογιστικό σύ­στημα υποστηρίξεως της Luftwaffe» (5)!!
    5. Ο Βρετανός ιστορικός Βαν Κρήβελντ γράφει τα εξής: “Ο συντελεστής που πραγματικά προσδιόρισε την ημερομηνία ενάρξεως του “Μπαρμπαρόσσα” ήταν, φαίνεται, η γενική ανεπάρκεια εφοδίων στο Γερμανικό Στρατό. Εν τούτοις, όπως και αν έχει το πράγμα, είναι φανερό ότι πολλές μονάδες από το “Μαρίτα» και το “25″ (Γιουγκοσλαβία) μπορούσαν να είχαν παραταχθεί πολύ ενωρίτερα απ’ ό,τι έγινε, γεγονός που αποδεικνύει ότι οποιαδήποτε αναβολή υπέστη το “Μπαρμπαρόσ­σα» δεν προερχόταν κυρίως από την εκ­ στρατεία των Βαλκανίων” (5α).
    6. Ο ιστορικός συγγραφέας Τζ. Μπλόου, στη μελέτη του για τη γερμανική εκ­ στρατεία στα Βαλκάνια, για το συσχετι­σμό των σχεδίων “Μαρίτα” και “Μπαρμπα­ρόσσα», στηριζόμενος σε εκθέσεις Γερμα­νών αξιωματικών γράφει τα εξής: “Εξάλ­λου, μεταπολεμικά δημοσιεύματα από συγγραφείς άλλων εθνικοτήτων υπο­γραμμίζουν ότι η βρετανική επέμβαση στην Ελλάδα και την Κρήτη, και, ακόμη περισοότερο, η γιουγκοσλαβική εξέγερ­ση, οδήγησαν στην αναβολή της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα» έως τις 22 Ιουνί­ου, ενώ υποβιβάζουν τις συνέπειες των πλημμυρών της ανοίξεως” (6).

    Δηλαδή, εδώ βλέπουμε ότι είναι υποβιβασμένος επίσης – ή μάλλον αγνοείται εντελώς – ο ρό­λος της Ελλάδας που πολεμούσε από τον Οκτώβριο του 1940 εναντίον της Ιταλίας και υπερεκτιμάται η σημασία της πα­ρουσίας 2 1/2 μεραρχιών των Αγγλων στην Ελλάδα το Μάρτιο / Απρίλιο 1941, για τις οποίες οι Γερμανοί αδιαφορούσαν εντε­λώς και οι οποίες ήταν ανεπαρκείς δυνά­μεις για να επηρεάσουν το αποτέλεσμα της εκστρατείας. Οσον αφορά τη Γι­ουγκοσλαβία. αντιστάθηκε στη γερμανική επίθεση περίπου μια εβδομάδα. Αντιθέτως η Ελλάδα αντιστάθηκε περί τους δύο μήνες και μάλιστα σθεναρά. Ακόμα έχουν διατυπωθεί οι απόψεις ότι η αναβολή της ενάρξεως της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα» οφειλόταν και στο ότι δεν είχαν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες τελειοποιήσεις στο μαχητικό α­εροσκάφος ΜΕ-109, καθώς και στις κακές καιρικές συνθήκες του Μαϊου και στην υψηλή στάθμη του νερού των ποταμών. Βεβαίως, δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν σχετικά στοιχεία στα αρχεία του Γ’ Ράιχ που να επιβεβαιώνουν τις απόψεις αυτές.

    ΙΣΤ Ο Ρ ΙΚ Α ΝΤΟ ΚΟ ΥΜ ΕΝΤΑ Γ ΙΑ ΤΗΝ Α Ν Α Β Ο Λ Η ΤΟΥ Σ Χ Ε Δ ΙΟ Υ “ΜΠ Α Ρ Μ Π Α Ρ Ο Σ Σ Α”

    Υπάρχουν ιστορικά στοιχεία – «ντο­κουμέντα», όπως απομνημονεύματα, μαρ­τυρίες πρωταγωνιστών από συνεντεύξεις, αρχεία του Γ Ράιχ, καθώς και απόψεις ι­στορικών και αξιωματούχων από τις δύο πλευρές, μη επιδεχόμενα αμφισβήτηση, βάσει των οποίων σαφώς αποδεικνύεται ότι η αναβολή της εκστρατείας εναντίον της Σοβιετικής Ενώσεως οφείλεται κυρίως στην αντίσταση των Ελλήνων κατά των δυνάμεων του Αξονα και όχι στους διαφόρους λόγους που αναφέρουν οι διαστρεβλωτές της ιστορίας.
    Ο Γερμανός στρατηγός Βάλτερ Βάρλιμοντ, υπαρχηγός του Επιτελείου Επιχει­ρήσεων στο OKW (Oberkommando der Wehrmacht) από το 1939 ως το 1944. γρά­φει τα εξής: “Έξαιτίας της εκστρατείας στα Βαλκάνια η επίθεση εναντίον της Ρω­σίας χρειάσθηκε ν’ αναβληθεί από τα μέ­σα Μαϊου στις 22 Ιουνίου 1941… Μεταξύ άλλων προπαρασκευαστικών μέτρων για τα οποία το OKW ήταν υπεύθυνο πρέπει να αναφερθεί το “χρονοδιάγραμμα» … Ολόκληρο το χρονοδιάγραμμα χρειάσθηκε να συνταχθεί και πάλι μια δεύτερη φο­ρά όταν η επίθεση αναβλήθηκε εξαιτίας της εκστρατείας στα Βαλκάνια”. Οσον α­φορά τις επιπτώσεις των ιταλικών απο­τυχιών το 1940, προσθέτει: “… Τα γεγονό­τα στη Λιβύη και την Ελλάδα μας ανάγκα­σαν να στείλουμε τον Ρόμμελ με το Εκστρατευτικό του Σώμα στη Βόρεια Αφρική και να αποσπάσομε σοβαρές γερ­μανικές δυνάμεις για την εκστρατεία των Βαλκανίων” . Και σε άλλο σημείο γράφει: “Στο μεταξύ όμως, το Ανώτατο Γερμανικό Αρχηγείο ανησυχούσε κυρίως για το τι δεν έπρεπε να ακινητοποιηθεί κάτω στα Βαλκάνια ούτε μια ημέρα περισσότερο από ό,τι ήταν αναγκαίο ώστε να μη χρειασθεί να αναβληθεί και πάλι η έναρξη της εκστρατείας κατά της Ρωσίας” . Τέλος, ό­σον αφορά την απόφαση να καταληφθεί η Κρήτη, εξηγεί: “ Ο Χίτλερ ήταν αποφασι­σμένος να μη μείνει η Κρήτη στα χέρια των Αγγλων (…). Ολες οι διαθέσιμες δυνάμεις της Λουφτβάφφε απασχολήθηκαν με την επικείμενη επιχείρηση στην Κρήτη” (7).
    Ο Γερμανός Γκ. Μπλούμεντριτ, αρχη­γός Επιτελείου της 4ης Στρατιάς το 1940- 1941 και αρχηγός Επιχειρήσεων του Ανωτάτου Αρχηγείου του Γερμανικού Στρα­τού το 1942, γράφει τα εξής: “Οι προετοι­μασίες μας για την επιχείρηση “Μπαρμπα­ρόσσα» διακόπηκαν μερικώς την άνοιξη από το βαλκανικό επεισόδιο (…). Η σημα­σία της (Σ.Σ. εννοεί την εκστρατεία στα Βαλκάνια), όσον αφορά την τύχη της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα», ήταν ότι καθυστέρησε την έναρξη της επιχειρήσεώς μας εναντίον της Ρωσίας. Αν και η εκ­στρατεία ήταν εξαιρετικά σύντομη και ε­πιτυχής, οι μεραρχίες που αποσπάσθηκαν προς τη χερσόνησο έπρεπε να μεταφερ­θούν πίσω στις αρχικές θέσεις εξορμήσεώς τους. Ιδιαιτέρως αρκετές τεθωρακι­σμένες μονάδες χρειάζονταν σοβαρές επισκευές και μερικό επανεξοπλισμό μετά τη μακρά τους πορεία διασχίζοντας τα ελληνικά βουνά” . Και σε άλλο σημείο προ­σθέτει: «Ως αρχική ημερομηνία για την εξαπόλυση της επιχειρήσεως “Μπαρμπα­ρόσσα» είχε ορισθεί η 15η Μαϊου. Ηταν η εγγύτερη δυνατή ημερομηνία, εφόσον ή­ταν ανάγκη να περιμένομε (…). Το βαλκα­νικό επεισόδιο ανέβαλε την έναρξη της εκστρατείας για πεντέμισυ εβδομάδες . . .” (8).
    Ο Γερμανός ναύαρχος Ε. Ρέντερ, εξε­τάζοντας την επιχείρηση “Μπαρμπαρόσ­σα” , στο βιβλίο του “My Life” γράφει τα ε­ξής: “Εντούτοις όλα τα σχέδια για την αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον της Ρω­σίας έπρεπε να παραμερισθούν προς το παρόν εξαιτίας της απερίσκεπτης και α­ποτυχημένης επιθέσεως του Μουσσολίνι εναντίον της Ελλάδος (…), Κατά συνέ­πεια, στις αρχές Απριλίου 1941, ο Χίτλερ διέταξε ν’ αναβληθούν τα προπαρασκευ­αστικά μέτρα για την επίθεση εναντίον της Ρωσίας, έως ότου ο Γερμανικός Στρα­τός επανορθώσει την κατάσταση τόσο στην Γιουγκοσλαβία όσο και στην Ελλά­δα» (9). Ο ίδιος (Ε. Ρέντερ), σε άλλο του βιβλίο με τίτλο «Struggle for the Sea” , στο κεφάλαιο “Επιχείρηση Μπαρμπαρόσσα” επα­ναλαμβάνει τη βεβαίωσή του: “Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Ελλά­δος και της Γιουγκοσλαβίας, οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες συνεπεία της απο­τυχίας της ιταλικής εκστρατείας εναντίον της Ελλάδος, οδήγησαν σε αναβολή της επιθέσεως εναντίον της Ρωσίας. Στις αρ­χές Απριλίου 1941 ο Χίτλερ διέταξε ότι όλα τα μέτρα που θα δημιουργούσαν υπο­ψία επιθετικών προθέσεων έπρεπε να σταματήσουν» (10).
    Ο Γερμανός στρατάρχης X. Γκαίριγκ, κατά τη διάρκεια της δίκης της Νυρεμ­βέργης ρωτήθηκε για τα σχέδια εισβολής στη Ρωσία και τα Βαλκάνια πολλές φορές. Σε μια ερώτηση “Είναι γεγονός ότι η ανά­γκη επεμβάσεως στα Βαλκάνια προκάλεσε την αναβολή ενάρξεως της εκστρατεί­ας εναντίον της Ρωσίας από το Μάιο του 1941 στο τέλος Ιουνίου ;» ο Γκαίριγκ αποκρίθηκε καταφατικά: “Ναι, το είπα” (11).
    Ο Γερμανός στρατάρχης Φον Ρούντστεντ, διοικητής της Ομάδας Στρατιών του Νότου στο Ανατολικό Μέτωπο, ανέφε­ρε στο Βρετανό ιστορικό Liddel Hart ότι “οι προετοιμασίες της Ομάδας Στρατιών μου είχαν παρεμποδισθεί από την καθυστερη­μένη άφιξη των μεραρχιών που είχαν χρη­σιμοποιηθεί για την εκστρατεία των Βαλ­κανίων και τούτο ήταν ο κύριος συντελε­στής για την αναβολή, συνδυαζόμενος με τον καιρό…” (12). Μετά τη λήξη του πολέ­μου ο φον Ρούντστεντ ομολόγησε ότι τον Ιανουάριο του 1941, μετά από μια συνά­ντηση που είχε με το στρατηγό Χάλντερ για το “Μπαρμπαρόσσα” . είπε στους επι­τελείς του μεταξύ των άλλων τα εξής: “… Οι επιχειρήσεις στη Ρωσία πρέπει να αρχί­σουν μόλις τελειώσει η βαλτώδης περίο­δος που είναι συνήθως το Μάιο” . Σε μετα­πολεμικούς συνομιλητές του είπε: “Η βαλκανική εκστρατεία προκάλεσε μια κα­θυστέρηση και αρχίσαμε τέσσερις εβδο­μάδες, τουλάχιστον, αργότερα από ό,τι εί­χαμε σχεδιάσει. Η αργοπορία αυτή στοίχι­σε πάρα πολύ” (12α).
    Ο Γερμανός στρατάρχης Φον Κλάϊστ, ο οποίος διοικούσε τις τεθωρακισμένες με­ραρχίες υπό τον Ρούντστεντ, ομολόγησε: «Είναι αλήθεια ότι οι δυνάμεις που χρησιμοποιήθηκαν στα Βαλκάνια δεν ήταν με­γάλες, σε σύγκριση με το σύνολο των δυνάμεών μας, αλλά η αναλογία των αρ­μάτων μάχης που χρησιμοποιήθηκαν εκεί ήταν μεγάλη. Ο κύριος όγκος των αρμά­των που ήρθαν υπό τις διαταγές μου για την επίθεση εναντίον των Ρώσων στη νό­τια Πολωνία είχαν λάβει μέρος στην επί­θεση εναντίον των Βαλκανίων και χρειά­ζονταν επισκευές, ενώ τα πληρώματά τους χρειάζονταν ανάπαυση. Μεγάλος α­ριθμός αρμάτων είχε προχωρήσει ως την Πελοπόννησο και έπρεπε να επιστρέφει από όλη αυτή την απόσταση» (13).
    Ο Γερμανός στρατηγός Χάλντερ, αρ­χηγός του Γερμανικού Επιτελείου μέχρι το Σεπτέμβριο του 1942, όταν συνάντησε το στρατάρχη Αλέξ. Παπάγο στο Νταχάου το Μάϊο του 1944, όπου ο Παπάγος εκρατείτο ως όμηρος, ομολόγησε: “Η εξάμηνος ελληνική αντίσταση κατά των Ιταλών υποχρέωσε το Γερμανικό Γενικό Επιτε­λείο να αλλάξει τα σχέδιά του και τελικά να αναβάλει την ημερομηνία ενάρξεως της εκστρατείας εναντίον της Ρωσίας, πα­ρά τη σαφή επίγνωση ότι η αναβολή αυτή θα μπορούσε να είναι καταστρεπτική για το Γερμανικό Στρατό και τις επιχειρήσεις του” (14). Ο ίδιος (Χάλντερ) στο ημερολόγιό του αναφέρει: “7 Απριλίου 1941. Στα ελληνικά ορεινά σύνορα η μάχη είναι σκληρή … α­πουσία προόδου στην περιοχή αυτή” . “6 Μαίου 1941. Αλεξιπτωτιστές και αερομεταφερόμενες μονάδες δεν θα είναι διαθέ­σιμες στην πρώτη φάση του “Μπαρμπα­ρόσσα” εξαιτίας των επιχειρήσεων στην Κρήτη” (15). Ο Χάλντερ στο βιβλίο του “ Hitler, a War Lord», σχολιάζοντας το σχέδιο “Μπαρμπα­ρόσσα» γράφει τα εξής: “…Στην αρχή των επιχειρήσεων στην Ανατολή, που είχαν α­ναβληθεί για οκτώ περίπου εβδομάδες εξαιτίας της αιφνιδιαστικής παρενθέσεως της γιουγκοσλαβικής εκστρατείας και της επεκτάσεως των αντικειμενικών σκοπών στην Ελλάδα. Ο Χίτλερ ήταν φανερά ανή­συχος εξαιτίας της προχωρημένης επο­χής.» Επιπλέον στο βιβλίο του “Gespraeche mit Hitler” , ο στρατηγός Χάλ­ντερ αναφέρει: “Η κατευθυντήριος 21 διέτασσε την προπαρασκευή της εκστρα­τείας εναντίον της Ρωσίας για τις 15 Μαϊου 1941. Η ανάπτυξη των μονάδων στην Ανατολή διαταράχθηκε από το γιουγκο­σλαβικό πραξικόπημα και η ανάπτυξη μο­νάδων από την Ελλάδα δημιούργησε προ­βλήματα και εξασθένησε την Ομάδα Στρατιών Νότου στη Ρουμανία” (16).
    Ο Γερμανός στρατηγός Μπ. Μύλλερ- Χίλλεμπραντ, υπασπιστής του στρατηγού Χάλντερ και συντάκτης του Akte V, αναφέ­ρει: «Θεωρητικά η εκστρατεία εναντίον της Ρωσίας μπορούσε να αρχίσει, το ενωρίτερο, στις 15 Μαίου 1941, ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να έχουν συμπλη­ρωθεί οι προετοιμασίες (…), στις 28 Μαρ­τίου, η αναβολή του “Μπαρμπαρόσσα” για τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες από τις 15 Μαϊου ενδεικνυόταν εξαιτίας των ανα­γκών της εκστρατείας των Βαλκανίων …» (17). Ο ίδιος σε άλλο βιβλίο του (Das Heer 1933 – 1945) υπογραμμίζει ότι τα σχέδια “Μαρίτα” και “Μπαρμπαρόσσα” ήταν πο­λύ στενά συνδεδεμένα και ότι η εκστρα­τεία εναντίον της Ρωσίας μπορούσε να αρχίσει μόνο μετά από μια αποφασιστική νίκη στα Βαλκάνια και μόνο αφού οι δυνά­μεις που είχαν χρησιμοποιηθεί εκεί θα ή­ταν πάλι έτοιμες για δράση και διαθέσι­μες. Για να επιτευχθεί μια ταχεία νίκη στα Βαλκάνια διετέθησαν εκεί ισχυρές δυνά­μεις και, αν και οι γερμανικές απώλειες ή­ταν λίγες, ένας μεγάλος αριθμός αρμά­των έπαθαν βλάβες εξαιτίας του ορεινού εδάφους. Ο Μύλλερ προσθέτει ότι το ΟΚΗ (Ανώτατο Αρχηγείο Στρατού) είχε εκτιμήσει, ως προϋπόθεση μιας πρώιμης επιθέσεως εναντίον της Ρωσίας, μια ταχεία εκστρατεία στα Βαλκάνια, τον αναγκαίο χρόνο για τη μεταφορά μεραρχιών από ε­κεί (στις θέσεις αναπτύξεως) και τρεις εβδομάδες για την επισκευή των τεθωρακισμένων (18).
    Ο Γερμανός στρατηγός Ρούντολφ Χόφμαν γράφει τα εξής: “Ο Χίτλερ είχε διαλέξει τη λήξη της λασπώδους εποχής την άνοιξη – δηλαδή περί τις αρχές Μαϊου – ως την ενωρίτερη δυνατή ημερομηνία για την εισβολή, αλλά η μη αναμενόμενη βαλκανική εκστρατεία είχε ως συνέπεια μια αναβολή μεταξύ πέντε και έξι εβδομά­δων, εφόσον οι νικήτριες εκείνες δυνά­μεις, κυρίως οι μεγάλης ευκινησίας μονά­δες, έπρεπε να επιστρέψουν και να ανασυνταχθούν” (19),
    Ο Γερμανός στρατάρχης Φρειδερίκος Πάουλους, κατά τη δίκη της Νυρεμβέρ­γης κατέθεσε μεταξύ των άλλων και τα ε ­ξής: «…και βλέπομε τώρα γιατί ο Χίτλερ ε ­πέμενε τόσο πολύ για την εντός του Μαρ­τίου διεξαγωγή των επιχειρήσεων στην Ελλάδα και για την επιστροφή των στρα­τευμάτων του από την Βαλκανική χερσό­νησο μέσα στην άνοιξη, και το βραδύτερο μέχρι την 1η Μαϊου …” (20).
    Ο Γερμανός υποναύαρχος Κ. Ασμαν γράφει τα εξής: “Η έναρξη της επιθέσεως εναντίον της Ρωσίας αναβλήθηκε για πε­ρισσότερο από πέντε εβδομάδες, επειδή οι δυνάμεις που ορίσθηκαν για τα Βαλκά­νια ήταν αναγκαίες για το ‘‘Μπαρμπαρόσ­σα” . Η ημέρα της επιθέσεως, η οποία αρ­ χικά είχε ορισθεί για τις 16 Μαϊου, χρειάσθηκε να αναβληθεί για τις 22 Ιουνίου 1941” (21). Ο ίδιος, σε άρθρο του επανα­λαμβάνει: “Ολες οι μακροπρόθεσμες προετοιμασίες για την εκστρατεία αυτή, που είχε λάβει το κωδικό όνομα Μπαρ­μπαρόσσα, είχαν γίνει για μια ημερομηνία – στόχο περί τα μέσα Μαϊου 1941” . Σχολιά­ζοντας δε τις συνέπειες της αναβολής για τη γερμανική εκστρατεία στη Σοβ. Ενωση γράφει: «Δεν μπορεί να υπάρξει αμφιβο­λία ότι η απώλεια έξι σχεδόν εβδομάδων πολύτιμου θερινού καιρού είχε ένα απο­ φασιστικό και δυσοίωνο αποτέλεσμα στην κατάληξη της ανατολικής εκστρατείας…» (22 ).
    Οι καταστρεπτικές για το Γ Ράιχ συνέ­πειες της μοιραίας εκείνης καθυστερήσεως της ενάρξεως του γερμανοσοβιετικού πολέμου – η οποία, χάρις στην ηρωϊκή α­ντίσταση των Ελλήνων στα οχυρά της “ Γραμμής Μεταξά” και αργότερα στην Κρήτη, θα παρατεινόταν επί ένα ακόμα δεκαήμερο μέχρι τις 22 Ιουνίου – συνοψίσθηκαν αργότερα επιγραμματικά στην α­κόλουθη διαπίστωση του εκπροσώπου του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών στο Γερμανικό Στρατηγείο OKW, Καρλ Ρίτερ: “Η καθυστέρηση εκείνη στοίχισε στους Γερμανούς τη μάχη του χειμώνα εναντίον της Μόσχας, όπου χάθηκε ο πόλε­μος” (23).

  175. Ριβαλντίνιο said

    Ο Ρ.Α. Ζίλιν, από τους πλέον γνωστούς «« Σοβιετικούς στρατιωτικούς ιστορικούς, σχετικά με την επιχείρηση “Μπαρμπαρόσ­σα” γράφει τα εξής: “Ετσι, την εποχή που οι προετοιμασίες για μια επίθεση ενα­ντίον της ΕΣΣΔ ήταν στο κορύφωμά τους και έξι εβδομάδες πριν από την έναρξη της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα” (15 Μαϊου), ο Χίτλερ απροσδόκητα ανέβαλε την ημερομηνία της εισβολής (μερικοί αρ­γότερα το θεώρησαν μοιραίο σφάλμα εκ μέρους του). Τμήματα των δυνάμεων, κυρίως τανκς από τις Ομάδες Στρατιών που ήταν διατεταγμένες για επίθεση ενα­ντίον της ΕΣΣΔ, χρησιμσποιήθηκαν για να καταληφθεί η Γιουγκοσλαβία” . Εδώ βλέ­πουμε ότι ο Ζίλιν δεν κάνει μνεία περί συμμετοχής τεθωρακισμένων στην κατά­ληψη της Ελλάδας (!). Παρακάτω, υπογραμμίζει: “Το γεγονός ότι τον Απρίλιο του 1941 ο Χίτλερ επιτέ­θηκε εναντίον των Βαλκανίων, ήταν χωρίς αμφιβολία, η κύρια αιτία αναβολής της επιθέσεως εναντίον της Σοβιετικής Ενώσεως. Οδηγίες που εξέδωσε ο Κάϊτελ, στις 3 Απριλίου 1941, ανέφεραν ότι, ως αποτέλε­σμα των επιχειρήσεων των Βαλκανίων, η επιχείρηση “Μπαρμπαρόσσα” θα αναβαλόταν τουλάχιστον για τέσσερις εβδομά­ δες” (24). Γράφει επίσης: “Σύμφωνα με στοιχεία που βρίσκονται στη διάθεσή μας, η 22 Ιουνίου αναφέρθηκε για πρώτη φορά ως ημερομηνία ενάρξεως της επιχειρήσεως Μπαρμπαρόσσα την 30η Απριλίου 1941, σε σύσκεψη που συγκάλεσε ο αρχη­γός της γερμανικής αμύνης, δηλαδή όταν η επιχείρηση στη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα είχε κατ’ ουσίαν τερματισθεί. Τα επίσημα πρακτικά των προβλημάτων που συζητήθηκαν αρχίζουν με την ακόλουθη σημείωση: “Ο Φύρερ αποφάσισε: Η Δράση Μπαρμπαρόσσα αρχίζει στις 22 Ιουνίου” (25). Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Ζίλιν δεν α­πορρίπτει την άποψη εκείνων που θεω­ρούν την αναβολή της ημερομηνίας ει­σβολής στη Σοβ. Ρωσία από τον Χίτλερ ως “μοιραίο λάθος εκμέρους του” . Πρέπει να σημειώσουμε επίσης ότι ο Ζίλιν αναφέ­ρει την 30η Απριλίου 1941 ως ημερομηνία λήξεως των επιχειρήσεων και στη Γι­ουγκοσλαβία, ενώ είναι γνωστό ότι οι Γι­ουγκοσλάβοι αντιστάθηκαν περίπου μια εβδομάδα.
    Στην ιστορία του Β Παγκοσμίου Πολέ­μου (εκδ. του Υπουργείου Αμύνης της ΕΣΣΔ), ο υποστράτηγος Σ. Π. Πλατόνοφ γράφει τα εξής: “Αρχικά η συγκέντρωση και ανάπτυξη των δυνάμεων προβλεπόταν να έχει πλήρως ολοκληρωθεί στις 15 Μαϊου 1941, δηλαδή την ημέρα κατά την οποία είχε ορισθεί η έναρξη της επιθέσεως εναντίον της Σοβιετικής Ενώσεως (…). Εν όψει της διεξαγωγής της εκστρατείας στα Βαλκάνια, το Χιτλερικό Αρχηγείο έλα­βε την απόφαση να αναβάλει την έναρξη του πολέμου εναντίον της ΕΣΣΔ κατά 4 εβδομάδες” (26).
    Αλλά και ο κρατικός ραδιοσταθμός JQ της Μόσχας, σ’ ένα χαιρετιστήριο μήνυμά του, στις 27 Απριλίου 1942, προς τους Ελληνες, έλεγε μεταξύ των άλλων και τα εξής: “Πολεμήσατε εναντίον πάνοπλων κατακτητών και νικήσατε. Πολεμήσατε μι­κροί εναντίον μεγάλων και επικρατήσατε (…). Ως Ρώσοι κερδίσαμε, χάρις στις θυσίες σας, αρκετό χρόνο για να α­μυνθούμε. Σας ευγνωμονούμε!” (26α). Ετσι έκριναν οι Ρώσοι τον αγώνα της Ελλάδας, ως σωτήριο για το δικό τους α­γώνα εναντίον του Αξονα.
    Το βιβλίο “Fall Barbarossa», που εκδόθηκε από το Ανατολικογερμανικό Ινστι­τούτο Στρατιωτικής Ιστορίας και περιέχει πολλά έγγραφα σχετικά με τις προετοιμα­σίες για την επίθεση εναντίον της Σοβ. Ενώσεως, αναδημοσιεύει το κείμενο της διαταγής του Ανωτάτου Γερμανικού Αρχη­γείου, με ημερομηνία 3 Απριλίου 1941. σχετικά “με την αναβολή της ημερομη­νίας της επιθέσεως εναντίον της Σοβ. Ενώσεως ως αποτέλεσμα της επιθέσεως εναντίον της Ελλάδος και της Γιουγκο­σλαβίας” . Και σε άλλο σημείο, εξηγεί: “Μόλις έγινε αντιληπτό ότι η νότια Ευρώ­πη δεν θα προκαλούσε άλλες περαιτέρω δυσκολίες, το Ανώτατο Αρχηγείο της Βέρμαχτ, στις 30 Απριλίου, καθόρισε την ημερομηνία επιθέσεως οριστικά για τις 22 Ιουνίου 1941” (27). Πράγματι, στις 30 Απριλίου συμπληρώθηκε η κατάληψη της η­πειρωτικής Ελλάδας.
    Η επίσημη ιστορία του Μεγάλου Πα­τριωτικού Πολέμου της Σοβ. Ενώσεως 1941-1945, που εκδόθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης της ΕΣΣΔ, α­ναφέρει: “Εν όψει της σχεδιαζομένης επι­θέσεως της Γερμανίας εναντίον της Γι­ουγκοσλαβίας και της Ελλάδος, η έναρξη στρατιωτικών δραστηριοτήτων εναντίον της ΕΣΣΔ αναβλήθηκε για 4-5 εβδομά­δες” .
    Στις 3 Απριλίου το Ανώτατο Στρατη­γείο των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων εξέδωσε διαταγή στην οποία καθοριζό­ταν: “Ο χρόνος ενάρξεως της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα», συνεπεία της εκτελέσεως των επιχειρήσεων στα Βαλκάνια, αναβάλλεται για τουλάχιστον 4 εβδομά­δες. Στις 30 Απριλίου το Ανώτατο Αρχη­γείο των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων έλαβε την προκαταρκτική απόφαση να ε­πιτεθεί εναντίον της ΕΣΣΔ στις 22 Ιουνίου 1941” (28). Η έκδοση της ίδιας ιστορίας στα γερμανικά. που έγινε στο Ανατολικό Βερολί­νο, αναφέρει: “Εφόσον η Γερμανία ήθελε πρώτα να συντρίψει επίσης τη Γιουγκο­σλαβία και την Ελλάδα, η έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της ΕΣΣΔ αναβλήθηκε για 4-5 εβδομάδες. Σε σύσκεψη για την κατάσταση στη Γιουγκο­σλαβία, στις 27 Μαρτίου 1941, ο Χίτλερ διέταξε: “Σχετικά με αυτά η έναρξη της επιχειρήσεως Μπαρμπαρόσσα θα πρέπει να αναβληθεί έως τέσσερις εβδομάδες” . Στις 30 Απριλίου η Ανώτατη Διοίκηση της Γερμανικής Βέρμαχτ αποφάσισε να επιτε­θεί εναντίον της ΕΣΣΔ στις 22 Ιουνίου 1941″ (29).
    Ο στρατηγός Β. Αντερς, αρχηγός των Ελεύθερων Πολωνικών Δυνάμεων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, γράφει: “Ο Χίτλερ κα­θόρισε την 15η Μαϊου 1941 ως ημερομη­νία της εξορμήσεως. Στο σημείο αυτό τα σχέδια του Χίτλερ έγιναν έξαφνα περί­πλοκα εξαιτίας της αιφνίδιας εξεγέρσεως στη Γιουγκοσλαβία. Τούτο οδήγησε στην εκστρατεία των Βαλκανίων, στην οποία ο αρχικός σκοπός καταλήψεως της Ελλά­δος επεκτάθηκε και περιέλαβε τη Γι­ουγκοσλαβία. Η κατάκτηση των Βαλκα­νίων (…) αργοπόρησε την επίθεση ενα­ντίον της Ρωσίας. Η ημερομηνία της επι­θέσεως χρειάσθηκε ν’ αναβληθεί, πρώτα για τέσσερις εβδομάδες και τελικά για την 22α Ιουνίου. Η αναβολή αυτή είχε ση­μαντικές συνέπειες (…). Εκτός από αυτό η βαλκανική εκστρατεία καταπόνησε σε κάποιο βαθμό τις μονάδες, ιδίως τις τεθωρακισμένες μεραρχίες του στρατηγού φον Κλάϊστ που είχαν λάβει μέρος στη βαλκανική εκστρατεία και, αμέσως μετά τη λήξη της, στράφηκαν στο νέο μέτωπο εναντίον της Ρωσίας» (30).
    Δύο Γερμανοί δημοσιογράφοι (πολεμι­κοί ανταποκριτές), οι Βίλφρεντ φον Οβεν και Γιούργκεν Χάαν Μπουτρύ, σε βιβλίο τους που εξέδωσαν περί το τέλος του 1941 στο Βερολίνο υπό τον τίτλο “Θώρα­κες στα Βαλκάνια” , γράφουν τα εξής: “(…). Και είναι απόλυτα εξακριβωμένο, ότι η μεγάλη επίθεση των Γερμανών εναντίον της Ρωσίας δεν μπορούσε ουσιαστικά να διεξαχθεί χωρίς την “Ομάδα” αυτή των τεθωρακισμένων μεραρχιών. (Σ.Σ. εννο­ούν την “ Ομάδα Τεθωρακισμένων Κλάϊστ” ). Επρεπε λοιπόν να φθάσει στις 19 Ιουνίου από τα Βαλκάνια στο νότιο ρω­σικό μέτωπο η “Ομάδα” αυτή, που εξελί­χθηκε στο μεταξύ σε Στρατιά, και να λά­βει τη θέση της με την Ομάδα Στρατιών του στρατάρχου Ρούντστεντ, η οποία θα αντιμετώπιζε το Ρωσικό Στρατό του στρα­τάρχου Μποντιόνυ στη Βεσσαραβία, για να αρχίσει πράγματι στις 21 Ιουνίου η γερ­μανική επίθεση εναντίον της Ρωσίας” (31).
    Οι Γερμανοί συγγραφείς Α. Φιλίππι και Φ. Χάϊμ επίσης, αναφέρουν ότι “η βαλκα­νική εκστρατεία ανέβαλε τη συγκέντρω­ση δυνάμεων – “σύμφωνα με το σχέδιο” – στην Ανατολική Ευρώπη κατά πέντε εβδο­μάδες περίπου” και ότι «στις 30 Απριλίου αμέσως μετά το πέρας των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην ηπειρωτική Ελλάδα – λαμβάνοντας υπ όψη τον αναγκαίο χρόνο για την ανάπτυξη των δυνάμεων από την Ελλάδα – η ημερομηνία για το “Μπαρμπα­ρόσσα” καθορίσθηκε για τις 22 Ιουνίου“ . Αφού το βεβαιώνουν, οι συγγραφείς προ­σθέτουν ότι “ οι συνέπειες της όψιμης ανοίξεως – πλημμύρες και φουσκωμένα πο­τάμια – θα είχαν καταστήσει πολύ δυσχε­ρέστερη την έναρξη των επιχειρήσεων ενωρίτερα το Μάϊο» (32).
    Η Γερμανίδα ιστορικός Ε. Σραμ φον Τάντεν, αναφέρει μια “αγγλική ερμηνεία” του στρατηγού Σερ Φράννσις Ντε Γκιγκάν (Αρχηγού του Επιτελείου του στρατάρχη Μοντγκόμερυ). Ο Αγγλος στρατηγός Γκι­γκάν τονίζει: “Υπάρχουν αποδείξεις που δεικνύουν ότι η εκστρατεία των Βαλκα­νίων υποχρέωσε το Ανώτατο Γερμανικό Στρατηγείο να αναβάλει τη “σχεδιαζόμε­νη ημερομηνία» της επιθέσεως (Σ.Σ. εννο­εί την επίθεση εναντίον της Σοβ. Ενώσε­ως), κατά τρεις ή τέσσερις εβδομάδες. Αλλά στην περίπτωση αυτή οι καιρικές συνθήκες δεν θα είχαν επιτρέψει να αρχί­σει η επίθεση νωρίτερα απ’ ότι έγινε. Το γεγονός αυτό γινόταν δεκτό από το στρα­τηγό Χάλντερ, τον τότε αρχηγό του Γερ­μανικού Γενικού Επιτελείου. Χωρίς αμφι­βολία, και με το μέσο όρο των μετεωρολο­γικών συνθηκών, η αρχική ημερομηνία του σχεδίου ήταν κατά πολύ υπεραισιόδο­ξη. Δεν είναι επίσης άγνωστο ότι οι σχε­διαστές αρέσκονται να βρίσκουν κάποια κατάλληλη δικαιολογία όταν οι προβλέ­ψεις τους δεν επαληθεύονται όπως τις περιμένουν. Και εδώ υπήρχε μια εύκολη δικαιολογία” (33).
    Ο Αμερικανός Τζ. Μπλάου, του Γρα­φείου του Αρχηγού της Στρατιωτικής Ιστορίας των ΗΠΑ, ο οποίος κατέγραψε εκθέσεις Γερμανών αξιωματικών που α­φορούν την επίδραση της βαλκανικής εκ­στρατείας επί της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα” , στο κεφάλαιο “Αναβολή της επιχειρήσεως Μπαρμπαρόσσα” γράφει σχετικά τα εξής: “Οι μεγάλες απώλειες που υπέστη η Λουφτβάφφε κατά την κα­τάληψη της Κρήτης, ιδίως όσον αφορά μεταφορικά αεροσκάφη, επηρέασαν τη δύναμη της διαθέσιμης Γερμανικής Αερο­πορίας κατά την έναρξη της ρωσικής εκ­στρατείας (…). Οι 2η και 5η Τεθωρακισμέ­νες Μεραρχίες που είχαν προχωρήσει έως και τη νότια Ελλάδα, δεν ήταν έγκαιρα διαθέσιμες για την έναρξη της εισβολής. Ετσι είναι φανερό ότι τα σχέδια για την κατάκτηση της Κρήτης ήταν καθοριστι­κός συντελεστής της ημερομηνίας ενάρ­ξεως της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσ­σα», της εισβολής στη Σοβ. Ενωση” . Και σε άλλο σημείο προσθέτει ότι οι Γερμανοί συγγραφείς “συμφωνούν ότι η εισβολή στη Ρωσία θα μπορούσε να αρχίσει τρεις εβδομάδες ενωρίτερα αν δεν είχε υπάρ­ξει η εκστρατεία των Βαλκανίων. Η αναβο­λή αυτή των τριών εβδομάδων μπορεί να θεωρηθεί αποφασιστικής σημασίας, λαμβανομένου υπ’ όψη ότι η αιφνίδια έναρξη σκληρών χειμερινών συνθηκών ανέτρεψε τη ροή των γεγονότων όταν οι Γερμανοί βρίσκονταν μπροστά στη Μόσχα” . Η μελέ­τη αυτή είναι γραμμένη “από τη γερμανι­κή άποψη” και βασίζεται κυρίως σε πρω­τότυπα γερμανικά στοιχεία και μεταπολε­μικά κείμενα από τους Δρ Χέλμουτ Γκράντερ, στρατηγό Μπούρκχαρτ X. Μύλλερ – Χίλλεμπραντ και στρατηγό Χανς φον Γκράϊφενμπεργκ (34).
    Ο Γερμανός στρατιωτικός ιστορικός Γκ. Μπούχαϊτ γράφει: “Την άποψη αυτή θεωρούμε εσφαλμένη (Σ.Σ. εννοεί την ά­ποψη των βρετανικών κυβερνητικών κύ­κλων). Η επιβράδυνση της ενάρξεως των επιχειρήσεων εναντίον της Ρωσίας δεν οφείλετα ι στη βρετανική επέμβαση στην Ελλάδα, δεδομένου ότι αυτή είχε προβλεφθεί, αλλά στο συνδυασμό του αιφνιδια­στικού πραξικοπήματος στο Βελιγράδι και της μη αναμενόμενης σκληρής αντιστάσεως των οχυρών της Γραμμής Μεταξά” (35).
    Ο Γερμανός ιστορικός X. Γκράϊνερ α­ναφέρει: “Η έναρξη της επιχειρήσεως “Μπαρμπαρόσσα», η οποία είχε προγραμματισθεί για τα μέσα Μαϊου, αναβλήθηκε έξαιτίας της εκστρατείας στα Βαλκάνια» (πράγματι, οκτώ εβδομάδες πριν από την 15η Μαϊου, εκδόθηκαν επιχειρησιακές διαταγές προς την Ομάδα Στρατιών Κέ­ντρου όπως προβλεπόταν από την κα­τευθυντήρια οδηγία). Περαιτέρω εξηγεί: “Ακόμη και αν η βαλκανική εκστρατεία ε­ναντίον της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλά­δος είχε αποδειχθεί ταχεία, μια αναβολή περίπου πέντε εβδομάδων της επιθέσεως εναντίον της Ρωσίας, έως το δεύτερο 15νθήμερο του Ιουνίου, φαινόταν ανα­γκαία (…). Στις παραμονές της βαλκανικής εκστρατείας η επίθεση εναντίον της Ρωσίας αναβλήθηκε, αλλά δεν καθορίσθηκε τακτή ημερομηνία (…), ο Χίτλερ καθόρισε στις 30 Απριλίου, με τη λήξη των εχθροπραξιών στην ηπειρωτική Ελλάδα, την 22α Ιουνίου ως ημερομηνία για το (σχέδιο) “Μπαρμπαρόσσα” . Σε άλλο ση­μείο γράφει: “Ετσι η έγκαιρη ανάπτυξη των τεωρακισμένων μεραρχιών και της Λουφτβάφφε από την Ελλάδα και την Κρήτη, ήταν ζωτικής σημασίας για την έ­ναρξη της επιθέσεως εναντίον της ΕΣΣΔ. Ιδιαίτερα η ανάπτυξη των δυνάμεων της Λουφτβάφφε από την Κρήτη, οι οποίες αποτελούσαν ένα σημαντικό μέρος του συνόλου των αεροπορικών δυνάμεων που χρησιμοποιήθηκαν εναντίον της Σοβ. Ενώσεως” . Ο Γκράϊνερ προσθέτει ότι οι μεραρχίες που χρησιμοποιήθηκαν ενα­ντίον της Ελλάδας ήταν επειγόντως ανα­γκαίες για το “Μπαρμπαρόσσα” και περι­ λάμβαναν έξι τεθωρακισμένες μεραρχίες (36).
    Ο Βρετανός στρατιωτικός ιστορικός Λίντελ Χαρτ γράφει: “ Μια ταχεία κατάκτη­ση των Βαλκανίων εξηρτάτο από τη χρη­σιμοποίηση τεθωρακισμένων μεραρχιών και θα χρειαζόταν την κάθε μία από αυτές προτού μπορέσει να αποτολμήσει να εξα­πολύσει την επίθεση εναντίον της Ρω­σίας. Ετσι την 1η Απριλίου το “Μπαρμπα­ρόσσα» αναβλήθηκε από τα μέσα Μαϊου στο δεύτερο 15νθήμερο του Ιουνίου (…). Η αναβολή ήταν μόνο πέντε εβδομάδες. Αλλά ήταν ένας συντελεστής για να χάσει τις πιθανότητές του νίκης εναντίον της Ρωσίας” (37).
    Ο Γερμανός στρατιωτικός συγγραφέ­ας Α. Χιλγκρούμπερ αναφέρει ότι “η Κα­τευθυντήριος Οδηγία αριθ. 21 (περίπτω­ση “Μπαρμπαρόσσα” ) έθεσε την 15η Μαϊου 1941 ως ημερομηνία κατά την οποία οι στρατιωτικές προετοιμασίες για επίθεση εναντίον της Ρωσίας έπρεπε να έχουν συμπληρωθεί” . Και προσθέτει: “Τούτο δεν σήμαινε ότι η εκστρατεία εναντίον της Ρωσίας έπρεπε να αρχίσει στις 15 Μαϊου 1941, εφόσον η Κατευθυντήριος αριθ. 21 ανέφερε επίσης, περί το τέλος της, ότι η εκτέλεση των προετοιμασιών μας …δεν μπορεί να χρονολογηθεί με βεβαιότητα Και παρακάτω λέει ότι η δήλωση του Χίτλερ στις 27 Μαρτίου 1941 (“ Η έναρξη της επιχειρήσεως Μπαρμπαρόσσα πρέπει να αναβληθεί για τέσσερις εβδομάδες») είναι η μόνη καθαρή ένδειξη εκ μέρους του Φύρερ όσον αφορά την έναρξη της σχεδιαζόμενης επιθέσεως. Μια άλλη έν­δειξη είναι η διαταγή του OKW της 3ης Απριλίου 1941, η οποία ανέφερε ότι εξαιτίας της επιχειρήσεως στα Βαλκάνια η η­μερομηνία για το “Μπαρμπαρόσσα» αναβάλλεται τουλάχιστον για τέσσερις εβδο­μάδες. Ο Χιλγκρούμπερ προσθέτει όμως, ότι δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για το ότι κατά την περίοδο από την έκδοση της Κατευθυντηρίου αριθ. 21 ως το γιουγκο­σλαβικό πραξικόπημα της 27ης Μαρτίου 1941 ο Χίτλερ είχε πράγματι αντιμετωπί­σει τη 15η Μαϊου ως την ημερομηνία ε­νάρξεως της εκστρατείας στην Ανατολή, αν και ο Χ ίτλερ πάντα μιλούσε για το “Μάιο του 1941” , περιστασιακά και για το “τέλος Μαϊου” , κατά τη διάρκεια της ση­μαντικής συσκέψεως με τους στρατηγούς του στις 5 Δεκεμβρίου 1940 (38).
    Στη γαλλική εκπομπή του ραδιοφωνι­κού σταθμού του Λονδίνου, στις 20 Δε­ κεμβρίου 1941, ο σχολιαστής Ζακ Ντυσέν ανέγνωσε ολόκληρο το άρθρο το οποίο δημοσίευσε σουηδική εφημερίδα στις αρ­χές Νοεμβρίου και που ο ίδιος χαρακτήρι­σε ως προφητικό. Ο Σουηδός αρθρογράφος τόνιζε ότι “κατέστη ήδη δόγμα για τους ασχολούμενους με τα στρατιωτικά πράγματα, ότι οποιαδήποτε επίθεση ενα­ντίον της Ρωσίας μπορεί να επιτύχει μόνο εάν γίνει το θέρος και αχθεί σε τελικό α­ποτέλεσμα πριν το χειμώνα (…). Φθάνει να τεθεί το ερώτημα για να μας υπομνησθεί ο ηρωικός αγώνας της Ελλάδος και να αποδειχθεί για μια ακόμη φορά, ότι και στην εποχή μας, ένα μικρό Εθνος, όταν α­ ποφασίσει να αμυνθεί με όλες του τις δυνάμεις των ιερών αξιών του, είναι ικανό να επιφέρει κοσμοϊστορικά αποτελέσμα­τα” (39).
    Ο Γάλλος διπλωμάτης ΡΟφφροϊ, πρό­ξενος της Γαλλίας στη Θεσσαλονίκη κατά την έναρξη του πολέμου, στη ραδιοφωνι­κή του ομιλία στις 18 Φεβρουάριου 1942 τόνισε: “…Η σθεναρή αντίσταση των ελληνοαγγλικών δυνάμεων στον Ολυμπο και τις Θερμοπύλες ανάγκασε το Γερμανικό Στρατηγείο του φον Λιστ να αποσύρει με­ρικές από τις εφεδρικές μεραρχίες που βρίσκονταν στα βουλγαροτουρκικά σύνο­ρα, για να κάμψει έτσι την ελληνοαγγλική αντίσταση” . Ο Γάλλος διπλωμάτης στη συνέχεια πρόσθετε “ότι – κατά τις πληρο­φορίες που του έδωσαν Γερμανοί αξιωμα­τικοί – οι γερμανικές επιχειρήσεις προέβλεπαν και ενδεχόμενη επίθεση εναντίον της Τουρκίας. Γι’ αυτό δε το λόγο αφέθηκαν από το Στρατηγείο δώδεκα μεραρχίες στα βουλγαροτουρκικά σύνορα. Εφθασε έτσι το τέλος Απριλίου, εποχή δηλαδή κατά την οποία θα έπρεπε τα γερμανικά στρατεύματα να έχουν μεταφερθεί στα ρωσικά σύνορα, για την έναρξη της επιθέ­σεως εναντίον της Ρωσίας. Μεσολάβησε έπειτα και η ηρωική αντίσταση της Κρή­της (…). Ετσι η ηρωική αντίσταση του ελ­ληνικού λαού έσωσε τον τουρκικό λαό από την τραγωδία του πολέμου και προσέφερε στους Συμμάχους έξι πολύτιμες εβδομάδες, των οποίων το αποτέλεσμα έγινε αισθητό στη Ρωσία” (40).
    Ο Βρετανός ναύαρχος Αλεξάντερ, πρώτος λόρδος του Ναυαρχείου, σε ομι­λία του στο Λονδίνο κατά τον εορτασμό της πρώτης επετείου της 28ης Οκτωβρί­ου, διακήρυσσε: “Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η Ελλάδα ανέτρεψε το σύνολο των σχεδίων της Γερμανίας, εξαναγκάζοντάς την να αναβάλει για έξι εβδομάδες την επίθεση κατά της Ρωσίας. Διερωτώμεθα ποιά θα ήταν η θέση της Σοβ. Ενώσεως χωρίς την Ελλάδα” (41). Το Σεπτέμβριο του 1945 ο Αμερικα­νός στρατηγός Τζωρτζ Μάρσαλλ. αρχη­γός του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, με σκοπό να ερευνήσει πού και πώς η Γερμανία και η Ιαπωνία απέτυχαν. διέ­ταξε να ανακριθούν ανώτατα στελέχη του Ανώτατου Γερμανικού Αρχηγείου που ήταν αιχμάλωτα. Ο στρατηγός γρά­φει ότι από την έρευνα αυτή αποκαλύφθηκαν τα ακόλουθα: “…Η μονομερής ε­νέργεια του Μουσσολίνι που επιτέθηκε στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, ανάγκασε τους Γερμανούς να επιχειρήσουν τη βαλ­κανική και την αφρικανική εκστρατεία, με αποτέλεσμα την υπερεπιμήκυνση των γερμανικών στρατιών η οποία ακολού­θως έγινε ένας από τους κύριους συντε­λεστές της γερμανικής ήττας” (42).
    Ο Αμερικανός συγγραφέας Ουίλιαμ Λ. Σίρερ, για την αναβολή ενάρξεως του “Μπαρμπαρόσσα” γράφει: “Η αναβολή της επιθέσεως εναντίον της Ρωσίας … ή­ταν, πιθανώς, η πιο καταστρεπτική μεμο­νωμένη απόφαση του Χ ίτλερ στη σταδιο­δρομία του (…). Αργότερα αυτοί και οι σύντροφοί τους στρατηγοί (Σ.Σ. εννοεί το στρατάρχη φον Μπράουχιτς και το στρατηγό Χάλντερ) θα μέμφονται. για πάντα, την απερίσκεπτη, ασυλλόγιστη α­πόφαση ενός ματαιόδοξου και εξαγριω­μένου ανθρώπου για όλες τις καταστρο­φικές συνέπειές της» (43).
    Ο Βρετανός ιστορικός Βαν Κρήβελντ, όσον αφορά τη σχέση του “Μαρίτα’ και του “Μπαρμπαρόσσα” , γράφει τα εξής: “Το σχέδιο επιθέσεως εναντίον της Ελλάδος καλυπτόταν τώρα, εντελώς, από τη γιγαντια ία σκιά την οποία έριχνε ο σχεδιαζόμενος πόλεμος εναντίον της Ρωσίας – για τον οποίο ήταν μια κύρια υπόθεση. Η συσχέτιση μεταξύ των δύο σχεδίων ήταν πιο περίπλοκη απ’ ό,τι συνήθως νομίζεται. Η δεύτερη δεν μπο­ρούσε να αρχίσει πριν τελειώσει η πρώτη που κάλυπτε τα πλευρά της και δέσμευε μερικές από τις μεραρχίες της. Τα στοι­χεία αυτά ήταν αντιληπτά από την αρχή και, επειδή οι ανάγκες για την εκστρα­τεία της Ελλάδος αυξήθηκαν σε μεγάλα ύψη, εξαιτίας του κινδύνου σοβιετικής, τουρκικής και ίσως γιουγκοσλαβικής επεμβάσεως, προκάλεσαν μεγάλη ανη­συχία στο ΟΚΗ …” (44).
    Ο ιστορικός συγγραφέας Ντέιβ ιντ Ιρβινγκ, όσον αφορά .την επίδραση της βαλκανικής εκστρατείας επί της Γερμανι­κής Ομάδας Στρατιών Νότου, που επιτέ­θηκε εναντίον της Ουκρανίας, γράφει τα εξής: «Στο Ρωσικό Μέτωπο η Βέρμαχτ εί­χε την υπεροχή μόνο στον κεντρικό τομέα, ενώ, συνεπεία της βαλκανικής εκ­στρατείας – που είχε αφήσει τη 12η Στρα­τιά στη νοτιοανατολική Ευρώπη – και των μεγάλων ρωσικών ενισχύσεων που ξεχύ­νονταν στη Βεσσαραβία και τη Βουκοβίνα, οι γερμανικές δυνάμεις στο νότο θα ήταν αριθμητικά κατώτερες από τον εχθρό. Αυτό ήταν το καθαρό στρατηγικό κόστος του “Μαρίτα” . Η Ομάδα Στρατιών Νότου δεν μπορούσε να επιχειρήσει κί­νηση λαβίδας που είχε σχεδιασθεί αρχι­ κά …» (45).
    Ο στρατιωτικός ιστορικός Λίντελ Χαρτ, για το ίδιο ζήτημα γράφει: “… Και εφόσον λόγω του “Μαρίτα” δεν εξαπολύ­ θηκε ένας ελιγμός λαβίδας, όπως είχε σχεδιασθεί αρχικά, για να καταστραφούν οι ρωσικές δυνάμεις νοτίως των ελών Πριπέτ, η γερμανική προέλαση στην Ουκρανία επηρεάσθηκε …” (46).
    Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Αντονυ Ηντεν, σε λόγο του στο Μάντσεστερ στις 23 Οκτωβρίου 1941, μεταξύ των άλλων δήλωσε και τα εξής: “ Η γεν­ναία άμυνα της Ελλάδος ανέτρεψε το χρονοδιάγραμμα των σχεδίων του Χίτλερ και ανέβαλε την προετοιμασμένη επίθε­σή του εναντίον της Ρωσίας για τουλάχι­στον έξι πάρα πολύ πολύτιμες εβδομά­δες” (47).
    Κατά το τέλος του πολέμου ο Χ ίτλερ διατεινόταν ότι οι Ιταλοί και ο Μουσσολί­νι συνέβαλαν στην τελική κατάρρευση της Γερμανίας, προκαλώντας την αναβο­λή της εκστρατείας του εναντίον της Σοβ. Ενώσεως (47α).
    Ολοκληρώνοντας, αναφέρουμε τη δήλωση του Χίτλερ, που περιλαμβάνεται στις σημειώσεις του στην Καγκελλαρία (είδος ημερολογίου) από το Φεβρουάριο ως τον Απρίλιο του 1945. Η δήλωση αυτή έχει ως εξής: “Γιατί η 22α Ιουνίου 1941 ήδη:” αλλά μάλλον “Γιατί όχι ακόμα ενωρίτερα; Εάν δεν μας είχαν δημιουργήσει δυσκολίες οι Ιταλοί με την ηλίθια εκ­στρατεία στην Ελλάδα, θα είχα επιτεθεί στη Ρωσία μερικές εβδομάδες ενωρίτερα» (48).
    Είναι η πλέον σαφής δήλωση – α­πόδειξη για τα αίτια της αναβολής ενάρ­ξεως της εκστρατείας εναντίον της Ρω­σίας, από το πρώτο 15νθήμερο του Μαϊου στις 22 Ιουνίου 1941. Δηλαδή, η κα­θυστέρηση αυτή οφείλετα ι κατά κύριο λόγο στην αντίσταση των Ελλήνων κατά των δυνάμεων του Αξονα.

  176. Ριβαλντίνιο said

    Ε Π ΙΛ Ο ΓΟ Σ
    Από τα ιστορικά στοιχεία που αναφέρ­θηκαν παραπάνω, καθώς και από τις από­ψεις ιστορικών συγγραφέων, προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:
    α) Τα δύο σχέδια “Μαρίτα” και “Μπαρμπαρόσσα» ήταν αλληλένδετα. Η κα­θυστέρηση ενάρξεως του “Μαρίτα” για 3- 4 εβδομάδες καθυστέρησε, όπως ήταν φυσικό, την έναρξη του “Μπαρμπαρόσ­σα» για πέντε εβδομάδες. Ετσι, ενώ αρχι­κά είχε σχεδιασθεί ως ημερομηνία ενάρ­ξεως της εκστρατείας εναντίον της Ρω­σίας η 15η Μαϊου, εξαιτίας της βαλκανι­κής εκστρατείας αυτή αναβλήθηκε για τις 22 Ιουνίου 1941.
    β) Εφόσον οι επιχειρήσεις στην ηπει­ρωτική Ελλάδα τερματίσθηκαν στις 30 Απριλίου 1941, η μεταφορά και επισκευή των τεθωρακισμένων σχηματισμών από την Ελλάδα και η ανάπτυξή τους στην Ανατολική Ευρώπη δεν μπορούσαν να γί­νουν ως τις αρχές Ιουνίου. Οσον αφορά το ζήτημα της μακράς χρονικής περιόδου 30 Απριλίου – 22 Ιουνίου 1941, ο παράγο­ντας που την καθόρισε, τον οποίο συχνά λησμονούν αυτοί που παραποιούν την ι­στορία, είναι η μάχη της Κρήτης και το πο­σοστό των αεροσκαφών που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάληψη του νησιού σε σχέση με τον αριθμό των αεροσκαφών που χρησιμοποιήθηκαν κατά την έναρξη της επιθέσεως εναντίον της Σοβ. Ενώσε­ως.
    γ) Ο Χίτλερ έπρεπε, πριν επιτεθεί στη Σοβ. Ενωση, να καταλάβει την Ελληνική χερσόνησο, για να βοηθήσει το Μουσσο­λίνι που είχε περιέλθει σε δυσχερή θέση στο μέτωπο της Αλβανίας και κυρίως για να εξασφαλίσει τα πλευρά και τα νώτα των γερμανικών δυνάμεων που θα επιτίθεντο εναντίον της Ρωσίας. Επίσης έπρε­πε να εξασφαλίσει τις πετρελαιοπηγές της Ρουμανίας από επιδρομές βρετανι­κών αεροπορικών δυνάμεων με ορμητή­ριο την Ελλάδα.
    δ) Δεν ευσταθούν οι εκ των υστέρων δικαιολογίες ότι η καθυστέρηση ενάρξε­ως του “Μπαρμπαρόσσα» δεν οφείλετα ι στην αντίσταση της Ελλάδας, κυρίως, κα­τά των Γερμανών και εν μέρει και της Γι­ ουγκοσλαβίας, αλλά σε άλλες αιτίες όπως η μη ολοκλήρωση των κατασκευών των προωθημένων αεροδρομίων στην Ανατο­λική Ευρώπη, η υγρασία, η γενική ανεπάρ­κεια εφοδίων στο Γερμανικό Στρατό, η μη ολοκλήρωση των απαιτουμένων τελειοποιήσεων στο μαχητικό αεροσκάφος Me- 109, η επέμβαση των Βρετανών στην Ελλάδα κ.ά.
    ε) Η καθυστέρηση της ενάρξεως της εισβολής των Γερμανών στη Σοβ. Ενωση κατά 5 εβδομάδες οφείλεται στην εμπλο­κή τους στα Βαλκάνια, κυρίως δε στις επι­χειρήσεις εναντίον της Ελλάδας (30 Απρι­ λίου – πέρας καταλήψεως της ηπειρωτι­κής Ελλάδος, 30 Μαϊου – πέρας καταλήψε­ ως της Κρήτης), δεδομένου ότι η Γιουγκο­σλαβία μετά δνθήμερο αγώνα υπέκυψε.
    Δίκαια λοιπόν υπάρχει το ερώτημα: Γιατί παραποιείται η ιστορική αλήθεια ό­σον αφορά την αναβολή της ενάρξεως του σχεδίου «Μπαρμπαρόσσα»; Θα μπο­ρούσαμε να διατυπώσουμε τα εξής:
    1. Επιθυμούν να υποτιμήσουν τον α­ποφασιστικό ρόλο της Ελλάδας κατά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
    2. Προσπαθούν, εκ των υστέρων, να δικαιολογήσουν το μεγάλο σφάλμα του Χ ίτλερ και του Ανώτατου Γερμανικού Στρατηγείου για την αναβολή ενάρξεως της επιχειρήσεως.
    3. Επιδιώκουν να μειώσουν τον αρνη­τικό ρόλο που έπαιξαν άλλες χώρες, φιλι­κά προσκείμενες σήμερα προς τη Γερμα­νία. για λόγους που δεν είναι δυνατό να προσδιορισθούν.
    4. Είναι εμπαθείς έναντι της Ελλάδας, γ ιατί ήταν η μόνη χώρα που αντιστάθηκε στον Αξονα και κατέρριψε το μύθο για το αήττητο της Βέρμαχτ.

    Σ Η Μ Ε ΙΩ Σ Ε ΙΣ

    1. ΔΙΣ/ΓΕΣ. ΕΠΙΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΟΙΤΑΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 1940-41. 1985. Σελ. 176.
    2.Σ.Εφημ. “Η Καθημερινή «, 2 Σεπτ. 1989.
    3. Time-Life. HISTORY OF THE WORLD. 1989
    4. G. Buchheit: Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΝΟΣ ΔΕΚΑΝΕΩΣ (Εκδ. ΓΕΣ 1964), σελ. 150.
    5. Ελλ. Επιτροπή Στρατ. Ιστορίας. Διεθνές Συμπόσιο για τα 50 χρόνια από το έπος 1940- 41 (πρακτικά). 1991. σελ. 187. 5α. M.L. van Creveld: HITLER S STRATEGY 1940- 41. THE BALKAN CLUE. Cambridge University Press. 1973. σελ. 182.
    6. G.E.Blau: THE GERMAN CAMPAIGNS IN THE BALKANS (SPRING 1941), Washington 1953. σελ. 151.
    7. W.Warlimont: INSIDE HITLER’S HEADQUARTERS 1939-1945. New York 1964, σελ. 128, 130, 143, 147.
    8. G. Blumentritt: “ MOSCOW», IN THE FATAL DECISIONS, New York 1956, σελ. 50-51.
    9. E. Raeder: MY LIFE. Annapolis 1960. σελ. 338.
    10. E. Raeder: STRUGGLE FOR THE SEA. London 1959, σελ. 197
    11. NAZI CONSPIRACY AND AGGRESSION, Washington 1946-1948, Παράρτημα S’, σελ. 1109
    12. Liddel Hart: Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ TOY ΛΟΦΟΥ, 1950. σελ. 311.
    12α. Μ. Shulman: DEFEAT IN THE WEST, New York, 1948, σελ. 65.
    13. Liddel Hart: Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ TOY ΛΟΦΟΥ, σελ. 311.
    14. Αχ. Κύρου: ΧΡΟΝΙΚΟΝ 1940-1944, Τόμ. A σελ. 338.
    15. F. Haider: THE Η ALDER DIARIES. Τόμ. V & VII, Washington 1950, σελ. 163.
    16. F. Haider: HITLER AS WAR LORD, London 1950, σελ. 39.
    17. B. Mueller-Hillebrand: THE RELATIONSHIP BETWEEN THE GERMAN CAMPAINS IN THE BALKANS AND THE INVASION OF RUSSIA, Washington 1951, σελ. 14-15, 21-22
    18. B. Mueller: DAS HEER 1939-1945. Τόμ. II. Die Blitzteldzuege 1939-1941, Frankfurt, 1956, σελ. 86 .
    19. R. Hofmann: THE BATTLE FOR THE MOSCOW 1941, Decisive Battles of World War II: The German View, H.A. Jacobsen and J. Rohmer, New York, 1965, σελ. 137.
    20. Αχ. Κύρου: Η ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΗ TOY ΠΟΛΕΜΟΥ, 1946, σελ. 148.
    21. K. Assmann: DEUTSCHE SCHICKSALSJAHRE. Wiesbaden 1950. σελ. 222.
    22. K. Assmann: THE BATTLE FOR MOSCOW. TURNING POINT OF THE WAR. Foreign Affairs, New York. lav. 1950, σελ. 309.
    23. Αλ. Κύρου: ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΣ. 1972, σελ, 199-200. Σε παρεμφερές συμπέρασμα είχε καταλήξει και ο γνωστός Ρώσος ιστορικός V.T. Fomin σε σχετική μελέτη του στο υπ’ αριθ. 6 τεύχος louviou 1957 του περιοδικού “ Voprosui Istorii” .
    24. P. A. Zhilin: THEY SEALED THEIR OWN DOOM, Μόσχα 1970. σελ. 176-178
    25. P.A. Zhilin: KAK FASHISTSKAYA GERMANIA GOTOVILA NAPADENIE NA SOVIETSKII SOYUZ (Πώς η Φασιστική Γερμανία προετοίμασε την επίθεση εναντίον της Σοβ. Ενώσεως). Μόσχα 1966, σελ. 195-198.
    26. S.P. Platonov ed: I’TORAYA MIRORAYA VOINA 1939-1945 (Ο Δεύτερος Παγκόσμιθος Πόλεμος 1939-1945). Μόσχα 1958. σελ. 139. Είναι η καλύτερη Σοβιετική Ιστορία, σ’ έναν τόμο. του πολέμου. Βλ. Μ.Ρ. Gallagher, The Soviet History of World War II, σελ. 198.
    26α. Εφημ. “ ΕΣΤΙΑ», 26Φεβρ. 1994.
    27. Erhard Moritz: FALL BARBAROSSA (Περίπτωση “ Μπαρμπαρόσσα»). Deutscher Militaerverlag. Ανατ. Βερολίνο 1970, σελ. 169.
    28. Εκδ. Υπουργείου Αμύνης ΕΣΣΔ: ISTORIA VELIKOI OTECHESTVENNOI VOINY SOVIETSKOVO SOYUZA 1941-1945 (Η Ιστορία του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου της Σοβ. Ενώσεως 1941-1945), Μόσχα 1963. Τόμ. 1, σελ. 363.
    29. Documents on German Foreign Policy, σειρά D, Τόμ. XII, σελ. 374. GESCHICHT DES GROSSEN VATERLAENDISCHEN KRIEGES DES SOWJETUNION, Deutscher Militaer verlag. Ανατολικό Βερολίνο 1962, Τόμ. 1, σελ. 419.
    30 W. Anders: HITLER’S DEFEAT IN RUSSIA, Chicago 1953. σελ. 31.
    31. Αχ. Κύρου: ΧΡΟΝΙΚΟΝ 1940-1944. Τόμ. A . σελ. 173-174.
    32. A. Philippi and F. Heim: DER FELDZUG GEGEN SOWJETRUSSLAND 1941-1945. Sttutgart 1962. σελ. 49.
    33. E. Schramm-von Thadden: GRIECHENLAND UND DIE GROSSMAECHTE IM ZWEITEN WELTKRIEG, Wiesbaden, 1955, σελ. 205.
    34. G.E. Blau: THE GERMAN CAMPAIGNS IN THE BALKANS (SPRING 1941), σελ. 151.
    35. G. Buchheit: Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΝΟΣ ΔΕΚΑΝΕΩΣ (εκδ. ΓΕΣ, 1964), σελ. 150-151.
    36. Η. Greiner: DIE OBERSTE WEHRMACHTFUEHRUNG 1939-1945. Wiesbaden. 1951. σελ. 359.
    37. Liddel Hart: HISTORY OF THE SECOND WORLD WAR. 1971, σελ. 152
    38. Λ. Hillgruber: H itlers Strategie: POLITIK UNDKRIEGFUHEHRUNG 1940-1941, Frankfurt 1965, σελ. 369. 504. 507.
    39. Αχ. Κύρου: Η ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ, σελ. 144-145.
    40. Αχ. Κύρου: Ενθ. ανωτ., σελ. 127-128.
    41. Θ. Παπακωνσταντίνου: Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. 1965, σελ. 325.
    42. G. Marshall: General Marshall’s Report: THE WINNING OF THE WAR IN EUROPE AND THE PACIFIC, New York 1945, σελ. 1-2.
    43. W. L. Shirer: THE RISE AND FALL OF THE THIRD REICH. New York 1960. σελ. 824-825
    44. M.L. van Creveld: HITLER’S STRATEGY 1940- 41. THE BALKAN CLUE. Cambridge University Press. 1973, σελ. 182-183.
    45. D. Irving: HITLER’S WAR. New York 1977, σελ. 233.
    46. Liddel Hart: HISTORY OF THE SECOND WORLD WAR. σελ. 159.
    47. THE GREEK WHITE BOOK, Washington 1943, σελ. 14.
    47α. Εκδ. ATE, Η ΕΛΛΑΔΑ 1936-1944, 1989, σελ. 32 και HEERESADJUTANT BEI HITLER 1938-1943. AUFZEICHNUNGEN DES MAJORS ENGEL, Stuttgart 1974. σελ. 45.
    48. Fr. Genoud: THE TESTAMENT OF ADOLF HITLER: THE HITLER-BORMAN DOCUMENTS. Febr.-April 1945. σελ. 65και W. Maser. HITLER S LETTERS AND NOTES. New York 1974, σελ. 367. ΣΤΡ Α ΤΙΩ ΤΙΚ Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α

    Πηγή :

    http://documents.tips/documents/-255cf8a8c55034654898b9bad.html
    http://www.gnomonpublications.gr/Product.asp?ID=1019

  177. gbaloglou said

    170 Αμερικανοσοβιετική συνεργασία στην δεκαετία του 70: cool 🙂 🙂

    173 Αν δεχτούμε ότι οι Βρετανοί υπερτόνισαν την Ελληνική συμβολή για να υποβαθμίσουν την Σοβιετική νίκη, τότε αρχίζει να ακούγεται παράξενη η άποψη ότι οι Σοβιετικοί θα υποβάθμιζαν την νίκη τους υπερτονίζοντας την συμβολή μας — ελπίζω να μην ακούγεται υπερβολικά μαθηματικό αυτό 🙂

  178. Ριβαλντίνιο said

    @ 177 gbaloglou

    Όχι, απλώς οι Ρώσοι, χωρίς να μειώνουν καθόλου την δική τους συμβολή, είπαν να που και κανέναν καλό λόγο για τους Έλληνες. Αυτό είναι όλο. Και δεν χρειάζεται βρετανικές και ρωσικές δηλώσεις να είναι αλληλένδετες.

  179. gbaloglou said

    178 Δεν χρειάζεται να είναι αλληλένδετες οι βρετανικές και οι ρωσικές δηλώσεις για να στηριχθεί, ως ένα βαθμό τουλάχιστον, ο συλλογισμός στο 177.

    [Ήσουν κατά τα άλλα καταιγιστικός, τα σχόλια 175-176-177 δεν είχα προλάβει να τα δω πριν στείλω το 177 🙂 ]

  180. Ριβαλντίνιο said

    @ 179 gbaloglou

    Στο άρθρο των σχολίων 174 έως 176 υπάρχουν πιστεύω επιχειρήματα και για τις 2 πλευρές (ή μήπως περισσότερες ; 🙂 ) , παρόλο που ο συγγραφέας τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ της γνώμης ότι η ελληνική αντίσταση είχε μέγιστη συμβολή στην ήττα των Γερμανών.

  181. sarant said

    Ε, η ανάλυση των 175-177 μου φαίνεται ελαφρώς… στρατευμένη.

  182. Ριβαλντίνιο said

    @ 181 sarant

    Κυριολεκτικά… 😉

    Αλλά παραθέτει αυτούσια αποσπάσματα από πηγές και έτσι ο αναγνώστης μπορεί να σχηματίσει την δική του γνώμη.

  183. Pedis said

    # 172 – 2. είναι αντίθετα από αυτά που πιστεύω εγώ …

    αυτό δεν πειράζει, καποιο από τα άλλα εγώ σου θα τα πιστεύει … ανοίξτε και δημιουργική συζήτηση …

  184. Ριβαλντίνιο said

    @ 183 Pedis

    Εγώ φταίω που ανοίγω κουβέντα με τα τρολ του Περισσού . 🙂 🙂 🙂

    Υ.Γ. Για τελευταία φορά : Δεν είμαι άλλος. Είμαι αυτός που είμαι !

  185. Pedis said

    # 184 – Κάθε φορά δεν είσαι άλλος. Μη διαμαρτύρεσαι. Σωστά τα λες.

  186. gbaloglou said

    181 … Ειδικά από την στιγμή που, ενώ το τελικό σχόλιο 176 (και όχι 177 όπως γράψαμε) αναφέρει το βιβλίο του van Creveld (σχόλιο 164-166) στην βιβλιογραφία του (#44) … δεν μπαίνει στον κόπο να το σχολιάσει/αντικρούσει.

  187. Spiridione said

    Για σας που ενδιαφέρεστε για το θέμα ρίχτε μια ματιά και σε αυτό
    https://books.google.gr/books?id=HP3-9NNz71sC&pg=PA101&dq=Why+Was+Barbarossa+Delayed?&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjegpDL967NAhXIIcAKHWrKBvUQ6AEIHTAA#v=onepage&q=Why%20Was%20Barbarossa%20Delayed%3F&f=false

  188. Ριβαλντίνιο said

    @ 186 gbaloglou

    Όχι μόνο αυτό. Και αυτό που λέει :

    Ο ιστορικός συγγραφέας Ντέιβιντ Ιρβινγκ, όσον αφορά .την επίδραση της βαλκανικής εκστρατείας επί της Γερμανι­κής Ομάδας Στρατιών Νότου, που επιτέ­θηκε εναντίον της Ουκρανίας, γράφει τα εξής: «Στο Ρωσικό Μέτωπο η Βέρμαχτ εί­χε την υπεροχή μόνο στον κεντρικό τομέα, ενώ, συνεπεία της βαλκανικής εκ­στρατείας – που είχε αφήσει τη 12η Στρα­τιά στη νοτιοανατολική Ευρώπη – και των μεγάλων ρωσικών ενισχύσεων που ξεχύ­νονταν στη Βεσσαραβία και τη Βουκοβίνα, οι γερμανικές δυνάμεις στο νότο θα ήταν αριθμητικά κατώτερες από τον εχθρό. Αυτό ήταν το καθαρό στρατηγικό κόστος του “Μαρίτα” . Η Ομάδα Στρατιών Νότου δεν μπορούσε να επιχειρήσει κί­νηση λαβίδας που είχε σχεδιασθεί αρχι­ κά …» (45).
    45. D. Irving: HITLER’S WAR. New York 1977, σελ. 233.

    δεν κατάφερα να το βρω. Ενώ βρήκα αυτό που παρέθεσα στο σχόλιο 152 :

    Ο φιλοχιτλερικός συγγραφέας Ντέηβιντ Ίρβινγκ :
    Η επίθεση κατά της Ρωσίας θα αναβαλλόταν για περισσότερες από 4 εβδομάδες. Ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η μοίρα ήταν με το μέρος του Χίτλερ : η άνοιξη του 1941 είχε καταφθάσει με ασυνήθιστα πυκνές βροχοπτώσεις στην Κεντρική Ευρώπη και το έδαφος θα ήταν πολύ βαλτωμένο για τις μεραρχίες Panzer. Οι ποταμοί και τα κανάλια είχαν πλημμυρίσει σε ολόκληρη την Νότια Ρωσία. Οι μεραρχίες που τώρα ο Χίτλερ διέθετε στα Βαλκάνια, θα έμεναν άπρακτες έτσι κι αλλιώς μέχρι τον Ιούνιο.
    σημείωση 288 : Ο άμεσος φόβος του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (πολεμικό ημερολόγιο 3/4/1941) ήταν : «Λόγω των επιχειρίσεων στα Βαλκάνια η Επιχείριση Μπαρμπαρόσσα θα καθυστερήσει αρχικά για περίπου 5 εβδομάδες.» Το ότι οι πυκνές βροχοπτώσεις την καθυστέρησαν , έτσι κι αλλιώς, γίνεται ξεκάθαρο από τις μεταπολεμικές καταθέσεις των Heusinger, Gyldenfeldt και άλλων.
    ( Ο πόλεμος του Χίτλερ, σελ. 478 και σελ. 1092)

  189. gbaloglou said

    189 «η μοίρα ήταν με το μέρος του Χίτλερ …..»: ενδιαφέρουσα λογική, δεν ήταν τόσο κακό για τον Χίτλερ που έχασε τον πόλεμο, αρκεί που δεν τον έχασε λόγω μιας εσφαλμένης απόφασης του αλλά λόγω αναπάντεχων καιρικών συνθηκών!

  190. Ριβαλντίνιο said

    @ 189 gbaloglou

    Χαχα. Έτσι αποκομμένο που το έβαλα αυτό είναι το συμπέρασμα που βγαίνει.

    Στην πραγματικότητα αναφέρεται στο ότι έμαθε ο Αδόλφος πως οι Γιουγκοσλάβοι τελικά τάχθηκαν στο πλευρό των Συμμάχων. Ένιωθε τυχερός που αυτή η αλλαγή έγινε τώρα και όχι αφού θα είχε ξεκινήσει η Μπαρμπαρόσα. Η Μπαρμπαρόσα θα αναβαλλόταν για 4 εβδομάδες, αλλά και πάλι ένιωθε ευνοημένος που οι βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες θα την απέτρεπαν έτσι κι αλλιώς. Ο συγγραφέας αναφέρει δηλαδή το πως ένιωθε εκείνη την στιγμή ο Αδόλφος.

  191. Ριβαλντίνιο said

    @ BLOG_OTI_NANAI

    Μόλις τέλειωσα την ανάγνωση. Θερμότατες ευχαριστίες !!!

  192. gbaloglou said

    Σχετικού ενδιαφέροντος … οι προτελευταίες δύο παράγραφοι από το άρθρο «The Spooky Side of World War II», κριτική του Antony Beevor στο βιβλίο του Max Hasting «The Secret War: Spies, Ciphers, and Guerrillas, 1939-1945» [The New York Review of Books, June 23 – July 13, 2016, pp. 69-71]

    After the Battle of Normandy, General Dwight D. Eisenhower, with excessive diplomacy, compared the effect of the French Resistance to that of several regular divisions. A rather blunter General George Patton, when asked what he thought of the French Resistance’s contribution, replied: “Better than expected and less than advertised.” “The military achievements of Resistance were very modest,” Hastings writes, “the moral ones immense.” Certainly the myth of the French Resistance helped de Gaulle unify a profoundly divided country after the Liberation.

    In almost all European countries, resistance never really developed until after Operation Torch, the British-American landings in North Africa, and the Soviet victory at Stalingrad, the psychological turning point of the war. The only exceptions were in Poland and Yugoslavia. Historians of the eastern front have now come to recognize that the contributions of partisan operations were exaggerated at the time for propaganda reasons, and subsequently to camouflage the embarrassing extent of collaboration in the occupied territories.

  193. Ριβαλντίνιο said

    Τα σχόλια 174, 175 και 176 και εδώ :

    1

    2

    3
    4
    5
    6

    7

    8

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: