Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Όλα εγώ πχια;

Posted by sarant στο 4 Αύγουστος, 2016


Το έναυσμα για το σημερινό άρθρο το πήρα από ένα σχόλιο φίλου στο Φέισμπουκ προχτές. Βρισκόταν ο φίλος διακοπές σε ένα νησί του Αιγαίου (ονόματα δεν λέμε) και είχε αγανακτήσει από τη συμπεριφορά κάποιων παραθεριστών, από τη νεοπλουτχιά τους, όπως τη χαρακτήρισε.

Προσέξτε ότι ο φίλος δεν έγραψε «τη νεοπλουτιά τους» αλλά «τη νεοπλουτχιά τους», θέλοντας να ειρωνευτεί με έναν ακόμα τρόπο, και σε μιαν ακόμα διάσταση, την κακογουστιά (ή κακογουστχιά; ) των νεόπλουτων. Κι έτσι πήρα αφορμή για το σημερινό άρθρο, που το γράφω χωρίς να έχω μαζέψει όσο υλικό θα ήθελα, κάπως πρόχειρα -καλοκαίρι γαρ.

Θα δούμε δηλαδή στο άρθρο αυτό μερικές περιπτώσεις εσκεμμένων ανορθογραφιών που γίνονται κυρίως στα κοινωνικά μέσα με σκοπό την ειρωνεία ή τον χλευασμό.

Ένα άλλο παράδειγμα τέτοιας σκόπιμης ανορθογραφίας βλέπετε στον τίτλο του άρθρου, όπου η φράση «όλα εγώ πχια;» έχει γίνει κλισέ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης -εμφανίζεται είτε στον τίτλο είτε στην κατακλείδα άρθρου, σχολίου κτλ.

Γραμμένη κανονικά, «όλα εγώ πια;» η ελλειπτική ερώτηση σημαίνει «μα, όλα από μένα τα περιμένετε;», «όλα εγώ θα τα λέω/θα τα βρίσκω/θα τα λύνω;». Στραβογραμμένη, «όλα εγώ πχια;» μπορεί απλώς να επιτείνει το χαριτόλογο ύφος ή μπορεί να χρησιμοποιείται ως κατακλείδα για να δείξει ότι όλα όσα προηγούνται έχουν ειπωθεί ειρωνικά. Το χρησιμοποιεί συχνά η Έλενα Ακρίτα αλλά είναι πολύ διαδεδομένο.

Το «πχια» χρησιμοποιείται επίσης σε άλλες στερεότυπες φράσεις αντί του «πια», όπου μάλλον λειτουργεί επιτατικά, π.χ. «φτάνει πχια» (πιο έντονο από το «φτάνει πια») ή «έλεος πχια».

Αλλά ενώ περιγράφουμε το φαινόμενο, πρέπει να το ονοματίσουμε κιόλας. Θα μπορούσαμε να το πούμε «εσκεμμένες ανορθογραφίες με σκοπό την ειρωνεία» αλλά παραείναι μακρύ. Μπορούμε να κρατήσουμε μόνο τις δυο πρώτες λέξεις -ή, για περισσότερη οικονομία και πρωτοτυπία, εγώ σκέφτηκα να το λέω «στραβογραψιές», όρο που τον είχε φτιάξει σε ένα σατιρικό του κείμενο ο παππούς μου σαν υπερδημοτική εκδοχή της ανορθογραφίας.

Παρόμοια στραβογραψιά με το «(όλα εγώ) πχια» είναι και το «πχοιος» ή «πχιος» αντί για το «ποιος», πάλι σε ερωτήσεις για να δηλωθεί ειρωνεία ή αγανάκτηση όπως εδώ, σε ανάρτηση στο Φέισμπουκ για τη διαφήμιση «χτύπα σαν άντρας», που την είχαμε σχολιάσει και εδώ: «Πχοιος σκέφτηκε το concept, πχοιος έγραψε τους στίχοι … Πχοιος, πχοιος, θέλω να ξέρω πχοιος!»

Δεν αποκλείεται οι στραβογραψιές αυτές (πχια, πχοιός) να έλκουν την καταγωγή από την «πχιότητα», στραβογραψιά που καθιερώθηκε για να ειρωνευτεί τον τρόπο με τον οποίο κάποιοι (και ειδικότερα ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Σημίτης) πρόφερναν τη λέξη «ποιότητα», δηλαδή τρισύλλαβη και όχι τετρασύλλαβη όπως στην κοινή νεοελληνική. Η προφορά «πχιότητα» (pxótita, αντί piótita) θεωρείται ένδειξη αμορφωσιάς, έλλειψης καλλιέργειας, πασοκίλας, ξερωγωτί (δεν έχω αυτή την άποψη, απλώς καταγράφω). Κατ’ επέκταση, όταν λέμε ότι το τάδε «έχει πχιότητα» υπονοούμε ότι δεν έχει, ότι έχει καλή ποιότητα ή δήθεν ποιότητα.

Θα πρέπει όμως να τονίσουμε μια ουσιώδη διαφορά ανάμεσα στο «πχιότητα» και στο «πχια, πχοιος»: τα δύο τελευταία όντως προφέρονται έτσι (pxá, pxós) στη νεοελληνική και η προσπάθεια να προφερθούν αλλιώς (δισύλλαβα, ας πούμε) αν δεν είναι ιδιωματική είναι κατά τη γνώμη μου υπερδιόρθωση και σουσουδισμός.

Συνεχίζουμε όμως με άλλες στραβογραψιές.

Μια πολύ συνηθισμένη στραβογραψιά στο Φέισμπουκ και στο Τουίτερ είναι να γράφουν «Πσόφος!» (κάποτε με κεφαλαία) αντί για Ψόφος, σαν ακόμα πιο έντονη ένδειξη αποδοκιμασίας, αποτροπιασμού μάλιστα. Στην ίδια τη λέξη ψόφος δεν θέλω να επεκταθώ, αξίζει χωριστό άρθρο που ίσως το γράψω αύριο, πάντως τώρα τελευταία την κατάρα πιο συχνά στραβογραμμένη τη βλέπω (Πσόφος δηλαδή) παρά ορθογραφημένη («Ψόφος!»)

Εδώ στο ιστολόγιο χρησιμοποιείται πειραχτικά το «πσαράς» για κάποιον εκλεκτό σχολιαστή.

Για να μείνουμε στις στραβογραψιές του ψ, είδα τις προάλλες ένα σχόλιο στο Φέισμπουκ για κάποιους που κάνουν κάτι για να δείξουν ότι είναι «πσαγμένοι» (άρα: δεν είναι).

Μια ανάλογη που τη χρησιμοποιώ κι εγώ στο ιστολόγιο είναι να γράφουμε «άζμα» για κάποιο τραγούδι. Φυσικά, το γράφουμε μόνο για τραγούδι που δεν μας αρέσει, που το αποδοκιμάζουμε. Νομίζω πως τη στραβογραψιά την πρωτοείδα στον φίλο μας στον Σκύλο ΒΚ.

Παρομοίως άλλοι γράφουν «κόζμος» ή «πολιτιζμός» (για να ειρωνευτούν κάποιους που τους θεωρούν ακαλλιέργητους) ή και «μπολιτιζμός».

Το αρχικό μπ ως στραβογραψιά του π εμφανίζεται εμβληματικά στο «Μπάοκ» ή «Μπάογκ». Αποτυπώνει γραπτώς τη συμπροφορά του αρσενικού άρθρου (τον Πάοκ). Στο ίδιο πνεύμα βλέπω να γράφουν «στο γκώλο» αντί για «στον κώλο».

Άλλες στραβογραψιές είναι αυτές που αποτυπώνουν την προφορά του j: καρδγιά, χέργια, ψάργια.

Για να ανακεφαλαιώσουμε, όλες αυτές οι στραβογραψιές αποτυπώνουν γραπτά όχι απλώς υπαρκτές αλλά και απολύτως σωστές προφορές (με εξαίρεση την πχιότητα). Επειδή δεν έχουμε φωνητική ορθογραφία, γράφουμε «άσμα» και προφέρουμε ázma, γράφουμε «καρδιά» ενώ προφέρουμε karδjá, γράφουμε «χωριατιά» και προφέρουμε xorjatxá.

Ένας λαϊκός άνθρωπος που έχει πάει λίγες τάξεις στο σχολείο θα μπορούσε να γράψει «ψάργια» ή «πσάργια» αντί για «ψάρια», και τέτοιες αυθεντικές ανορθογραφίες θυμάμαι να έχω δει αρκετές παλιότερα. Όταν όμως εσκεμμένα γράφουμε «ψάργια» το κάνουμε για να εκθέσουμε ως ακαλλιέργητο τον στόχο της σάτιράς μας. Έχει και ελιτισμό αυτή η άποψη.

Μια άλλη στραβογραψιά είναι το «αίλυνες» (και άλλες παραλλαγές) που το γράφουμε έτσι για να ειρωνευτούμε τους εθνικιστές, ελληναράδες και συναφείς, υπονοώντας πως είναι και αμόρφωτοι, μια κατηγορία που ειδικότερα απευθύνεται προς τους χρυσαυγίτες.

Τους οποίους χρυσαυγίτες έχω καθιερώσει (υιοθετώντας πρόταση φίλου του ιστολογίου) να τους γράφω «χρυσαβγίτες», στραβογραψιά που βασικό στόχο πάντως δεν έχει να στηλιτεύσει την υποτιθέμενη ή πραγματική αγραμματοσύνη των χρυσαβγιτών αλλά να διαχωρίσει ετυμολογικά τους χρυσαυγίτες από την αυγή και να τους πλησιάσει στα αβγά.

Κάπου εδώ πρέπει να αναφέρουμε και το ΔΙΕΔΩΣΤΕ!!!, ειρωνική μίμηση των «αποκαλυπτικών» και «συνωμοσιολογικών» σχολίων και αναρτήσεων.

Η παραλλαγή βέβαια της καθιερωμένης ορθογραφίας για να δοθεί μια νέα σημασία δεν γίνεται μόνο για πλάκα. Να θυμηθούμε εδώ την différance του Ντεριντά, εκούσια ανορθόγραφη γραφή του différence (διαφορά), που ο πρόωρα χαμένος Δημήτρης Αγγελής (σχολίαζε και εδώ) την είχε αποδώσει «διαφωρά».

Παρόμοια, έχουμε το phishing, νεολογισμός (αν και ηλικίας αρκετών ετών) για τις προσπάθειες να πειστεί κάποιος χρήστης να αποκαλύψει προσωπικά του δεδομένα, π.χ. με επιστολές που προέρχονται δήθεν από τράπεζες και τον καλούν να επιβεβαιώσει τα στοιχεία του. Πρόκειται βέβαια για παιχνίδι με το fishing, που θα μπορούσαμε να το αποδώσουμε «πσάρεμα».

Πιο πρόσφατος νεολογισμός είναι το pharming, διασταύρωση του farming και του phishing, κι αυτός όρος της πληροφορικής για κάποιο είδος κυβερνοεπιθέσεων. Δεν βρίσκω πρόχειρη στραβογραφική απόδοση, εκτός αν το λέγαμε κάτι σαν «καλυέργεια».

Advertisements

159 Σχόλια to “Όλα εγώ πχια;”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >Βρισκόταν ο φίλος διακοπές σε ένα νησί του Αιγαίου
    >είναι και το «πχοιος» ή «πχιος» αντί για το «ποιος»

    Πάριος: Πχοιός πχοιος, πχοιός μωρό μου πχοιός

  2. Και το αντίστροφο: καινούργιος είναι το σωστό (εκ του καινουργής), καινούριος γράφουμε συχνά. (Εγώ ας πούμε, όπως γράφω και πυρκαγιά κι ας υποτίθεται ότι είναι πυρκαϊά το σωστό).

  3. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Καλημέρα, Νίκο!

    Δυστυχώς, προδίδουν, κατά τρόπο απόλυτα αντιπαθητικό, μια «εξυπνακίστικη» στάση αυτές οι στραβογραψιές -όπως τις λες-, έτσι ώστε να εκθέτουν περισσότερο αυτόν που τις χρησιμοποιεί (την Έλενα Ακρίτα, ας πούμε) παρά αυτόν, τον οποίον θέλουνε (θα ήθελαν, μάλλον) να «στηλιτεύσουν» (δεν μου αρέσει καμία από τις λέξεις που χρησιμοποιώ αλλά καταλαβαίνεις τι θέλω να πω).

    Το ίδιο συμβαίνει όταν ο άλλος μιμείται δήθεν ιδιαιτερότητες της προφοράς σου, είσαι θεσσαλονικιός ας πούμε και μιμείται τον τρόπο που μιλάς ο πελοποννήσιος ή το αντίθετο, κατά τέτοιν απαράδεκτο τρόπο που, στα δικά μου αυτιά τουλάχιστον, πέρα από μια ανεπιτυχή προσπάθεια υπεροχής συνιστά ένα είδος «γλωσσικού μπούλινγκ» ηλιθίων.

  4. Γς said

    >«Πσόφος!» (κάποτε με κεφαλαία) αντί για Ψόφος, σαν ακόμα πιο έντονη ένδειξη αποδοκιμασίας

    Οχι όμως και στην περίπτωση του Πσαρά.

    [του Τζη, του μΠαοκτζή με τον οποίο συμπάσχουμε σήμερα]

  5. cyrusmonk said

    Bonjour κι ἀπὸ δῶ μεριά.
    Ἡ γραφὴ (καὶ προφορὰ) μπζάρια, μπζόφος κ.λπ. πιάνεται; Περισσότερο ἠχητικὸ ἀπαντᾶται, ἀλλὰ τὸ ἔχω δεῖ καὶ γραμμένο.
    Καὶ κάτι ἄσχετο. Παρακολουθώντας χτὲς τὴ συζήτηση στὴν ἐπιτροπὴ τῆς βουλῆς γιὰ τὸ κατὰ πόσον δύναται ἢ ὄχι νὰ καταθέσει ὁ Μπζυχάρης, ἄκουγα καὶ ξανάκουγα νὰ μιλοῦν γιὰ τΗ βάσανο (ἐννοώντας τὴν ταλαιπωρία) ποὺ θὰ ὑφίστατο ὁ ἐν λόγῳ, ἂν τελικὰ ἀποφασιζόταν νὰ καταθέσει. Ἀλλά, ἐξ ὅσων γνωρίζω, ἡ βάσανος εἶναι ἡ δοκιμή, τὸ τὲστ ἐπαλήθευσης. Μήπως πρόκειται γιὰ (μικρὸ μέν, σὲ μεγάλη πιατέλα δέ) μεζεδάκι;

  6. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Συμφωνούμε. Δεν ασχολήθηκα (ίσως έπρεπε) με το γλωσσικό μπούλινγκ που λες για την προφορά, π.χ. το gli, gni που γράφουν κάποιοι για να ειρωνευτούν την «πατρινή» προφορά σαν της Αιμιλίας στο Παραπέντε, ή κάποιους που ειρωνεύονται τη βαριά κρητική προφορά -το έχω δει από Χανιώτες για Καστρινούς.

    5: Μπονζούρ. Δεν έχω δει μπζ- αλλά αν γίνεται σκόπιμα πιάνεται.
    Για ΤΗ βάσανο έχεις δίκιο. Μπαίνει στην πιατέλα.

  7. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Παλιότερα, στὴ μάγκικη διάλεκτο, ἀντικαθιστοῦσαν τὸ «χ» μὲ «γ’, π.χ. τέχνη>τέγνη. Τό ‘γραφε ἔτσι ὁ Τσιφόρος σὲ κάποιους διαλόγους, ἐνῶ ἡ Πόλυ Πάνου τραγουδοῦσε «πγοιός».

  8. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    5, τη βάλανο εννοούσαν.

  9. κουτρούφι said

    Καλημέρα,
    Άλλη χρακτηριστική περίπτωση είναι το «χριστιανός». Στην καθημερινή γλώσσα προφέρεται «χριστγιανός». Στην εκκλησιαστική λειτουργική προφέρεται όπως γράφεται: «Χριστι-ανά τα τέλη της ζωής ημών…» και «Προστασία των χριστι-ανών ακαταίσχυντε»

  10. Μπούφος said

    Καλημέρα στη μόρτικη κομπανία! Γουστάρω όταν βλέπω γραμμένο τον τρελίατρο ως «πσυχίατρο», ειδικά όταν δηλώνει ότι δεν πιστεύει πως υπάρχει ως αυτόνομη, αιώνια οντότητα αυτό το μυστήριο που οι βαρεμένοι με τη θρησκεία, ονομάζουν «ψυχή».Το πχοιός το είχα ακούσει από συνάδελφο, του ΚΚΕ. Τον ήλιο τον προφέρει επίσης, συστηματικά, «ήγιο». Μάρτυρας ό άγιος Χριστόφορος, δεν κατάλαβα γιατί! Το «πσοφήσεις» το έχω δει σε αυθόρμητα γραψίματα πεντάχρονων και με άρεζε!

  11. sarant said

    10 Με τη διαφορά ότι η προφορά «πχοιος» ειναι απολύτως δόκιμη, θα έλεγα μάλιστα η μόνη σωστή. Η γραφή «πχοιος» είναι στραβογραψιά, όταν είναι εσκεμμένη. Το «ήγιος» ειναι ιδιωματικό, ίσως κορφιάτικο.

  12. 10-11 (βλ. https://sarantakos.wordpress.com/2016/06/29/liostra/ )

  13. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στραβογραπσιές ! 🙂

  14. Παναγιώτης Κ. said

    Καλή γλωσσική άσκηση και η σημερινή!

    Αν υπήρχε περίπτωση να δείξω ανοχή σε αυτές τις χρήσεις χωρίς ο ίδιος να τις χρησιμοποιήσω, ήρθε ο Γ.Λ στο #3 όπου πολύ σωστά κάνει λόγο για…προσπάθεια υπεροχής…και για είδος γλωσσικού μπούλινγκ, και με έκανε να αποκλείσω αυτό το ενδεχόμενο.
    Νομίζω ότι ο …στραβογραφέας θέλει να μας πει εμμέσως ότι κινείται σε άλλο γλωσσικό επίπεδο πολύ υψηλό και ακριβώς, μας κρίνει… αφ υψηλού αυτόν που έχει αμαρτήσει.

  15. Συμπληρωματικά στο 10 (και στο 2): περισσότερο με ξενίζει το σχεδόν τρισύλλαβο «πι-α» που χαρακτηρίζει π.χ κάποιες τραγουδίστριες του Νέου Κύματος, παρά η «πχοιότητα» του Σημίτη.

  16. sarant said

    13 Σωστά!

  17. Παναγιώτης Κ. said

    και ακριβώς, κρίνει αφ υψηλού αυτόν που έχει αμαρτήσει.

  18. kalliope said

    Η στραβογραψιά »βυζγιά» έχει πλάκα. Ίσως θα μπορούσαμε να γράψουμε και »βιζγοιά» συνδυά(ζ)οντας Μπόστ και στραβογραψιά.

  19. Θυμάμαι ξαδέλφη του πατέρα μου μετανάστη στην Αμερική που έγραφε στα γράμματά της ότι «πίνει πγοτά»

  20. Παναγιώτης Κ. said

    Οι νεόπλουτοι του σήμερα που αγοράζουν υπηρεσίες στο άνετο και αυτοί που πουλάνε υπηρεσίες και εξίσου άνετα τσεπώνουν το 24% ΦΠΑ αφού δεν κόβουν αποδείξεις. Κάνουν… αντίσταση; Δεν έχω καταλάβει.
    Πάντως υπάρχει ένα διάχυτο κλίμα ενισχυτικό προς αυτές τις συμπεριφορές και κατά τη γνώμη μου,εκπορεύεται από το ίδιο το κράτος.

  21. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    όπως μου ‘πε ο Πσαράς 🙂 , επιτέλους βρήκε τρόπο να γυρίσει η ομάδα από το Ισραήλ

  22. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !
    Πώς και ξέφυγε το, αρκετά παλιότερο «Ζμπούτσαμ»;

  23. Corto said

    Ο Άσιμος προφέρει ειρωνικά την λέξη ψάρια:

    «Τ’ αουτλάρια είν’ αρχάρια
    και ψαρεύονται ως τα ψάρια»

    (Tα βλαχαδερά)

  24. Πάνος με πεζά said

    Έχω γνωρίσει πάντως μελισσοκόμο, που έλεγε «ςμήνος», και όχι «ζμήνος» που θα λέγαμε όλοι. Και υπάρχουν αρκετοί που ξεχωρίζουν τα σύμφωνα στην ομιλία τους.

  25. Πάνος με πεζά said

    Επίσης θυμίζω και το άλλο που χρησιμοποιούμε (κυρίως εδώ, δεν το έχω δει αλλού), τα εβδομήνταζ και τα ογδόνταζ… Εντάξει, αυτό είναι εντελώς φτιαχτό, βεβαίως…

  26. Γιάννης Ιατρού said

    21: Ωχ, στο χθεσινό νήμα προοριζόταν να μπει το σχόλιο, γράψτε λάθος (το καλημέρα ισχύει κι εδώ 🙂 )

  27. Θρασύμαχος said

    επίσης κυκλοφορεί το «μη ζμπρώχνετε»

  28. Αυτό (ζμπρώχνω) το λένε, φαίνεται, σε κάποια μέρη. Δεν είναι ειρωνικό.
    Επίσης, μια σχολαστική παρατήρηση: το σύμβολο του διεθνούς φωνητικού αλφαβήτου για το ουρανωμένο χ είναι ç. Η λέξη ‘ποιος’ π.χ. μεταγράφεται [pços].

  29. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    15 Ακριβώς, κι εγώ την ίδια στάση έχω.

    24 Αρκετοί νεότεροι προφέρουν το σμ σαν /sm/ και όχι /zm/ Μάλλον επηρεάζει η γραπτη εικόνα.

    28β: Κι εγώ την ίδια εντύπωση είχα, αλλά αυτό που έγραψα το είδα στο ΛΚΝ.

  30. Πέπε said

    Καλημέρα.
    Δεν το διάβασα ακόμη όλο, αλλά ήθελα να κάνω μια διόρθωση, που βλέπω ότι την έκανε ήδη ο Άγγελος στο 28β.
    Νίκο, είναι 100% όπως το λέει ο Άγγελος, και όπως νόμιζες κι εσύ. Θα έπεσες σε αβλεψία του ΛΚΝ. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/The_International_Phonetic_Alphabet_%28revised_to_2015%29.pdf

  31. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πχοια νύχτα σ΄έκρυπσε,
    πχοια μοίρα σ΄εκλεπσε
    και τώρα πχια
    για πχοιαν
    θα τραγουδώ.
    Νωρίς που βράδγιασε
    ο κόζμος άδγειασε,
    αγάπημου δε θα σε κσαναδώ.

    Πάπσε πχια ! 🙂

  32. Πέπε said

    Στραβογραψιές;

    Έχω μερικές καλύτερες προτάσεις:
    στραβογραψχές
    στραβογραπσιές
    στραβογραπσχιές
    στραβογραψχιές
    στραβογραπσχές

    Πάντως έχω να παρατηρήσω ότι η κάθε περίπτωση δηλώνει διαφορετική διάθεση/υπονοούμενο. Ο Μπάοκ σχολιάζει τη σαλονικιώτικη προφορά, που (ενώ φυσικά προφέρει το Π σαν Π όπως παντού) σε μερικούς ομιλτές έχει κάτι σαν διάχυτη γενικευμένη ερρινοποίηση, σαν να μίλαγε συναχωμένος. Δεν μπορώ να το διατυπώσω καλύτερα, ίσως το έχετε προσέξει. Αν και χοντροκοπιά στη γραφή, στηρίζεται σε μια παρατήρηση που θεωρώ πολύ λεπτή και εύστοχη.

    Το γκώλο και το μπούτσο (μόνο εφόσον προηγείται «τον») είναι διαφορετική περίπτωση: το γράφουμε όταν θέλουμε να βρίσουμε μέχρι που να χορτάσει ο στόμας μας. Δεν έχει ειρωνεία, και πολύ φοβούμαι ότι προέρχεται από ανθρώπους που δεν έχουν παρατηρήσει ότι δεκάδες φορές κάθε μέρα λέμε (κι εκείνοι οι ίδιοι) «τομπατέρα, τογκώστα, τημπόρτα».

  33. Το ΛΚΝ, τουλάχιστον στη διαδικτυακή του έκδοση, βάζει περισπωμένη για να ξεχωρίζει τα ουρανωμένα γράμματα, αλλά φαίνεται πως κάτι μπλέκεται με την εμφάνιση αυτών των ασυνήθιστων συνδυασμών, βλ. π.χ. στις λέξεις ‘χιονιά’ ή ‘κιούγκι’, όπου –στην ταμπλέτα μου τουλάχιστον — η προφορά εμφανίζεται ως [~xoa] και [~kúni].

  34. sarant said

    33 Και στο λάπτοπ μου έτσι.

  35. smerdaleos said

    Καλημέρα σε όλους!.

    Το προϊόν συνίζησης της δομής CiV (C=σύμφωνο, i = άτονο /ι/ και V=φωνήεν) εξαρτάται από το είδος του συμφώνου (C):

    Το «default» προϊόν της συνίζησης είναι το ημιφωνικό /y/ (η προφορά που αποδίδουμε γραπτά ως «γι» στα γιατρός, γιαούρτι).

    Αυτό διατηρείται όταν το προκείμενο σύμφωνο είναι ηχηρό (b,d,g,v,δ,z,r): καρδιά = /karδya/ = «καρδγιά», ψαριά = /psarya/ = «ψαργιά», μαγαζιά = /maγazya/ = «μαγαζγιά»

    Όταν το προκείμενο σύμφωνο είναι άηχο (p,t,k,f,θ) τότε το /y/ = «γι» απηχηροποιείται σε /χʲ/ = «χι» (όπως χιόνι, οχιά) λόγω προχωρητικής αφομοίωσης ηχηρότητος: ματιά = /matχʲa/ = «ματχιά», καλάθια = /kalaθχʲa/ = «καλάθχια».

    Όταν το προκείμενο σύμφωνο είναι συριστικό (s,z) μερικές φορές το προϊόν της συνίζησης είναι το λεγόμενο «παχύ» š/ž.

    κεράσια > /kʲerasχʲa/ >/kʲeraša/

    γαλάζια > /γalazya/ > /γalaža/

    Χαρακτηριστικές προφορές των τελευταίων είναι τα «καφάšα» (καφάσια) που λέει ο βοηθός του Φωτόπουλου στο «Ούτε γάτα ούτε ζημιά» και το «γαλάžα χάντρα» του Παντελή Ζερβού στο «Η κυρά μας η μαμή».

    Στις βόρειες ελληνικές διαλέκτους (δεν ξέρω κατά πόσο συμβαίνει και σε άλλες διαλέκτους) και στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (Βλαχική και Ρουμανική) ουρανώνεται και το /s/ του άτονου /sti/.

    sti > sty >š(t)

    Βορειοελλαδίτικα: νηστικός > νηšκός , ζαλίστηκα > ζαλίšκα (η Άννα Βαγενά στο «Μελτεμάκι» πετάει ένα 100% βορειοελλαδίτικο ζαλίšκα).

    Βλαχικά: christianus > crishtin και, με απώλεια του /t/, pastio/pastionem > pãshuni

    https://en.wiktionary.org/wiki/crishtin#Aromanian
    https://en.wiktionary.org/wiki/p%C3%A3shuni

  36. Πάνος με πεζά said

    @ 31 : Για το συγκεκριμένο τραγούδι, υπήρξε και ραμόνι ! Όπως έχει πει ο Πλέσσας, μια κυρία κάποτε τον είχε βρει σε μια συναυλία και του είχε πει «Τι ωραίο τραγούδι αυτό το «Πιανίστας έκλεψε»… » !!!

  37. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Η αποκάλυψη του σημερινού άρθρου για μένα ήταν ότι υπάρχουν ακόμη νεόπλουτοι στην Ελλάδα…

  38. Άλλο που κυκλοφορεί πολύ στα σόσιαλ μύδια είναι το «νε τι». Το’ χει και το slang.gr http://www.slang.gr/lemma/23700-ne-ti

  39. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    36. 🙂 Πιανίστας έκλεψε΄,
    και
    ποια νύστα σ΄έκλεψε 🙂

  40. Πέπε said

    [Συν. από #32]

    Μετά: χέργια, ψάργια κλπ. (κυρίως μετά από ρ μόνο και όχι τόσο μετά από τα υπόλοιπα σύμφωνα, β, δ, ζ) είναι γραφές που όντως απαντούν σε γραπτά ολιγογράμματων ανθρώπων. Για τα αντίστοιχα με χ (πχοιος κλπ.) αμφιβάλλω αν θα βρίσκονταν ποτέ στ’ αλήθεια.

    «Αίλυνες» είναι κακός μποστισμός. Οι πραγματικοί ανορθόγραφοι δεν αλλάζουν έτσι κουτουρού κάθε γράμμα ή γράφημα με άλλο ομόηχο. Η ανορθογραφία έχει κι αυτή κάποιες κανονικότητες, που έχω αρχίσει τελευταία να τις αντιλαμβάνομαι: ίσως κάποιοι έχετε παρατηρήσει, στα σχόλια μερικών από τις τελευταίες 10 περίπου αναρτήσεις, μια συνεργασία που έχω αναπτύξει με τον Βάταλο. Εκείνος προσπαθεί να μάθει ανορθογραφία, αλλά κάνει κάποια λάθη, κι εγώ, προσπαθώντας να τον βοηθήσω, μαθαίνω με τη σειρά μου πολλά. Πιστεύω (χωρίς καμία πλάκα τώρα) ότι μια σοβαρή μελέτη που να αποκάλυπτε τις καονοικότητες πίσω από τις ανορθογραφίες που απαντούν στην πράξη θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά χρήσιμη. Σε κάθε ορθογραφική μεταρρύθμιση λαμβάνεται υπόψη και το κριτήριο της απλότητας, «να μην ταλαιπωρείται ο κόσμος»: ξέρουμε όμως στ’ αλήθεια τι ακριβώς ταλαιπωρεί και δυσκολεύει τον κόσμο;

  41. Πάνος με πεζά said

    Πάντως πρέπει να βρεθεί κι ένας τρόπος για γραπτή απόδοση του Πελοποννησιακού «ληί» και «νηί». Πάρτε το και ως πρόταση, π.χ. να συμπληρώνουμε ένα διαφορετικό ομόηχο (απλό) φωνήεν, με προτεραιότητα ι,η,υ. (το διαφορετικό, το λέω για να ξεχωρίζει οπτικά).
    Π.χ. Σχολιείο, νιησί, νιύσταξα, μουνηί, καβληί, πολιύ,

  42. Πέπε said

    @35:
    > > Όταν το προκείμενο σύμφωνο είναι συριστικό (s,z) μερικές φορές το προϊόν της συνίζησης είναι το λεγόμενο «παχύ» š/ž: κεράσια > /kʲerasχʲa/ >/kʲeraša/, γαλάζια > /γalazya/ > /γalaža/

    Και σκέτο s / z, κεράσα, γαλάζα, κορίτσα, σε διαλέκτους/ιδιώματα που δεν έχουν «παχειά συριστικά».

    Και δεν πρόκειται για φαινόμενο αποκλειστικά της ελληνικής. Σε ορισμένες σκανδιναβικές γλώσσες το š δε γράφεται sj ;

  43. Πάνος με πεζά said

    Πιπέρι…(αλλά έτσι όπως τα έγραψα, είναι και ληίγο συγκαλιυμμένα).

  44. Γς said

    έκλεψε, έκλεψα.
    Κι εκείνο το «έκλαψα» σιις παλιές φθαρμένες πλάκες γραμοφώνου

  45. Corto said

    40:
    Επιτυχημένες (ίσως και γνήσιες) ανορθογραφίες έχει ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου στο διήγημα «Η γυναίκα του Μαλή», στα γράμματα από την φυλακή.

  46. Spyros said

    Μα μόνο στα δικά μου αυτιά ακούγεται πγιά και όχι πχιά; Καθώς επίσης και πγοιός, όπγοιος κτλ.
    Όσο για το ήγιος: Στην Κέρκυρα συχνότατα το λ γίνεται γ πρίν από ι, όπως στις λέξεις κοιγιά, γυαγιά, μποτίγια, γιώμα (λιώμα) κλπ. Ένας φίλος μου μάλιστα, όταν ήταν μικρός διόρθωνε το. .. κουκουβάγια σε κουκουβάλια

  47. Πέπε said

    @46:
    Βασικά ναι. Ωστόσο μερικοί τραγουδιστές όντως προφέρουν «πγιος» κ.τ.ό.. Είναι ακαλαίσθητο και φτιαχτό. (Φτγιαχτό…)

  48. Γς said

    43:

    Γλυκοζυλιωμένα

  49. Πάνος με πεζά said

    Eπίσης αρκετοί -παλιότεροι κυρίως- προφέρουν το λάμδα, λάβδα. Σαν τις καραμέλες.
    http://www.eirinika.gr/sites/default/files/styles/article_landscape/public/article/2015-06/lav.jpg?itok=H3Uo0pDP

  50. smerdaleos said

    @42,Πέπε: Και δεν πρόκειται για φαινόμενο αποκλειστικά της ελληνικής.

    Καλά δεν είπα ότι πρόκειται για αποκλειστικό φαινόμενο της ελληνικής:

    λατιν. camisia > βλαχικό cãmeashã = ρουμανικό cămașă (sy>š σε αμφότερα τα παραδείγματα)

    https://en.wiktionary.org/wiki/c%C3%A3meash%C3%A3
    https://en.wiktionary.org/wiki/c%C4%83ma%C8%99%C4%83#Romanian

    λατιν. septem > sjepte > sjapte > βλαχικό shapti = ρουμανικό șapte

    https://en.wiktionary.org/wiki/shapti#Aromanian
    https://en.wiktionary.org/wiki/%C8%99apte

  51. Γς said

    44:

    >πλάκες γραμοφώνου

    τις γραμμοφόνησα

  52. Πέπε said

    @50:
    Στη Μυτιλήνη, και μάλιστα νομίζω μόνο σε ορισμένα χωριά, προφέρουν και το «σι», «ζι» (ως ολόκληρες συλλαβές, όχι με ημίφωνο) ως shi, zhi, π.χ. είκοsh(ι), ιshύ (εσύ).
    Ίσως πρόκειται κι εδώ για το ίδιο φαινόμενο: όπως το ι ουρανοποιεί το προηγούμενο κ-γ-χ πανελληνίως και το λ, ν τοπικά, εδώ να το κάνει και με τα συριστικά, τα οποία μετά παθαίνουν αυτή την αλλαγή που περιέγραψες.

  53. alexisphoto said

    καλημέρα,
    προφανώς ο «μπαμπάς» αυτού του τύπου σάτιρας είναι ο αγαπημένος του ιστολογίοιυ Μποστ.
    και πως να εξηγήσεις σε παιδί α΄δημοτικού ότι το βιολί δεν γράφεται βΓιολί… 🙂
    Ο Σημίτης γιατί ο έλεγε αυτό (‘οπως και τον κινηματΌγραφο και άλλα) αφού δε στέκουν με τίποτα;
    Τι ήθελε να πει ο ποιητής;

  54. Πάνος με πεζά said

    @ 53 : Ναι, στην πρώτη Δημοτικού υπάρχει αυτό το πρόβλημα, το βλέπω κι από την κόρη μου. Αλλά φαντάζομαι ότι, όπως όλα τα πρωτόγνωρα προβλήματα, ήδη από τη δευτέρα θα λυθούν…
    Όσο για τον κινηματόγραφο, πάντα έψαχνα τέτοιες λέξεις διπλού τονισμού, κι από τόσα χρόνια, κατέληξα ότι είναι μόνο τρεις : ο κινηματόγραφος, το αερόπλανο και το στρόγγυλο. Αν είναι κι άλλες, συμπληρώνετε. Ίσως π.χ. ο φωνόγραφος.
    Διαπιστώνω ότι ο διορθωτής «κοκκινίζει» μόνο το αερόπλανο ! Που ίσως να έχει και την πιο «λογική» καταγωγή, προερχόμενο από το προγενέστερο (?) αερόπλοιο.

  55. Πάνος με πεζά said

    Α, μου ήρθε και η υδρορρόη / υδρορροή.

  56. Corto said

    54:
    Σάββατο – Σαββάτο
    (υποθηκο)φυλακείο – (υποθηκο)φυλάκειο

  57. smerdaleos said

    @52

    Το ίδιο φαινόμενο είναι, όπως το όρισες. Το /ι/ προκαλεί ουράνωση και στην πλήρη φωνηεντική του μορφή.

    Στο είκουš, το άτονο τελικό /i/ πρόλαβε να ουρανώσει το «σ» πριν χαθεί. Το ίδιο συμβαίνει στο ουρανωμένο /nʲ/ στο «γρούnʲ» που μερικές φορές φτάνει ως την προουράνωση «γρούjnʲ» (nʲ>jnʲ). Το «ν» στο «γουρούνι» πρόλαβε να ουρανωθεί (Nʲίκους, λʲύκους) πριν την απώλεια του τελικού «ι».

    Υπάρχουν και τα σύνθετα «κουšέξ, κουšιφτά, κουšουχτώ» = «εικοσιέξι, εικοσιεφτά, εικοσιοχτώ».

  58. Πάνος με πεζά said

    Ναι… Mπερδεμένη ιστορία αυτή με τα φυλάκια και τα φυλακεία (;;;), ίσως θέλει και άρθρο. Εντύπωση κάνει ότι δε θα λέγαμε ποτέ «οστεοφυλακείο», αν και την ίδια δουλειά κάνει.

  59. alexisphoto said

    @54 ευχαριστώ.
    το πυρΌβολο που λέγαμε και στο στρατό…

  60. smerdaleos said

    Λοιπόν παραθέτω τα παραδείγματα προφορών που ανέφερα από ταινίες/παραστάσεις.

    1) Άννα Βαγενά στο «Μελτεμάκι»: αν και υποδύεται την φραγκοσυριανή, αύξησε την κωμικότητα του ρόλου της με την μητρική της θεσσαλική διάλεκτο (δεν νομίζω ότι στη Σύρο μιλάνε βορειοελλαδίτικα).

    [00:53:08] «Απαπα ζαλίšκα !»

    2) καφάσια > καφάšα στο «Ούτε γάτα ούτε ζημιά»:

    [00:21:37]

    3) Ο Παντελής Ζερβός στην «Κυρά μας τη μαμή»

    [00:12:21] « έχου γαλάžα χάντρα»

  61. Corto said

    58 (Πάνος με πεζά):

    Με την ευκαιρία, να προσθέσουμε ότι η λέξη φυλάκια προφέρεται ως τετρασύλλαβη, ενώ η λέξη φιλάκια ως τρισύλλαβη. Έτσι μου ακούγονται τουλάχιστον.

  62. κουτρούφι said

    #35 και τα σχετικά. «Όταν το προκείμενο σύμφωνο είναι συριστικό (s,z) μερικές φορές το προϊόν της συνίζησης είναι το λεγόμενο «παχύ» š/ž.

    κεράσια > /kʲerasχʲa/ >/kʲeraša/

    γαλάζια > /γalazya/ > /γalaža/

    Χαρακτηριστικές προφορές των τελευταίων είναι τα «καφάšα» (καφάσια) που λέει ο βοηθός του Φωτόπουλου στο «Ούτε γάτα ούτε ζημιά» και το «γαλάžα χάντρα» του Παντελή Ζερβού στο «Η κυρά μας η μαμή».»

    Στην περίπτωση του «σ», στη Σίφνο έπεται κάτι που μπορεί να είναι από αχνό «χ» (στο soft) μέχρι ξεκάθαρο «κ» στα βαριά σιφνέικα:

    ίσιος–> ίσκιος, δροσιά–> δροσκιά, κερασιά–>κερασκιά, φορεσιά–>φορεσκιά, καφάσια–> καφάσκια κλπ

    #46. (Το έχω ξαναναφέρει. Συγγνώμη για την επανάληψη). Το ίδιο ακριβώς γίνεται και στη Σίφνο, όπου γίνεται αρκετές φορές και παραπέρα μετατροπή: ελιά–>εγιά–>εγκιά. Όχι πάντα όμως. Η κοιλιά φτάνει μέχρι το κοιγιά. Σε μερικές περιπτώσεις δεν υπάρχει το δεύτερο στάδιο. γυαλιά–>γυαγκιά.
    Επομένως σε δύο διαφορετικούς τόπους εμφανίζεται το φαινόμενο. Αναρωτιέμαι μήπως είναι ιταλική επίδραση.

  63. lafiatis said

    Ακούω συχνά το αξιόπιστος σαν να προφέρεται με τέσσερις συλλαβές και μου κακοφαίνεται. Έχω δίκιο ή άδικο; Ας μου απαντήσουν παρακαλώ οι ειδικοί.

  64. Pedis said

    Ενδιαφέρον το φαινόμενο να εισχωρούνται με μαγκιά έξτρα σύμφωνα, ενώ υπάρχουν τόσες και τόσες λέξεις με περιττά σύμφωνα, εννοώ τα διπλά, όπου, ουσιαστικά στην πράξη, δεν τους αποδίδεται κανένας ρόλος. Εκτός κι αν «αποφασίσθεί» ότι πρέπει να προφέρονται ως διπλά. Που θα ήταν και το ορθόν εδώ που τα λέμε. Νικοκύρη;

    (Γιατί να μην προβλέπονται στοιχειώδεις συμβουλές για την προφορά της ελληνικής γλώσσας που να προτείνονται στους μαθητές του δημοτικού; Για παράδειγμα εκείνο το «ντ» είναι «d», «ν-τ», σε ποιες λέξεις έτσι σε ποιες αλλιώς;

    Γιατι οι μακεδόνες να είναι σωστοί προφέροντας «αλ-λά», ενώ οι καταυλακιώτες ξεκινούν με χάντικαπ που το σχολείο κι οι δάσκαλοι το διαιωνίζουν; 🙂 )

  65. gpoint said

    έχω ξαναπεί πως αυτός που πουλάει ψάρια λέγεται μανάβης και πως στο πσαράς υπάρχει κι άλλο γράμμα που προφέρεται αλλά δεν γράφεται

  66. Nikos said

    http://www.protothema.gr/greece/article/600401/mehri-to-1960-ta-gallika-lexika-ermineuan-ton-ellina-os-apateona/

    δεν είναι σχετικό αλλά κάνει εντύπωση!

  67. antonis archontakis said

    Για να μην πιάσουμε τη γραφή της κρητικής ιδιολέκτου, εκεί να δείτε στραβογραπσιές 😀
    πώς να το πεις και πώς να το γράψεις: ήπαιξέ ντου το γκλώτσο, ήπαιξέν του τον κλώτσο, ήπαιξέ dου το gλώτσο ;
    «Θαμάζομαι η μάνα σου πώς δε μ-πετά στα νέφη
    τέθοιο σγουρό βασιλικό απού `χει κι ανεθρέφει».
    «Λουλούδι σ’ είχα στη γ-καρδιά και γίνηκες αγκάθι
    κι ο κόσμος το θαμάζεται η αγάπη πώς εχάθη».
    Μπετά; μ-πετά; bετά; (απ’το 90 και μετά μας έχουν πνίξει τα μπετά… κατά τον Μαχαιρίτσα άλλωστε)
    γκαρδιά; γ-καρδιά (εμένα πάντως η γραφή με την παύλα δε μου αρέσει καθόλου, παρότι βλέπω ότι ακολουθείται συχνά αλλά και τα «γκαρδιά», «μπετά», γκλώτσος οπτικά με ενοχλούν επίσης…

  68. smerdaleos said

    @62, Κουτρούφι:

    Στην περίπτωση του «σ», στη Σίφνο έπεται κάτι που μπορεί να είναι από αχνό «χ» (στο soft) μέχρι ξεκάθαρο «κ» στα βαριά σιφνέικα:

    ίσιος–> ίσκιος, δροσιά–> δροσκιά, κερασιά–>κερασκιά, φορεσιά–>φορεσκιά, καφάσια–> καφάσκια κλπ

    Πρόκειται για την τυπική ελληνική ανομοίωση των εξακολουθητικών (σχολείο > σκολιό, εσχάρα > σχάρα > σκάρα, ελευθερία > λευτεριά) εφαρμοσμένη όμως στο δευτερογενές σύμπλεγμα -σχ- που προέκυψε από την συνίζηση.

    Απαντά και στην Κύπρο: βιολί > φκιολί (vj>vχj>vkj>fkj).

  69. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    38 Δεν το είχα προσέξει, ευχαριστώ!

    58και πριν: Μπαίνει στα υπόψη για άρθρο.

    64 Άμα μπουν φονέτικς στο δημοτικό θα γίνει επανάσταση, τάχα πως θες να εισάξεις δολίως το λατινικό αλφάβητο 🙂

    66 Έχουμε γράψει κι εδώ
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/09/16/apoulos-2/

    67 Κοιτάξτε, όταν θέλουμε να αποδώσουμε όσο πιο πιστα μπορούμε μια ντοπιολαλιά, και όχι να μειώσουμε έμμεσα όσους τη χρησιμοποιούν, δεν έχουμε στραβογραψιά.

  70. smerdaleos said

    @67: γκαρδιά; γ-καρδιά (εμένα πάντως η γραφή με την παύλα δε μου αρέσει καθόλου, παρότι βλέπω ότι ακολουθείται συχνά αλλά και τα «γκαρδιά», «μπετά», γκλώτσος οπτικά με ενοχλούν επίσης…

    Ορισμένα λεξικά επιχωρικών διαλέκτων χρησιμοποιούν τα λατινικά γράμματα b,d,g γι την δήλωση αυτών των ηχηροποιήσεων.

    Λ.χ. ζbέθ(ι)ρους = συμπέθερος, ζ’bόρτα/d’bόρτα = στην πόρτα/την πόρτα, είπα του Gώτσου = είπα τον Κώτσο

    Νομίζω πως τα ελληνικά ντ,μπ,γκ μπορούν να χρησιμοποιηθούν μια χαρά, αφού πάντοτε τα προφέρουμε ως d,b,g και το «σ» πριν από ηχηρό σύμφωνο το προφέρουμε πάντοτε ως ηχηρό «ζ» (σβούρα, σγουρός, σεισμός).

    σ’μπόρτα, του Γκώτσου, σμπέθ(ι)ρους

    συν+κοινωνία > συγκοινωνία

    συν+τάγμα > σύνταγμα

    συν+πολίτης > συμπολίτης

  71. 69 δ Ωπ, μέχρι να βρω το άρθρο για τον Άπουλο με πρόλαβες Νίκο! Καμιά φορά συμβαίνει κι αυτό 🙂

  72. cyrusmonk said

    Διπλοὶ τονισμοί; Σὲ ἀφθονία π.χ. ἄνθρωποι/ἀνθρῶποι, δάσκαλοι/δασκάλοι καὶ κάμποσα ἀκόμα προπαροξύτονα. Καὶ φυσικὰ αὐτὸ τὸ «κάμποσα», ποὺ εἶναι καὶ «καμπόσα». Σὲ σύνθετες λέξεις, ἀνάλογα μὲ τὴ θέση τοῦ τόνου (στὸ πρῶτο ἢ στὸ δεύτερο συνθετικό), ἀλλάζει μερικὲς φορὲς καὶ τὸ νόημα, π.χ. αὐτόγραφος (αὐτὸς ποὺ ἔχει γραφτεῖ)/αὐτογράφος (αὐτὸς ποὺ ἔχει γράψει).

  73. Corto said

    66 – 69:

    Ωραίο το άρθρο του Πρώτου Θέματος για την λέξη grec, αλλά είναι σαφές ότι το έκλεψαν από το Ιστολόγιο.

    Π.Θ.:
    «Σε μιαν άλλη, μάλλον αναξιόπιστη πηγή ακούγεται ότι έγινε και επίσημο διπλωματικό διάβημα προς τη Γαλλική Ακαδημία (αυτά την εποχή που η γαλλική γλώσσα κυριαρχούσε, δηλαδή προπολεμικά).»

    Ν.Σ.:
    «Σε μιαν άλλη, μάλλον αναξιόπιστη πηγή, είχα διαβάσει ότι έγινε και επίσημο διπλωματικό διάβημα προς τη Γαλλική Ακαδημία (αυτά την εποχή που η γαλλική γλώσσα κυριαρχούσε, δηλαδή προπολεμικά).»

    Οι κλοπές πρέπει κάποια στιγμή να τελειώνουν. Ας αναφέρουν πηγή τουλάχιστον.

  74. cyrusmonk said

    @67. Γειά σου Ἀντώνη καί… πότε μὲ τὸ καλό, εἴπαμε; Κοντεύει, ἔτσι;

  75. Πάνος με πεζά said

    @ 72 : Ναι, τέτοια υπάρχουν πολλά, αλλά δεν ξέρω αν πρέπει να τα θεωρήσουμε «σωστά» ή ποιητικά… Και ο Χατζής π.χ. λέει «στην ουρά γίνονται φίλ(ι)οι μοδιστρούλες κι υπαλλ(ι)ήλ(ι)οι».. 🙂
    Κι έχω ακούσει και «οι συλλόγοι»….

  76. Pedis said

    # 64 – «64 Άμα μπουν φονέτικς στο δημοτικό θα γίνει επανάσταση, τάχα πως θες να εισάξεις δολίως το λατινικό αλφάβητο»

    Το δελαδές; (δεν σε πιάνω).

    Αν πρόκειται δηλ. για ζήτημα … ανθενωτικό, τότε, πώς και γίνεται αποδεκτό το «ντ» να προφέρεται ως «d», τα «γκ», «γγ» ως «g» «gh» και το α-«λλ»-α, αλαλαλα τριαλαριλαριόμ;

  77. Pedis said

    Χρυσαβγοθήκη (η καλή): ο δικτάτωρ ως πραγματιστής πολιτικός.
    http://www.efsyn.gr/arthro/i-politiki-apokatastasi-toy-ethnikoy-kyverniti

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>farming

  79. Pedis said

    Λαοπρόβλητος ο ζουμπάς, λέμε.

    Ο Μεταξάς ήταν αυτός που το 1936, λίγους μήνες πριν κηρύξει επίσημα τη φασιστική δικτατορία, είχε διοριστεί πρωθυπουργός από τον βασιλιά Γεώργιο και είχε λάβει στη Βουλή την ψήφο εμπιστοσύνης όλων των αστικών κομμάτων. Κι όμως:

    Το Γενάρη του ίδιου χρόνου στις εκλογές που είχαν προηγηθεί είχε λάβει μόλις 50.000 ψήφους και κατείχε μόλις 7 έδρες στη Βουλή.

    (Εκτός από μπόλικους του δημοκρατικού τόξου … ΚΑΙ .. )
    Τα ναζιστοειδή έχουν «επέτειο»…
    http://www.imerodromos.gr/ta-nazistoeidh-exoun-epeteio/

  80. Πολλά μαζί ανακατεύει το σημερινό άρθρο, δεν μου πολυάρεσε, λέω ευθαρσώς -θα ήθελε παραπάνω δουλειά, αλλά για όλους μας καλοκαίρι είναι.

    Μπορεί να μη μου πολυάρεσε επειδή πολλές στραβογραψιές, ακόμη κι από σχολιαστές εδώ, τις θεωρώ δήθεν -και δεν αναφέρομαι σε απόδοση ντοπιολαλιών, όπως ο κερκυραϊκός ήγιος. Ίσως επειδή ανέκαθεν γράφω καινούργιος και πυρκαγιά χωρίς ενοχές. Ίσως γιατί με μαλώνει κι ο Φοίβος Π., κι άλλοι εδώ, όταν λέω πως δεν μπορώ να ακούω τη Νικολούλη να μιλάει για έgrafa, κι εξίσου δεν μπορώ να ακούω να χωρίζουν τα jα και τα jο, σε ι-α και ι-ο, δημόσια πρόσωπα και παρουσιαστές στην τηλεόραση, ακόμη «κι υπεράνω πάσης υποψίας» (δεν μου έρχεται παράδειγμα τώρα), ίσως γιατί το λιγότερο που με πείραζε στο Σημίτη ήταν η πχιότητα, που ανέδειξαν Μητσικώστας και Ελληνοφρένεια. Όλα αυτά μαζί. Ίσως γιατί πιάνω τον εαυτό μου να βλέπει τα πσ και κσ, και τα φ αντί για θ, να έχουν πολλαπλασιαστεί εκθετικά με τα πρώτα κύματα μεταναστών των δεκαετιών του 90 και του 2000, ενώ ο απόφοιτος της δευτέρας δημοτικού ψ και ξ έγραφε πάντα. Ίσως γιατι γερνώντας ο συντηρητισμός εμφανίζεται και στα γλωσσικά μου.

    Πάω να διαβάσω τώρα και τα σχόλια.

  81. leonicos said

    Εγώ, προχτές, στη γιορτή του σύκου, στη Β. Εύβοια, χωριό ταξιάρχες, έμαθα το εξής

    Αφησα το φως να καίει
    για να δεις πως δεν κοιμάμαι
    όμως τσάμπα καίει η λάμπα
    όπως τσάμπα σε θυμάμαι

    Και τώρα τι μου λέτε σεις….. και με σπανιολοειδή μουσικό μπουζουκοτονισμό, έτσι που να θυμίζει ταύρο

    Ολέ!

  82. Πέπε said

    @62, 68:
    Ένα άλλο ενδιαφέρον γίνεται στην Κάλυμνο:
    Το σ+j, π.χ. στη λέξη ίσιος, προφέρεται όπως το διπλό σίγμα, που όμως στην Κάλυμνο είναι ένας ιδιαίτερος φθόγγος, όχι σαν δύο σίγμα αλλά μάλλον σαν πιο «λεπτό» (με την έννοια που το sh είναι «παχύ»), σχεδόν ψευδό σίγμα.

    Όμοια και το σκ πριν από ι, ε, ή σκ+j: βόσσισσα = βόσκισσα

    Και γενικά το j δίνει ενδιαφέρουσες φθογγικές αλλοιώσεις:

    Δ+j = τζ, μεσαίου πάχους (ούτε ακριβώς dz ούτε ακριβώς dzh, κάτι ανάμεσα). Παιτζά (παιδιά).

    Όμοια προφέρεται και το γκ (γγ) πριν από ι, ε, ή γκ+j, άτζελος (τα μπ γκ ντ στην Κάλυμνο αυστηρά χωρίς έρρινο προηγουμένως)

    Περιέργως, όμοια προφέρεται επίσης και το τ+j: μμάτζα (μάτια). (Και στην κάτω Κάρπαθο μμάδια, ενώ στην πάνω Κάρπαθο (Όλυμπο), πιο αναμενόμενα, μμάκια, και στην Κρήτη μάθια.)

    Θ+j = τσ, πολύ λεπτό, όσο και το σσ: τσα (θεια), Βατσώτης (ο κάτοικος του Βαθύ).

    Όμοια προφέρεται το κανονικό τσ, π.χ. τσιμπώ, και το κκ πριν από ι, ε, ή κκ+j: κότσινος. Επίσης, το ττ+j, δραμυτσά (δραμυττιά, ένα δέντρο).

    Το ζήτα και το τζ (τζάμι) προφέρονται κι αυτά πολύ λεπτά, και είναι οι πιο χαρακτηριστικοί ήχοι του ιδιώματος. (Χαρακτηριστική καζούρα: Θεοφίλη, για πες «ένα ζουζούνι στο τζάμι κάνει ζζζζζζζζζ!»)

    Επιπλέον, το ιδίωμα χαρακτηρίζεται από ένα πλήθος διπλών αρχικών συμφώνων (πέρα από τα διπλά εσωτερικά) από αφομοίωση του προηγούμενου τελικού -ν, ενίοτε σε σημεία που δεν είναι καθόλου προφανές:

    ο δικόσσου (δικός σου, με τον χαρακτηριστικό φθόγγο «σσ»)
    του δικού σου
    το δδικό σσου (*τον δικόν σου), αλλά το δικό σσου (*το δικόν σου), ουδέτερο

  83. Όσο για τα «όλα εγώ πια!», τα «ψόφος!» και τα «τι δεν κατάλαβες/καταλαβαίνεις;», εξυπνάδες μηδενικής έμπνευσης τα θεωρώ ανέκαθεν. Αν έχεις να πεις κάτι, πες το ολόκληρο εσύ…

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Θρυαλλίδα ‏@ArchontiaV 21 Ιουλ
    Με έστειλε.
    Μετάφραση Αθηναίων: χωρισμός
    Μετάφραση Θεσσαλονικιών: έστειλε μήνυμα

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Α μα πχιά! ασταδγιάλα

  86. Κι η καλύτερη στραβογραψιά, φυσικά, είναι ο νικοκύρης, μαζί με την embedωση.

  87. smerdaleos said

    @82, Πέπε: Όμοια και το σκ πριν από ι, ε, ή σκ+j: βόσσισσα = βόσκισσα

    Αυτό μου θυμίζει την εξέλιξη του λατινικού sk πριν από e,i στην ιταλική.

    To λατινικό scintilla ήταν /skintilla/, εξού και το βλαχικό scãntealji που έδωσε το βορειοελλαδίτικο σκαντζλήθρα = «σπίθα» και το αλβανικό shkëndijë

    https://en.wiktionary.org/wiki/sc%C3%A3ntealji
    https://en.wiktionary.org/wiki/shk%C3%ABndij%C3%AB

    Στην Ιταλική σήμερα προφέρεται /šintilla/ (και ελαφρά παρατεταμένα σαν να ήταν διπλό /sš/)

    https://translate.google.gr/#it/el/scintilla

    Παρομοίως τα ιταλικά scendo, sciare = «κάνω σκι», ascensore = «ανελκυστήρας», discesa = /dišeza/.

    https://translate.google.gr/#it/el/discesa

  88. aerosol said

    Πολύ ενδιαφέρον θέμα. Ήθελα να προσθέσω πως είναι λίγο παρανόηση πως οι στραβογραψιές είναι πάντα χλευαστικές/ειρωνικές. Συχνά είναι απλά παιχνιδιάρικες. Ας πούμε, έχω σίγουρα γράψει «άζμα» για τραγούδι που αγαπώ πολύ και έχω διαβάσει άλλους να χρησιμοποιούν στραβογραψιές απλά με χιουμοριστικό τρόπο, χωρίς μειωτικό σκοπό. Δηλαδή κατά τόπους μπορεί να είναι κεφάτοι μποστισμοί.
    Τώρα το που τελειώνει το χιούμορ και αρχίζει ο εξυπνακισμός βρίσκω πως είναι μια υποκειμενική διαδικασία που στην Ελλάδα εξηγείται πολύ απλά: όταν το λέω εγώ είναι χιούμορ, όταν το λέει άλλος είναι ελιτίστικος εξυπνακισμός. Διότι αυτοί που νομίζουν πως τα ξέρουν όλα εκνευρίζουν εμάς που τα ξέρουμε!
    😉

    Το #40 το θεωρώ σφάλμα:
    Ο Μποστ δεν χρησιμοποιούσε τις ανορθογραφίες με συγκεκριμένο, στοχευμένο τρόπο ανάλογα το ποιό πρόσωπο «μιλούσε» στα σκίτσα του. Όλες οι κοινωνικές, μορφωτικές και οικονομικές τάξεις εκφράζονται -δια χειρός Μποστ- με εξίσου σουρεαλιστική ορθογραφία. Συνεπώς το «αίλυνες» είναι μια χαρά μποστισμός και δεν χρειαζόταν καθόλου να είναι πιο ρεαλιστικό. Ο ρεαλισμός δεν ήταν σκοπος ούτε του Μποστ, ούτε κάποιος άλλος τον οφείλει όταν παίζει το συγκεκριμένο παιχνίδι. Μάλιστα η επιτυχία της συγκεκριμένης λέξης βασίζεται στο ότι γίνεται μη ρεαλιστική στην υπερβολή της.

  89. και γιατι να’ναι στραβο ητουνο κι’οχι το «γκαθιερωμένο» νταχα μου!; (γουατεβερ;..) ποιος αποφασκει ντιναι ίσο ή στραβό;
    ..εγω ξεβρω το «στραβογ@…..η» 🙂 (οχι φαλλοκρατικα. ξεκολλατε!:))

  90. sarant said

    73 Κόρτο, δεν είχα προσέξει την κλοπή, να είσαι καλά!

    80 Το είπα ότι ανακατεύει πολλά

    85 Μπράβο, είναι και το ασταδγιάλα!

    86 Όχι δα, ο νικοκύρης είναι λογοπαίγνιο.

  91. spiral architect said

    Χαιρετώ.
    Έφαγε ψες ο γαύρος μια οβρέικη πσωλιά … 👿

  92. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    80 – Ίσως γιατί σου λείπει μια πρωϊνή βουτιά στη θάλασσα, περιμένοντας μετά την ανατολή.☺

  93. aerosol said

    Σωραίος!

  94. 90 κατακλείδα: Όλα τα άλλα που αναφέρθηκαν δηλαδή, είναι «εσκεμμένες ανορθογραφίες με σκοπό την ειρωνεία»; 🙂 Φυσικά και είναι λογοπαίγνιο.

  95. 92: Πριν την ανατολή, που την κάνω, πειράζει γιατρέ μου; 🙂

  96. Πάνο με πεζά:
    (41) Υπάρχει από παλιά αυτό που ζητάς, αλλά έχει μισοξεχαστεί, ίσως και γιατί δεν έχει περιληφθεί στο Unicode: είναι εκείνο το ανεστραμμένο ι με την περισπωμένη από κάτω, που έχουμε κουβεντιάσει και παλιότερα.
    (49) Ο τύπος ‘λάβδα’ είναι αρχαίος, όπως και ο τύπος ‘λάμβδα’, που έχει επικρατήσει στην Εσπερία. Ο τύπος ‘λάμδα’ πρέπει πάντως να είναι ο αρχικός, αν κρίνουμε από το εβραϊκό λάμεδ.
    (54) και ο ‘χειρούργος’!

  97. Πάνος με πεζά said

    @ 96(α) : Α, ναι; Δεν το έχω δει ποτέ… (β) : Ναι, και το λάμβδα λέγανε κάποιοι. (γ) : Ε, εκεί κάπως το ξεχωρίσανε, ανάλογα με το την καλή ή κακή ενέργεια.

  98. Αντώνη Αρχοντάκη, τα συγκεκριμέενα παραδείγματα δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη γραφτούν με την καθιερωμένη ορθογραφία:
    «ήπαιξέν του τον κλώτσο»
    «Θαμάζομαι η μάνα σου πώς δεν πετά στα νέφη
    τέθοιο σγουρό βασιλικό απού `χει κι ανεθρέφει».
    «Λουλούδι σ’ είχα στην καρδιά και γίνηκες αγκάθι
    κι ο κόσμος το θαμάζεται η αγάπη πώς εχάθη»
    αφού και στην κοινή νεοελληνική γκλώτσο, μπετά, γκαρδιά θα προφέρουμε σ´ αυτές τις φράσεις.
    Ας σημειωθεί, για όποιον δεν το έχει ποτέ συνειδητοποιήσει, ότι στην κανονική προφορά της κοινής νεοελληνικής προφέρουμε αν gzέρεις, τον bzαρά κλπ. — κι επίσης, τουλάχιστον στην Αθήνα, «θα do δεις», «να dα πούμε» κλπ., κι ας μην υπήρχε ποτέ τελικό ν σ´ αυτά τα μόρια.
    Τέλος, πιστεύω πως η προσπάθεια πιστής γραπτής αναπαραγωγής της ιδιωματικής προφοράς σε εκδόσεις ιδιωματικών κειμένων είναι περιττή έως και αντιπαραγωγική, δυσκολεύει δηλαδή την κατανόηση και την απόλαυση του αναγνώστη. Εντάξει, ξέρουμε ότι στην Κρήτη και στην Κύπρο (π.χ.) υπάρχει τσιτακισμός· από κει και πέρα, μόνο με μπερδεύεις, εμένα που θέλω να εκτιμήσω την ποίηση του Ερωτόκριτου, άμα μου γράφεις ‘τζαι’ αντί ‘και’! (Δεν μιλώ φυσικά για εξειδικευμένες επιστημονικές διαλεκτολογικές μελέτες.)

  99. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    95 – Όχι βέβαια, αυτό γράφω άλλωστε, είναι σημαντικό όμως, να απολαύσεις μετά την ανατολή, γιατί δυστυχώς, λίγοι άνθρωποι δίνουν σημασία σ΄αυτά τα σημαντικά και ΔΩΡΕΑΝ πράγματα, αναλώνοντας την ζωή τους για τα ΠΑΝΑΚΡΙΒΑ ασήμαντα.
    Επιλογές είναι αυτές.

  100. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    94 Τα περισσότερα που αναφέρω στο άρθρο δεν έχουν ίχνος λογοπαιγνίου κατά τη γνωμη μου. Μόνο το χρυσαβγίτης και όσα αναφέρονται στο τέλος-τελος.

  101. Katsoyannou said

    Τέτοιχια λένε και οι γλωσσολόγοι και μπαίνουν στο μάτι των ελλεινοφρόνων :p

  102. Πέπε said

    @88:
    > > Μάλιστα η επιτυχία της συγκεκριμένης λέξης βασίζεται στο ότι γίνεται μη ρεαλιστική στην υπερβολή της.

    Αν το δεις έτσι, μάλιστα…
    Γενικά όμως οι ανορθογραφίες του Μποστ έχουν ένα κατιτί, ίσως μια κρυφή μέθοδο, που δεν έχω δει ποτέ να την πετυχαίνει όποιος άλλος κάνει επίτηδες χιουμοριστικές ανορθογραφίες. Συνήθως δεν είναι πολύ ακραίες, εκτός όταν παραπέμπουν σε άσχετα ομόηχα (μυτέρα).

    Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, είναι κι άλλα που δεν τα ξέρω.

    Σίγουρα πάντως όχι απλώς ανορθογραφίες άντε γιούργια.

  103. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    81.Λεώνικε,χαίρε! Με τις φωτιές δοκιμαστήκατε στους Ταξιάρχες; Μου κάνει εντύπωση που βάλανε γιορτή του σύκου τόσο νωρίς.
    Το Τζάμπα καίει η λάμπα, ήταν σουξέ μια εποχή. Τώρα έμεινε η έκφραση για να δηλώνει το ανάξιο λόγου,τη μάπα κατάσταση που λέμε 🙂
    http://www.slang.gr/lemma/4611-tzampa-kaiei-i-lampa

  104. Alexis said

    Πώς και δεν αναφέρθηκε το ορέος-ορέα;
    Που για να πω την αλήθεια δεν ξέρω και τι σημαίνουν (αν σημαίνουν κάτι)

    Αμαλία ήτανε η ηρωίδα του «παραπέντε» όχι Αιμιλία.
    Που τραγουδούσε το περίφημο άζμα «Πάλjι μωρό μου λjίπεις πάλjι μ’ εγκαταλjίπεις»

  105. Alexis said

    Στο παλιό αναγνωστικό της Α Δημοτικού (αυτό με τη Λόλα και τον Μίμη) πάντα με διαόλιζε η γραφή «παιγνίδια».
    Δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί το γράφανε έτσι και όχι «παιχνίδια»

  106. Λ said

    Εδώ ενώ σταβογραψιές δεν υπάρχουν ο τρόπος που τραγουδά ο Νιόνγιος είναι ιδιαίτερος. I cannot put my finger on it.

    http://kithara.to/ss.php?id=MTA3NjQyMjAz

  107. Alexis said

    #91: όχι βρε, απλώς τον ήπχιε 🙂

  108. Alexis said

    Ξεφεύγω ελαφρώς από το θέμα του άρθρου, αλλά στα περισσότερα ελληνικά τραγούδια το φεγγάρι είναι βέβαια φενγκάρι.

  109. smerdaleos said

    @105, Alexis: πάντα με διαόλιζε η γραφή «παιγνίδια»

    Απόπειρα αρχαϊσμού άραγε; Στα αρχαία Ελληνικά η λέξη ήταν παίγνιον.

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dpai%2Fgnion

  110. Λ said

    81 103 Πράγματι τα σύκα μόλις πριν καμιά δεκαριά μέρες άρχισαν να ψήννουνται (οριμάζουν) ακόμα και εδώ.

    82. με τον χαρακτηριστικά φθόγγο σσ
    Που να δεις εδώ που λέμε σσάγκω αντί σφάζω και έσσαξα αντί έσφαξα. Δεν το λένε παντού αλλά λεγόταν στο χωριό μου και ο αδερφός μου το λέει ακόμα.

    68 Σμερδ φκιολί
    Ακόμα που να δεις τα πιάτα ή μάνα μου τα έλεε φκιάτα (κι εγώ της έλεα μάμμα ένεχουν φκια (αυτιά). Η κυρία Χριστοθέα όμως από το Στατό της Πάφου τα έλεε πχιάτα/πκκιάτα.

  111. Λ said

    106.https://youtu.be/EHVTcnfO_7Y

  112. smerdaleos said

    @108: αλλά στα περισσότερα ελληνικά τραγούδια το φεγγάρι είναι βέβαια φενγκάρι.

    H «κανονική» προφορά των ντ,μπ,γκ/γγ είναι nd,mb,ŋg. Απλά υπάρχει ήδη από την ελληνιστική περίοδο (λ.χ. παμφυλιακό πέδε = πέντε) διάχυτη τάση πλήρους ή μερικής αποβολής του έρρινου ν/μ.

    Στη «μερική» αποβολή ερρινοποιείται το προκείμενο φωνήεν, λ.χ. αγκίστρι = /ągistri/, με /ą/ όπως στο γκεγκικό αλβανικό arena > rânë = «άμμος» (=τοσκικό rërë)

    https://en.wiktionary.org/wiki/r%C3%A2n%C3%AB
    https://en.wiktionary.org/wiki/r%C3%ABr%C3%AB

  113. smerdaleos said

    @110,Λ

    Θυμάμαι και το θαφκιό = θαβ-ιό που είχες αναφέρει παλαιότερα εδώ.

  114. ΣΠ said

    Σε γραπτό εξετάσεων φοιτητή έχω δει γραμμένο «εκσής». Και δεν έκανε πλάκα…

  115. Λ said

    Ήτανε φρεσκότατο. Μόλις το είχα ακούσει τότε.

  116. tasos said

    Πριν αρκετά χρόνια στην Πάτρα, σε μια ψαροταβέρνα ζήτησα ένα μισόκιλο κρασί. Ο ταβερνιάρης μου απάντησε «Τί μισόκιλο ; Εγώ θα σου φέρω ένα μπουκάλι κι εσύ όσο θες πχιέ ! »

  117. Λ said

    Άσχετο δεν έχει να κάνει με στραβογραψιά αλλά το εγώ, ich, οι βερολινέζοι το λένε ικ και όχι ιχ.

  118. Θρασύμαχος said

    #58: νομίζω πως υπάρχει ένας άρρητος κανόνας, «_φυλάκιο» όταν ετυμολογείται από τα εκεί φυλασσόμενα αντικείμενα (οστά>οστεοφυλάκιο, θησαυρός>θησαυροφυλάκιο) ενώ «_φυλακείο» όταν ετυμολογείται από τον εκεί εδρεύοντα αξιωματούχο (αρχιφύλαξ>αρχιφυλακείο, υποθηκοφύλαξ>υποθηκοφυλακείο).

  119. smerdaleos said

    @117

    Θα έπεσες σε κάποιον με καταγωγή από περιοχή που ανήκει στο περίφημο «Rhinish fan» = «η βεντάλια του Ρήνου»

    https://en.wikipedia.org/wiki/High_German_consonant_shift#Rhenish_fan

    Είναι μια περιοχή που τρελαίνει τους διαλεκτολόγους. Στην υπόλοιπη Γερμανία το σύνορο μεταξύ Άνω (Ich, Dorf) και Κάτω (Ik,Dorp) Γερμανικής είναι γραμμικότατο.

    Στις περιοχές που σχηματίζουν τις «πτέρυγες» της «βεντάλιας του Ρήνου», το ένα χωριό λέει Ich αλλά machen, το άλλο machen αλλά dorp κοκ.

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/08/26/%CF%84%CE%BF-%CF%83%CE%BB%CE%B1%CE%B2%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BC%CF%89%CF%83%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%AD%CE%BA/

  120. Θρασύμαχος said

    #114: σε αίτηση παλιννοστούντος ομογενούς από ΕΣΣΔ έχω δεί κάτω από το «ο αιτών» την ηλικία του αντί υπογραφής, επίσης δεν έκανε πλάκα.

  121. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    104 Μπράβο, το «ορέα» είναι καλό παράδειγμα (= όχι ωραία)

    116 Βεβαια, αφού το είπε και δεν το έγραψε, το «πιε» και το «πχιε» δεν έχουν καμιά διαφορά στα νέα ελληνικά.

  122. smerdaleos said

    @119, διόρθωση:

    Διόρθωση.

    Βλέπω πως το Βερολίνο βρίσκεται πάνω στην ισογλωσσική δεσμίδα που χωρίζει την Άνω (ich,machen,Dorf) και Κάτω (ik,maken,Dorp) Γερμανική.

  123. αὐτὸ μὲ τοὺς «αἴλυνες» κτλ εἶναι παλιό.

  124. Πάνος με πεζά said

    Kι αυτά, που δεν είναι στραβογραψιές, αλλά τοπικές διάλεκτοι :
    – Πόσα τσιγάρα καπίνισες;
    – Θα πινηγείς !

  125. sarant said

    123 Ε, δεν το είχα υπόψη μου

    124 Και ένα σχετικό χιουμοριστικό (από τα πολύ σπάνια) του Παλαμά:

    Πώς Μιλούνε οι Άγγελοι

    Ήταν μικρή, με μάγουλα αχνισμένα
    Με μάτια ολόμαυρα, ζωή γεμάτα.
    Χαμογελούσε μόνο πικραμένα,
    Κι’ εσώπαινε: Αγγέλου, είπα, νειάτα!

    Κι’ επρόσμενα ν΄ανοίξη ο άγγελός μου
    Το μοσχοβόλο στόμα αρμονικά
    Να φανερώση του άλλου κόσμου
    Του παραδείσου του τα μυστικά.

    Και άνοιξες, ω άγγελε, το στόμα. . .
    Με χτύπους καρτερούσα τι θα ειπής.
    Αχ! Τα λογάκια σου θυμούμαι ακόμα:
    «Θέλετε καπινό; Με αγαπείς;»

  126. Λ said

    118. Και θεματοφύλαξ άνευ θεματοφυλακίου όπως ο υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου
    119,122 Sehr intereressant όλα αυτά. Εγώ δεν θα την έλεγα βεντάλια όμως αλλά ανεμιστήρα😊 Ευχαριστώ δεν το ήξερα το φαινόμενο αυτό.

  127. Πάνος με πεζά said

    Λίγο καπινό για τον Καπίνο ! 🙂

  128. Corto said

    123:
    Φωκίων Δημητριάδης.

  129. Corto said

    Παράδειγμα γνήσιας ανορθογραφίας. Πολύ χαρακτηριστική η συγκόλληση λέξεων.

    Τέλος επιστολής του λήσταρχου Σιδέρη Πλα προς τον πατέρα αιχμάλωτου παιδιού (1863, περιοχή Οσίου Λουκά Βοιωτίας)
    (Έχει γίνει προσθήκη κομμάτων)

    Μαναχις ένα προβατο κουδουνου, νατο βροντας να σελαβομε εμις, κε ναεχις ενα συνοδια όχι περισοτιρους, διοτι εχαθικις, να προσεχις ναμησημαθη κανενας κε εβγι καμια παγανα κιτοτη χαθικι το πεδισου, οσου μπορις να προσεχις καλα ναμησημαθι κανενας, στοριζομε ταρνερια τα χοραφια τουσουλουκα, να ερθις ταγκατιφορο, ναερθις βροντουντας το κοδουνι, να σιλαβενομε εμης, περισοτερο δεσουγραφο, ταυτα κεμενο

    ληστης σηδερις γραφο
    κε χορις κοροφιλακας

    κεαποτοπαιδισου πολα πολα προσκινιματα, ηνι καλα εος οραν, κη σηολους τους σηγκινης μου πολα χερετιματα κισηολους περα κεπερα, ογιοσας λουκας γραφ

  130. Λ said

    126 H βεντάλια δεν έχει spikes

  131. Λ said

    Μια πιο ενδιαφέρουσα παραλλαγή της σωματικής ανάγκης του Σαββόπουλου

  132. smerdaleos said

    @130, Λ

    Καλά μπορεί να είναι και «ανεμιστήρας» ή « φτερωτή». Δεν ήξερα πως ακριβώς να αποδώσω το αγγλικό «fan».

    https://translate.google.it/#en/el/fan

  133. Γς said

    119:

    >η βεντάλια του Ρήνου

    Κι η βεντάλια της Λαίδης Ουίντερμηρ

  134. schrodcat said

    Δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν έχει αναφερθεί ακόμα το ΠΛΟΚ.

  135. Γιάννης Ιατρού said

    Ωχ, σε λάθος νήμα τό ΄βαλα, επανάληψη:

    Καλημέρα,

    Νίκο, Χρόνια πολλά της Νικοκυροπούλας!

  136. gpoint said

    «Η ανοχή μας τελείωσε» είπαν οι οπαδοί του Ολυμπιακού στους παίκτες

    » Στ’ αρχ… ικά μας σχέδια» απάντησαν αυτοί !!

  137. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα!

  138. BLOG_OTI_NANAI said

    Στο Ιστορικό Λεξικό της Ακ. Αθηνών χρησιμοποιούνται τέτοιοι τύποι για να αποδώσουν την τοπική προφορά:

  139. BLOG_OTI_NANAI said

    Προβληματισμούς επάνω στην φωνητική γραφή βλέπουμε στο σχολικό εγχειρίδιο Ελισαίος Γιανίδης, «Γλωσσικά πάρεργα. Γλώσσα και ορθογραφία. Συζητήσεις της εποχής», 1970

    ΕΔΩ: http://tinyurl.com/gwohwga (σελ. 56 στο πρώτο μισό της σελίδας)

  140. Raptakis Dimitrios said

    Νίκο, δυο σύντομες παρατηρήσεις. Δεν ξέρω εάν ήδη αναφέρθηκαν:
    1. Το πχια το βρίσκω συχνά σε εκδόσεις μανιάτικων μοιρολογιών, όπως του Κουτσιλιέρη και του Κάσση, προφανώς προς υποδήλωση της προφοράς του ιδιώματος.
    2. Το θέμα το θίγει και ο Τριανταφυλλίδης στη Νεοελληνική Γραμματική, στα της φωνητικής/ιστορικής ορθογραφίας.

  141. sarant said

    135 Eυχαριστώ!

    138-140 Εδώ υποθέτω οτι υποδηλώνει πιο έντονο χ από αυτό που προφέρουμε εμείς όταν λέμε «πια»

  142. Spiridione said

    Και σε αρκετά λαογραφικά κείμενα χρησιμοποιείται το «πγιά», στον Πολίτη κλπ.
    Επίσης σε έργα του Δημ. Βυζάντιου, στη Βαβυλωνία και αλλού (κυρίως ο Ανατολίτης)

    https://books.google.gr/books?id=oFPVBgAAQBAJ&pg=PA74&dq=%22%CF%80%CE%B3%CE%B9%CE%AC%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjiwvKeqarOAhVFuRQKHbt1C7UQ6AEILjAD#v=onepage&q=%22%CF%80%CE%B3%CE%B9%CE%AC%22&f=false

    Επίσης, Φώτης Φωτιάδης, δημοτικιστής απ’ την Πόλη, χρησιμοποιεί το «πγιά» τόσο στα βιβλία του όσο και σε άρθρα στον Νουμά.
    https://books.google.gr/books?id=N5JBAAAAYAAJ&q=%22%CF%80%CE%B3%CE%B9%CE%AC%22&dq=%22%CF%80%CE%B3%CE%B9%CE%AC%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjiwvKeqarOAhVFuRQKHbt1C7UQ6AEISTAI

  143. alexisphoto said

    @108 & 112:
    Νάτο και πιο μελωδικά (στο 5.10):

    🙂

  144. sarant said

    134 Ελα ντε, πώς και είχε ξεφύγει το ΠΛΟΚ;!

  145. Μάνος Πετριδης said

    Για κάποιους βέβαια πάνω από τα 40, 45, η γραφή «αβγό» αντί του «αυγό» εμπίπτει στην ίδια κατηγορία «σκωπτικής ορθογραφίας».

    Παρόμοιο φαινόμενο και η επιλεκτική χρήση λέξεων από τοπολαλιές σε λόγο «αθηναϊκών» Ελληνικών, με τις λέξεις στην αυθεντική τους μορφή, η και (συχνότερα) παραποιημένες για επίταση της διαφοράς. Αγαπημενο παράδειγμα το: «Ζμαζώξ!» σαν θελουμε να υποδείξουμε σε κάποιον να συμμαζευτεί, να προσέχει περισσοτερο τα λόγια και τις πράξεις του.

  146. sarant said

    145 Η γραφή αβγό υπάρχει βέβαια -σε λεξικά ή σε συγγράμματα- από το 1905.

    Καλό το Ζμαζώξ.

    Να προσθέσουμε και το «κιουρία’ ως υποτιμητική αναφορά.

  147. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το Μπαναϊαμ το είπαμε; Αλλά άμα λείπει ο Σκύλος… 🙂

  148. sarant said

    147 Α γεια σου!

  149. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Αφωτίστου Φιλέλληνος:Για την ανάπτυξη

    Για την Αναπτυξη-1

    Αφηστε τους ενθουσιασμους για την Deve-λοπη
    να πατε ευθυς μεταναστες στην Ευρωπη
    σε Βελγιο,Δανια, Γαλλια, Γερμανια
    να πατε να εργαζεσθε και υπερωρια.
    (οχι σε ΜηΚυΟ, στα μπαρ , τα καφενεια
    χαμπαρι μας επηρανε τερμα τα αστεια)

    Την γκομενα μου αφηστε μη γινει φασαρια
    την Deve-λοπη την ψηλη, ριξτε τα στην Μαρια
    οσο εγω εδουλευα αργιες και γιορτες
    στα μπλογκια κωλοβαραγαν οι συριζιστες

    Στο Συνταγμα ελυνατε θεματα παγκοσμια
    πανευρωπαϊκα, ελληνικα κι εγκοσμια
    κανατε σημαια τον Γιαννη Μπαρουφακη
    και οχι τον μηχανικο τον Γιωργο Προκοπακη.

    Η Deve-λοπη ηλθε για τους εργατικους
    αυτους που οι τεμπεληδες λετε μικροαστους
    γιατι το χρημα το φυσατε στην Κοβα της κονομας
    αριστεροι μηχανικοι κοντευει ενας αιωνας.

    Γι αυτο σας λεω τεμπεληδες της ευφορης κοιλαδας
    τυρια και βουτυρα απ’ ολα τα μερη της Ελλαδας
    λιαζονται στο Φλοραλ και στο Μοναστηρακι
    4 ευρω ο espresso , τα μισα στο Κολωνακι.

    18.05.2013

    Αφωτιστος Φιλελλην

    http://leftliberalantithesis.blogspot.gr/2013/05/blog-post_19.html

    ΥΓ Εγκαιρως, σχεδον 40 ετη απο της εγκαταστασεως εις Εξαρχεια (Οκτωβριος 1973), προεβλεψα τι θα ακολουθησει τα επομενα 3 ετη. Δυστυχως δεν διεψευσθην . Το Φλοραλ εκλεισε λογω πανακριβου καφε, τυποι σαν τον τον Καρανικα και τον γιο του Ζαμπα εδιορισθηκαν, πολλοι πασοκοι εγιναν υπουργοι και γενικοι γραμματεις και η ευπορη «αριστερα» των σαραντα-φευγα αρχιζει να σχηματιζεται μαζι με την μεσηλικη και υπερμεσηλικη αριστερα του 114. Μερικες μικρες διαφορες απο τους υπολοιπους ειναι οτι η Ελενη Ραντου διαφημιζει τις 36 δοσεις στην ΔΕΗ (ενα πολυ σωστο κοινωνικο μετρο) , το ολοημερο σχολειο,……και οτι τωρα ακουν πιο πολυ εντεχνο και οχι τοσο πολυ σκυλέ.
    Αλλα δεν παιρνω και ορκο 🙂 Η μικρη ποσοτητα απο προσλαμβανουσες ειναι το κυριο προβλημα για τους εσωτερικους μεταναστες (τυρια και βουτυρα της εποχης μου) και οχι η «αριστερη» θολουρα.

  150. Πέπε said

    141β:
    > > Εδώ υποθέτω οτι υποδηλώνει πιο έντονο χ από αυτό που προφέρουμε εμείς όταν λέμε «πια»

    Εγώ πάντως υποστηρίζω ότι πιο έντονο από αυτό δεν υπάρχει. Ότι πανελληνίως προφέρεται τέρμα έντονο σαν να υπήρχε χ, και ότι όσοι δεν το «ακούνε» απλώς σκέφτονται ορθογραφικά.

    Μπορώ προχείρως να θυμηθώ δύο ισχυρές ενδείξεις, πέρα από τ’ αφτιά μου, γι’ αυτό:

    α) Σε ιδιώματα όπου το χj (π.χ. χέρι, οχιά) προφέρεται κάπως αλλιώς, π.χ. [s] ή [sh], προφέρουν έτσι και το ημίφωνο ι μετά από π ή άλλο άηχο σύμφωνο. Στην Κάλυμνο λένε ψος (ποιος), ψες (πιες), ψάσε (πιάσε). Στην Κρήτη λένε τα αντίστοιχα με παχύ sh, ακόμη -χαρακτηριστικά- και στο ρήμα πshαίνω (πηαίνω), που φυσικά προέρχεται από το πηγαίνω και θα περίμενε ίσως κανείς να έχει παραμείνει τρισύλλαβο.

    β) Για τον αντίστοιχο ηχηρό φθόγγο, το j, έχουμε μία λέξη όπου αν δεν κάνεις ετυμολογική ανάλυση δεν ξέρεις αν έχει γ+j ή μόνο j: το «καινούργιος». Εγώ το γράφω με γάμμα, αφού προέρχεται από το καινουργής < *καινοεργής < καινός+έργον, αλλά αν δεν απατώμαι η γραφή καινούριος, που ακολουθούν οι περισσότεροι, υποστηρίζεται και από σοβαρούς γλωσσολόγους, οι οποίοι φυσικά ξέρουν την ετυμολογία αλλά παρά ταύτα θεωρούν το γάμμα φωνητικά περιττό, αφού και χωρίς γάμμα η λέξη προφέρεται ακριβώς ίδια. Και από μη γλωσσολόγος, απλούς ομιλητές, όποτε έχω ακούσει κανέναν να υποστηρίζει κάποια γραφή λόγω προφοράς, είναι πάντοτε η γραφή χωρίς γάμμα, όχι επειδή το γάμμα αλλοιώνει την προφορά αλλά επειδή είναι περιττό. (Το επιχείρημα υπέρ της άλλης γραφής ποτέ δεν έχει να κάνει με την προφορά.)

    Λοιπόν, για το άηχο j = xj δεν ξέρω παραδείγματα που να μπορεί να υπάρξει σύγχυση, γιατί τα γράμματα που μπορούν να προηγούνται (τ, θ, π. φ. σ, ξ, ψ) όλα αποκλείεται εκ προοιμίου να βρεθούν πριν από το γράμμα χι, εκτός μόνο από το σίγμα. Αν υπήρχε π.χ. επίθετο *ίσχος, σε κάποιους τύπους θα συνέπιπτε φωνητικά με το «ίσιος» (*ίσχες = ίσιες), αλλά δεν υπάρχει. Και έχουμε και το -υ- των αυ και ευ, όπως π.χ. στις λέξεις «ευχές» ή «καλημαύχια», αλλά δεν τίθεται θέμα να τις γράψει κανείς κατά λάθος «εφιές, καλημάφια», αφού οι άλλοι τύποι δηλώνουν ξεκάθαρα την ύπαρξη του χι. Δυνητικά θα μπορούσε κανείς να κάνει το λάθος «αφιένας» αντί «αυχένας», αλλά δεν το ‘χω συναντήσει ποτέ. Οπότε καταλήγω ότι τόσο χειροπιαστό επιχείρημα όπως ένα υπαρκτό ορθογραφικό λάθος δεν έχω, για το xj, αλλά και για το γj που υπάρχει, αρκεί.

  151. sarant said

    150 Συμφωνούμε τότε.

  152. Πέπε said

    @145:
    Ζμαζώξ σημαίνει προφανώς συμμαζώξου, έτσι; Νομίζω ότι δεν είναι σωστό. Θα έπρεπε να είναι σμαζώξ, και το σίγμα να προφέρεται σίγμα, όχι ζήτα. Στα βόρεια ιδιώματα, όταν χάνεται ένα [i] ή [u], σε γενικές γραμμές αφήνει μια ανάμνηση στη θέση του, δεν είναι σαν να μην υπήρξε ποτέ.
    (Μάλιστα έχω την άποψη ότι στην πραγματικότητα δε χάνεται ποτέ. Παραμένει εκεί ως φώνημα, του οποίου όμως η φωνητική πραγμάτωση είναι να μην πεις απολύτως τίποτε. Αυτό φαίνεται και από το ότι όταν το [i] αλλάζει την προφορά του προηγούμενου αυτή η αλλαγή παραμένει και όταν το [i] δεν προφέρεται, π.χ. το γνωστό και αγαπημένο γ’ρούνj’, και από το ότι όταν το άτονο ι τονιστεί ξαφνικά επανέρχεται, π.χ. φ’λάου – φύλαξα και όχι έφ’λαξα.)

  153. Spelling iz importent

  154. ΒΑΣΙΛΗΣ said

    ΣΚΕΤΟΣ ελιτισμός είναι η χρήση αυτών τών στραβογραφιών. Προσωπικά μού χρησιμεύουν στο να διαγιγνώσκω από νωρίς την νοοτροπία τού γράφοντος. Καμμιά φορά γίνονται και καθαρά για «αστείο». Δεν το βλέπω! Η όλη υπόθεση μού θυμίζει ένα από τα λίγα στραβοπατήματα τού εκλεκτού περιοδικού ΑΝΤΙ – μιλάω για την περίφημη έκδοση «Κάτι Το Ωραίον» όπου παρουσιαζόταν εκτενώς, με πλήθος φωτογραφιών, το Ελληνικό κιτς.

    Είχε μέσα και τον υπερβολικό καλλωπισμό τού τρικύκλου ενός βιοπαλαιστή. Αναφέρω ένα δείγμα από τα πολλά παρόμοια ανάμεσα στα αληθινά κιτς. Από πού κι ως πού «κιτς» η εντελώς ανθρώπινη, αγνή και αγαθή κίνηση κάποιου να στολίσει (και να χαρουμενέψει, αν ψάχνετε για λέξεις) τη καθημερινή του βιοπάλη;

    Aπό που κι ως πού τα διάφορα «πχιά» και «κόζμος» καταγγέλλουν αγραμματοσύνες; Να σάς πώ εγώ τι κάνουν. Είναι μία διαμαρτυρία – με ροζέ κρασάκι ανά χείρας. Δείχνει την αγανάκτηση ορισμένων συμπατριωτών μας με την ανυπόφορη πχια γι’αυτούς Ελληνική γλώσσα, μιά γλώσσα που ούτε παχύ σίγμα έχει για την σοκολάτα, ούτε διαφορετικής προφοράς άλφα έχει, ούτε φωνήνετα με umlaut, ούτε τίποτα πχιά.

  155. sarant said

    Ενδιαφέρουσα η ανάλυση, μου αρέσει.

  156. spatholouro said

    «Να θυμηθούμε εδώ την différance του Ντεριντά, εκούσια ανορθόγραφη γραφή του différence (διαφορά), που ο πρόωρα χαμένος Δημήτρης Αγγελής (σχολίαζε και εδώ) την είχε αποδώσει «διαφωρά».

    Μέχρι τώρα είχα τη βεβαιότητα ότι ο Παπαγιώργης μεταφράζοντας Ντεριντά είχε εισαγάγει στα ελληνικά τη λέξη «διαφωρά», καθώς μας λέει εδώ και ο Γ. Κακολύρης:
    *Η différance έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από τον Κωστή Παπαγιώργη ως διαφωρά, όπου το «ο» έχει αντικατασταθεί από το «ω» κατά τον ίδιο τρόπο που το e της différence έχει αντικατασταθεί από το a της différance, μια αντικατάσταση η οποία μόνο διαβάζεται αλλά δεν ακούγεται. Παρόλα αυτά, η μικρή αυτή «ορθογραφική αταξία» που εισάγει ο Παπαγιώργης στην ελληνική γλώσσα δεν είναι αρκετή, για αναδείξει τη δεύτερη σημασία της différance, αυτή της «αναβoλής»
    nonneutral.gr/articles/24.Deconstruction.html

    Κι εδώ σελ. 18 υποσημ. 14
    http://www.academia.edu/…/Ο_Ζακ_Ντεριντά_και_η_αποδομητική_ανάγνωση_J._Derrida_.

    #5/#6 (Η βάσανος)
    Μήπως ψάχνουμε μεζεδάκια με το στανιό; Πέραν της προαναφερθείσας σημασίας, σημαίνει και «κακουχία, ταλαιπώρησις, κατατυράννησις, παιδεμός, μαρτύριον (πρβλ. και βάσανον) [Σταματάκος, «Λεξικόν της Νέας Ελληνικής Γλώσσης»].

    Επίσης «δοκιμασία, ταλαιπωρία» (Επίτομο Δημητράκου)

    Τέλος το Μείζον Φυτράκη δίνει συνώνυμα «δοκιμασία, βασανισμός».

  157. Λάθος. Άλλα πσάργια ήθελα να βάλω…

  158. sarant said

    158 Σωραίος!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: