Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Σχολεία, μαθητές και δάσκαλοι

Posted by sarant στο 5 Σεπτεμβρίου, 2016


Το σημερινό άρθρο δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στις Υποτυπώσεις, το καινούργιο ένθετο της κυριακάτικης Αυγής, με το οποίο συνεχίζω τη συνεργασία που είχα αρχίσει με τα Ενθέματα. Μάλιστα, κατά σύμπτωση, περιέχει κάποια κομμάτια από το πρώτο-πρώτο άρθρο που είχα δημοσιεύσει στην Αυγή στη στήλη «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία» τον… μακρινό Σεπτέμβρη του 2008 -και που δεν είχε δημοσιευτεί στο ιστολόγιο, μεταξύ άλλων επειδή το ιστολόγιο δεν είχε ακόμα γεννηθεί τότε.

Φυσικά για τις λέξεις και τις φράσεις του σχολείου μπορεί κανείς να γράψει πολύ περισσότερα -στην εφημερίδα, ως γνωστόν, υπάρχει περιορισμός χώρου. Σκέφτηκα προς στιγμή να κάνω προσθήκες αλλά τελικά δεν το επιχείρησα γιατί θα χαλούσε η ισορροπία του κειμένου. Άλλη φορά.

Ο Σεπτέμβρης είναι ο μήνας που ανοίγουν τα σχολεία, λογικό είναι λοιπόν στο σημερινό άρθρο να εξετάσουμε μερικές λέξεις του σχολείου.

Το σχολείο προέρχεται από τη σχολή, λέξη που είναι μεν αρχαία αλλά έχει υποστεί, στη διαδρομή της μέσα στους αιώνες, μιαν αναπάντεχη εξέλιξη. Πράγματι, στα αρχαία ελληνικά η λέξη σχολή σήμαινε αρχικά την ανάπαυση, την απραξία, τον ελεύθερο χρόνο, ενώ η ασχολία σήμαινε ακριβώς την απουσία αργίας, ελεύθερου χρόνου. Η αρχαία σημασία επιβιώνει και σήμερα, ως σχόλη ή σκόλη (Κυριακή γιορτή και σκόλη να ’ταν η βδομάδα όλη, τραγουδούσε η Αλίκη), αλλά και στο σχόλασμα των μαθητών ή των εργαζομένων. Στη σημερινή χρήση, ο τόνος έχει ανέβει, για να αποφεύγεται η σύγχυση της σχόλης με τη σχολή που σημαίνει πια άλλο πράγμα –αυτό το λέμε προφύλαξη.

Λοιπόν, όταν ο Αθηναίος της εποχής του Περικλή έλεγε «σχολήν άγω» αυτό σήμαινε ότι καθόταν αραχτός και ήρεμος· κι επειδή μόνο ο απαλλαγμένος από τις σκληρές βιοποριστικές ασχολίες μπορούσε να αφιερώνει χρόνο στη συζήτηση με άλλους και στην πνευματική του καλλιέργεια, σιγά-σιγά η λ. σχολή παίρνει τη σημασία «σπουδή, φιλοσοφική συζήτηση» και αργότερα, στην ελληνιστική εποχή, φτάνει να σημαίνει και το μέρος, το ίδρυμα όπου σπουδάζει κανείς και αποκτά γνώσεις.

Από τη σχολή προέρχεται και το λατινικό δάνειο schola, που είναι η αρχή όλων των σημερινών school, école, scuola και των άλλων λέξεων σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών γλωσσών που σημαίνουν «σχολείο». Να σημειωθεί πάντως ότι η λέξη σχολείον είναι της ελληνιστικής εποχής και μάλλον σπάνια· τα παιδιά των αρχαίων προγόνων μας την εποχή του Περικλή είχαν δάσκαλο τον παιδαγωγό ή πήγαιναν σε διδασκαλείον, όχι σε σχολείον ούτε καν σε σχολή.

Στο σχολείο διδάσκει ο δάσκαλος. Υπάρχουν βέβαια, στη μέση εκπαίδευση, οι καθηγητές, αλλά, κακά τα ψέματα, η λέξη «δάσκαλος» έχει μιαν ιδιαίτερη φόρτιση –γι’ αυτό κι όταν θέλουμε να παινέψουμε κάποιον καθηγητή για τη μεταδοτικότητά του, για την προνομιακή σχέση του με τους μαθητές, λέμε με έμφαση πως είναι δάσκαλος. «Δάσκαλος» ήταν, ας πούμε, το παρατσούκλι με το οποίο ήταν γνωστός ο Απόστολος Αποστόλου, ο αριστερός επί σειρά θητειών δήμαρχος Μυτιλήνης, παρόλο που ήταν στην πραγματικότητα καθηγητής της Χημείας.

Ο δάσκαλος διδάσκει· η αρχαία λέξη, άλλωστε, είναι διδάσκαλος, με αναδιπλασιασμό από μια ρίζα δα- που τη βρίσκουμε και στον δαήμονα, τον γνώστη ή, με στερητικό, στον αδαή. Ο διδάσκαλος έγινε δάσκαλος με απλολογία, μια σοφή διεργασία της λαϊκής ομιλίας, όπως και το βιβάζω έγινε βάζω ή όπως, στις μέρες μας, τον περιβαλλοντολόγο πολλοί τον λένε περιβαντολόγο ή αθλίατρο τον αθλητίατρο, με τη διαφορά ότι τις πρώτες μεταβολές επειδή δεν τις είδαμε όταν συνέβαιναν τις αποδεχτήκαμε σαν αυτονόητες, ενώ οι δεύτερες, που τις βλέπουμε να συμβαίνουν τώρα, προκαλούν οργή σε πολλούς –δηλαδή μελετάει το περιβάντο; Ε, όσο δάσκει ο δάσκαλος.

Δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις, λέει η παροιμία για να στηλιτεύσει την ασυνέπεια μεταξύ λόγων και έργων. Μ’ όποιον δάσκαλο καθίσεις, τέτοια γράμματα θα μάθεις, υποστηρίζει μια άλλη –και βέβαια κυρίως λέγεται όταν η επίδραση του εμπειρότερου είναι κακή. Απ’ τ’ αυτί και στο δάσκαλο, λέμε για κάτι που γίνεται αμέσως και με πειθαναγκασμό –και βρήκε τον δάσκαλό του, όταν κάποιος ικανός ή πονηρός υποσκελιστεί από κάποιον άλλον ικανότερο ή επιτηδειότερο. Παρόλο που δασκάλες υπάρχουν εδώ και πάνω από έναν αιώνα και μάλιστα σήμερα οι γυναίκες εκπαιδευτικοί αποτελούν σαφώς την πλειοψηφία, δεν έχουν αφήσει το ίχνος τους στη (βαθιά σεξιστική άλλωστε) φρασεολογία μας.

Όσο για τους μαθητές, η λέξη είναι επίσης αρχαία. Στις Νεφέλες του Αριστοφάνη, όταν ο Στρεψιάδης επισκέπτεται το φροντιστήριον του Σωκράτη, λέει «εγώ γαρ ουτοσί ήκω μαθητής εις φροντιστήριον». Η λέξη προέρχεται από το ρήμα μανθάνω, από θέμα μαθ- που ανάγεται σε ινδοευρωπαϊκή ρίζα που συνδέεται με τη σκέψη και τις πνευματικές δραστηριότητες. Ο μαθητής εξ ορισμού είναι άπειρος, κάτι που εκφράζεται πιο παραστατικά με το υποτιμητικό υποκοριστικό μαθητούδι ενώ για να αναφερθούμε στο σύνολο των μαθητών χρησιμοποιούμε συχνά το παλιομοδίτικο κλισέ «η μαθητιώσα νεολαία», που δεν είναι αυθεντικό αρχαίο αλλά λόγιος σχηματισμός από το αρχαίο εφετικό ρήμα «μαθητιώ» (επιθυμώ να μάθω) και πλάστηκε ως μεταφραστικό δάνειο από το γερμ. lerneifrig.

Η λέξη «παιδεία», πάλι, προέρχεται από το ρήμα «παιδεύω», κι αυτό με τη σειρά του από τη λέξη «παις», το παιδί. Αρχικά «παιδεύω» σήμαινε «ανατρέφω, εκπαιδεύω παιδί», όμως επειδή η εκπαίδευση συνοδευόταν από τιμωρίες, σιγά-σιγά, από τα ελληνιστικά κιόλας χρόνια, και ιδίως από τον χριστιανισμό, το ρήμα παίρνει και τη σημασία «τιμωρώ» και στη συνέχεια «ταλαιπωρώ, βασανίζω». Θα θυμάστε το βιβλικό «oν αγαπά Κύριος παιδεύει»: δεν εννοεί «εκπαιδεύει» αλλά «τιμωρεί».

Και φέτος μαθητές και δάσκαλοι θα δοκιμαστούν από τους δρακόντειους μνημονιακούς περιορισμούς. Η επιτυχία των ιθυνόντων της παιδείας θα είναι να καταφέρουν να την απομακρύνουν όσο το δυνατόν περισσότερο από την ταλαιπωρία –καλή σχολική χρονιά σε μαθητές και δάσκαλους!

Advertisements

164 Σχόλια to “Σχολεία, μαθητές και δάσκαλοι”

  1. Ο καθηγητής των ΤΕΙ αποκαλείται δάσκαλος, ενώ ο καθηγητής ΑΕΙ αποκαλείται καθηγητής. Είναι παράδοση δεκαετιών. Ίσως γιατί μέχρι τώρα λίγοι καθηγητές των ΤΕΙ είχαν μεταπτυχιακά ή διδακτορικά, ή γιατί στα ΤΕΙ φοιτά και διδάσκει πιο λαϊκός κόσμος.

  2. Γς said

    1:

    Εμένα πάντως δάσκαλε με φωνάζανε τα παιδιά τότε και δάσκαλο με λένε ακόμα κοτζάμ καθηγητές πανεπιστημίου πιά. Και μου αρέσει…

  3. smerdaleos said

    όμως επειδή η εκπαίδευση συνοδευόταν από τιμωρίες, σιγά-σιγά, από τα ελληνιστικά κιόλας χρόνια, το ρήμα παίρνει και τη σημασία «ταλαιπωρώ, βασανίζω». Θα θυμάστε το βιβλικό «oν αγαπά Κύριος παιδεύει»: δεν εννοεί «εκπαιδεύει» αλλά «τιμωρεί».
    —-

    Καλημέρα!

    Νίκο είναι σίγουρη η σημασιακή αλλαγή του παιδεύω σε «ταλαιπωρώ, βασανίζω» από τα ελληνιστικά χρόνια;

    Ρωτάω γιατί η Αρβελέρ πολλές φορές έχει πει ότι η σημασιακή αλλαγή εκπαιδεύω > βασανίζω, τιμωρώ προέκυψε από την ιουδοχριστιανική αντίληψη του θεού που βασανίζει τον Περιούσιο Λαό για να τον συνετίσει.

    [00:45]

  4. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    1. Αυτό πρώτη φορά το ακούω, είτε ως φοιτητής ΤΕΙ (1986-1991) είτε ως διδάσκων (1995-2009).
    Κι εμένα οι φοιτητές με αποκαλούσαν «δάσκαλε» εν είδει τιμής (=γλυψίματος 🙂 ), ενώ οι καθηγητές πρέπει απαραίτητα να έχουν διδακτορικό, εκτός από τους καθηγητές εφαρμογών που απλώς αρκεί το μεταπτυχιακό. Τώρα πως συνάγεται πως «στα ΤΕΙ φοιτά και διδάσκει πιο λαϊκός κόσμος» δεν ξέρω, ούτε πώς νοείται το «πιο λαϊκός».

  5. Γς said

    Εκπαίδευση, τιμωρίες

    http://caktos.blogspot.gr/2013/05/blog-post_18.html

  6. Babis said

    #3
    Η ελληνιστική εποχή εκτείνεται και στην μετά Χριστό εποχή όταν και γράφτηκαν τα Ευαγγέλια.

  7. sarant said

    Καλημέρα, καλή βδομάδα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Πράγματι, σε χριστιανικά κείμενα κυρίως εμφανίζεται αυτή η σημασία γι’ αυτό και πρόσθεσα μια διευκρίνιση. Αλλά το «ιουδαιοχριστιανικός» δεν αποκλείει τα ελληνιστικά χρόνια. Στο ΛίντελΣκοτ η πρώτη ανεύρεση με τη σημασία «τιμωρώ» είναι από τους Εβδομήκοντα. Σαφώς ελληνιστική εποχή.

  8. 4. Γιώργος Μ.
    «Πιο λαϊκός» σημαίνει παιδιά από τα ΤΕΛ και τις επαγγελματικές σχολές (νομίζω παλιά ήταν περίπου το 50% των εισακτέων) ή μαθητές γενικού λυκείου χωρίς δυνατότητες για ιδιαίτερα. Φυσικά, αυτό δεν είναι απόλυτο. Παιδιά από τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα της κοινωνίας συναντά κανείς και στο πανεπιστήμιο, όπως και αντίστοιχα απ’ τα ψηλότερα στο ΤΕΙ. Η σύνθεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχει αλλάξει από τη δεκαετία ’70-’80. Έτσι συνάγεται.

  9. smerdaleos said

    @7,Νίκο

    Αν απαντά ήδη στους εβδομήκοντα τότε το ελληνιστική είναι μια χαρά.

    @3, Babis: Η ελληνιστική εποχή εκτείνεται και στην μετά Χριστό εποχή όταν και γράφτηκαν τα Ευαγγέλια.

    Το πότε τελειώνει η ελληνιστική εποχή είναι ένα μεγάλο ζήτημα, όπως λ.χ. το πότε ακριβώς τελειώνει η αρχαιότητα και αρχίζει ο μεσαίωνας. Πάντως η «συμβατική» λήξη της ελληνιστικής περιόδου είναι η ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ. και τα Ευαγγέλια γράφτηκαν σχεδόν 130 χρόνια αργότερα.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Hellenistic_period

    The Hellenistic period covers the period of ancient Greek (Hellenic) history and Mediterranean history between the death of Alexander the Great in 323 BC and the emergence of the Roman Empire as signified by the Battle of Actium in 31 BC[1] and the subsequent conquest of Ptolemaic Egypt the following year.

    https://www.amazon.co.uk/Alexander-Actium-Historical-Evolution-Hellenistic-ebook/dp/0520083490/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1473060383&sr=8-1&keywords=alexander+to+actium

    https://www.amazon.co.uk/Alexander-323-30-Routledge-History-Ancient/dp/0415046181/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1473060551&sr=8-1&keywords=The+Routledge+History+of+the+Ancient+World+Graham

  10. cronopiusa said

    Εεελενααα..

    Εεελεναααα…

    κι άρχισε και η επίταξη
    μα δεν μου λέτε, τι τους πιάνει και αρχίζουν πάντα την επίταξη από τα σχολεία;

    τώρα με τους ηλεκτρονικούς εγκέφαλους τα σχολεία καταργούνται, τα παιδιά θα μαθαίνουν γράμματα στον ύπνο τους

    Το Γυμνάσιο Μοσχάτου στα 1966 μέσα από την ταινία Ντάμα Σπαθί.

    Video sobre la escuela, Paideia, escuela libre más 15 años de educación antiautoritaria

    Καλή σας μέρα!

  11. raf said

    Αν η λέξη «σχολή» στα αρχαία ελληνικά είχε τη σημασία της «αργίας», τότε πώς πέρασε στα λατινικά, και από εκεί στις σύγχρονες ευρωπαϊκές ως «σχολείο»;

  12. LandS said

    …κι επειδή μόνο ο απαλλαγμένος από τις σκληρές βιοποριστικές ασχολίες μπορούσε να αφιερώνει χρόνο στη συζήτηση με άλλους και στην πνευματική του καλλιέργεια…

    Η Μάνα μου έλεγε κάτι άλλο, με λίγο διαφορετικό νόημα αλλά πιο σωστό.
    Αν έχεις στο σπίτι σου τον τεμπέλη, τι να τον κάνεις τον σοφό.

    Θέλω να πω ότι η σχολή=σκόλη είναι η φυσική τάξη των πραγμάτων και όχι η ασχολία. Ή όπως είπε ο Τζ. Μπ. Σο: Ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος να δουλεύει, απόδειξη ότι κουράζεται.

  13. Παναγιώτης Κ. said

    @Sarant. Περιεκτικότατο! Πολύ μου άρεσε!!

  14. ΓιώργοςΜ said

    8.»Δια την τάξιν» και ανακεφαλαιώνοντας να σημειώσω πως οι εισακτέοι από ΤΕΛ ήταν το 25%, τα προσόντα των καθηγητών συμπεριλάμβαναν διδακτορικό ήδη από την ίδρυση των ΤΕΙ (1983), και φυσικά, όπως όλοι οι διδάσκοντες από τη μέση εκπαίδευση και πάνω, αποκαλούνταν «καθηγητές».
    «Δάσκαλος» είναι τίτλος τιμής, ειδικά όταν χρησιμοποιείται από πρώην φοιτητές (που δεν έχουν λόγο να κολακέψουν).
    Συγγνώμη που πλατείασα στα όρια του θέματος, Νικοκύρη, αλλά υπάρχουν ευαισθησίες στο θέμα…

  15. LandS said

    9 Επειδή η γλώσσα του 2ου αι. δεν και έχει πολλές διαφορές από τη γλώσσα του 1ου αι. π.Χ. δικαιούμαστε, νομίζω, να θεωρούμε τα γραμμένα σε Ελληνιστική Κοινή πρωτοχριστιανικά κείμενα ότι είναι της Ελληνιστικής Εποχής. Η εποχή του Αδριανού έχει τεράστιες ιστορικές διαφορές με την εποχή του Αυγούστου και νωρίτερα. Γλωσσικές διαφορές όμως;

  16. Νίκο Καλημέρα

    Συνήθως, τηρώ σιγήν … ιχθύος στα όσα πραγματεύεσαι και αναμφίβολα σε θεωρώ, … Μαέστρο και Γλωσσοδίφη του Είδους και εμπλουτίζω τις γνώσεις μου, ενώ απολαμβάνω τη στρωτή ροή του Κειμένου και γι’αυτ’ο σ’ευχαριστώ .

    Θέλω να μου αιτιολογίσεις το … «Φέτος» .

    Φίλος, χαριεντιζόμενος ρωτάει αν είναι το αρσενικό του θηλυκού … «Φέτα», κι’αν έτσι έχουν τα πράγματα το … «Εφέτος», που βόσκει ;

    Καλή Εβδομάδα .

  17. Στην ιστορία, η ελληνιστική εποχή μπορεί να τελειώνει με τη ρωμαϊκή κατάρρευση του τελευταίου ελληνιστικού βασιλείου (=της πτολεμαϊκής Αιγύπτου). Στη γλωσσολογία όμως, η ελληνιστική κοινή, η ελληνική γλώσσα δηλαδή όπως διαμορφώθηκε στην ελληνιστική εποχή και μιλιόταν, είτε ως μητρική είτε ως γλώσσα επικοινωνίας, σ’όλη την Ανατολική Μεσόγειο, σαφώς καλύπτει πολύ μεγαλύτερο διάστημα, και τα όρια μεταξύ αυτής και της μεσαιωνικής ελληνικής είναι δυσδιάκριτα. Τι άλλο από ελληνιστική μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τη γλώσσα των Ευαγγελίων;
    Ή, ας το πούμε αλλιώς: στην ιστορία του ελληνικού έθνους, ανάμεσα στην εποχή των Διαδόχων και στο Βυζάντιο μεσολαβεί η Ρωμαιοκρατία∙ στην ιστορία της ελληνικής γλώσσας, ανάμεσα στην ελληνιστική κοινή και στη μεσαιωνική ελληνική… δεν μεσολαβεί τίποτε!

  18. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    16 Γεια σου Σπύρο. Το εφέτος παράγεται από το επί και έτος. Θα έπρεπε να είναι επέτος, και σε βυζαντινά κείμενα βρίσκει κανείς και τον τύπο αυτόν, αλλά τελικά επικράτησε το «λάθος» (βάλε έναν τόνο εισαγωγικά).

    11 Στα ελληνιστικά χρόνια που έγινε ο δανεισμός είχε πάρει τη σημασία της σχολής.

    9 Ως προς τη γλώσσα, ο Μπαμπινιώτης εκτείνει την ελληνιστική (γλώσσα) ίσαμε τον 4-5 αιώνα.

  19. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !
    Τη διάκριση «καθηγήτρια» και «δασκάλα» την είχαμε και στο Ωδείο, στα χρόνια που μάθαινα πιάνο. Η καθηγήτρια έχει Δίπλωμα, η δασκάλα έχει πτυχίο. Μπορεί και μέχρι σήμερα να υπάρχει αυτή η διάκριση – αντίστοιχη ήταν η αντανάκλαση και στα δίδακτρα…

    «Σχολείο» μεταφορικά επίσης, λέγεται ο -εργασιακός συνήθως χώρος- απ’ όπου παίρνει κανείς συμπυκνωμένη και απλόχερη εμπειρία, π.χ. «δούλεψα τρία χρόνια σε εφημερίδα… Πραγματικό σχολείο…» (το παράδειγμα τυχαίο).

    Η προσφώνηση «δάσκαλε», για τους ίδους γλειφτικούς λόγους που αναφέρθηκαν, συνηθίζεται -να μην πω είναι μονόδρομος- στις δραματικές σχολές.

  20. Δύο σχολαστικές παρατηρήσεις:
    1. Παιδαγωγός δεν ήταν στην αρχαιότητα ο δούλος που πήγαινε τα παιδιά στο σχολείο; Τουλάχιστον έτσι μας εξηγούσαν στα θρησκευτικά την περίφημη ρήση του Παύλου, ότι ο μασαϊκός νόμος υπήρξε «παιδαγωγός εις Χριστόν».
    2. Αν το ‘διδάσκω’ προέρχεται από τη ρίζα του ‘δαήμων’, ‘ αδαής’, τότε πού βρέθηκε ο ουρανικός χαρακτήρας που αναφαίνεται στον αόριστο και στα παράγωγα (‘δίδαγμα’, ‘διδαχή’) και ίσως — αν είναι ομόρριζο — και στο λατινικό doceo;

  21. gpoint said

    # 16

    επί εν έτος–εφενέτος– εφέτος– φέτος

  22. gpoint said

    Απο την σχολή και τα …σχόλια στο ιστολόγιο, δεν είναι ;

  23. gpoint said

    Στα παιδιά είναι πιο εύκολη η κλητική Δάσκαλε από το Καθηγητή αν θέουν να αποφύγουν το κύριε γι αυτό το προτιμούν γενικώς

  24. sarant said

    20.1 Εχεις δίκιο, είναι λάθος μου

  25. sxoliko said

    Πάντως «δάσκαλε» φωνάζαμε μόνο τους καθηγητές που μας άρεσαν. Ποτέ τους «άλλους».

  26. Γιάννης Ιατρού said

    …Μ’ όποιον δάσκαλο καθίσεις, τέτοια γράμματα θα μάθεις, υποστηρίζει μια άλλη …
    και για να το αφομοιώσουμε και να μη το μπερδεύουμε …

  27. Παναγιώτης Κ. said

    Μια και το θέμα μας σήμερα είναι σχολεία, δάσκαλοι και μαθητές ας το διανθίσω με μια αφήγηση παλιού φιλόλογου που μπορεί να έχει και ανεκδοτολογικό χαρακτήρα. Πάντως μου αρέσει και μπορώ να πω με συγκινεί γιατί έχουμε ένα σπουδαίο φιλόσοφο, τον Πλάτωνα, να παραδέχεται έναν εξίσου μεγάλο τον Αριστοτέλη που υπήρξε μαθητής του πρώτου.

    Πριν λοιπόν εισέλθει στον χώρο της Ακαδημίας ο Πλάτων ρωτούσε στην είσοδο: Προσήλθε ο Νους;
    Νουν αποκαλούσε τον Αριστοτέλη! (Αυτό είναι το …συγκινητικό του θέματος)
    Εκείνη την εποχή, εποχή που κυριαρχούσε η προφορικότητα στην εκπαίδευση ,υπήρχε ο δούλος που διάβαζε τα «βιβλία» της εποχής εκείνης, και οι μαθητές από κάτω άκουγαν. Ο δούλος έφερε την προσωνυμία, «αναγνώστης».
    Ο Αριστοτέλης λοιπόν δεν πήγαινε κάθε μέρα στο μάθημα. Δανείζονταν τα «βιβλία» και διάβαζε μόνος στο σπίτι.
    Έκανε δηλαδή κάτι το ασυνήθιστο για την εποχή οπότε οι συμμαθητές του τον κορόιδευαν αποκαλώντας τον …αναγνώστη.
    Υπενθυμίζω ότι ο «αναγνώστης» ήταν δούλος και επομένως, είχε την αξία που είχαν οι δούλοι.

  28. smerdaleos said

    @15, Lands

    Όπως είπα και στο προηγούμενο σχόλιο μου, τα όρια της περιοδολόγησης της ιστορίας είναι δύσκολο (και αρκετά υποκειμενικό) θέμα.

    Πάντως δεν γνωρίζω κανέναν ιστορικό που να έχει εκλάβει ως κριτήριο περιοδολόγησης της ιστορίας της αρχαίας Μεσογείου τη μορφή της ελληνικής γλώσσας.

    Γλωσσικά αρκεί να πεις «Ελληνική του 5ου π.Χ. αιώνα», «Ελληνική του 2ου π.Χ. αιώνα», «Ελληνική του 2ου μ.Χ. αιώνα», «ελληνική της ύστερης αρχαιότητας» κλπ. Αν όμως αποφασίσεις να χρησιμοποιήσεις τις καθιερωμένους όρους περιοδολόγησης (λ.χ. «Κλασικός», «Ελληνιστικός», «Πρώιμος/Ύστερος Ρωμαϊκός» κλπ) τότε καλό είναι να προσπαθείς να βρίσκεσαι εντός των περισσότερο συμφωνημένων «συμβατικών» ορίων.

    Η «Ελληνιστική Κοινή» διατηρήθηκε ως επίσημη γλώσσα του «Βυζαντινού» κράτους. Αρκεί αυτό κατά τη γνώμη σου για να θεωρούμε την Βυζαντινή περίοδο «ελληνιστική» εποχή;

    Από την άλλη, δεν υπάρχει διαφορά στην μορφή της Ελληνικής γλώσσας κατά την περίοδο 350-250 π.Χ., αλλά μια επιγραφή του 350 π.Χ. την θεωρείς «της (ύστερης) κλασικής περιόδου» και μια επιγραφή του 250 π.Χ. «της (πρώιμης) ελληνιστικής περιόδου».

    αντίστοιχα, εννοείται πως δεν υπάρχει διαφορά στην ελληνική γλώσσα μεταξύ λ.χ. του 50 π.Χ. (συμβατικά ύστερη ελληνιστική περίοδος) και του 50 μ.Χ. (συμβατικά «πρώιμο ρωμαϊκό πριγκηπάτο» ~ πρώιμη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδος).

    Πάντως και ο Geoffrey Horrocks στο «Greek: A History of thw Language and its Speakers» έχει το 4ο κεφάλαιο για την Ελληνική της Ελληνιστικής Περιόδου και στο επόμενο (5ο) κεφάλαιο με τίτλο «Η Ελληνική στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία» (~ πρώιμη αυτοκρατορική ρωμαϊκή περίοδος, πριγκηπάτο) περιγράφει τα Πρώιμα Χριστιανικά Κείμενα.

  29. Γιάννης Ιατρού said

    <i:…και ιδίως από τον χριστιανισμό, το ρήμα παίρνει και τη σημασία «τιμωρώ»..
    Καλά, και στην ΠΔ, δηλ. πριν τον Χριστιανισμό το βρίσκουμε (τώρα να μου πείς, οι εβδομήκοντα την μετέφρασαν…) 🙂
    Eδώ π.χ.:
    ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας μισεῖ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει (Βίβλος, Παροιμ. 13.24)

  30. Παναγιώτης Κ. said

    @21. Όπως το μεθαύριο; Μετά ά αύριο γράφτηκε πριν λίγες μέρες στα σχόλια.

  31. AK (o) said

    «Τον δάσκαλο, τον δάσκαλο
    αυτόν τον σαρδανάπαλο
    να σταματήσει πια να δασκαλεύει»

    «Μη με βαράς κυρ δάσκαλε
    και μη μου κάνεις κόλπα
    και δε μαθαίνω γράμματα
    πόσες φορές σου το `πα»

  32. smerdaleos said

    @17, Άγγελο

    Άγγελε, αν και ήδη έχω ασχοληθεί περισσότερο απ΄όσο έπρεπε γι΄αυτό το θέμα, στο πρώτο μου σχόλιο σχολίασα την φράση του Νίκου:

    «Η λέξη «παιδεία», πάλι, προέρχεται από το ρήμα «παιδεύω», κι αυτό με τη σειρά του από τη λέξη «παις», το παιδί. Αρχικά «παιδεύω» σήμαινε «ανατρέφω, εκπαιδεύω παιδί», όμως επειδή η εκπαίδευση συνοδευόταν από τιμωρίες, σιγά-σιγά, από τα ελληνιστικά κιόλας χρόνια,

    Ρωτώντας τον αν υπάρχει απάντηση του ρήματος παιδεύω με τη σημασία «βασανίζω τιμωρώ» κατά τα ελληνιστικά χρόνια (=Ελληνιστική Περίοδο 323-31 π.Χ.) και ο Νίκος μου έδωσε την ικανοποιητικότατη απάντηση πως το ρήμα απαντά με αυτή τη σημασία ήδη στην μετάφραση των εβδομήκοντα.

    Τα σχόλια που ακολούθησαν από εκεί και μετά για το αν η Ελληνική των ευαγγελίων είναι ελληνιστική κοινή ή όχι (που φυσικά είναι) δεν έχουν καμία σχέση με αυτό που ρώτησα τον Νίκο. Τα Ευαγγέλια είναι γραμμένα στην Ελληνιστική Κοινή, αλλά δεν γράφτηκαν στην Ελληνιστική Περίοδο.

    Η γλώσσα στην οποία έγραψε ο Λέων ο Διάκονος της Ιστορία του λίγα χρόνια πριν το 1000 μ.Χ. είναι η Ελληνιστική Κοινή, αλλά η εποχή που έγραψε ο Λέων ο Διάκονος την Ιστορία του δεν είναι η Ελληνιστική, αλλά η Μέση Βυζαντινή περίοδος.

  33. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Πράγματι, στα αρχαία ελληνικά η λέξη σχολή σήμαινε αρχικά την ανάπαυση, την απραξία, τον ελεύθερο χρόνο, ενώ η ασχολία σήμαινε ακριβώς την απουσία αργίας, ελεύθερου χρόνου. Η αρχαία σημασία επιβιώνει και σήμερα, ως σχόλη ή σκόλη (Κυριακή γιορτή και σκόλη να ’ταν η βδομάδα όλη, τραγουδούσε η Αλίκη), αλλά και στο σχόλασμα των μαθητών ή των εργαζομένων.

  34. sxoliko said

    «…τα όνειρα της νιότης σου θα γίνουν οι ακλόνητες πεποιθήσεις της ώριμης ηλικίας σου. Θα θέλεις να υπάρχει μια πλατιά, ανθρώπινη εκπαίδευση για όλους, μέσα στο σχολείο και έξω από αυτό και βλέποντας ότι αυτό είναι αδύνατο μέσα στις συνθήκες που επικρατούν, θα χτυπήσεις τα ίδια ακριβώς τα θεμέλια της αστικής κοινωνίας.
    … Θα πεις σε ανθρώπους, που είναι μεγαλύτεροι από σένα αλλά που έχουν πετύχει λιγότερα στη ζωή τους, πόσο δελεαστική είναι η γνώση, πώς όφειλε να είναι η ανθρωπότητα, αλλά και τι θα μπορούσαμε να είμαστε. Θα έρθεις και θα εργαστείς με τους επαναστάτες για τον ολοκληρωτικό μετασχηματισμό του επικρατούντος συστήματος. Θα αγωνιστείς δίπλα μας, για να πετύχουμε την αληθινή ισότητα, αδελφότητα και την ατελείωτη ελευθερία για όλο τον κόσμο.»
    Κροπότκιν, Προς τους δασκάλους

  35. Spiridione said

    Νικοκύρη, ένα παλιό σου άρθρο, Στο σχολείο με το σκουλαρίκι
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/10/sxolskoul/

  36. Παναγιώτης Κ. said

    @26. 🙂 🙂

  37. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    35 Ε, το είχα ξεχάσει εντελώς! Αλτσχάιμερ λέμε.

  38. sxoliko said

    Μη λες πολύ συχνά ότι έχεις δίκιο δάσκαλε!
    Άσε να το δουν και οι μαθητές! (άλλη μετάφραση: Άσε τον μαθητή σου να το νιώσει)
    Μην πιέζεις πολύ την αλήθεια (Όλη την ώρα την αλήθεια μην την καταπονείς)
    Δεν το αντέχει
    Άκουγε όταν μιλάς

    Μπρεχτ

  39. vk said

    «Ο διδάσκαλος έγινε δάσκαλος με απλολογία, μια σοφή διεργασία της λαϊκής ομιλίας, όπως και το βιβάζω έγινε βάζω ή όπως, στις μέρες μας, τον περιβαλλοντολόγο πολλοί τον λένε περιβαντολόγο ή αθλίατρο τον αθλητίατρο»

    Και λουκανόπιτα λέμε τη λουκανικόπιτα (τουλάχιστον στη Θεσαλονίκη).

  40. vk said

    Θεσσαλονίκη

  41. Γιάννης Ιατρού said

    Ήδη ο Θουκυδίδης χρησιμοποιεί το «παιδεύω» με την έννοια του εκπαιδεύω/σχολείο κλπ., π.χ. εδώ (Περικλέους Ἐπιτάφιος Λόγος, Θουκ. Ἱστοριῶν Β´, 41):
    ….Ξυνελών τε λέγω τήν τε πᾶσαν πόλιν τῆς Ἑλλάδος παίδευσιν εἶναι ….
    ….Ἀνακεφαλαιώνοντας λοιπὸν τὰ παραπάνω τονίζω, ὅτι ἡ ὅλη πόλη εἶναι σχολεῖο τῆς Ἑλλάδας…

  42. Mod said

    Γεωγραφικώς μάλλον δεν καλύπτει πολλούς αλλά χρονικώς καλύπτει 100 και βάλε χρόνια… Οπότε δείτε κι αυτό, κάτι θα θυμηθείτε από τα μαθητικά σας χρόνια:

    http://istoria2gymkilkis.blogspot.gr/

  43. Γιάννης Ιατρού said

    40 (39): Βοήθεια για την ορθογραφία:
    Η μόνη πόλη που γράφεται με δύο σίγμα αλλά προφέρεται με δύο λάμδα 🙂

  44. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γνωστότατο μα αγαπημένο, που όταν το πρωτοδιάβασα μαζί με τ΄άλλα μου έκανε εντύπωση το αδιανόητο τότε, να αποκαλεί «δάσκαλε» ο μαθητής. Εμείς μόνο «κύριε», λέγαμε.

    «…Ώρες μας έπαιρνε τ’αυτιά ποια φωνήεντα είναι μακρά, ποια βραχέα και τι τόνο να βάλουμε, οξεία ή περισπωμένη∙ κι εμείς ακούγαμε τις φωνές στο δρόμο, τους μανάβηδες, τους κουλουρτζήδες, τα γαϊδουράκια που γκάριζαν και τις γειτόνισσες που γελούσαν, και περιμέναμε πότε να χτυπήσει το κουδούνι, να γλιτώσουμε. Κοιτάζαμε το δάσκαλο να ιδρώνει απάνω στην έδρα, να λέει, να ξαναλέει και να θέλει να καρφώσει στο μυαλό μας τη γραμματική, μα ο νους μας ήταν έξω στον ήλιο και στον πετροπόλεμο∙ γιατί πολύ αγαπούσαμε τον πετροπόλεμο και συχνά πηγαίναμε στο σχολείο με το κεφάλι σπασμένο.
    Μια μέρα, ήταν άνοιξη, χαρά Θεού, τα παράθυρα ήταν ανοιχτά κι έμπαινε η μυρωδιά από μια ανθισμένη μανταρινιά στο αντικρινό σπίτι∙ το μυαλό μας είχε γίνει κι αυτό ανθισμένη μανταρινιά και δεν μπορούσαμε πια ν’ ακούμε για οξείες και περισπωμένες. Κι ίσια ίσια ένα πουλί είχε καθίσει στο πλατάνι της αυλής του σκολειού και κελαηδούσε. Τότε πια ένας μαθητής, χλωμός, κοκκινομάλης, που ‘χε έρθει εφέτο από το χωριό, Νικολιό τον έλεγαν, δεν βάσταξε, σήκωσε το δάχτυλο:

    – Σώπα, δάσκαλε, φώναξε∙ σώπα, δάσκαλε, ν’ ακούσουμε το πουλί!…»
    Απόσπασμα από την Αναφορά στον Γκρέκο του Νίκου Καζαντζάκη

  45. Γιάννης Εμίρης said

    Για το «Ον αγαπά Κύριος παιδεύει…», έχω την εντύπωση οτι δεν έχει την σημασία της τιμωρίας, αλλά της σκληρής εκπαίδευσης (με σκοπό την τελειοποίηση).
    Η λέξη τιμωρία (θεωρώ) έχει σοφρωνιστικό χαρακτήρα και ίσως κρύβει εμπάθεια και μίσος, που δεν ταιριάζουν στον Θεό. Άλλωστε ο Θεός δεν τιμωρεί στις αμαρτίες κανενός, αλλά συγχωρεί.
    Καλημέρες! (Στο διάλειμμα για καφέ.)

  46. sarant said

    45 Πιο σαφές είναι το παλαιοδιαθηκικό (Ωσηέ):

    Καθώς αν πορεύωνται , επιβαλώ επ’ αυτούς το δίκτυόν μου, καθώς τα πετεινά του ουρανού κατάξω αυτούς, παιδεύσω αυτούς εν τη ακοή της θλίψεως αυτών.

    Εδώ δεν σημαίνει «τιμωρώ, σωφρονίζω»;

  47. Alexis said

    Η βιβλική φράση έχει περάσει και στη λαϊκή φρασεολογία με την παροιμία «Όποιος αγαπά παιδεύει» που λέγεται συχνά για τους ερωτευμένους όταν το πρόσωπο που τους ενδιαφέρει τους κάνει …καψόνια.

    «Τα ζάρια στο δάσκαλο», άλλη παροιμιακή φράση, από το τάβλι αυτή…

  48. Γιάννης Ιατρού said

    45: Συνονόματε,
    …. Άλλωστε ο Θεός δεν τιμωρεί…

    καλά, και την «βακτηρία» τι την βάζουν στο άλλο απόσπασμα (#29), αν δεν τιμωρεί γενικά;

    Μας σνομπάρει σήμερα κι αυτός ο Ρίβα, ο γνωστός ….εγκάθετος σχολίαστής, να μας το εξηγήσει επαρκώς 🙂 🙂

  49. Alexis said

    #48, τέλος: Μοι προξενεί κατάπληξιν επίσης ότι ο αρχηγός της μεταλληνικής κλικός κ. Βλογ ότι νάναι απουσιάζει επί μακρόν από το ιστολόγιο.
    Διατί άραγε;
    Μήπως εφοβήθη τώρα που ο ελληνόψυχος Δόναλδ πήρε κεφάλι στις δημοσκοπήσεις; 😀 😀 😀

  50. Γιάννης Εμίρης said

    46: Εδώ συμφωνώ, κ.Σαραντάκο!

    Το διαχωρίζω όμως ως εξής: (όχι ετοιμολογικά, ούτε εννοιολογικά, μάλλον από τα συμφραζόμενα έχω αυτή την εντύπωση)
    Στην ΠΔ ο Θεός εμφανίζεται πιό σκληρός από ότι στη ΚΔ.
    Ο ίδιος παραγγέλλει «οφθαλμός αντί οφθαλμού…» και αργότερα «αγαπάτε αλλήλους».
    Ο Θεός δεν άλλαξε. Ο άνθρωπος άλλαξε. Τώρα μπορεί να κατανοήσει πιο βαθειά την Σοφια του Θεού.

    (Απλά σχολιάζω, χωρίς εμμονές)

  51. Αγαθίας ο Σχολαστικός said

    Συγχαίρουμε τον κ. Σμερδαλέο (σχόλια 3, 9,28, 32) που τόλμησε να αποκαλύψει (μέσω Αρβελέρ) ότι ο Γιαχβές της Παλαιάς Διαθήκης (δηλαδή ο Ιησούς Χριστός πρίν ενσαρκωθεί) είναι αυτός που άλλαξε (μέσω των Εβδομήκοντα Ραββίνων μεταφραστών) την έννοια της θείας ελληνικής λέξεως «παιδεύω» σε «βασανίζω». Όπως άλλαξε και την έννοια της «αμαρτίας», πράγμα που εξηγεί εξαίρετα η κυρία Αρβελέρ στο βίντεο του σχολίου 3. Ίσως θα έπρεπε κάποτε ο κ. Σαραντάκος να αφιερώσει 2-3 άρθρα στην διαστρέβλωση εκατοντάδων ελληνικών λέξεων από τον Χριστούλη και γενικά τον Ιουδαιοχριστιανισμό. Αν είναι θέμα χρημάτων, άς μάς πεί πόσο κοστίζουν αυτά τα άρθρα και θα του στείλουμε εμείς την επιταγή από το Σικάγο.

    Συγχαίρουμε και τον αυτοκτονήσαντα δημοσιογραφίσκο Αλέξανδρο Βέλιο, που όχι μόνο αρνήθηκε (στα σημειώματα που άφησε) να του βάλουν τον βδελυρό χριστιανικό σταυρό επί του τάφου του, να του κάνουν χριστιανική κηδεία (όπως επιθυμούσαν οι χριστιανούληδες συγγενείς του), αλλά και έδωσε εντολή να γράψουν πάνω στην πλάκα την εξαίρετη ελληνική φράση «εύ ζήν, εύ θνήσκειν»

    Θα επανέλθουμε την νύχτα με το θέμα που έθεσε ο κ. Σμερδαλέος, διότι εδώ είναι ακόμα νωρίς το πρωΐ και έχουμε και δουλειές

  52. Γιάννης Εμίρης said

    48: φίλε Γιάννη καλησπέρα!

    Νομίζω οτι είναι αλληγορικό.
    Επιβεβαιώνεται από το σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο δεν κάνει χρήση βακτηρίας, αλλά εκπαιδεύει με άλλα μέσα.
    (Με την επανάλληψη, με εκπαιδευτικά παιχνίδια κτλ…)

    Σας αφήνω, για να μην καταχραστώ και το άγιο διάλειμμά μου!

  53. smerdaleos said

    @48, Γιάννη Ιατρού: 45: Συνονόματε,
    …. Άλλωστε ο Θεός δεν τιμωρεί…

    Γιάννη θα το θέσω όπως το θέτει ο Ατταλειάτης:

    Στην περίφημη σύγκριση που κάνει μεταξύ «Πάλαι» και «Νυν» Ρωμαίων, οι όροι που χρησιμοποιεί για την παρακμή και τα κακά του δευτέρου μισού του 11ου αιώνα είναι «θεοβλαβεία» ( θεήλατη ζημιά/βλάβη) και θεϊκή επιτίμησις/νέμεσις για τα λαμόγια του διοικητικού μηχανισμού που κέρδιζαν «θεόμισες κέρδος εκ της πονηρίας». Απλώς λέει ότι εξαιτίας της αγάπης του για τον «Περιούσιο Λαό» του, η επιτίμησις του θεού είναι «ανεξίκακος» και δεν είναι ποτέ «τελειωτική» (δλδ ποτέ δεν πρόκειται να αφανίσει το Περιούσιο γένος του, αλλά θέλει απλά να το συνετίσει/παιδέψει/σωφρονίσει).

    https://smerdaleos.wordpress.com/2014/08/02/%CE%B7-%CF%83%CF%8D%CE%B3%CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B7-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BE%CF%8D-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BD%E1%BF%A6/

    Γράφει ο Ατταλειάτης:

    τί τούτου γένοιτ’ ἂν διαδηλότερον θεοβλαβείας ὑπόδειγμα;

    νῦν δὲ διὰ τῆς τοσαύτης καὶ συμμέτρου παρακινήσεως δείκνυται θεοσημίας ἔργον ὁ κλόνος, εἰς ἀναστολὴν καὶ παίδευσιν τῶν ἀνθρωπίνων ὁρμῶν, καὶ τῆς θείας ἀνεξικακίας ἡ ἐπιτίμησις, ἐφ’ ᾧ μὴ ἄρδην ἀπολέσθαι τὸ γένος, ἀλλ’ ἐπιστρέψαι πρὸς τὰ βελτίονα.

    κἀκεῖνο προέχουσιν ἐν τοῖς βασιλείοις εἰς τὰς προφάσεις τοῦ ἀδίκου καὶ θεομισοῦς κέρδους, ἐκ πονηρίας συλλέγοντες. ἀλλ’ οὐδ’ ἐν πολλοῖς τούτων ὁ θεὸς ἡγεῖται τοῦ προβουλεύματος, καὶ μνήμη τούτου συνανακέκραται. διὰ ταῦτα τὴν τῶν γινομένων ἐν τοῖς Ῥωμαίοις καταστροφὴν ἐς αὐτὴν ἀναφέρω τὴν ἐκ τοῦ θείου νέμεσιν

    γὰρ ἀληθὴς καὶ ἀμώμητος πίστις ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, ἐπεὶ τῶν ἀρετῶν τυγχάνομεν ἔκπτωτοι, κατάγνωσις μᾶλλόν ἐστι καὶ κατάκρισις, καθὼς καὶ τῷ θείῳ νόμῳ τῶν ἐντολῶν δοκεῖ, φάσκοντι «ὁ εἰδὼς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ μὴ ποιῶν δαρήσεται πολλάς

    Η τελευταία φράση είναι παρμένη αν θυμάμαι καλά από τα ευαγγέλια και σημαίνει «όποιος δούλος δεν γνωρίζει το θέλημα του κυρίου του τρώει πολύ ξύλο».

  54. spatholouro said

    Μάλλον λέει «όποιος γνωρίζει το θεϊκό θέλημα και δεν το ακολουθεί, τρώει μπόλικες»

  55. smerdaleos said

    @51, Αγαθία: Συγχαίρουμε τον κ. Σμερδαλέο (σχόλια 3, 9,28, 32) που τόλμησε να αποκαλύψει (μέσω Αρβελέρ) ότι ο Γιαχβές της Παλαιάς Διαθήκης (δηλαδή ο Ιησούς Χριστός πρίν ενσαρκωθεί) είναι αυτός που άλλαξε (μέσω των Εβδομήκοντα Ραββίνων μεταφραστών) την έννοια της θείας ελληνικής λέξεως «παιδεύω» σε «βασανίζω».
    —-

    Γειά σου Δώτορ!

    Είπα και εγώ .. ο Δώτωρ Εάων να λείψει από αυτή τη συζήτηση.

    Λοιπόν Δώτορ … αφιερωμένα για εσένα ορισμένα χωρία από το Χρονικό του Γεωργίου Αμαρτολού:

    https://en.wikipedia.org/wiki/George_Hamartolos

    1) Οι αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι και συγγραφείς δεν κλάνουν μία μπροστά στον προγενέστερο, αληθέστερο και σοφώτερο αυτών Μέγα Μωυσή που έδωσε τα γράμματα στους Εβραίους:

    Τὴν δέ γε ἀπαρίθμησιν τῶν χρόνων κατὰ τὸν μέγαν Μωϋσῆν ποιησώμεθα, τὸν καὶ προγενέστερον καὶ ἀληθέστερον καὶ σοφώτερον τῶν παρ’ Ἕλλησιν ἀρχαίων πάντων σοφῶν τε καὶ συγγραφέων εἰκότως ἀναφανέντα. Πρῶτος γὰρ σοφὸς Μωϋσῆς ἀναδέδεικται, ὡς ἱστορεῖ Εὐπόλεμος, καὶ πρῶτος γράμματα τοῖς Ἑβραίοις παρέδωκεν,

    2) Ο βυζαντινός ορισμός της Φιλοσοφίας (εμφανίζεται συνεχώς κατά την περίοδο 450-1050), σύμφωνα με τον οποίο, οι Έλληνες και οι Ιουδαίοι απέτυχαν επειδή εφιλοσόφησαν χωρίς τον Χριστό:

    φιλοσοφία γάρ ἐστιν ἠθῶν κατόρθωσις μετὰ δόξης τῆς περὶ τοῦ ὄντος γνώσεως ἀληθοῦς. ταύτης δὲ ἀπεσφάλησαν ἄμφω καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες τὴν ἀπ’ οὐρανοῦ παραγενομένην σοφίαν παραιτησάμενοι καὶ χωρὶς Χριστοῦ φιλοσοφεῖν ἐπιχειρήσαντες τοῦ μόνου παραδείξαντος ἔργῳ καὶ λόγῳ τὴν ἀληθῆ φιλοσοφίαν.

  56. smerdaleos said

    @54:έτσι είναι όπως το λες. Εγώ βιάστηκα να το αποδώσω.

  57. Γιάννης Ιατρού said

    Νίκο, παγιδεύτικα 🙂

  58. sxoliko said

    Πώς και το ξεχάσαμε

  59. Spiridione said

    Και το γνωστό «αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα» που είναι αμφίσημο

  60. ΓιώργοςΜ said

    59 Αμφίσημο; Δεν το ξέρω παρά μόνο με την έννοια «τα δικά σου τα σπασμένα εγώ πληρώνω»… Πολύ διασταλτικά θα μπορούσε να σημαίνει «μαθαίνω από τα λάθη», άλλωστε ακόμη κι από τα δικά μας λάθη δε μαθαίνουμε πάντα. Δεν ξέρω βέβαια τα αρχικά συμφραζόμενα.

  61. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ο δάσκαλος – 1974
    Κώστας Βίρβος / Γιάννης Μαρκόπουλος
    Τον δάσκαλο, τον δάσκαλο
    αυτόν τον σαρδανάπαλο
    να σταματήσει πια να δασκαλεύει
    με λόγια σαν και τούτα της φωτιάς
    πως όποιος για το δίκιο δεν παλεύει
    θα ζει και θα πεθαίνει σαν ραγιάς.

  62. Αγαθίας ο Σχολαστικός said

    Ευχαριστούμε θερμώς τον κ. Σμερδαλέο (σχόλιο 55) για τον Χριστιανικό ορισμό της ΦΙλοσοφίας, που ομολογούμε ότι αγνοούσαμε παντελώς, διότι μάς τον απέκρυπταν επί 70 χρόνια οι χριστιανούληδες δάσκαλοί μας στα σχολεία. Είναι το πιό αποστομωτικό επιχείρημα, στην ερώτηση γιατί το Βυζάντιο δεν μπόρεσε να κάνει την Αναγέννηση, αν και διέθετε επί 11 αιώνες ΟΛΑ τα συγγράμματα των Αρχαίων Ελλήνων. Διότι του το απαγόρευε ο Γιαχβέ – Ιησούς Χριστός.

    Από την πλευρά μας, προσφέρουμε στον κ. Σμερδαλέο ένα μικρό δώρο αξίας 80 δολαρίων που προσφάτως προμηθευθήκαμε από το στοκατζίδικο του Μπέζου. Πρόκειται για το μνημειώδες σύγγραμμα της Οξφόρδης (1η έκδοσις 2015) για το πώς η Μεγάλη Αικατερίνη και ο ελληνόψυχος Βολταίρος ήταν αυτοί που πρώτοι έμαθαν στους Ρωμιούς του 18ου αιώνος πως αν δηλώσουν Έλληνες, θα τα χοντροκονομήσουν (βλέπε την ιστορία του Ιωάννη Βαρβάκη με το χαβιάρι κλπ)

    Ζητούμε από τον έντιμο κ. Σμερδαλέο να βγεί και να παραδεχθεί δημοσίως πως ηγνόει την ύπαρξη του αριστουργήματος του Lucien J. Frary και τον διαβεβαιώνουμε πως αν το μελετήσει, θα του αλλάξει την ζωή. Μεταξύ άλλων, θα σπεύσει να διορθώσει μερικές από τις παπαριές που γράφει στο εξαίρετο (και ανεκτιμήτου αξίας) ιστολόγιό του για το πώς και γιατί οι Ρωμιοί απέκτησαν την εθνοτική ταυτότητα του Έλληνος

    Ας κατεβάσει εδώ ο εξαίρετος νέος κ. Σμερδαλέος το αριστούργημα του Frary, πρίν το κατεβάσουν οι γνωστές ανθελληνικές δυνάμεις που καιροφυλακτούν και στο παρόν ιστολόγιο

  63. Spiridione said

    60. Αμφίσημο εννοώ ότι αλλιώς το ερμηνεύουν οι γονείς και αλλιώς τα παιδιά 🙂

  64. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εκτός από το δάσκαλο, τη δασκάλα,δασκάλισσα και διδασκάλισσα είναι και η δασκαλοπούλα (κόρη του δασκάλου;)

  65. ΓιώργοςΜ said

    64 «Αμαρτάνω για το καλό σου» …. Δεν το ‘χα σκεφτεί ποτέ έτσι, καλόοοοο 🙂

  66. gpoint said

    # 60

    Τα λάθη των γονιών μορφώνουν τα παιδιά, έτσι βελτιώνεται η ανθρωπότητα

  67. Ιάκωβος said

    Και βέβαια δάσκαλο προσφωνούμε τιμητικά και έναν μεγάλο καλλιτέχνη, ακόμα και αν δεν υπήρξαμε μαθητές του, κατά το Γαλλικό μέτρ. Κυρίως έναν ζωγράφο ή έναν μεγάλο σκηνοθέτη του θεάτρου. Όχι όμως έναν σολίστα ή έναν συνθέτη.

    Στην Αγγλία θυμάμαι τους κουκλοπαίχτες του θέατρου Πάντς και Τζούντι τους προσφωνούσαν καθηγητές, professor.

    Στις Γιαπωνέζικες πολεμικές τέχνες, ο δάσκαλος λέγεται σενσέι, που σημαίνει «αυτός που γεννήθηκε πριν».

  68. AΓΓΕΛΙΚΗ said

    ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

    Ακούγοντας
    Για κοινωνία αταξική
    Αμέσως το παιδί ονειρεύεται
    Τον κόσμο -σκασιαρχείο

    Και με καλοσυνάτη αδιαφορία
    Χαμογελάει
    Σαν ο καθηγητής τού «Vive la France»
    Του λέει πως είναι ο τελευταίος
    Κι όταν ο ίδιος πάλι του μαθαίνει
    Το Πιστεύω
    Τίποτε δεν καταλαβαίνει από Θρησκευτικά
    Κι απ’ όλα τα μελό κηρύγματα

    Καμιά δε δίνει προσοχή
    Στο κήρυγμα της αρετής και της ευσέβειας
    Χαμογελάει ακούγοντας
    Πως και στη Γαλλική Ιστορία επίσης
    Είναι τελευταίος
    Και τελευταίος των τελευταίων και στην Κατήχηση
    Μα θα ‘πρεπε να ντρέπεσαι
    Λέει ο ταπεινωτής του
    Να ντρέπομαι γιατί
    Λέει το παιδί
    Δεν πάει πολύς καιρός
    Που εσείς ο ίδιος μου είπατε
    Πως οι έσχατοι θα γίνουν πρώτοι.

    Περιμένω.

    Jacques Prévert, Μετάφραση: Γιάννης Βαρβέρης

    ***

    Ζακ Πρεβέρ, «Ο κακός μαθητής»

    Ο κακός μαθητής
    Λέει όχι με το κεφάλι
    Μα λέει ναι με την καρδιά
    Λέει ναι σε όσους αγαπάει
    Λέει όχι στον καθηγητή

    Είναι όρθιος
    Τον ρωτούν
    Και όλα τα προβλήματα έχουν δοθεί
    Ξαφνικά τον πιάνουν ακατάσχετα γέλια
    Και τα σβήνει όλα
    Τα ψηφία και τις λέξεις
    Τις ημερομηνίες και τα ονόματα
    Τις φράσεις και τους γρίφους

    Και παρά τις φοβέρες του καθηγητή
    Κάτω από τα γιουχαΐσματα των καλών μαθητών
    Με κιμωλίες όλων των χρωμάτων
    Πάνω στον μαυροπίνακα της δυστυχίας
    Ζωγραφίζει το πρόσωπο της ευτυχίας.

    [πηγή: Ζακ Πρεβέρ, Κουβέντες, μτφρ. Μιχάλης Μεϊμάρης, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1994, σ. 57-58]

    Ο γέρο-δάσκαλος, Μαρία Δημητριάδη

  69. Γιάννης Ιατρού said

    49: (διατί άραγε;) Alexis
    Κοίτα Αλέξη, χωρίς να είναι σίγουρος βέβαια, αλλά σκέφτηκα ότι:
    Άμα σφίξουν τα πράγματα υπάρχει πάντα ένα Άγιο Όρος. Και μόνο που το ξέρεις, αρκεί. 🙂 🙂

    Α, και για τον λεγάμενο…, το είπα χθες, ότι τελικά, δεν απεργούν τα τρόλει αύριο…, οπότε θα έχουμε γλέντια 🙂 🙂

    53: (τέλος) Σμερδαλέε,
    ..«όποιος δούλος δεν γνωρίζει το θέλημα του κυρίου του τρώει πολύ ξύλο»
    Δε λές τίποτα, αλλά εδώ η απόδειξη ότι οι δούλοι εκπαιδεύτηκαν 🙂 🙂

  70. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα και ευχαριστούμε για τις ευχές, Νίκο!
    Στον σύλλογο διδασκόντων ρίχνει το μπαλάκι ο Φίλης, για να αποφασίσει αν θα γίνεται προσευχή στο σχολείο και αν θα συμμετέχει στις παρελάσεις. Όλο αυτό περιτυλιγμένο με ωραία λόγια περί ανεξαρτησίας και αναβάθμισης των εκπαιδευτικών. Τα μεσοβέζικα, δηλαδή, του Δάσκαλου Αντρέα στο θέμα του πολιτικού γάμου. Τι σημαίνει στην πράξη αυτή η πιλάτεια στάση του υπουργείου: σκοτωθείτε, εκπαιδευτικοί, μεταξύ σας κι όταν καταλήξετε σε μια απόφαση, σκοτωθείτε με τους γονείς. Γιατί για φανταστείτε τι έχει να γίνει στις μικρές-και όχι μόνο-κοινωνίες, αν οι δάσκαλοι ψηφίσουν κατά της προσευχής και των παρελάσεων. Ή σε σχολεία με μεγάλο ποσοστό αλλόθρησκων μαθητών δεν θα κατηγορηθούν οι δάσκαλοι από τους Έλληνες γονείς ότι κάνουν τα κέφια των ξένων; Εκεί οδηγεί η έλλειψη σαφούς πολιτικής βούλησης.

  71. ΓιώργοςΜ said

    67 Αν το λες σοβαρά, διαφωνώ.
    Οι πράξεις των γονιών, σωστές ή λάθος, (δια)μορφώνουν τα παιδιά, σε ένα σημαντικό ποσοστό που μειώνεται με την ηλικία. Είναι πρότυπα οι γονείς, τα οποία αντιγράφονται από τα παιδιά.
    Η γενιά των εικοσάρηδων σήμερα π.χ. που αντιμετωπίζει ανεργία σε ποσοστά ιλιγγιώδη και κοινωνία σκόρπια, ποια έννοια του «παιδεύομαι» υφίσταται από τις επιλογές της προηγούμενης γενιάς;

  72. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    57 Το είδα, αλλά μόλις τώρα διότι έλειπα -βλ. σχ. 70

    61 Είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό -υποθέτω πως είναι αυθεντικό

    71 Θα συμφωνήσω απόλυτα -και είναι χειρότερα από τον πολιτικό γάμο, για τους λόγους ακριβώς που λες.

  73. Πάνος με πεζά said

    Πάντως «Δάσκαλο» αποκαλούσαν και το λαϊκό συνθέτη Γιώργο Μητσάκη, Πολλές φορές σε τέτοιου είδους «υπερβολές» ίσως να παίζει ρόλο και το όλο παρουσιαστικό του αποκαλούμενου. Άλλο ένας ψηλός, επιβλητικός και με ευγενικά χαρακτηριστικά άνθρωπος, άλλο ξερωγω κάποιος με τα χαρακτηριστικά του (συμπαθέστατου) Τζίμη Πανούση (τυχαίο παράδειγμα).



  74. Καλή μας χρονιά
    Κάπου θυμήθηκα το παραπάνω, αλλά ψάχνοντάς το βρήκα κι αυτό:



  75. 73β

    Ξέρω ‘γώ; Μάλλον… http://www.openculture.com/2015/09/how-french-artists-in-1899-envisioned-life-in-the-year-2000.html

  76. Μπήκαν! Δεν το πιστεύω. Πρώτη φορά μου συμβαίνει να βάζω λίνκι και να μπαίνει το βίντεο!

  77. Spiridione said

    Να πούμε και για την παρετυμολογία με τα διάφορα τοπωνύμια Δασκαλιό (ή Δασκαλονήσι, ή Δάσκαλος) που υπάρχουν στην Ελλάδα, ονομασίες άγονων νησίδων (ή και των απέναντι όρμων όπως στο Δασκαλιό της Κερατέας). Υπήρχε η άποψη ότι ονομάστηκαν έτσι επειδή ήταν αναχωρητήρια μοναχών κλπ. (αφού κανονικά διδασκαλεία αποκλείεται να ήταν), ενώ για τη Δασκαλόπετρα στη Χίο λένε ότι δίδασκε εκεί ο Όμηρος τα έπη του.
    Ετυμολογείται όμως από το ιταλ. (da) scoglia : σκόπελος, βραχονησία.

  78. giorgos said

    Αλλο πράγμα ή παιδεία καί άλλο ή εκπαίδευση .
    «Οί άρχαίοι έκαναν σαφή διαχωρισμό τών έννοιών . Η παιδεία ήταν έργο πού είχε σχέση μέ τήν ψυχή , δέν ήταν ύπόθεση διδασκαλίας καί γνώσεων . Ηταν μιά σύνθετη ένέργεια διάφορη τής «έκπαίδευσης» . Γιά τήν έκτέλεση τού έκπαιδευτικού έργου , δηλ. τήν παροχή τής έτοιμης γνώσης , είχαν πλάσει τούς Κενταύρους . Η σωματική κατασκευή τού Κενταύρου τού άπαγορεύει άκριβώς νά ένεργήση παιδευτικά πάνω στόν έφηβο » .
    http://katotokerdos.blogspot.gr/2014/04/7.html

  79. Και μπήκαν και λάθος. Τι δουλειά έχει το καοβοντορίτικο. Το «Δασκάλα κάτσε φρόνιμα» ήθελα…



  80. Avonidas said

    #49.

    τέλος: Μοι προξενεί κατάπληξιν επίσης ότι ο αρχηγός της μεταλληνικής κλικός κ. Βλογ ότι νάναι απουσιάζει επί μακρόν από το ιστολόγιο.
    Διατί άραγε;

    Φιρί-φιρί το πας εσύ να χάσουμε την ηρεμία μας… 😐

  81. Avonidas said

    #61. Έλα βρε Σκύλε, σάτιρα είναι, κανείς δεν πίστευε τέτοιες βλακείες για το μέλλον, ούτε στα 1899.

    (Τώρα βέβαια, εμείς πιστεύαμε στα 2009 ότι είχαμε θωρακισμένη οικονομία 😛 )

  82. Πάνος με πεζά said

    Φυσικά το «Δασκαλο-» είναι συνθετικό επωνύμων, κατα το «Παπα-«, «Χατζη-» κλπ. Θα τολμούσα να πώ αποκλειστικά Κρητικών επωνύμων (διορθώστε), αφού οι πιο ονομαστοί είναι οι Δαζκαλοζάννηδες. Το όνομα έχει περάσει και στο ferry-boat που πηγαίνει στη Γαύδο.

    Κατ’ αντιστοιχία, στη Ρόδο και σε άλλα Δωδεκάνησα, είναι οι περισσότεροι «Διακο-…»

  83. Πάνος με πεζά said

    Η «σκούφια» με διορθώνει, γιατί τα (τελικά μόνο δύο;) σχετικά επώνυμα, Δασκαλογιάννης και Δασκαλοθανάσης, εμφανίζονται περισσότερο προς τον Αμβρακικό.

  84. Γιάννης Ιατρού said

    83: Πάνο,
    μη ξεχνάς το πολύ διαδεδομένο και ιστορικό όνομα Δασκαλογιώργος, εδώ 🙂

  85. Corto said

    84:
    Το πραγματικό όνομα του Κρητικού επαναστάτη και εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη (1725 – 1771) ήταν Ιωάννης Βλάχος.
    Εδώ έχει το μακροσκελές «Τραγούδι του Δασκαλογιάννη»:

    http://kmas01.pblogs.gr/2008/06/daskalogiannhs.html

  86. Πάνος με πεζά said

    Φαντάστηκα ότι θα υπήρχε, αλλά η «σκούφια» δε βγάζει κάτι, ούτε με το #γιώργος, ούτε με το #γιώργης.

  87. sarant said

    78 Λοιπόν αυτό δεν τόξερα.

  88. Spiridione said

    89. Και είναι και αντιδάνειο, γιατί το scòglio προέρχεται από τον σκόπελο
    http://www.treccani.it/vocabolario/scoglio2/

  89. Πάνος με πεζά said

    Τα (πάρα πολλά) σύνθετα με κατάληξη σε δάσκαλος ή διδάσκαλος, από το Αντίστροφο Λεξικό :΅
    δάσκαλος,
    παπαδάσκαλος,
    διδάσκαλος,
    ψευδοδιδάσκαλος,
    κακοδιδάσκαλος,
    ηθικοδιδάσκαλος,
    οικοδιδάσκαλος,
    μουσικοδιδάσκαλος,
    οπλοδιδάσκαλος,
    δημοδιδάσκαλος,
    νομοδιδάσκαλος,
    ελληνοδιδάσκαλος,
    υποδιδάσκαλος,
    ιεροδιδάσκαλος,
    ρητοροδιδάσκαλος,
    χοροδιδάσκαλος,
    γραμματοδιδάσκαλος,
    ξιφοδιδάσκαλος,
    τερψιδάσκαλος,
    σκυλοδάσκαλος,
    νομοδάσκαλος,
    ελληνοδάσκαλος,
    ανθρωποδάσκαλος,
    γεροδάσκαλος,
    ιεροδάσκαλος,
    μπεκροδάσκαλος,
    θαλασσοδάσκαλος,
    κουτσοδάσκαλος,
    γραμματοδάσκαλος,
    ψευτοδάσκαλος,
    πρωτοδάσκαλος,
    φτωχοδάσκαλος,
    καψοδάσκαλος,

  90. Θεούλης δασκαλάρας στις ΗΠΑ βάζει στατικά ποδήλατα στα θρανία για να εκτονώσει τη νευρικότητα των εφήβων μαθητών. Εγώ θα έβαζα και μπαταρίες να φορτίζονται και θα πουλούσα ενέργεια! 😉

    http://www.boredpanda.com/kids-cycling-school-desks-focus-concentration/?cexp_id=409&cexp_var=2&_f=featured

  91. Πριν και μετά την πρώτη ημέρα στο σχολείο… ❤

    http://www.boredpanda.com/before-after-first-day-at-school/

  92. Πάνος με πεζά said

    Φυσικά, εντός της λεξικολογίας, ο ξενομανής «προφέσσορας» και ο του ευρύτερου αριστερού χώρου (!) «ινστρούχτορας»…

  93. Υποτυπώσεις
    γουγουγου
    φουμπού
    πόρσε;

  94. Alexis said

    #83-84: Πάνο στην περιοχή της Πρέβεζας υπάρχει ατόφιο επώνυμο «Δάσκαλος».
    Και βέβαια υπάρχουν και οι «Δασκαλόπουλοι», Πελοποννήσιοι κατά κανόνα…

  95. Alexis said

    #93: Ο πατέρας μου συνήθιζε να λέει κοροϊδευτικά «προφεσσόρο» τον πολυπράγμονα και αυτόν που έκανε ότι τα ξέρει όλα, τον ξερόλα σα να λέμε…

  96. 95

    Και επώνυμο Δασκαλά, για να τιμήσομε και τις δασκάλες…

    http://apps.vrisko.gr/apo-pou-krataei-i-skoufia-sou/%ce%94%ce%b1%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%ac

  97. sarant said

    94 Το φουμπού από σένα το μαθαίνω. Αλλά χρειάζεται και ιστολόγιο.

  98. Ριβαλντίνιο said

    @ 48 Γιάννης Ιατρού
    Μας σνομπάρει σήμερα κι αυτός ο Ρίβα

    Εγώ ποτέ, αλλά τι να πω που ειπώθηκαν όλα ; 😦

    @ 49 Alexis

    Και εγώ αναζητώ τον Blog (και τον Νιου Κίντ κ.α.)! Έχει από 8/8 να γράψει. 😦 😦 😦

    @ 29 Γιάννης Ιατρού

    Και άλλα σχετικά – παρόμοια :
    Ι
    ώβ Ε17
    μακάριος δὲ ἄνθρωπος, ὃν ἤλεγξεν ὁ Κύριος, νουθέτημα δὲ Παντοκράτορος μὴ ἀπαναίνου·
    Τρισευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος, τον οποίον παιδαγωγικώς ετιμώρησεν ο Κυριος. Αυτήν δε την παιδαγωγίαν του Παντοκράτορος Κυρίου συ, ω άνθρωπε, μη την αποστραφής ποτέ.

    Παροιμίες Γ 11-12
    Υἱέ, μὴ ὀλιγώρει παιδείας Κυρίου, μηδὲ ἐκλύου ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος·
    Παιδί μου, μη παραμελής και μη αδιαφορής εις την παιδαγωγίαν του Κυρίου και μη λιποψυχής, όταν δια το καλόν σου επιτιμάσαι από αυτόν.

    ὃν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος παιδεύει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται.
    Διότι εκείνον, τον οποίον ο Κυριος αγαπά, τον παιδαγωγεί με θλίψεις και σαν στοργικός πατέρας μαστιγώνει με διαφόρους δοκιμασίας κάθε τέκνον του, το οποίον αναγνωρίζει και παραδέχεται ως ιδικόν του.

    Ψαλ. 49,17
    σὺ δὲ ἐμίσησας παιδείαν καὶ ἐξέβαλες τοὺς λόγους μου εἰς τὰ ὀπίσω.
    Συ εμίσησες την διορθωτικήν παιδαγωγίαν μου και πετάς προς τα οπίσω με περιφρόνησιν τους λόγους μου.

    Προς Εβραίους ΙΒ6
    ὃν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος παιδεύει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται.
    γιατί αυτόν που αγαπά ο Κύριος παιδεύει και μαστιγώνει κάθε γιο που παραδέχεται.

    Αποκ. Γ19
    ἐγὼ ὅσους ἐὰν φιλῶ, ἐλέγχω καὶ παιδεύω· ζήλευε οὖν καὶ μετανόησον.
    Εγώ όσους αγαπώ ελέγχω και παιδεύω. Έχε ζήλο, λοιπόν, και μετανόησε.

    @ 20 Αγγελος
    ρήση του Παύλου, ότι ο μασαϊκός νόμος υπήρξε «παιδαγωγός εις Χριστόν».

    Βρε τους Μασάι … 🙂 🙂 🙂

    ————————————————–
    Κατά πολλούς η ελληνιστική περίοδος μπορεί να επεκταθεί μέχρι την εποχή του Νέρωνα., οπότε και ο Πολεμωνιακός Πόντος ενσωματώθηκε στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Την ίδια περίοδο φαίνεται πως στην Ινδία υπήρχαν ακόμη Έλληνες τοπικοί κυβερνήτες.

    https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_Indo-Greek_Kingdom#Indo-Greek_princelets_.28Gandhara.29

    https://en.wikipedia.org/wiki/Theodamas

    ———————————————————–
    @ 46 sarant

    Γιεπ.

    Ωσ. 7,12 καθὼς ἂν πορεύωνται, ἐπιβαλῶ ἐπ᾿ αὐτοὺς τὸ δίκτυόν μου· καθὼς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατάξω αὐτούς, παιδεύσω αὐτοὺς ἐν τῇ ἀκοῇ τῆς θλίψεως αὐτῶν.
    Ωσ. 7,12 Τωρα όμως, καθώς θα περιπλανώνται από ‘δώ και από ‘κει, θα ρίψω επάνω τους το δίκτυόν μου. Θα τους συλλάβω, όπως το δίκτυον συλλαμβάνει τα πετεινά του ουρανού. Θα τους τιμωρήσω σύμφωνα με όσα έχουν ακούσει περί τιμωριών, που επιβάλλει η δικαιοσύνη στους παραβάτας.
    http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Osie/Osie_kef.4-7.htm

    @ 53 smerdaleos

    ὁ εἰδὼς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ μὴ ποιῶν δαρήσεται πολλάς

    Λουκά Κεφ.12
    41 εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Πέτρος· Κύριε, πρὸς ἡμᾶς τὴν παραβολὴν ταύτην λέγεις ἢ καὶ πρὸς πάντας;
    42 εἶπε δὲ ὁ Κύριος· τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς οἰκονόμος καὶ φρόνιμος, ὃν καταστήσει ὁ κύριος ἐπὶ τῆς θεραπείας αὐτοῦ τοῦ διδόναι ἐν καιρῷ τὸ σιτομέτριον;
    43 μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει οὕτω ποιοῦντα.
    44 ἀληθῶς λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν.
    45 ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, χρονίζει ὁ κύριός μου ἔρχεσθαι, καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς παῖδας καὶ τὰς παιδίσκας, ἐσθίειν τε καὶ πίνειν καὶ μεθύσκεσθαι,
    46 ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ καὶ ἐν ὥρᾳ ᾗ οὐ γινώσκει, καὶ διχοτομήσει αὐτόν, καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει.
    47 ἐκεῖνος δὲ ὁ δοῦλος, ὁ γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου ἑαυτοῦ καὶ μὴ ἑτοιμάσας μηδὲ ποιήσας πρὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ, δαρήσεται πολλάς·
    48 ὁ δὲ μὴ γνούς, ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν, δαρήσεται ὀλίγας. παντὶ δὲ ᾧ ἐδόθη πολύ, πολὺ ζητηθήσεται παρ᾿ αὐτοῦ, καὶ ᾧ παρέθεντο πολύ, περισσότερον αἰτήσουσιν αὐτόν.

    @ 55 smerdaleos
    Μωυσής – Έλληνες.

    Ένας Ιουδαίος της ελληνιστικής περιόδου έλεγε ότι ο Μωυσής είναι ο παλιότερος από κάθε Έλληνα και οι Έλληνες (Πλάτων κ.λπ.) τα πήραν όλα από τον Μωυσή. Το όνομα αυτού του Ιουδαίου ήταν… Αριστόβουλος. 🙂 🙂 🙂 Παρόμοια επαναλαμβάνουν οι Ιουστίνος, Γεώργιος Σύγκελλος κ.α.

    @ 63 Αγαθίας ο Σχολαστικός

    Για Βυζαντινό Ουμανισμό και Παλαιολόγεια Αναγέννηση δεν έχεις ακουστά ;

    Ναι την Αικατερίνη περιμέναμε για να δηλώσουμε Έλληνες. Πάρε όλα τα εθνικά μας ονόματα μαζεμένα :

    πάλαι μὲν Ἑλλήνων, νῦν δὲ Γραικῶν καὶ Νέων Ῥωμαίων διὰ τὴν Νέαν Ῥώμην καλουμένων
    (Όρθοδοξοι πατριάρχες της Ανατολής το 1716)

    Αλλοίμονο, αλλοίμονο στο γένος των Ρωμαίων,
    ω, πώς εκαταστάθηκε το γένος των Ελλήνων.
    Σ’ εμάς, εις όλους τους Γραικούς να έλθη τούτην ώρα.

    (Μητροπολίτης Μυρέων Ματθαίος 1620)

  99. Νεσταναίος. said

    Ο τόνος δεν είναι στοιχείο και συνεπώς δεν συμβάλλει στην εννοιολογία και ἄν συμβάλλει στη σημασιολογία
    είναι επειδή γίνεται κατά τρόπον περιοριστικής αδαημοσύνης.

    Η συλλαβή «μανθ» ετυμολογείται.
    Η συλλαβή «μαθ» επίσης ετυμολογείτε.

    Είναι και οι δύο συλλαβές δασέες.
    Την δασύτητα την επιφέρει το στοιχείο «θ».
    Το στοιχείο «α» είναι δασύ και το γνωρίζουμε από το στοιχείο «θ» που συνυπάρχει στην συλλαβή.
    Δύο στοιχεία διαφορετικών πνευμάτων δεν συνυπάρχουν εν μία συλλαβή.

  100. Νεσταναίος. said

    Ας πω και κάτι για το «παιδεύω» και τα «παιδιά»

    Τα παιδιά από το «παιδεύω» ἤ το «παιδεύω» από τα παιδιά;

    Η απάντηση είναι «ούτε τα παιδιά από το παιδεύω»· ούτε το «παιδεύω» από τα «παιδιά».

    Υπάρχει το θέμα «παιδ». Μουσικώς θεωρείται μονοσύλλαβο αλλά η ετυμολογία βλέπει δύο συλλαβές,
    Η μία συλλαβή είναι η «πα» και η άλλη συλλαβή είναι η «ιδ». Τα στοιχεία αυτών των δύο συλλαβών δεν μπορούν
    να συνυπάρξουν εν μία συλλαβή επειδή υπάρχει διαφωνία πνευμάτων. Η μία συλλαβή είναι ψιλή και η άλλη συλλαβή είναι δασέα.
    (εδώ θα συμφωνούσε και ο Erasmus μαζί μου).

    Το θέμα «παίδ» στην ονομαστική ενικού γίνεται «παι-ς». Υπάρχει σύγκρουση του «δ» του θέματος και του «ς» της πτωτικής καταλήξεος
    για να επικρατήσει το «ς» της πτωτικής καταλήξεος.

    Μία έννοια γεννά πολλές σημασίες και είναι πάντοτε συνυφασμένες με την φύση του ανθρώπου όπως και η μαμά έννοια.
    Μία σημασία δεν εμπορεί να γεννήσει καν μία έννοια όπως και μία θυγατέρα δεν εμπορεί να γεννήσει την μαμά της.

  101. Γι’ αυτό, αγαπητοί παίδες, μην αναζητήσετε φωτογραφίες στο Γούγλε, με κριτήριο τη λέξη «παιδάκια». Ποτέ, μα ποτέ! Έτσι, παιδιά;

  102. ΣΠ said

    Μια και μιλάμε για παιδιά, δείτε αυτή την είδηση. Και ύστερα διαμαρτύρονται που τους λένε φασίστες.

  103. nikiplos said

    Άσχετο αλλά με αφορμη την περίπτωση του Αλέξανδρου Βέλιου (@51), προέκυψε συζήτηση με τον όρο: «μη υποβοηθούμενη ευθανασία». Κάποιοι τον θεώρησαν ως ευφημισμό της αυτοκτονίας. Προσωπικά διαφωνώ ριζικά…

    Η αυτοκτονία είναι η κατά Σίσυφον (Καμύ) συνειδητή δράση άρνησης του εαυτού.
    Η μη υποβοηθούμενη ευθανασία είναι η απλή επιλογή της ημερομηνίας και των συνθηκών ενός βέβαιου θανάτου. Και δεδομένου ότι στη χώρα μας δεν υφίσταται η ευθανασία ως θεσμός, η μη υποβοηθούμενη ευθανασία είναι η μόνη λύση για όποιον δεν έχει το βαλάντιο να ταξιδέψει μέχρι την κατάλευκη μα πένθιμη Ελβετία…

  104. Ιάκωβος said

    Έχουμε μιλήσει και για το σκουλαρίκι από τους Βυζαντινούς και ο Νικοκύρης εδώ είχε εντοπίσει μια από τις πολλές κοτσάνες του Αδόνειδος.

    http://www.sarantakos.com/language/skoulariki.html

    Ο Νικοκύρης γράφει: » να σκεφτούμε πως στην απαρχή της λέξης βρίσκονται οι επίλεκτοι παλατιανοί φρουροί, οι σχολάριοι, ασφαλώς διαλεχτοί λεβέντες όλοι τους »

    Δεν ξέρω για τους Αρμεναίους, αλλά αργότερα οι Βίκιγκς πρέπει να ήταν πιο εύσωμοι από εμάς εδώ κάτω. Η διατροφή γαρ. Οι Βόρειοι αυτοί νταγκλαράδες είχαν διατροφή βασισμένη στο κρέας . Οι μεσογειακοί πάλι, το φαΐ τόχαν πιο σίγουρο, αλλά τρώγανε λίγο. Εξ ου κι ο σαφραγκιασμός. Να, οι σχολάριοι του αυτοκράτορα θα ήτανε σαν αυτό τον τύπο, από το GOT. (Είδα το πρώτο επεισόδιο, μετά βαρέθηκα).

    Βέβαια θα επαιξε ρόλο και η γενική βαρβαρίλα τους.

    Υπάρχουν και τα γράφιτι. Ρούνοι στην ΑγιάΣοφιά.

    Και στο λιοντάρι του Πόρτο Λεόνε, του Πειραιά, που είναι τώρα στην Βενετιά:

    «Οι Αθηναίοι ξεσηκώθηκαν για τους φόρους που τους έβαλε ο αυτοκράτοράς τους, αλλά εμείς τους ταράξαμε στις κρότου-λάμψης». Ή κάτι τέτοιο.

    Το σκουλί πάλι είναι άσχετο, σημαίνει το λοΐδι , την τούφα από το μαλλί.

    Το Τούρκικο οκούλ, σχολείο, πρέπει να έχει κάποια σχέση.

  105. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    105 Ας πει και ο Δύτης, αλλά έχω διαβάσει ότι το οκούλ είναι λέξη που φτιαχτηκε κατά τη μεταρρύθμιση του Κεμάλ,, αφενός βασισμένη σε κάποια παλαιοτουρκική ρίζα αλλά και για να θυμίζει κάπως το γαλλ. εκόλ.

  106. 105

    Ιάκωβε, για την πρώτη φωτογραφία, ο Θώρ τόχει ανεβάσει σε άλλο επίπεδο. Εδώ με τον πατέρα του και τον παπούλη του, όλοι άνω των 2 μέτρων! https://www.instagram.com/p/BG7x7DegLg2/?taken-by=thorbjornsson&hl=en

  107. Και για τους ανησυχούντες για τον κατήφορο που έχει πάρει η ελληνική γλώσσα εξαιτίας της απλολογίας, να θυμίσουμε δύο πιο παλιά ακόμα παραδείγματα, που έκαναν τους Μυκηναίους γλωσσαμύντορες να βγάζουν φλύκταινες: την τετράπεζα, και τον αμφιφορέα. 😛

  108. Ιάκωβος said

    107,
    Χαχα, αυτούς πραγματικά καλύτερα να τους ντύνεις παρά να τους ταίζεις…

    103, ΣΠ
    Είναι πρόκληση, αλλά έχουν πει και χειρότερα.Πχ οτι πρέπει να εφαρμοστεί η ευγονική, να στειρώνονται τα άτομα με ειδικές ανάγκες και να εκτελούνται οι ψυχικά ασθενείς.

    Ένα λάθος που μπορεί να αποδειχτεί κι εγκληματικό είναι ότι η κυβέρνηση αυτή (δε μιλάω για τις προηγούμενες) δεν έχει κάνει τίποτα , πχ μεσω ΕΡΤ, για να διαφωτίσει την κοινή γνώμη, τους νέους, τους ξένους και γενικά τους άσχετους, τι σημαίνει νεοναζί.

    Συμπεριφέρονται όλοι στη ΧΑ σαν να είναι ένα κανονικό κόμμα, και στους 700.000 ψηφοφόρους της σαν να είναι κανονικοί πολίτες κι όχι σαν άρρωστοι ναζιστές, που χρειάζονται ειδική θεραπεία.

    Δε θέλω να βρωμίσω τη σελίδα, αλλά ιδού:

    https://www.google.gr/?client=firefox-b#q=%CF%87%CF%81%CF%85%CF%83%CE%AE+%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AE+%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1+%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82+%CE%AC%CF%81%CF%89%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82+%CF%88%CF%85%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AC+&gfe_rd=cr

  109. gpoint said

    # 72

    Φυσικά δεν έχεις δίκιο

    Αρχικά όλα τα παιδιά μιμούνται τους γονείς τους, όσο όμως μεγαλώνουν και έχουν εμπειρίες και από άλλους ανθρώπους βλέπουν κάποια στραβά τους και αποφασίζουν ΑΝ ΜΠΟΡΕΣΟΥΝ να τα αποφύγουν. Φυσικά και δεν γίνονται τέλειοι επειδή βλέπουν τα σφάλματα των γονιών τους ούτε εξ άλλου το ανθρώπινο γένος κάνει άλματα, το αντίθετο θα έλεγα…

    Ηρθαν το 22 οι πρόσφυγες και βρήκε η τουαλέττα χώρο μέσα στο σπίτι…

  110. ΣΠ said

    109
    Όμως το 103 αφορά ερώτηση στην βουλή. Ο ρατσισμός επισημοποιείται.

  111. Πέπε said

    Δάσκαλος – καθηγητής:

    Να προσθέσουμε ότι για την τριτοβάθμια (και τα ΤΕΙ; τα ΑΕΙ πάντως σίγουρα) η λέξη «καθηγητής» είναι και τίτλος, ενώ στη δευτεροβάθμια όχι. Έναν καθηγητή παν/μίου τον προσφωνούμε «κύριε καθηγητά» (και τιμής ένεκεν ακόμη κι αν ο επίσημος τίτλος του είναι χαμηλότερος), ενώ στο Γυμνάσιο-Λύκειο το σωστό είναι «κύριε Τάδε» και το ισχύον, 99%, «κύριε» σκέτο.

    Στο σχολείο, κάποιες σπάνιες φορές που με είπαν «κύριε καθηγητά» τους διορθώνω με το «κοιτάξτε, σας ευχαριστώ πολύ αλλά…»

  112. Πέπε said

    > > Ο διδάσκαλος έγινε δάσκαλος με απλολογία, μια σοφή διεργασία της λαϊκής ομιλίας, όπως και το βιβάζω έγινε βάζω ή όπως, στις μέρες μας, τον περιβαλλοντολόγο πολλοί τον λένε περιβαντολόγο ή αθλίατρο τον αθλητίατρο, με τη διαφορά ότι τις πρώτες μεταβολές επειδή δεν τις είδαμε όταν συνέβαιναν τις αποδεχτήκαμε σαν αυτονόητες, ενώ οι δεύτερες, που τις βλέπουμε να συμβαίνουν τώρα, προκαλούν οργή σε πολλούς –δηλαδή μελετάει το περιβάντο; Ε, όσο δάσκει ο δάσκαλος.

    Ε, δε θα το ‘λεγες και ίδια περίπτωση. Ο «περιβαντολόγος» είναι σύνθετο από δύο λέξεις που η καθεμία μόνη της διατηρεί την ακέραια μορφή της, δηλαδή το «περιβάντο» δεν υπάρχει. Ο «δάσκαλος» είναι μια λέξη που άλλαξε μορφή, όπως συμβαίνει αενάως στη γλώσσα. Ο «δάσκαλος» άρχισε να λέγεται όταν ο «διδάσκαλος» άρχισε να υποχωρεί, ενώ το «περιβάλλον» ποτέ δεν υποχώρησε έναντι άλλης συντομότερης μορφής.

  113. Πέπε said

    Εδώ στην Κρήτη έχω ακούσει μερικές φορές (από ηλικιωμένους) και την έκφραση «διαβάζει παιδιά», δηλ. είναι δάσκαλος.

  114. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Όταν ήμουν δάσκαλος» του Ιωάννη Κονδυλάκη
    http://digital.lib.auth.gr/record/135509?ln=el

  115. 29, …ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει (Βίβλος, Παροιμ. 13.24)…

    Άρα ορθώς παιδεύει, όθεν ορθοπαιδικός!

  116. 39, 40, …Και λουκανόπιτα λέμε τη λουκανικόπιτα (τουλάχιστον στη Θεσσαλονίκη)….

    Αν λουκανόπιτα, τότε και Θεσσαλονή! 🙂

  117. ΣΠ said

    Σύγχρονα παραδείγματα απλολογίας, εκτός από τα αθλίατρος (αθλητίατρος), περιβαντολόγος (περιβαλλοντολόγος), λουκανόπιτα (λουκανικόπιτα), που αναφέρθηκαν, είναι και τα αποστρατικοποίηση (αποστρατιωτικοποίηση), πεστροφείο (πεστροφοτροφείο). Από όλα αυτά, μόνο τον αθλίατρο βρήκα σε λεξικό.

  118. 117

    κε Μιχάλη Νιλάου, γράψατε πάλι!

  119. 118
    Εγώ, πάντως, σε αθλίατρο δεν πάω. Όχι επειδή δεν είμαι αθλητικός τύπος (που δεν είμαι) αλλά δείχνει λίγο άθλιος…

  120. κουτρούφι said

    Στη Σίφνο το ρήμα σχολάω (–>σχολώ–>σκολώ) εκτός από τη συνηθισμένη σημασία έχει και τη σημασία του σιωπώ, παύω να μιλάω.
    π.χ. Αυτός δε σκολά καθόλου (δεν σταματάει να μιλάει). Στην προστακτική: σκόλα (ή σκόλασε): Πάψε, σκάσε, βούλωστο
    Συνηθισμένη έκφραση για άτομο που μιλάει πολύ ή ενοχλητικά: Να μη σκολάσεις πια!

    «Πέσιμο» σε νεαρή δασκάλα κάμποσες δεκαετίες πριν:
    Ήθελα να ‘μουν μαθητής και γω μες στο σκολειό σου
    να μάθαινα τ’ α, βη, γα, δε στ’ αλφαβητάριό σου

    (δεν θυμάμαι από πού το ξεσήκωσα)

  121. 83++,

    Και Δασκαλαντωνάκης, της αλυσίδας των Grecotel.

  122. Iεράρχηση δασκάλισσας και καθηγητή και σε άσμα, από την εποχή που αναστενάζανε τα τζουκ-μποξ με λαϊκά.

  123. 119,
    Labor Day σήμερα, σε σχόλη η Σχολή! 🙂

  124. ΓιώργοςΜ said

    110 Μα δε διαφωνούμε σ’ αυτό που λες, είπα πως οι γονείς είναι πρότυπα και επηρρεάζουν τα παιδιά πάρα πολύ όταν είναι πολύ μικρά και όλο και λιγότερο όσο αυτά μεγαλώνουν. Αυτό ακριβώς είναι που σώζει τα παιδιά, η επίδραση της κοινωνίας (δάσκαλοι, φίλοι, συμμαθητές, συναθλητές, βιβλία, διαδύκτιο στις μέρες μας) και όχι οι αμαρτίες των γονέων αυτές καθαυτές.
    Αυτό που λες για την τουαλέτα αυτό ακριβώς δείχνει: Το πατροπαράδοτο (πάμε στο ρέμα-η τουαλέτα ούτε στην αυλή δεν ήταν στα χωριά) ήταν η «αμαρτία γονέων» που παίδευε τα τέκνα για γενιές. Χρειάστηκε η μίξη με το προσφυγικό στοιχείο για να εισαχθεί κάτι καινούριο. Όπως, για τον ίδιο λόγο, στα λιμάνια και τους ταξιδιωτικούς κόμβους εν γένει αναπτύσσεται περισσότερο ο πολιτισμός απ’ ότι στα αποκλεισμένα (πχ ορεινά) μέρη, Όλα αυτά είναι προφανή και δεν ξέρω γιατί τα συζητάμε.

  125. spiral architect said

    Στη σχολή τους καλούς και ξηγημένους καθηγητές τους φωνάζαμε Δασκάλους. Στο μεταπτυχιακό έξω τους φωνάζαμε Ingenieurs καθότι σχεδόν όλοι ήταν μηχανικοί.

  126. spiridione said

    Πέπε, όλα αυτά δεν εντάσσονται στην απλολογία; Μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές περιπτώσεις αλλά η λογική ειναι ίδια. Ακριβώς ίδια περίπτωση με τον περιβαντ. είναι το αστροπελέκι κ το τραπέζι.

  127. κουτρούφι said

    #123. Αναλόγου ύφους:

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Παιδωμή , τα βάσανα

    114. Πέπε, βέβαια! Διαβάζει παιδιά, ο δάσκαλος.
    Πού διαβάζεις; σε ποιο χωριό/σχολείο είσαι δάσκαλος.
    Ποια τάξη διαβάζεις;ποια τάξη πας.

  129. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  130. 27, …ο Πλάτων…Νουν αποκαλούσε τον Αριστοτέλη…

    Υπήρχε όντως αμοιβαία εκτίμηση μεταξύ τους.

    Ήταν με αγαστή υπόδειξη του Πλάτωνα που ο Αριστοτέλης,
    μετά τις επίπονες ημερήσιες πεζοπορίες της πρωτοπόρας Περιπατητικής Σχολής,
    – που εξαντλούσαν τους μαθητές –
    εισήγαγε στο εκπαιδευτικό του πρόγραμμα
    και άνετες διανυκτερεύσεις,
    επιδεικνύοντας αριστεία και σ’ αυτόν τον τομέα
    με την ίδρυση της γνωστής αλυσίδας ξενοδοχείων Aristotel.

    Σλόγκαν της: «Ευ ζην».

  131. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    113 Χμ, και στον αμφιφορέα τα συνθετικά διατηρούνταν ακέραια στη γλώσσα, αλλά μια χαρά έγινε αμφορεύς. Αλλά και το αστραποπελέκι (όπου βέβαια μπορείς να μου πεις ότι επανερμηνεύτηκε από το άστρο)

    131 Η συμβολή της Labor Day στην αύξηση της παραγωγής λογοπαιγνίων 🙂

  132. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εγκαταλειμμένος -απλολογία (απλογία έγραψα αρχικά 🙂 )

    Πες μου ποια δασκάλα έχεις

    και το άλλο (επίσης με τον Καζαντζίδη)
    Δε σε σπούδασαν ωραία
    Οι δασκάλοι σου
    Και φοβάμαι θα τα πάρεις
    υπο μάλης σου

  133. voulagx said

    #117 @ Μιχ Νικ : Αν όμως χυλόπιτα, τότε πάπαλα Θεσσαλονή = Θεσσα(λή καλ)λονή

  134. ΣΠ said

    ABBA-When I Kissed The Teacher

  135. Πάνος με πεζά said

    «Παρόλο που δασκάλες υπάρχουν εδώ και πάνω από έναν αιώνα και μάλιστα σήμερα οι γυναίκες εκπαιδευτικοί αποτελούν σαφώς την πλειοψηφία, δεν έχουν αφήσει το ίχνος τους στη (βαθιά σεξιστική άλλωστε) φρασεολογία μας.» : Tώρα που γύρισα και είδα στο βιβλίο του Σμυρνιωτάκη, υπάρχει μια παροιμιώδης έκφραση «Όπου χτυπά η δασκάλα, τριαντάφυλλα φυτρώνουν». Δεν την ήξερα, ούτε και το διαδίκτυο την ξέρει. Εσείς;

  136. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Μα να ξεχάσετε τη Γιάννα Δασκαλάκη; ΑΧΑΡΙΣΤΟΙ. 🙂

  137. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κυρά δασκάλα
    (Μόνο για το διδασκαλικό της έργο δεν είναι το τραγούδι-όπως και όλα για δασκάλες «Η Μαρίκα η δασκάλα», «Μες της Σμύρνης το γιαγκίνι» κλπ ) Παραδοσιακό
    Μαρίζα Κωχ & Χορωδία Άιντε είμαστε μια παρέα, βρε μια παρέα.
    Άιντε πέντε έξι οχτώ παιδιά, κυρά δασκάλα,
    άιντε πέντε έξι οχτώ παιδιά.
    Άιντε κι είμαστε ορκισμένα, τα καημένα.
    Στο Χριστό, στην Παναγιά, κυρά δασκάλα,
    στο Χριστό, στην Παναγιά.
    Άιντε να πάρουμε τη δασκάλα, τη δασκάλα.
    Να την πάμε στα νησιά, κυρά δασκάλα,
    να την πάμε στα νησιά.
    Άιντε κι εκείνη δεν το δέχθη, δεν το δέχθη.
    Και της κόψαν τα μαλλιά, βρε της δασκάλας,
    και της κόψαν τα μαλλιά.

    ΔΕΝ το βρήκα σ΄αυτήν την εκτέλεση,με την Κωχ.

    Κυρά δασκάλα

  138. Πάνος με πεζά said

    Παρθένη; Δασκαλάκη; Αγγελοπούλου;

  139. 128, Δεν το ήξερα! 🙂

  140. leonicos said

    Μιχάλη ΠΠ

    Πολύ αργά για να με δεις, αλλά οι Ο΄ δεν είναι χριστιανικό έργο. Είναι ελληνιστικό (3ου-2ο) ιουδαϊκό έργο προς χάριν των εβραίων της Αλεξάνδρειας, που είχαν πάψει να μιλάνε εβραϊκά.
    Το υιοθέτησε έτοιμο ο Χριστιανισμός, αλλά πρόσθεσε και μερικά άλλα έργα. Επίσης οι Ο΄περιέχουν έργα, όπως ο Βαρούχ, Τοβ’ίτ και Τοβίας Σοφία Σειράχ που δεν πέρασαν στο Μασορειτικό (επίσημο εβραϊκό) κείμενο

  141. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    139 – Έλα σαχλέ, απλώς άλλες πάνε κούτσα κούτσα στα ψηλά, αυτή που ΕΙΝΑΙ έξυπνη κι ωραίo άγαλμα, διάλεξε άλλο τρόπο. 🙂

  142. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Δασκαλάκια λέγανε οι παλιοί τα σχολιαρούδια του δημοτικού.
    Αυτό είναι μπλιο δασκαλάκι, πήγε στο σχολείο δηλαδή

    136.Μπα!Το μόνο που θυμάμαι είναι που ‘ λεγε η γειτόνισσά μας η παπαδιά ότι το ξύλο της μάνας δεν πονεί. Είχανε δυο αγόρια και τους έριχνε σβουριχτές βιτσιές πότε πότε κι ύστερα το ΄λεγε για αυτοπαρηγοριά 🙂
    Για το ξύλο της δασκάλας υπάρχει αυτό στα κρητικά κάλαντα(μάλλον κι αλλού)
    Κι ο δάσκαλος τον έδειρε μ΄ένα χρυσό βεργάλι
    και κερά δασκάλισσα με το μαργαριτάρι.

  143. Παναγιώτης Κ. said

    Ο κριτικός Τζορτζ Στάινερ σε μια συνέντευξή είπε τούτη την πολύ σημαντική κουβέντα: Όταν επέστρεφα από το σχολείο στο σπίτι η μάνα μου με ρωτούσε: Πόσες ερωτήσεις έκανες σήμερα στο μάθημα;
    Μιμηθείτε λοιπόν τη μαμά του Στάινερ όσοι έχετε παιδί που πηγαίνει στο σχολείο. 🙂

  144. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κρήτη πατρίδα τς αρχοντιάς
    τση λευτεριάς δασκάλα
    γράφεις την ιστορία σου
    κάθε φορά με μπάλα.

    Το τραγούδι της Δασκάλας
    Ας ήτανε και να ΄μουνα πάλι μικιό δασκάλι
    να μου βαστάς τη χέρα μου, το ι να γράψω πάλι…
    Τα κεφαλαία γράμματα τα λένε και μεγάλα
    τση αλφαβήτας του σεβντά εσύ σαι η δασκάλα

  145. Παναγιώτης Κ. said

    -Τι με συμβουλεύεις να κάνω δάσκαλε για να μάθω Μαθηματικά;
    -Να ξαναλύνεις τα λυμένα.
    …ο δάσκαλος υπηρεσίας (…που θα έγραφε και ο Spi…)

  146. Πέπε said

    138:
    Τι να σου πει κι η Μαρίζα Κωχ, όταν έχεις βρει τον Στασινόπουλο;

    @127, 132:
    Ασφαλώς και έχουν υπάρξει περιπτώσεις απλογίας παρόμοιες μ’ αυτές που συζητάμε: το τραπέζι (τράπεζα) και ο αμφορέας είναι σωστά παραδείγματα, αντίθετα από το (βι)βάζω και τον (δι)δάσκαλο.

    Έχουν υπάρξει και περιπτώσεις του αντίθετου φαινομένου, όπως ο δικτάκτορας και το δεπτερόλεπτο. Πόσο έγκυρο θα ήταν να χλεύαζε κάποιος όσους δε δέχονται τη σοφή [σικ ρε] διεργασία της λαϊκής ομιλίας που έδωσε αυτούς τους τύπους;

    Απάντηση:

    Δε θα ήταν έγκυρο, για μία σειρά λόγων, μεταξύ των οποίων πιο πρόχειρα μου ‘ρχονται οι εξής:

    Η μία τάση (περιβαντολόγος, δικτάκτορας) συνυπάρχει με την άλλη (περιβαλλοντολόγος, δικτάτορας). Και οι δύο προέρχονται από φυσικούς ομιλητές της ίδιας γλώσσας. Το να αξιολογείται η μία ως ανώτερη της άλλης είναι αντιεπιστημονικό. Ιδίως αν πέρα από τη διαπίστωση ότι υπάρχουν δεν έχει εξεταστεί καθόλου το ζήτημα (ποιοι, υπό ποιες συνθήκες, γιατί λένε το ένα / το άλλο).

    Ίδιο είναι όμως το τραπέζι και το λαήνι (αμφορεύς) με τον αθλίατρο και τον περιβαντολόγο; Σε ποιες περιστάσεις μιλάει κανείς για τραπέζια και λαήνια και σε ποιες για ονομασίες επιστημονικών κλάδων;

    Τα πρώτα, τα αναφέρει ο καθένας κάθε ώρα και στιγμή (τον καιρό που το λαήνι ήταν αντικείμενο καθημερινής χρήσης – σήμερα αντίστοιχα έχουμε στα σπίτια μας βρύσες, και όχι βρύσεις). Τα δεύτερα αποτελούν εξειδικευμένο λεξιλόγιο που οι φυσικές και πιθανότερες περιπτώσεις να χρησιμοποιηθεί είναι σε περιστάσεις όπου απαιτείται (και συνηθίζεται, δεν είναι μια αυθαίρετη απαίτηση γραμμένη σε κάποιο ξεχασμένο βιβλίο κανόνων) συνειδητή προσοχή στην ακρίβεια της έκφρασης. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται σ’ αυτές τις περιστάσεις είναι πιο συντηρητική, ενώ η γενική καθημερινή γλώσσα εξελίσσεται ραγδαία.

    Η εξέλιξη όμως από τον περιβαλλοντολόγο στον περιβαντολόγο δεν έγινε με τα μέτρα που ισχύουν στις ειδικές αυτές περιστάσεις, αλλά με τα μέτρα της γενικής καθημερινής γλώσσας. Δεν έγινε δηλαδή μέσα στον φυσικό χώρο της λέξης αλλά σε ξένη γη.

    Υπό κλίμακα, είναι κάπως σαν να αξιώνουμε να θεωρηθεί ένα συνηθισμένο λάθος που κάνουν οι Έλληνες στ’ αγγλικά σαν σωστά αγγλικά.

  147. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    147α. Έχει πιο πολλούς στίχους .Το κόψιμο των μαλλιών στο τέλος δεν το είχα ξανακούσει στις παραλλαγές, γι΄αυτό ήθελα να το έβαζα κι αυτό.

  148. sarant said

    144 Και μια άλλη μαμά είχε πει έτσι στο παιδάκι της, οπότε, λέει ο θρύλος, μόλις είπε ο δάσκαλος

    «το σχήμα αυτό το λέμε τρίγωνο επειδή έχει τρεις γωνίες», το παιδί έκανε την ερώτηση
    «Γιατί έχει τρεις γωνίες;»

    (Επί της ουσίας όμως συμφωνώ).

  149. Spiridione said

    Το καλύτερο πάντως σχετικά με τa τοπωνύμια «Δασκαλιό», είναι αυτή η νησίδα μεταξύ Κεφαλλονιάς και Ιθάκης, που έχει απασχολήσει και του ομηριστές – κάποιοι λένε ότι είχαν κρυφτεί εκεί οι μνηστήρες. Το νησάκι λέγεται Αστερίδα (μάλλον νεότερη μετονομασία), Δασκαλιό ή Μαθηταριό! Έλεος αυτοί οι Κεφαλλονίτες 🙂
    https://greece.terrabook.com/kefalonia/el/page/asterida
    Το αναφέρει έτσι και ο Σλήμαν
    The little rock-ledge called Daskalio or Mathitario— both names mean «schoolhouse»
    https://archive.org/stream/schliemannsexca00strogoog/schliemannsexca00strogoog_djvu.txt

  150. Πέπε said

    Ανάλογο με το «δασκαλάκι» (=μαθητούδι) που αναφέρει η Έφη είναι στην Κάρπαθο η παλιά λέξη «ακόνι», ήτοι «διακόνι», από την εποχή που για να μαθαίνει κάποιος γράμματα μάλλον θα πήγαινε για διάκονος. Έχουν και πολλά επίθετα Διακο- (-γιώργης, -νικολής κλπ.), που δε σημαίνουν ότι κάποιος πρόγονος ήταν διάκος αλλά ότι ήταν γραμματιζούμενος.

    Το μαθητούδι δεν το ξέρω σαν υποτιμητική λέξη, παρά μόνο κατά περίπτωση. Μπορεί κάλλιστα να εκφράζει και συμπάθεια, π.χ. «έχουμε σχολείο στο δρόμο μας και κάθε πρωί τα μαθητούδια πλημμυρίζουν τη γειτονιά με χαρούμενες φωνές»…

  151. Παναγιώτης Κ. said

    @149. …και ρωτάει ο μαθητής της πρώτης γυμνασίου τον θεολόγο που τους είχε πει ότι ο Θεός έφτιαξε τον άνθρωπο κατ΄εικόνα και καθ΄ομοίωσιν αυτού. Τελικά τι χρώμα είχε ο Θεός; Άσπρο; μαύρο, κίτρινο;
    Από την δύσκολη θέση τον θεολόγο τον έβγαλε το γέλιο της τάξης. 🙂

  152. giorgos said

    «Τό μοναδικό πανεπιστήμιο
    πού βγάζει ό άνθρωπος στήν ζωή του είναι μόνο ένα , είναι τό πανεπιστήμιο πού βγάζει σπίτι του στήν ήλικία από 5έως 10 έτών . Αν σ’ αύτό τό πανεπιστήμιο έπιτύχη , τότε καί καθόλου γράμματα νά μήν μάθη είναι ήδη «πτυχιούχος» άν άποτύχη , όσα πτυχία καί νά πάρη θά παραμένη διά βίου άδαής ή σχεδόν άδαής, πάντως δέν θά καταφέρη νά ξεφύγη αύτού πού οί Γερμανοί άποκαλούν «Fachidiot» .
    Γ.Κ.

  153. cronopiusa said

  154. Παναγιώτης Κ. said

    @153. Διεύρυνε λίγο το διάστημα. Από 2 έως 10.

  155. cronopiusa said

    A student got his whole chemistry class top marks by landing this ‘impossible’ shot

  156. nikiplos said

    ποίηση της Σοφίας Μαυροειδή – Παπαδάκη…

    Η δασκάλα

    Πόσες φορές αποτραβιέται
    μοναχή, πέρα απ’ τα παιδιά
    και πικραμένη συλλογιέται
    όσα της σφίγγουν την καρδιά.
    Ω τα χρυσά που έφυγαν νιάτα
    μ’ όνειρα πόσα ήταν γεμάτα !

    Προβιβασμός, υποτροφία,
    κάποια της τύχης αλλαγή,
    δύο τρία χρόνια υπηρεσία
    κι’ ένας λεβέντης μιαν αυγή,
    που θα την κλειούσε αρχόντισά του
    Στο σπίτι του και στην καρδιά του.

    Μάταν φτωχό το σπιτικό της
    και καρτερούσαν να θραφούν
    γονιοί κι’ αδέλφια απ’ το μιστό της
    και χρέη παλιά να πλερωθούν.
    Κι’ αυτός, μικρός, δεν εξαρκούσε
    κι’ όλο πιο μπρος τον εξοφλούσε.

    Έχει σβυστεί στο πρόσωπό της
    κάθε της νιότης ομορφιά.
    Κι’ όσα διδάσκει στο σκολειό της
    δεν τα πιστεύει εκείνη πια.
    Κι’ όλο και γίνεται η δασκάλα
    πιο νευρική και πιο ασπρομάλλα.

    Άλλες μαθήτριες παντρευτήκαν
    άλλες, παιδάκια, εγίναν νιές
    από τη μνήμη της σβυστήκαν
    πόσες εδίδαξε γενιές.
    Στη νιότη τους, π’ ανθεί και δένει,
    μετράει τα χρόνια της θλιμμένη.

    Κι’ όμως, στην έδρα της εκείνη,
    για λευτεριά, για δικαιοσύνη,
    διδάσκει πάντα και κηρύττει,
    με ραγισμένη τη φωνή,
    π’ όλο και βγαίνει πιο βραχνή
    από το χρόνιο φαρυγγίτη.

  157. Πέπε said

    Δασκάλα κάτσε φρόνιμα:

    (Δασκάλα, ποιος σ’ τον έραψε στενό τον καμουχά σου,
    και δε χωρούν τα χέρια μου να πιάσουν τα βυζιά σου;)

    Η Μαρίκα η δασκάλα:

    (Συνήθως στα τραγούδια τις εκθειάζουν ως αντικείμενα του πόθου. Εδώ όχι.)

    Κάηκε κι ένα σχολείο:

  158. spatholouro said

    Με την ευκαιρία της συμμετοχής σου Νίκο στις Υποτυπώσεις, ας μου επιτραπεί να επισύρω την προσοχή των φίλων στον Γιώργο Κοροπούλη, τον υπεύθυνο του ενθέτου.

    Τον παρακολουθώ και τον θαυμάζω χρόνια, για την ποίησή του, για τη σκέψη του και για τα ελληνικά του.Εγώ εάν θα έβαζα θέμα έκθεσης, δεν θα έβαζα πλέον Παπανούτσο και Παναγιωτόπουλο, Κοροπούλη θα έβαζα

    Θυμάμαι να έχω ξεχωρίσει τα τελευταία 20 χρόνια 3 γραφιάδες της δημοσιογραφίας, όλους κι όλους: τον Κοροπούλη, τον Αρανίτση και τον Τσαγκαρουσιάνο.

  159. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Γιώργος Κοροπούλης, σημειωτέον, τιμάει τη ρίμα τόσο στα ποιήματά του όσο και στις θαυμάσιες μεταφράσεις του. Πολύ σημαντικό προσόν για όσους αγαπάμε τη μουσικότητα και τον λυρισμό της παραδοσιακής φόρμας.

  160. cronopiusa said


    Διδασκαλική Ομοσπονδία: Επιστολή προς τους γονείς

  161. Γιάννης Κουβάτσος said

    162. Και λίγα λέει η επιστολή της ΔΟΕ. Μπορούμε να πούμε πολύ περισσότερα. Αυτά λέγαμε και σήμερα στο σχολείο, σχολιάζοντας και την εξαγγελία για εκμάθηση κολύμβησης στα παιδιά της τρίτης δημοτικού. Μια τέλεια εφαρμογή της παροιμίας για τη Μαριορή και τον φερετζέ της. Μα πού ζουν αυτοί οι άνθρωποι; Οι σύμβουλοι του υπουργού ποια ακριβώς επαφή (δεν) έχουν με την κοινωνική και εκπαιδευτική πραγματικότητα;
    Κι ένα μεζεδάκι, που δεν έχει θέση σε επιστολή της ΔΟΕ προς τους γονείς: πολλοί περισσότεροι. Δάσκαλε που δίδασκες…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: