Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αυτό το Ο το μικρό το μέγα

Posted by sarant στο 8 Σεπτεμβρίου, 2016


Στο ιστολόγιο βάζουμε κατά καιρούς άρθρα για τα γράμματα του αλφαβήτου. Ξεκινήσαμε από τα φωνήεντα, και τώρα έχουμε πιάσει τα σύμφωνα. Όλα τα φωνήεντα; Όχι όλα. Έχουμε αφήσει το ο και το ω, δηλαδή τον φθόγγο ο, αν και είχαμε βάλει πριν από πέντε χρόνια ένα αρθράκι ειδικά αφιερωμένο σε λέξεις με πολλά όμικρον.

Ερχόμαστε σήμερα λοιπόν να θεραπεύσουμε αυτή την αδικία, βάζοντας ένα κανονικό άρθρο γι’ αυτό το Ο, το μικρό το μέγα.

Και ξεκινάμε από το Ο, το Όμικρον, το δέκατο πέμπτο γράμμα του αλφαβήτου μας, Λέγεται «μικρόν» σε αντιδιαστολή με το Ωμέγα, που σήμερα αντιπροσωπεύει τον ίδιο φθόγγο, το /o/, δημιουργήθηκε όμως για να αναπαραστήσει το μακρό /ο/ που υπήρχε στα αρχαία ελληνικά αλλά έχει χαθεί προ πολλού.

Αλλ’ ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Στα ελληνικά αλφάβητα, το γράμμα όμικρον προήλθε από το φοινικικό ‘ayin, που σήμαινε «μάτι» και που ήταν ένας κύκλος. Το ‘ayin αντιπροσώπευε ένα ηχηρό διαρκές λαρυγγικό σύμφωνο, που δεν υπήρχε στην ελληνική γλώσσα, κι έτσι στα ελληνικά το Ο χρησιμοποιήθηκε ως φωνήεν.

Αρχικά, το γράμμα Ο ονομάστηκε ου, και στο αθηναϊκό αλφάβητο πριν από τη μεταρρύθμιση του 403 π.Χ. (επί άρχοντος Ευκλείδη) απέδιδε τρεις φθόγγους, το βραχύ /o/, το μακρό ανοιχτό και το μακρό κλειστό, δηλαδή το /u/. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα ψηφίσματα πριν από το 403 η στερεότυπη εναρκτήρια φράση « Ἔδοξεν τῇ Βουλῇ καὶ τῷ Δήμῳ» γραφόταν ΕΔΟΧΣΕΝ ΤΕΙ ΒΟΛΕΙ ΚΑΙ ΤΟΙ ΔΕΜΟΙ, και κατά σύμπτωση σε αυτή τη μικρή φράση βλέπουμε το γράμμα Ο να αντιπροσωπεύει και τους τρεις φθόγγους, ο, μακρό ο και ου.

Μετά τη μεταρρύθμιση του 403 το Ο έμεινε να δηλώνει το /o/ ενώ για τον μακρό φθόγγο χρησιμοποιήθηκε το Ω, που προήλθε με διάνοιξη του κύκλου του Ο στο κάτω μέρος του. Το /u/ γραφόταν με το δίγραφο «ου». Οι αλλαγές αυτές είχαν ήδη συμβεί σε ελληνικά αλφάβητα άλλων πόλεων.

Στα ελληνιστικά χρόνια, εμφανίστηκαν οι ονομασίες ο μικρόν και ω μέγα. Στην αρχή οι ονομασίες κλίνονταν («διά του ο μικρού», «δια του ω μεγάλου γράφονται», διαβάζουμε στους αλεξανδρινούς γραμματικούς) αλλά αργότερα εμφανίζονται οι άκλιτες σημερινές ονομασίες, όμικρον και ωμέγα.

Πότε ακριβώς εμφανίστηκαν αυτές; Στο TLG, που έχει πλέον και μεταβυζαντινά κείμενα, δεν βρίσκεται λέξη «όμικρον», μόνο ένα ρήμα «ομικρογραφείται» στον Τζέτζη, ενώ και η λέξη «ωμέγα» έχει δύο μόνο ανευρέσεις σε κείμενα του έκτου αιώνα.

Το ωμέγα, βέβαια, είναι γράμμα σημαδιακό, αφού με αυτό ολοκληρώνεται το αλφάβητο. Όπως έχουμε αναφέρει στο αντίστοιχο άρθρο για το Α, η έκφραση «από το άλφα ως το ωμέγα» σημαίνει όλη την έκταση του υπό εξέταση πράγματος. Επίσης, για να δηλώσουμε ότι κάτι είναι το σπουδαιότερο στοιχείο ενός συνόλου, λέμε πως «είναι το άλφα και το ωμέγα». «Είσαι το άλφα μου και το ωμέγα μου» λέει ο Μπιθικώτσης (σε στίχους Βίρβου) σε ένα τραγούδι, ενώ και στον Ύμνο προς την ελευθερία του Διονυσίου Σολωμού υπάρχει ο στίχος: «Αυτός λέγει, αφοκρασθείτε / Εγώ είμ’ Άλφα, Ωμέγα εγώ».

christogram_with_jesus_prayer_in_romanianΗ φράση με το Α και το Ω υπάρχει τρεις φορές στην Αποκάλυψη του Ιωάννου, χωρίς να αναφέρεται η λέξη «ωμέγα» που δεν είχε εμφανιστεί ακόμη, π.χ. ἐγὼ τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος (22.13).

Πολύ γρήγορα το «ΑΩ» απέκτησε εξέχουσα θέση στον χριστιανικό συμβολισμό, συχνά μαζί με το δίγραφο «ΧΡ» για τον Ιησού Χριστό. Έτσι, ανάλογες εκφράσεις έχουν περάσει και σε άλλες γλώσσες που δεν έχουν το ωμέγα στο αλφάβητό τους, π.χ.  von Alpha bis Omega στα γερμανικά.

Στο ελληνικό αριθμητικό σύστημα, το Ο έχει αξία 70, και θα το θυμόμαστε ίσως από τη μετάφραση των Ο (των εβδομήκοντα). Το Ω πάλι αντιστοιχεί στο 800, κι αν δείτε κείμενα της εποχής της Επανάστασης του 1821 συχνά θα δείτε τις ημερομηνίες να δηλώνονται ελληνοπρεπώς, π.χ. αωκβ το 1822.

Το Ο είναι το δεύτερο συχνότερο γράμμα του αλφαβήτου μας, με συχνότητα 10,27%, όχι πολύ μακριά από το Α που προηγείται με 11,14%. Ο φθόγγος /o/ έχει ακόμα μικρότερη διαφορά από τον φθόγγο /a/, αλλά βρίσκονται στην τρίτη και τη δεύτερη αντίστοιχα θέση, αφού προηγείται σε συχνότητα ο /i/ που γράφεται με πολλούς τρόπους. Το ωμέγα βρίσκεται αρκετά πιο πίσω, στη 16η θέση.

Με την ορθογραφική μεταρρύθμιση του 1976 η χρήση του Ω μειώθηκε κάπως, αφού τα παραθετικά των επιθέτων γράφονται πλέον πάντοτε με –ότερος, -ότατος, ανεξάρτητα από την προηγούμενη συλλαβή (εξαιρούνται τα ανώτερος, απώτερος, κατώτερος όπου το ωμέγα υπάρχει στο θέμα της λεξης).

Στα αρχαία, όπου υπήρχε διάκριση μακρών και βραχέων φωνηέντων, αλλά και στην καθαρεύουσα, που ήθελε να πιστεύει ότι υπάρχει ακόμα, αν η προηγούμενη συλλαβή από το –ότερος ήταν βραχεία, το όμικρον τρεπόταν σε ωμέγα, για να μην υπάρχουν δυο διαδοχικά βραχέα, κι έτσι γράφαμε «νεώτερος, σοφώτερος, τιμιώτερος»  (εκτός αν η συλλαβή ήταν «θέσει μακρά», με δύο σύμφωνα, π.χ. θερμότερος).

Βέβαια, το να βρεις αν μια δίχρονη συλλαβή είναι βραχεία ή μακρά δεν ήταν και τόσο εύκολη υπόθεση σε μια γλώσσα όπως η νεοελληνική όπου η διάκριση μακρών και βραχέων δεν υπάρχει αν δεν λέγεστε Διονύσης Σαββόπουλος, αλλά ευτυχώς ο άγιος Κριαράς και οι άλλοι μεταρρυθμιστές μάς απάλλαξαν από αυτούς τους πονοκεφάλους κι έτσι τώρα τα παραθετικά τα γράφουμε με όμικρον, αν και πλάι στο «νεότερος» δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή ο (ανορθόγραφος, πλέον) τύπος *νεώτερος, ενώ επίσης συχνό είναι το ωμέγα και σε κάποια υπερθετικά της μεγαλειότητας.

Το Ω και το ω χρησιμοποιούνται αρκετά στη διεθνή επιστημονική σημειογραφία, π.χ. Ω είναι η μονάδα ohm, ενώ ω ο συμβολισμός της γωνιακής ταχύτητας. Υπάρχουν κι εκείνα τα ω3 λιπαρά οξέα, που πρέπει να τα τρώμε γιατί είναι υγιεινά και μακροβιοτικά, οπότε καταναλώνει ο άλλος αβέρτα τα λιπαρά ψάρια και δεν σκέφτεται τα βαρέα μέταλλα που έχουν καταπιεί.

Αντίθετα, το Ο δεν χρησιμοποιείται και τόσο πολύ σε επιστημονικούς συμβολισμούς, ίσως επειδή οπτικά είναι πολύ εύκολο να μπερδευτεί με το 0, το μηδέν. Για τον λόγο αυτό, αν ο Δάντης έγραφε σήμερα την Κόλασή του, καθώς τα αμαρτήματα της ψηφιακής εποχής διαφέρουν από εκείνα του 13ου αιώνα, θα έβαζε σε έναν από τους πιο προχωρημένους κύκλους αμαρτωλών να τσουρουφλίζονται εκείνοι που φτιάχνουν κωδικούς πρόσβασης που περιέχουν και το Ο και το 0. (Βέβαια, κάποιοι φροντίζουν τουλάχιστον να δηλώνουν το μηδέν διαγραμμίζοντάς το στη μέση –αυτοί θα πάνε στο Καθαρτήριο).

Υπάρχουν επίσης τα ρολόγια Omega, η Μαρκησία του Ο., ταινία του 1976 πάνω σε μυθιστόρημα του φον Κλάιστ, που δεν πρέπει να την μπερδεύουμε με την «Ιστορία της Ο», την ερωτική ταινία του 1975 που είχε απαγορευτεί σε πολλές χώρες ως σαδομαζοχιστική.

Λέξεις με πολλά Ο είχαμε δει σε εκείνο το παλιό άρθρο, στο οποίο και σας παραπέμπω. Αν θέλουμε να έχει μόνο Ο θα καταλήξουμε στο προσοδοφόρος με 5 ή στο μεσαιωνικό βρομοχνοτόστομος με 6. Αν δεχτούμε και άλλα φωνήεντα, με 7 Ο είναι ο οδοντοστοματολόγος, που είναι υπαρκτή ειδικότητα. Αν το τεντώσουμε, αρχίζουμε να στοιβάζουμε πολιτικο-τέτοια, π.χ. πολιτικοκοινωνικοοικονομικοί, με 8 Ο, ενώ με 9 Ο είχε βρει κάποιος ένα «αγριοαχλαδοπορτοκαλομανταρινομηλόζουμο», ενώ υπάρχει και φτιαχτή λέξη βυζαντινή «ἀκτινοχρυσοφαιδροβροντολαμπροφεγγοφωτοστόλιστος», με 10 Ο. Βέβαια, με τη λογική αυτή, και η λέξη του Αριστοφάνη με τα 172 γράμματα σπάει τα ρεκόρ σε όλες μάλλον τις κατηγορίες.

Λέξη με τρία Ω είναι εύκολο να βρεθεί, αν αξιοποιηθούν τα ρήματα σε -ώνω (ας πούμε ενσωματώνω), ή, πιο οικονομικά, το «ζωωδών» (και ακόμα πιο οικονομικά: ωωδών, που δεν είναι ίδιο με το ωοειδών). Υπάρχουν όμως οι Δωδωνοχωρίτες, που στη γενική κάνουν των Δωδωνοχωριτών, με 4Ω.

(Για να κάνω μια παρένθεση, η λέξη «ωώδης» είναι η τελευταία λέξη του Λεξικού Μπαμπινιώτη και του Δημητράκου. Είναι βέβαια πολύ συζητήσιμο κατά πόσον έχει θέση μια τέτοια λέξη σε σημερινό λεξικό, που εκ των πραγμάτων δεν έχει σκοπό να συμπεριλάβει «όλες» τις ελληνικές λέξεις. Το ΛΚΝ τελειώνει με τη λέξη «ωχρόφαιος», όπως και το παλιό λεξικό της Πρωίας. Το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, που βασίζει το λημματολόγιό του στη χρήση, σταματάει στην «ωχρότητα»).

Κι αν πάμε σε λέξεις που να έχουν μόνο τον φθόγγο /o/ και με τους δύο τρόπους γραφής του, μου αρέσει πολύ ο ωοζωοτόκος. Έτσι λέγονται τα ζώα στα οποία το θηλυκό παράγει αυγά αλλά τα κρατάει μέσα στον οργανισμό του και τα εκκολάπτει και τελικά «γεννάει» τα εκκολαφθέντα νεογνά. Ο καρχαρίας είναι ωοζωοτόκος, να ξέρετε.

Φράσεις που να περιέχουν μόνο τον φθόγγο /o/ μπορούμε να φτιάξουμε; Στην Αγωγή του λόγου, ο υπέροχος Νίκος Παπακωνσταντίνου έχει μερικά καλά παραδείγματα, αλλά τα περισσότερα περιέχουν και μερικά /i/ που δεν τον ενοχλούν γιατί με τη συνίζηση δεν πολυακούγονται. Παράδειγμα:

Όσο ζω τον κόσμο οργώνω
μ’ όποιο σκότος κι όποιο φως.
Τρώγω μόχθο, τρώγω πόνο
κι όλο προχωρώ πιο μπρος.

Μπορούμε να το χτενίσουμε λίγο για να γίνει αμιγές μονοφθογγικό:

Όσο ζω τον κόσμο οργώνω
όλος σκότος, όλος φως
Τρώγω μόχθο, τρώγω πόνο
όλο προχωρώ ομπρός.

Έχει μερικές χασμωδίες αλλά μέτρησα 31 Ο/Ω. Μπορεί κανείς να φτιάξει μια φράση με περισσότερα /ο/ κι ας μην είναι έμμετρη; Είμαι βέβαιος πως μπορείτε!

 

Advertisements

184 Σχόλια to “Αυτό το Ο το μικρό το μέγα”

  1. Jimakos said

    To όμικρον επίσης είναι σύμβολο του Οξυγόνου (σαν χημ. στοιχείο), ενώ στο διεθνές φωνητικό αλφάβητο αντιπροσωπεύεται από την λέξη ΟΣΚΑΡ. 😀

    Καλημέρα!

  2. Η Μαρκησία του Ο. είναι βιβλίο του Κλάιστ και η ταινία (του Ρομέρ αν δεν κάνω λάθος, με τον Μπρούνο Γκαντς) δεν έχει τίποτα που θα μπορούσε να θεωρηθεί πορνογραφικό ούτε καν το ’76. Η Ιστορία της Ο όμως, είναι άλλο καπέλο…

  3. Λεύκιππος said

    Kαλημέρα

  4. cronopiusa said

    Μουντός ο γδούπος των βομβών, ο βρόντος των κουμπούρων
    Των ζώων ο μούγγρος κι ο σκουσμός των όλμων τους, των σκούρων

    Άσκηση ορθοφωνίας ο ου, από την Αγωγή του λόγου του Νίκου Παπακωνσταντίνου

    Φωνητική -άσκηση φωνηέντων https://www.youtube.com/watch?v=4hAOMxTui9w

    Καλή σας μέρα!

  5. LandS said

    ΕΔΟΧΣΕΝ ΤΕΙ ΒΟΛΕΙ

    Σα να ακούω τον μακαρίτη τον Εθνάρχη ή τον Χαρυ Κλυν να τον παριστάνει

  6. Πάνος με πεζά said

    Kαλημέρα, ολοστρόγγυλη.
    Έχουμε φυσικά και αρκετές λέξεις με διπλό όμικρον, όπως υδροχόος, ροοστάτης, λιθοξόος, κλπ. Δεν ξέρω αν υπάρχει «μικρόνοος» εναλλακτικό του «μικρόνους», το συναντάω πάντως στο διαδίκτυο.

    Διεθνώς έχουν και τους δακτύλιους «o-rings», στην ουσία στεγανωτικές τσιμούχες που θηλυκώνουν χωνευτές σε αυλάκι, αντί να είναι πλακέ.

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Και κάτι δεν μου πήγαινε καλά. Γκάφα έκανα, τρέχω να διορθώσω.

  8. Alexis said

    #7: ???

  9. Σουμέλα said

    Καλημέρα,
    Μου θύμισε αυτό το άρθρο τα γυμνασιακά μου χρόνια που όταν βαριόμασταν στο μάθημα κάναμε προτάσεις με πολλά ο ή α ή ι κλπ και μετά τις διαβάζαμε και πεθαίναμε στο γέλιο. Το πιο αστείο ήταν το ι. Βέβαια όταν δεν βρίσκαμε λέξεις με πολλά ίδια φωνήεντα μετατρέπαμε τις κανονικές λέξεις γράφοντάς τες πχ με ι. (Τι λιει η κιθηγητριη …)

    Έτσι σήμερα το πρωί εμπνεύστηκα και έγραψα ένα κειμενάκι με 66 ο και ω

    Τρώω το μουστοκούλουρό μου
    στο δρόμο για τον οδοντίατρό μου
    πω πω πονόδοντος
    νοιώθω τρόμο και ντροπή
    λοξοδρομώ κι όλο τρώω
    οικοδομώ τον πόνο μου
    ορρωδώ κι όλο τροποποιώ
    το δρομολόγιό μου
    στον οδοντίατρό μου

    Σουμέλα

  10. sarant said

    8 Γκάφα στη γκάφα. Στο σχόλιο 2 του Δύτη αναφερόμουν!

  11. Να αναφέρουμε και τη Τζάκι Ο. Και το συγκρότημα Τζάκι Ο μάδερφάκερ

  12. tamistas said

    Οοοο, οοοο, όμορφο οπωροφόοοοροοο
    [από τον ύμνο σε οπωροφόρο δένδρο, πάνω στη μουσική του «Όμορφη Θεσσαλονίκη».

  13. Πάνος με πεζά said

    O’s (και smoke rings) λέγονται επίσης, αν δεν κάνω λάθος, και τα δαχτυλιδάκια του καπνού.

  14. sarant said

    12: Κλέβουμε λίγο αλλά έχει πλάκα 😉

  15. gpoint said

    Ξέρει κανείς βάσειποιού κανόνα ο φθόγγος «ο» μετατρ΄ρπται σε «ου» στα λεγόμενα βλάχικα, όπως π.χ. ο σουλήνας ;

  16. gpoint said

    Ουρ-σουλήνες που θάλεγε ο Γς !!

  17. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    Ωραίο θέμα βρήκες (πάλι) Νίκο.

    Γράφεις:
    .. προχωρημένους κύκλους αμαρτωλών να τσουρουφλίζονται εκείνοι που φτιάχνουν κωδικούς πρόσβασης που περιέχουν και το Ο και το 0.. (Βέβαια, κάποιοι φροντίζουν τουλάχιστον να δηλώνουν το μηδέν διαγραμμίζοντάς το στη μέση –αυτοί θα πάνε στο Καθαρτήριο).

    Παρακαλώ επιτρέψέ μοι ωρισμένας σκληράς επισημάνσεις επί της παρούσης επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει καμμία πρόβλεψη δια το που θα καταλήξουν οι αμαρτωλοί σχολιαστές οι οποίοι εις το χρηστόνυμό τους ανακατεύουν (ηθελημένα διότι το κάνουν συνεχώς και ουχί άπαξ 🙂 ) το ομικρον (ελληνική γραφή) με το ο (λατινική γραφή)…
    Και όχι μόνο το κάνουν με το ομικρον, αλλά και με άλλα γράμματα, αλλά το θέμα σήμερα είναι το ομικρον 🙂

    Ονόματα δεν λέμε, αλλά εαν προκληθώ θα προβώ σε καταιγιστικάς αποκαλύψεις 🙂 🙂

  18. sarant said

    15 Στένωση των άτονων φωνηέντων στα βόρεια ιδιώματα

    17 😉

  19. ΣΠ said

    Καλημέρα και από μένα.

    Στα μαθηματικά χρησιμοποιείται το κεφαλαίο Ο για να συμβολίσει την συμπεριφορά μιας παράστασης όταν μια μεταβλητή τείνει σε κάποιο όριο. Π.χ., η παράσταση n^2+3n+2 είναι O(n^2) όταν το n τείνει στο άπειρο επειδή στο όριο ο λόγος (n^2+3n+2)/n^2 δεν απειρίζεται. Το μικρό ο χρησιμοποιείται όταν ο λόγος, όχι μόνο δεν απειρίζεται, αλλά τείνει στο μηδέν. Π.χ., η ίδια παράσταση είναι o(n^3) όταν το n τείνει στο άπειρο αφού ο λόγος (n^2+3n+2)/n^3 τείνει στο μηδέν.

    Στην θεωρία αριθμών υπάρχει η συνάρτηση Ω(n) που συμβολίζει το πλήθος όλων των πρώτων παραγόντων του n και η ω(n) για το πλήθος όλων των διακριτών πρώτων παραγόντων του n. Π.χ., για n=12=2x2x3, όλοι οι πρώτοι παράγοντες είναι τρεις: 2, 2 και 3, επομένως Ω(12)=3. Όμως οι διακριτοί πρώτοι παράγοντες είναι δύο: 2 και 3, επομένως ω(12)=2.

  20. Πάνος με πεζά said

    @ 15 : Λογικά, το «ου» και το «ι» θα πρέπει να είναι οι πιο εύκολοι στο στόμα φθόγγοι, γι αυτό κι έχουν επικρατήσει.

    Κι από μια παρτίδα ανεκδότων, που κυκλοφορεί τελευταία :

    Πέρσες, είναι μια τραγωδία του Αισχύλου.
    Αλλά και ο συμμαθητής μου από την Καρδίτσα, που είχε πάει στο σχολείο πριν από εμένα, να δει τα αποτελέσματα, μόλις με είδε μου είπε «Πέρ’σες !»

    «Κατράμι» είναι το πολύ μαύρο χρώμα, το κατάμαυρο.
    Αλλά και οι θειες μου στο χωριό, όταν τις ρώτησα «Τι κάν΄τι κεί πίσ’ απ’ τ’ς θάμν’ς;» απάντησαν «Κατ’ράμι»…

    Όταν σε ρωτάει ο κύριος στο σούπερ μάρκετ, από ποιόν ταραμά θες να σου βάλει, δείχνεις και λες «Απ’ αυτόν !»
    Αλλά και ο μπάρμπας μου στο χωριό, όταν τον ρώτησα «Τι κάν’ ι Γιώργ’ς πίσ’ απ’ τον αχ’ρώνα;» απάντησε «Απαυτών’ !»

    κλπ.

  21. Babis said

    #15,16
    Μου θύμισες πριν από χρόνια όταν δούλευα στις οικοδομές, ένας μάστορας μου έλεγε «ινσουλίνες» και επειδή δεν καταλάβαινα το επαναλάμβανε ξανά και ξανά. Μας πήρε δέκα λεπτά για να καταλάβω ότι έλεγε «είν’ σουλήνες;» θέλοντας να ρωτήσει αν υπάρχουν άλλες σωλήνες.

  22. ΣΠ said

    Τότε που είχε βγει η ταινία «Η ιστορία της Ο» θυμάμαι ότι είχε προβληθεί σε κάποιους κινηματογράφους μια ταινία στην οποία (για προφανείς λόγους) είχε δοθεί ο τίτλος «Η ιστορία της Q». Μάλιστα είχα δει διαφήμιση στην εφημερίδα στην οποία η ουρίτσα από το Q δεν φαινόταν πολύ καλά. Είχαν γίνει επεισόδια τότε με αγανακτισμένους θεατές που άλλο περίμεναν και άλλο είδαν.

  23. Γιάννης Εμίρης said

    Πολύ ωραίο άρθρο! Με πολύ ενδιαφέρον και χιούμορ!!
    Το «αyιν» χρησιμοποιείται ακόμα σαν λέξη στα αραβικά με την ίδια σημασία «μάτι».

  24. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

  25. Γς said

    16:

    >Ουρ-σουλήνες που θάλεγε ο Γς !!

    Το είπε χτες κάτω στο λιμάνι που τρώγαμε με την κόρη μου. Σε δυό μοναχές που πήγαιναν για Τήνο χτες.

    Δεν ήσαν όμως. Κι είχαμε κι έχουμε κάτι οικογενειακούς δεσμούς μ αυτό το τάγμα.
    Ουρσουλινών.

    [Και συ που το ξέρεις;]

  26. gpoint said

    # 25

    Μου τόχε πει η Ούρσουλα (Αντρες ; α πα πα ! )

  27. Γς said

    Και το ο που γίνεται η και ου

    [Κεντροανατολική Μακεδονία, Λέσβος, Θεσσαλία]

    Η Νίκους

    [Ο Νίκος]

    Κι η φίκους:

  28. Pedis said

    Τι σόι μεταρρύθμιση είναι εκείνη του 403;
    (υπό την αιγίδα του υπουργού παιδείας του Θρασύβουλου; 🙂 )

  29. Tίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Ο ευφωνικός Όμηρος! Στο Χ 363 (της Ιλιάδος, βέβαια) η ψυχή του Πατρόκλου εγκαταλείπει το νεκρό του σώμα. Κι ο στίχος θρηνεί με το φωνήεν του θρήνου, το ‘ο’ σε επταπλούν: ‘όν πότμον γοόωσα, λιπούσα ανδροτήτα και ήβην΄.Στο Ζ η Ανδρομάχη και οι ‘δμώες’, θρηνούν ζωντανό ακόμη τον Έκτορα, ‘ζώον γόον’ παραθέτοντας στην λέξη με το μακρό ‘ω’ τον ‘γόον’, βραχυνθέντα όπως η ζωή του Έκτορα. Η προσωδία στην υπηρεσία της ευφωνικότητας.

  30. silia said

    Ο πατέρας μου, ήταν Ρώσος (δηλαδή, Ουκρανός ήταν, αλλά εκείνη την ψυχροπολεμική εποχή που ήμουν παιδί, όλοι αυτοί, «Ρώσοι» λεγόντουσαν.
    Του άρεσε να μαθαίνει Ελληνικά και να γράφει και να διαβάζει και να τα μιλάει… Έγραφε πολύ όμορφα καλλιγραφικά γράμματα, που θύμιζαν βέβαια την Κυριλλική γραφή, αλλά όλα τα «ι», τα έγραφε «η» και όλα τα «ο» τα έγραφε «ω»… Όταν κάποτε απορημένη τον ρώτησα γιατί δεν γράφει ποτέ το όμικρον, που είναι και πιο συνηθισμένο, μου απάντησε, πως το «ω» και το «η», είναι πιο… όμορφα, ενώ το «ο» και το «ι» είναι… φτηνιάρικα και… πρόστυχα (έτσι μου απάντησε), στην δε εύλογη απορία μου, «γιατί είναι πρόστυχα», μου απάντησε σοβαρά-σοβαρά «θα σου εξηγήσω, όταν θα τελειώσεις την… Γ’ Γυμνασίου (ο μπαμπάς μου θεωρούσε ότι η ενηλικίωση συμβαίνει στα 15). 🙂
    Φυσικά, όταν έγινα 15, κάτι ψυλλιάστηκα, αλλά δεν τον ξαναρώτησα από… τακτ.
    Μου τον θυμίσατε, με όλη αυτή την συζήτηση για το… φτηνιάρικο και πρόστυχο «ο».
    🙂

  31. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    Γράφετε ότι «το /u/ γραφόταν με το δίγραφο «ου»».
    Δεν δηλωνόταν απλά με το γράμμα «υ»;

  32. Γς said

    30:

    >ενώ το «ο» και το «ι» είναι… φτηνιάρικα και… πρόστυχα (έτσι μου απάντησε),

    http://caktos.blogspot.gr/2014/08/10-2014-at-2048-49.html

  33. gpoint said

    # 30, 32

    Κι επειδή το «υ» θυμίζει καθηκάκι μαζί με το «ο»…ου(φ), ανακουφίστηκα !

  34. gpoint said

    Ωχ τι έχει να τραβήξει στο επισκεπτήριο !!!!

    http://www.newsfish.gr/perierga/77434/listepse-trapeza-gia-na-mpei-fylaki-kai-na-glitosei-apo-ti-gynaika-tou

  35. AK (o) said

    από το βιβλίο της Παυλίνας Παμπούδη
    μελοποιημένα από τον Πέτρο Περάκη

    για το Ο:

    και για το Ω:

  36. Πάνος με πεζά said

    @ 33 : Δηλαδή, τί να πεις για το ωμέγα με την υπογεγραμμένη… 🙂

  37. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    35 Ευχαριστώ, δεν τα ήξερα!

    31 Το Υ αντιπροσώπευε τον φθόγγο /ü/ (εννοώ όπως το γαλλ. u)

  38. sarant said

    36 Να πεις ότι ξέχασα μιαν αναφορά στον πασίγνωστο στίχο του Χριστιανόπουλου.

  39. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Δεν πρέπει όμως να παραλήψουμε ότι το ω είναι ένα γράμμα αδικημένο και κατατρεγμένο. Και θέλω να το υποστηρίξω όχι γιατί έχω κάποια ιδιαίτερη αγάπη γι’αυτό, αλλά γιατί έχω μια τάση να συμπαθώ τον αδύναμο. Αν ήταν στη θέση του το ο θα υπερασπιζόμουν αυτό. Και λέω ότι είναι αδικημένο γιατί πρέπει πάντα να αποδεικνύει τη χρήση του ετυμολογικά ακόμη κι αν μία γραφή είναι ιστορικά επικρατούσα, κάτι που δεν ισχύει για το όμικρον! Αντιθέτως το ω εκτοπίζεται και από ετυμολογικά τεκμηρωμένες γραφές όπως το «νεώτερος». Τη γραφή με ο το μάτι μου εμένα δεν την έχει συνηθίσει. Έτσι το παγώνι έγινε παγόνι, αλλά όσοι θέλησαν το αγόρι «αγώρι» που κι αυτό κακώς προτάθηκε, θεωρήθηκαν γραφικοί. Δύο μέτρα και δύο σταθμά εν ολίγοις. Κατά τα άλλα πρόκειται για δύο γράμματα στη νεοεληνική ισάξια και ισόχρονα. Πού είναι η ισότητα στην πράξη; Επίσης δεν καταλαβαίνω γιατί είναι απλούστερη μια γραφή με ο και δεν είναι με ω. Θα προσπαθήσω λοιπόν να βρω επιχειρήματα υπέρ αυτής της τακτικής, αλλά φοβάμαι ότι δε θα το καταφέρω. Για να πω την αλήθεια δεν είναι δικά μου επιχειρήματα, είναι επιχειρήματα που έχω ακούσει από διάφορους.

    1) Το ο ιστορικά είναι αρχαιότερο; Ιστορικά σε ποια γλώσσα; Στην ελληνική; Μα αυτοί που υποστηρίζουν τις απλοποιήσεις είναι κατά κανόνα αυτοί που δε δέχονται ότι η ελληνική γλώσσα είναι μία αλλά θεωρούν ότι η αρχαία και η νέα ελληνική είναι δύο διαφορετικές γλώσσες. Αν ισχύει το δεύτερο στη νέα ελληνική τα δύο γράμματα συνηπήρχαν ανέκαθεν. Άρα αποφασίστε. Είναι ή δεν είναι η ελληνική μία γλώσσα;

    2) Το όμικρον είναι απλούστερο γιατί είναι βραχύ. Μπά όποτε μας συμφέρει είναι ισόχρονα και όποτε δε μας συμφέρει ξαναγίνονται μακρά και βραχέα;

    3) Το ο είναι κοινό με το λατινικό ο. Πέρα από το γελοίο του επιχειρήματος, τι σχέση μπορεί να έχει τι συμβαίνει στο λατινικό αλφάβητο; Αν αυτό μπορεί να θεωρηθεί λογικό τότε γιατί στην απλοποίηση των κυριλικών γραφών ΄που κατ’εμέ κακώς κάκιστα έγινε, δεν διατηρήθηκε το i αλλά το и; Συνεπώς αν για κάποιους είναι αυτονόητο η επιλογή του κοινού γράμματος με ένα συγκενικό αλφάβητο, για άλλους μπορεί να είναι αυτονόητο το ακριβώς αντίθετο. Άρα άκυρο και αυτό το επιχείρημα.

    4) Το ο έρχεται πρώτο κατ’αλφαβητική σειρά. Ίσως το λογικότερο επιχείρημα αλλά τότε θα έπρεπε να ισχύει και για το φθόγγο i. Οι απλοποιήσεις του i θα έπρεπε να γίνονται με το η.

    Δε θέλω να μειώσω την αξία του άρθρου. Αποτελεί ένα όμορφο ταξίδι στην ιστορία των δύο γραμμάτων αλλά θα ήταν καλύτερα να απουσίαζαν αυτές οι ιδεοληπτικές δικαιολογήσεις των «απλοποιήσεων» υπέρ του ο.

  40. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    αλλά ευτυχώς ο άγιος Κριαράς και οι άλλοι μεταρρυθμιστές μάς απάλλαξαν από αυτούς τους πονοκεφάλους

    Μου θυμίζει πολλούς γονείς που διαφοροποιούν από μικρά τα παιδιά τους και το ένα είναι το καλό και το άλλο το κακό. Το ω είναι ο πονοκέφαλος…

  41. Γς said

    33:

    Μην το βρωμίζεις το θέμα ρε Πσαρά!

  42. Μια μικρή διόρθωση/συμπλήρωση στο άρθρο:
    Το «μακρό κλειστό ο» είναι ο ήχος του γαλλικού paume (κατ’ αντιδιαστολή προς το βραχύ ανοιχτό του pomme). Η γραφή ΟΥ αρχικά παρίστανε τη δίφθογγο οου (ας πούμε, τον ήχο του αγγλικού hope), η οποία όμως γρήγορα εξελίχθηκε σε μονόφθογγο μακρό κλειστό ο, συμπίπτοντας έτσι με το προϋπάρχον μακρό κλειστό ο (το προερχόμενο από συναίρεση ο+ο ή από αναπληρωματική έκταση, π.χ. *οδόντς > οδούς, όχι όμως από αντέκταση, π.χ. λᾱός > *ληός > λεώς), που γραφόταν σκέτο Ο, κι έτσι, με την ευκλείδεια μεταρρύθμιση (Ευκλείδης ο Μεγαρεύς, επώνυμος άρχων της Αθήνας το 403 π.Χ., επί του οποίου υιοθετήθηκε επισήμως στην Αττική το ιωνικό αλφάβητο), άρχισε και τούτο να γράφεται ΟΥ. Καθώς στο μεταξύ το Υ, που αρχικά παρίστανε το φθόγγο ου, είχε φτάσει να προφέρεται σαν το γαλλικό u, το πεδίο ήταν ελεύθερο ώστε το μακρό κλειστό ο να τραπεί γρήγορα σε ου.
    Κάτι πολύ παρόμοιο συνέβη με το ΕΙ. Αρχικά παρίστανε τη δίφθογγο εϊ, εξελίχθηκε όμως σε μακρό κλειστό ε, συμπίπτοντας με το προϋπάρχον μακρό κλειστό ε (το προερχόμενο από συναίρεση ε+ε ή από αναπληρωματική έκταση), που γραφόταν σκέτο Ε, κι έτσι, με την ευκλείδεια μεταρρύθμιση, άρχισε και τούτο να γράφεται ΕΙ. Γρήγορα κι αυτό εξελίχθηκε σε σκέτο ι (μακρό), όπως δείχνουν τα συχνότατα από την ελληνιστική εποχή ορθογραφική λάθη, καθώς και η συστηματική χρησιμοποίηση ης γραφής ΕΙ από τους Εβδομήκοντα για το εβραϊκό τονισμένο ι (χερουβείμ, σεραφείμ…).
    Η ευκλείδεια μεταρρύθμιση συμπίπτει με το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Δεν ξέρω αν την έκαναν οι δημοκρατικές αρχές ή οι Τριάκοντα Τύραννοι, είναι πάντως άξιον απορίας ότι είχαν τέτοιες έννοιες σε τέτοια στιγμή. Ευτυχώς βέβαια που την έκαναν, γιατί αν δεν είχε γίνει, σήμερα τα Ε και Ο θα προφέρονταν πότε ε/ο και πότε ι/ου και η ορθογραφία μας θα ήταν ακόμα πιο μπερδεμένη (αν και θα είχαμε γλυτώσει το ωμέγα). Σημειωτέον ότι και ο Χίτλερ έκανε κι ένα καλό, που γεννά την ίδια απορία: κατάργησε τη γοτθική γραφή το 1940!

  43. sarant said

    42 Σε ευχαριστώ Άγγελε!

  44. Παναγιώτης Κ. said

    @30. Και ο Piaget το ίδιο λέει για την πνευματική ωριμότητα του ανθρώπου.

  45. Θύμμαχος Θήτης said

    Ἔδοξεν τῇ Βουλῇ καὶ τῷ Δήμῳ

    Αξίζει εδώ να τονιστεί πως καμία σχέση δεν έχει αυτή η Βουλή με τις σημερινές φιλελεύθερες ολιγαρχίες.

    Η συμμετοχή αυτή επιτυγχάνεται με δύο θεσμούς: πρώτον, την εκκλησία του δήμου που επιτρέπει την άμεση παρουσία όλων των πολιτών στη νομοθετική και κυβερνητική εξουσία. δεύτερον, την κλήρωσιν, η οποία επιτρέπει τη συμμετοχή στην εκτελεστική και τη δικαστική εξουσία. Η συντριπτική πλειονότητα των αξιωματούχων (99,9%) ορίζεται με κλήρωση. Πράγματι, οι 6000 δικαστές της Ηλιαίας, οι 500 βουλευτές της Βουλής των Πεντακοσίων, οι εννέα άρχοντες και οι υπόλοιποι αξιωματούχοι κληρώνονται. Οι άρχοντες για τους οποίους απαιτούνται ειδικές γνώσεις, πείρα και ικανότητες (στρατηγοί, ταμίαι κ.λπ) εκλέγονται δια χειροτονίας στην εκκλησία του δήμου. Όπως είναι εμφανές η κλήρωση είναι η ειδοποιός διαφορά της δημοκρατίας ενώ οι εκλογές η ειδοποιός διαφορά της ολιγαρχίας, όπως αναγνωρίζει και ο Αριστοτέλης.

    δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχὰς τὸ δ’ αἱρετὰς ὀλιγαρχικὸν.

    http://oikonomouyorgos.blogspot.gr/2011/01/h-ame.html

  46. Πονοκέφαλο ονομάζει ο Νικοκύρης τη γραφή τη κατάληξης των παραθετικών (και του επιθήματος -οσύνη, που ακολουθούσε τον ίδιο κανόνα) πότε με ο, πότε με ω, για λόγους που εξηγούνται μεν ιστορικά, αλλά συγχρονικά δεν έχουν κανένα νόημα.
    Καταργήθηκε αυτή η διάκριση για τον ίδιο λόγο που καταργήθηκε η διάκριση της γραφής των καταλήξεων οριστικής και υποτακτικής: είναι παράλογο μία και η αυτή κατάληξη να γράφεται με δύο τρόπους. Κάτι σαν τη διάκριση «αμείβω» / «αμοιβή», που υποπτεύομαι πως θα είναι η επόμενη συνειδητή αλλαγή της ιστορικής ορθογραφίας.
    Η απλούστευση της γραφής των ξένων λέξεων (λαντό αντί λαντώ, Ουγκό αντί Ουγκώ κλπ.) είναι άλλη ιστορία. Δεν είναι αφεαυτού απλούστερο το Ο από το Ω, ούτε ξέρω κανέναν που να επικαλείται τα 4 ψευδοεπιχειρήματα του ΑΑ: απλώς, αφ’ής στιγμής αποφασίσαμε να απλοποιήσουμε την ορθογραφία των ξένων λέξεων, έπρεπε να διαλέξουμε το ένα από τα δύο, και διαλέξαμε το συχνότερο. Αλλωστε ο Βηλαράς το Η είχε διαλέξει για το ι — και αν ποτέ καταργούσαμε τελείως την ιστορική ορθογραφία, διατηρώντας όμως το ελληνικό αλφάβητο, θα ήταν λογικό να κρατήσουμε το Η για το φωνήεν, χρησιμοποιώντας το Ι για το σημάδι της ουράνωσης (γράφοντας δηλαδή ‘σπάνηο’ αλλά ‘μπάνιο’).

  47. Θύμμαχος Θήτης said

    Πριν λίγους μήνες, το Υπουργείο Προστασίας έφτιαξε και την ομάδα Όμικρον, από την τέφρα της Δέλτα, με κύρια αποστολή την Πασοκοφρούρηση, http://www.kathimerini.gr/848958/article/epikairothta/ellada/epistrofh-ths-delta-ws-omada-omikron

  48. spatholouro said

    46
    «Κάτι σαν τη διάκριση «αμείβω» / «αμοιβή», που υποπτεύομαι πως θα είναι η επόμενη συνειδητή αλλαγή της ιστορικής ορθογραφίας»

    Έχω την ίσως μάταιη ελπίδα ότι αυτής της τάξεως οι διακρίσεις, δηλ. το φαινόμενο της «μετάπτωσης», θα αντέξει για πολύ ακόμα από τέτοιες «συνειδητές αλλαγές»

  49. cronopiusa said

    15

    ΕΧΕΙΣ ΔΕΙ ΠΩΣ ΜΥΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΣΩΛΗΝΕΕΕΣ;;;; !!!!

  50. Ιάκωβος said

    Το λαρυγγικό ayin το διατηρούν οι Άραβες,είναι εκείνο που δίνει στη γλώσσα τους την ιδιάζουσα προφορά, αλλά στα σύγχρονα Εβραϊκά προφέρεται το ίδιο με το αλεφ, δηλαδή α.

    Βρήκα στη Βίκη, ότι κάποιοι απομονωμένοι μιζραχί το διατηρούσαν, αλλά στην αναβίωση της γλώσσας το λαρυγγικό ayin δεν ακούγεται .

  51. leonicos said

    Δεν κατάλαβα πότε βγήκε το ωώδης από την ελληνική γλώσσα. Αβγουλόμορφο, αβγοειδές, αβγουλόφατσο, αβγουλόδες, σαν αβγό… όλα τα άλλα εναλλακτικά είναι γελοία, εκτός που μερικά παραπέμπουν πιο πολύ στη μυρωδιά παρά στη μορφή.
    Όσο για το χρηστικό…. δεν μαςε είπαν γιασ ποιον χρήστη. Η λέξη ωχρόφαιος χρησιμοποιείται στην Ιατρική τουλάχιστον, και δεν νομίζω πως βαραίνει κανέναν

    Νομίζω πωβς κάποιοι ξεχνούν ότι ΔΕΝ διαμορφώνουμε τη γλώσσα αλλά ΤΗΝ ακολουθούμε.

  52. https://en.wikipedia.org/wiki/O#Other_representations

  53. sarant said

    52 Αυτά που λες, όμως, ως προς το σχήμα κτλ. (αβγουλόμορφο κτλ.) είναι το ωοειδής, όχι το ωώδης. Ωώπερ έδει δείξαι.

  54. 52, 54

    το λέμε και οβάλ

  55. Pedis said

    Μετά τη μεταρρύθμιση του 403 το Ο έμεινε να δηλώνει το /o/ ενώ για τον μακρό φθόγγο χρησιμοποιήθηκε το Ω, που προήλθε με διάνοιξη του κύκλου του Ο στο κάτω μέρος του.

    Ποια μεταρρύθμιση και γιατί; (ρωτάω το ίδιο και στο #28)

  56. spatholouro said

    54
    συνώνυμα δεν είναι «ωώδης» και «ωοειδής»;

  57. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    54-55. Στις εξετάσεις ειδικότητος με ρώτησαν για το παράσιτο «λάμβλια» κι όταν είπα ότι η κυστική μορφή έχει ωοειδές σχήμα η εξετάστρια μου απάντησε «ωοειδές ε; τι ωραία που χρησιμοποιείτε τα ελληνικά, εγώ ήμουν έτοιμη να το πω οβάλ»

  58. sarant said

    56 Συγνώμη. Δες σχόλιο 42. Υιοθετήθηκε το ιωνικό αλφάβητο, ουσιαστικά. Πριν γράφανε ΕΔΟΧΣΕ ΤΕΙ ΒΟΛΕΙ… μετά ΕΔΟΞΕ ΤΗΙ ΒΟΥΛΗΙ

  59. sarant said

    57 Δες τον ορισμό του Μπαμπι: αυτός που έχει σχήμα αυγού (ωοειδής λοιπόν) ή σύσταση κολλώδη σαν του αυγού.
    Πιάσ’τ’αυγό και κούρεφτο 🙂

  60. LandS said

    46τέλος
    Θα είχαμε όμως πρόβλημα το πώς θα γράφουμε τη Βιέννη. Ενώ τώρα μας επιτρέπεται στους μισούς να τη λέμε Βιένι (κάτι σα Βγένη) και στους άλλους μισούς Βηένη (στους τελευταίους και γω) αλλά όλοι τη γράφουμε με τον ίδιο τρόπο. 🙂

    Σοβαρά τώρα, στη περίπτωση που αν κλπ κλπ, θα εξυπηρετούσε αυτό

  61. ΣΠ said

  62. Πέπε said

    @46:
    Η διάκριση «αμείβω / αμοιβή», όπως και «αλείφω / αλοιφή», είναι εντελώς κανονική, και σύμφωνη με το παράδειγμα δεκάδων άλλων ζευγών όπως πέμπω – πομπή, τρέχω – τροχός, λέ(γ)ω – λόγος κλπ.. Αρκεί μία φορά να παρατηρήσει κανείς ότι δεν είναι το ίδιο [i] και να διερωτηθεί γιατί, και μια φορά να βρει ή να του πουν την απάντηση. Από κει και μετά δεν παρουσιάζει την παραμικρή δυσκολία.

    Φυσικά, χωρίς την απάντηση είναι όντως κομμάτι δύσκολο.

  63. Pedis said

    # 59 56 Συγνώμη. Δες σχόλιο 42. Υιοθετήθηκε το ιωνικό αλφάβητο, ουσιαστικά. Πριν γράφανε ΕΔΟΧΣΕ ΤΕΙ ΒΟΛΕΙ… μετά ΕΔΟΞΕ ΤΗΙ ΒΟΥΛΗΙ

    Ευχαριστώ για την υπόδειξη και τον Αγγελο (# 42) για τα διευκρινιστικά. Αγνοούσα ενετλώς το θέμα.

    Γνωρίζετε, επίσης, πότε, πώς κι από ποιον/ποιούς γίνεται αναφορά στο γεγονός;

    Όπως αναφέρει με άλλα λόγια κι ο Άγγελος, είναι «κουφό» πώς σε μια τέτοια τρικυμιώδη περίοδο της ιστορίας της Αθηναικής δημοκρατίας μπήκαν κάποιοι σε αυτόν τον κόπο … ή ακριβώς επειδή πρόκειται για μία τέτοια περίοδο γενικότερων ανακατάξεων είναι που προσφέρεται η ευκαιρία να γίνουν αλλαγές σε πολλούς τομείς της δημόσιας ζωής.

  64. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  65. Πέπε said

    Νικοκύρη, το ποιηματάκι του Παπακωνσταντίνου στο τέλος του άρθρου έχει μεν, όντως, μερικά /i/, αλλά ούτε ένα [i]. Επομένως περιττεύει οποιοδήποτε χτένισμα, είναι ήδη αμιγέστατα μονοφθογγικό. (Διάβασέ το δυνατά και πρόσεξε μόνο τι ακούς, προσπαθώντας να ξεχάσεις τι βλέπεις.)

    Επίσης, πήγαινε λίγο στην παράγραφο «Λέξεις με πολλά Ο είχαμε δει σε εκείνο το παλιό άρθρο», και μοίρασε μερικά διάκενα όπου δει, αλλιώς για τιμωρία θα πας δυο παραγράφους πιο πάνω και θα διαβάσεις τη φάση με την Κόλαση.

    @27:

    Το /ο/ ποτέ δε γίνεται [i]. Απλώς σε ορισμένα ιδιώματα ο θηλυκός τύπος του άρθρου έχει υποκαταστήσει τον αρσενικό. Δηλαδή, δεν λένε «ο» που προφέρεται «η», λένε εξαρχής «η». Π.χ. για το δικό μας «ο Νίκος» λένε «η Νίκος», που προφέρεται «η Νjίκους».

    @15, 18, 27:

    Το μεγάλο πρόβλημα μ’ αυτά τα ιδιώματα δεν είναι πότε το ο και το ε γίνεται ου και ι, αυτό είναι εύκολο. Είναι πότε το αρχήθεν ου και ι χάνονται: ναι μεν όταν είναι άτονα, αλλά όχι πάντα. Και αν υπάρχουν πολλά άτονα ου και ι στην ίδια λέξη, ο ντόπιος ξέρει ποια θα κρατήσει (και θα είναι πάντα τα ίδια, δεν ξαναδιαλέγει κάθε φορά που λέει τη λέξη), αλλά ποιος κανόνας το προσδιορίζει αυτό;

  66. Pedis, βρήκα αυτά:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Eucleides

    During his archonship many Greek poleis changed their epichoric alphabet adopting the Ionic script. He supported a decree to change the alphabet and adopt Ionian script. Athenians accepted a spelling reform, adopting the Ionian alphabet, which included eta and omega. There are inscriptions from Athens which used Ionian spelling before it was official and others which continued to use the old Attic spelling after it was repudiated. Eucleides was involved in adoption of the new spelling form that was acceptable to Athenians.[2] The reform meant that the old Attic alphabet traditionally used in all official documents had to be changed in order to conform to Ionic usage, which had become a standard alphabet for the Greeks.

    Archinus, a political ally of Eucleides, was conspicuously involved in turbulent politics of Athens. It is believed that a decree on adoption of Ionic alphabets was based on political consideration rather than artistic or language development. However, during Eucleides’s year as archon, Athenian experienced a spirited attempt to end the civil strife and the contemplation of a new constitution.[2]The credit for the success of the reconciliation during archonship of Eucleides is accorded to his most prominent political colleague, Archinus. He is further believed to have come up with the proposal to adopt Ionic alphabets that was decreed by Eucleides during his tenure as archon of Athens. Under the archonship of Eucleides, Athens was recovering from horror; it was threatened with extinction because of the attacks by Sparta and the Peloponnesian League[3]

    Prior to the archonship of Eucleides, Athens was humiliated and had no empire to finance its democratic structures due to persistent civil wars that had threatened to tear it apart. However, peace returned following the amnesty between the enemy parties and the plans of restoration were initiated under the leadership of Eucleides. Consequently, the clamour for alphabet reform could be traced to the end of the hostilities between democrats and oligarchs.[2]

    Όλες οι παραπομπές είναι σ’ αυτό: D’Angour, A.J. (1999). «Archinus, Eucleides and the reform of the Athenian alphabet.». Bulletin of the Institute of Classical Studies: 109–130. Για την ώρα, βρίσκω μόνο την πρώτη σελίδα:
    https://www.jstor.org/stable/43646755?seq=1#page_scan_tab_contents
    http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.2041-5370.1999.tb00481.x/abstract
    https://www.deepdyve.com/lp/wiley/archinus-eucleides-and-the-reform-of-the-athenian-alphabet-QhK0crin5x

  67. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Ο Ελύτης μας όμως δεν το συμπαθούσε το όμικρον μόνο του στο τέλος της λέξης. Στα Μικρά Έψιλον (Για μιαν οπτική του ήχου) καταγγέλλει πως η πρωτεύουσα γέμισε τρύπες: ΦαρμακείΟ, καφενείΟ, Αιματολογική ΚέντρΟ, ΠαιδαγωγικΟ ΙνστιτούτΟ. Που ο Θεός να βάλει το χέρι του, συμπληρώνει.
    Ήθελε και το τελικό ν. Και καταλήγει αμίμητα:
    Μα είναι δυνατόν; Να σου φτιάχνει ο ράφτης ένα ωραίο σακάκι που το ένα του μανίκι τού λείπει, κι εσύ να κυκλοφορείς με καμάρι, όπως ο καστράτος που ιδίω δικαιώματι έμπαινε στα χαρέμια, κι ας του έλειπε κάτι. Ζωή να ‘χε ο σουλτάνος.
    Ο Ελύτης φλέρταρε με την καθαρεύουσα στα πίσω-πίσω της ζωής του. Φαίνεται αυτό και στις τελευταίες ποιητικές του συλλογές. Αν και λάτρης της ποιησης του, δεν μου αρέσει αυτή η στροφή.

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    ΑιματολογικΟ, βέβαια. 😊

  69. Άλφα και Ωμέγα

  70. 70

    Αυτό το Ω βγαίνει και σε μαύρο;

  71. Pedis said

    # 67 Ευχαριστώ, Δύτη.

  72. Πέπε said

    ΑΖΩΤΟΝ

    Υπήρχε κάποτε η εξής ετυμολογία: επειδή αυτό το στοιχείο είναι τόσο βασικό στη Χημεία όσο δε φτάνει να δηλώσει η έκφραση «το άλφα και το ωμέγα», ονομάστηκε από το πρώτο και το τελευταίο γράμμα των τριών βασικών αλφαβήτων, λατινικού, ελληνικού και εβραϊκού. Το πρώτο γράμμα είναι και στα τρία το Α, το τελευταίο είναι στο λατινικό το Ζ, στο ελληνικό το Ω και στο εβραϊκό το Τ. (Το -ον βέβαια είναι κλιτική κατάληξη.)

    Δε νομίζω να ισχύει, αλλά έχει πλάκα…

  73. 72 Έλπιζα ότι θα είχες πρόσβαση στο jstore και θα μας έλεγες περισσότερα 🙂

  74. Θύμμαχος Θήτης said

    67

    http://www.academia.edu/158840/Archinus_Eucleides_and_the_reform_of_the_Athenian_Alphabet_BICS_1999

    και επίσης και αυτό

    https://books.google.gr/books?id=ZA-7aDla7xsC&lpg=PA1&dq=Buck%2C%20Robert%20J.%20Thrasybulus%20and%20the%20Athenian%20Democracy%3A%20The%20Life%20of%20an%20Athenian%20Statesman%20Franz%20Steiner%20Verlag%2C%201998&hl=el&pg=PA1#v=onepage&q=alphabet&f=false

  75. Pedis said

    # 74 – Ναι, έχω. Το κατέβασα αλλά δεν μπορώ να το διαβάσω τώρα. Θα το στείλω στον Νικοκύρη αργότερα,

  76. 6, …και τους δακτύλιους «o-rings»,
    στην ουσία στεγανωτικές τσιμούχες
    που θηλυκώνουν χωνευτές σε αυλάκι,
    αντί να είναι πλακέ….

    Ακριβώς έτσι – σαν τα o-rings στους πλευρικούς πυραύλους του διαστημικού λεωφορείου Τσάλεντζερ το ’86, που αστόχησαν, με το γνωστό επακόλουθο.

    (Η ασυνήθιστη πρωινή παγωνιά στην Φλόριδα την μέρα της εκτόξευσης είχε κάνει τις τσιμούχες τόσο σκληρές, που δεν ήταν πλέον στεγανωτικές, όπως το εξηγεί εδώ ο Φάυνμαν.)

  77. Είμαι ζώον, ξέχασα να ψάξω στο Academia…

  78. 77

    Νομίζω πως είχε παίξει κάτι και με τη διαρροή (ή προβλεπόμενη εκτόνωση) του υγρού οξυγόνου, που προοριζόταν για οξειδωτικό των κινητήρων.

    Αλλά, όπως έλεγε, την επίδειξη με το ποτήρι με τα παγάκια και τη μικρή μέγγενη, που παραμόρφωσε την τσιμούχα, την είχε κάνει πρώτα στο σπίτι του.

  79. Πέπε said

    > > Στα αρχαία, όπου υπήρχε διάκριση μακρών και βραχέων φωνηέντων, αλλά και στην καθαρεύουσα, που ήθελε να πιστεύει ότι υπάρχει ακόμα…

    Φυσικά, το σωστό θα είναι (τώρα) η καθαρεύουσα να είχε καταργήσει (τότε) τα μακρά και τα βραχέα, και (άρα, μεταξύ άλλων) να γραφόταν μονοτονικά. Αφού αυτή είναι η δίκαιη απαίτησή μας, δεν πρέπει να αρκεστούμε στην ειρωνεία και τη χλεύη. Πρέπει να τη διατρανώσουμε με δραστικότερα μέσα, πορείες, ακόμη και χρήση βίας (απ’ όπου κι αν προέρχεται), μέχρι να δικαιωθούμε με μια αναθεώρηση του παρελθόντος.

    (Δηλαδή συγγνώμη αλλά είναι αστεία μερικά που γράφεις Νίκο…)

    Πάντως, η διάκριση μακρών – βραχέων στην καθαρεύουσα ναι μεν δεν ανταποκρινόταν, από αιώνες ήδη, στην προφορά, βασιζόταν όμως σε κανόνες που επί τόσο πολλούς αιώνες μελετώνταν, εμπεδώνονταν και εφαρμόζονταν, ώστε δεν παρουσιάζαν ιδιαίτερες δυσκολίες. Είναι όπως με την ορθογραφία: η γνώση της γραμματικής και της ετυμολογίας λύνει σχεδόν κάθε πιθανή ορθογραφική αμφιβολία, αλλά περισσεύουν και κάποιες όπου αναγκαστικά απομνημονεύεις (ή ακόμη και διαλέγεις ελεύθερα, π.χ. κτ*ριο και μερικά άλλα που δεν τα αναφέρουμε). Έτσι και με τον τονισμό και ό,τι άλλο συνδέεται με τα μακρά και τα βραχέα: ξέροντας μερικούς βασικούς κανόνες από τα αρχαία -τα οποία ως γνωστόν δεν εξελίσσονται, άρα δεν κινδυνεύεις να μείνεις πίσω-, λύνεις τα περισσότερα προβλήματα και στην καθαρεύουσα, μόνο που περισσεύουν και μερικά.

    Στη δημοτική όντως υπήρχε πρόβλημα. Γι’ αυτό και στη δημοτική καταργήθηκε τόσο η διάκριση όσο και το πολυτονικό. Και γι’ αυτό στην καθαρεύουσα δεν καταργήθηκε: επειδή δε δημιουργούσε πρόβλημα.

  80. Πέπε said

    @80 τέλος:

    Το «και» («και στην καθαρεύουσα», προτελευτ. παραγρ.) με πλάγϊα. Μόνο.

  81. Λοιπόν αν καταλαβαίνω καλά το άρθρο, η εισαγωγή του ιωνικού αλφαβήτου στην Αθήνα έχει πολλές ομοιότητες με την καθιέρωση της δημοτικής ή/και του μονοτονικού στη σύγχρονη Ελλάδα 😉

  82. Εντωμεταξύ, σ’ αυτά τα σχόλια οι μισοί γράφουμε για τσιμούχες και οι άλλοι μισοί για αρχαία ελληνικά. Πω, πω, χωριστήκαμε σε κλασσικό και πρακτικό!

  83. Πάνος με πεζά said

    Όμικρον (group) είναι και μια εταιρία υποτιτλισμών και λοιπών παραγωγών, με έδρα το Γέρακα (πλησίον Carrefour). Θα έχετε δει τη λεζάντα στο τέλος των ταινιών.

  84. Πρόσεξε όμως, Σκύλε, ότι ο ένας τουλάχιστον από μας του κλασσικού είναι φυσικός (θυμάμαι καλά, Pedis;)

  85. Πάνος με πεζά said

    @ 77 : A, έτσι έγινε… Στην αποστολή μετείχε και ο Ron McNair, o οποίος με το σαξόφωνό του θα έπαιζε το κομμάτι του Jean-Michel Jarre, το πρώτο αείποτε παιγμένο στο διάστημα… Έκτοτε δεν ξέρω αν αυτή η πρωτιά συνέβη με κάποιον άλλο μουσικό.

  86. 85 Κι ο Νικοκύρης είναι διπλοπτυχιούχος.

    86 Πολλά χρόνια αργότερα, στον διεθνή διαστημικό σταθιμό, ο σμήναρχος Χάρντφιλντ έπαιξε Μπάουι.

  87. Γιάννης Ιατρού said

    70: Μιχάλη,
    βλέπεις από που αρχίζει κανείς και που καταλήγει … 🙂

  88. Spiridione said

    82. Και η μεταρρύθμιση με τις περισσότερες αναλογίες στη σύγχρονη εποχή λέει ότι είναι αυτή που έγινε στο κυριλλικό αλφάβητο αμέσως μετά την Επανάσταση, το 1918.
    http://russiasgreatwar.org/media/culture/orthography.shtml

  89. Πάνος με πεζά said

    @ 83 : Εντωμεταξύ, σ’ αυτά τα σχόλια οι μισοί γράφουμε για τσιμούχες και οι άλλοι μισοί για αρχαία ελληνικά.

    Η περιοχή των σχολίων έγινε o-ring…

  90. 90

    Εγώ είμαι ο καφέ, στα δεξιά https://twitter.com/Lampatzampa/status/773226620643606528

  91. Μια ερωτευμένη συζητά με την φίλη της:

    -Πονώ!
    -Ο λόγος; Ο όμορφος Θόδωρος;
    -Ω, το ομολογώ!
    -Όμορφος ο πόθος…
    -Σωστό! Ο πρωτόγονος πόθος! Όμως ο πόνος;
    -Ο πόνος; Ζωογόνος! Όμως τον Θόδωρο, κοντό τον θωρρώ!
    -Κοντός; Κοντός, όμως… ολόρθος!
    -Ολόρθος;
    -Όπως ο λοστός!
    -Όντως;
    -Ωχ, όντως!

    😀

  92. Stella said

    Στο άρθρο – «Υπάρχουν κι εκείνα τα ω3 λιπαρά»
    Συχνά συναντώ και το ω2 = ωδείο
    Ωραία ανάρτηση. Σας ευχαριστώ.

  93. Pedis said

    # Μα σύμφωνα με την εκάστοτε αντιπολίτευση η χώρα βρίσκεται στο χείλος της αβύσσου …;!

    Όρμα μεγάλε!!!

    (Τόσα μέσα επικοινωνίας για να μεταδίδεται τόση τετριμμένη βλακεία … ! )

  94. 95

    Ποιός το ‘πε αυτό; Δεν τη βλέπω πουθενά

  95. Pedis said

    # 85 – Πρόσεξε όμως, Σκύλε, ότι ο ένας τουλάχιστον από μας του κλασσικού είναι φυσικός (θυμάμαι καλά, Pedis;)
    Γιες σερ!

    Πολύ καλή δουλειά μου φάνηκε αυτή του D’Angour. Στα πεταχτά την κοίταξα και με εξέπληξε ο όγκος της πληροφορίας (που αγνοούσα εντελώς). Μερσί για την υπόδειξη.

    (Καλώς ή κακώς οι αντικομφορμιστικές αλλαγές υποδεικνύονται «απέξω» αν και (είναι δόκιμο να) αποφασίζονται «από μέσα».)

  96. Pedis said

    # 96 – Τι εννοάς; Για την άβυσσο;

  97. 98

    Ναι, νομίζα πως παρέθετες αυτή τη δήλωση που είχε κάνει κάποιος άλλος εδώ μέσα.

  98. Γιάννης Κουβάτσος said

    Άλμα προς τα εμπρός, ε; Πείτε μου ότι κι ο Κούλης ήταν μαοϊκός στα νιάτα του! 😊Τελικά, ακόμα κι οι νεοφιλελέδες απ’ την αριστερά κλέβουν συνθήματα. Κι ύστερα κλαψουρίζουν για την ιδεολογική κυριαρχία της. Τουλάχιστον ξέρει ο ερυθροφρουρός Κούλης τι κατάληξη είχε το κινεζικό «μεγάλο άλμα προς τα εμπρός» του ’58-’61;

  99. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στρώνω το δρόμο
    στον όμορφο λοστρόμο
    μόνο στο νόμο
    κωλώνω
    ως προς το Ρώμο
    λόγο στο λόγο
    ομολογώ
    σπρώχνω στο φόνο

  100. Α, τώρα κατάλαβα! Το 95 σχολιάζει το 94.
    Τόχω χάσει λιγάκι, ο έρμος.

  101. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    66 Δεν το πιάνω αυτό με τα διάκενα. Εγώ βλέπω κανονικά την παράγραφο.

    67-75 Α γεια σου

    73 Την έχω ακούσει αυτήν -φυσικά είναι εκ των υστέρων

    76 Περιμένω

    80 «ωστε δεν παρουσίαζαν ιδιαίτερες δυσκολίες» Αμ δε. Αν σου πέσει στα χέρια το τρίτομο λεξικό του Σταματάκου, δες τα πρακτικά της Ακαδημίας (στο επίμετρο) να δεις πόσες δεκάδες σελίδες αφιερώνει στο θέμα.

    92 Α γεια σου Στέλιο!

  102. Pedis said

    # 99 – Όχι, είναι η μόνιμη επωδός της εκάστοτε αντιπολίτευσης, η οποία αφού γίνει συμπολίτευση μετατρέπεται σε καμμένη γη κλπ κλπ. (Α)Βυσσοδομούν με κοινότυπους ευφημισμους : άλμα -> πήδημα κλπ κλπ.

  103. 104

    Ο Παττακός νομίζω είχε πει (ή του αποδίδεται) πως πριν την Επανάστασιν η Ελλάς ευρίσκετο εις το χείλος της αβύσσου, μετά την Επανάστασιν έκανε ένα μεγάλο άλμα προς τα μπρός.

  104. Alexis said

    #92, 101: 🙂 🙂

  105. 88, 🙂

    Περάσαμε κι από την εποχή του μίνιβαν με ένα Honda Odyssey.

    Αφού το κρατήσαμε καμμιά ντουζίνα χρόνια, το πήραν τα παιδιά για να πηγαινοέρχονται στο λύκειο, και, παρά την αρχική απέχθεια, σύντομα το αγάπησαν – όπως είχαν κάνει κι εγώ, δηλαδή – γιατί είδαν ότι, με τον χώρο που είχε το αγαπημένο τους πλέον spaceship, το φορτώνανε με όλη την παρέα και τα συμπράγκαλά τους και πηγαίνανε όπου θέλανε.

    Tο δώσαμε «για παλιοσίδερα» τελικά, πλην η συνέχεια ήταν διαφορετική:
    Κανα-δυό χρόνια μετά, να σου μπροστά μας στην εθνική ένα μπλε Odyssey – εμφανώς ταλαιπωρημένο – με το περίγραμμα του χάρτη της Ελλάδας σε αυτοκολλητάκι από πίσω, συνέχιζε απτόητο την Οδύσσειά του και το ωραίο ταξίδι.

  106. Pedis said

    # 103 – δες το ιμέιλ σου.

  107. Pedis said

    # 105 – Κυκλοφορεί και σε λατινοαμερικάνους πρόεδρους … σωτήρες.

  108. Ιάκωβος said

    95,
    Ακριβώς, υπήρχε τέτοιο ανέκδοτο παλιό μαοϊκό’ Αν το παραφράσουμε:

    Η Ελλάδα με το Σύριζα ήταν στο χείλος του γκρεμού. Μετά, με τον Μητσοτάκη έκανε το Μεγάλο άλμα προς τα εμπρός.

  109. Γιάννης Ιατρού said

    Στίχος, επίκαιρος, με ο :
    Σαν πας στην Καλάματα και ρθεις με το κανό…

  110. π2 said

    Χαίρομαι που λύθηκαν όλα τα ζητήματα, από τη στένωση των άτονων μέσων φωνηέντων, μέχρι τη μεταρρύθμιση του Ευκλείδη, προτού προλάβω να πω κάτι.

    Ως προς το δεύτερο θέμα, θα δίσταζα να δώσω πολύ μεγάλες πολιτικές διαστάσεις στη μεταρρύθμιση. Ο πέμπτος αιώνας είναι ούτως η άλλως η περίοδος απαλοιφής των διαφορών των αρχαϊκών αλφαβήτων και της επικράτησης του ανατολικού ιωνικού 24γράμματου αλφαβήτου. Η Αθήνα κάποια στιγμή θα ακολουθούσε, και υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος, ακριβώς επειδή πάντοτε γνωρίζουμε περισσότερα για την Αθήνα απ’ ό,τι για άλλες πόλεις και περιοχές να μπούμε στον πειρασμό να διαβλέψουμε πολιτικά κίνητρα και να σκαρώσουμε σενάρια στα οποία η μεταρρύθμιση αποκτά διαστάσεις μεγαλύτερες από τις πραγματικές. Η ομογενοποίηση του αλφαβήτου ήταν μια αναμενόμενη διαδικασία όσο αύξαινε ο όγκος των επαφών μεταξύ του ελληνικού κόσμου κι όσο προόδευε η εγγραματοσύνη ευρύτερων τμημάτων του πληθυσμού.

  111. Γιάννης Ιατρού said

    111: Σκύλε …

  112. π2 said

    Ή η εγγραμματοσύνη μου είναι λειψή ή η κούρασή μου περισσή, γι’ αυτό έγραψα την πρώτη με ένα μι.

  113. Γιάννης Κουβάτσος said

    Οι πιο …ψαγμένοι πολιτικοί θέλουν να κάνουμε άλμα πιο γρήγορο απ’ τη φθορά, αφού πήραμε τη ζωή μας λάθος και πρέπει να διαλέξουμε με ποιους θα πάμε και ποιους θ’ αφήσουμε. 😊

  114. Pedis said

    Για λευκό, «έξι χρόνια είναι υπερβολική ποινή για 20 λεπτών πράξη» …

    http://www.efsyn.gr/arthro/mia-aishri-nomothesia-allazei

  115. Alexis said

    #66: Το μεγάλο πρόβλημα μ’ αυτά τα ιδιώματα δεν είναι πότε το ο και το ε γίνεται ου και ι, αυτό είναι εύκολο. Είναι πότε το αρχήθεν ου και ι χάνονται: ναι μεν όταν είναι άτονα, αλλά όχι πάντα. Και αν υπάρχουν πολλά άτονα ου και ι στην ίδια λέξη, ο ντόπιος ξέρει ποια θα κρατήσει (και θα είναι πάντα τα ίδια, δεν ξαναδιαλέγει κάθε φορά που λέει τη λέξη), αλλά ποιος κανόνας το προσδιορίζει αυτό;

    Δε νομίζω να υπάρχει συγκεκριμένος κανόνας Πέπε. Μόνο η ευκολία της εκφοράς, αλλά με κριτήρια πάλι που καθορίζει ο ντόπιος, όχι εμείς που «παρατηρούμε» τη γλώσσα από έξω, π.χ.

    γουρούνι-γ’ρούν’
    κουνούπι-κ’νούπ’
    πουλί-π’λί
    αλλά:
    κουτάλι-κ’τάλι (ποτέ κ’τάλ’)
    κουτάβι-κ’τάβι (ποτέ κ’τάβ’)

    Μάλλον μερικά σύμφωνα αποφεύγονται ως τελικά λέξεων, αυτό καταλαβαίνω εγώ…

    Και καταλήγουμε στην πανθομολογούμενη αλήθεια ότι τα πιο «καθαρά» ελληνικά ομιλούν οι καταυλακιώτες.
    Ναι βρε ζηλιάρηδες! Λέμε και «ήσαντε» και «ήντουσαν» και «έχουτε», αλλά αυτά είναι αρχαία ελληνικά! 😀 😀 😀

  116. 12, 14,
    Κι εδώ να δεις οοοοοοοοοοοοο 🙂
    (Παίζαμε μπάλα παρέα στο UCLA όταν ήταν κι ο Άντυ φοιτητής. Έχω να τον δω από τότε.)

  117. Ιάκωβος said

    Πολύ ενδιαφέρον αυτό με τη μεταρρύθμιση του αλφαβήτου στην αρχαία Αθήνα. Δεν ήξερα ότι έγινε και μάλιστα με ψήφισμα.

    Και οι Κινέζοι τον 20ο αιώνα επιχειρούσαν κατά καιρούς κάποιες μεταρυθμίσεις-απλοποιήσεις των χαρακτήρων της Κινέζικης γλώσσας.

    Υπήρχαν κι αυτοί που αντιδρούσαν. Στο βιβλίο του Κίνα-Ιαπωνία,θυμάμαι, ο Καζαντζάκης περιγράφει τη συνάντησή του με έναν Κινέζο καθαρευουσιάνο, ο οποίος για να του δείξει πόσο τρομερή κατάπτωση ήταν αυτές οι μεταρρυθμίσεις, τον ρώτησε τι θα έκαναν οι Έλληνες αν κάποιοι αποφάσιζαν να μη μιλάνε και να μη γράφουν όπως οι Έλληνες κλασικοί, ο Πλάτωνας κλπ. Ο Καζαντζάκης του απάντησε με κρυφή ειρωνεία , θα τους κάναν αυτό και θα τους κάναν εκείνο, περιγράφοντας τα βάσανα των δημοτικιστών της Ελλάδας.

  118. vk said

    «Υπάρχουν κι εκείνα τα ω3 λιπαρά οξέα, που πρέπει να τα τρώμε γιατί είναι υγιεινά και μακροβιοτικά, οπότε καταναλώνει ο άλλος αβέρτα τα λιπαρά ψάρια και δεν σκέφτεται τα βαρέα μέταλλα που έχουν καταπιεί.»

    (Σε γενικές γραμμές) καλά κάνει και δεν τα σκέφτεται και τρώει τα ψάρια αβέρτα 🙂

    Ο κίνδυνος έκθεσης σε μολυσματικούς παράγοντες από την κατανάλωση ψαριών είναι σχετικά χαμηλός. Το πρόβλημα με τα βαριά μέταλλα και ιδιαίτερα τον υδράργυρο αφορά συγκεκριμένα είδη, κυρίως πελαγικούς μεγάλους θηρευτές όπως ο ξιφίας, κάποια ήδη καρχαριών κλπ, ενώ οι σχετικές συγκεντρώσεις εξαρτώνται και από τις περιοχές που ζουν και αλιεύονται αυτά τα ψάρια και οι γενικεύσεις δεν είναι εύκολες (τις αποφεύγει και η EFSA). Τα περισσότερα ψάρια που τρώμε (λιπαρά ή όχι) δεν αποτελούν ιδιαίτερο ρίσκο.

    Από την άλλη τα οφέλη από την κατανάλωση ψαριών είναι πολλά και καλά τεκμηριωμένα. Έχουν γίνει πολλές επιστημονικές έρευνες και εκθέσεις σε πολλές χώρες που αξιολογούν τα οφέλη έναντι των κινδύνων από την κατανάλωση ψαριών και συμφωνούν ότι τα οφέλη υπερτερούν και ότι ο κίνδυνος είναι σχετικά μικρός.

    Κάποιες χρήσιμες πληροφορίες (στα ελληνικά) υπάρχουν εδώ: http://www.eufic.org/article/el/artid/contaminants-in-fish/

    Κατά τα άλλα τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα λέγονται έτσι γιατί ο πρώτος διπλός δεσμός βρίσκεται στο τρίτο άτομο άνθρακα μετρώντας από τη θέση «ω» δηλαδή από το άκρο που βρίσκεται η μεθυλική ομάδα. Έχουμε και τα ω-6 και τα ω-9 όπου ο πρώτος διπλός δεσμός βρίσκεται στο έκτο και ένατο άτομο άνθρακα, αντίστοιχα. Στη διεθνή βιβλιογραφία είναι πολύ συχνή (και μάλλον κυριαρχεί) και η χρήση του λατινικού «n» αντί του ελληνικού «ω», δηλαδή τα ωμέγα-3 αναφέρονται n-3 (για παράδειγμα ένα από τα «καλά» λιπαρά οξέα το εικοσαπενταενοϊκό οξύ ή EPA γράφεται 20:5n-3). Ενδιαφέρον έχει νομίζω και το ότι το «n-3» διαβάζεται στα αγγλικά «n minus 3» ενώ στα ελληνικά δε διαβάζουμε την παύλα στο ω-3. Η ονοματολογία «ωμέγα» ή «n» δεν είναι η μόνη, αφού υπάρχει και η αρίθμηση από το καρβοξυλικό άρθρο, αλλά είναι πιο συχνή στα ερευνητικά αντικείμενα που εστιάζουν στη φυσιολογική δράση των λιπαρών οξέων όπου η ομαδοποίηση σε ω-3, ω-6, πολυακόρεστα, μονοακόρεστα κλπ έχει μεγαλύτερη σημασία πχ στη διατροφή.

  119. 19,

    Εξαιρετικά ενδιαφέρων είναι και ο αριθμός Ω που κατασκεύασε ο Γκρέγκορι Τσέιτιν, που μπορεί μεν να οριστεί (πολύ χοντρικά ως η πιθανότητα ότι ένα τυχαίο πρόγραμμα για υπολογιστή θα τερματίσει) αλλά δεν μπορεί να υπολογιστεί!

    Πολύ χοντρικά πάλι, ο υπολογισμός του Ω είναι αδύνατος γιατί καταλήγει σε ισοδύναμο αυτοαναφορικό πρόβλημα, σαν αυτό που εντοπίστηκε με τον ΑΗΠ Επιμενίδη, όταν, Κρης ων, ισχυρίστηκε ότι Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται.

    Κι εδώ ελπίζω να γεφύρωσα λίγο το χάσμα ανάμεσα στις τσιμούχες και τ’ αρχαία! 🙂

  120. …τα ω3 λιπαρά οξέα,…[σε] ψάρια…

    Υπάρχει και το ανέκδοτο

    – Μα, σωλωμώ;
    – Πλούσιος σε ω-τρία, λέμε!

  121. 22, …Τότε που είχε βγει η ταινία «Η ιστορία της Ο»…
    είχε προβληθεί…[και] «Η ιστορία της Q»….

    There were long queues to watch «The Story of O».
    Not so to «The Story of Q»
    🙂

  122. Πέπε said

    @sarant, 103α:

    Για να μην το έχει σχολιάσει άλλος, ίσως μόνο εγώ το βλέπω (λάπτοπ, Chrome). Πάντως, εκεί που λες για εφτά, για οχτώ και για εννιά όμικρον, μου βγάζει 7Ο, 8Ο, 9Ο (κεφαλαία όμικρον κολλημένα στον αριθμό) που μοιάζουν με εβδομηντάρια, ογδοντάρια κλπ. Στα δέκα υπάρχει κανονικά το κενό.

  123. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    113 Λουφάρεις βλέπω!

    121 Δεκτή η ένσταση, ευχαριστώ για τις πληροφορίες!

    122-124 Εσύ, πάλι, δεν λουφάρεις 🙂

  124. sarant said

    125 Τώρα κατάλαβα. Το άλλαξα

  125. Πέπε said

    127
    Υπάρχει και μια άλλη περίπτωση όπου κάποιος πρέπει να πάει κόλαση, αλλά δεν είναι πολύ εύκολο να πεις ποιος. Περιγράφω την περίπτωση:

    Γράφω ένα σχόλιο ή κείμενο σε ορισμένες μορφές φόρουμ ή ιστολογίου, και θέλω κάπου να γράψω π.χ. «το 10ο έτος (δέκατο)». Αφού πατήσω δημοσίευση, διαπιστώνω ότι σε άλλη γραμματοσειρά έγραφα και σε άλλη εμφανίζεται, κι ότι ενώ στην πρώτη οι αριθμοί είναι κανονικά σε μέγεθος κεφαλαίου γράμματος, στη δεύτερη οι αριθμοί είναι άλλοι μικροί (1, 2, 0), άλλοι και πάλι σαν κεφαλαία (6, 8), κι άλλοι με μια ουρά κάτω από τη γραμμή. Το αποτέλεσμα είναι ότι το μικρό όμικρον δεν ξεχωρίζει από το μηδέν.

    Ο ηθικός μου δισταγμός είναι ότι η κόλαση δεν είναι γι’ αυτόν που σχεδίασε, ούτε γι’ αυτόν που επέλεξε αυτή τη γραμματοσειρά, γιατί είναι μερακλήδικο αυτό με τα νούμερα και μ’ αρέσει. Άρα, για ποιον; Κάποιος πάντως πρέπει να φταίει.

  126. Γς said

    Σαν σήμερα 8 Σεπτεμβρίου, το 2012 έγινε η επίθεση των Χρυσαυγιτών στους μαύρους μικροπωλητές στο πανηγύρι της Παναγίας εδώ στη Ραφήνα.

    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/07/praso/#comment-132019

    Θυμάμαι την τρομάρα της Ειρήνης.
    Κι όλη μέρα σήμερα χτυπάνε η καμπάνες της Παναγίας της Παντοβασίλισσας, λες και δεν ξέρουν που βρίσκεται, ανήμπορη πια να πάει στη λειτουργία

  127. Πέπε said

    > > Ω είναι η μονάδα ohm

    Διαβάζω ότι ο φυσικός Ohm ήταν Γερμανός. Άρα το όνομά του προφερόταν με τον τρόπο που σε παλιότερα ελληνικά θα αποδιδόταν με ωμέγα, Ωμ.

    Πάντα όμως πίστευα ότι αυτή η (όχι και πολύ συνεπής) λογική για τη μεταγραφή ξένων λέξεων στα ελληνικά ήταν καθαρά ελληνική. Πού να ξέρει ένας ευρωπαίος ποιο ο ή ποιο ι θεωρούν οι νεοέλληνες ότι αποδίδει καλύτερα τον κάθε φθόγγο της δικής του γλώσσας; Εκείνοι μπορεί να ήξεραν αρχαία ελληνικά με την ερασμική προφορά ή την κάθε εθνική παραλλαγή της, ή, άντε πες σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις να ήξερε κανείς και νέα ελληνικά με την κανονική προφορά. (Οι φυσικοί κιόλας; για ποιο λόγο; μόνο συμπτωματικά.) Η τάση αυτή στις μεταγραφές δεν έχει σχέση (τουλάχιστον όχι άμεση και προφανή) ούτε με το ένα ούτε με το άλλο, είναι μια παράδοση που αναπτύχθηκε εντελώς ενδοελληνικά.

    Ποιος λοιπόν, και πώς, το σκέφτηκε να συμβολίζεται διεθνώς το ομ με «Ω»;

  128. ΣΠ said

    122
    Για την ακρίβεια ο Επιμενίδης δεν είχε εντοπίσει το παράδοξο. Αυτό εντοπίστηκε τον 19ο αιώνα στην φράση του ότι οι Κρήτες πάντοτε ψεύδονται και έκτοτε είναι γνωστό ως παράδοξο του Επιμενίδη. Ένα παρόμοιο παράδοξο (ο ψευδόμενος) είχε διατυπώσει ο Ευβουλίδης.

  129. Γς said

    93:

    >Στο άρθρο – «Υπάρχουν κι εκείνα τα ω3 λιπαρά»
    Συχνά συναντώ και το ω2 = ωδείο

    Κι εκείνο το αι2=μπιπ

  130. Ριβαλντίνιο said

    @ 111 Σκύλος

    @ 114 Γιάννης Ιατρού

    Είναι γνωστό ότι οι χουνταίοι ήταν καταβάθως αναρχοκατσαπλιαδοκομμουνιστοσυμμορίται ! 🙂

    http://www.rizospastis.gr/getImage.do?size=medium&id=68665

    https://www.phorum.gr/fetchimg?src=aHR0cDovL2NvbnRlbnQtbWNkbi5ldGhub3MuZ3IvZmlsZXN5c3RlbS9pbWFnZXMvMjAxMTEwMDEvbG93L2Fzc2V0c19MQVJHRV90XzQyMF81MzgzNTgwMy5KUEc%3D

  131. Ριβαλντίνιο said

    Ουπς, «κατά βάθος» μάλλον είναι το σωστό.

  132. Νεσταναίος. said

    46·

    Οι γλώσσες είναι δύο.
    Η μία λέγεται αθάνατη και η άλλη θνητή.
    Η αθάνατη είναι άφωνη με λόγο αθάνατο.
    Η θνητή είναι φωνασκούσα και άλογη.

    Παντού γύρω μας όλα γίνονται πιο σύνθετα και βελτιώνουν την ζωή μας.
    Μόνον η γλώσσα γίνεται «πιο απλή», καταργείται.

    Από τα καταγεγραμμένα μπορούμε να μάθουμε πολλά.
    Τα στοιχεία γύρω μας δεν είναι μόνον είκοσι και τέσσερα.

  133. cronopiusa said

    129

    Γς

  134. sarant said

    130 Καλή ερώτηση για τον Ohm/Ωμ/Ω,
    Μήπως διάλεξαν το Ω επειδή το Ο θα έμοιαζε με το μηδέν, 0;

  135. Πάνος με πεζά said

    – Στο στόκολο, στον «κοντό θρόνο», ο λοστρόμος, μόνος, χλωμός…
    Λωλός ο στόνος…
    Πρόγονος ο τρόμος…

    Ορροδώ… Όμως, πόσο τον πονώ !

    Δόλος; Ωμός φθόνος; Νοσογόνος οδοντόπονος;
    Ολόχρονος μονότονος δρόμος; Όμορος σωρός; Ομόφορος πόλος;
    Σωσμός, ομόσπορος όσο ο σκοτωμός; Θολός τόκος;

    Νονός ο χρόνος. Χώρος δοτός στο βρόντο… Πόμολο χωστό,…
    Ο όρμος, θολός βόρβορος… Τόμων σωρός… Σορός…

    Όμως, ο πρότονος σωστός…Στον πόντο ο φλόκος…
    Ο μώλος, νόμος ζωογόνος..
    Ο ντόκος, ορρός φωτός… Ζωφόρος δοκός…

    Όσο ο όμορφος κώλος…

    [Σολωμός]

  136. ΓιώργοςΜ said

    137 Στις μεταφράσεις από ελληνικά, στα Βρεττανικά αγγλικά διατηρούνται με κάποιον τρόπο στοιχεία της αρχικής ορθογραφίας (αιματολογία>haematology (us: hematology). Υποθέτω πως παλιότερα υπήρχε η τάση διατήρησης κατά το δυνατό της μορφής της λέξης, διατηρώντας μακρά/βραχέα πχ, όχι μόνο από τις άλλες γλώσσες στα ελληνικά (train>τραίνο) αλλά και στην αντίστροφη. Δεν έχω παραδείγματα για να το τεκμηριώσω, αλλά φαίνεται λογικό. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ωμ φαίνεται αναμενόμενο. Χώρια που ένα σκέτο Ο μπορεί να μπερδευτεί με μηδέν, οξυγόνο, κύκλο κλπ.

  137. Pedis said

    Μία ακόμη κενοτομία (μία ακόμη τομή στο κενό, στο τίποτα) …
    http://info-war.gr/iphone-7-san-tabon-choris-kordoni/

    Μια που το φέρε: για μια εκτενή παρουσίαση των «καινοτομιών» της Απλ αλλά και πολλών άλλων «καινοτόμων» με ξένα κόλλυβα (δημόσια):

    «Το επιχειρηματικό κράτος», Mariana Mazzucato
    http://www.biblionet.gr/book/201704/Mazzucato,_Mariana/%CE%A4%CE%BF_%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%87%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%BF%CF%82

  138. Pedis said

    http://info-war.gr/ena-kratikodieto-skouliki-sto-milo-tis-apple/

    (με έχει προλάβει ο Χατζηστεφάνου)

    Υπόψην για τους καχύποπτους: Η Ματζσουκάτο είναι της σουμπετεριανής σχολής σε νεοκενσυανική σύγκλιση … 🙂
    (Καμιά σχέση με αναρχομαρξιστές σε μαοική απόκλιση.)

  139. Πέπε said

    @139:
    Από ελληνικά αγγλικά, έχουν μεσολαβήσει (πραγματικά ή νοητά) τα λατινικά και τα γαλλικά. Οπότε: από ελληνικά λατινικά υπάρχει πολύ συγκεκριμένη αντιστοιχία (δασείες = h, φ/χ/θ = ch/ph/th, και λοιπά). Το στάδιο από λατινικά γαλλικά μοιάζει να έχει παρακαμφθεί, οπότε περαιτέρω αλλαγές δεν πολυγίνονται, και από γαλλικά αγγλικά γενικά υπάρχει συντηρητισμός, άσχετα αν το τελικό προϊόν μοιάζει με τις καθαυτού αγγλικές λέξεις ή εμφανίζει ασυνήθιστες ακολουθίες γραμμάτων όπως -ph-, -ae- (το ελλ. -αι-) κλπ.. Οπότε στην ουσία οι ελληνικές λέξεις στ’ αγγλικά γράφονται λατινιστί. Νομίζω ότι μόνο στις γραμματικές καταλήξεις βλέπουμε εμφανείς διαφορές, π.χ. η ελληνική κατάληξη -ία γίνεται [-ia (λατ.) > -ie (γαλλ.)] > -y (αγγλ.), τα -ος και -ο(ν) γίνονται [-us, -um (λατ.) > -e (γαλλ.)] > τίποτα (αγγλ.).

    Στις ΗΠΑ έχουν γίνει κάποιες διακριτικές εξομαλύνσεις, όπως αυτή που αναφέρεις Γιώργο.

    Μιλάμε βέβαια μόνο για ορολογίες και γενικά λόγιες λέξεις. Όταν έχουν μεσολαβήσει λαϊκά λατινικά ή λαϊκά γαλλικά, εκεί οι λέξεις μπορεί να γίνουν αγνώριστες (αν και, πάλι, βάσει κανόνων, όχι κουτουρού).

    Πολύ συντηρητικές, πιστές στο λατινικό στάδιο, είναι και οι γερμανικές μεταγραφές ελληνικών λέξεων. Έχουν μεν αλλάξει το λατινικό c (ελληνικό κ) σε k ή z ανάλογα τι ακολουθεί, έχουν ενώσει τα ae και oe (ελλ. αι και οι) σε ένα γράμμα με ουμλάουτ, αλλά πάντως γενικά δεν έχουν απομακρυνθεί πολύ από τη λατινική γραφή, και μάλιστα διατηρούν και τις καταλήξεις -us και -um που έχουν αλλάξει (χαθεί μάλλον) στ’ αγγλικά.

    Αντίθετα, σε γλώσσες που προέρχονται οι ίδιες από τα λατινικά, π.χ. ισπανικά και ιταλικά, η ορθογραφία των ελληνικών λέξεων είναι πολύ πιο εξομαλυμένη: φ > f και όχι ph, υ > i και όχι y, η δασεία χάνεται, το ε και το αι (και το η) συμπίπτουν στο e, το οι ομοίως. Στα γαλλικά κάτι ενδιάμεσο.

    Τώρα:

    Όλο αυτό στηρίζεται στο γεγονός ότι οι Ρωμαίοι σέβονταν πολύ την ακριβή μορφή των ελληνικών λέξεων που δανείζονταν (τόσο πολύ ώστε προσέθεσαν δύο γράμματα στο αλφάβητό τους, Υ και Ζ, αποκλειστικά γι’ αυτή τη δουλειά – σε γνήσιες λατινικές λέξεις δεν υπάρχουν ποτέ, γι’ αυτό και το Υ ονομάζεται Y graecum, όθεν και στα γαλλικά y grec).

    Αντίστροφος μηχανισμός δεν υπάρχει. Ακόμη και από λατινικά ελληνικά δεν υπάρχει μπούσουλας 100% ασφαλής, πόσο μάλλον για νεότερες γλώσσες, είτε προέρχονται από τα λατινικά (αλλά φυσικά έχουν παραγάγει και δικές τους λέξεις μέσα στους αιώνες της ιστορίας τους) είτε, ιδίως εκεί, άσχετες από τα λατινικά, όπως τα γερμανικά.

    Οι μηχανισμοί που αναπτύχθηκαν ήταν πολύ πιο περιστασιακοί. Το τραίνο γράφτηκε με αι για λόγους ορθογραφίας, ενώ ο Σαίκσπηρ λόγω κάποιας αίσθησης ότι ένα «ε» πιο ανοικτό από το ελληνικό θα μπορούσε να αποδοθεί συνηθματικά με το αι.

  140. 137, …130 Καλή ερώτηση για τον Ohm/Ωμ/Ω,
    Μήπως διάλεξαν το Ω επειδή το Ο θα έμοιαζε με το μηδέν, 0;…

    Μα φυσικά, με το Ο/0 για το Ohm/Ωμ υπάρχει προφανές πρόβλημα Ωμιομορφίας!

  141. …το Ο δεν χρησιμοποιείται και τόσο πολύ σε επιστημονικούς συμβολισμούς, ίσως επειδή οπτικά είναι πολύ εύκολο να μπερδευτεί με το 0, το μηδέν….

    Η Βίκη έχει καταγράψει και χιούμορ για το θέμα, με την υποτιθέμενη πρόταση για πλήρη κατάργηση του (γράμματος) Ο από γλώσσες προγραμματισμού (FORTRAN, ειδικότερα) στο σατιρικό κείμενο «Letter O Considered Harmful» – το οποίο κείμενο υποτίθεται δημοσιεύθηκε και με την κρυφή ελπίδα, μεταξύ άλλων, ότι έτσι θα μπορούσε αυτόματα να καταργηθεί η περιβόητη εντολή GOTO, η αλόγιστη χρήση της οποίας δημιουργούσε spaghetti code.

    (Στο ίδιο χωρίο έχει και το ωραίο «Astronomy vs. Gastroenterology», για την διαμάχη ανάμεσα στους υποστηρικτές του «*» (star or asterisk) και «:» (colon) )

  142. Γς said

    144:

    >με την κρυφή ελπίδα, μεταξύ άλλων, ότι έτσι θα μπορούσε αυτόματα να καταργηθεί η περιβόητη εντολή GOTO

    [We don’t know where to GOTO if we don’t know where we’ve COME FROM ]

    >η αλόγιστη χρήση της οποίας δημιουργούσε spaghetti code

    Spaghetti code.

    Αλλά και

    Ravioli code

    και

    Lasagna code

  143. 🙂
    The programming approach «Cut and Pasta»!

  144. #66
    #118

    Επειδή, όπως ξέρουμε, τα βόρεια ιδιώματα έχουν περιφρονηθεί, μερικοί κανόνες της φωνολογίας τους και της φωνητικής τους αγνοούνται. Στα παραδείγματα βασίζομαι στα πρεβεζάνικα.

    Το πρότυπο εκφώνημα «τους στρουμπουλούς» έχει μόνο το καταληκτικό τονισμένο -ού- σταθερό. Πώς θα γίνει στην ομιλία; Ο κανόνας που ξέρω είναι «τ’ς στρουμπ’λούς». Δηλαδή το προτονικο -ου- αποβάλλεται κανονικά.

    Μεγάλη δυσκολία είναι να προφερθεί το επώνυμο «Κουνινιώτης». Είναι μια λέξη που δεν υπάρχει στα ΒΙ. Τείνει να γίνεται τελικά μονοσύλλαβο Κνιότς. Αντίθετα τα Γιάν-να (η πόλη) προφέρονται με δύο -ν-.

    Αλέξη διαφωνώ με τα -ι-.
    «Του κτάλ΄» (το κουτάλι) λέγεται πάντα έτσι αλλά σε μια ερωτηματική επιτόνηση μπορεί να γίνει «του κτάάλ’ ;» ή «του κτάλ ίί ;». Το λ’ είναι ασύλλαβο -λι- με τη γλώσσα στον ουρανίσκο όχι στα φατνία.

    Εξαίρεση είναι το ευφωνικό -ι- στις αντωνυμίες «ου μπαμπάς ιμ», «ου μπαμπάς ιμας». .

    Σημαντική εξαίρεση είναι στα ρήματα π.χ. «αυτός γραφ» αλλά «αυτοί γράφνι».

    Δεν είναι σωστό να λέμε πως το άρθρο του αρσενικού «ου Νίκους» γίνεται θηλυκό «ι Νίκους». Φαίνεται πιο απλό να δεχτούμε πως το -ου-, που αρθρώνεται με στρογγύλευμα των χειλιών, δίνει τη θέση του στο -ι- που έχει πιο άνετη άρθρωση.

    Καλημέρες σε όλους.

  145. Πέπε said

    @147 τέλος:

    Μα μόνο στο άρθρο, σε κανένα άλλο «ο» σ’ ολόκληρη τη γλώσσα; Κι ύστερα, το ιδίωμα (το καθένα από αυτά) είναι γεμάτο [u], τώρα στο άρθρο τους κούρασε; 🙂

    (Ναι, δεν είναι σωστό να λέμε ότι το αρσενικό άρθρο γίνεται θηλυκό. Πάντα αρσενικό είναι. Ήθελα να τονίσω ότι κτγμ δεν πρόκειται για κάποιο φαινόμενο σχετικά με την προφορά, αλλά για αντικατάσταση λέξης. Θέλει καλύτερη διατύπωση.)

    > > Εξαίρεση είναι το ευφωνικό -ι- στις αντωνυμίες «ου μπαμπάς ιμ», «ου μπαμπάς ιμας».

    Στη Σάμο «μπαμπάζιμ’» (δε θυμάμαι για το άρθρο, ου ή η), δηλαδή μπαίνει το ίδιο ευφωνικό αλλά διατηρείται και η ηχηροποίηση του σ σε ζ, αφού, πριν την παρεμβολή του ευφωνικού, το σ ήταν πριν από ηχηρό μ.
    Αλλά όχι στο μας: εκεί κανονικά μπαμπάς μας ([zm] όπως παντού, αλλά χωρίς ευφωνικό, αφού δε χρειάζεται).
    Έχω διαβάσει και την άποψη ότι δεν είναι ευφωνικό αλλά τούρκικη επίδραση (το επίθημα -im, ή με άλλες φωνηεντικές παραλλαγές ανάλογα με την αρμονία, σημαίνει «- μου» στα τούρκικα), αλλά δε νομίζω ότι χρειάζεται να ανατρέξει κανείς σε τέτοιες μακρινές ερμηνείες.
    Με την ίδια λογική λένε επίσης «του σπίτ’ ιμ’», που μάλλον πρέπει να γραφτεί έτσι, κι όχι «σπίτι μ’». (Δηλαδή το τελικό -ι χάνεται κανονικά, και το δυσπρόφερτο ληκτικό σύμπλεγμα -τμ παίρνει ευφωνικό ι).

  146. spiral architect said

    – Πού είναι ο Σκύλος;
    – Ohmmm!

  147. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    149: Αυτό που λένε και guru meditation 🙂

  148. sarant said

    Καλημέρα!

    147και πριν: Ο παππούς μου, το αρσενικό ι («ι Μήτσους») έλεγε πως θεωρητικά έπρεπε να γράφεται «υ», για να δείχνει πως προέρχεται απο το «ου».

    144: Ήταν και λίγο ιδεολογική, πάντως, η προγραφή του GOTO. Με ρέγουλα ήταν χρήσιμη εντολή.

    138 Ωωωωωωωω, όμορφο (αλλά: Ορρωδώ) 🙂

  149. O Φιλήντας έχει γράψει κάμποσα για το «η Μήτσους». Αν θυμάμαι καλά, αναφέρει κι έναν τύπο άρθρου «ε» («ε Μενέλαος», «ε Μαρία»), που μπορεί θαυμάσια να έγινε «η» στα ιδιώματα που τρέπουν το άτονο ε σε ι.

    Καλά θυμάμαι: βλ. εδώ, υποσ. 188 «Ο από μάννα παπούλης μου, ο Νικολής ο Σταθάκης, που πέθανε ίσια με 120 χρονώ, όταν παιδιά τον κοροϊδεύαμε, γιατί έλεγε πάντα: ε Μενέλαος, μας απαντούσε με χαμόγελο: Έτσι κεγώ κορόϊδευα τη γιαγιά μου που έλεγε: ε-Μαρία […] Αυτός έλεγε πάντα κανονικά: Ι Μαρία κτλ. Ωστόσο οι νέες γενεές στην πατρίδα μου [την Αρτάκη Προποντίδας] το αγνοούνε το ε και για ταρσενικό πια, ή τουλάχιστο δεν το μεταχειρίζονται. λένε δηλ. Ι Γιώργης κανονικά».

  150. Παρών!

    Το ξέρατε πώς συνδέεται η Siemens με τον Κούλ…. ε, συγνώμη τον Ohm;

    https://en.wikipedia.org/wiki/Ohm#Conversions

  151. Alexis said

    #147: Γιάννη νομίζω ότι ο Κουνινιώτης θα προφερθεί με δύο ν, όπως τα Γιάν’να, και το ου θα παραμείνει, κάτι σαν Κουν’νιότς. Άμα πεις Κ’νιότς είναι σα να λες συγκοπτόμενο το «Κουνιώτης».
    Αλλά δεν επιμένω, εσύ είσαι Πρεβεζάνος γέννημα-θρέμμα, εγώ όχι… 🙂

  152. 153,
    Μια εκλεκτή Ωμήγυρις!

  153. 155

    που ζητάει να την πάρουμε στους Ohmους

  154. 154, …#147: …ο Κουνινιώτης θα προφερθεί με δύο ν,…

    …με τρία ν, διότι, ως γνωστόν,
    η σωστή προφορά του ονόματος
    του διάσημου σταφιδοπαραγωγού
    της πατρογονικής γης
    είναι Κουgnινιώτης! 🙂

  155. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    138:
    Πρώτος!

    >>όπως ο όμορφος κώλος
    στον όγδοο όροφο,στο φως!
    Φώσκωλο 🙂

  156. 157

    Από τα Κουgnιgnά, τη μικρή μόσχα της Αιγιάλειας

  157. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    143 >>προφανές πρόβλημα Ωμιομορφίας
    Α, έτσι συνέβη η Ωμ\Οφαγία 🙂

  158. Γιάννης Ιατρού said

    157: Μιχάλης Νικολάου
    ……με τρία ν…

    Τι τσιφούτικα πράγματα είναι αυτά; Με δεκατρία νι, minimum!
    Ξεχνας την ευεργετική οξυγόνωση 🙂 που προκαλέι η εκφορά του νννννννννννννννννννννν

  159. Γιάννης Ιατρού said

    Και να μην είμασατε και Ohmοφοβικοί, γιαυτό μην φοβάστε προσπαθόντας να επιλύσετε με τον νόμο του Ohm το κύκλωμα αυτό:

  160. ευκολάκι

  161. #148 Πέπε

    Μα μόνο στο άρθρο, σε κανένα άλλο «ο» σ’ ολόκληρη τη γλώσσα; Κι ύστερα, το ιδίωμα (το καθένα από αυτά) είναι γεμάτο [u], τώρα στο άρθρο τους κούρασε;

    Καλή παρατήρηση. Μην ξεχνούμε όμως πως τα άρθρα είναι νεκρά φωνηματικά στοιχεία. Δηλαδή δεν μπαίνουν στη συζήτηση των «ελάχιστων ζευγών» όπως μπαίνουν τα φωνήματα. Μπορώ π.χ. να διώξω το /φ/ και να το κάνω /π/ που είναι απλός αρχέγονος φθόγγος;
    Όχι διότι ο «φόνος» γίνεται «πόνος», το «φέρνω» «παίρνω» κ.ο.κ. Άρα το /u/ δεν μπορεί στις λέξεις να γίνει /i/ διότι θα ταυτιστούν πολλές λέξεις ουρανικό > ιρανικό, παρουσία > παρρησία, ούρα > ήρα, γούρι > γύρη, πούρα > πήρα κ.λπ.

    μπαμπάσιμ – το ιμ δεν είναι ευφωνικό αλλά τούρκικη επίδραση (το επίθημα -im). Και δική μου άποψη. Υπάρχει πράγματι ομοιότητα. Πάντως στην Πρέβεζα το ακούμε πάντα -σιμ, ποτέ -σμ ή -ζμ.

    #152 Αγγελος

    «ε Μενέλαος», «ε Μαρία», που μπορεί θαυμάσια να έγινε «η» στα ιδιώματα που τρέπουν το άτονο ε σε ι. Καλό.

    #154Alexis

    ο Κουνινιώτης θα προφερθεί με δύο ν, όπως τα Γιάν’να, και το ου θα παραμείνει, κάτι σαν Κουν’νιότς. Καλό…

    … αλλά τα δύο ν που λες δεν είναι φατνιακά αλλά ουρανικά δηλ. ασύλλαβα –νι–: K’ññots (ñ όπως España). Για το –ου– προβληματίζομαι, αφού δεν μπορεί μένει καθαρό σε προτονική ή προ-προτονική θέση. (Μπράβο για τις επιδόσεις σου 🙂 ).

  162. 159, …Κουgnιgnά, τη μικρή μόσχα της Αιγιάλειας…

    Βγάζει και μοσχάτο, αλλά διασημότερη για την μαύρη σταφίδα!
    (Έβγαζε κι παππούς μου στην Μαμουshά.)
    🙂

  163. Πάνε πια τα σταφύglιά, μόνο λεμόgnα και άλλα ξυgnά. Α, και βανίglες!

  164. 165
    Ωραία γραμμένο και καλή πληροφορία. Συγγνώμη που το ξέχασα και δεν το περιέλαβα στα σχόλιά μου. 🙂

  165. 166

    Ίσως βαgnίglες …
    🙂

  166. 166,
    Πάνε, ε… Κρίμα…
    (Καλά και τα ξινά, πάντως.)

  167. Ραντίζουνε πολύ χημικό, Μιχάλη, τόσο που να φανταστείς μετά τη συγκομιδή του αχλαδιού, πλένουν τα δέντρα για να καθαρίσουν τα φύλλα τους από το chemical warfare.
    Καινούργια αμπελάκια έχουν φυτευτεί πιο ψηλά, στα 400 υψόμετρο.

  168. 151γ,
    Ναι, ήταν καλή ιδέα στην βάση της και έγινε παντιέρα.

    Ο Ντάικστρα, που την εισηγήθηκε γραπτώς, ήταν από τα μεγάλα ονόματα στην επιστήμη υπολογιστών.

    Είχα την τύχη να τον ακούσω σε μια απολαυστική διάλεξη στο UCLA, τέλη 80ς, όπου εμφανίστηκε με τζινάκι και πέδιλο/κάλτσα(!), κιμωλία στο χέρι, και ανέπτυξε σε μια ώρα στον πίνακα κάποιες ιδέες του για predicate calculus (αν θυμάμαι καλά).

    Ο ίδιος έχει δημοσιεύσει χειρόγραφη(!) την ευφυέστερη και πλέον ασυνήθιστη απόδειξη του Πυθαγόρειου που έχω δει, με την οποία αποδεικνύεται αυτόματα και το αντίστροφο (δηλ. αν a^2 + b^2 = c^2, το τρίγωνο είναι ορθογώνιο).

  169. nefelh said

    Στα Μαθηματικά και την επιστήμη υπολογιστών το μικρό και το κεφαλαίο όμικρον χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της οριακής συμπεριφοράς συναρτήσεων στο άπειρο. Κάποιο απλό παράδειγμα είναι ότι η συνάρτηση f(x)=6x^3-4x^2+78 ανήκει στη κλάση O(x^3), επειδή ο όρος x^3 είναι αυτός που καθορίζει την οριακή συμπεριφορά της f. Από τους δύο ο πιο συχνά χρησιμοποιούμενος είναι αυτός με το κεφαλαίο Ο (big O notation).

    https://en.wikipedia.org/wiki/Big_O_notation

    http://mathworld.wolfram.com/Little-ONotation.html

    Οι συμβολισμοί αυτοί («big O notation» και «little o notation») πιθανόν και να σχετίζονται με την οπτική ομοιότητα του Ο με το 0 (μηδέν), αν και αυτό είναι δική μου εικασία, δεν το έχω δει κάπου. Αν το σκεφτούμε αυτό θα είχε βάση, αφού αυτό που «μετράει» ο συμβολισμός είναι τον όρο που αποκλίνει πιο γρήγορα προς το άπειρο, ενώ τους υπόλοιπους όρους μπορούμε να τους σκεφτούμε και σαν «μηδενικά», με την έννοια ότι έχουν σχεδόν μηδενική επίδραση (σχετικά πάντα!) όταν το x γίνεται πολύ μεγάλο. Δεν θα μπω σε περισσότερες λεπτομέρειες γιατί φοβάμαι ότι σε ένα μπλογκ γλωσσολογικού ενδιαφέροντος θα κινδυνέψουμε με αυτοκτονίες.

    Αν και οι συμβολισμοί αναφέρονται στα λατινικά O και o, νομίζω καλό είναι να αναφέρουμε και αυτή τη χρήση τους σε ένα άρθρο που μιλάει για αυτό το ο, το μικρό, το μέγα!

  170. 172, …Οι συμβολισμοί αυτοί («big O notation» και «little o notation») πιθανόν και να σχετίζονται με την οπτική ομοιότητα του Ο με το 0 (μηδέν), …

    Είναι μάλλον από το Order of (magnitude of function), δηλαδή Τάξη Mεγέθους, για τον αγγλόφωνο κόσμο, τουλάχιστον. Όπως ακριβώς το λέτε στο παράδειγμα ότι «f(x)=6x^3-4x^2+78 ανήκει στη κλάση O(x^3), επειδή ο όρος x^3 είναι αυτός που καθορίζει την οριακή συμπεριφορά της f.» όταν το x είναι πολύ μεγάλο.

  171. ΣΠ said

    172, 173
    Να επισημάνω μόνο ότι χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της οριακής συμπεριφοράς όχι μόνο στο άπειρο αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο όριο (μηδέν ή άλλο).

  172. Θύμμαχος Θήτης said

    Λογικά είναι από το Ordnung von, order of, από τον Γερμανό που το εισήγαγε http://programmers.stackexchange.com/questions/107976/what-is-o-in-big-o/107982

    Επίσης, ο συμβολισμός Ο είναι το ελληνικό όμικρον (όπως και το Θ και το Ω αντίστοιχα). https://xlinux.nist.gov/dads//HTML/bigOnotation.html

  173. Πέπε said

    152
    Το άρθρο «ε» (αρσενικό) το έχω ακούσει στα καστελοριζίτικα (δεν ξέρω αν είναι 12νησιακό η μικρασιάτικο ιδίωμα, πάντως δεν κάνουν αλλαγές τύπου βόρειου φωνηεντισμούθ), περιέργως δε και στην Κρήτη (χωριά στο Ν. Ρέθυμνο), όπου νομίζω ότι δεν το λένε στάνταρ αλλά σε ορισμένα περιβάλλοντα.
    (Δεν το ‘χω ακούσει από λάιβ ομιλητές, αλλά από δημ. τραγούδια και στα δύο μέρη, και στο Καστελόριζο επίσης σε καταγραφές παραμυθιών.)

    151α
    Θαρρώ πως την είχε προτείνει ο Χατζιδάκις αυτή την ορθογραφία, «υ».

  174. Ε, λοιπόν, γηράσκω αεί διδασκόμενος. Όρκο μπορούσα να πάρω ότι τα σύμβολα Ο και ο τα είχε εισαγάγει το δίδυμο Hardy-Littlewood! Αλλά βέβαια, τώρα που το σκέφτομαι, ο μόνος λόγος που το πίστευα είναι ότι ΕΓΩ τα είχα μάθει στα νιάτα μου από το κλασικό Pure Mathematics του Hardy…

  175. Pedis said

    # 171 – Σοφιστικέ απόδειξη αυτή του EWD. Στην πραγματικότητα είναι επέκταση της απόδειξης του θεωρήματος μέσω της χρήσης ομοιότητας των τριγώνων στο ορθογώνιο τρίγωνο (χωρίζοντάς το στα δύο, αφού φέρεις το ύψος) κλπ κλπ. Συμφωνείς;

  176. 178,
    Με την έννοια ότι η απόδειξη κάνει χρήση της ομοιότητας τριγώνων σε κρίσιμο σημείο και γενικεύει την κλασική απόδειξη που περιγράφεις, ναι, συμφωνώ. Πρόκειται για απλό και θεμελιώδες θεώρημα, εξάλλου. Αλλά μορφολογικά η απόδειξη του EWD είναι τόσο διαφορετική από όλες τις άλλες, που την κάνει ιδίου είδους – και αποδεικνύει αμέσως και το αντίστροφο του Πυθαγόρειου, κάτι πιο μπερδεμένο για τις κλασικές αποδείξεις (αλλά εφικτό, φυσικά). Για την ιδιομορφία και συντομία της, επίσης, μου αρέσει και η απόδειξη με τα τέσσερα ορθογώνια τρίγωνα μέσα στο τετράγωνο.

  177. Pedis said

    # 179 – Σύμφωνοι.

    Για την ιδιομορφία και συντομία της, επίσης, μου αρέσει και η απόδειξη με τα τέσσερα ορθογώνια τρίγωνα μέσα στο τετράγωνο.

    Δώσε χιντ …

  178. Pedis said

    Α, η κινέζικη …

    http://www.mathsisfun.com/geometry/pythagorean-theorem-proof.html

  179. Ακριβώς, είναι απο τις λεγόμενες Αποδείξεις Χωρίς Λόγια:

    Για το Πυθαγόρειο υπάρχουν πάμπολλες, με λόγια ή χωρίς, αλλά οι περισσότερες είναι παραλλαγές στο ίδιο θέμα.

  180. Από το Ω{μέγα} ..στο Ο{μικρον}. http://wp.me/p7pUmz-1yS

  181. Νεσταναίος. said

    Το ω και τα άλλα μακρά έχουν βλάψει την γλώσσα την ελληνική επειδή έχουν χρησιμοποιηθεί κατά τρόπον ανόητον, ἄν μη τι άλλον.

    «ήδονται δε αττικοί τρέπειν το ο εις ω προηγουμένου ε αλλά τα κατά διάλεκτον ιδιάζοντα ου δει δε εις κοινόν παραλαμβάνειν.»
    Για να έχουμε στην γενική ενική· πόλε-ως αντί πόλε-ος . Το θέμα εδώ είναι «πολε».
    Έχουμε επίσης και την λέξη πόλι-ς. πόλι-ος. Το θέμα εδώ είναι «πολι».
    Έχουμε επίσης «πολια-ς , πολιάδ-ος» . Το θέμα εδώ είναι «ποδιαδ».
    Η νέα ελληνική «πόλης» είναι εκ της «πόλε-ος». Φεύγει το ο και ο χρόνος αυτού εισέρχεται τῷ ε εκτείνοντας αυτό σε η.

    Η ανόητη χρήση των μακρών έχει συμβάλει στην παραποίηση της σημασίας της ετυμολογίας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: