Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τούρκικος καφές, καϊμακλής και μερακλίδικος (της Τέτης Σώλου)

Posted by sarant στο 5 Οκτώβριος, 2016


Εμείς βέβαια από το 1974 τον λέμε ελληνικό,  ονομασία που έπιασε απόλυτα, σε αντίθεση με την άλλη πρόταση για «βυζαντινό» που επιχείρησαν κάποιοι να τον αποκαλέσουν, εντελώς ανιστόρητα αφού, αν δεν πέφτω έξω, ο καφές έφτασε στα μέρη μας μετά την Άλωση. Ο καφές, που είναι από εκείνα τα τουρκικά(*) δάνεια που κανένας λόγιος δεν πρότεινε απ’ όσο ξέρω να εξελληνιστούν, εκτός από τον… λογιότατο της Βαβυλωνίας, ο οποίος τον είχε πει «νηφοκοκκόζωμον» για να παρακούσει ο Ανατολίτης και να νομίζει πως γυρεύει νύφη και κοκόνα. Ίσως στην αποδοχή της τουρκικής ονομασίας από τους καθαρευουσιάνους να έπαιξε ρόλο και η διεθνοποίηση της λέξης, διότι αφού το café, caffé και δεν συμμαζεύεται ακουγόταν σε Παρίσια και Βερολίνα δεν πείραζε να ακούγεται και στην Αθήνα. Κάποιοι μάλιστα κοτσάρισαν κι ένα δεύτερο φ (είχα προλάβει ταμπέλες ΚΑΦΦΕΝΕΙΟΝ), εντελώς ανελλήνιστο κι αυτό αφού στα αρχαία ελληνικά ήταν αδύνατο να υπάρχει διπλό φι.

Αλλά πλατειάζω, διότι το θέμα μου δεν είναι ο καφές ειδικά. Θέλω να παρουσιάσω σήμερα ένα πολύ ωραίο κείμενο που έγραψε η διαδικτυακή φίλη Τέτη Σώλου, γνωστή και καλή σκιτσογράφος και όχι μόνο, στο οποίο αφηγείται ένα περιστατικό σε ένα καφενείο -αλλά το κείμενό της έχει μιαν ιδιαιτερότητα, ότι περιλαμβάνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, 111 λέξεις τουρκικής προέλευσης που χρησιμοποιούμε συχνά.

Μου άρεσε πολύ το κείμενο και της ζήτησα την άδεια να το αναδημοσιεύσω αφού το ιστολόγιό μας ασχολείται συχνά με τα γλωσσικά δάνεια. Θυμίζει κάπως την προσπάθεια του Ξεν. Ζολώτα να γράψει στα αγγλικά χρησιμοποιώντας λέξεις μόνο ελληνικής προέλευσης (παλιότερο άρθρο εδώ) Βέβαια, στο κείμενο της Τέτης οι τουρκικής προέλευσης λέξεις είναι μειοψηφία, αλλά από την άλλη το κείμενο διαβάζεται απολαυστικά και είναι γραμμένο σε στρωτά και υπαρκτά ελληνικά, κάτι που δεν μπορούμε να το ισχυριστούμε για την ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη κατά τα άλλα προσπάθεια του Ζολώτα, που έδωσε κείμενα μάλλον ακατανόητα τόσο από Έλληνες όσο και από Άγγλους.

Επιπλέον, αξίζουν συγχαρητήρια στην Τ.Σ. διότι το κείμενό της ελάχιστες αστοχίες είχε από ετυμολογικής πλευράς (σε 2-3 περιπτώσεις μόνο δεν ήταν λέξεις τουρκικής προέλευσης). Βέβαια, υπάρχουν πάντοτε αμφισβητούμενες περιπτώσεις, αλλά με βάση τις ετυμολογίες του ΛΚΝ (του Πετρούνια δηλαδή) οι 111 λέξεις έχουν, αν δεν κάνω λάθος, τουρκική προέλευση.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στο ιστολόγιο της Τέτης Σώλου, που έχει τον ευρηματικό τίτλο Hellas Special και που σας συνιστώ να το κοιτάξετε. Το αναδημοσιεύω εδώ, με μία αλλαγή που έκανα, ώστε οι λέξεις τουρκικής προέλευσης να είναι πάντοτε 111. Το κειμενο συνοδεύεται από σκίτσα, φυσικά της Τέτης Σώλου. Μπορείτε να βρείτε τις 111 λέξεις; Για τις απαντήσεις, δείτε στο τέλος.

(*) Τουρκικής προέλευσης σημαίνει ότι οι λέξεις μπήκαν στα ελληνικά από τα τουρκικά. Δεν ενδιαφέρει αν τα τουρκικά είχαν πάρει τη λέξη από τα περσικά ή τα αραβικά ή (σε μια-δυο περιπτώσεις) από τα ελληνικά  (οπότε έχουμε αντιδάνειο).

Τούρκικος καϊμακλής και μερακλίδικος

ts1

Το κείμενο έχει 111 λέξεις τούρκικης προέλευσης που χρησιμοποιούμε συχνά. Μπορείτε να τις εντοπίσετε;


Η πρώτη μέρα των διακοπών μας άρχισε περίεργα. Τη Ματίνα την κυνηγούσαν απ’ το γραφείο και πήγε σ’ ένα ίντερνετ καφέ για να της εκτυπώσουν κάτι μέιλ. Εγώ με τον Μήτσο και τον Λεφτέρη μπήκαμε στο καφεζαχαροπλαστείο «Το μελτεμάκι». Πιάσαμε τραπέζι κοντά στο τζαμωτό για να βλέπουμε έξω. Είχε συννεφιάσει και ο ουρανός ήταν μαβής. Σε λίγο άρχισε να ρίχνει με το τουλούμι.

ts2

— Μπουρίνι είναι. Γρήγορα περνάει, είπε κεφάτα το γκαρσόνι. Τι να φέρω στα παιδιά;
Ο Λεφτέρης πήρε μία λουκουμάδες με μέλι. Εγώ ήθελα ασουρέ, αλλά δεν τον φτιάχνουν παντού, κι έτσι ζήτησα γλυκό του κουταλιού φιστίκι, που το πετυχαίνουν ωραία εδώ στο νησί. Ο Μήτσος παράγγειλε τούρκικο ναι και όχι, καϊμακλή και μερακλήδικο. Παγώσαμε. Έχει γούστο να γίνει κανας καβγάς πάλι «εμείς τον λέμε ελληνικό» και τα παρόμοια.
Το γκαρσόνι όμως τίποτα απ’ αυτά.
— Είναι και φρεσκοκαβουρντισμένος, είπε κι ύστερα ρώτησε: Λουκούμι θες;
— Ναι. Κι ένα τασάκι.
— Αμάν, ρε Μήτσο! Πάλι θα μας ντουμανιάσεις. Καπνίζεις κι αυτόν τον σέρτικο καπνό…, ωχού! γκρίνιαξε ο Λεφτέρης, που από το πρωί που αποφάσισε να κόψει το τσιγάρο είναι μες στην τσατίλα.
Πήγε το γκαρσόνι να φέρει την παραγγελία, έβγαλε ο Μήτσος απ’ την τσέπη τον καπνό, τα χαρτάκια κι εκείνο το μαραφέτι με το μακρύ φιτίλι –το τσακμάκι–, ετοίμασε δυο τσιγάρα σαν μπουριά και περίμενε τον καφέ. Έχει πάρει το κολάι και στρίβει γρήγορα.
Ήρθαν κι οι παραγγελίες. Ο καφές του Μήτσου σε χοντρό φλιτζάνι. Χύθηκε λίγος στο πιατάκι.
— Γούρι, γούρι! Λεφτά θα πάρεις.
Ο Μήτσος είναι ο πιο λεφτάς απ’ όλους μας. Είναι όμως πολύ κουβαρντάς και όλο ξεμένει. Αλλά δεν ζορίζεται. «Μασάει η κατσίκα ταραμά;», λέει. Κι ένα περίεργο πράγμα, σε λίγο του ’ρχονται λεφτά με το τσουβάλι. Και τα ξανασκορπάει. Σε γλέντια ναι, αλλά όχι σε σπατάλες. «Ο παράς πρέπει να κυκλοφορεί. Μασούρια θα τον κάνω σαν τις γριές ή θα τον κλείσω στο σεντούκι σαν τους τσιγγούνηδες;» Έχει βοηθήσει κόσμο και ντουνιά! Λεβεντιά ο Μήτσος!
Ήπιε νερό, τράβηξε δυο απανωτές γουλιές καφέ με τον χαρακτηριστικό ήχο για να το φχαριστηθεί και άναψε τσιγάρο.

ts3

— Βλέπω ότι σας αρέσει ο βυζαντινός, είπε ένας ηλικιωμένος από το διπλανό τραπέζι που έπινε ούζο με μεζέ φουντούκια και σταφίδες. Ήταν σαν κουμπαράς, φορούσε γιλέκο και παπιγιόν και είχε δύο τσουλούφια όλα κι όλα, ένα πάνω από κάθε αυτί, που τα κόλλαγε στην κορυφή του κεφαλιού για να σκεπάζει τη φαλάκρα. Είπαμε ότι δεν κρίνουμε τους ανθρώπους από το σουλούπι τους, αλλά ετούτος, βρε παιδί μου, είχε το χάλι του.
— Χρόνια και ζαμάνια είχα να τ’ ακούσω αυτό, πήγα να πω, αλλά μ’ έκοψε ο Μήτσος:
— Βρε ντουβάρι, δεν βλέπεις που τρέχει η συντηρητικούρα απ’ τα μπατζάκια του; Μην του μιλήσεις!
— Καλά, Μήτσο μου, σου χαλάω εγώ χατίρι; είπα όλο νάζι. Αλλά πάρε πίσω εκείνο το ντουβάρι και πες μου κάτι γλυκό.
— Μπακλαβάς.
Χαμογέλασα και μάζεψα με το κουταλάκι μου τα σιρόπια απ’ το πιατάκι.
Ο κύριος με το παπιγιόν άρχισε κάτι ελληνικούρες για τον αποτουρκισμό του καφέ και της ελληνικής γλώσσας. Δεν του μιλούσαμε, αλλά αυτός τον χαβά του. Καλά τον είχε κόψει ο Μήτσος τι σόι άνθρωπος είναι. Κακός μπελάς είναι!
Τα νεύρα του Λεφτέρη, που ήταν και τσιτωμένα, δεν άντεξαν και ξέσπασε:
— Εσείς που τον λέτε βυζαντινό τον καφέ, είσαστε οι ίδιοι που τα οθωμανικά μνημεία τα αποκαλείτε μεταβυζαντινά; Αλλά τι ρωτάω; Χωριό που φαίνεται κολαούζο δεν θέλει. Ήθελα να ’ξερα, εσείς τρώτε γιαούρτι; Τζατζίκι; Βάζετε μπόλικα μπαχαρικά στον κιμά; Σας αρέσει ο μαϊντανός στους κεφτέδες; Ντερλικώνετε σουτζουκάκια με πιλάφι; Μουσακά, γιουβέτσι, μπριάμ, μπάμιες, ντολμαδάκια, γιουβαρλάκια, σαρμαδάκια; Τρώτε καρπούζι και γιαρμάδες; Γλυκά ταψιού και παγωτό εκμέκ; Πίνετε τσάι και αριάνι; Ή τους έχετε αλλάξει τα ονόματα και δεν μπορείτε να τα παραγγείλετε γιατί δεν σας καταλαβαίνει κανείς;
Ο ηλικιωμένος με το παπιγιόν, που δεν περίμενε τέτοια αντίδραση, τα ’χασε και κοκκίνισε σαν παντζάρι. Τον φουκαρά, τον λυπήθηκα λιγάκι. Φοβήθηκα μην του ’ρθει κανας ταμπλάς. Ο Λεφτέρης όμως είχε ξεσπαθώσει και δεν χαμπάριαζε τίποτα. Άντε να τον κάνεις ζάφτι!
— Βρήκατε μπόσικο τον κόσμο το καλοκαίρι του ’74 και σηκώσατε μπαϊράκι να μην λέμε τον καφέ τούρκικο. Μες στο νταβαντούρι, το μπουλούκι που ’χει το κουσούρι να μπαίνει σ’ όποιο καλούπι το βάλουν, άρχισε να τον λέει ελληνικό και αποπάνω να στραβοκοιτάει όποιον τον έλεγε τούρκικο. Τι χαϊβάνια! Στους ντελβέδες νομίσατε ότι βρίσκεται ο πατριωτισμός; Αλλά δεν είσαστε μόνο χαζοί, είσαστε και αμαθείς. Δεν ξέρατε ότι τούρκικος λέγεται ο καφές λόγω του τρόπου παρασκευής του; Τζάμπα όμως ο σαματάς που κάνατε. Στράφι πήγε. Ρώτα με να σου πω τι έκανε η Unesco στο Αζερμπαϊτζάν. Όχι, ρώτα με. Ρώτα με, ντε!
Ο κύριος με το παπιγιόν στην αρχή κοίταζε τα παπούτσια του, ύστερα τους σοβάδες στο ταβάνι και τέλος κοίταξε τον Λεφτέρη.
— Εντάξει, να ρωτήσω, ψέλλισε. Τι έκανε;
— Αποφάσισε ότι ο τούρκικος καφές είναι άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Τουρκίας και τον έχει περιλάβει στη λίστα της. Και το όνομά του είναι τούρκικος. Τούρκικος! Ούτε βυζαντινός ούτε ελληνικός ούτε δεν ξέρω τι άλλο. Κατάλαβες τι χουνέρι πάθατε;
— Μάλιστα!
— Άμα βαστάνε τα κότσια σου πήγαινε να τα βάλεις με κοτζάμ Unesco να δούμε το μπόι σου. Σταμάτα όμως το ψαλτήρι σ’ εμάς, γιατί μας μπάφιασες! Νισάφι πια! Καζάνι το κεφάλι μας! Σιχτίρ από κει!
— Συγγνώμη!
— Α μπράβο, είπε ο Λεφτέρης και ξαπλώθηκε στην καρέκλα του. Τον είχε φέρει καπάκι τον κύριο με το παπιγιόν. Χτύπησε δυο φορές παλαμάκια και φώναξε:
— Καφετζή, φέρε μου έναν τούρκικο πολλά βαρύγλυκο, αλλά πρόσεξε μην τον κάνεις πετιμέζι. Κι ένα νερό. Μπούζι να ’ναι. Μήτσο, στρίψε μου ένα σέρτικο να φύγουν τα σεκλέτια!
— Έτοιμο το ’χω, είπε ο Μήτσος και του έδωσε το άλλο τσιγάρο που είχε στρίψει.
Κι έτσι ο Λεφτέρης που είχε μετανιώσει κι έψαχνε ευκαιρία να καπνίσει, ξανάρχισε τις φούμες.

Τέτη Σώλου
Αύγουστος 2016

Σας άρεσε η άσκηση; Μπορείτε να ελέγξετε πώς τα πήγατε κοιτάζοντας τον κατάλογο των 111 λέξεων από τη σελίδα της Τέτης Σώλου. Δεν τον μετέφερα εδώ, για να μη σας βάλω σε πειρασμό να κρυφοκοιτάξετε. Πάρτε όμως υπόψη σας ότι υπάρχει μια αλλαγή, η λέξη 104 του καταλόγου δεν είναι τουρκικής προέλευσης, και αντί γι’ αυτήν πρόσθεσα στο κείμενο τη λέξη «μαϊντανό» που είναι τουρκικό δάνειο (και πιθανό αντιδάνειο, δείτε εδώ την ιστορία της λέξης). Επίσης, η λέξη «κότσι»του καταλόγου δεν είναι τουρκικής προέλευσης, είναι όμως η λέξη «μελτεμάκι» (δηλαδή η λέξη ‘μελτέμι’) που μας είχε ξεφύγει κι έτσι ο αριθμός μένει σταθερός στις 111.

Και εδώ μπορείτε να δείτε ξανά το κείμενο με τις τουρκικής προέλευσης λέξεις τυπωμένες με έντονα στοιχεία (χωρίς την τροποποίηση της τελευταίας στιγμής). Αν διαφωνείτε με τον χαρακτηρισμό κάποιας λέξης ως τουρκικής προέλευσης, ευχαρίστως να το συζητήσουμε στα σχόλια. Μη μου πείτε όμως ότι το ρεζίλι προέρχεται από το αίσυλα ρέζειν και άλλα τέτοια τζιροπουλικά!

Advertisements

293 Σχόλια to “Τούρκικος καφές, καϊμακλής και μερακλίδικος (της Τέτης Σώλου)”

  1. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Μα τι τούρκικος κι ελληνικός ; Για τον κυπριακό λέτε;
    https://www.supermarketcy.com.cy/sites/default/files/styles/product-image/supererp/products/000196_B34004.jpg?itok=Jhac4Dxb

  2. Γς said

    Καλημέρα

    Ενας καφές:

    http://caktos.blogspot.gr/2014/06/blog-post_25.html

    [έπονται άλλοι δύο]

  3. spiral architect said

    Καλημέρα.
    All time classic:

  4. Γς said

    Κι ο δεύτερος καφές:

    http://caktos.blogspot.gr/2015/03/blog-post_85.html

  5. Γς said

    Κι ένας τρίτος καφές:

    http://caktos.blogspot.gr/2013/02/1988.html

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα (καφε)σχόλια, που δίνουν και υλικό για μελλοντικό άρθρο περί καφέ.

    1 Δεν μου ανοίγει ο λίκνος

  7. spiral architect said

    Δυο πράγματα δεν ευδοκιμούν στη χώρα μας.
    το ένα είναι το δέντρο του καφέ
    και το άλλο η Δ η μ ο κ ρ α τ ί α.
    Και τα δύο μας έρχονται από το εξωτερικό.

    Στα χώματά μας δεν μπορέσαμε ν’ αναπτύξουμε
    με κανένα τρόπο το δέντρο του καφέ.
    Το κλίμα της χώρας μας, το νερό, το χώμα,
    δεν είναι κατάλληλα
    για την ανάπτυξη του δέντρου αυτού.

    Όσο για τη Δ η μ ο κ ρ α τ ί α…
    Η αλήθεια είναι πως ό,τι περνούσε από το χέρι μας,
    δεν παραλείψαμε να το κάνουμε,
    για την ανάπτυξή της, για την εδραίωσή της.

    Αν κοιτάξετε την ιστορία μας,
    πριν από εκατό χρόνια πάνω κάτω
    ρίχτηκε στη χώρα μας
    ο σπόρος της Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς.

    Είναι εκατό χρόνια που όλο λέμε:
    “Αμάν η Δημοκρατία μας μπουμπούκιασε!…”
    “Η νεαρή Δημοκρατία μας!…”
    “Αμάν η νεαρή Δημοκρατία μας!…”

    Να είναι δοξασμένος αυτός που τη μεγάλωσε,
    μόλις καταφέραμε τόσα χρόνια να φέρουμε
    σ’ αυτό το ανάστημα τη Δημοκρατία,
    έγινε ένα φιντάνι η Δ η μ ο κ ρ α τ ί α.

    Αν ξοδεύαμε αυτό τον κόπο των εκατό χρόνων
    που αφιερώσαμε στη Δ η μ ο κ ρ α τ ί α,
    για την ανάπτυξη του καφέ,
    σήμερα η χώρα μας θα γινόταν δάσος από καφέ,
    που δεν τ’ άγγιξε ο μπαλτάς του ξυλοκόπου.

    Στο παρελθόν κρίθηκε απαραίτητο,
    δεν το είχαμε καταλάβει.
    αντί να φυτέψουμε σπόρο καφέ,
    φυτέψαμε το σπόρο της Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς.

    “Δόξα τω Θεώ”,
    αν και δεν έχουμε καμιά στενοχώρια
    απ’ τη μεριά της Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς,
    εμείς ξέρουμε το τι τραβάμε
    από την έλλειψη του καφέ.

    Καφές είναι αυτός!… Δε μοιάζει σε τίποτε.
    Έτσι είναι η Δ η μ ο κ ρ α τ ί α;
    Και να είναι και να μην είναι το ίδιο κάνει…
    Αν δεν υπάρχει καφές,
    του ανθρώπου το κεφάλι γυρίζει,
    αν δεν υπάρχει Δ η μ ο κ ρ α τ ί α,
    του ανθρώπου το κεφάλι δεν γυρίζει.

    Ο καφές μοσκοβολάει,
    η Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ούτε καν έχει μυρουδιά.
    Τον καφέ τον βάζεις στο φλιτζάνι, τον πίνεις.
    Η Δ η μ ο κ ρ α τ ία ούτε τρώγεται, ούτε πίνεται.

    Σε τι χρειάζεται αυτή η Δ η μ ο κ ρ α τ ί α,
    μπορείτε να μου πείτε;
    Στη χώρα μας έρχεται από το εξωτερικό
    μπόλικη μπόλικη Δ η μ ο κ ρ α τ ί α,
    αλλά καφές δεν έρχεται.

    Τον καφέ τον πουλάνε, τη Δημοκρατία τη δίνουν.
    Ο καφές είναι με λεφτά, η Δημοκρατία τζάμπα
    Για τον καφέ χρειάζεται συνάλλαγμα,
    για τη Δ η μ ο κ ρ α τ ί α.. τίποτα δεν χρειάζεται.

    Για κοιτάξτε το τι τραβάμε απ’ τον καφέ.
    Σάμπως δεν έχουμε συνηθίσει στον καλό καφέ;
    Αμέσως καταλαβαίνουμε
    τον καλό καφέ απ’ τον άσκημο,
    το μπαγιάτικο απ ‘το φρέσκο,
    το νοθεμένο απ ‘το σκέτο.

    Ζωή να ‘χουνε, μερικοί πατριώτες
    μας έκαναν ψεύτικο καφέ.
    Στην αρχή βγήκε ο κριθαρένιος καφές,
    δεν έπιασε.

    Ύστερα βγήκε καφές από φασόλια,
    δεν το κατάπιαμε.
    Εμείς σαν έθνος είμαστε θεριακλήδες του καφέ.
    αν και καταπίνουμε όλες τις απομιμήσεις,
    του καφέ την απομίμηση.. δεν την καταπίνουμε.

    Ω, Ύψιστε! Να γινόταν… τόσο δα
    απ’ ό,τι καταλαβαίνουμε απ’ αυτόν τον καφέ,
    να καταλαβαίναμε… και από Δημοκρατία.

    Αζίζ Νεσίν, Ο καφές και η δημοκρατία, Εκδόσεις Θεμέλιο 1991
    Μετάφραση: Έρμή Αργαίου, σελ. 182,

  8. Cyrus Monk said

    Καλημέρα ὅλη μέρα. Ἐμένα γιατί μοῦ δίνει τὸ λεξικό τοῦ Μηχιώτη τὴ λέξη «μελτέμι» (ἄρα καὶ τὸ μελτεμάκι) ὡς τουρκικῆς προελεύσεως;

  9. spiral architect said

    Γιατί «Λεφτέρης»;

  10. Γς said

    Κι ένας βιενέζικος:

    Είχα πολύ καιρό να πιω τούρκικο καφέ ή ελληνικό όπως με διόρθωσε ο καφετζής και ήταν απόλαυση πρωί πρωί κάτω από ένα καλαίσθητο στέγαστρο δίπλα στη θάλασσα.

    http://caktos.blogspot.gr/2016/06/blog-post_17.html

  11. ChrisMaGR said

    Ποιον καφέ; Εδώ τα λαδερά που τρώμε (τα περισσότερα από τα οποία έχουν Τουρκική προέλευση) πάνε να τα βγάλουν Βυζαντινά. Προφανώς την ντομάτα και την πιπεριά, που τις βρίσκουμε στα περισσότερα πιάτα, την είχαν φέρει θαλασσοπόροι στο Βυζάντιο αιώνες πριν ο Κολόμβος ξεκινήσει την εξερεύνησή του για τις Ινδίες.
    Όταν ήμουν στην Αγγλία είχα έναν πολύ καλό φίλο Ιρανό. Έφτιαχνα καφέ και πίναμε παρέα. Εκείνος τον έλεγε turkish, εγώ greek και κανένας μας δεν επιχείρησε να διορθώσει τον άλλο.

  12. Cyrus Monk said

    Καί, ἀλήθεια, ἡ λέξη «τούρκικος» τί προέλευσης εἶναι;

  13. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    8: Διότι είναι τουρκικής προέλευσης και την ξεχάσαμε! Άρα 111+1 είναι οι λέξεις!

  14. sarant said

    9 Μπορεί να γράφει έτσι το όνομά του (βαρναλικώς) ο φίλος.

  15. Γς said

    Κι ο γέρος που ήπιε κατά λάθος το δικό μου νεροζούμι και φώναζε

    http://caktos.blogspot.gr/2015/04/blog-post_1.html

  16. sarant said

    8-13: Έκανα την προσθήκη και τώρα λέω για 111+1 λέξεις

  17. cronopiusa said

    Αχ, τι ωραίο!

  18. Corto said

    Βυζαντινός καφές, που τον εξύμνησε ο μέγας Ζωρζ:

    «Κανόνισα ένα ραντεβού, με άτομο παρφέ.
    Έβαλα και στη χόβολη βυζαντινό καφέ.»

  19. atheofobos said

    Το καφεζαχαροπλαστείο και το φρεσκοκαβουρντισμένος μάλλον θα πρέπει να θεωρηθούν ελληνοτουρκικής προέλευσης!

  20. spiral architect said

    @11: Πες τον όπως θέλεις, αρκεί να μην είναι ρεβυθόζουμο και να πίνεται. 🙂

  21. Πριν από 20 χρόνια βρέθηκα φιλοξενούμενος σε ένα μικροαστικό τούρκικο σπίτι στο Τσεϊχάν μια μικρή πόλη κοντά στα Άδανα. Εκεί για πρώτη φορά διαπίστωσα όχι το πόσες τούρκικες λέξεις χρησιμοποιούμε, αλλά το πόσες πολλές τούρκικες λέξεις μπορούμε να καταλάβουμε σε μια κουβέντα (μιας και υπήρξαν φιλότιμες προσπάθειες επικοινωνίας από όλες τις πλευρές εμείς 4 Έλληνες ενήλικες εκείνοι 3 ενήλικες τούρκοι και 2 παιδιά κανείς από την πλευρά τους δεν ήξερε πάνω από 20-30 λέξεις αγγλικά). Αν και πιστεύω ότι μετά τα τούρκικα σήριαλ αυτή μας η δεξιότητα έχει αυξηθεί. Αυτή η δυνατότητα δεν είναι τεράστιος πλούτος για την γλώσσα μας (στη τελική γείτονες είμαστε δεν ξέρεις τι γίνεται αύριο μεθαύριο);

  22. Παναγιώτης Κ. said

    Άκουσα ένα στέλεχος του Λουμίδη να λέει τον καφέ, σμυρναίικο.

    Στην Τουρκία η προτίμησή τους είναι το τσάι και όχι ο καφές.

    Τελευταία που βρέθηκα εκεί είχα την πρόνοια να ζητήσω και να μου γράψει ο ξεναγός σε ένα χαρτί την τούρκικη ονομασία για ένα καφέ μέτριο και με καϊμάκι. Έβγαζα λοιπόν το χαρτί το έδειχνα στο γκαρσόνι και η απολάμβανα έναν…σμυρναίικο καφέ.

  23. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα σε όλους !
    Ωραίο το άρθρο. Θα ενδιέφερε ίσως μια αναζήτηση στο από πότε καθιερώθηκε η φράση «έκαστος στο είδος του», που αργότερα βέβαια πήρε την προσθήκη με το Λουμίδη…
    Υπήρχε φυσικά και το συναφές «Έκαστος εφ’ ω ετάχθη».

  24. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ο Ζολώτας πάντως λοιδωρήθηκε και χαρακτηρίστικε εθνικιστής κυρίως επειδή έγινε άθελά του αντικείμενο εκμετάλλευσης από εθνικιστές. Ο ίδιος έχει πει ότι έγραψε εκείνο τον περιβόητο λόγο γιατί βαριόταν να γράψει σοβαρό λόγο, το θεωρούσε αγγαρία και είπε να το διασκεδάσει. Αναρρωτιέμαι όμως μήπως το σημερινό κείμενο αυτό, είναι στο άλλο άκρο; Αν δεχτούμε βέβαια ότι το κείμενο του Ζολώτα είναι εθνικιστικό. Διότι δεν καταλαβαίνω γιατί τέτοια πρεμούρα να υπερασπιστούμε με τέτοια θέρμη τις τουρκικές λέξεις; Όλες οι γλώσσες έχουν επηρεαστεί από γλώσσες γειτονικών λαών ή λαών με τους οποίους συνέζησαν αλλά δεν κάνουν έτσι. Και γιατί όχι κείμενο με 111 ιταλικές λέξεις ή σλάβικες λέξεις;

    Όσον αφορά τη λέξη «καφέ», η λέξη είναι διεθνής. Από εκεί που την πήρανε οι Τούρκοι τήν πήραμε κι εμείς. Ταυτόχρονα. Ο εν λόγω καφές, ανεξάρτητα από το τι λέει η Ουνέσκο δεν είναι περισσότερο τουρκικός από ελληνικός. Διότι ναι μεν επιννοήθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, όμως οι Έλληνες ήταν κυρίως αυτοί που τον έφτιαχναν και τον διέδωσαν. Οι Τούρκοι προτιμούν γενικώς το τσάι από τον καφέ κι όταν πας επίσκεψη σε τουρκικό σπίτι θα σε ρωτήσουν αν θα πιεις τσάι, σπάνια καφέ. Και μάλιστα για πολλά χρόνια δεν γινόταν καν εισαγωγή καφέ στην Τουρκία.

  25. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    23 Αλλά για τον καφέ μπορεί και βιβλίο να γραφτεί -ασφαλώς θα γράψουμε κι άλλο άρθρο.

    22 Αζιζ Νεσίν «Ο καφές και η δημοκρατία»

    19 Ναι, αλλά ο πυρήνας είναι τούρκικος 🙂

  26. Corto said

    Γράφει το υστερόγραφο της Τέτης Σώλου:
    «η λέξη τσιφούτης… αντικαταστάθηκε από τη λέξη τσιγγούνης»

    Γιατί όμως; Αφού η λέξη τσιφούτης είναι γνησίως τούρκικης προέλευσης, ενώ ο τσιγγούνης είναι αντιδάνειο από τα ελληνικά.

  27. Corto said

    Επίσης μία ερώτηση:
    Η κατσίκα είναι σίγουρα τούρκικη λέξη; Την ήξερα για λέξη γερμανικής προέλευσης.

    https://en.wiktionary.org/wiki/Ziege

  28. Κασσάνδρα said

    To ‘»βρε’ δεν είναι σύντμηση, ή όπως λέγεται, από την κλητική του επιθέτου» μωρός-μωρέ»;

  29. voulagx said

    Το «τασάκι», με την εννοια του σταχτοδοχειου, ειναι σιγουρα τουρκικο; Γιατι νομιζω πως «τασακ» στα τουρκικα σημαινει κατι αλλο.

  30. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Σε μια συζήτηση περί καφέ που άκουσα πριν καναδυό χρόνια στο ραδιόφωνο, ρωτήθηκε ο συνεντευξιαζόμενος ειδήμων αν υπάρχει διαφορά μεταξύ του ελληνικού και του τούρκικου καφέ.
    Η διαφορά που ανέφερε (ίσως από ευγένεια για να μην πει «όχι», ίσως για να επιδείξει την ειδημοσύνη του) είναι πως ο ελληνικός καφές είναι πιο ψιλοκομμένος. Το αιτιολόγησε λέγοντας πως επί τουρκοκρατίας ο καφές ήταν είδος πολυτελείας, και πρόσβαση σε αυτόν είχαν οι Έλληνες ταμπήδες(*), οι οποίοι έπαιρναν τη σκόνη του καφέ που περίσσευε στο συρτάρι.

    (*) αλήθεια, έχει αποθησαυριστεί άραγε η λέξη σε αυτές που χάνονται;

  31. Tety Solou said

    Καλημέρα σε όλους του φίλους.
    Νίκο σ’ ευχαριστώ για την ανάρτηση και για την τόσο όμορφη εισαγωγή.
    111+1 οι λέξεις μαζί με τον μαϊντανό
    111+1+1 μαζί με το μελτεμάκι

    Σας στέλνω τη καταχώριση του 1949 με το ανελλήνιστο, όπως λέει ο Νίκος, διπλό φ στη λέξη καφεκοπτείο.

  32. Γιάννης Κ. said

    Και το κείμενο ωραίο και όλα καλά, αλλά θέλω να παρατηρήσω (εκτός θέματος ίσως) ότι οι εθνικές ταυτοποιήσεις άυλων πολιτιστικών στοιχείων από την Ουνέσκο είναι προβληματικό θέμα γενικά.

    Σε διάφορες επισκέψεις μου στη Θράκη, και σε συναντήσεις μου (σε σπίτια) με Τούρκους, Πομάκους και μουσουλμάνους Τσιγγάνους, έχω διαπιστώσει ότι συνήθως λένε τούρκικο τον (έως και πολύ, ή «τρεις φορές») βρασμένο, κι ελληνικό τον λίγο πριν βράσει. Στην Τουρκία έχω δει ότι άλλοι τον φτιάχνουν άβραστο κι άλλοι βρασμένο (κι όλοι λένε ότι έτσι φτιάχνεται ο σωστός ο τούρκικος).

    @11> Νομίζω ότι το να λέμε ότι τα λαδερά (για να κρατήσω το παράδειγμά σου) έχουν «τούρκικη προέλευση» είναι τόσο αστείο όσο κι αν λέγαμε «ελληνική» (δεν σου επιτίθεμαι, πραγματικά μου φαίνεται αστείο -και, αντίστροφα, θα ήταν εντέλει εξίσου «σωστό»). Επέκταση τρεχουσών αντιλήψεων για πληθυσμιακές ομάδες σε ιδέες για την ιστορία των ομάδων «αυτών» (με αντίστοιχη χρήση των σχετικών επιθέτων).

    Νικοκύρη, εκτός από αραβικές και περσικές προελεύσεις, καθώς και τα αντιδάνεια, πρόσθεσε ίσως και τις λατινικές, πχ μελτέμι (αν δεν κάνω λάθος) κ.ά.

  33. raf said

    Εγώ πάντως πιο πολύ εκνευριστικό βρήκα τον Λεφτέρη παρά τον κύριο με το παπιγιόν – βαθύτερα όμως μπορώ να καταλάβω την ταύτιση με την αψεγάδιαστη λογοδιάρροιά του: είναι απολαυστικό να ταπώνεις ελληνοβαρεμένους.

  34. Γιάννης Κ. said

    Α, με αφορμή το 29 του Voulagx: Κάποτε ζήτησα τασάκ σε σπίτι στην ανατολική Τουρκία, κι έπεσε το γέλιο της αρκούδας (ήτανε μπροστά και μικρά παιδιά…). Όταν μου είπαν ότι σημαίνει «όρχις», δεν ήξερα αν έπρεπε να γελάσω κι εγώ ή να ανοίξω μια τρύπα στο πάτωμα να μπω μέσα.

  35. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    31 Τέτη, εμείς σε ευχαριστούμε για το κείμενο. Οι λέξεις ήταν 111 (προστέθηκε ο μαϊντανός αλλά πρέπει να αφαιρεθεί το μπαφιάζω που δεν είναι τουρκικής προέλευσης) και έγιναν 111+1 με το μελτεμάκι.

    32 Το μελτέμι είναι τουρκικό δάνειο, όχι λατινικό.

    29-34 Προσέξτε τι γίνεται: το τασάκι είναι υποκοριστικό της λ. τάσι, η οποία επίσης χρησιμοποιείται (π.χ. το τάσι της ζυγαριάς) και η οποία είναι τουρκικό δάνειο από λέξη tas. Αλλη λέξη είναι το tasak -μάλιστα στα τουρκικά το ένα s διαφέρει.
    Θαρρώ πως αξίζει άρθρο.

    30 Είχα την εντύπωση ότι την έχει κάποιο από τα καινούργια λεξικά μας, αλλά όχι.

  36. sarant said

    Και συνεχίζω.

    27 Η ετυμολογία της κατσίκας είναι θέμα διαφιλονικούμενο. Το ΛΚΝ δίνει τουρκική ετυμολογία, ο Μπαμπινιώτης ελληνική που δεν με πείθει καθόλου. Αλλά γερμανική αποκλείεται να είναι!

    28 Το βρε το δίνει τουρκικό το ΛΚΝ ενώ ο Μπαμπινιώτης το παράγει από το «μωρέ»

  37. Corto said

    Νομίζω ότι μία από τις αμφισβητούμενες περιπτώσεις είναι το φιστίκι.

    https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%86%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%BA%CE%B9

  38. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Αραβικό κρασί, ελέγετο στην Δύση, τον 17ο αιώνα όταν ήλθεν εξ Υεμένης, όπου ήκμαζε. Ο μύθος τον ανάγει στον Κάλντι, τον αιγοβοσκό στην Αιθιοπία που είδε τις κατσίκες του να ευθυμούν τρώγοντας τα κόκκινα σπόρια του καφέ. Τούρκικος, κυπριακός,ελληνικός. Έτυχε να αντιπροσωπεύουν και διαφορετικούς βαθμούς καβουρδίσματος. Πιο καβουρδισμένος ο τούρκικος,είναι πιο πικρός αλλά ο σπόρος βγάζει λάδι, που για τους θεριακλήδες προσθέτει στην γεύση.

  39. gpoint said

    Για τους νεώτερους να αναφέρω πως το «ελληνικός» ήταν μια διαφήμιση του Bravo (εμείς τον λέμε ελληνικό) που δεν μπορούσε να συναγωνισθει τον παπαγάλο του Λουμίδη και φυσικά η χούντα που ήταν τότε στα πράγματα άλλο που δεν ήθελε να το υιοθετήσει παρέα και με τον Φον Καραγιάννη…

  40. Γιάννης Κ. said

    @35 για 32: Δεν το είπα καλά. Εννοούσα να προσθέσεις τα λατινικά στο σχόλιό σου στον αστερίσκο. Πχ το μελτέμι είναι τουρκικό δάνειο αλλά η προέλευσή του είναι λατινική.

  41. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα κι ἀπὸ μένα.
    Ἐπειδὴ ἐδῶ λεξιλογοῦμε, ἀλλὰ καὶ ἀκριβολογοῦμε, ὁ καφές, στὰ τούρκικα, λέγεται kahve.
    Ἡ λέξη kafes σημαίνει κλουβί. (http://www.seslisozluk.net/en/what-is-the-meaning-of-kafes/)
    Μετὰ τὸν 17ο αἰώνα, μάλιστα, ἔκλειναν ὅλους τοὺς γιοὺς τοῦ σουλτάνου σ’ ἑνα εἰδικὸ χῶρο τοῦ σαραγιοῦ, τὸ altın kafes δηλ.χρυσὸ κλουβί, γιὰ ν’ ἀποφεύγουν τὶς ἐμφύλιες συγγρούσεις γιὰ τὴν διαδοχὴ τοῦ σουλτάνου.

    29. Σωστὰ, taşak σημαίνει ὄρχις.
    Πιθανῶς ὅμως νὰ εἶναι ὑποκοριστικὸ τῆς λέξης τάσι, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὸ τούρκικο tas: δίσκος, τάσι.

    30. Τὴ λέξη ταμπής, ὅπως καὶ τὸ παραταμπής, τὴν ἀναφέρει ὁ Πετρόπουλος στὸ βιβλίο του «ὁ τούρκικος καφὲς ἐν ἑλλάδι».

  42. sarant said

    37 Το πιστάκιον δεν έχει λόγο να γίνει απευθείας φιστίκι. Μπορεί όμως να είναι αντιδάνειο.

  43. sarant said

    40 Δεν νομίζω το τουρκικό meltem να έχει λατινική προέλευση -πού το βρήκες;

    41 Από αυτό το kafes είναι το καφάσι.

  44. Spiridione said

    Τη λ. «ταμπής» τη βρίσκουμε σε Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, πλάι σε άλλες ειδικότητες όπως μαρκαδόρος, ψήστης κλπ.

  45. Γιάννης Κ. said

    Στο Νισανιάν, που δίνει ως προέλευση όχι τα λατινικά όπως είπα πριν αλλά το «ιταλικό mal tempo». Μόλις το τσέκαρα ονλάιν.

  46. Γιάννης Κ. said

    http://www.nisanyansozluk.com/?k=meltem&x=12&y=4

  47. sarant said

    46 Ε, δεν το ήξερα! Ομολογώ πως δεν μπορώ να το αξιολογήσω, αλλά έχω μια μικρή επιφύλαξη. Πάντως δίκιο έχεις.

    44 Βρε τι μαθαίνει κανείς -θα έχουν αρκετό λεξιλογικό ενδιαφέρον (και υλικό) οι συμβάσεις αυτές.

  48. Γιάννης Κ. said

    47, κι εγώ διατηρώ μια κάποια επιφύλαξη (και τα τουρκικά μου μέτρια είναι και γλωσσολόγος δεν είμαι), όμως είμαι απόλυτα σίγουρος ότι το έχω βρει και σε άλλες (σοβαρές) πηγές στο παρελθόν.

  49. Γιάννης Κουβάτσος said

    -Φτιάξε έναν καφέ.
    -Τούρκικο;
    Διάλογος μεταξύ του διοικητή μου στο Ταχυδρομικό (οκ, τσατσιλίκι) και του καψιμιτζή μας.
    Τι το ‘θελε αυτό το τούρκικο η σειρούλα μου; Έπεσε να τον φάει ο διοικητής…
    -Τι τούρκικο λες, ρε βλάκα;;;;Ελληνικό τον λένε, ΕΛ-ΛΗ-ΝΙ-ΚΟ!!!!!
    Ευτυχώς, τα πράγματα ήταν ήπια λόγω ΠΑΣΟΚ και βύσματος και τη γλίτωσε χωρίς καμπάνα ο συνάδερφος. Δεν ξέρω, βέβαια, αν σέρβιρε τον καφέ με τη φημολογούμενη ροχάλα για καϊμάκι.

  50. 24

    Όσον αφορά τη λέξη «καφέ», η λέξη είναι διεθνής. Από εκεί που την πήρανε οι Τούρκοι τήν πήραμε κι εμείς. Ταυτόχρονα. Ο εν λόγω καφές, ανεξάρτητα από το τι λέει η Ουνέσκο δεν είναι περισσότερο τουρκικός από ελληνικός. Διότι ναι μεν επιννοήθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, όμως οι Έλληνες ήταν κυρίως αυτοί που τον έφτιαχναν και τον διέδωσαν. Οι Τούρκοι προτιμούν γενικώς το τσάι από τον καφέ κι όταν πας επίσκεψη σε τουρκικό σπίτι θα σε ρωτήσουν αν θα πιεις τσάι, σπάνια καφέ. Και μάλιστα για πολλά χρόνια δεν γινόταν καν εισαγωγή καφέ στην Τουρκία.

    Κάθε άλλο, Άραβες τον έφεραν και Τούρκοι τον έψηναν. Τσάι αντί για καφέ άρχισαν να πίνουν μετά τον πόλεμο, κάποια στιγμή γύρω στο ’70 θαρρώ. Φαντάσου ότι η λέξη για το πρωινό είναι kahvaltı, «κάτω από τον καφέ».
    Λίγο υλικό εδώ: https://dytistonniptiron.wordpress.com/2009/04/24/pecevitutun/

  51. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Eπαυξάνω, φορτικώς, το 38 πιο πάνω.
    Ο τούρκικος καφές εν Ελλάδι. Και ο αραβικός, εν Γαλλία;

    Αραβικό κρασί, ελέγετο στην Δύση, τον 17ο αιώνα όταν ήλθεν εξ Υεμένης, όπου ήκμαζε. Cofoa στην Γαλλία, το 1611, εκ του αραβικου kahwa, μυρωδάτο αφέψημα των σπόρων, στον τσεσβέ, ή τζισβέ εν Κύπρω. Η καλύτερη χόβολη, στην Μυτιλήνη ιδία, από κουκούτσια εληάς. Στην πρώτη μας χαμένη, φοιτητική βιβλιοθήκη, το ομώνυμο – σε κυανούν εξώφυλλο – βιβλίο του αναρχικού λαογράφου, Ηλία Πετρόπουλου, διπλα στη ‘φθείρα’ και το ροζέ ‘μπορδέλο’ του.

    Ο μύθος τον ανάγει στον Κάλντι, τον αιγοβοσκό στην Αιθιοπία που είδε τις κατσίκες του να ευθυμούν τρώγοντας τα κόκκινα σπόρια του καφέ. Τούρκικος, κυπριακός,ελληνικός. Έτυχε να αντιπροσωπεύουν και διαφορετικούς βαθμούς καβουρδίσματος. Πιο καβουρδισμένος ο τούρκικος, ο καχβέ, γκαϊβές εν Κύπρω, είναι πιο πικρός αλλά ο σπόρος βγάζει λάδι, που για τους θεριακλήδες προσθέτει στην γεύση.

    Στην Αγγλία, τα επώνυμα, πλέον καφεποτεία, Nero, Costa και το των φιλολόγων του Μόμπυ Ντικ, εκ Σηάτλ, το Starbucks (το όνομα του δεύτερου στο πλοίο Pequod, του κάπταιν Άχαμπ), παραθέτουν και δείγματα σπόρων σε διάφορους βαθμούς καβουρδίσματος. Τα μασουλούσαμε άδην.

  52. sarant said

    50 Σε πολλά μέρη λένε ακόμα «το καφαλτί» ή το λέγανε μέχρι πρόσφατα

  53. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    50.

    Τσάι αντί για καφέ άρχισαν να πίνουν μετά τον πόλεμο

    Δηλαδή όταν μειώθηκε ο ελληνικός πληθυσμός. Τυχαίο;

  54. Το τούρκικο καμπινέ πάντως κανείς δεν προπαγάνδισε να το πούμε ελληνικό…
    Για το τάσι θυμάμαι πως έχουμε ξαναμιλήσει. Καλά, είναι δυνατόν να είναι άσχετο με το γαλλικό tasse; Ή μήπως κι εκείνο ήρθε απ´ την Ανατολή;
    Δημήτρη περισπώμενε (41β), δεν φαντάζομαι να έχουν και τα τούρκικα υποκοριστική κατάληξη -ακ, που να αλλάζει μάλιστα το s σε ş. Αν υπάρχει σχέση, θα είναι μάλλον με το taş = πέτρα.

  55. Στη Σερβία ο τούρκικος καφές του παρελθόντος (turska kafa) λέγεται πλέον ντόπιος καφές (domaća kafa) αλλά δεν έχει πιάσει και πολύ. Συμβαίνουν και αλλού… 🙂

  56. Γς said

    29, 41:

    Ναι @.

    Και στα βουλγάρικα. Το έμαθα όταν ζήτησε ένας της παρέας μας τασάκι στη Σόφια.

  57. Stella said

    Καφες απο την περιοχη Καφεα της Αιθιοπιας, διπλα απο το παντα επαναστατημενο Τιγκρε.
    Σε ολη την ανατολικη αφρικη , με πολλα στοιχεια απο αραβικα , ο καφες λεγεται Kahawa .
    Οσο για το καφασι (#40), εγω θυμαμαι τον τραγουδιστη Κωστα Καφαση.

  58. Stella said

    Επανερχομαι στις αναμνησεις , Ηλιας Πετροπουλος «ο τουρκικος καφες εν Ελλαδι» και ενα εξαιρετικο αλμπουμ φωτογραφιων του ΕΟΤ, με την φωτο φλυτζιανιου καφε (στο χοντρο φλυτζανι , καιμακλης) πανω σε μεταλλικο μπλε στρογγυλο τραπεζακι, μαλλον καπου παραθαλασσια. Απο τα καλλιτερα του ΕΟΤ.

  59. ΓιώργοςΜ said

    54 Τον τούρκικο καμπινέ τον σχολιάζει φευγαλέα σε μια σκηνή το «Λούφα και παραλλαγή 3: Σειρήνες στο Αιγαίο», όπου ο επιλοχίας ρωτάει (με τα άψογα αγγλικά του) περιπαικτικά την τουρκάλα «κρατούμενη» αν την πειράζει πως η τουαλέτα είναι «τούρκικ» (sic), για να λάβει την απάντηση «Do you mean a-la-turk?»
    Δεν είμαι σίγουρος, πιθανόν από τον τρόπο του καθίσματος και όχι από την προέλευση να πήρε το όνομα.

  60. sarant said

    54 Το γαλλικό tasse είναι δάνειο εξ ανατολών

    Empr. à l’ar. , « coupe, tasse, écuelle », lui-même empr. au persan « tasse, soucoupe » (LOK. no 2044; Z. der deutschen Morgenländischen Gesellschaft t. 50, p. 645; BUCK no 5, 35). Le mot est très prob. parvenu en fr. par l’intermédiaire du prov. et/ou de l’ital.: cf. prov. tassa (1344 ds S. SGUAITAMATTI-BASSI, Les Empr. dir. faits par le fr. à l’ar. jusqu’à la fin du XIIIe s., p. 153), ital. tazza (XIVe s. ds DEI); esp. taza (1272 ds COR.-PASC.), lat. médiév. en domaine prov. tassa, tassia (resp. 1337 et 1352 ds DU CANGE) et en domaine ital. tassia (1274 ds DU CANGE, 1318 ds PELLEGR. Arab., p. 112);

  61. Tety Solou said

    26. Επειδή η λέξη τσιφούτης εκτός από φιλάργυρος σημαίνει και εβραίος, προτίμησα να την αντικαταστήσω με τη λέξη τσιγγούνης που αφορά μόνο τη φιλαργυρία.

    35. Νίκο, ευχαριστώ για το μπαφιάζω.

    39.

  62. Aralik ο Δεκέμβριος τουρκιστί.
    Ο τούρκικος καφές θέλει αραλίκι

    http://luben.tv/stream/92438

  63. Γς said

    49:

    >Δεν ξέρω, βέβαια, αν σέρβιρε τον καφέ με τη φημολογούμενη [μπιπ] για καϊμάκι.

    Φτου!

    Αυτό τι το ήθελες; Να το παρεις αμέσως πίσω!

  64. Αρχιμήδη, εδώ δεν έχει μεν πηγές αλλά είναι περίπου η ιστορία που ξέρω (ότι ακρίβυνε ο καφές). Μετά τον Α΄ΠΠ, όχι τον Β΄:
    Despite its popularity, tea only became the widely consumed beverage of choice in Turkey starting in the 20th century. It was initially encouraged as an alternative to coffee,[citation needed] which had become expensive and at times unavailable in the aftermath of World War I. Upon the loss of southeastern territories after the fall of the Ottoman Empire, coffee became an expensive import. At the urging of the founder of the republic, Atatürk, Turkish people turned more to tea as it was easily sustainable by domestic sources.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_tea#Background

  65. Γς said

  66. sarant said

    39-61 Η διαφήμιση αυτή πρέπει να είναι του 1970 περίπου.

  67. Σωτήρς said

    Σε σούπερμάρκετ σουηδικό στα ράφια με τα εξωτικά προϊόντα είχε: τούρκικο, ελληνικό, λιβανέζικο και βοσνιακό καφέ! Ίδιος καφές, διαφορετικά καβουρντίσματα λόγω μάρκας.

    Στο γραφείο, που έχουμε Τούρκους συναδέλφους, φέρνουν καφέ από την Πόλη συσκευασμένο ως «kuru kahve» που τιμάται απ’όλους χωρίς διαφορά.

  68. Babis said

    #11 και 32
    Θα δώσω την απάντηση που έδωσα κάποτε σε έναν Ιταλό συνάδελφο όταν με ρώτησε αν ο μουσακάς είναι στην πραγματικότητα Τούρκικης προέλευσης.

    Όταν οι Τούρκοι έφτασαν στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, η μαγειρική τους ήταν να δένουν το κρέας στην πλάτη του αλόγου τους και να «ψήνεται» από τον ήλιο και το χτύπημα στην πλάτη του αλόγου καθώς κάλπαζαν και ο ιδρώτας του αλόγου να το μαρινάρει.

    Εντάξει είναι κάπως υπερβολική η διατύπωση αλλά στον πυρήνα της είναι αληθινή. Οι Τούρκοι επειδή ήταν νομαδικός λαός δεν είχαν και καμιά σπουδαία μαγειρική, αυτά που λέμε Τούρκικα φαγητά είναι συνταγές που αναπτύχθηκαν εντός των ορίων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από αγνώστους. Το να τα βαφτίζουμε Τούρκικα θολώνει τη προέλευση τους δίνοντας την εντύπωση ότι την ξέρουμε ενώ στην πραγματικότητα είναι άγνωστη. Το καλύτερο που μπορούμε να πούμε είναι ότι αναπτύχθηκαν κάπου στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και των Βαλκανίων.

  69. sarant said

    67 kuru ξερός θα πει, όπως η τυρόπιτα.

  70. Κάτω στα χωριά του Κίντου και σ΄όλη την Αραπιά, τον τούρκικο τον σερβίρουν με κάρδαμο.
    Κι ενώ τρώς τον κόσμο να πιείς έναν καφέ της προκοπής, τρώς άσχημη ήττα.

  71. Γς said

    Ουαν ακούω για καρβουδισμένο καφέ ο νους μου πάει στον πριαμισμό [=πριαπισμό].
    Και τούμπαλιν

    «Πρίαμος» ήταν το καφεκοπτείο της γειτονιάς μας στο Βύρωνα.

    Κι όταν μεγάλωσα έμαθα ότι άλλος ο Πρίαμος κι άλλος ο Πρίαπος.

    Και δεν έπιναν καφέ στην Πομπηία.

  72. gbaloglou said

    32 Τούρκος επισκέπτης μού επισήμανε ότι «στην Θράκη ακόμη και οι Τούρκοι καφέ πίνουν (αντί για τσάι)» … και νομίζω ότι έχω ξαναγράψει εδώ για τις Τουρκάλες τουρίστριες που απόρησαν όταν είδαν κάποιον (εμένα) να πίνει τσάι στην Πλατεία Άθωνος 🙂 🙂

  73. Vana said

    50, 52: Θυμάμαι τον πατέρα μου τη δεκαετία του 70 να λέει στη μητέρα μου να ετοιμάσει καφαλτί, εννοώντας δεκατιανό (Χανιά). Ξαφνικά μια λέξη με συγκίνησε και σας ευχαριστώ όλους.

  74. Corto said

    36 και 42 (Sarant):
    Ευχαριστώ για τις απαντήσεις!

    61 (Tety Solou):

    Ευχαριστώ πολύ για την απάντηση και συγχαρητήρια για τα καλόγουστα σκίτσα!

    Για το τσιφούτης και τσιγγούνης, το μεν πρώτο σήμαινε και Εβραίος, το δεύτερο προέρχεται απο τον Τσιγγάνο. Νομίζω όμως ότι πλέον δεν προσλαμβάνονται με αυτές τις σημασίες.

  75. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    74 Νομίζω πως ο τσιφούτης προσλαμβάνεται και εθνοτικά.

    73 Να είστε καλά!

    Σχόλιο στο Φέισμπουκ φίλου σιδηροδρομικού:
    Φιλοξενούσαμε στελέχη των Σερβικών και Πουγουδουμιανών Σιδηροδρόμων. Έρχεται η ώρα της παραγγελίας καφέ.
    -Τι θέλετε;
    -Καφέ, ελληνικό
    -δηλαδή; τούρκικο; (tursku kafu)
    -ελληνικό! φραπέ!

    Όπως ειπώθηκε και από άλλον, ελληνικός καφές είναι ο φραπές.

  76. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  77. Στα αλβανικά tsifut είναι ο Εβραίος

  78. Alexis said

    #39, 61: Να σημειωθεί ότι η καμπάνια της «Bravo» για τον «ελληνικό», στις αρχές της δεκαετίας του ’70 συμπίπτει με την ταχεία διάδοση του νες και του φραπέ, οπότε υπήρχε εκ των πραγμάτων η ανάγκη να διευκρινίζεται το είδος του καφέ που προτιμάει κανείς.
    Μέχρι τότε όταν έλεγε κανείς καφέ εννοούσε κατά κανόνα τον παραδοσιακό «τούρκικο» οπότε δεν υπήρχε λόγος να τον ονομάσει κάπως αλλιώς.

    Ένα άρθρο για τον καφέ Νίκο θα έχει τεράστιο γλωσικό και πραγματολογικό ενδιαφέρον (είδη καφέ, εποχές, προτιμήσεις κατά περιοχή και εποχή κλπ.)

  79. mitsos said

    Εξαιρετικό κείμενο!
    όχι μόνο για τις ετυμολογικές του «αναζητήσεις»
    Ευχαριστώ και την κ. ΣΩΛΟΥ και τον νυκοκοίρη κ. Σαραντάκο για το … «κέρασμα»

  80. mitsos said

    Νοικοκύρη βεβαίως και όχι νυκοκοίρη
    αν και τώρα … την κάναμε τη ζημιά

  81. Γιάννης Κουβάτσος said

    63. Κι όμως, Γς, πολλά φαντάρια έπαιρναν (και παίρνουν; ) μ’ αυτό τον αηδιαστικό τρόπο εκδίκηση για όσα τράβαγαν από αυταρχικούς και άδικους αξιωματικούς. 😊

  82. ΓιώργοςΜ said

    81 Όχι μόνο από τους αυταρχικούς και άδικους. Ένα (πολύ) κ*λόπαιδο ΚΨΜτζής που πρόλαβα, το είχε σύστημα: Αφού δεν του έδιναν έξοδο κάθε μέρα, αφού τον ανάγκαζαν πότε-πότε να κάνει υπηρεσίες και σκοπιές, ε, έτσι έπαιρνε την εκδίκησή του. Πάει κι ένα τέταρτο του αιώνα από τότε βέβαια, αλλά δε νομίζω πως έχει βελτιωθεί δραματικά η κατάσταση. Και με τους 9 μήνες θητείας, οι φαντάροι δυσφορούν σα να ήταν 4 χρόνια στο Βιετνάμ…

  83. Pedis said

    Ποιος γνωρίζει γιατί ο καφές στις «μισές» γλώσσες γράφεται με ένα f και στις άλλες «μισές» με δύο; (Παρατηρείται και διπλασιασμός στα e …). Λ.χ. στα γαλλικά «cafè», παρομοίως στα πορτογαλικά, στα ισπανικά «café», στα συγγενικά ιταλικά «caffè», παρόμοια με δύο f στα αγγλικά και στα γερμανικά (φυσιολογικό αυτό) κλπ Δεν μου φαίνεται απαραίτητο σε όλες εκείνες τις περιπτώσεις που συμβαίνει ο διπλασιασμός, αυτός να οφείλεται στην προφορά του φ/β.

    (Μάλλον, στα ελληνικά οι πατέρες θα την πήρανε από τα γαλλικά που γράφεται ένα f.)

  84. Ιάκωβος said

    Στα Τούρκικα καλιαρντά maydanoz σημαίνει …μαλλί.

    http://madisozluk.com/lubunca

    68, babis

    O Μουσακάς μάλλον είναι συνταγή Γάλλου σεφ που δημιούργησε τη συνταγή κάπου στην Μικρά Ασία.Ούτε οι Τούρκοι ούτε οι Έλληνες έχουν μπεσαμέλ, πρόκειται για Γαλλική εφεύρεση.Το όνομα είναι αραβικό.

    Αυτό με το κρέας στη σέλλα είχε γραφτεί για τους Ούννους, αλλά είναι μύθος. Ένα κομμάτι κρέας μεταξύ σέλας και ράχης θα τραυμάτιζε το ζώο. Προφανώς οι Ρωμαίοι τους έβλεπαν να τρώνε έφιπποι κομμάτια από καπνιστό κρέας που φύλαγαν σε θήκες στη σέλλα κι έτσι βγήκε ο μύθος.

  85. 84τέλος

    Για τις σέλες των Ούνων είχα διαβάσει ότι εκεί δένανε δερμάτινα σακούλια με γάλα φοράδας. Το οποίο με τα χτυπήματα γινόταν κάτι σαν αϊράνι.

    Το κρέας μάλλον θα το στέγνωναν στο αέρα

    https://en.wikipedia.org/wiki/Jerky

  86. Α, ναι, περί της Κυρίας Κατίνας Μανιτάρα, που ξαναέγινε πρόσφατα γνωστή

    http://www.nostimonimar.gr/i-katina-manitara-zorgiou-anthipolochagos-tou-dse-diigite-mikres-anamnisis-apo-tin-politarachi-zoi-tis-sta-vouna-tis-roumelis/

  87. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    78 Βιβλίο μπορεί να γραφτεί (και έχει γραφτεί)

    79-80 Νικοκύρη με γράφουν επίσης, νυκοκοίρη όχι ως τώρα 😉

  88. Μαρία said

    35
    Ας προσθέσουμε κι ένα σεφερτάσι. Οι νότιοι δεν ξέρω πώς το λέτε 🙂

  89. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @54. Ἄγγελε, εἶναι κακὴ ἡ διατύπωσή μου στὸ 41β. Ἐννοοῦσα ὅτι τὸ τασάκι εἶναι ὑποκοριστικὸ τῆς λέξης τάσι ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὸ τούρκικο tas, ποὺ φυσικὰ δὲν ἔχει καμιὰ σχέση μὲ τὸ taş (πέτρα). Γλωσικὸ ἐνδιαφέρον ἔχει ἡ σχέση τοῦ taş (πέτρα) μὲ τὸ taşak (ὄρχις). Ἀνάλογη συσχέτιση γίνεται καὶ στὸ ἀγγλικὸ marbles, ἄν δὲν κάνω λάθος. Τὶ λένε γι’ αὐτὸ οἱ εἰδικοὶ;

  90. Spiridione said

    88. Τι είν’ τούτο; 🙂

  91. Corto said

    Άλλη αμφισβητούμενη περίπτωση:
    Κότσια (νο.101 στο κείμενο).

    Ελληνιστική ή σλάβικη κατά το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής:

    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BA%CF%8C%CF%84%CF%83%CE%B9&dq=

  92. 88, 90

    εμ, δεν είσαι από μικρό νησί

    Πρόκειται για σκεύος μεταφοράς πολλών φαγητών. Σε κάθε όροφο βάζουμε από ένα είδος τροφής, για να μην ανακατεύονται. Και μετά τα στερεώνουμε μεταξύ τους, για να μεταφέρονται ευκολότερα. Αν πάμε μακριά, στο κάτω-κάτω σκεύος βάζουμε πυρωμένα κάρβουνα.
    Στη Φολέγανδρο, πριν δεκαετίες, τα παιδιά μετέφεραν με τέτοια το φαγητό από το σπίτι (Άνω Μερά) στους πατεράδες τους που δούλευαν στα καΐκια, στον Καραβοστάση, και τόφερναν ζεστό! Μιλάμε για οκτώ χιλιόμετρα ποδαρόδρομο.

    Σχετικά: https://en.wikipedia.org/wiki/Dabbawala

  93. sarant said

    91 Ωχ, έχεις δίκιο και μου ξέφυγε κι εμένα!

  94. Βάγια said

    Πολύ ωραίο κείμενο! Και πολύ νόστιμο, αφού όλο μεζέδες και φαγητά αναφέρει! (Αλήθεια, η λέξη μεζές είναι τουρκικής προέλευσης;)
    Την κα Τέτη Σώλου την ήξερα μόνο ως εικονογράφο-σκιτσογράφο παιδικών βιβλίων (ιδίως των σειρών «Χαρούμενες διακοπές», «Καλοκαιρινά» κτλ).Σας ευχαριστούμε και τους δύο για το κείμενο-τροφή για σκέψη.
    Και εγώ σας προτείνω, όπως κι άλλοι σχολιαστές, να γράψετε κάποια στιγμή άρθρο για τον καφέ. Θα είναι πολύ ενδιαφέρον θέμα, με πολλά να ειπωθούν.

  95. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    83. Στα ιταλικά γράφεται με δύο f γιατί έτσι προφέρεται

    64. Να διευκρινήσω ότι δε με ενοχλεί ο όρος «τούρκικος»καφές. Πριν φύγω για την Ιταλία έτσι τον έλεγα, όμως όταν επέστρεψα κανείς πια δεν τον έλεγε έτσι. Πιο πιθανό είναι να ακούσεις να μιλάνε για Τουρκολίμανο (εγώ έτσι το λέω) παρά για τούρκικο καφέ. Το απόσπασμα της βικιπαίδειας μάλλον αποδεικνύει αυτό που λέω εγώ και δεν το έχω βγάλει από το μυαλό μου, αλλά από συζητήσεις με Κωνσταντινουπολίτες καθ’ό,τι έζησα πέντε χρόνια στο Παλαιό Φάληρο και γνώρισα αρκετούς. Πράγματι τον καφέ τον έφερε στην Πόλη ένας Άραβας που δε θυμάμαι το όνομά του. Όμως τα μεγαλύτερα καφέ της Πόλης και ιδίως από το 1700 και μετά τα είχαν Έλληνες κι αυτοί ήταν που συντήρησαν την παράδοση του καφέ. Γιατί να ακριβύνει στα καλά καθούμενα ο καφές μόνο στην Τουρκία; Γιατί δεν ακρίβυνε ταυτόχρονα και στην Ελλάδα; Δε χρειάζεται να είναι κανείς επιστήμων στα οικονομικά για να καταλάβει ότι όταν μειώνεται η κατανάλωση ενός εισαγώμενου προϊόντος ακριβαίνει για να συμφέρει η εισαγωγή του. Αυτός είναι κι ένας λόγος που πολλά προϊόντα είναι ακριβότερα στην Ελλάδα επειδή είμαστε μικρή αγορά. Από το 1922 και ύστερα, με αποκορύφωμα τα Σεπτεμβριανά ο ελληνικός πληθυσμός, κατ’εξοχήν καταναλωτής του καφέ συρρικνώνεται, οπότε μειώνεται δραστικά και η ζήτηση. Οι Τούρκοι κατά παράδοση έχουν ανατολίτικες συνήθεις και προτιμούν το τσάι. Όσο υπήρχε καφές λόγω των Ελλήνων έπιναν και καφέ, αλλά όταν είναι να βγούνε δε λένε «πάμε για καφέ», λένε «πάμε για τσάι». Και τώρα έχουμε διαμάχη για το αν ο καφές είναι ελληνικός ή τούρκικος. Μα τι σόι παράδοση στον καφέ μπορούν να λένε ότι έχουν όταν επί 30 χρόνια είχε απαγορευτεί η εισαγωγή του; Που πολλοί τουρίστες πήγαιναν στην Πόλη να πιουν αυθεντικό τούρκικο καφέ και καφέ δεν έβλεπαν;

  96. ΓιώργοςΜ said

    89 Είναι συχνά χρησιμοποιούμενη η λέξη «stones» (=πέτρες) σαν ευφημισμός για τους όρχεις, με θετική σημασία (πχ «έχει τα κότσια για..»), αλλά είναι ένας μόνο από πολλούς ευφημισμούς, δεν είναι συνώνυμο. Δεν ξέρω η τούρκικη λέξη τι χρήση έχει.

  97. daeman said

    Τσοκ γκιουζέλ κιτάπι! Άφεριμ, και στην Τέτη χανούμ και σε σένα εφέντι μ’ Σαραντή!

    Κιμπάρης είσαι, κουλάντρισες τόσα χαμπέρια· και κουβαρντάς που μας τα τελάλισες τζάμπα. Σου τάζω, μπάρεμ, πεσκέσι μια νταμιτζάνα ρακή, να τηνε πιείς αραχτός μπροστά στο σοφραδάκι σου κι ένα σινί ντολμάδες αθουλένιους για μεζέ. Δε θα πάνε στράφι τα χαμπέρια…

    ~ Ένα μπαταχτσήδικο τσιράκι 🙂

    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?4447-Τουρκικές-λέξεις-στην-Ελληνική

  98. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στον Ζάππειο ένα σπερνό
    Δημ.Κοντογιάννης/Χρ.Νικολόπουλος/Μανώλης Ρασούλης ….
    Και κει πιο πέρα ξάπλα εγώ
    τί `ναι άραγε ο καφές
    τούρκικος, έλληνας άε βρες

    Ρεβυθοκαφέ και κριθαροκαφέ πρόλαβα να πουλούν σε χάρτινα κουτάκια, λίγο μικρότερα από του κακάου.Τους έπαιρναν οι γιαγιάδες όταν τους έκοβε τον καφέ ο γιατρός(ανεβασμένη πίεση).Οι υπερτασικοί παππούδες ήταν πιο ατίθασοι και κάναν την αμαρτία στο καφενείο. Ταμπής εγώ από πέντε χρονών, κράταγα το μυστικό 🙂
    Ακόμα θυμάμαι τί καφέ έπιναν οι χωργιανοί,σε παχύ ή σε λεπτό φλιτζάνι.

  99. spatholouro said

    Καταρχάς, μία υπόθεση: μήπως η λέξη «καφές» δεν μας ήρθε από Τουρκία μεριά αλλά από Ευρώπη μεριά (Γαλλία/Ιταλία); Πώς μας προέκυψε εκείνο το «φ», με δεδομένο το τουρκικό «kahve»;

    «Κάποιοι μάλιστα κοτσάρισαν κι ένα δεύτερο φ (είχα προλάβει ταμπέλες ΚΑΦΦΕΝΕΙΟΝ), εντελώς ανελλήνιστο»

    Νομίζω πως με τα δύο «φ» (καφφές/καφφενείον) δεν προσπάθησαν «κάποιοι» να «ελληνίσουν» με το στανιό… Από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα σε πλείστα όσα νεοελληνικά κείμενα, επιστημονικά ή μη, βλέπουμε να γράφεται με δύο «φ», καθώς όλοι αναφέρονται στο δέντρο «Καφφέα» (εκ του Caffea Arabica:
    https://books.google.gr/books?id=fO1hAAAAcAAJ&pg=PA647&dq=%22caffea%22&hl=el&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%22caffea%22&f=false)

    Άρα, φαίνεται πως διατηρούσαν το οπτικό ίνδαλμα των δύο «φ» του δένδρου καταγωγής του καφέ, στοιχώντας προς το “Caffea”.

  100. sarant said

    97 Έχω σκοπό κάαααποτε να χτενίσω λίγο τον κατάλογο του Νίκελ και να τον μεγαλώσω λίγο και να βάλω άρθρο.

  101. Corto said

    Κι άλλο αμφισβητούμενο:
    σιρόπι (νο 53 στο κείμενο)

    Ιταλικό αρσ. sci roppo, πληθ. sciroppi
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%83%CE%B9%CF%81%CF%8C%CF%80%CE%B9&dq=

  102. sarant said

    99 Οπτικό δάνειο θα είναι. Εγώ δεν είπα ότι το έκαναν για να ελληνίσουν, αλλά ότι δεν υπάρχει φφ σε ελληνικές λέξεις.

  103. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    102. Ισχυρίστηκε κανείς ότι ο καφές είναι ελληνική λέξη;

  104. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    103 🙂

  105. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @92. Στὰ Θερμιὰ τὸ λέγανε: ὁ σουφερτάς. Στὰ τούρκικα sefertası: δοχεῖο ἐκστρατείας ἤ ταξιδιοῦ.

  106. 95 Τα καφενεία κατά παράδοση ήταν τόπος συναναστροφής, ιδίως των γενιτσάρων αλλά και όλων των οθωμανών των αστικών περιοχών. Αυτά που λες ισχύουν για τις ταβέρνες. Για παράδειγμα, θα έχεις ακούσει πώς η Ευρώπη ανακάλυψε τον καφέ μετά την πολιορκία της Βιέννης: δεν πιστεύω να φαντάζεται κανείς ότι την είχαν πολιορκήσει οι Ρωμιοί της Πόλης.
    https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_coffee

  107. Πολλά μάζεψα:
    22, 24 κλπ. Ναι. Στην Τουρκία πίνουν τσάι. Και καφέ, αλλά το τσάι έχει συνήθως 1 λίρα κι ο καφές 4 – 5 (βέβαια, κι εκεί που το τσάι έχει 3 ο καφές δεν ανεβαίνει πολύ). Το τσάι είναι παραγωγής τους. Στα βουνά του Πόντου. Γι’ αυτό είναι και φτηνό. Είναι θέμα πολιτικής να προσπαθείς να πουλήσεις το ντόπιο έναντι του εισαγόμενου και την πολιτική την κάνεις μέσω δασμών 🙂

    39, 61 κλπ. (πέρα από το αξιοθαύμαστο της εύρεσης της διαφήμισης) Κι εγώ έτσι το θυμάμαι, αρχές δεκαετίας του 70, κάπου 72 – 73, επί χούντας δηλαδή (κι όχι το 74 που λέει στην αρχή ο Νικοκύρης).

    40, 52 κλπ Ακόμα στο χωριό (Πλαγιά, Λέσβου) χρησιμοποιείται η λέξη καφαλτί που περιλαμβάνει το δεκατιανό αλλά και το αντίστοιχο διάλειμμα απ’ τη δουλειά. Δηλ. Δεν θα πούμε για κάποιον πως θα φάει καφαλτί, αλλά πως θα κάνει καφαλτί. Θα φάει κάνοντας ταυτόχρονα και διάλειμμα, δηλ.

    75 Όντως, ο γνήσιος ελληνικός καφές είναι ο φραπές, που μόνο στην Ελλάδα τον βρίσκουμε – α, και σε ελληνικά μαγαζιά στο εξωτερικό. Θυμάμαι στο Μόναχο που κάποιοι πήγαιναν σε ελληνικής ιδιοκτησίας καφενεία, μόνο και μόνο για να έχουν τη χαρά να πιουν ένα παγωμένο φραπεδάκι.

    Και μια ανάμνηση από το μακρινό 1998. Έχουμε πάει στο Τεκίρνταγκ (την παλιά Ραιδεστό) και καθόμαστε σ’ ένα τσάι μπαχτσέ (çay bahçe – κάτι αντίστοιχο της καφετέριας αλλά με τσάι στην προμετωπίδα) και παραγγέλνουμε έναν καφέ, προσθέτοντας, «τούρκικο». Κι ο γκαρσόνης, ίσως γιατί μας κατάλαβε κι ήθελε να μας γλείψει ίσως γιατί έτσι το ξεκαθάριζε, γυρίζει και μας λέει: «Εννοείτε ελληνικό;». Κόκκαλο εμείς 🙂

  108. 107 σχετ με 75

    Και στην Αλβανία να δείτε φραπεδούμπες! Της ημετέρας Παιδείας μετέχοντες.

  109. sarant said

    103 Ο καφές είναι ελληνική λέξη, ασφαλώς.

  110. Pedis said

    #95 – 83. Στα ιταλικά γράφεται με δύο f γιατί έτσι προφέρεται

    Μπορεί, αν οι πρώτοι που τον πήγαν να ήταν … Σάρδοι! 🙂
    Αλλά, βρίσκω πιθανότερο, βέβαιο, να συμβαίνει το ανάποδο: γράφεται με 2 f κι αυτά προφέρονται κατ’ ανάγκη.

  111. Pedis said

    # 99 – Αχά!

  112. Στα ελληνικά, πάντως, το επώνυμο είναι Καφφές

    http://apps.vrisko.gr/apo-pou-krataei-i-skoufia-sou/%ce%ba%ce%b1%cf%86%cf%86%ce%ad%cf%82

  113. Γιάννης Κ. said

    107 τέλος: Μπορεί να ‘θελε να σας καλοπιάσει βέβαια. Παίζει επίσης, αφού σας κατάλαβε και αντέδρασε με αυτόν τον τρόπο, να ‘ταν πολιτικοποιημένος Κούρδος, ή προερχόμενος από (άλλοτε ηρωικές) αριστερές ομάδες της Τουρκίας που αντιδρούν συχνά (και με διάφορες αφορμές) σε καθιερωμένους στην Τουρκία κοινούς τόπους καθώς και εκφράσεις και ετυμολογήσεις. (Στο Τεκιρντάγ υπάρχουν επίσης Κιζιλμπάσηδες και Μπεκτασήδες, στους οποίους κάποιες αριστερές, στα τουρκικά -και βέβαια όχι μόνο- πλαίσια, ευαισθησίες παραμένουν σχετικά ενεργές.)

  114. Νεανική ανάμνηση (από το 1971): Αγγλος επισκέπτης στην Κρήτη παραπονιέται ότι πάντα νεσκαφέ του φέρνουν, εκτός αν ζητήσει ρητώς τούρκικον (πράγμα που δεν έκανε). Αφελής απάντηση Αγγελου: καλά, ούτε νεσκαφέ θέλεις, ούτε τούρκικο; τι άλλος καφές υπάρχει; (Σήμερα βέβαια και τα μικρά παδιά ξέρουν ότι υπάρχει γαλλικός, εσπρέσσο, καπουτσίνο, φρέντο, μακιάτο…)

    Βελγική ανάμνηση (από το 1985): Ιούλιο μήνα, με ήλιο και ζέστη, ζητώ σε τουριστικό πλοιάριο στον ποτμό Meuse αν έχουν κρύο καφέ. Απορημένη απάντηση Βέλγου καφετζή: να σας τον αφήσουμε να κρυώσει, αν θέλετε…

  115. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    107. Όντως, ο γνήσιος ελληνικός καφές είναι ο φραπές, που μόνο στην Ελλάδα τον βρίσκουμε

    Και ο φρέντο καπουτσίνο…

    110. Δεν το κατάλαβα αυτό με τους Σαρδηνούς. Μπορείς να το εξηγήσεις;

  116. Θυμάμαι στην κομουνιστική αλλά με το καθεστώς υπό κατάρρευση Βαρσοβία του 1987 να κάνει 30 ζλότυ το τσάι στο Σταλίνειο Μέγαρο Πολιτισμού και Επιστημών και 267 ο καφές. Ευλόγως, γιατί το τσάι ερχότσν σπό τη Ρωσία, που το αγόραζε με κλήριγκ από την Ινδία, ενώ ο καφές έπρεπε να πληρωθεί σε μετατρέψιμο νόμισμα…
    Θυμάμαι επίσης στην παραπαίουσα στη ζούγκλα του καπιταλισμού Πράγα του 1992, τσάι: 4 κορώνες, τσάι με γάλα: 4,20, τσάι με ζάχαρη: 4,50! Σε τέτοιες τιμές, φυσικά και η κουταλιά γάλα ή ζάχαρη έπρεπε να κοστολογείται. Ο καφές δεν θυμάμαι πόσο είχε τότε, αλλά θυμάμαι τέσσερα χρόνια αργότερα, σ’ένα (τουριστικό βέβαια) καφενείο στο κέντρο της πόλης, που διαφήμιζε «καφές: 30 κορώνες», να μας τον χρεώνουν 60, και στις απορημένες διαμαρτυρίες μας να απαντούν «30 έχει ο μικρός, εσείς πήρατε μεγάλο!»

  117. Γιάννης Κ. said

    Και κούρδικο καφέ πολλοί Κούρδοι αποκαλούν τον τούρκικο που έχει αντί για νερό γάλα. Παίρνω αμπάριζα από τις αναμνήσεις προλαλησάντων (εμού συμπεριλαμβανομένου) για να πω ένα τελευταίο (γιατί το παράκανα): Σε καφενείο κουρδικής πόλης της νοτιοανατολικής Τουρκίας (πιο νοτιοανατολικής δεν γίνεται) ζητάω τούρκικο καφέ χωρίς γάλα. Μου φέρνει με γάλα. Οι τοπικοί φίλοι (εγώ ντρεπόμουνα να τον επιστρέψω, παρότι τι γάλα με πειράζει) τον φωνάζουν και ζητάνε άλλο καφέ, χωρίς γάλα. Λέει συγγνώμη και ξαναφέρνει με γάλα. Τρίτη φορά, και έρχεται από μέσα ο αρχιτσορμπατζής κρατώντας ένα μπρίκι. Στο μικρό φλιτζάνι που περιείχε λίγο καφέ (μάλλον χωρίς γάλα) προσθέτει μπροστά μου το περιεχόμενο του μπρικιού: Γάλα. Εντάξει τώρα; με ρωτάει. Εντάξει, λέω και το πίνω. Διαπίστωσα εντέλει ότι στα μέρη εκείνα δεν διανοούνταν ότι ο καφές μπορεί να καταναλωθεί χωρίς γάλα. (Άλλωστε και οι στιγμιαίοι που πουλιούνται σε φακελάκι σε ολόκληρη την Τουρκία είναι σχεδόν πάντα με ζάχαρη και σκόνη γάλακτος.)

  118. epetelos said

    Τούρκικος ο καφές πριν φύγω από την Ελλάδα (25 χρόνια). Αλλά και κάποιες παροιμίες -ολόκληρες, όχι μόνο μια λεξούλα: Gorunen koy kilavuz istemez! 🙂 Nα πω και την αμαρτία μου, θα ήθελα πολύ να δω όλα τα σχόλια, αλλά τα ιστολόγια θα πρέπει να περιμένουν 😀 …από βδομάδα!

  119. Pedis said

    # 115 – 110. Δεν το κατάλαβα αυτό με τους Σαρδηνούς. Μπορείς να το εξηγήσεις;
    Είναι διάσημοι για το διπλασιασμό, στον προφορικό λόγο, όλων ανεξαιρέτως των συμφώνων!

  120. https://i.guim.co.uk/img/static/sys-images/Guardian/About/General/2013/12/11/1386761670291/The-menu-outside-the-Peti-009.jpg?w=620&q=55&auto=format&usm=12&fit=max&s=3e9f5af239bf8a2576a69c062ffc5f77

  121. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ναι, παιδιά, φραπεδάκι και νες είναι οι ελληνικοί καφέδες. Για κάθε εποχή. Όταν είχα ζήσει στην Κύπρο τη δεκαετία του ’80, φραπόγαλο στις καφετέριες εννοούσαν ένα ποτήρι γάλα με μια-δύο δόσεις νες καφέ μέσα. Σοκαρίστηκα όταν το πρωτοείδα. Αναγκαζόμουν να πίνω καφέ μόνο στο σπίτι, δεν πινόταν εκείνο το πράμα. Τώρα υποθέτω ότι θα φτιάχνουν και οι Κύπριοι αυθεντικό φραπεδάκι.

  122. π2 said

    Συγχωρήστε μου την παντελώς εκτός θέματος ερώτηση, αλλά δεν βρήκα σε ποιο νήμα να τη διατυπώσω κι έτσι αναγκαστικά καταφεύγω στην απέλπιδα λύση του πιο πρόσφατου.

    Στο δελτίο τύπου της ΕΛ.ΑΣ. για την εξάρθρωση μιας μεγάλης σπείρας αρχαιοκαπήλων, επισυνάπτονται και φωτογραφίες ορισμένων από τα κατασχεθέντα. Μεταξύ αυτών, απεικονίζονται (αντιγράφω από το δελτίο τύπου) «δύο αρχαία αγάλματα, μεσαιωνικά εποχής Φράγκων, ύψους ενός μέτρου και 60 εκατοστών, που απεικονίζουν έναν άνδρα πολεμιστή και μία γυναίκα, τα οποία εντοπίστηκαν κρυμμένα σε πηγάδι στη Νεμέα Κορινθίας»:

    Το ανδρικό ειδικά μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση, γιατί πρόκειται για προτομή πάνω σε στήλη αρχαΐζουσας λογικής (ναόσχημο πλαίσιο εντός του οποίου υπάρχει άλλη εικονιστική παράσταση). Επειδή δεν σκαμπάζω γρυ από μεσαιωνική τέχνη, έχει δει κανείς τίποτε σχετικό, ιδίως στον ελλαδικό χώρο;

  123. ΓιώργοςΜ said

    114 Ο κρύος καφές πρέπει να είναι δικο μας κοπιράιτ. Στην Εξ-αν-Προβανς που βρέθηκα πριν απο καμμιά δεκαετία, σερβιραν ένα οθντκ καφε σε ενα βάζο με παγάκια. Δροσερό μεν, με γεύση μουσκεμενης κάλτσας δε.

  124. Δύο αρχαία αγάλματα μεσαιωνικά εποχής Φράγκων;;;

  125. Π2

    Πρόχειρα http://valiacaldadog.blogspot.gr/2014/12/blog-post_72.html
    Δεν ξέρω μήπως ο άγνωστος «μάστορας» πήγε να «βελτιώσει» παλιό εύρημα

    Ψάξε στο ίντερνετ για κάτι «καρυάτιδες» που επεστράφησαν πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη.
    Θα ψάξω κι εγώ.

  126. Ίσως, λέγοντας «αρχαία», να εννοούσαν «αρκετά παλιά ώστε να εμπίπτουν στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων και αρχαιοκαπηλείας»…

  127. π2 said

    124: Είπαμε, αντέγραφα το δελτίο τύπου. Κατά τον νόμο περί αρχαιοτήτων είναι όντως «αρχαία» πάντως, και ίσως αυτό ήθελε να πει ο συντάκτης.

  128. 125

    Ούπς, λάθος μου! http://www.newsbeast.gr/entertainment/arthro/1924713/i-magemenes-epistrefoun-ke-pali-sti-thessaloniki
    http://www.thessalonikiartsandculture.gr/blog/texnopersona/las-incantadas-oi-magemenes-ta-elgineia-tis-thessalonikis

  129. Γιάννης Ιατρού said

    102: …Οπτικό δάνειο θα είναι….

    Καλά, έγραψες Νίκο. Οπτικό!
    Και μετά απορούμε για τα μνημόνια, με τόσα δάνεια 🙂

  130. π2 said

    Οι Ινκαντάδας είναι άλλη περίπτωση. Καταρχήν είναι αρχαίο έργο. Έπειτα, είναι φέρον αρχιτεκτονικό στοιχείο. Εγώ ψάχνω για μεσαιωνικά έργα με ελεύθερα ιστάμενες στήλες που φέρουν παράσταση εντός ναόσχημου πλαισίου.

  131. 130

    Ναι, το διόρθωσα αμέσως. Μπας και ήταν καμιά «ανακυκλωμένη» τούρκικη ταφόπλακα;

    http://valiacaldadog.blogspot.gr/2008/01/reduce-reuse-recycle.html

  132. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    112 Όχι πάντα. Ο ποδοσφαιριστής ας πούμε ήταν Καφές.

  133. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Εγώ πάντως πρόλαβα την εποχή που εμείς τα παιδιά λέγαμε καφετέρια και οι γονείς μας καφετερία. Χρἠσιμο γιατί στην Ιταλία την καφετέρια χρειάστηκε να την ξεμάθω

  134. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

  135. Ριβαλντίνιο said

    Ακούω τις σειρήνες 😯 το πρωί, βλέπω «φιλοτουρκικό» 😈 άρθρο από τον Νικοκύρη και λέω : «Ωχ, μας κατέλαβαν οι Τούρκοι και δεν πήρα χαμπάρι.» 😮

    Ο καφές δεν μπορεί να είναι «τουρκικός», όπως και οτιδήποτε άλλο, γιατί οι Τούρκοι δεν μας έφεραν τίποτα από τις στέπες. 😈 Όλα τα πήραν από άλλους λαούς (Ιρανούς, Άραβες, Βυζαντινούς, Σλάβους). Μέχρι και οι Σελτζούκοι πήραν αραβοϊρανικά ονόματα. Π.χ. Σελτζούκος σουλτάνος Ghiyath ad-Din Kaykhusraw I . Το «Ghiyath ad-Din» αραβικό και το «Kaykhusraw» ιρανικό. Λίγα πράγματα μας έδωσαν : ρινγκ, καραβάνι, γιαούρτι κ.λπ. Αυτά που λέμε «τουρκικά» ίσως θα ήταν σωστότερο να τα λέμε «οθωμανικά», όπως λέμε «ελληνιστικά» και όχι «ελληνικά» τα της ελληνιστικής περιόδου, τα οποία δεν ξέρουμε αν ήταν ελληνικά, αραμαϊκά κ.λπ.

    Νομίζω πως οι Τούρκοι σταμάτησαν να πίνουν πολύ καφέ τις δεκαετίες ’50 , ’60 και ’70 , γιατί τον έκαναν εισαγωγή και ήθελαν να περιορίσουν κάπως το κόστος. Έτσι το έριξαν στο τσάι.

    Άλλη διαφορά με εμάς, είναι ότι εμείς πίνουμε καφέ στις κηδείες 😦 ενώ αυτοί στις χαρές τους. 🙂

    Τεσπα, εμένα προσωπικά δεν με ενδιαφέρει αν είναι ελληνικός ή τούρκικος ο καφές, καθώς δεν έχω πιει πάνω από 40-50 φορές στην ζωή μου. Ας είναι και των Σαβαίων…

  136. Ριβαλντίνιο said

    Είχε και η Πανάθα (η αγνή και η ατρόμητη ) παίκτη «Καφφέ» (με δύο φ) στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90. Αλλά δεν φτούρησε …

  137. 135 Των οθωμανών σουλτάνων πολλά ονόματα ήταν τούρκικα πάντως: Οσμάν (πιθανότατα Οτμάν ή Ατμάν, όπως αν δεν με απατά η μνήμη μου τον αναφέρει ο Παχυμέρης), Ερτογρούλ, Ορχάν, Μπαγιαζίτ.

  138. Ριβαλντίνιο said

    Αυτά που ρωτάει ο Π2 δεν τα ξέρω, αλλά διάβασα πρόσφατα ότι τα αγάλματα της Περσεφόνης (Κόρης ) της Κυρήνης είναι μοναδικά. Το ένα έχει πέπλο στο πρόσωπο και το άλλο δεν έχει καθόλου μούρη. Υποτίθεται πως όταν η Περσεφόνη κατέβηκε στον Άδη, κανείς δεν είδε το πρόσωπό της.

  139. Ριβαλντίνιο said

    @ 137 Δύτης των νιπτήρων

    Μην μου το χαλάς με λεπτομέρειες …

    🙂 🙂 🙂

  140. Mπετατζής said

    Όταν προσπαθούσα να μάθω αραβικά μας είχε πει ο δάσκαλος ότι η λέξη καφές προέρχεται από ένα αραβικό ρήμα κά(χ)ουα ή κάπως έτσι που θα πεί κλείνω επειδή όταν πιεις καφέ σου κλείνει η όρεξη και δεν πεινάς. Δεν ξέρω αν το έχει πει κανείς άλλος μέχρι τώρα, αν ναι, συγγνώμη για την επαναλαβή.

  141. 140

    Δεν ξέρω αράβικα αλλά εδώ https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_coffee#Etymology όλο κάτι τοπονύμια που καφεδοφέρνουν αναφέρει
    Άσε που αναφέρει και τη δική σου εκδοχή

  142. Μπετατζή, πρόχειρα: The word qahwah originally referred to a type of wine, whose etymology is given by Arab lexicographers as deriving from the verb qahā (قها, «to lack hunger») in reference to the drink’s reputation as an appetite suppressant.[4][5] The word qahwah is sometimes alternatively traced to the Arabic quwwa («power, energy»), or to Kaffa, a medieval kingdom in Ethiopia whence the plant was exported to Arabia.[4] These etymologies for qahwah have all been disputed, however. The name qahwah is not used for the berry or plant (the products of the region), which are known in Arabic as bunn and in Oromo as būn. Semitic had a root qhh «dark color», which became a natural designation for the beverage. According to this analysis, the feminine form qahwah (also meaning «dark in color, dull(ing), dry, sour») was likely chosen to parallel the feminine khamr (خمر, «wine»), and originally meant «the dark one».[6] https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_coffee
    Δεν ήξερα/θυμόμουν ότι μάθαινες και αραβικά! Κι εσύ στο κλαμπ των αποτυχημένων αραβομαθών; Πού θα πάει, θα τα καταφέρουμε!

  143. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    99.>>με δεδομένο το τουρκικό «kahve»;
    Δεν ξέρω πώς προφέρεται, αλλά οι παλιοί μου λέγανε καβέ τον καφέ (και τζισβέ,το μπρίκι). Έχουμε εξάλλου και το Γενί Γκαβέ στο Ρέθυμνο,με τα φημισμένα ,από δεκαετίες,ψητά γουρνοπουλάκια.
    http://www.kritipoliskaihoria.gr/2012/05/blog-post_7768.html

  144. gpoint said

    # 136

    θα ήταν πράσινος καφές κατά το πράσινο τσάι…

  145. Ριβαλντίνιο said

    Υπήρχε Kaffa πόλη και στην Κριμαία.

  146. Mπετατζής said

    Και γω στο κλαμπ. Μου ΄μειναν κάνα δυο λεξικά από την περίοδο. Άμα δεν τα μιλήσεις, δεν γίνεται δουλειά και ό,τι μάθεις το ξεχνάς γρήγορα. Ευχαριστώ σας για την παραπομπή.

  147. Ριβαλντίνιο said

    @ 144 gpoint

    Πόσους πόντους διαφορά θα σας ρίξουμε σήμερα/τώρα στο Μπάσκετ ; 🙂

  148. Πιο κοντά στο Ηράκλειο είναι, νομίζω, το Γενί Γκαβέ. Πάνω στον παλιό δρόμο.

  149. Ιάκωβος said

    Είχε γράψει κι ο Μπαχ, ένα έργο για τον καφέ, μάλλον διαφημιστικό:

  150. Πάνος με πεζά said

    Αξίζει να διαβάσετε την ιστορία του Γιώργου Δρίτσα, του Έλληνα που τα έβαλε με το καρτέλ της Νεστλέ… (άσε που ο υπάλληλός του ο Βακόνδιος, ανακάλυψε το στιγμιαίο καφέ…)
    Διάφορες δημοσιεύσεις :
    http://photinos.blogspot.gr/2012/03/o-nastle.html
    http://www.kathimerini.gr/350379/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/o-kafekopths-me-to-podhlato-kai-h-nestle
    http://gerontakos.blogspot.gr/2014/09/blog-post_94.html

    Ο καφές με τη φίρμα Δρίτσας, σε στιγμιαίο και σε ελληνικό τύπο, υπάρχει σε γνωστή αλυσίδα αθηναϊκών Super Markets.

  151. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    148. Ναι,στα όρια,αλλά Μ υ λ ο π ό τ α μ ο ς! Μη θες τραβάγιες… 🙂

  152. ΕΦΗ – ΕΦΗ

    https://twitter.com/AGios4

  153. gpoint said

    # 147

    επειδή το βλέπω στο Novasupersport3 είναι καθαρά θέμα διαιτησίας… ειδικά μετά το ξεκίνημα ( 0-8 και 4- 15). Τα πρώτα δείγματα τα είδαμε στο τελευταίο λεπτό στο πως να μαζευτεί η διαφορά (18-19). Τώρα είμαστε 2. 15 β’ και εναλλάσσονται στην πρωτοπορία (35-36

  154. Ιάκωβος said

    Και για όσους κάνανε Γαλλικά στο δημόσιο σχολείο προ αμνημονεύτων και θυμούνται το ποίημα του Πρεβέρ…

    Il a mis le café
    Dans la tasse
    Il a mis le lait
    Dans la tasse de café

  155. Spiridione said

    45. Αν δεις την πλήρη έκδοση (μια απλή αίτηση θέλει) το έχει με ερωτηματικό, και γράφει, αν καταλαβαίνω καλά, ότι η ετυμολογία αυτής της λέξης δεν έχει εξακριβωθεί παρά το γενονός ότι έχει γίνει μεγάλη συζήτηση γι’ αυτήν.
    143. Δεν υπάρχει και η προφορά γκαϊφές ή καϊφές, που σήμερα την λέμε βέβαια κοροιδευτικά; (βλέπε και τραγούδι από Ημισκούμπρια)

  156. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ρε γαμώτο χτες προχτές διάβασα ένα ωραίο στο τουίτερ για τον καφέ (Καφέ) κι έχω ανακατώσει όλο το …δάσος με τα τιτιβίσματα και δεν το ξαναβρίσκω.
    -Για τον φραπελλενίκ, επιβεβαιώνω. Κάμποσα χτυπητήρια έχουμε χαρίσει σε Γαλλόπουλα φίλους που είναι φανατικοί του είδους.

    Ωχ,δείτε τί γράφει εδώ ένας Φυσικός για τον φραπέ.
    http://bemary.com/%CE%B1%CF%80%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CF%86%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%AD-%CE%B4%CE%B5%CE%AF%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%B9-%CE%AC%CE%BB%CE%BB/

  157. Εγώ πάντως, έκλεισα, ως αεί μανθάνων για τον επόμενο μήνα, ανακαλύπτοντας την μεντορική σε τίτλου επιστημονικής ανακοίνωσης και μετά δεχόμενος την κατραπακιά του γούγλη για τις χιλιάδες ευρημάτων σε όλα τα γένη και πτώσεις…

  158. Ριβαλντίνιο said

    @ 153 gpoint

    «Διαιτησία» ;;; Μην μου πεις ότι σου πέρασε ποτέ από το μυαλό ότι θα προκρινόσασταν απέναντί μας ; Ποιος προηγήθηκε ποτέ με 9 πόντους στο 1ο δεκάλεπτο και αξίωσε γι’αυτόν τον λόγο την νίκη ; Και παίζουμε μόνο με 4 ξένους και όχι με 6 όπως εσείς. Θα φάτε καλά… 🙂

  159. Σημείωση για τα μεζεδάκια (Άγγελος in loco Angeli): http://angelos940.blogspot.gr/2016/10/blog-post.html

  160. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    154. Κι αργότερα: Au cafe du temps perdu

  161. 159

  162. Λάθος

    http://www.star.gr/_layouts/handlers/Resizer.ashx?jpgurl=/publishingimages/2014/11/061114131707_7066.jpg&maxw=670&maxh=335

  163. nikiplos said

    @81, μπροστά στα μάτια μου, δυό φαντάρια τα οποία ήταν κατά τεκμήριο ‘αγκαριομάχοι’ βάφτισαν τα πουλιά τους πριν σερβίρουν το φραπέ στον αξιωματικό που τους είχε χώσει πλειστάκις και λίγο πριν τους είχε μόλις επιπλήξει. Νομίζω πως τον απήλαυσε τον καφέ του… ζέστης γαρ… 🙂

  164. 163

    Γιαυτό πάντα με πολλά παγάκια για να μην πλησιάζουν τα πετούμενα.

  165. Γιάννης Κουβάτσος said

    136. Ναι, ο Γιώργος Καφές, αλλά στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90. Κορυφαία στιγμή στην καριέρα του ένα δοκάρι σε ένα 0-0 με την πελάτισσα Γιουβέντους στο Τορίνο. Τώρα είναι σκάουτερ στις ακαδημίες μας.

  166. Απορώ τόση ώρα γιατί δεν θυμηθήκαμε τα καφετιά

  167. Μάλιστα!

  168. Μαρία said

    159
    Ετοιμάσου να σχολιάσεις απόσπασμα απ’ τα απομνημονεύματα του Αλ. Μαυρογορδάτου (1682), που το παραθέτει ο Τριανταφυλλίδης, που έχει και τον καϊφέ του Σπύρου και που θα το χτυπήσω αργότερα 🙂

  169. Νεσταναίος. said

    Ο τούρκικος γίνεται από καβουρδισμένο ρεβίθι. Ο ελληνικός γίνεται από τον καρπό του φυτού «coffea»
    που άρχισε να εισάγεται στην Ελλάδα μετά το 1974.

  170. spatholouro said

    Για καλό «καϊβέ» εδώ:

    https://books.google.gr/books?id=UFk-AAAAcAAJ&pg=RA2-PA172&dq=%22%CE%BA%CE%B1%CF%86%CF%86%CE%AD%CF%82%22&hl=el&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%22%CE%BA%CE%B1%CF%86%CF%86%CE%AD%CF%82%22&f=false

  171. spatholouro said

    στη σελίδα 173

  172. spatholouro said

    Το πρώτο καφενείο (καϊβέ-χανέ) λέει στην Κων/πολη το 1554:

    https://books.google.gr/books?id=2VtBAAAAYAAJ&q=%22%CE%BA%CE%B1%CF%8A%CE%B2%CE%AD%22&dq=%22%CE%BA%CE%B1%CF%8A%CE%B2%CE%AD%22&hl=el&sa=X&redir_esc=y

  173. sarant said

    Ευχαριστω πολύ για τα νεότερα εξαιρετικά σχόλια!
    Από το Γενί Γκαβέ έχω εξαιρετικές αναμνήσεις, αλλά δεν το συσχέτισα ποτέ με τον καφέ

    157 Βλέπω πως υπάρχει και τίτλος βιβλίου….

  174. gpoint said

    # 158

    Γίνεσαι -ως συνήθως- γελοίος …μιλάς για ξένους εσύ που στην 11άδα σου έχεις έναν στη χάση και στη φέξη κι αυτός…Κουτρουμπής. Επίσης αν είναι να έχω Ελληνες με τον χαρακτήρα του Παπά που παρκάρει καθημερινά στον πεζόδρομο της Φωκίονος γιατί αλλού-λέει- μπορεί να το γρατζουνίσανε, είναι φαρδύ το αμάξι του, χίλιες φορές ξενόπουλα.
    Αν έβλεπες στο ματς και έχεις μάθει τους νέους κανονισμούς θα έβλεπες πως εφαρμόζεται το αντιαθλητικό (πλέον) στον αιφνιδιασμό, με εφαρμογή σε φάση που ο παίκτης του ΠΑΟΚ πήγε για φάουλ , το θυμήθηκε κι ΔΕΝ ακούμπησε τον παίκτη του ΠΑΟ αλλά τιμωρείται κι η πρόθεση (!) και δυο φορές στον Καλάθη όπου προφανώς «ξεχάστηκε» ο νέος κανονισμός !!
    Πάντως όταν πήρε διαφορά ο ΠΑΟ σφύριξαν και φάουλ σε βάρος του ακόμα κι όταν δεν βγήκε αίμα ! Α όλα κι όλα, τα καλά να λέγονται
    Η έκφραση του Αλβέρτη σ’ όλο το ματς όλα τα λεφτά καθώς και οι δηλώσεις του Μπουρούση (δεν παίξαμε καλά). Φυσικά υπήρχε η γνωστή «προστασία» ώστε να μην πανικοβληθούν οι βάζελοι, δεν ΄έχει μόνο το ποόσφαιρο παράγκα, στο μπάσκετ απλά αλλάζει χρώμα

  175. Μαρία said

    168

    Έβγαλεν ο επίτροπος το καλέμι και ρεΐζ-εφέντης το σελέμι. Εφέραν τραπέζι, εκάθισεν ο επίτροπος, ο χάνης και ο Νουραδίνος, ο ρεΐζ-εφέντης. Έκραξαν δε μετέπειτα και τον δευτερδάρην, παρών όντας. Μετά το τραπέζι και τον καϊφέ επήρεν ο κεχαγιάς τον Νουραδίνον και επήγεν εις την τζέργαν, όπου εκουρδίσθηκε πλησίον του οτακίου του επιτρόπου διά τον χάνην, και καθίσαντες μόνοι, ο επίτροπος και ο χάνης, εσυνωμίλησαν πάλιν ικανώς. Είτα απήλθεν ο χάνης εις την προητοιμασμένην τζέργαν και έμεινεν ο επίτροπος. Επήρεν απτέστι, εκίλδισε ναμάζι του μεσημερίου. Επήγεν ο κεχαγιάς και ο ρεΐζ-εφέντης και έφεραν τον χάνην πάλιν εις τον επίτροπον, ος προϋπήντησεν αυτώ εφ’ ικανώ διαστήματι. Ήλθον δε και όσοι ήτον προσκαλεσμένοι εις τον μουσαβερέ. Εκάθισε δε ο επίτροπος και ο χάνης ως και πρώτον, και από μεν αριστεράς επάνω εις το μιντέρι ο Βανλί-εφέντης, κάτωθεν του μιντερίου ο Καρά-Μεχμέτ-πασάς βεζίρης και Δαρμπεκίρ πασασί, γενίτζερ-αγασί Μουσταφά-πασάς, ο γενίτζερ-εφέντης Μαχμούμ-εφέντης, ο κουλ-κεχαγιασί, ο τοπαζήπασις, ο σαγ-κολ-αλαΐμπεϊς και έτεροι τινές αλαϊμπέϊδες της Ανατολής.

  176. Σωτήρς said

    Στις χώρες του καφέ εννοείται πως υπάρχει και ο καφές του φτωχού:

    Κισίρ στην Υεμένη και τσάι καφέ αλλού.

    Αφέψημα από φλούδες καφέ, κανέλα, τζίντζερ και ότι κατεβάσει ο νους τους.

  177. Ανακοίνωσις:

    Στις 21.45 στην ΕΡΤ2 προβάλλεται το εξαίρετο δοκυμανδαίρ του Κουτσαμπασιάκου Ο Μανάβης

    για όλους τους ορεσείβιους ❤

  178. 177 Όταν μιλάμε για παράδοση κατ’ οίκον!

  179. Corto said

    36 (Sarant):

    Αν και είναι λίγο εκτός θέματος, να προσθέσω το εξής:

    Ο Μπαμπινιώτης στο Λεξικό του (Β’ Έκδοση, 2002) δίνει την εξής ετυμολογία στην κατσίκα:
    μεσν., αβεβ. ετύμου, πιθ.<αλβ. kats ή <τουρκ. keçi

    (Δηλαδή δεν αναφέρεται σε ελληνική ετυμολογία)

  180. Spiridione said

    179 Στο Ετυμολογικό του άλλαξε γνώμη. Λέει ότι προέρχεται από το (αιγι)κατσικόν – *αιγικάτσιν/αιγικάκιν – υποκ. του αιγικόν. .

  181. Tety Solou said

    Σπουδαία εφεύρεση το ρεβίθι
    (από το 28 μέχρι το 28.50)

  182. Corto said

    180: Άρα μπορούμε να πούμε ότι παραμένει αβεβαίου ετύμου;

  183. Πάνος με πεζά said

    Βγήκε κι από το Μαξίμου, μετά την…τριεθνή συνάντηση, ο Ιερώνυμος…
    Κι ένα δημοσιογραφικό ζ’λάπι που καθόταν εκεί απ’ έξω, ρωτάει «Για το Σύνταγμα συζητήσατε, Αρχιεπίσκοπε;»
    Kαλά, ότι προσφωνούμε «Μακαριώτατε», ακόμα κι αν δεν του το είπανε, δεν το έχει ακούσει ποτέ στη ζωή του;
    Πάλι καλά που δεν είπε «παπά μου…»

  184. 172 Σπαθόλουρο
    όρα #50, ο Βυζάντιος αντλεί από τον Πετσεβί.

  185. Γιάννης Κουβάτσος said

    183. Τουλάχιστον το «παπά μου» θα είχε μια τρυφερότητα…Το «αρχιεπίσκοπε» ακούγεται σαν «υπουργέ» ή «δικηγόρε».

  186. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Βάταλος σήμερα προς αύριο δεν θα γράψει κάποιο απ’ τα γνωστά κομψά σχόλιά του. Ο ελληνόψυχος υπολογιστής του θα αρνηθεί να εμφανίσει στην οθόνη αυτό το ραγιάδικο κείμενο, τίγκα στις λέξεις των Οθωμανών.

  187. Ριβαλντίνιο said

    @ 174 gpoint

    Μην τσαντίζεσαι βρε συ. Χάσατε μόνο για 19 πόντους από τον παντοκράτορα της Ευρώπης. Σαν νίκη είναι για σας.

  188. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    183 Ή να τον αποκαλούσε Πάτερ!

  189. 29, 41

    Τας, όπως και στο τας κεμπάπ (εξ ού «Ή πίτταν ή επί τας»), και τάσι όπως τάσια στις ρόδες αυτοκινήτων, αλλά και μελωδικά:

    πιες λίγο από το τάσι μου
    αδέρφι και καρντάσι μου

    Μου `δωσες νερό σ’ ασημένιο τάσι,

    σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,

    το φιλντισένιο σου τσιγάρο σ’ ένα τάσι

    και για διπλή χαρά

    στου φεγγαριού το τάσι
    καφές
    βαρύ γλυκός

  190. Πάνος με πεζά said

    @ 185,188 : Εκεί, την έχει πατήσει άσχημα ο Κουτσούμπας, αλλά ποιός του φταίει… «Να ρωτήσω κάτι, Γραμματέα;», λέει ο Χατζηνικολάκης…

  191. Tety Solou said

    Θέλω να ευχαριστήσω τον αγαπητό Νικοκύρη και τους αγαπητούς φίλους για την καταπληκτική εμπειρία της σημερινής δημοσίευσης. Τα σχόλια είχαν μια ευχάριστη ποικιλία και ήταν σχολείο κανονικό. Έμαθα διάφορα πράγματα που αγνοούσα, αναθεώρησα κάποια άλλα, έγινε η αρχή για νέα ψαξίματα και απόλαυσα προσωπικές ιστορίες και συγκινήσεις με επίκεντρο τον καφέ και όχι μόνον. (Το καφαλτί και τα κάρβουνα στο σεφερτάσι μου έκλεψαν την καρδιά)
    Έξυπνη η επισήμανση ότι τούρκικης προέλευσης είναι και η λέξη τούρκικος. Και ήταν πρώτη πρώτη. Στον τίτλο!
    Νίκο, πιστεύω κι εγώ ότι πρέπει ν’ αρχίσεις να ετοιμάζεις το άρθρο για τον καφέ.
    Το κείμενό μου ήταν μια άσκηση γραφής, ένα παιχνίδι. Πόσες τούρκικες λέξεις μπορώ να χρησιμοποιήσω χωρίς να διακόπτεται η στρωτή ροή του λόγου. Μ’ ενδιαφέρει η ομορφιά κι ο πλούτος της γλώσσας μας και η ιστορία της που είναι δεμένη με την ιστορία του τόπου μας. Έτσι δεν μπόρεσα ποτέ να εννοήσω κάτι απόλυτους τύπους που πέφτουν να σε φάνε επί εσχάτη προδοσία αν πεις την Κομοτηνή Γκιουμουλτζίνα.
    Αναφέρω την Κομοτηνή, γιατί πέρασα εκεί πανέμορφα φοιτητικά χρόνια. Πάει πολύς καιρός από τότε. Στην Γκιουμουλτζίνα αν παράγγελνες έναν σκέτο, δεν υπήρχε περίπτωση να σε ρωτήσουν αν θες νες, γαλλικό ή εσπρέσο. Καφές ήταν μόνον ο τούρκικος, που «εμείς τον λέμε ελληνικό». (Η σχετική καταχώριση που ανάρτησα στο σχόλιο 61 είναι από την Απογευματινή του 1974). Εγώ έπινα ναι και όχι. Ένα καφενείο στην οδό Ιωαννίνων, πάνω από την κεντρική πλατεία, είχε δίκαια τη φήμη ότι έφτιαχνε ακριβώς τον καφέ που ζητούσες. Εκεί απόλαυσα τους καλύτερους ναι και όχι που έχω πιει σε καφενείο.
    Ναι και όχι είναι ο μέτριος βαρύς που κρατάει λίγη πίκρα. Αν θυμάμαι καλά, ο Πετρόπουλος τον ορίζει κάπως αλλιώς.
    Οι Μαγεμένες, οι Ινκαντάδας, που έπεσαν αλεξιπτωτίστριες στους καφέδες της σημερινής ανάρτησης και μοσχοβόλησε Θεσσαλονίκη, μου έφεραν στον νου ένα χρονογράφημα των αρχών του προηγούμενου αιώνα για την αντίθεση ανάμεσα στα μεγάλα πολυσύχναστα καφενεία που πνίγονται στη δουλειά και στα τούρκικα καφενεία της Θεσσαλονίκης όπου ο πελάτης νιώθει άρχοντας.
    Νίκο, πες ότι αρχίζεις το άρθρο για τον καφέ, που ζήτησαν οι φίλοι κι εγώ μαζί τους, και το χρονογράφημα είναι δικό σου. Σε δελέασα μήπως;
    Καληνύχτα σε όλους
    Τέτη,
    αλλά και Τέτη χανούμ, όπως είπε κάποιος φίλος 😉

  192. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    183/185 (Αποκλιμακώθηκε βέβαια η κατάσταση τώρα και είπανε περί παρεξήγησης)

  193. spatholouro said

    Ε, και νάμαστε στα 1920 να πηγαίναμε στα ηνωμένα καφφενεία Μεβλιανέ να ακούγαμε και ελληνικά και τουρκικά και ευρωπαϊκά μουσικά τεμάχια…

    http://efimeris.nlg.gr/ns/..%5Coutput/124_51065_-1.pdf

  194. Pedis said

    Ο τίτλος του είναι αρχιεπίσκοπος. Το ερώτημα είναι αν θα τον πει και κύριο ή θα τον αφήσει σκέτο όπως τον στρατηγό (στα ελληνικά).

    Τι να τον αποκαλέσει; Γιατί να τον μακαρίσει, για αυτά τα Μαλακαριώτατα που δημοσιεύτηκαν σήμερα;

    Αρχιρασοφόρια και φιλελέκια έχουν ένα τουλάχιστον βασικό κοινό γνώρισμα. Απεχθάνονται, λένε, τον κρατικό παρεμβατισμό (και οι πρώτοι τα εγκόσμια …), και ταυτόχρονα είναι τα πιο μεγάλα τσιμπούρια του κράτους.

    Δικαιωματικά, λένε, οι πρώτοι για την διαφύλαξη του «έθνους», οι δεύτεροι για την πρόοδο και την ανάπτυξη της «χώρας».

  195. spatholouro said

    Ίσως αυτό ανοίγει:
    http://srv-web1.parliament.gr/main.asp?current=11954085

  196. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Πρωινό σε καφενείο της οδού Σόλωνος» /Μιχάλης Γκανάς
    Τα τασάκια τα πιατάκια τα φλιτζάνια αναλήφθηκαν
    Τα πήρε η άχνα του καφέ.
    Σωριάστηκαν με πάταγο
    Στον ουρανό.
    Ακάθιστος Δείπνος,1978

  197. Pedis said

    Σκύλε, θυμάσαι που συζητούσαμε τα ενδεχόμενα;

    «Θα αξιολογηθεί το μάθημα των θρησκευτικών, θα ακουστούν ξανά οι απόψεις και της Εκκλησίας»

    Στάνταρντ-2 και στα εντός έδρας παίζονται τα κουτάβια!

  198. Παναγιώτης Κ. said

    @32. Ορισμένοι αγγλοσάξονες σεφ ούτε για Ελληνική κουζίνα κάνουν λόγο αλλά ούτε και για Τουρκική.
    Μιλούν γενικώς για Μεσογειακή κουζίνα χωρίς φυσικά να εξαιρούν την Β.Αφρική.

  199. geobartz said

    Ασκλοσούν! Πάντως εμείς (που δεν φοράμε παπιόν) αντί για μαϊντανό λέμε μακεδονίσι, αντί για κουτάλι χλιάρι κλπ, κλπ.

  200. ΕΦΗ - ΕΦΗ said


    Το δάσος στέκει ριγηλό της νύχτας αντιστύλι
    κι είναι η σιγή τάσι αργυρό όπου πέφτουν οι στιγμές
    αντίχτυποι ξεχωρισμένοι, ολόκληροι, μια σμίλη
    προσεχτική που δέχουνται πελεκητές γραμμές…
    «Ερωτικός Λόγος»
    «Γιώργος Σεφέρης, Ποιήματα», Ίκαρος, 1989
    http://www.sarantakos.com/seferis/erotik_logos.htm

    194. >>Ο τίτλος του είναι αρχιεπίσκοπος.
    Πανιερώτατε, παναγιώτατε έχω ακούσει να προσφωνούνε.
    Αρχιεπίβοσκους λέει σατιρικά ο Βαγγέλης Χερουβείμ (για κάποιους ιεράρχες τύπου Καλαβρύτων,Πειραιώς,Θεσ/νίκης).

  201. Παναγιώτης Κ. said

    Ο καφές και την όρεξη σου κόβει αλλά σε τονώνει κιόλας.

  202. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    175 Μαρία, είμαι βαθυμεσάνυχτη 🙂
    άγνωστες λέξεις
    το καλέμι ρεΐζ-εφέντης το σελέμι.ο χάνης και ο Νουραδίνος. δευτερδάρην,ο κεχαγιάς την τζέργαν εκουρδίσθηκε του οτακίου απτέστι, εκίλδισε ναμάζι τον μουσαβερέ.μιντέρι ο Βανλί-εφέντης, κ Καρά-Μεχμέτ-πασάς βεζίρης και Δαρμπεκίρ πασασί, γενίτζερ-αγασί Μουσταφά-πασάς, ο γενίτζερ-εφέντης Μαχμούμ-εφέντης, ο κουλ-κεχαγιασί, ο τοπαζήπασις, ο σαγ-κολ-αλαΐμπεϊς καλαϊμπέϊδες
    Χωρίς να κοιτάξω λεξικό,νομίζω ότι:
    -μιντέρι η πλατιά τάβλα για κάθισμα
    -τζέργα,κάποιο χοντρό στρωσίδι

  203. daeman said

    Καφενείο το κάναμε… 🙂

    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?12805-Καφενείο-το-κάναμε

  204. daeman said

    Κι εκείνα τα μαντέματα
    που μου ‘παν στον καφέ
    Αχ, ήταν όλα ψέματα
    και λόγια του ντελβέ

  205. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    191 Αχ Τέτη, δεν ζητάς άρθρο, ζητάς ντοκτορά 🙂 Θέλει πολλή δουλειά, μάλλον πάει για του χρόνου.

  206. Παναγιώτης Κ. said

    Θυμάμαι στη δεκαετία του ΄60 αλλά και παλαιότερα, η γιαγιά καβούρδιζε τον καφέ καθώς και το ρεβίθι με ειδικό ψήστη , τα άλεθε κατόπιν στον χειρόμυλο και μετά τα αναμείγνυε. Όλα αυτά, για λόγους οικονομίας.
    Δεν γνωρίζω τη γεύση ενός τέτοιου μείγματος διότι βελτιώθηκαν εν τω μεταξύ οι οικονομικές συνθήκες του Ελληνικού πληθυσμού και πήρε τέλος η… νοθεία.

  207. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    204. Μόλις με πρόλαβες! 🙂
    Ο καφές
    Στίχοι: Ορφέας Περίδης
    Μουσική: Ορφέας Περίδης
    Όσα τ’ ανακατέματα του τούρκικου καφέ
    τόσα ξενύχτια έκανα κι εγώ για σένανε
    Η αγάπη σου η άστατη, μια τώρα μια ποτέ
    μια γλυκιά, μια πικρή, ζάχαρη και καφέ

    Η αγάπη σου η άχαρη
    μια καφέ, μια ζάχαρη

    Όσα τα μάτια που έκανε ο τελευταίος μου καφές
    τόσα κομμάτια μ’ έκανε εκείνο το «εσύ φταις»
    Κι εκείνα τα μαντέματα που μου παν στον καφέ
    ήτανε όλα ψέματα τα λόγια του ντελβέ

  208. Πάνος με πεζά said

    @ 194 : Μην το παίρνετε κατάκαρδα, η προσφώνηση απλά δείχνει ότι ξέρεις πώς να μιλήσεις σε κάποιον (γιατί της δουλειάς σου είναι). Δε σημαίνει αυτεπάγγελτα ότι ασπάζεσαι και τη θρησκεία.
    Μη θυμηθούμε τώρα τα Madame Merkel, βραδιάτικα…

  209. Παναγιώτης Κ. said

    @202. Τσέργα ή τζέργα γνωρίζω ότι λένε την κουβέρτα.
    Δεν γνωρίζω όμως την προέλευση της λέξης. Όπως δεν γνωρίζω και την προέλευση της λέξης κουβέρτα.

    Επί τη ευκαιρία, πως δένει το σκέπασμα που λέγεται κουβέρτα με την κουβέρτα του πλοίου;

  210. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τέτη, γκιουζέλ χανούμ, ευχαριστούμε 🙂
    Και τον Νικοκύρ εφέντη ομοίως.

  211. Alexis said

    #209: Σλαβική (η τσέργα).
    Στο Ξηρόμερο τσέργα λένε τη φλοκάτη.

  212. Alexis said

    #209: Για τις κουβέρτες το ΛΚΝ λέει ότι αμφότερες προέρχονται από το βενετσιάνικο «coverta»

  213. Μαρία said

    202
    Για το δύτη τα έβαλα, να εξηγήσει κυρίως τίτλους και αξιώματα.
    Καλέμι είναι το μολύβι και ναμάζι η προσευχή. Το σελέμι το έμαθα εδώ https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/24/selem/

  214. Μαρία said

    192
    Ο Αρχονταρίκης υπέρ των νέων προγραμμάτων http://www.efsyn.gr/arthro/epikindyna-thriskeytika

    http://www.kairosnet.gr/discussion/religion-class/531-oi-empeirognomones-ton-neon-programmaton-spoudon-sta-thriskeftika-gia-tin-enarksi-efarmogis-tous

  215. Alexis said

    #156: Έφη πρόκειται για γελοιότητες που σκοπό έχουν να πλήξουν την ελληνικότατη φραπεδιά και να στρέψουν τους Έλληνες στην κατανάλωση φλώρικων ροφημάτων τύπου φρέντο.

    Στα σοβαρά τώρα, τα βρίσκω εξωπραγματικά τα αναγραφόμενα στο άρθρο και ειδικά τα περί προσθήκης …απορρυπαντικού για να αφρίζει ο καφές!
    Όταν βλέπω τον συντάκτη να αποκαλεί τη Νεστλέ ολλανδική εταιρία, αμέσως κουμπώνομαι και για τα παρακάτω που θα διαβάσω.
    Την απάντηση της Νεστλέ τη βρίσκω απόλυτα πειστική και λογικοφανή.

  216. Pedis said

    # 208 – Λες να υπάρχει νόμος του ελληνικού κράτους που να επιβάλλει να προσφωνούνται οι παπάδες στο δημόσιο χώρο όπως προσφωνούνται μεταξύ τους;

    Στο κάτω-κάτω δεν του χαμήλωσε το βαθμό!

    Αν, πάλι, έναν υπουργό τον φωνάζουν στο κόμμα του «μεγάλε», «τεράστιε», «αρχηγέ», «κάπο», «αφεντικό», «ντον», «νονέ», «κούλη», «μπούλη», «ντιντή» να είναι υποχρεωμένος ο καθένας να τον φωνάξει κατά τον ίδιο τρόπο;

    Τι λογική είναι δαύτη; Είπαμε, αν υπάρχει σχετικός νόμος, να μου το πεις να γελάσω.

  217. ΓιώργοςΜ said

    209 Δε θυμάμαι αναφορά, έχω την εντύπωση όμως πως ήταν το μόνο σκεπασμένο μέρος του πλοίου, και κουβέρτα είναι το σκέπασμα/σκεπασμένος.

  218. Διάφορα μικρά πάλι, αλλ’ αυτή τη φορά ξεχωριστά. Το πρώτο, ανάμνηση απ’ τα παλιά, με αφορμή τα αντίστοιχα της επίσημης μουσαφίρισσας Τέτης στο 191

    Καφέ έπινα απ’ τα μικράτα μου, μαζί με τους μεγάλους. Όταν έφτιαχνε η γιαγιά, η θεία κλπ καφέ, θ’ άφηνε και λίγο και για μας τα μικρά. Τι γλυκύτητας; Προφανώς ό,τι πίναν εκείνες, δεν είχαμε επιλογή. Συνήθως ήταν μέτριος. Ο πατέρας μου προτιμούσε τον «με ολίγη» (ζάχαρη). Ένας σχετικά πικρός καφές, λίγη ζάχαρη στη μύτη του κουταλιού. Δεν ξέρω πώς έγινε μια φορά και ήπια απ’ τον δικό του (μεγάλος πια) και μ’ άρεσε. Κι άρχισα να τον πίνω έτσι. Μόνο που μόνο σ’ ένα καφενείο τον φτιάχνανε σωστό. Συνήθως μου τον σέρβιραν μέτριο. Κι έτσι το γύρισα στον σκέτον. Να είμαι σίγουρος.
    Τον νες τον έπινα με ζάχαρη. Χτυπητό, να φτιάχνει καϊμάκι. Και τις εποχές εκείνες στις καφετέριες στον φέρνανε χώρια τον καφέ χώρια το νερό, να τα φτιάξεις όπως θέλεις. Αλλά αφού τον τούρκικο (επιμένω εγώ) τον έπινα σκέτο, άρχισα σκέτον και τον νες. Τον ζεστόν πρώτα, μιας και συνήθως ήταν με γάλα (βασικά μόνο γάλα). Από κει στον σκέτο γενικά μια δρασκελιά.

    Σκέτον να είμαι σίγουρος έγραψα, αλλά…

    Είμαι εκδρομή στο Νεραϊδοχώρι Τρικάλων και παραγγέλνω φραπέ σκέτον (αρχές της δεκαετίας του 90). Μου φέρνει έναν μάλλον. Διαμαρτύρομαι, τον επιστρέφω, μου φέρνει άλλον, μέτριος αυτός. Ε, δεν ξαναασχολούμαι, τον αφήνω στην άκρη. Με βλέπει, με ρωτάει, άστον του λέω, αυτός προσφέρεται να μου φτιάξει άλλον. Και πώς τυχαίνει και περνάω από δίπλα του την ώρα που τον φτιάχνει. Τον βλέπω που βάζει τον καφέ και πάει να βάλει ζάχαρη. Ε, του λέω, σκέτον δεν είπαμε; Γιατί βάζεις ζάχαρη; Κι απάντησή του με τελείωσε. «Μα καλά, εντελώς; Δεν πίνεται»!

  219. Γς said

    86:

    >Α, ναι, περί της Κυρίας Κατίνας Μανιτάρα, που ξαναέγινε πρόσφατα γνωστή

    Α, ναι, περί της Κυρίας Κατίνας Μανιτάρα, που την κάνανε πρόσφατα μαντάρα

    http://www.protothema.gr/greece/article/616308/katina-manitara-i-sudaxiouhos-sumvolo-tis-ethnikis-adistasis-pou-psekasan-ta-mat-/

  220. Διάλειμμα να συμφωνήσω με το 215. Γιατί αν βάζει η Νεστλέ απορρυπαντικό ν’ αφρίζει ο φραπές, γιατί δεν αφρίζει όταν τον φτιάχνεις ζεστό (κι όχι χτυπημένο με το ηλεκτρικό μιξεράκι);

  221. Συνεχίζω. Το πρώτο βγήκε διπλό, αλλά κι αυτό συνέχεια εκ του προηγουμένου είναι.

    Έβραζαν τότε η γιαγιάδες (συνήθως) καφέ. Βασικά ένα μείγμα από λίγο καφέ και πολύ κριθάρι (όχι ρεβίθι). Τα καβούρντιζαν και τα άλεθαν χωριστά κι η μείξη γινόταν στο καφεκούτι.
    Κάποια στιγμή πάει μια θεια μου στο γιατρό κι αυτός αφού τη ρωτάει πόσους καφέδες πίνει, της συστήνει να περιορίσει τον καφέ. Κι αν δεν θέλει να περιορίσει τον αριθμό, ας τον αραιώνει με λίγο κριθάρι. «Ε, γιατί γιατρέ, καφέ λέμε αλλά καφές είναι; Το πολύ, κριθάρι είναι». «Ε, τότε πίνε όσον θέλεις»:)

  222. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    215 – Ό,τι δεν έχεις ανάγκη και σε κάνει εξαρτημένο, είναι κακό.

  223. Γς said

    65:

    Και να μην μπορώ να βρώ εκείνη την παλιά διαφήμιση «Μπράβο! Αυτός είναι καφές» με την φωνή, αλλά και την εικόνα του θρυλικού αρχιεκφωνητή της ΕΡΤ Τζων Βεϊνόγλου.

  224. Γς said

    215:

    >τα περί προσθήκης …απορρυπαντικού για να αφρίζει ο καφές!

    που 29 κατασκευαστές καφε συνιστούν SKIP

  225. Περί παγωμένου καφέ, ιστορίες δύο.
    Η πρώτη. Στη Γερμανία τον πρώτο μας καιρό. Βλέπουμε σε κάτι σαν καφετέρια να έχει στον κατάλογο Eis kaffee. Λιγοστά τα γερμανικά μας κι ακόμα πιο λιγοστές οι γνώσεις μας για τις συνήθειες εκεί. Παραγγέλνουμε λοιπόν και μας έρχεται όχι παγωμένος καφές όπως νομίζαμε αλλά παγωτό με καφέ (Eis θα πει πάγος αλλά και παγωτό στα γερμανικά).

    Η δεύτερη. Εκδρομή στις Δαλματικές και πάμε σ’ ένα χωριό έξω απ’ το Ντουμπρόβνικ, το Τσαβτατ (Cavtat). Καθόμαστε για καφέ και μας ρωτάει τι είδος καφέ θέλουμε. Κι εγώ του λέω πως δεν έχει και πολύ νόημα, αφού μόνο ζεστό καφέ έχει. Γιατί πώς θα μπορούσε να είναι, με ρωτάει; Παγωμένος, του απαντώ. Τον παραξενεύει και προσπαθεί να καταλάβει πώς μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο κι εγώ του λέω πως ο καφές να είναι πάνω σε πάγο. Και μου φέρνει. Σ’ ένα μεγάλο ποτήρι με παγάκια έχει ρίξει τον ζεστό καφέ (φίλτρου),

    https://1.bp.blogspot.com/-tj4_C8D17zQ/V_V8G7E5_4I/AAAAAAAAcTk/mkhf2YXifUcb17J3DogDZ3t0VqGfxGfPwCPcB/s1600/%25CE%259A%25CE%25B1%25CF%2586%25CE%25AD%25CF%2582.jpg

  226. Αγαθίας ο Σχολαστικός said

    Αγαπητοί συμπατριώται,

    1) Συγχαίρουμε τον κ. Σαραντάκο που είχε την καλωσύνη να αναφέρει το ελληνικό όνομα του καφέ. Ανεβάζουμε την σχετική σκηνή από την Βαβυλωνία του Βυζαντίου, για να την πληροφορηθούν όλοι οι ανελλήνιστοι αναγνώσται. Ωστόσο, ο κ. Σαραντάκος αφήνει να εννοηθεί ότι η ελληνική λέξις «νηφοκοκκόζωμον» για τον καφέ απαντάται μόνο στην Βαβυλωνία, ενώ εχρησιμοποιείτο ευρύτατα καθ’ όλον τον 19ον αιώνα, όπως αποδεικνύει ένα απλό ξεφύλλισμα του «Ρωμηού». Αν προκληθούμε θα παραθέσουμε κι άλλα αποσπάσματα άλλων συγγραφέων, προκειμένου να πείσουμε ότι η χρήσις της λέξεως «νηφοκοκκόζωμον» για τον καφέ ήτο ευρεία κατά τον ελληνόψυχο 19ο αιώνα, πρίν έλθουν οι ψυχαρισταί, οι δημοτικισταί και οι μπολσεβίκοι και σταματήσουν την ελληνοποίηση της Ρωμέικης Γλώσσας στην οποία προυχώρουν οι καθαρευουσιάνοι
    Λέει, λοιπόν, ο Φασουλής διά χειρός Γ. Σουρή…

    2) Μάς προκαλεί αλγεινή εντύπωση ότι επί 16 ώρες εγένετο λόγος για τα δύο φεί του καφφέ και ουδείς εφιλοτιμήθη να πεί ότι αυτή είναι η σωστή ετυμολογική γραφή της λέξεως από την πόλη Κάφφα της Αιθιοπίας, όπου πρωτοανεκαλύφθη το φυτόν του καφφέ. Η ετυμολογία του καφέ από την Κάφφα είναι πέραν πάσης αμφιβολίας, συμφωνούν οι πάντες από το Online Etymology μέχρι τον ελληνόψυχο Μπαμπινιώτη. Να μή τολμήσουν να την αμφισβητήσουν τίποτε συνταξιούχοι αναγνώσται, γιατί θα αυτοεξευτελιστούν

    3) Συγχαίρουμε και την εξαίρετη σκιτσογράφο (η Κοινότης μας την θεωρεί κλάσεις ανώτερη του Αρκά, αλλά δεν αξιώθηκε ανάλογο σμπρώξιμο από τα μπολσεβίκικα ΜΜΕ) κ. Τέτη Σώλου για το πολύ ωραίο κείμενό της που ανήρτησε ο κ. Σαραντάκος, στο οποίο προσπάθησε να μιμηθεί το γνωστό εγχείρημα του Φόν Ζολώτα όσον αφορά τα τουρκοελληνικά. Ωστόσο, αγαπητικώς την ενημερώνουμε ότι δεν θυμάται καλά τον μέτριο βαρύ καφέ που έπινε στα νιάτα της. Ο μέτριος βαρύς δεν είναι σε καμμία περίπτωση ο θρυλικός «ναί και όχι» όπως νομίζει.

    Αντί να πολυλογούμε, παραθέτουμε την σελ. 9 του θρυλικού συγγράμματος του μακαριστού ελληνόψυχου ιστοριοδιφη Ηλία Πετρόπουλου «Ο Τούρκικος καφές εν Ελλάδι» (1η έκδοσις 1979)

  227. Γς said

    Ηταν κι εκείνο το καφενείο του Γαμβέτα. Στη γωνία της Πανεπιστημίου με την Κοραή. Στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

    Ταχτικός πρωινός θαμώνας [ο μαθητής παρακαλώ] Γς.
    Πριν ανοίξει το σχολείο, στη Σίνα, απέναντι απ την Ακαδημία.

    Μαρμάρινο τραπεζάκι, καφές, Καθημερινή και τσιγαράκι. Μέγκλα.

    Και μετά πέρναγα απέναντι για καραμέλες Υγείας ΙΟΝ

    http://www.enikos.gr/society/211901,Deite-pws-htan-h-Panepisthmioy-to-1930.html

  228. κουτρούφι said

    #88, #92, #105
    Στη Σίφνο «σουβερτάσι». Τη δεκαετία του 70, πριν βγουν τα ταπεράκια, η γιαγιά μου με έστελνε να πάω φαϊ του παππού μου, που ήταν κτίστης, στο σουβερτάσι. Όμως, εκείνο ήταν ένα σκεύος μόνο. Χρησίμευε επίσης για τη μεταφορά του γάλατος. Πρέπει να χρησιμοποιείται ακόμη.

    Τώρα, εδώ, μαθαίνω και την προέλευση της λέξης. Ευχαριστώ.

  229. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    209 Όπως λένε και οι Λέξεις που χάνονται (για να κάνουμε διαφήμιση) η τσέργα είναι αντιδάνειο αφού ανάγεται τελικά στο ελλ. σηρικόν.

  230. Μαρία said

    228
    Ωραίο το γαλλοτουρκικό υβρίδιο.

    229
    Οι Βλάχοι βάφτισαν το μετάξι μαλλί 🙂

  231. gpoint said

    # 215

    Αλέξη έκανα κάποτε ιδιαίτερα στο παιδί του νούμερο δύο της Νεστλέ στην Ελλάδα την εποχή που λνσαριζότανε το Νεσκφέ Σελέκτ. Τον ίχα ρωτήσει σχετικά και μου είπε πως δεν τον νονθεύουν γιατί ο καφές που χρησιμοποιούν είναι φτηνότερος από τα υλικά νοθείας !! Οσον αφορά
    την γεύση ας είναι καλά η χημεία. Φυσικά ο ίδιος έπινε μόνο τούρκικο, όπως κι εγώ έκτοτε. Νάναι καλά ο άνθρωπος, δεν τον ξεχνάω γιατί μου είχε δώσει την κάρτα του και πήρα δυο κούτες ζαχαρούχο γάλα από τις αποθήκες στα Λιόσια αμέσως μετά το Τσέρνομπιλ και την έβγαλε καθαρή το τότε μωρό , ο γιός μου

  232. gpoint said

    Γνωστί και το πείραγμα τότε…

  233. gpoint said

    # 232

    Αμάν πως εγινε αυτό, σβήστο Νίκο σε παρακαλώ

    Γνωστό και το πείραγμα τότε…

    Μπράβο κύριε Λουμίδη, πολύ ωραίος ο καφές σας, μπράβο !

  234. gpoint said

    # 187

    Τι να τσαντισθώ ; από το αναμενόμενο ; Μόνο εσύ δεν κατάλαβες, δες τι γράφει το in.gr μήπως ανοίξουν τα μάτια σου

    Περίπατος για ΟΣΦΠ και Άρη, δυσκολεύτηκε ο Παναθηναϊκός

    σε τέτοια ματς και με τέτοια διαιτησία κάποια στιγμή τα παρατάς αφού έχεις πάρει το μήνυμα, έγινε στο 32 από κει και πέρα είναι η ιστορία με τον Μεγαλέξανδρο, το φίδι και τον Καραγκιόζη (ΠΑΟΚ, διατητής και ΠΑΟ η αντιστοιχία- για να μην μπερδευτείς)

  235. Γς said

    Με πήρε πριν μερικές μέρες ένας συμφοιτητής της Ειρήνης, που ήθελε να την ειδοποιήσει για το ρεγιούνιον που θα κάνουν το Νοέμβρη

    Κι έπεσε από τα σύννεφα όταν του είπα ότι έχει πεθάνει.

    Κι εχτές έμαθα ότι έκαναν ρεγιούνιον στο μοναστήρι της Αργολίδας, πάνω στο τάφο της.

    Ηταν το ενιαήμερο μνημόσυνό της, που έκαναν οι καλόγριες.

    Και εγώ δεν πήγα…
    Γιατί δεν τό΄ ξερα

    Στα σαράντα της πιά

  236. 43, …41 Από αυτό το kafes είναι το καφάσι….

    Και το καφασωτό, πλέγμα για παράθυρα, διαχωριστικό σε δωμάτιο, φράχτες, κα.
    Γεμάτο καφασωτά το Τοπκαπί.

  237. paolodrosi said

    Θα σου πω τη μοίρα
    και του καφέ το παραμύθι θ’ ακουστεί
    μια τύχη βλέπω ταιριαστή.

  238. Γς said

    Κι είναι κι οι κούριερ που πάνε φλιτζάνια καφέ στις καφετζούδες

  239. Coffee table το τραπεζάκι του λίβινγκρούμ, και coffee table book περίτεχνο βιβλίο διακοσμητικού χαρακτήρα που σπάνια διαβάζεται, αν και συχνά ξεφυλλίζεται από επισκέπτες και πυροδοτεί συζητήσεις σε πάρτυ.

    Παρωδία του είδους από τον Σάινφελντ όπου ο «κουφός» της παρέας εμφανίζεται σε (υπαρκτό, για την ακρίβεια) πρωινάδικο και παρουσιάζει με βαθυστόχαστο ύφος ειδήμονα το αριστούργημά του «The Coffee Table Book of Coffee Tables».

  240. Γς said

    Κι η έκφραση της εποχής μου:

    Καφέ το λέμε τώρα;

  241. 88, Αυτά τα κατσαρολάκια το ‘να πάνω στ’ άλλο είναι δημοφιλή και σε Ινδούς συναδέλφους εδώ στους νότιους (της Βόρειας Αμερικής). Ενδιαφέρουσα ταινία γύρω απ’ αυτά το Lunchbox, που έχουμε ξανααναφέρει.

  242. 92, Α μπράβο, τώρα το είδα (περιττό το 241).

  243. 108, …Και στην Αλβανία να δείτε φραπεδούμπες! Της ημετέρας Παιδείας μετέχοντες….

    Ημετέρας Φραπαιδείας!

  244. Παναγιώτης Κ. said

    Η μοναδική επινόηση των Ελλήνων τα τελευταία πενήντα χρόνια είναι το φραπέ.
    Κάπως έτσι το διατύπωσε ο Ρασούλης.

  245. Παναγιώτης Κ. said

    @218. Νομίζω ότι αξίζει ένα λεπτομερές ψάξιμο όσο αφορά στη βαθύτερη φύση μας ως λαού. Δεν πειθαρχούμε σε εντολές ενώ είναι υποχρέωσή μας, οι επιθυμίες μας νομίζουμε ότι είναι και επιθυμίες του άλλου, εννοούμε να κάνουμε… ευτυχισμένο τον άλλο χωρίς να μας το ζητήσει και γενικώς θεωρούμε πολλές φορές ότι μέτρο των πραγμάτων είναι ο εαυτός μας. Υποπίπτουμε δηλαδή στο σφάλμα να κρίνουμε εξ΄ ιδίων τα αλλότρια.

  246. 191, …πρέπει ν’ αρχίσεις να ετοιμάζεις το άρθρο για τον καφέ….
    205, …191 Αχ Τέτη, δεν ζητάς άρθρο, ζητάς ντοκτορά🙂 …

    Ξεκινάς με ειδικό πρόγραμμα Master’s Degree in Coffee Economics and Science – Ernesto Illy.

    Μετά (βιομηχανικό) ντοκτορά με το πρόγραμμα IPCOS: European Industrial Doctorate on Coffee Quality Tools.

    Και τα δύο προγράμματα προσφέρονται από την γνωστή καφεταιρεία (ή καφεταίρεια;) Ίλλυ.

    Ο ομώνυμος ιδρυτής της εταιρείας είχε σπουδάσει χημικός ο ίδιος και είχε αρκετό ενδιαφέρον περί τα ακαδημαϊκά, όπως και ενδιαφέρον άρθρο για τον καφέ στο Scientific American.

  247. Γιάννης Κουβάτσος said

    245: Τι καρφί ήταν αυτό για τους Έλληνες που θέλουμε να κάνουμε ευτυχισμένους τους άλλους έστω και με το ζόρι; Είναι υποχρέωσή μας να το κάνουμε αυτό, ακολουθώντας το παράδειγμα του Μεγαλέξαντρου που ξεκίνησε την εκστρατεία του με αποκλειστικό σκοπό να εκπολιτίσει τους βάρβαρους Ασιάτες. Σήμερα, αυτό το φαινόμενο παρατηρείται κυρίως σε κάποιους «επαναστάτες» που είναι διατεθειμένοι και τη ζωή σου να θυσιάσουν, προκειμένου να σε κάνουν ευτυχισμένο, ελεύθερο και απαλλαγμένο από κάθε εκμετάλλευση. 😉

  248. Πάνος με πεζά said

    Κάποτε είχαν πέσει στα χέρια μου μάρκες (μεταλλικές, σαν νομίσματα, από το ιστορικό καφενείο του Ζαχαράτου, στο Σύνταγμα. Είχε τόση πέραση στην εποχή του, που σχεδόν χρησιμοποιούσε στις συναλλαγές, στην ουσία δικό του νόμισμα !

  249. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά του καφέ, ο έλεγχος της οικονομίας των χωρών παραγωγής του, από τις 3-4 πολυεθνικές που τον ελέγχουν, τον εμπορεύονται και τον διακινούν σε όλο τον κόσμο. Είμαι σίγουρος πως ελάχιστοι μερακλήδες☺ γνωρίζεται ποιά είναι η δεύτερη χώρα παραγωγής καφέ, και πως είναι «δημιούργημα» της Στάρμπακς.Υπάρχει βέβαια και η τραγική πλευρά των εκατομμυρίων παιδιών σκλάβων, που δουλεύουν σε απάνθρωπες συνθήκες στις φυτείες, για να φτάνει απρόσκοπτα το καφεδάκι στο προνομιούχο ένα πέμπτο του κόσμου, που το απολαμβάνει.
    Αλλά ας μη σας χαλάσω την διάθεση, για το πώς διαμορφώνεται η τιμή του και τι τρελά κέρδη βγαίνουν απ» αυτό, άλλη φορά.
    Στην υγειά σας.☺

  250. spiral architect said

    Αυτό που αναφέρει ου Λάμπρους στο #249 είναι αλήθεια. Αντίστοιχο συμβαίνει με την πρώτη ύλη του αγαπημένου σε όλους εδέσματος, της σοκολάτας. Εδώ και πάνω από μια δεκαετία περίπου έχει αλλάξει (παγκόσμια) η νομοθεσία με νέα, η οποία επιτρέπει στις βιομηχανίες σοκολάτας να αυξάνουν την ποσότητα φυτικού λίπους στα προιόντα σοκολάτας, ενισχύοντας με το τελευταίο μεν τη γεύση του κακάο στο προιόν, μειώνοντας δε την απαιτούμενη ποσότητα κακάο, ουτως ώστε να συμπιέσουν ακόμα παρακάτω την τιμή παραγωγού.

  251. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα εξαιρετικά σχόλια!

    249-250 Υπάρχει ένα βιντεάκι με εργάτες κακαοφυτείας στην Ακτή Ελεφαντοστού που δοκιμάζουν *για πρώτη φορά στη ζωή τους* σοκολάτα του εμπορίου. Αν το βρει κανείς…

  252. spatholouro said

  253. spatholouro said

    Κι εδώ η «σκοτεινή» πλευρά της σοκολάτας:
    http://www.triklopodia.gr/i-skotini-plevra-tis-sokolatas-vinteo/

  254. Γς said

    Καλημέρα

    Και λέγεται ότι ένας μαθηματικός του έφαγε μια γκόμενα του Νόμπελ και ο Νόμπελ όταν ήρθε η ώρα να κάνει τη διαθήκη του, έκανε για τα μαθηματικά την πάπια

  255. sarant said

    252 Aυτό είναι, μπράβο!

  256. Γς said

    φτου!

    Γι αλλού ήταν

  257. Γς said

    256->254

  258. Babis said

    #158
    Είναι μύθος όλο αυτό. Όσο και αν φαίνεται απίστευτο η πραγματικότητα είναι ακριβώς όπως την λέει η Nestle. Ο στιγμιαίος καφές είναι καφές φίλτρου σε σκόνη με την ίδια διαδικασία που φτιάχνουν σούπες σε σκόνη ή οποιοδήποτε άλλο τρόφιμο σε σκόνη. Ο μόνος καφές που πίνεις και μέρος από το κατακάθι είναι Ελληνικός/Τούρκικος, όλα τα άλλα είδη καφέ φιλτράρονται.

  259. Alexis said

    #249, 250: Ε, ναι, αλήθεια είναι!
    Και τα εξυπνόφωνα από Κινέζους εργάτες κατασκευάζονται, που δουλεύουν σε συνθήκες μισθωτής σκλαβιάς.
    Στο τέλος δεν θα μπορούμε να απολαύσουμε τίποτα χωρίς τύψεις γμτ! 😦

  260. Κουνελόγατος said

    Σαν ήμουνα μικρός, θυμάμαι πως η γιαγιά μου (που -όπως και ο παππούς μου- ήρθε στο Αίγιο το 1922 από την Αλώνη, νησί στη θάλασσα του Μαρμαρά), το έλεγε σιφερτάσι. Η εμφάνιση και η χρήση του ήταν σαν κι αυτή που περιγράφει το ΚΟΥΤΡΟΥΦΙ παραπάνω.

    Καλημέρα σας.

  261. 175, 202, 213 Κρατώ σημείωση για αργότερα μέσα στη μέρα, ελπίζω 🙂

  262. Γς said

    258:

    >όλα τα άλλα είδη καφέ φιλτράρονται.

    Εκοψα το τσιγάρο, δεκαετίες τώρα.
    Μετά έκοψα το κρασί.
    Και τώρα τον καφέ. Και μια χαρά η καρδιά μου.

    Μου έμειναν τα φίλτρα. Πολλά κουτιά.
    Τα βάζω στους κάκτους, στα γλαστράκια για να στραγγίζουν χωρίς να φεύγει το χώμα.

  263. Παναγιώτης Κ. said

    @249. Είναι έτσι όπως τα περιγράφεις. Τα ίδια συμβαίνουν στη χώρα μας και στην εποχή μας σε κάποιες περιπτώσεις. Αυτό όμως άλλη φορά και από πρώτο χέρι. 😦

    Μου ήρθε πάντως στο νου η ρήση της οικονομολόγου Τζόαν Ρόμπινσον: Είναι άσχημο πράγμα να σε εκμεταλλεύονται. Είναι όμως πολύ χειρότερο να μη θέλουν να σε εκμεταλλευτούν!

  264. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    259 – Δεν είναι θέμα τύψεων αλλά συνειδήσεως της πραγματικότητας, με τις τύψεις δεν αλλάζει κάτι, ενώ με την συνείδηση κάτι καλύτερο μπορεί να γίνει για όλους μας, και μόνο μιά μικρή αλλαγή στην καθημερινή άκρως ελεγχόμενη συμπεριφορά μας, μπορεί να επιφέρει μεγάλες αλλαγές που δεν συμφέρουν κάποιους.
    Πάντως, υπάρχει κι ένας απλός και φυσικός τρόπος για αληθινά μεγάλες απολαύσεις (όχι δεν μιλάω για το σέξ☺) χωρίς τύψεις, μια και δεν κάνει κακό σε κανέναν και είναι δωρεάν, όπως όλα τα ωραία στην ζωή, που θα κάνει μετά όλες αυτές τις διαφημιστικές και ακριβές μικροαπολαύσεις, να φαίνονται αστείες. Είναι η συνειδητή εισπνοή εκπνοή, τόσο απλά και τόσο εύκολα μπορεί να φτάσει κάποιος στην ενσυνείδηση.
    Κάνε μιά δοκιμή όταν βρείς εύκαιρο κάνα πεντάλεπτο, το μόνο που χρειάζεται είναι να μη μιλάς, κυρίως όταν δεν μιλάς (είναι απίστευτα φλύαροι οι άνθρωποι των αναπτυγμένων χωρών, ειδικά όταν δεν μιλούν) και απλά ανάπνευσε προσδιορίζοντας αβίαστα, την εισπνοή ώς εισπνοή, και την εκπνοή ώς εκπνοή, αναγνώρισέτες ώς τέτοιες επιστρέφοντας το νού σου στο παρόν, στην εισπνοή θα αισθανθείς μιά όμορφη λεπτή αίσθηση να διαπερνάει εσωτερικά προς τα πάνω την σπονδυλική σου στήλη.
    Οι περισσότεροι άνθρωποι, ζούν βασιζόμενοι στο παρελθόν για το μέλλον, όμως η ζωή βρίσκεται στο παρόν, και είναι απλή.☺
    Καλημέρα.

  265. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    263τέλος – Ο καιρός γάρ εγγύς.☺ Θα είναι μια περίεργη κατάσταση για μάς, αλλά η νέα τάξη πραγμάτων, είναι ήδη παρούσα, σύντομα και η πραγματικότητά της.

  266. Tety Solou said

    205 Νικοκύρης
    Η προσφορά μου ισχύει και για του χρόνου, πάντως.

    223 Γς
    Στη διαφήμιση του Bravo ήταν ο ηθοποιός Νίκος Γαροφάλου. Η φωνή που ακουγόταν ήταν του Βεϊνόγλου;

    226 Αγαθίας Ο Σχολαστικός
    Σασκίνι άντρωπο είμαι, μπρε, να τέλω μέτριο βαρύ και να τον υρεύω με ολίγη; Σασκίνι το ταμπή που τον έλεγα ναι και όχι κι αυτός μ’ έφτιαχνε μέτριο βαρύ.
    Χαλάλι όμως μπρε, γιατί έχεις καλό γούστο στα σκίτσα. Αλλά. έλα τώρα, παραδέξου ότι ο προφήτης του Αρκά σ’ αρέσει πιο πολύ κι απ’ τον κόκορα.

  267. Γς said

    266:

    Ναι. Ετσι πρέπει να είναι. Ευχαριστώ

    Δεν είχα δει ποτε φωτό του Τζων Βεινόγλου

  268. LandS said

    Για αυτό:

    http://www.ucsusa.org/global_warming/science_and_impacts/impacts/impacts-of-climate-on-coffee.html#.V_YV1YVOJgU

    μιλήσαμε; Δεν μιλήσαμε;

  269. sarant said

    268 Δεν μιλήσαμε -και είναι σοβαρό.

  270. Πέπε said

    @84:
    > > O Μουσακάς μάλλον είναι συνταγή Γάλλου σεφ που δημιούργησε τη συνταγή κάπου στην Μικρά Ασία.Ούτε οι Τούρκοι ούτε οι Έλληνες έχουν μπεσαμέλ, πρόκειται για Γαλλική εφεύρεση.

    (Τώρα διαβάζω τα σχόλια, δεν ξέρω αν μετά το #84 δόθηκε ήδη απάντηση)

    Αυτό που έχω ακούσει είναι ότι ο παραδοσιακός μουσακάς των Ελλήνων ήταν όπως είναι και τώρα στην Τουρκία, με μια σάλτσα από γιαούρτι, και ότι την μπεσαμέλ την εισήγαγε ο Νίκος Τσελεμεντές. Και ότι γενικότερα ο Τσελεμεντές έκανε πολλές επεμβάσεις εξευρωπαϊσμού/εξευγενισμού της παραδοσιακής κουζίνας, οι οποίες έπιασαν σε σημείο να ξεχαστούν οι παλιότερες συνταγές. Ότι στην ουσία έκανε πολιτική μέσω της μαγειρικής.

    Τώρα που στο ίντερνετ βρίσκει κανείς τα πάντα, το ‘χω σκοπό κάποια στιγμή, σε μια έξαρση νοικοκυροσύνης (την περιμένω, θα ‘ρθει κάποτε) να βρω και να κάνω τη συνταγή του μουσακά με γιαούρτι.

  271. Σεφερτάσι έλεγε και η μητέρα μου (Αθηναία, από πατέρα Κωνσταντινουπολίτη και μητέρα Μωραΐτισσα) το μεταλλικό σκεύος όπου μου έβαζε το μεσημεριανό μου φαΐ για το σχολείο. Πρέπει να είναι αρκετά διαδεδομένη η λέξη.

  272. Αγαθία, πολύ αμφιβάλλω αν «η χρήσις της λέξεως «νηφοκοκκόζωμον» για τον καφέ ήτο ευρεία κατά τον ελληνόψυχο 19ο αιώνα». Στο παράθεμα του Σουρή που δίνεις υποκείμενο είναι ο «Λογιώτατος», και εικάζω πως όλοι όσοι χρησιμοποιούσαν τη λέξη, το έκαναν με ρητή ή υπόρρητη παραπομπή στη Βαβυλωνία — όπως περίπου όταν κι εμείς μιλούμε για τον «επιούσιο», παραπέμπουμε στο Πάτερ ημών.

  273. Επίσης, Αγαθία, κάτι που στην παραπομπή που δίνεις εισάγεται με τη λέξη perhaps μάλλον δεν είναι «πέραν πάσης αμφιβολίας»!
    Τέλος, όταν ο Νικοκύρης χαρακτηρίζει το ‘φφ’ ανελλήνιστο, εννοεί ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος που να το δικαιολογεί, καθώς ούτε στην προφορά της κοινής νεοελληνικής έχουμε διπλά σύμφωνα, ώστε να θέλουμε να τα γράψουμε έτσι, όπως οι Ιταλοί, που γράφουν π.χ. repubblica παρά την ετυμολογία, διότι έτσι το προφέρουν, ούτε στην καθιερωμένη ορθογραφία της αρχαίας υπήρχε ποτέ φφ, ώστε να πρέπει κι εμείς να το γράψουμε έτσι, όπως γράφουμε π.χ. Σάββατο. Αλλωστε, ήδη στην κρατική Νεοελληνική Γραμματική του 1941, τη λεγόμενη «του Τριανταφυλλίδη», ρητώς επισημαίνεται ότι «με φφ δε γράφεται καμιά λέξη», με την επεξήγηση ότι με ένα φ γράφονται και τα ‘καφές’, ‘καφενείο’ κλπ.

  274. 270,
    ενδιαφέρον αυτό με τον Τσελεμεντέ, καθόλου απίθανο. Θέλει βέβαια ψάξιμο. Δε θυμάμαι να έχω φάει μουσακά στην Τουρκία.

    241,
    Το σαφερτάσι (που αγνοούσα) στην Ινδία το λένε νταμπά. Είχα δει ένα ντοκυμαντέρ. Στη Βομβάη διακινούνται καθημερινά 200.000 τέτοια νταμπά, από τα σπίτια στη δουλειά ή το σχολείο. Οι γυναίκες στο σπίτι, έτσι κι αλλιώς μαγειρεύουν, οπότε σιγά μη φάει ο άντρας σκουπιδοφαγητά απ έξω και μάλιστα όχι φρεσκομαγειρεμένα. Είναι και φτηνότερα.
    Η δουλειά της μεταφοράς γίνεται με τα πόδια, με ποδήλατα ή με τα τραίνα:

  275. Γιάννης Ιατρού said

    264: ΛΑΜΠΡΟΣ

  276. sarant said

    272 Έτσι ακριβώς.

  277. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    275 – Τέρμα το διάλειμμα τα κεφάλια μέσα ( για ακόμα μεγαλύτερη απόλαυση☺).

  278. Γιάννης Ιατρού said

    277: 🙂 🙂 🙂 καλό Λάμπρο!

  279. ΣΠ said

    270, 274
    Πάντως, η μητέρα μου, μικρασιάτικης καταγωγής, έφτιαχνε πάντα τον μουσακά χωρίς μπεσαμέλ, στην κατσαρόλα.

  280. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Το σαφερτάσι, μεταλλικό στρογγυλό σκεύος μεταφοράς φαγητού,αλλά …μονώροφο, ο πατέρας μου το λέει καστανάκι.

  281. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Στη νότια Γαλλία, στα σούπερ μάρκετ της μεγάλης φοιτητούπολης,τον μόνο, κατεψυγμένο μέσα στο τάπερ για φούρνο μικροκυμάτων,μουσακά που βρίσκανε οι ρέκτες,ήταν ιταλικός!

  282. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Έλεγα,δε θα έχει και εμαγέ,αυτό το σπουδαίο σεφερτάσι;
    https://encrypted-tbn1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSOczzmF0ifNMRwLWUIh4KMwrQczzLNUEpODu5Sraf1IIh3C4Rj

  283. Πέπε said

    Σεφέρ-τάσι, το τάσι (μπολ) εκστρατείας;

  284. Μαρία said

    283
    Και εκδρομικό.

  285. Obscure said

    Πριν δυο χρόνια βρέθηκα σε ένα καφέ στη Ρώμη που είχε στον κατάλογο cappuccino freddo. Εγώ παρήγγειλα αυτόν και η κοπέλα μου, που είχε πονόλαιμο, ζήτησε καπουτσίνο ζεστό. Μου έκανε πολύ εντύπωση που άκουσα τον σερβιτόρο να επιβεβαιώνει τη παραγγελία λέγοντας: «one cappuccino and one cappuccino greco»

  286. leo said

    μαβί σημαίνει γαλάζιο

  287. sarant said

    286 Πράγματι. Ή τουλάχιστον έτσι σήμαινε αρχικά Κι όμως σήμερα τα λεξικά λένε μαβί = μοβ.Αξίζει άρθρο.

  288. spatholouro said

    Το Λεξικό που την «πατάει» χοντρά είναι του Τριανταφυλλίδη (=που έχει μοβ χρώμα). Το Χρηστικό επίσης το ψιλορίχνει στο καλαματιανό (=που έχει βαθύ μπλε ή μοβ χρώμα). Ο Babis, ωστόσο, έχει σε πρώτη σημασία «γαλανό» και σε δεύτερη «ιώδης απόχρωση, μενεξεδί», με την παρατήρηση ότι η δεύτερη σημασία προέρχεται από επίδραση του «μοβ».

    Το θέμα θαρρώ είχε εξαντλήσει ο εξαίρετος Γ. Κεχαγιόγλου, όπως αχνοθυμάμαι να έχω διαβάσει προ 15ετίας [«Mαβής ουρανός, μαβιά θάλασσα, μαβιά μάτια…• H “ανακάλυψη” του ιώδους, ή Περί της αχρωματοψίας σύγχρονων λεξικών στο γαλανό-γαλάζιο», Mικροφιλολογικά 7 (Άνοιξη 2000) 5-9.]

  289. sarant said

    288 Αυτό το αρθρο είχα κατά νου και σκέφτομαι κάποια στιγμήνα το κάνω άρθρο του ιστολογίου.

  290. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    286-289.
    mavı: μπλὲ (https://www.seslisozluk.net/en/what-is-the-meaning-of-mav%C4%B1/)

  291. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    286-290. Βέβαια, γιὰ νὰ λέμε καὶ τοῦ στραβοῦ τὸ δίκιο, τὰ ὅρια ἀνὰμεσα στὸ «κυανοῦν» καὶ τὸ «ἰῶδες» τοῦ ὁρατοῦ φάσματος εἶναι ἀσαφῆ. Ἐκεῖ βρίσκεται τὸ λουλακὶ, τὸ γερανιὸ ποὺ λένε στὸ χωριό μου. Γιὰ μερικοὺς εἶναι μπλὲ ποὺ μωβίζει, ἐνῶ γι’ ἄλλους μὼβ ποὺ μπλεδίζει.

  292. π2 said

    Ας βάλουμε κι ένα τραγουδάκι των Απουριμάκ στο οποίο σκόνταψα τυχαία, ζολωτικής έμπνευσης (οι στίχοι των κουπλέ είναι ισπανικοί αλλά ελληνικής προέλευσης):

  293. cronopiusa said

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: