Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Από τις καλένδες στα κάλαντα

Posted by sarant στο 23 Δεκεμβρίου, 2016


kalantaΚοντεύουν Χριστούγεννα και το ιστολόγιο δεν έχει ακόμα δημοσιεύσει άρθρο εορταστικό -οπότε σήμερα θα επανορθώσουμε.

Βέβαια, όταν έχεις πίσω σου κάμποσα χρόνια ζωής και δημοσιεύσεων (τα φετινά είναι τα όγδοα ιστολογικά μας Χριστούγεννα!) αναπόφευκτα όλες τις γιορταστικές λέξεις τις έχεις καλύψει, οπότε θα επαναλάβουμε ένα άρθρο που είχαμε δημοσιεύσει εδώ το 2009 και το 2012 ελπίζοντας πως οι παλιοί φίλοι το έχουν μισοξεχάσει και οι νεότεροι το αγνοούν.

Πριν προχωρήσω στο άρθρο, να σας θυμίσω ότι συνεχίζεται η ψηφοφορία για τη Λέξη της χρονιάς, οπότε αν δεν έχετε ήδη ψηφίσει σας προτρέπω να ρίξετε τον οβ… την ψήφο σας εδώ!

Και τώρα ας δούμε ποια σχέση έχουν τα κάλαντα με τις καλένδες.

Λοιπόν, αύριο οι δρόμοι θα γεμίσουν πιτσιρίκια που θα λένε τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα, οπότε ταιριάζει να μιλήσουμε σήμερα λιγάκι για την ιστορία όχι του εθίμου (έχουν γράψει τόσοι και τόσοι γι’ αυτό) αλλά της λέξης, της λέξης «κάλαντα».

Στην αρχή της αλυσίδας βρίσκουμε τις ρωμαϊκές νουμηνίες ή νεομηνίες, που τις έλεγαν calendae, καλένδες (υπάρχει και γραφή με k, kalendae, παρόλο που το γράμμα k είχε εκπέσει τότε). Για την προέλευση της λατινικής λέξης, είχε γραφτεί παλιότερα ότι προέρχεται από τη λατινική φράση calo luna novella, δηλαδή «ανακηρύσσω τη νέα σελήνη», με την οποία ο αρχιερέας του Καπιτωλίου ανάγγελλε τη νεομηνία. Ωστόσο, η φράση αυτή φαίνεται πως είναι προϊόν διπλής παρανάγνωσης, αφού οι περισσότερες πηγές την παραδίδουν ως calo Juno Covella, όπου Juno ήταν το ρωμαϊκό ισοδύναμο της Ήρας.

Το Covella μάλλον προέρχεται από το covus, παλαιότερη μορφή του cavus (“κούφιο”). Το κρίσιμο χωρίο είναι του Βάρρωνα (De lingua latina 6.27): Primi dies mensium nominati kalendae, quod his diebus calantur eius mensis nonae a pontificibus, quintanae an septimanae sint futurae, in Capitolio in curia Calabra sic dicto quinquies ‘kalo Iuno Covella’, septies dicto ‘kalo Iuno Covella’ (Οι πρώτες ημέρες του μήνα ονομάζονται Kalendae, επειδή τις ημέρες αυτές ανακοινώνονται [calantur] από τους ιερείς στην Αίθουσα των Ανακοινώσεων του Καπιτωλίνου οι Νώννες, εάν δηλαδή θα πέσουν στις πέντε ή στις επτά του μηνός, με τον ακόλουθο τρόπο: Ήρα Λειψή, σε καλώ την πέμπτη ημέρα ή Ήρα Λειψή, σε καλώ την έβδομη ημέρα). Προσέξτε και πάλι τη γραφή με k.

Ούτως ή άλλως, στην αρχή έχουμε το ρήμα calo, που είναι συγγενικό με το δικό μας το «καλώ» (και όχι δάνειο από το δικό μας όπως αφελώς γράφεται), αν και δεν έχω πρόχειρο τον Ερνού-Μεγιέ (το ετυμολογικό της λατινικής) κι έτσι κρατάω μιαν επιφύλαξη. Πάντως, από το calo προέκυψαν οι calendae και από εκεί και τα σημερινά calendar, calendrier, το δικό μας καλεντάρι κτλ.

Το ετυμολογικό λεξικό του Μπαμπινιώτη, στην πρώτη του έκδοση, έδινε σαν προέλευση της λ. καλένδες τη λαθεμένη λατινική φράση (calo Juno novella). Η δεύτερη έκδοση διόρθωσε το λάθος, αλλά βέβαια δεν έχουν όλοι την ευχέρεια να προμηθεύονται τις επανεκδόσεις οπότε η αρχική, λαθεμένη εκδοχή αναφέρεται συχνά -ας πούμε σε πρόσφατο άρθρο του Παύλου Μεθενίτη.

Στα ελληνικά, η λέξη calendae πέρασε ως δάνειο, σχεδόν πάντα στον πληθυντικό: καλένδαι και (πιο συχνά) καλάνδαι. Από εκεί και τα κάλανδα, που αρχικά ήταν η πρώτη μέρα του μήνα, γρήγορα όμως έφτασε να σημαίνει την πρωτοχρονιά. Για παράδειγμα, σε ένα αστρολογικό βιβλίο, ένα «calendologion», στο TLG βρίσκω προβλέψεις για κάθε χρόνο ανάλογα με το τι μέρα πέφτει η πρωτοχρονιά. Για να επωφεληθούμε από την παραδομένη γνώση, φέτος που η πρωτοχρονιά πέφτει Κυριακή θα συμβούν τα εξής:

Κυριακὴ ἡμέρα ἐὰν γένωνται κάλανδα, ὁ ἐνιαυτὸς ἔσται χρήσιμος, πολεμικώτατος· ἔαρ ὑγρόν, θέρος ξηρόν, φθινόπωρον ἀνεμῶδες, σίτου καὶ ὀσπρίων εὐφορία καὶ οἱ καρποὶ χρήσιμοι. λιμικὰ πάθη γίνονται καὶ χάλαζα πεσεῖται, προβατίων δαψιλία, τρυγητὸς οἴνου καλός, ἔλαιον καὶ μέλι πολύ· νεώτεροι ἀπόλονται, μάλιστα δὲ καὶ γυναῖκες.   ἅλατος λεῖψις.

Βέβαια, το σύστημα αυτό έχει το ελάττωμα ότι μόνο εφτά πιθανότητες υπάρχουν για κάθε χρόνο, με βάση τη μέρα της πρωτοχρονιάς. Μήπως όμως αυτό είναι προτέρημα διότι προσφέρει ακαταμάχητη απλότητα; Πάντως, για την εποχή μας δεν φαίνεται πιάνουν οι βυζαντινές προβλέψεις, διότι δεν λένε τίποτα ούτε για ΕΝΦΙΑ ούτε για μνημόνια, παρά μόνο για χαλάζι, εκτός αν εννοεί ότι θα πέσουν οι φόροι σαν το χαλάζι -είναι κι αυτό το «πολεμικώτατος» που καθόλου δεν μου αρέσει.

Τη σημασία Κάλαντα = πρωτοχρονιά τη διασώζει και το μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά, αλλά σήμερα βέβαια κάλαντα λέγονται τα ευχετήρια τραγούδια που τραγουδούν τα παιδιά στα σπίτια και στα μαγαζιά την περίοδο των Χριστουγέννων. Πότε έγινε η επέκταση και αλλαγή της σημασίας δεν το ξέρω: σε ένα παλιό άρθρο του Βήματος γράφεται ότι το 662 που απαγορεύτηκε να γιορτάζονται οι καλένδες δημιουργήθηκαν ως υποκατάστατο τα κάλαντα, αλλά δεν το έχω διασταυρώσει και μεταξύ μας είμαι πολύ δύσπιστος γι’ αυτή την εξήγηση.

Από τα κάλαντα έχουμε και τις καλένδες και την παροιμιακή φράση «παραπέμπω στις (ελληνικές) καλένδες» που τη χρησιμοποιούμε για να δηλώσουμε μιαν ανύπαρκτη ημερομηνία. Υπάρχουν κάμποσοι καλοπροαίρετοι και κάμποσοι λαθοθήρες που επιμένουν ότι είναι σοβαρό λάθος να λέμε «παραπέμπω στις καλένδες» σκέτο, ότι πρέπει να λέμε «παραπέμπω στις ελληνικές καλένδες» διότι ελληνικές καλένδες δεν υπήρχαν, ενώ ρωμαϊκές υπήρχαν.

Για το θέμα αυτό έχω ξαναγράψει (ηλεκτρονικά εδώ και πληρέστερα στο βιβλίο μου Γλώσσα μετ’ εμποδίων), οπότε θα είμαι σύντομος (τρόπος του λέγειν):

Η παροιμία «στις ελληνικές καλένδες» δεν είναι ελληνική, είναι λατινική. Την έπλασε, θαρρώ ο αυτοκράτορας Αύγουστος, μιλώντας για κάποιους μπαταχτσήδες χρεοφειλέτες, Πληρώνουν, είπε «ad calendas graecas». Οι calendas ήταν οι πρώτες μέρες κάθε μηνός του ρωμαϊκού σεληνιακού ημερολογίου, αρχίζοντας από την πρώτη του μηνός δηλ. το αντίστοιχο της ελληνικής νεομηνίας ή νουμηνίας αν προτιμάτε.

Για τον ρωμαίο της εποχής του Αυγούστου, η υπόσχεση «θα σε πληρώσω στις καλένδες» ήταν εντελώς κυριολεκτική, ισοδύναμη με τη δική μας «θα σε πληρώσω την πρώτη του μηνός», ενώ η έκφραση «θα σε πληρώσω στις ελληνικές καλένδες» έδινε πράγματι την αίσθηση του γκροτέσκου, ισοδύναμη με τις δικές μας «θα σε πληρώσω του Αγίου Ποτέ» (ίνα μη τι χείρον είπω) ή «το μήνα που δεν έχει Σάββατο». Η έκφραση δεν φαίνεται να μεταφέρθηκε στα ελληνικά της εποχής ή στα ελληνικά της βυζαντινής εποχής. Έψαξα σε όλη την αρχαία ελληνική γραμματεία και δεν βρήκα να υπάρχει καμιά αναφορά σε «ελληνικές καλένδες» ή «καλάνδες» μια και αυτός ήταν ο συχνότερος ελληνικός τύπος. Εικάζω ότι η νεοελληνική παροιμιακή έκφραση είναι δάνειο του 19ου αιώνα από τα γαλλικά  Αν όντως έτσι είναι, τότε εκείνοι οι λίγοι (και εκλεκτοί τάχα;) που γράφουν «εις τΑς ελληνικΑς καλένδΑς» νομίζοντας ότι έτσι επικοινωνούν με τα τρισχιλιετή νάματα πλανώνται οικτρά· μια καρακαθαρευουσιανιά αντιγράφουν και διαιωνίζουν. Αν θέλουν να κοινωνήσουν με τα νάματα, να πούνε «εις καλάνδας» ή «ες νουμηνίαν».

Για να ανακεφαλαιώσω: για τους Ρωμαίους πριν από 2000 χρόνια, η έκφραση ad calendas graecas έδειχνε πράγματι μιαν ανύπαρκτη ημερομηνία, αφού ελληνικές calendas δεν υπήρχαν. Ο σημερινός έλληνας, δεν γνωρίζει ούτε ελληνικές καλένδες, ούτε ρωμαϊκές ούτε αργεντίνικες, επομένως για τον σημερινό έλληνα οι σκέτες καλένδες είναι εξίσου ανύπαρκτη ημερομηνία.

Ας επιστρέψουμε στα κάλαντα όμως, που είναι γνωστά στη Βόρεια Ελλάδα και σαν «κόλιντα», «κόλιαντα» και «κόλιεντα», υπάρχει δε και το έθιμο «κόλιντα μπάμπω» δηλαδή «κάλαντα γιαγιά», διότι κόλιντα είναι η σλάβικη εκδοχή της λέξης κάλαντα.

Σε εφημερίδα του 1903 βρίσκουμε μεταμεσονύχτια κάλαντα που ψάλλονταν στη Χρούπιστα (σήμερα Άργος Ορεστικό):

Κόλιντα κοντίλινα
σούρου βαβασίλινα
Κοντό σκυλί μας έφαγε
καλή κουλούρα μπα,
μπου να μη τσακίσω θύρα
θύρα παραθύρι
και τώρα και του χρόνου

Σήμερον είναι κόλιντα
Αύριον είναι ο Χριστός
Ο Χριστός γεννάται
Γεννάται και βαφτίζεται
Εις ουρανούς πηγαίνει
Άγγελοι χαίρουν, χαίρουν ,
Δαίμονες σκάζουν, σκάζουν,
Και τα σίδερα σφραγκιάζουν
Και τώρα και του χρόνου.

Περισσότερα για τα κόλιντα στη σελίδα κάποιων που δεν υπάρχουν.

Κλείνω εδώ, με μια προτροπή: αν αύριο σας χτυπήσουν την πόρτα για να σας πουν τα κάλαντα, ανοίξτε και δώστε τους. Και παρεμπιπτόντως, το επίθετο Καλαντζής ή Καλατζής δεν βγαίνει από αυτούς που λένε τα κάλαντα, αλλά από τον γανωματή, τον καλαϊτζή (τουρκικό αυτό, από το καλάι/kalay).

Advertisements

149 Σχόλια to “Από τις καλένδες στα κάλαντα”

  1. Babis said

    Ευχαριστούμε οι νεώτεροι, που δεν έχουμε διαβάσει την αρχική ανάρτηση.

  2. Alexis said

    …κι εμείς που την έχουμε διαβάσει δεν την θυμόμασταν πλέον… 🙂

  3. Alexis said

    #0: Σε εφημερίδα του 1903 βρίσκουμε μεταμεσονύχτια κάλαντα που ψάλλονταν στη Χρούπιστα (σήμερα Άργος Ορεστικό)

    Θυμάμαι αμυδρά, αρχές δεκαετίας του ’70, στο Λαγκαδά Θεσσαλονίκης, να λέμε τα κάλαντα το βράδυ της παραμονής και όχι το πρωί.
    Εξ’ ού και το «καλήν εσπέραν άρχοντες…»

  4. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    3 να τολμήσω την εικασία πως, ενώ έτσι ξεκίνησε το έθιμο, προκειμένου να είναι πιο αποδοτικό (οι τελευταίοι συνήθως παίρνουν τα πολύ ψιλά ή τίποτε), άρχισε να μεταφέρεται νωρίτερα.

  5. Λεύκιππος said

    Μεταμεσονύχτια κάλαντα είχαμε και οι Θρακιώτες ψάλλοντας παιδιά, «σούρβα σούρβα γερό κορμί, γερό σταυρί και του χρον’ γεροί» κτυπώντας με ένα κλαδί (σούρβας;) τους συνήθως ενήλικες χαρτοπαίζοντες.

  6. Λεύκιππος said

    5 χτυπώντας απαλά στην πλάτη…..

  7. Alexis said

    #4: Μάλλον. Κι εγώ, χωρίς να το έχω ψάξει, εικάζω ότι τα πρωινά κάλαντα πρέπει να είναι περισσότερο αστικό έθιμο, της πόλης.
    Στα χωριά παλιά τα έλεγαν το βράδυ, όταν μαζευότανε ο κόσμος στα σπίτια από τις αγροτικές δουλειές.
    Και φαίνεται και πιο λογικό έτσι, με το που βραδυάζει να προαναγγέλλουν τη γέννηση του Χριστού, που πρόκειται να συμβεί τη νύχτα που θα ακολουθήσει.
    «Χριστός γεννάται σήμερον» λέει όχι «αύριο» 🙂

  8. Babis said

    Τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα, παλαιότερα ήταν αφιερωμένα στον Απόλλωνα που μεταξύ άλλων ήταν θεός του Ήλιου. Τραγουδιόνταν την τελευταία μέρα του χειμερινού ηλιοστασίου. Το χειμερινό ηλιοστάσιο είναι σε μία συγκεκριμένη μέρα, σχετικά πρόσφατα που υπάρχει η δυνατότητα να μετρηθεί με ακρίβεια η κλίση του Ηλίου στο ζενίθ. Παλαιότερα διαρκούσε τρεις ημέρες γιατί με τα όργανα της εποχής φαινόταν ο Ήλιος να μην αλλάζει κλίση για τρεις ημέρες.

    Έχουν διασωθεί κάποια κάλαντα που τραγουδιόνταν στο Βυζάντιο μέχρι τον ένατο ή δέκατο, δεν θυμάμαι καλά και από μια πρόχειρη αναζήτηση, δεν μπορώ να ξαναβρώ την πηγή. Θα κάνω ένα καλύτερο ψάξιμο αργότερα. Θυμάμαι όμως ότι αυτά τα κάλαντα ξεκίναγαν κάπως έτσι:

    Καλήν εσπέραν άρχοντες
    αν είναι ο ορισμός σας
    ηλίου την θεία γέννηση
    να πω στο αρχοντικό σας

  9. Babis said

    #8
    Ίσως να έχω πέσει θύμα παραπληροφόρησης σχετικά με τα Βυζαντινά κάλαντα. Πρώτον τα Χριστούγεννα μέχρι τον έκτο αιώνα είχαν καθιερωθεί σε όλο τον Χριστιανικό κόσμο άρα ένατος/δέκατος αιώνας δεν μπορεί να ισχύει. Δεύτερον τα κάλαντα αυτά τα βρίσκω ή σε κάτι Ελληναράδικα σαιτ ή copy/paste σε κάποια ειδησιογραφικά blogs.

  10. Θυμόμαστε και το γνωστό και από τα σχολικά αναγνωστικά διήγημα του Παπαδιαμάντη της Κοκκώνας το σπίτι, με τα παιδάκια που «την εσπέραν εκείνην, παραμονήν των Χριστουγέννων του έτους 185…» «τραγουδούσαν τα Χριστούγεννα»

  11. Babi (9), κατά πάσαν πιθανότητα έτσι συμβαίνει. Κάποιοι νεοπαγανιστές θα θέλησαν να … αποχριστιανίσουν τα γνωστά μας κάλαντα. Θα είχα πολλή περιέργεια να δω τι έχουν να τραγουδήσουν για τη «θεία γέννηση» του ήλιου: άραγε «ήλιος γεννάται σήμερον εν Ιαπώνων χώρα, οι ουρανοί αγάλλονται, χειμώνος ήλθεν ώρα»;

  12. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    11 Κάποιος νεοπαγανιστής θυμάμαι, έδινε ευχές για ευτυχισμένα Ηλιούγεννα κι έλεγε πως μπροστά στον ανίκητο Ήλιο δεν πιάνει μπάζα ο αλαφροϊσκιωτος μαραγκός

  13. Babis said

    Τα βάζω μόνο και μόνο για να καλύψω την περιέργεια του Άγγελου.

    Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας
    Ηλίου τη θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας.
    Απόλλων άρχοντα θεέ, έλα ξανά κοντά μας, συ φωτοδότη Βασιλιά,
    φώτισε την καρδιά μας. Λιώσε τα χιόνια στα βουνά ζέστανε
    τα πλατάνια, φέρε μας γέλια και χαρά, ειρήνη και ζωντάνια.
    Στο σπίτι αυτό που μπήκαμε οι εστίες να μη σβήσουν
    κι όλοι οι νοικοκυραίοι του χίλια χρόνια να ζήσουν

  14. ΓιώργοςΜ said

    13 Φαντάζομαι η απαραίτητη για τα παιδάκια αμφίεση είναι η χλαμύδα, ε;

  15. Corto said

    Καλημέρα!
    Καλά Χριστούγεννα σε όλους!

    —————
    Ο Καλατζής εξαιρετικός, αλλά για να πω την αμαρτία μου ο Βοσκόπουλος δεν μου αρέσει. Προτιμώ τον Φλωρινιώτη και την Στανίση.
    (χαμόγελον!)

  16. ΚΑΒ said

    καλλιστρίνα <καλλι-+λατ. strena (δώρο στην αρχή του έτους) [ιταλ. strenna] χρήματα που δίνονται στα παιδιά από συγγενικά πρόσωπα την πρωτοχρονιά. Ο ευαρχισμός των Βυζαντινών Το ρ. καλλιστρινιάζω. Έτσι το λέγαμε στην παιδική μου ηλικία. Τώρα και οι 2 λ. είναι άγνωστες στους νέους.

    Καλαντίζω: εκτός από την κυριολεκτική του σημασία σημαίνει και επιπλήττω. Τον ηκαλάντισε για τα καλά:του τάψαλε

  17. Babis said

    15
    Αυτονόητο 😛

  18. Alexis said

    #13: Χο, χο, χο! Πολύ γέλιο με τα «βυζαντινά» (οθντκ) κάλαντα!

  19. sarant said

    17 Και το αρχαίο επινομίς, είχαμε πει παλιότερα στο μπλογκ

  20. geobartz said

    Sarant said: «Ας επιστρέψουμε στα κάλαντα όμως, που είναι γνωστά στη Βόρεια Ελλάδα και σαν «κόλιντα», «κόλιαντα» και «κόλιεντα», υπάρχει δε και το έθιμο «κόλιντα μπάμπω»»

    «Κόλιντα μπάμπου, κόλιντα», λέγαμε και μεις όταν τελειώναμε το τραγούδι των Χριστουγέννων: Το ψάλλεμε ανήμερα και ήταν το: «Χριστούγεννα πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου» κλπ. Αργότερα, από την πρώτη Γυμνασίου και μετά, ψάλλαμε «συντεταγμένα», την Παραμονή, το «Καλην εσπέραν άρχοντες», και μαζεύαμε λεφτά «για να παει εκδρομή η 8η τάξη».
    Στα …πρωταρχικά «Χριστούγεννα πρωτούγεννα», το συνηθισμένο δώρο που μας έδιναν ήταν τα «κόλιντα» δηλαδή τα ξυλοκέρατα (να και ένα λεξιλογικό!). Κάπου κάπου μας δίναν κανένα καρύδι (ήταν το καλλίτερο δώρο!) ή αμύγδαλο ή κάστανο. Αριά και που, όταν σώνονταν τα παραπάνω …πλούσια δώρα, οι νοικοκυρές μας κερνούσαν σαμόπ’τα.
    Τέλος, τα Φώτα δεν λέγαμε «κόλιντα μπάμπου» αλλά «σούρβα μπάμπου». Τότε είχαμε μαζί μας και από μια βελόνα (από αυτές που ήταν για το μπούρλιασμα του καπνού), για να σουβλίζουμε τα κομματάκια χοιρινού κρέατος (τα λέγαμε μήρες ή μηρούδες) που συχνά μας έδιναν ως δώρο. Τώρα, αν το «σούρβα μπάμπου» έχει σχέση με το σούβλισμα της μηρούδας, δεν ξέρω. Πάντως νομίζω ότι κάτι τέτοιο εννοούσαμε όταν το λέγαμε.

  21. sarant said

    21 Σαμόπιτα;

  22. gpoint said

    # 22

    πιθανόν σουσαμόπιτα

  23. ΓιώργοςΜ said

    21 >σούρβα
    Σουρβά(ν) πάντως είναι στα ποντιακά (νομίζω όχι μόνο), μια καυτερή σουπα, δεν ξέρω αν έχει καμμία σχέση.

  24. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  25. Πέπε said

    @17:\
    > > καλλιστρίνα <καλλι-+λατ. strena (δώρο στην αρχή του έτους) [ιταλ. strenna] χρήματα που δίνονται στα παιδιά από συγγενικά πρόσωπα την πρωτοχρονιά.

    «Στρίνα» είναι ο τίτλος (μεταγενέστερος μάλλον, της δισκογραφίας) ενός κατωιταλιώτικου ελληνόφωνου καλάντου. Θυμάμαι τον στίχο «ήρταμε να σας φέρουμε τη στρίνα».

  26. Παναγιώτης Κ. said

    Κάλαντα στα Γιάννενα πριν…50 χρόνια…
    Ηπειρώτικες κομπανίες στην οδό Ανεξαρτησίας να παίζουν στους μαγαζάτορες-ειδικά των μικρών μαγαζιών!- τα κάλαντα ως έναρξη αλλά να μη σταματάει εκεί το πράγμα! Να ακολουθούν οι κλασικοί σκοποί δηλαδή… χοροί στα τρία στα οποία κανένας σχεδόν ηπειρώτης δεν λέει όχι και μέσα στο στενό χώρο να γίνεται η χορευτική φάση
    Με τα κάλαντα τι να οικονομήσουν οι οργανοπαίκτες! Με τα άλλα όμως; Ο μαγαζάτορας τα έδινε με την καρδιά του. Εξάλλου λένε: Παντού φτωχός και στο πανηγύρι πλούσιος.

    Δεν βρέθηκα παραμονές Χριστουγέννων στα Γιάννενα τα τελευταία χρόνια και δεν έχω εικόνα για το τι συμβαίνει.
    Μαθαίνω όμως ότι γίνονται αξιόλογα προεόρτια γλέντια στο ίδιο πάντα κλίμα ίσως και καλύτερα και σε κεντρικές καφετέριες.

  27. spatholouro said

    Καλές γιορτές στην ομήγυρη και σε όλο τον κόσμο!

    Εδώ κάποια κάλαντα-«ποιημάτιον» του 1855, που είναι σα να φτιάχτηκαν τώρα:

    http://pleias.lis.upatras.gr/index.php/pandora/article/view/12867/12861

  28. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα καὶ καλὰ Χριστούγεννα σὲ ὄλους.

    Κατ’ ἀρχὰς εὐχαριστοῦμε τὸ Νικοκύρη ποὺ μᾶς ξαναφέρνει στὸ μυαλὸ γιορτινὲς παιδικὲς μνῆμες.

    Παλιότερα στὰ Θερμιὰ ἐκτὸς ἀπ’ τὰ γνωστὰ κάλαντα (Καλὴν ἑσπέραν ἄρχοντες καὶ Χριστούγεννα Πρωτούγεννα) ἔψαλλαν καὶ τὰ παρακάτω:

    Ἤρχαμε κι ἀπόρχαμε στ’ ἀφέντη μας τὴν πόρτα

    ὁπού ‘χει ἀμπέλι’ ἀτρύγητα κι αὐλὲς μαρμαρωμένες,

    ποὺ κατεβαίν’ ἠ πέρδικα πίνει νερὸ ἀνεβαίνει,

    δροσίζει τὴ φτερούγα τσης, δροσίζει τὸν ἀφέντη.

    Ἐσένα πρέπει ἀφέντη μου κορώνα στὸ κεφάλι

    νὰ σὲ ξεπερετήσουμε οὗλοι, μικροὶ-μεγάλοι…

    καὶ συνέχιζε μὲ παινέματα γιὰ τὴν κυρά.

    @10. Ἄγγελε, «τῆς Κοκκώνας τὸ σπίτι» εἶναι ἔνα ἀπὸ τ’ ἀγαπημένα μου διηγήματα τοῦ Παπαδιαμάντη. Εὐχαριστῶ ποὺ μᾶς τὸ θύμισες.

    @14. Σκύλε, τί σημαίνει «μοι κοτσιδε δραγκολιε»;

    @17,20,26 Στὰ Θερμιὰ τὴ λένε στρίνα. ‘Υπάρχει καὶ τὸ ρῆμα στρινιάζω, ἀλλὰ πιὸ πολὺ χρησιμοποιεῖται μὲ τὴν μεταφορικὴ ἔννοια τοῦ ξυλοφορτώνω.

  29. ΓιώργοςΜ said

    Να προσφέρω κι ένα τραγουδάκι που άκουσα στο ραδιόφωνο πριν από λίγο και ταιριάζει στη γενική χριστουγεννιάτικη μελαγχολία-αναφέρει και κάλαντα κάπου: https://www.youtube.com/watch?v=c7kmrfmBN-8

  30. spatholouro said

    Πολύ καλή δουλειά μου φάνηκε και αυτό το βιβλίο του Καλλιγερόπουλου του 1923 («Τα κάλανδα όλης της Ελλάδος»)

    http://editions.academyofathens.gr/epetirides/xmlui/handle/20.500.11855/897

  31. 29

    @14. Σκύλε, τί σημαίνει «μοι κοτσιδε δραγκολιε»;

    Κάποιου είδους αρβανίτικο κάλαντο (σικ ρε) πρέπει νάναι.

  32. spatholouro said

    32/29
    Κοτσίδα μου σα δεντρογαλιά

  33. ΚΑΒ said

    20
    Αθήναιος 3,52 ἢ οὐ σὺ εἶ ὁ καὶ τὴν ὑπὸ Ῥωμαίων καλουμένην στρήναν κατά τινα πατρίαν παράδοσιν λεγομένην καὶ
    διδομένην τοῖς φίλοις ἐπινομίδα καλῶν;

  34. spatholouro said

    Οι γυναίκες της ΑΤΤΙΚΗΣ χτενιζόντουσταν κάνοντας τα μαλλιά τους δύο κοτσίδες (κοτσίδε ΔΡΑΓΚΟΛΙΕ=ΑΡΒΑΝΙΤΙΚΗ κοτσίδα σαν δενδρογαλή που τα έδεναν με μια καρφίτσα και έκαναν σαν μία που έπεφταν πλούσια στην πλάτη

    (ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΖΟΥ Ερευνήτρια λαογραφίας- Καθηγήτρια χορού)

    https://eleftherovima.files.wordpress.com/2011/10/cebcceb1cf81ceb9ceb1-cf80cebfcebbcf85ceb6cebfcf85-cf87cebfcf81cf8ccf82-cebaceb1ceb9-cf86cebfcf81ceb5cf83ceb9ceac-cf83cf84ceb1-cebcceb5.pdf

  35. Γς said

    29, 32:

    >Σκύλε, τί σημαίνει «μοι κοτσιδε δραγκολιε»;

    Θα σου κόψω τις κοτσίδες (Αρβανίτικο)

  36. Πάνος με πεζά said

    Kαλά Χριστούγεννα σε όλους… Παραδώσαμε κι εμείς, και θα κάνουμε γιορτές…
    Μια φορά κι έναν καιρό ανοίγαμε τα φωτοτυπάδικα τα μαύρα μεσάνυχτα για να τυπώσουμε, τώρα απλά «ανεβάζουμε»…2017, αφού !
    Στα ντεσού του άρθρου, ενδιαφέρον θα είχε το από πότε χρησιμοποιείται τρίγωνο στα κάλαντα (γιατί φυσικά, τα παραδοσιακά όργανα θα προϋπήρξαν του τριγώνου).

  37. spatholouro said

    Μία ενδιαφέρουσα πτυχιακή από το 2009: «Τα κάλαντα του Δωδεκαημέρου: οι ρίζες και το περιεχόμενο μιας τελετουργίας σε εξέλιξη»
    https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/13447/2/RoukidisPE.pdf

  38. Corto said

    «μοι κοτσιδε δραγκολιε»

    Δεν είναι κάλαντα όμως.

  39. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @33. Σπαθόλουρο, εὐχαριστοῦμε γιὰ τὴν μετάφραση. Πάντα ἕτοιμος νὰ μᾶς δώσεις τὴ σωστὴν ἀπάντηση. Πολὺ ἐνδιαφέρον (ἀπὸ μιὰ γρήγορη ματιὰ ποὺ ἔρριξα) καὶ τὸ βιβλίο τοῦ Καλλιγερόπουλου ποὺ ἀνέβασες.

  40. Γς said

    Θυμάμαι πέρυι που πήγα και κουρεύτηκα και μου είπε τα κάλαντα η 3χρονη κόρη της κομμώτριας.

    Ηταν η πρώτη της φορά. Και δεν ήταν ακριβώς τα κάλαντα. Κάτι έλεγε και για Ζαχαριά. Κάλαντα από διαφήμιση…

    Και μια πελάτισσα είπε και για την ανιψιά της που αφού της τα είπε πήγε και στο κοτέτσι να τα πει και στις κότες…

    http://2.bp.blogspot.com/-zlNv8TsA3TU/VJvZAbMjBOI/AAAAAAAAGjI/3NF71lRfHKc/s1600/kotetsi.bmp

  41. Babi (13), ευχαριστώ. Με τέτοια γλώσσα, είναι αυτονόητο πως είναι σημερινή μίμηση των γνωστών καλάντων. Καλοφτιαγμένο το βρίσκω μάλιστα. Αν κάτι με ενοχλεί, είναι η «θεία» γέννηση του ήλιου — τη στιγμή που πρόκειται για καθαρά φυσικό και αυστηρά προβλέψιμο φαινόμενο — και η επίκληση στον «θεό» Απόλλωνα 🙂

  42. Γς said

    33, 39:
    Και φυσικά δεν είναι κάλαντα
    κι ούτε σημαίνει «Κοτσίδα μου σα δεντρογαλιά»

    Ολο το τραγούδι κι η μετάφρασή του εδώ

    http://kithara.to/ss.php?id=MjE5MzgzODI1

  43. Γς said

    https://sarantakos.wordpress.com/2015/01/03/mpost50-15/

  44. spatholouro said

    Περίεργο αγαπητέ Γς…
    Από την παραπομπή σου:

    Ντο τα πρες κοτσίδετε (θα σου κόψω τα κοτσίδια)
    τε τα βερβινιέ γκα σκίντετε (και θα στα πετάξω στα σκίνα)
    Μόι κοτσίδε ντρέδουρε (Τα κοτσίδια τα στριφτά)
    Μόι σα τα κα μπλιέδουρε (Πόσα σου ‘χω μαζέψει)
    «Μόι κοτσίδε δραγκόλιε (Κοτσίδα μου σαν δεντρογαλιά)»
    τε κε κέσε νε ν’αγκαλιέ (να σε είχα στην αγκαλιά)

  45. αμαν πια να βγει το γαμο2016!
    αεροπειρατεία στη Μάλτα

    https://twitter.com/hashtag/8u209

  46. Γς said

    45:

    Φτου!

    Νόμιζα ότι ρώταγε για τον τίτλο του τραγουδιού:

    «Ντο τα πρες κοτσίδετε»

    Από αρβανίτικα το μόνο που ξέρω είναι ότι έχω το αρβανίτικο όνομα [επώνμο] και τη χάρη: Κουφός.

    Αλλά και στραβός;

  47. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σήμερα χόρτασα κάλαντα. Μου τα είπανε στην τάξη τα παιδιά στα ελληνικά (Πελοποννήσου, παρακαλώ), στα αλβανικά, στα ρουμάνικα, στα πολωνικά, στα βουλγαρικά, στα ρωσικά και στα αραβικά. Είμαι πλήρες. 💑

  48. Γς said

    πλήρες;

  49. gpoint said

    # 49

    Είναι τα κάλαντα στα σουαχίλι

  50. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα! Ωραία λινκ!

    48 Ο δάσκαλος έχει το προνόμιο να τα ακούει μια μέρα νωρίτερα και σε πολλές βερσιόν!

  51. Γιάννης Κουβάτσος said

    49. Ατάκα από παλιές ελληνικές κωμωδίες.
    -Τι θα πάρετε;
    -Τίποτα, ευχαριστώ. Είμαι πλήρες.

  52. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    52,50,49. Τσ-τσ-τς. Ξέρανε καὶ σουαχίλι στὸν παλιὸ ἑλληνικὸ κινηματογράφο! 🙂

  53. 53 Βεβαίως! Δεν έχετε ακούσει το λαϊκό άσμα:

    «… δυναμίτης με φυτίλι
    είναι τα δυό σουαχίλι…»
    ;

  54. Γς said

    52:
    Χα χα!
    Δεν το ήξερα

  55. Γς said

    54:

    Τζάμπο!

    [Καλημέρα στα σουαχίλι]

  56. Kαλημέρα και καλές γιορτές από την ΚΑΛΑΒΡΙΑ. Κι εδώ τραγουδάνε τα κάλαντα (strine) στην επαρχία της Κοσέντσα! https://www.youtube.com/watch?v=okYlw7aHaSQ

  57. Μάντις said

    48
    Γιάννη Κουβάτσε έγραψες: «είμαι πλήρες»

    Τι πλήρες είσαι, καλέ μου άνθρωπε; κατι σαν πλήρες λεωφορείο;
    😉

  58. Μπούφος said

    58 Στραβάδι Μάντις!
    ;-(
    Δεν είδες το αποπάνω 52 σχόλιο;
    Εξήγησε ο καλός άνθρωπος.
    Εξήγησε αλλά εσύ «τα ζώα μου τ’ αργά» και…..»κουνιούνται τα Καλάβρυτα!»

  59. Μπούφος said

    46 Σκύλε,

    θα βγει το γαμo16 και θα μπει το γαμο17…
    Οχι τίποτε άλλο…
    ξεπατώνονται στη δουλειά και οι λαγωνίκες σαν και σένα..
    😉

  60. […] Ημερ. Δημοσίευσης:23 December 2016 | 7:44 am Πηγή Συγγραφέας:sarant […]

  61. sarant said

    57 Καλές γιορτές και ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος!

  62. Γιάννης Κουβάτσος said

    58, 59. Όντως, εξήγησα ο καλός άνθρωπος. Να συμπληρώσω ότι αυτή τη φράση τη χρησιμοποιούσαν στις ταινίες μάγκες που υποδύονταν ο Νίκος Φέρμας, ο Αθηνόδωρος Προύσαλης κ.α., με την ανάλογη αργόσυρτη εκφορά του λόγου. Νομίζω ότι την έχω δει και σε κείμενα του Τσιφόρου. Πολύ θα ‘θελα να ξέρω αν λεγόταν και στην πραγματική ζωή.

  63. Γς said

    Και ο πίνακας του άθρου:

    Λύτρας. Τα κάλαντα.

    Παραδοσιακά. Ελληνικά (;)

    Κι ο μελαμψός τυμπανιστής, το μαυράκι, στη μέση;

  64. spatholouro said

    Εδώ το πλήρες!

    ΣΤΕΦΑΝΟΣ (ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ): Καλησπέρα κυρία Μάρθα, θα πιείτε κάτι;
    ΜΑΡΘΑ (ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ): Όχι, τίποτις. Είμαι πλήρες.
    ΣΤΕΦΑΝΟΣ: Μήπως αποφασίσατε να αγοράσετε την Ελληνικήν Γραμματικήν;
    ΜΑΡΘΑ: Όχι, ήθελα τους «Άθλιους» του Βίκτορα του Ουγκού.
    ΣΤΕΦΑΝΟΣ: Βλέπω διαβάζετε. Μπράβο. Η μελέτη οξύνει τον νου.
    ΜΑΡΘΑ: Το ξέρω οτί τον ξύνει, αλλά που καιρός για τέτοια, τώρα!
    («Η ωραία του κουρέα» 1969)

  65. Γς στο 64

    Θρακιώτ’ς είναι.

    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=415642

  66. Γς said

    66:

    Τους έχω γνωρίσει από κοντά.
    —-

    Πήγαμε χτες και κάναμε το τρίμηνο μνημόσυνό της στην εκκλησία του μοναστηριού.
    Και μετά τρισάγιο στον τάφο της 100 μέτρα πιο περα.

    Κι ήταν αδύνατο να γυρίσω πίσω. Τα πόδια μου είχαν κολλήσει.
    Δεν μπορούσα να κάνω ούτε βήμα

  67. Μαρία said

    63
    Κτίριο φιλοσοφικής ΑΠΘ, 1982 ή ’83. Ανοίγω την πόρτα του ασανσέρ κι, ενώ ετομάζομαι να μπω, νεαρός -φοιτητής;- μου λέει: είμαστε πλήρες. Χωρίς ίχνος μαγκιάς 🙂

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    65. Ναι, μπράβο! 😊 Όλα τα λεφτά η απόγνωση στο πρόσωπο του βιβλιοπώλη Μιχαλακόπουλου.

  69. Γιάννης Κουβάτσος said

    68. Φοιτητής, ε; Χμ! 😊

  70. Μπούφος said

    65

    Μπα χα χααααα!
    😉

  71. Γιάννης Ιατρού said

    Το σημερινό και με άρθρο στο λεφτ,gr Νίκο 🙂

    ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΕ ΟΛΕΣ κι ΟΛΟΥΣ 🙂

  72. spatholouro said

    Στο πλαίσιο του Δωδεκαημέρου αξίζει νομίζω να βάλουμε και τη μέχρι πρότινος σπάνια έκδοση του Θ. Βελλούδιου «Αερικά, ξωτικά και καλικάντζαροι» (1978) που κάποιος καλός άνθρωπος επιτέλους την ανέβασε στο διαδίκτυο:

    Επισημαίνω ότι δυστυχώς το κείμενο του Βελλούδιου έχει υποστεί απαράδεκτες παρεμβάσεις (γλωσσοεπιμελητής ο Χατζηφώτης) με ευθύνη του εκδότη (Τσιβεριώτης;) προκειμένου να «στρογγυλευτεί» το Βελλούδιο (και άκρως βελούδινο κατ’ εμέ) μικτογενές γλωσσικό μόρφωμα και να καταστεί -κατά την εκδοτική γνώμη- «αναγνώσιμο» από ευρύτερο κοινό. Παραμένει πάντως σημαντική συμβολή –και σε εικονογραφικό επίσης επίπεδο εξίσου.

    Στη συνάφεια αυτή έχει ενδιαφέρον να αναφέρουμε ότι από την αυθεντική εκδοχή του πονήματος (δηλ. προ της κρεούργησης) βρέθηκαν 2 δακτυλογραφημένα τεύχη (32 και 81 φύλλων) που πουλήθηκαν 3000 ευρώ!

    http://www.vergosauctions.com/index.php?option=com_virtuemart&view=productdetails&virtuemart_product_id=7928&virtuemart_category_id=37

  73. Γς said

    68:
    >πλήρες

    και πλήρης.

    luna plena

    http://miremben.blogspot.gr/2016/06/full-moon-over-lake-victoria.html

  74. Γιάννης Ιατρού said

    Άκου ρε παιδί μου όνομα (Λούκα Σκατά) που τό ‘χε ο 29χρονος αστυνομικός που καθάρισε στο Μιλάνο τον Τυνήσιο που καταζητούνταν για το μακελειό στο Βερολίνο !!!!

  75. 75
    Μήπως ο Τυνήσιος τον απεκάλεσε απλώς με το επώνυμό του κι ο άλλος παρεξηγήθηκε;
    Εντωμεταξύ, στην ασφαλή Ευρώπη, ο μακαρίτης έφυγε από Βερολίνο, πέρασε Γαλλία κι από κει Ιταλία στο χαλαρό.

  76. ΚΑΒ said

    πλησιφαής η σελήνη

    αὔξεται μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς πρώτης μηνοειδοῦς ἐπιλάμψεως ἄχρι διχοτόμου ἡμέραις ἑπτά, εἶθ’ ἑτέραις τοσαύταις πλησιφαὴς γίνεται

  77. ΚΑΒ said

    Βρισκόμαστε στα χρόνια της ιταλικής κατοχής στο νησί. Ο πρόεδρος της κοινότητας γυρνώντας από ολοήμερη αποστολή με τους Ιταλούς πηγαίνει στο σπίτι του δασκάλου για να του αναφέρει τα σχετικά. «Σου δώσαμε τίποτα να φας όλη μέρα ;» ρωτάει ο δάσκαλος. «Τσα χαΐρι να δουν. Και δεν είναι που εκείνοι φάανε τον περίδρομο, αλλά εμένα μούπανε να φάω μια σκατούλα».

  78. Εντωμεταξύ στην γιορτοστολισμένη πλατεία Συντάγματος

  79. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    77.

    Ως πότε θα γυρνάς στ’ ουρανού τα πλάτη, αργυρή,
    πασίφαη, πλησίφαη, γεμάτη, μισή, σα δρεπάνι,
    σα μαγεία φωτεινή, δέσμη φώτων, σφυρί
    που αργάζει, χρυσή, μια φεγγόρροη στεφάνη;

    Προαιώνια, πρόκοσμη, προκατακλυσμιαία,
    νύμφη ωραία, τροπικών μαγεμένη φροντίδα,
    κεκαυμένων ζωνών αφοσίωση ακμαία,
    φλογερών, μαύρων πλασμάτων αχτίδα.

    Βεδουίνων, Αφρικάνων θρησκεία
    και λατρεία υψωμένων καρδιών και τραχήλων,
    στο ανέσπερο φέγγος που πλέει σα σχεδία
    στα ωκεάνεια πλάτη και στα μήκη των θρύλων.

    Έκπαγλη, θεία, γλυκιά και καλή, φωτισμένη
    σα μετέωρο θέλγητρο, σα μέγα μπαλόνι,
    φάρε, κόσμημα και τιάρα γλυμμένη
    σ’ ένα πρότυπο λίθων, ερώτων ακόνι.

    Οπτασία, φευγαλέα ομορφιά, Οφηλία,
    γοητεία των άστρων, Σαλώμη, κραιπάλη,
    των ηρώων μυθική ερωμένη, ομιλία,
    Ήρα, Λήδα, Σεμέλη, Κλεοπάτρα, Ομφάλη.

    «Η Σελήνη», 1935. Ρώμος Φιλύρας. Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 1999. 51.

  80. gpoint said

    # 75

    κι αντί να τραβάει τις μύγες, τράβηξε τις σφαίρες !

  81. ΚΑΒ said

    80. Πολύ ωραίο.

  82. Γιάννης Ιατρού said

    73: Και ο Ν. Πολίτης έχει γράψει την περίφημη πραγματεία «Οι Καλικάντζαροι».

  83. Γιάννης Κουβάτσος said

    79. Καμίνη, ζούμε
    στη ρόδα να σε δούμε!
    Εν τω μεταξύ, αν, ο μη γένοιτο, γίνει καμιά στραβή, θα φταίει η κακιά η ώρα, έτσι;

  84. 84

    Όπως με το δήμαρχο Αλίμου, αν θυμάσαι, πριν λίγα χρόνια

  85. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    72 Α, δεν το είχα δει -αλλά βάλανε ωραία φωτογραφία.

    85 Ελληνικού, φευ.

  86. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    46 – Μ΄αυτά που θα φέρει το 17, θα το αναζητήσουμε πολύ το 16 Σκύλε.

    67 – Αχ βρε Γς, δεν ξέρω αν είναι εγωϊστικό, αλλά όσο μεγαλώνω, τόσο πιο πολύ θέλω να πεθάνω πρώτος, ό,τι κι αν λένε, οι γυναίκες είναι πιο δυνατές. Κουράγιο φίλε.

  87. Γιάννης Κουβάτσος said

    85. Ναι, ο Κορτζίδης. Έχασε τις εκλογές και έφαγε και πεντάμηνη αργία. Πολύ λίγα για τον θάνατο ενός παιδιού. Θέλουν να αναλάβουν και τη δημόσια εκπαίδευση οι δημαρχαίοι, τρομάρα τους…

  88. Μαρία said

  89. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και η Μάρα Ζαχαρέα έσπευσε να φορτώσει την καθυστέρηση της έναρξης λειτουργίας της ρόδας στο ελληνικό δημόσιο, ως συνήθως κι εδώ προβληματικό, όπως είπε ειρωνικά. Μόνο που η τοποθέτηση και η λειτουργία της ρόδας είναι προϊόν της συνεργασίας μιας ιδιωτικής εταιρείας και του δήμου Αθηναίων. Αλλά πώς να κατηγορήσει η Μάρα του Σταρ μια ιδιωτική εταιρεία, εκ προοιμίου αποτελεσματική, και τον δήμο Αθηναίων, του οποίου ηγείται ο αγαπημένος των μίντια Καμίνης;

  90. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    *Το “μας τα παν άλλοι” στις 07:30 το πρωί είναι μεγαλύτερο ψέμα και από το “έχω σχέση με μια κοπέλα από το χωριό”.
    http://www.oneman.gr/keimena/men_s_only/humor/ola-osa-ematha-legontas-7-xronia-ta-kalanta.3836613.html

  91. Πάνος με πεζά said

    @ 79 κ.ε. : Δε λέει τίποτα η τακαρία. Κι οριζόντιο να ήταν το έδαφος, μπορούσε κάλλιστα ν’ ανοίξει λακούβα κάτω από ένα ποδαρικό. Το θέμα είναι πως κάποιος πρέπει να τα ελέγχει αυτά τα πράγματα πριν να δοθούν σε τέτοια δημόσια χρήση.
    Το όλο εγχείρημα έχει χορηγό την Εθνική Τράπεζα, και, από κοντά που πέρασα (χωρίς να προσέξω τη λεπτομέρεια), είναι εντυπωσιακή η ρόδα, και σκέφτομαι να την επισκεφτώ με τα παιδιά. Έχει κλειστά βαγονάκια παντός καιρού, μακριά από βροχή και αέρα.

  92. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    92. Πάνο, τί γίνεται ἄν ἡ τακαρία… τακαρεύσει; 🙂

  93. sarant said

    90 Έτσι!

  94. Corto said

    Ο Βοσκόπουλος μας τα είπε τα κάλαντα.
    «Βγαίνω στους δρόμους μπας κι έτσι καλύτερα νιώσω»

    Από ευγένεια, να μην του τα ψάλλει (τα κάλαντα) και ο Μήτσος ο Σέμσης;

    «Τι νόμιζες, πως με ψευτιές, θα μου ‘κανες εσύ ό,τι θες;

    Όμως, μάθε το καλά, τράβα σ’ άλλη γειτονιά,
    γιατί δεν περνούν σε μένα πια.»

  95. Πάνος με πεζά said

    Τότε, έχουμε τον εφιάλτη των Χριστουγέννων…(a propos, αυτή είναι μια μικρή Χριστουγεννιάτικη μουσική παράσταση όπου παίζει και ο αδερφός μου, αυτές τις μέρες στο θέατρο Vault).
    Πάντως, με σωστούς υπολογισμούς, ακόμα και τούτοι δω μέσα, αισθάνονται ασφαλείς…

  96. Babis said

    #79
    Πιστεύω ότι το τακάρισμα είναι αρκετά σωστό, το πρόβλημα της κατασκευής είναι ότι απλά ακουμπάει στο έδαφος, χωρίς να είναι αγκυρωμένη.

    #91
    Μάλλον έχεις δίκιο στην σημερινή εποχή. Την εποχή που έλεγα εγώ τα κάλαντα 07:30 βία 08:00 είχαμε βγάλει ότι ήταν να βγάλουμε και μετά γυρίζαμε για την πλάκα.

  97. Γιάννης Ιατρού said

    93: Δημήτρη,
    απλοποιημένα, η δοκός (θα) κατένειμε το βάρος σε όλο της το μήκος, τώρα αυτό «μοιράζεται» κατω απ’ τα δύο ξύλινα στηρίγματα. Και ποιός ξέρει αν αυτή την πίεση την αντέχει το υπόστρωμα ή υποχωρήσει/βαθουλώσει κλπ. με το παραμικρό …

  98. nikiplos said

    καλησπέρα σε όλους! Χρόνια πολλά, προκαταβολικά… Οι Ρωμαίοι γενικώς το είχαν με το ημερολόγιο… Άλλωστε ο Ιούλιος Καίσαρας έφτιαξε το νέο τότε ημερολόγιο, γιατί το είχαν παρακάνει οι αρχιερείς του καπιτωλίου, αφού δωροδοκούνταν και κρατούσαν τη χρονιά όσο γούσταραν, ώστε οι «δικοί» τους δανειζόμενοι να μην απαιτείται να πληρώσουν άμεσα… Λέγεται ότι καμία 5ετία πριν, ένα έτος είχε διαρκέσει περίπου 10 χρόνια… δεν το θυμάμαι αυτό όμως καλά…

    Μα καλά τόσα ωραία Αρβανίτικα τραγούδια και μοιρολόγια, τη σκυλοεκτέλεση του Μαργαρίτη βρήκατε να μας σαϊτάρετε?
    πχ εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=B6zGMnP5PQA

  99. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    96,98. Λέτε νά ‘χουμε «τάκα-τάκα-τάκα-τακαρέω» ποὺ θά ‘λεγε κι ὁ μακαρίτης ὁ Ἄσιμος.

  100. Πάνος με πεζά said

    Το σίγουρο είναι ότι κάτω από τη μαρμαρόστρωση θα έχει ένα μπετουδάκι καμιά δεκαπενταριά πόντους, κάποιο ισχνό πλεγματάκι, κάποια ελαφρά συμπυκνωμένη υπόβαση, και την παραδοχή ότι το όλο δάπεδο θα ήταν για σουλάτσο, και θα αντέχει φορτίο τροχού κάτι τέτοιο. 🙂

    Το τακάρισμα οφείλει να μοιράσει τα φορτία ώστε να καταλήξει σε αυτές τις παραδοχές…

  101. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @99.Πολὺ ὡραῖο τραγοῦδι καὶ θαυμάσια ἡ ἐκτέλεση τοῦ Μωραΐτη. Αὐτὸ ποὺ μοῦ φάνηκε κάπως ἀταίριαστο μὲ τὸ ὕφος τοῦ τραγουδιοῦ καὶ τοῦ τραγουδιστῆ ἦταν τὸ «λόγιο» ὕφος τῆς χορωδίας.

  102. Γς said

    Ωραία και τα παρακάτω που μπίνουν αυτοματα, αλλά δεν υπάρχει μετάφραση στα Ελληνικά

  103. Γιάννης Ιατρού said

    Τα πίζηλα, ανάλογα με την περιοχή και πίζουλα, πίζελα και πιζήαλα (στα Ποντιακά οι καλικάντζαροι).

    Τι λέει ρε παιδιά η συλλογική σοφία για την προέλευση του «πίζηλα» κλπ.;;

  104. Γιάννης Ιατρού said

    103: Γς
    Ναι, ναι. Ωραίο το οτοπλέι στο γιουτιούμπι, ξεκινάς με χέβι μέταλ και ύπουλα ύπουλα το πάει στο τσάμικο

  105. ΚΑΒ said

    104. σελ. 207 «Λέξεις που χάνονται», Νίκου Σαραντάκου

  106. Γιάννης Ιατρού said

    106: Α, ευχαριστώ, και τό ‘χω, αλλά όχι εδώ τώρα. Θα το κοιτάξω 🙂

  107. Γς said

    Τρίγωνα κάλαντα … Κάλαντα Χριστουγέννων … Χιόνια στο καμπαναριό … Το έλατο … Πάει ο παλιός ο χρόνος … Άγια Νύχτα … Ο μικρός τυμπανιστής … Κάλαντα Πρωτοχρονιάς …

  108. Γς said

    Αγια νύχτα σε προσμένουν με χαρά οι Χριστιανοι!

  109. sarant said

    104-106 Με πρόλαβε ο ΚΑΒ!

  110. Μαρία said

    107
    Μέχρι να πας εκεί https://sarantakos.wordpress.com/2009/09/28/pizulo/

  111. Καλά Χριστούγεννα με γνώσεις και ευκαιρίες για πνευματική ανάταση από το φιλόξενο ιστολόγιο και τους τόσο ενδιαφέροντες σχολιαστές του.
    Αναδημοσίευση του σημερινού στο http://teleftaio-thranio.blogspot.gr/2016/12/blog-post_61.html.

  112. Γιάννης Ιατρού said

    111: Μαρία

  113. Γς said

    113:

    Ασε ρε, με το μαξιλάρι σου.

    Δεν μορούσα να θυμηθώ ποιά ήταν και το ρώταγα ποιά είναι στον υπνο μου.

    Μέχρι που ξύπνησα.

    Το πίροου που έλεγε κι η Μασάκο που δεν μπορούσε να πεί το λάμδα, όπως κι όλοι οι Ιάπωνες…

  114. Γιάννης Ιατρού said

    114: Γιάννη, από αύριο χωρίς τέτοιο (ή συγκρίσιμο 🙂 ) μαξιλάρι, να πάρεις ένα γιαπωνέζικο (εκείνο…, το ξύλινο), είναι -λένε- και ορθοπ*δικό 🙂

  115. Γς said

    115:

    Α, λες το dakimakura.

  116. Γιάννης Ιατρού said

    116: Αυτό είναι το flat, έχει κι ένα με ποδαράκι από κάτω, στο κέντρο, ΚΑΙ χωρίς διακόσμηση … Για λυκόπουλα-σαμουράϊ 🙂

  117. Αγαθίας ο Σχολαστικός said

    Αγαπητοί συμπατριώται,

    1) Η Κοινότης μας (Ελληνόψυχοι Ελληνοαμερικανοί του Ιλλινόϊ) καταγγέλλει απαξάπαντας τους αναγνώστας του Σαραντακείου Ιστολογίου, διότι αφήκαν απροστάτευτον τον κ. Σαραντάκο να διασύρεται πανελληνίως επί 18 ώρες, χωρίς να επέμβουν.

    Γράφει ο κ. Σαραντάκος:

    «Ούτως ή άλλως, στην αρχή έχουμε το ρήμα calo, που είναι συγγενικό με το δικό μας το «καλώ» (και όχι δάνειο από το δικό μας όπως αφελώς γράφεται), αν και δεν έχω πρόχειρο τον Ερνού-Μεγιέ (το ετυμολογικό της λατινικής) κι έτσι κρατάω μιαν επιφύλαξη.»

    Όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, επί 18 ώρες ουδείς αναγνώστης εφιλοτιμήθη να ανατρέξει στο μνημειώδες «Dictionnaire etymologique de la langue latine (4e ed.)» των Alfred Ernout και Alfred Meillet, για να προστατεύσει τον κ. Σαραντάκο από τον πειρασμό να αμφισβητήσει την προέλευση του λατινικού «calo» από το ελληνικό «καλώ». Αναρτάμε τα σχετικά λήμματα που αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι οι Λατίνοι εδανείσθησαν την λέξιν από την Θείαν Ελληνικήν Γλώσσαν

    Αλλά και το μνημειώδες «Riddle’s Latin – English Lexicon» (Jew York 1866) είναι σαφέστατον διά την προέλευσιν του λατινικού «calo» εκ του ελληνικού «καλώ», συνεπώς ο κ. Σαραντάκος πρέπει να προβή εις άμεσον διόρθωσιν του άρθρου του, για να μήν εκτίθεται πανελληνίως επί αγραμματοσύνη, εξαιτίας της χριστιανομπολσεβίκικης μανίας του να αποδομήσει την πρωτοκαθεδρία της Θείας Ελληνικής Γλώσσης. Το οποίον μάλιστα αποκαλύπτει ότι ο πρώτος που χρησιμοποίησε την φράσι «ελληνικές καλένδες» ήτο ο Μέγας Ποιητής Οράτιος και ουχί ο ελληνόψυχος αυτοκράτωρ Αύγουστος, όπως λανθασμένα αναφέρει ο κ. Σαραντάκος στο βιβλίο του «Γλωσσα μετ’ εμποδίων» (2007):

    «Η παροιμία «στις ελληνικές καλένδες» δεν είναι ελληνική, είναι λατινική. Την έπλασε, θαρρώ ο αυτοκράτορας Αύγουστος, μιλώντας για κάποιους μπαταχτσήδες χρεοφειλέτες,…»

    2) Γράφει στο μνημειώδες σύγγραμμά του «Περί μηνών» (κατεβάστε εδώ) ο μέγας (καθότι Δωδεκαθεϊστής και ουχί αποβλακωμένος χριστιανούλης) Βυζαντινός αξιωματούχος Ιωάννης Λαυρέντιος Λυδός (490-570)

    «…ως δε από του καλώ Ελληνικού και το καλένδαι, διά του Ελληνικού κάππα γράφουσι Ρωμαίοι»!..

    Και λίγο παρακάτω, ο Μέγας Λυδός επανέρχεται για να μή μένει καμμία αμφιβολία για την ελληνική ετυμολογία (εκ του «καλώ») τον Καλανδών

    Αντελήφθητε την πονηριά του κ. Σαραντάκου, προκειμένου να μή αισθανθούν εθνικά υπερήφανοι οι αναγνώσται του για την Θεία Ελληνική Γλώσσα; Μάς λέγει μέν ότι «υπάρχει και γραφή με k, kalendae, παρόλο που το γράμμα k είχε εκπέσει τότε», αλλά απαξιοί να εξηγήσει γιατί οι παλαιοί Ρωμαίοι έγραφαν με ελληνικό κάππα τις καλένδες: Διότι εσέβοντο την ελληνική προέλευσι της λέξεως εκ του «καλώ»!..

    3) Αγαπητοί συμπατριώται: Το Επιτελείο μας σάς συνιστά να μελετήσετε ενδελεχώς το «Περί μηνών» του Ιωάννου Λυδού για να ξεστραβωθείτε. Πρόκειται για σύγγραμμα ανεκτιμήτου αξίας, που έχουν αποκρύψει επί 200 οι Γαλιλαίοι του Ρωμέικου και ευτυχώς μάς το προσέφεραν δωρεάν στον ουρανό του Διαδικτύου οι Ρωμαιοκαθολικοί και οι Εβραίοι της Google Ημείς θα αναρτήσουμε ένα μόνο από τα πολλά που αποκαλύπτει ο Λυδός εις το εν λόγω σύγγραμμα και που (στοιχηματίζουμε την μισή μας περιουσία) αγνοούν απαξάπαντες οι αναγνώσται του Σαραντακείου Ιστολογίου, του ειδήμονος κ. Σαραντάκου συμπεριλαμβανομένου: Η Πρωτοχρονιά των Ελλήνων άρχιζε την 25η Δεκεμβρίου (εξ ού και η Ημέρα του Ανικήτου Ηλίου, δηλαδή του Διός), ενώ των Ρωμαίων την 1η Ιανουαρίου. Διό και οι βρωμεροί Γαλιλαίοι έβαλαν την Γέννηση του Ραββίνου Χριστού στις 25 Δεκέμβρη, για να απαξιώσουν την Ελληνική Πρωτοχρονιά!..

    ΙΔΟΥ το συγκλονιστικό απόσπασμα του Ιωάννου Λυδού που αποκρύπτουν επί 200 χρόνια οι χριστιανούληδες του Ρωμέικου και φέρνει σήμερα στην δημοσιότητα το Επιτελείο μας

    Είπαμε και ελαλήσαμε και αμαρτίαν ούκ έχομεν

    ΥΓ: Ο μόνος που πιθανόν να γνωρίζει την αποκάλυψι του Ιωάννου Λυδού ότι η Πρωτοχρονιά των Ελλήνων ήτο την 25η Δεκεμβρίου είναι ο πολύ αγαπητός μας «Σάθας του 21ου Αιώνος» κ. Σμερδαλέος. Ουδέποτε όμως τόλμησε να την αναρτήσει στην Ιστοσελίδα του, διότι – πιθανώτατα – έχει εξαγορασθεί από τους Μεταλληνιστάς έναντι πινακίου φακής. Ας προσέλθει να εργασθή για τον Όμιλο Τράμπ από τον Φλεβάρη, αν θέλει να δεί χαρά στα σκέλια του και να μή την βγάζει με το χαρτζηλικάκι των Γαλιλαίων…

  118. alexisphoto said

    καλημέρα και χρονια πολλά,
    πάλι καθυστερημένος έφτασα 🙂
    Να προσθέσουμε στα παραπάνω την ποντιακή έκφραση
    «(γυρεύεις) καλλανταρί αγγούρε» για δηλώσει πράγματα ανέφικτα ή πολύ δύσκολα υλοποιήσιμα.
    καλημέρες

  119. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Να τα πούμε;

    Καλήν ημέρα άρχοντες……………………..…..κι ο Νικοκύρης του σπιτιού, χίλια, χίλια χρόνια να ζήσει.☺
    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ.

  120. gpoint said

    Κ Α Λ Α Χ Ρ Ι Σ Τ Ο Υ Γ Ε Ν Ν Α !!!!!!!!

  121. Γς said

    Καλήν ημέρα άρχοντες……………………..…..κι ο Νικοκύρης του σπιτιού, χίλια, χίλια χρόνια και ένα να ζήσει.☺
    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ.

  122. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά!

    Ή, όπως είπε ο Σαντακλάους στη γυναίκα του, «Μαίρη, Κρίσμας!»

    (Το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη: Για το σχολείο υπάρχουν προβληματάκια στο εγερτήριο, όμως σήμερα τα βλαστάρια μου είναι στο πόδι πρίν τις 7).

  123. Γς said

    Χριστούγεννα 60 χρόνια πίσω.

    Και θυμάμαι το Γκάζι του 1956 και το δακρυσμένο αγοράκι.

    http://caktos.blogspot.gr/2015/03/blog-post_9.html

    Με τούτα και με τα άλλα το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα.
    Το νιώθω [ένιωθα] τις χρονιάρες μέρες. Που πάντα χορταίνω [χόρταινα] ασφάλεια ανάμεσα σε σύντροφο παιδιά φίλους.

  124. Γιάννης Κουβάτσος said

    Της Θείας Ελληνικής Γλώσσας. Όπως λέμε της θείας Όλγας. Α, ρε θεια…
    Χρόνια πολλά και καλά, Νικοκύρη και αγαπητοί θαμώνες του ιστολογίου! 😘

  125. gpoint said

    # 124

    Να σου γράψω κάποια λόγια του Dylan…

    Take care of all your memories. For you cannot relive them

    Φιλιά

  126. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλήν ημέραν άρχοντες, του Νικοκύρη προεξάρχοντος και εξεχόντως!
    (των αρχοντισσών εννουμένων-αντε να τ΄αλλάξεις αυτό :))
    Ήρθε η πρώτη -και μόνη μέχρι στιγμής- τριάδα καλαντιστών.Κρίμα που δε μού ΄κοψε να τα φωτογραφίσω: Δυο κορίτσια, η μια περί τα 12-13, ένα μικράκι 3-4 και ο σκουρούλης νεαρός με ίχνη μουστακογένιων παραπίσω 14-15, ίσα το τρίγωνο έκρουε-ο φύλακας τους μου φάνηκε.Το πρώτο στιχάκι,μετά άλλαντάλλα με τη σπορίτσα να πετάει και κάτι ξενικό.Ωραίοι!
    Και του χρόνου.

  127. sarant said

    Καλημέρα και από εδώ. Μας έκαναν κι εμάς καλαντοποδαρικό αν και ήταν ενμέρει ινσάιντ τζομπ -ο ανιψιός με μια συμμαθήτρια.

  128. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    123 – Εμείς θυμάμαι δεν κλείναμε μάτι όλη τη νύχτα, ζήτημα να κοιμόμασταν δυό τρείς ώρες, κι απ’ τις πέντε στο πόδι. Αν αξίζει κάτι πραγματικά, απ’ αυτές τις παρατεταμένες, καταναλωτικές και ψυχοφθόρες για τους περισσότερους γιορτές, είναι τα κάλαντα των παιδιών.

    Να έχετε πέντε δέκα ευρώ σε ψιλά, , και να ανοίγετε σε όλα τα παιδιά την πόρτα, δώστε τους ένα ευρώ, είναι σημαντικό να μη βρίσκουν κλειστές πόρτες, λίγη χαρά, είναι πολύ καλύτερη από την καθόλου.

  129. geobartz said

    22, 23
    Σαμόπ’τα: Γλυκό ταψιού που γίνεται (ακόμα) με χειροποίητα φύλλα πίττας και (σου)σάμι. Ας πούμε μπακλαβάς χωρίς καρύδια (ή με ελάχιστα).

  130. sarant said

    130 Ευχαριστώ!

  131. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σισάμι λέμε κάτω, αλλά ακούγεται και σάμι απ΄τους παλιότερους.

  132. Βρε Αγαθία, διάβαζε πιο προσεχτικά τα (συχνά πολύ ενδιαφέροντα, το αναγνωρίζω) παραθέματά σου!
    Δεν βλέπεις ότι το «procalare: provocare, ex graeco καλείν, i.e. vocare» των Ernout- Meillet είναι και αυτό glose, εξήγηση δηλαδή σπάνιας ή απαρχαιωμένης λέξης σε κάποιαν αρχαία πηγή (εκείνην που εμφαίνεται με τα αρχικά P.F. και που υποθέτω — δεν έχω το ίδιο το λεξικό — είναι η επιτομή του Φήστου από τον Παύλο Διάκονο); ότι δηλαδή η ιδέα πως το calo προέρχεται από το ‘καλώ’ είναι άποψη αρχαίου ή μεσαιωνικού γραμματικού, από την εποχή που πολλοί πίστευαν ότι γενικώς η λατινική γλώσσα προέρχεται από την ελληνική; Ούτε ότι τα σημεία που επισημαίνεις (και ευχαριστούμε) με κίτρινο στη δεξιά στήλη μας λένε ακριβώς ότι οι δύο αυτές λέξεις συγγενεύουν μεταξύ τους και με διάφορες χιττιτικές, κελτικές, σανσκριτικές κλπ., ότι είναι δηλαδή ινδοευρωπαϊκής αρχής; Αλλά και το λατινοαγγλικό λεξικό όπου μας παραπέμπεις και που εκδόθηκε στη Νέα Υόρκη (ναι, το πρόσεξα το lapsus digiti σου, αλλά προτιμώ να μην το σχολιάσω) το 1866, μάλλον αυτή την παρωχημένη άποψη απηχεί. Πώς να το κάνουμε, στη μελέτη των γλωσσών συνέβη μια επανάσταση στις αρχές του 19ου αιώνα, εξίσου ριζική με τις περίπου ταυτόχρονες πολιτική και βιομηχανική επανάσταση, και οτιδήποτε παλιότερο — ή άκριτη αντιγραφή παλιότερου — πρέπει να εξετάζεται κριτικά. Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τις ετυμολογίες του Ιωάννη Λυδού. Αφήνω που χιλιάδες ελληνικές λέξεις δανείζονταν οι Ρωμαίοι, αλλά δεν τις έγραφαν με Κ για να θυμίζουν την καταγωγή τους!

    Δεν ξέρω αν ο Νικοκύρης έχει δίκιο ή άδικο όταν λέει ότι την έκφραση «στις ελληνικές καλένδες» «την έπλασε, θαρρώ, ο αυτοκράτορας Αύγουστος…», αλλά πάντως το παλιό σου λεξικό δεν τον διαψεύδει. Αν προσέξεις το δικό σου πάλι παράθεμα, λέει αφενός μεν ότι kalendae ήταν και term of paying interest, παραπέμποντας στον Οράτιο άνευ ετέρου, αφετέρου δε ότι υπήρχε παροιμιώδης έκφραση ad kalendas graecas solvere, με τη γνωστή σημασία. Εκτός πια αν Hor.–Prov. σημαίνει τις «Παροιμίες» του Ορατίου, έργο άγνωστο τουλάχιστον σ’ εμένα…

    Όσο για τις 25 Δεκεμεβρίου, υπάρχει κανείς που δεν ξέρει ότι με το ρωμαϊκό ημερολόγιο όπως αποκαταστάθηκε από τον Ιούλιο Καίσαρα ήταν η ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου, γιορτή της αναγέννησης του Ήλιου, και ότι γι’αυτό διαλέχτηκε και ως ημερομηνία των Χριστουγέννων; Και ποιοι «Έλληνες» είχαν ως πρωτοχρονιά συγκεκριμένη ημερομηνία του ρωμαϊκού μήνα Δεκεμβρίου; Νομίζω πως αυτό που λέει ο Ιωάννης Λυδός λίγο μπερδεμένα είναι ότι οι Ελληνες υπολόγιζαν την «τροπή», την αστρονομική δηλαδή στιγμή του χειμερινού ηλιοστασίου, στις 25 Δεκεμβρίου του ρωμαϊκού ημερολογίου (και γι’ αυτό ο Σωσιγένης εισηγήθηκε στον Ιούλιο Κάισαρα τότε να κανονίσει να πέφτει στο αποκατεστημένο του ημερολόγιο), ενώ οι Ρωμαίοι περίμεναν να υπάρξει παρατηρήσιμη με τα μέσα της εποχής συστολή (μίκρεμα) της σκιάς του γνώμονα το μεσημέρι, κι έτσι τοποθετούσαν την αρχή του νέου έτους λίγες μέρες αργότερα.

  133. Γιάννης Ιατρού said

    133: Αγγελε,
    ξέχασες να αναφέρεις στον ανωτέρω σχολιαστή, πως τα μαθήματα κλπ. που παραδίδεις έχουν και κάποιο κόστος, δίδακτρα, πως το λένε, ρε παιδί μου! Και ειδικά για τους κκ. του ILL Οινόη, που διαχειρίζονται λογαριασμούς και το budget δωρεών κλπ. του ομίλου του Τράμπα, αυτά δεν μπορεί είναι ευκαταφρόνητα 🙂

  134. Spiridione said

    133, Ναι, Άγγελε, για τις ελληνικές καλένδες η παραπομπή είναι στο τέλος της φράσης, Αύγουστος από Σουητώνιο.
    Για το calo και εδώ
    https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/kelh%E2%82%81-

    Αφού ο Βάταλος μας βάζει μόνο παραθέματα, που δεν ξέρει και να τα διαβάζει, ας προσφέρω το λεξικό Ερνού- Μεγιέ, για τον Νικοκύρη που δεν το έχει πρόχειρο.

  135. Ριβαλντίνιο said

    @ 127 ΕΦΗ – ΕΦΗ

    Εγώ πάλι τους είπα :

    Γιατί με ξύπνησες πρωί
    μέσα στον ύπνο τον βαρύ
    γιατί την πόρτα μου χτυπάς
    τι θέλεις τώρα, τι ζητάς ωωω
    δε θέλω πια να τραγουδάς !

    Να με ξυπνάς κουράστηκα
    βαριά σε καταράστηκα
    απ’ την αυλή μου πέρασες
    με τσάκισες με γέρασες ωωω
    με τσάκισες με γέρασες.

    Στον ύπνο είχα βυθιστεί
    και όλα είχαν ξεχαστεί
    γιατί την πόρτα μου χτυπάς
    πρωί πρωί και με ξυπνάς ωωω
    δε θέλω πια να τραγουδάς.

    Και αυτά με την σειρά τους μου είπαν :

    Εσένα πρέπει αφέντη μου,
    ντορβάς και δεκανίκι,
    να σε τραβούνε τα σκυλιά
    και πέντε δέκα λύκοι.
    Και σε κυρά μου η ομορφιά
    γρήγορα να σ’αφήσει,
    ο άντρας σου να σε ιδεί
    και να μην σε γνωρίσει.
    Την κόρη σου την έμορφη
    βάλτηνα στο ζιμπίλι,
    και κρεμασέ τηνε ψηλά
    να μην την φάνε οι ψύλλοι.
    Από χρόνους σας πολλούς
    κι ένα πιάτο ποντικούς
    κι ένα κόσκινο βολβούς.

  136. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    133. Δὲν νομίζω πὼς τὸ κάνει ἀπὸ ἀβλεψία Ἄγγελε. Τὸ κάνει ἐκ συστήματος. Διαστρεβλώνει τὸ νόημα τῶν παραθεμάτων του γιὰ νὰ πεῖ τὶς ἀηδίες του, κι ἄν περάσει, πέρασε. Νομίζω πὼς τὸ κάνει ἐσκεμμένα γιὰ νὰ τρολάρει. Ἄν πάλι δὲν καταλαβαίνει τὸ νόημα αὐτῶν ποὺ παραθέτει «ἄφες αὐτῷ».

  137. π2 said

    Άγγελε, δεν είναι βέβαιο ότι τα Χριστούγεννα συνέπεσαν συνειδητά με παγανιστική εορτή (και σίγουρα όχι με τα Σατουρνάλια, που ολοκληρώνονταν λίγες μέρες πριν, προφανώς εννοείς τη γιορτή του Sol Invictus). Μαρτυρείται ο εορτασμός τους στις 25 Δεκεμβρίου σε μια περίοδο (γύρω στο 200) στην οποία ο θριαμβεύων χριστιανισμός του 4ου αιώνα δεν είχε αρχίσει να εγκολπώνεται γιορτές και έθιμα άλλων λατρειών. Γι’ αυτό και ορισμένοι θεωρούν ότι ο ορισμός της ημερομηνίας οφείλεται απλώς σε έναν χρονολογικό υπολογισμό σωτηριολογικού χαρακτήρα που μαρτυρείται λίγο αργότερα, σύμφωνα με τον οποίο η σύλληψη και η σταύρωση έγιναν την ίδια μέρα (25 Μαρτίου), οπότε υπολόγισαν 9 μήνες από τις 25 Μαρτίου για να φτάσουν στις 25 Δεκεμβρίου.

  138. sarant said

    133 κε Το είχα προσπεράσει το σχ. 118, ευτυχώς που απάντησες.

    136 Μα, ακριβώς, λέει για τον Αύγουστο ο Ερνού.

  139. Γιάννης Ιατρού said

    136: Spiridione
    Για τους μερακλήδες που θέλουν το Ernout-Meillet ετυμολογικό λεξικό της λατινικής σε πιντιεφι (με δυνατότητα ψαξίματος, κοινώς ψαχουλεματάκι 🙂 ),
    εδώ ο σχετικός σύνδεσμος (123 ΜΒ, από την προσωπικήν …. κλπ. κλπ. 🙂 )

  140. gmich said

    Φίλος μου στο fb ( φίλος από αυτούς που ζητούν την φιλία και που δεν μπορείς να την αρνηθείς όταν ζεις στην μικρή πόλη και τον συναντάς πολύ συχνά χωρίς να έχεις προσωπικές σχέσεις ) δημοσιεύει σε συνέχειες την επιστολή του Ρωμαίου συγκλητικού Μενένιου Άπιου στον φίλο του Ατίλιο Νάβιο που μετάφρασε ο Κων Τσάτσος. Σχολίασα την δημοσίευση του στηριζόμενος στα δικά σου κείμενα ότι πρόκειται για μια φάρσα του Κων Τσάτσου που και ο ίδιος παραδέχτηκε το 1983 όπως και η Νέα Εστία το 1997. Περίμενα στην πρώτη του αντίδραση να ζητήσει στοιχεία που στηρίζω αυτήν την άποψη με πρόθεση να τον παραπέμψω στο ιστολόγιο σου. Δεν φανέρωσα από την αρχή την πηγή μου γιατί είχα την βεβαιότητα ότι αν ανέτρεχε στο ιστολόγιο σου θα απέρριπτε μετά βδελυγμίας την πηγή μου γιατί είναι λάτρης της καθαρεύουσας και της ελληνικής γλώσσας των 5 εκατομμυρίων λέξεων και όλα τα συναφή. Στην πρώτη απάντηση έγραψε πως και η επιστολή υπάρχει και πως ο ίδιος ο Κων Τσάτσος διέψευσε ότι κάποτε παραδέχτηκε ότι η επιστολή είναι κατασκεύασμα δικό του. Στην δεύτερη απάντηση έγραψε πως μόνον μειράκια έχουν το θράσος να αμφισβητούν τον πνευματικό γίγαντα Τσάτσο. Ζήτησα να γράψει που βρίσκεται σήμερα η περίφημη αυτή επιστολή και πότε ο Τσάτσος διέψευσε την παραδοχή. Στο τέλος αφού του επεσήμανα πως όσο θα συνεχίζει να γράφει αποσπάσματα από την επιστολή εγώ θα σχολιάζω κάθε φορά ότι η επιστολή είναι ανύπαρκτη και ότι είναι μια φάρσα του Τσάτσου δήλωσε δημόσια πως υπάρχουν κάποιοι που .. εύλογα αμφισβητούν την γνησιότητα της επιστολής αλλά αυτός θα εξακολουθεί να την δημοσιεύει γιατί συμφωνεί σε πολλά από αυτά ! Αυτά … τραβάμε όσοι διαβάζουμε το ιστολόγιο σου . Καλά Χριστούγεννα.

  141. sarant said

    143 Άσε, αγαπητέ, έχουμε μπλέξει με τις κατασκευές…..
    Καλά Χριστούγεννα!

  142. Γιάννης Ιατρού said

    79, 96 ..98 κλπ. Ρόδα στην πλατεία Συντάγματος
    Μας διαβάζουν φαίνεται 🙂
    …Η Ρόδα του Συντάγματος θα λειτουργήσει μόνο όταν ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες που θα διασφαλίζουν τη νόμιμη λειτουργία της, τονίζει ο Δήμος Αθηναίων.
    O έλεγχος γίνεται με τις πιο αυστηρές προδιαγραφές ασφάλειας, που πιστοποιούνται από τον διεθνή οργανισμό πιστοποίησης TUV…
    ,

  143. Γιάννης Ιατρού said

    καλά, όχι μόνο μας διαβάζουν .. 🙂

    απ’ εδώ

  144. Μαρία said

  145. Γιάννης Ιατρού said

  146. antonislaw said

    Αυτό που αναφέρει ο συντάκτης του Βήματος για την απαγόρευση των καλανδών από την στ’ Οικουμενική Σύνοδο (680-681 Κωνσταντινούπολη) έχει ως πηγή το «Πηδάλιο» της Εκκλησίας, όπου συγκεκριμένα αναφέρεται: (συγγνώμη, δεν γνωρίζω να παραθέτω αυτούσια κομμάτια από pdf…) στη σελίδα 226 της έκδοσης του 1886 http://www.kenef.phil.uoi.gr/pdf/14936/14936.pdf

    «Κανών ΞΒ στ’ Οικουμενικής Συνόδου: Τας ούτω λεγόμενας Καλάνδας και τα λεγόμενα Βοτά και τα λεγόμενα Βρουμάλια και την τη πρώτη Μαρτίου επιτελούμενην πανήγυριν, καθάπαξ εκ της των πιστών πολιτείας περιαιρεθήναι βουλόμεθα.» Στην Ερμηνεία του κανόνα αναφέρεται: » Καλάνδαι ονομάζονται αι πρώται ημέραι του κάθε μηνός, εις τας οποίας οι έλληνες εσυνείθιζον να εορτάζουν, διά να απερνούν τάχα όλον τον μήνα με ευθυμίαν». Στη υποσημείωση υπ’αρ. (1) αναφέρεται: » Και ο Βαλσαμών και οι άλλοι λέγουσιν ότι ο Καλάνδος, Νόννος και Ειδός, αδελφοί όντες πλούσιοι, εν καιρώ πολέμου και πείνης, έθρεψον την Ρώμην, ο μεν Κάλανδος ημέρας 12, ο δε Νόννος ημέρας 10, ο δε Ειδός ημέρας 8. οι τρεις ομού έναν ολόκληρο μήνα. όθεν οι Ρωμάνοι, διά να μείνει η ευεργεσίαν των τοιούτων αείμνηστος, και να διαιωνίζεται το προς αυτούς της ευχαριστίας χρέος, ωνόμασαν τας μεν πρώτας 12 ημέρας Καλάνδας, από του Καλάνδου. τας δε δευτέρας 10, Νόννας, από του Νόννου. και τας τρίτας 8, Ειδούς, από του Ειδού. και κατά τας ημέρας ταύτας εώρταζον και πολλά άσεμνα έκαμνον. Τούτους εμιμήθηκαν και εκείνοι οι Χριστιανοί, όπου κάμνουν κατά την α’ Ιανουαρίου τα ονομαζόμενα Κάλαντα, παίζοντες παιγνίδια, χορεύοντες εις τα θύρας των οσπιτίων, περιπατούντες, και πολλάς φλυαρίας, και ιστορίας γελοιώδεις, και στίχους τινάς τάχα προς τον Μέγα Βασίλειον τραγωδούντες, οι οποίοι πρέπει να εμποδίζονται από τους Αρχιερείς και τους Πνευματικούς, και να κανονίζονται να μην κάμνουν τα τοιαύτα εθνικά και Ελληνικά πράγματα, καθώς λέγει ο παρών Κανών.»

    Χρήσιμο συμπέρασμα κατά τη γνώμη μου είναι ότι τα Κάλαντα δεν ήταν μόνο άσματα ή μάλλον όχι μόνο κυρίως άσματα για την Πρωτοχρονιά αλλά περιελάμβαναν παιχνίδια, χορούς μπροστά στα σπίτια, διηγήσεις εύθυμων ιστοριών και στίχους προς τιμήν του Αγίου Βασιλείου, που ορθώς αναφέρεται ήταν «τάχα» προς τιμήν του καθώς οι στίχοι αναφέρονταν σε πρόσωπο που ο βίος και η πολιτεία του δεν είχε και μεγάλη σχέση με τον ασκητικό και άγαμο ιερομόναχο,
    πχ από τα κρητικά πρωτοχρονιάτικα κάλαντα, όπως τα γραμμοφώνησε ο αείμνηστος Κώστας Μουντάκης :

    «Ταχιά ταχιά ν’ αρχιμενιά ταχιά ν’ αρχή του χρόνου
    ταχιά ‘ν’οπού περπάτησε ο Κύριος στον κόσμο.
    Και βγήκε και χαιρέτησε ούλους τσοι ζευγολάτες
    κι ο πρώτος που τ’ απάντηξε ήταν Αης Βασίλης.

    «Πολλά τα έτη Βασιλιό, καλό ζευγάρι έχεις.»
    «Καλό το λες αφέντη μου καλό κι ευλοημένο.
    Η Χάρη Σου το βλόησε με το δεξί Σου χέρι,
    με το δεξό, με το ζερβό, με το μαλαματένιο..

    «Πες μου να ζήσεις Βασιλιό πόσα μουζούρια σπέρνεις;
    «Σπέρνω κριθάρι δώδεκα σταράκι δεκαπέντε,
    ταή και ρόβι δεκοχτώ κι από νωρίς στο στάβλο..»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: