Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

21 Απριλίου, πενήντα χρόνια μετά

Posted by sarant στο 21 Απρίλιος, 2017


Κλείνουν σήμερα πενήντα χρόνια από τη θλιβερή μέρα της 21ης Απριλίου 1967. Στο ιστολόγιο έχουμε ήδη συζητήσει παλιότερα τις αναμνήσεις μας από εκείνη τη μέρα, ενώ άλλες φορές δημοσίευσα αναμνήσεις άλλων. Την Κυριακή θα δούμε ένα αντιδικτατορικό λογοτεχνικό κείμενο, αλλά σήμερα προτίμησα μια μαρτυρία. Θα δημοσιεύσω ένα αρκετά εκτενές απόσπασμα από τη μαρτυρία του Παναγιώτη Κανελλάκη, που κρατήθηκε και βασανίστηκε πολύ καιρό στα κρατητήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ το 1973. Το κείμενο το πήρα από το βιβλίο που διανεμήθηκε το περασμένο Σάββατο μαζί με την «Εφημερίδα των Συντακτών».

Ο Παναγιώτης Κανελλάκης (1942-2009), δικηγόρος, ήταν πρόεδρος της Ελληνοευρωπαϊκής Κίνησης Νέων (ΕΚΙΝ). Συνελήφθη πρώτη φορά τον Μάιο του 1972 και μια δεύτερη τον Μάρτιο του 1973, οπότε και βασανίστηκε άγρια.

Γαλλική μετάφραση των αποσπασμάτων.

1 Μαρτίου 1973, Πέμπτη

Όργανα της Ασφάλειας Αθηνών με συλλαμβάνουν στο σπίτι μου στις 7 η ώρα το πρωί και με οδηγούν στο ΕΑΤ/ΕΣΑ, πίσω από την αμερικάνικη πρεσβεία.

Χωρίς πολλές διατυπώσεις, μου παίρνουν όσα αντικείμενα έχω πάνω μου, ρολόι, ζώνη, λεφτά, και με κλείνουν στο κελί No 5. Είναι ένα δωμάτιο υπερβολικά μεγάλο, κάπου 8×5 και 4 μέτρα ύψος. Μοναδικό έπιπλο ένα κρεβάτι στη μέση.

Μένω μόνος. Ησυχία.

Σε μισή ώρα περίπου ανοίγει η πόρτα και μπαίνει μέσα ο «Τσέλιγκας» (Γιάννης Αγγελής). Φοράει πολιτικά κι όπως έμαθα αργότερα είναι δεκανέας κληρωτός. Με κοιτάζει στα μάτια και προσπαθεί να πάρει ύφος άγριο. Πλησιάζει και μου δίνει μια μπουνιά στον ώμο. Του λέω «πρόσεχε, μπορεί να μη με προο­ρίζουν για ξύλο και να βρεις τον μπελά σου». Φεύγει χωρίς να απαντήσει. Σε δέκα λεπτά γυρίζει. Μαζί του είναι άλλοι δύο, ο Μιχάλης ο Πέτρου και ένας ακόμη, επαρχιώτης, άξεστος και μάλλον διανοητικά καθυστερημένος. Αρχίζει το ξύλο. Κρατάει περίπου μισή ώρα. Συγχρόνως βρίζουν και απειλούν. Προσπα­θούν με όσα λένε να αγριεύουν.

Μ’ αφήνουν πάλι μόνο. Ψάχνομαι. Δεν μου ’χουν αφήσει κα­νένα εμφανές σημάδι, ούτε αισθάνομαι κάποιον ιδιαίτερο πόνο. Είμαι ευχαριστημένος με τον εαυτό μου. Μία φορά μόνο έπε­σα κάτω γονατιστός και αμέσως σηκώθηκα. Ο πόνος δεν ήταν αβάσταχτος. Δεν έκλαψα ούτε φώναξα δυνατά. Κατά κάποιον παράξενο τρόπο χαίρομαι που γνώρισα την εμπειρία του ξύλου.

Σε λίγο με μεταφέρουν στο κελί No 3. Στον δρόμο μού ρί­χνουν μερικές κλοτσιές. Το κελί είναι μικρό.

Κατά to μεσημέρι μπαίνουν στο κελί μου τρεις. Ο ένας είναι ο Μ. Πέτρου. Αρχίζει πάλι το ξύλο. Αυτή τη φορά πόνεσα.

Για μεσημεριανό φαγητό μου δίνουν σούπα από κοτόπουλο. Ακούω σπαρακτικές κραυγές από το κελί No 4. Πρέπει να ‘ναι κάποιος πολύ νέος. Αρχίζω να φοβάμαι. Κοιμάμαι για λίγο. Με ξυπνάει ένας καινούργιος εσατζής. Με χτυπάει με μπουνιές και χαστούκια. Επεμβαίνει ο Πέτρου: «Μην τον χαϊδεύεις, θα δει μετά τι τον περιμένει». Φεύγουν. Χτυπάω την πόρτα και φωνά­ζω ότι είμαι άρρωστος, ότι έχω ανάγκη να με δει γιατρός. Καμία απάντηση.

Για βραδινό φαγητό έχει σπανακόρυζο κι ένα αυγό. Το σώμα μου αρχίζει να με πονάει. Έχω πονοκέφαλο και κρυώνω. Πέ­φτω να κοιμηθώ με τα ρούχα. Κατά τις 11 ανοίγει η πόρτα. Με σηκώνουν απ’ το κρεβάτι και μου το παίρνουν. Μου δίνουν μία καρέκλα, ένα κομοδίνο και γραφική ύλη. Ο λοχαγός Τσάλας μου λέει: «Γράψε ό,τι ξέρεις πως μας ενδιαφέρει».

2 Μαρτίου 1973, Παρασκευή

Αρχίζω να γράφω. Νυστάζω και κρυώνω. Όλη τη νύχτα γράφω και μισοκοιμάμαι καθιστός. Το πρωί παραδίδω περίπου 4 κόλλες διαγωνισμού.

Μου λείπει φοβερά το τσιγάρο. Κάποια στιγμή μπαίνει μες στο κελί μου ένας με πολιτικά και μου λέει πως είναι γιατρός. Μου φέρεται ανθρώπινά. Συγκινούμαι. Του λέω ότι με χτυπάνε αλύ­πητα. Αγανακτεί. Βλαστημάει με σφιγμένα δόντια. Μετά με εξε­τάζει. Πίεση και σφυγμό. Φαίνεται ικανοποιημένος. Με καθησυ­χάζει και πραγματικά μου δίνει κουράγιο. Χρειάστηκε κάμποσος καιρός για να καταλάβω τον ρόλο που έπαιζε ο γιατρός Κόφας.

Για μεσημεριανό έχει φασολάδα. Ο Τσέλιγκας μου δίνει ένα χαστούκι. Το απόγευμα μου φέρνουν ρούχα από το σπίτι. Κατα­λαβαίνω ότι έχουν κάνει έρευνα στο σπίτι μου. Η μέρα περνάει σχετικά ήρεμα. Μόνο, πού και πού, κάποιος ανοίγει το παραθυ­ράκι και βρίζει.

Μετά το βραδινό φαγητό (ψάρι με χόρτα) με πάνε για πρώτη φορά στον διοικητή τον Χατζηζήση. Με περιμένει δήθεν έξαλ­λος. Μου πετάει τα γραφτά μου στα μούτρα, λέγοντας ότι γελά­στηκα αν νομίζω ότι μπορώ να παίξω με την ΕΣΑ. Βρίζει χυδαία. Θυμίζει γελοιογραφία κακού. Μου δείχνει μερικά από τα χαρτιά που βρήκαν στο γραφείο μου. Παγώνω. Δεν ξέρω αν έχουν βρει κι άλλα. Δεν ξέρω ποιους άλλους έχουν συλλάβει και τι άλλο μπορεί να ξέρουν. Μετά με οδηγούν στο γραφείο του λοχαγού Τσάλα, όπου αρχίζει η ανάκριση. Ο Τσάλας δεν επιμένει ποτέ στις ερωτήσεις του και όταν απειλεί, το κάνει με διακριτικό­τητα. Παίζει τον ρόλο του καλού. Μου προσφέρει τσιγάρο και καπνίζω.

 

3 Μαρτίου, Σάββατο

Κατά τη μιάμιση σταματάει η ανάκριση και με γυρίζουν στο κελί μου. Μου δίνουν κρεβάτι. Είμαι ευγνώμων. Όλη τη νύχτα βήχω άσχημα. Στις εξήμισι το πρωί μού παίρνουν το κρεβάτι και μου δίνουν πάλι χαρτί και μολύβι να γράψω. Αρχίζω νέα κατάθεση με βάση τα στοιχεία που είδα ότι έχουν στα χέρια τους.

Για μεσημεριανό έχει κοτόπουλο (ράχη) με μακαρόνια. Δέχο­μαι μια κλοτσιά απ’ τον «Τσέλιγκα». Κατά τις 4 μου φέρνουν το κρεβάτι. Ξαπλώνω μέχρι το βραδινό φαγητό (πατάτες τηγανη­τές κι ένα αυγό). Μετά με πάνε στο κελί No 0, που έχει σόμπα και τραπέζι. Μου έχουν δώσει και τσιγάρα. Κατά τις 12 με γυρί­ζουν στο κελί μου. Το κρεβάτι είναι εκεί. Ευτυχία.

Κρυώνω πολύ. Δεν έχει θέρμανση. Κοιμάμαι φορώντας τρία ζευγάρια κάλτσες και τρία πουλόβερ.

 

4 Μαρτίου, Κυριακή

Το πρωί μου δίνουν καφέ με γάλα. Από την τρύπα της πόρτας, τον Ιούδα, αρχίζω να παρακολουθώ την κίνηση έξω από το κελί μου. Βλέπω τον Κώστα τον Αλαβάνο, τον Αντώνη τον Βγόντζα, τον Νίκο τον Καραμανλή και τον Τάκη τον Παππά. Όλοι συνά­δελφοι δικηγόροι, φίλοι. Βλέπω και δύο άγνωστα πρόσωπα.

Για μεσημεριανό έχει κρέας. Συνεχίζεται η ανάκριση. Σήμερα δεν με χτύπησαν καθόλου, μόνο βρίζουν ασταμάτητα. Κάθε 2 ώρες αλλάζει ο φύλακας μπροστά στα κελιά και το υβρεολόγιο ανανεώνεται. «Σκυλόφατσα, σαμποταριστή, θα πεθάνεις παλιοκουμμούνα». Μερικοί κάνουν και χιούμορ: «Πώς είσαι έτσι ρε; Δάνεισέ μου τα μούτρα σου να πάω σε μια κηδεία». Βραδινό, ρύζι με κορν μπιφ. Παραδίνω τη νέα μου κατάθεση (34 σελίδες) και κοιμάμαι. Το φως μες στο κελί μένει αναμμένο νύχτα-μέρα.

 

5 Μαρτίου, Δευτέρα

Στο μπάνιο το πρωί ο Πέτρου μου ρίχνει μια κλοτσιά στον μηρό. Είναι το σημείο του σώματός μου που με πονάει περισσότερο. Έξω το ραδιόφωνο, συνέχεια στη διαπασών, παίζει το «Μαρία με τα κίτρινα» και τον «Κουταλιανό».

Πριν απ’ το φαγητό με υποχρεώνουν να κάνω επίκυψη και με χτυπάνε με κλομπ στον πισινό. Το ίδιο κάνουν και στους άλ­λους κρατούμενους καθώς τους βγάζουν χωριστά έναν έναν για φαγητό.

Μεσημεριανό, φασολάδα. Μετά το φαγητό αρχίζει το ξύλο. Με χτυπάνε τρεις. Ο Πέτρου, ο Τσέλιγκας κι ένας κοντός, με­λαχρινός, ιδιαίτερα δυνατός. Μετά το ξύλο ξαπλώνω για λίγο, κρυφά γιατί δεν επιτρέπεται. Δεν με παίρνει ο ύπνος. Είμαι βέ­βαιος πως δεν θα τους άρεσε το ότι κρατάω ημερολόγιο. Γι’ αυτό το κρύβω καλά μέσ’ απ’ τη φόδρα του σακακιού μου.

Σπανακόρυζο, ένα αυγό βραστό και μήλο για βραδινό. Κρυ­ώνω πολύ. Πέφτω για ύπνο. Απότομα ακούγονται κραυγές: «Εγέρθητι παλιοκουμμούνες, δεν θα ξαπλώσει κανένας, περιμέ­νουμε τον θείο». Με τα κλομπ χτυπάνε τις πόρτες μας με μανία. Αρχίζω να φοβάμαι πολύ. Περιμέναμε τον «θείο» κάπου 2 ώρες αλλά δεν ήρθε κανένας. Ποτέ δεν έμαθα ποιος ήταν ο θείος.

 

6 Μαρτίου, Τρίτη

Πρωί πρωί με χτυπάει ο Πέτρου στο μπάνιο με το κλομπ. Με χτύ­πησε άγαρμπα. Είμαι κρυωμένος άσχημα. Θα ‘χω πυρετό. Δεν έχω τίποτα να διαβάσω. Έχω μόνο χαρτί και μολύβι. Γράφω ό,τι μου κατέβει για να περάσει η ώρα. Προσπαθώ να γράψω ένα ευθυμο­γράφημα! Ακούω δίπλα μου τον No 2 που μαζεύει τα πράγματά του. Φεύγει. Στη θέση του φέρνουν άλλον.

Για μεσημεριανό έχει κοτόπουλο (ράχη), μακαρόνια και σαλάτα. Μετά το φαγητό με χτυπάνε με κλομπ ο Μιχάλης ο Πέτρου και ο Τσέλιγκας μαζί με έναν πανύψηλο εσατζή με στρατιωτικά. Με χτυπάνε αλύπητα. Πρόσεξα ότι έχω αρχίσει να φωνάζω όταν με χτυπάνε. Εκεί που πονάω περισσότερο είναι οι μηροί και τα νε­φρά. Στα νεφρά μού κόβεται η ανάσα. Ο Πέτρου έχει καταλάβει ότι πονάω ιδιαίτερα στους μηρούς και με κλοτσάει συνέχεια εκεί.

Βραδινό -πατάτες τηγανητές, σαλάτα, κρέμα. Άργησα πολύ να κοιμηθώ. Αρχίζω να νιώθω επιτακτικά την ανάγκη επικοινωνίας με άνθρωπο.

 

7 Μαρτίου, Τετάρτη

Κάποιος με κλότσησε το πρωί στο μπάνιο αλλά δεν σημείωσα ποιος ήταν. Αισθάνομαι κάπως καλύτερα. Ο πυρετός πρέπει να έχει υποχωρήσει. Μου φέρνουν και υπογράφω μία απόδειξη ότι έλαβα 150 δραχμές. Λεφτά δεν είδα. Με βασανίζει η σκέψη τι μπορεί να ξέρουν για μένα, τι στοιχεία έχουν ανακαλύψει. Αρχί­ζω να σκέφτομαι πώς θα μπορούσα να δραπετεύσω.

Για μεσημεριανό έχει σουτζουκάκια με κριθαράκι και σάλτσα. Πάλι μας υποχρέωσαν να κάνουμε επίκυψη και μας χτύπησαν με κλομπ στον πισινό. Κοιμήθηκα λίγο το απόγευμα.

Μες στο κελί μου υπάρχει μια πρίζα. Στο μπάνιο βρήκα ένα κομμάτι σύρμα. Το κόβω και του δίνω το σχήμα διχάλας, έτσι που τα δύο του άκρα να μπορούν να μπούνε στην πρίζα. Στο κέντρο της διχάλας τοποθετώ για μόνωση ζελατίνα από πα­λιά φάρμακα που βρήκα στο μπάνιο. Μ’ αυτό το εργαλείο θα μπορούσα, βάζοντάς το στην πρίζα, να κάψω την ασφάλεια και να κάνω τα φώτα να σβήσουν. Το κρύβω καλά στο εσωτερικό μέρος του σακακιού μου μέχρι να ολοκληρώσω το σχέδιό μου.

Βραδινό -πατάτες τηγανητές, αυγό και κρέμα. Γυρίζοντας στο κελί μου ο Τσέλιγκας μου ‘ριξε μια κλοτσιά κι ένα χαστούκι. Εχω ένα μεγάλο μελάνιασμα στον αριστερό μηρό. Μου ’δωσαν χάπια (daxaids) για το έλκος μου. Ακούω τους σκοπούς έξω να παίζουν ξύλο μεταξύ τους και να κραυγάζουν σαν ζώα. Κοιμή­θηκα λίγο αλλά δεν ταλαιπωρήθηκα αυτή τη νύχτα.

 

8 Μαρτίου, Πέμπτη

Δύο φορές το πρωί με υποχρέωσε ο Πέτρου να κάνω επίκυψη και με χτύπησε με το κλομπ από δώδεκα ξυλιές την κάθε φορά. Πόνεσα. Ο πισινός μου έχει αρχίσει να παραμορφώνεται. Πα­ρουσιάζει κυματισμούς.

Δεν έχω πια πυρετό. Μεσημεριανό -σούπα, κοτόπουλο (ράχη), σαλάτα και μήλο.

Μετά το φαγητό με οδηγούν στο κελί No 0 για ανάκριση. Με περιμένει ο λοχαγός Αντωνόπουλος. Χοντρός, με μουστάκι, απλοϊκός στους τρόπους και στη σκέψη, δεν θυμίζει καθόλου στρατιωτικό. «Εσύ είσαι ο Κανελλάκης;» με ρωτάει. Προφανώς αλλιώς με είχε φανταστεί και δεν κάνει καμιά προσπάθεια να κρύψει την έκπληξή του.

«Γιατί, ρε Κανελλάκη, δεν μας λες αυτά που σου ζητάμε; Αφού στο τέλος θα τα πεις. Ξέρεις πού έχεις μπλέξει; Ξέρεις τι θα πει ΕΣΑ; Για έλα κάτσε εδώ κοντά μου».

Και μ’ αυτόν τον «εγκάρδιο» τόνο συνεχίστηκε η ανάκριση.

Ενώ απαντούσα στις ερωτήσεις, προσπαθούσα να δω τι είχε μέσα στα ντοσιέ μπροστά του, που είχε πάρει απ’ το γραφείο μου. Σε μια στιγμή είδα ένα χαρτί και μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι? Προσπάθησα να συγκρατηθώ. Δεν ήξερα αν το είχαν εκτιμήσει σωστά. Ίσως επίτηδες μ’ άφησε να το δω για να με­τρήσει τις αντιδράσεις μου. Αισθανόμουν χάλια. Ήθελα να κάνω εμετό. Ζήτησα να πάω στην τουαλέτα. Έριξα λίγο νερό στο πρό­σωπό μου και συνήλθα.

Μετά από δύο ώρες ανάκριση είχα πια βεβαιωθεί ότι είχαν στα χέρια τους στοιχεία που αποδείκνυαν ότι η τελευταία μου κατάθεση δεν έστεκε. Τριάντα τέσσερις κόλλες διαγωνισμού ψέματα.

Σκεφτόμουν τις συνέπειες, το ξύλο, και μου ερχόταν ίλιγγος. Γυρνώντας στο κελί μου ο Πέτρου με χτυπάει με το κλομπ στον πισινό. Αρχίζω να γράφω νέα κατάθεση απ’ την αρχή. Είναι το τρίτο κείμενο. Το ηθικό μου είναι πολύ πεσμένο.

Βραδινό -πατάτες τηγανητές κι αυγό.

Κρυώνω. Όλα τα κουμπιά του σακακιού μου έχουνε κοπεί από τα τραβήγματα. Πάνω στο μαξιλάρι μου είναι γραμμένο το όνομα του Στάθη Παναγούλη. Προσθέτω κι εγώ το δικό μου από κάτω με μικρά γράμματα.

 

9 Μαρτίου 1973, Παρασκευή

Από ίο κελί No 5 ακούω τον ανακριτή του Νίκου του Καραμαν­λή (έναν χοντρό λοχαγό) να ωρύεται. Ακούγεται καθαρά κι η φωνή του Νίκου αλλά δεν μπορώ να παρακολουθήσω τα λόγια τους.

Ο πισινός και οι μηροί μου έχουν πάρει ένα χρώμα σκούρο μπλε. Σκίζω τη φόδρα από το σακάκι μου και τη φοράω μέσα απ’ το σώβρακό μου σαν μαξιλαράκι, για να αντέχω περισσότε­ρο στα χτυπήματα.

Κατά τις δέκα αρχίζει πάλι η ανάκριση. Τώρα είναι και οι δύο λοχαγοί, Αντωνόπουλος και Τσάλας. Είναι και οι δύο συγκρα­τημένοι και σπάνια παραφέρονται. Με κερνάνε καφέ και τσι­γάρο. Βασική τους επιδίωξη από την αρχή της ανάκρισης ήταν να ανακαλύψουν ποιος κρύβεται πίσω μου, από ποιον έπαιρνα γραμμή. Τους είναι αδύνατο να δεχτούν ότι οι ενέργειές μου οφείλονταν σε δική μου πρωτοβουλία. Η ανάκριση κρατάει ώς τις 4 περίπου το απόγευμα, μ’ ένα διάλειμμα για φαγητό (φα­σολάδα).

Ο Αντωνόπουλος είναι ανεπιτήδευτος και χωρατατζής. Γε­λάει συχνά και άνετα. Στην καθημερινή του ζωή θα μπορούσε να θεωρείται ανοιχτόκαρδος άνθρωπος και καλός οικογενειάρ­χης. Δεν δείχνει κανέναν ενδοιασμό ή ενοχές για ό,τι κάνει. Θα μπορούσε να δώσει εντολή να σε εκτελέσουν και μετά να πάει να πάρει τα παιδιά του από το σχολείο, διατηρώντας την ίδια καλόκαρδη έκφραση στο πρόσωπό του. Δεν άργησα να ανακαλύψω ότι από πλευράς ανθρώπινων συναισθημάτων ήταν απόλυτα ψυχρός.

Ο Τσάλας είναι διαφορετικός. Πιο νέος, κάπου 35 χρόνων.

Του λείπει η σιγουριά και η άνεση του Αντωνόπουλου.

Με το φέρσιμό του προσπαθεί να σε πείσει ότι πρέπει να καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να συγκρατήσει το πατριωτικό πάθος που τον πνίγει. Φανατικός, χωρίς ξεκαθαρισμένες θέ­σεις ή απόψεις. Απ’ το ντύσιμό του κι από ορισμένες ερωτήσεις γύρω από την ιδιωτική μου ζωή γίνεται φανερό ότι πάσχει από ταξικά συμπλέγματα.

Πριν τελειώσει η ανάκριση με ρωτάνε αν θα ήθελα να γράψω ένα σημείωμα στη μητέρα μου, να μην ανησυχεί. Γράφω μόνο δυο λόγια: ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΑ. Εχω στον νου μου το ομώνυμο ποίημα του Λουντέμη. Μου υπόσχονται ότι θα της το δώσουν.

Αργότερα έμαθα πως δεν το έλαβε ποτέ.

Με γυρίζουν στο κελί μου. Αισθάνομαι καλύτερα από χθες. Έχω την εντύπωση πως αρχίζω να τους πείθω ότι αυτή η κατά­θεσή μου λέει την αλήθεια. Για βραδινό έχει ψάρι με χόρτα κι ένα μήλο. Συνεχίζω το γράψιμο. Κοιμήθηκα αρκετά καλά.

 

10 Μαρτίου 1973, Σάββατο

Μου φέρνουν ρούχα ν’ αλλάξω. Τα εσώρουχά μου είναι κυρι­ολεκτικά μαύρα. Φαίνεται πως το ξύλο προκαλεί εφιδρώσεις. Βλέπω για πρώτη φορά τους ώμους, τα μπράτσα και την πλάτη μου. Είναι όλα μελανιασμένα μ’ ένα αφύσικο βιολετί χρώμα. Κατά τις οχτώ το πρωί με πάνε πάλι στο κελί No 0, όπου με περιμένουν ο Αντωνόπουλος κι ο Τσάλας. Απ’ την πρώτη ματιά καταλαβαίνω πως τα πράγματα δεν πάνε καλά. Προφανώς δεν τους ικανοποιεί πάλι η κατάθεσή μου (η τρίτη), που είχα αρχίσει να γράφω από την Πέμπτη. «Κανελλάκη», μου λέει ο Αντωνό­πουλος, «νομίσαμε πως είχες βάλει μυαλό, πως είχες καταλάβει με ποιους έχεις να κάνεις, αλλά εσύ συνεχίζεις τα ίδια, νομί­ζεις πως εμείς εδώ παίζουμε». Ξαφνικά μπαίνει στο δωμάτιο ο Χατζηζήσης. Οι δύο λοχαγοί στέκονται αμέσως προσοχή. Εγώ βρίσκομαι σε αμηχανία. Αν σηκωθώ, θα δείξω έναν σεβασμό βλακώδη. Ίσως το πάρουν και ως ειρωνεία. Προτιμώ να μείνω καθιστάς.

Καθώς όμως όλοι με κοιτάζουν άγρια και δεν μιλάει κανένας, για καλό και για κακό σηκώνομαι.

0 Χατζηζήσης συνηθίζει τα λογύδρια. Σήμερα είναι λακω­νικός: «Ακόμα δεν έχεις καταλάβει πού έμπλεξες», αρχίζει. Και συνεχίζει λέγοντας πως το κακό που έχω κάνει στο έθνος δεν μπορεί να ξεπληρωθεί με τίποτα, ότι το μόνο θετικό μου στοι­χείο είναι η εθνικόφρων οικογενειακή μου προέλευση, ότι ακό­μα υπάρχει ελπίδα να σωθώ και ότι στο τέλος θα τους έλεγα περισσότερα από όσα μου ζητούσαν. Ακόμη με παρακινεί να λυ­πηθώ τον πατέρα μου, που είχε πάει να τον παρακαλέσει να με δει. Αυτό, καθώς έμαθα αργότερα, ήταν ψέματα.

Μόλις φεύγει ο Χατζηζήσης, σηκώνεται ο Αντωνόπουλος. «Κανελλάκη», μου λέει (πάντα έτσι άρχιζε τη φράση του), «τε­λειώσανε τ’ αστεία, υπάρχει άλλος τρόπος να σε κάνουμε να μιλήσεις». Φωνάζει τον Πέτρου και του λέει να με πάρει. Ρωτάω τι ακριβώς θέλουν να τους πω. Αντί γι’ απάντηση μου δίνουν ένα σημείωμα που πάνω έχουν γράψει δύο λέξεις:

1) Καθοδήγησις.

2) Βόμβαι.

Βρίσκομαι πάλι στο κελί μου. Τα ‘χω λίγο χαμένα. Δεν μπορώ να πιστέψω πως με περιμένει χειρότερη μεταχείριση. Αισθάνο­μαι κοντά στα όρια της βιολογικής μου αντοχής.

Σε λίγο ανοίγει η πόρτα και μπαίνει ο Πέτρου. Χαμογελάει χαιρέκακα. «Πας για στήσιμο», μου λέει, «ακολούθα» και μου παίρνει τα φάρμακα που ‘χω για το στομάχι μου. Δεν καταλα­βαίνω τι εννοεί. Με οδηγεί απέναντι στο κελί No 6, που είναι τεράστιο και άδειο. Μοναδικό έπιπλο ένα μικρό σιδερένιο κομο­δίνο στον τοίχο. Κρεβάτι δεν υπάρχει.

Εδώ περιμένουν δυο άλλοι εσατζήδες. Με τοποθετούν στη μέση του δωματίου, έτσι που να απέχω από τον κάθε τοίχο του­λάχιστον δύο μέτρα και με την πόρτα του κελιού πίσω μου. «Θα σταθείς εδώ», μου λένε, «σε στάση προσοχής, τα χέρια τεντω­μένα κάτω και θα κοιτάζεις το ταβάνι. Αν κάνεις πως κουνιέσαι ή πως ξύνεσαι, χάθηκες».

Από πίσω μου, ακουμπισμένος στον τοίχο, στέκεται ένας εσατζής μ’ ένα κλομπ στο χέρι. «Κάθε φορά που θα λυγίζεις ένα πόδι», μου λέει, «θ’ αρπάζεις κι από μια διάσειση».

Καταλαβαίνω πως η δοκιμασία μου έγκειται σε πολλές ώρες ορθοστασία. Πάλι καλά. Στέκομαι σε στάση προσοχής και περι­μένω.

Σε μισή ώρα κιόλας έχω κουραστεί. Με πονάει η μέση. Είναι αδύνατον να στέκεσαι συνέχεια προσοχή. Ο σκοπός πίσω μου δεν μιλάει καθόλου. Διαβάζει «Αθλητική». Κάποια στιγμή κου­νάω μηχανικά το χέρι για να ξύσω την πλάτη μου. Αμέσως ο σκοπός φωνάζει μέσα τον άλλον εσατζή και με χτυπάνε και οι δύο μαζί με κλομπ. Με χτυπάνε στο κεφάλι. Όταν πιάνω με τα χέρια το κεφάλι μου με χτυπάνε στα δάχτυλα. Κάποτε σταμα­τάνε. «Αν θέλεις», μου λένε, «ξανακουνήσου». Με βάζουν πάλι στο ίδιο σημείο, στην ίδια στάση. Αρχίζουν να περνάνε οι ώρες. Ένας σκοπός με κλομπ, που αλλάζει κάθε δύο ώρες, στέκεται συνέχεια πίσω μου. Κάθε λίγο δέχομαι χτυπήματα επειδή κουνήθηκα. Πονάει το κεφάλι μου κι έχω ζαλάδες. Ζητάω φάρμακα για το στομάχι μου αλλά δεν μου δίνουν. «Ετσι κι αλλιώς θα πεθάνεις», μου λένε. Είναι φανερό πως χρησιμοποιούν τη στέρηση των φαρμάκων και τους πόνους του στομαχιού σαν πρόσθετο μέσο για να με κάνουν να μιλήσω.

Το μεσημέρι μου φέρνουν ένα πιάτο ρύζι. Με αναγκάζουν να φάω χωρίς να ακουμπάω με το άλλο χέρι στο κομοδίνο, για να μην ξεκουράζομαι. Διψάω πολύ. Ζητάω νερό. Χαμογελάνε με νόημα. «Πρώτα θα μιλήσεις», μου λένε, «και μετά θα πιεις νερό».

Αρχίζουν να περνάνε οι απογευματινές ώρες. Οι σκοποί μου εναλλάσσονται διαρκώς. Καθένας τους προσπαθεί να είναι πιο άγριος απ’ τον προηγούμενο. Σιγά σιγά νυχτώνει. Αισθάνομαι σαν να είμαι φυτεμένος. Δεν μ’ αφήνουν ούτε το ένα μου πόδι να λυγίσω. Η μέση μου πονάει πολύ. Διψάω. Φαίνεται πως η ορθοστασία φέρνει δίψα.

Βραδινό πάλι στο κομοδίνο. Το φαγητό δεν κατεβαίνει γιατί το στόμα μου είναι ξερό. Μου δίνουν μισό ποτήρι νερό. Μ’ αφή­νουν να πάω στην τουαλέτα. Είκοσι βήματα να πάω και είκοσι να γυρίσω. Με ξεκουράζει.

Η νύχτα προχωράει. Αρχίζουν να πονάνε τα πόδια μου. Νυ­στάζω. Μόλις γέρνω λίγο, με χτυπάνε. Απ’ τα χτυπήματα στους μηρούς έχω πάθει κάτι σαν σοκ. Κάθε λίγο ένα ρίγος με συγκλο­νίζει ολόκληρο, σαν να με περνάει ηλεκτρικό ρεύμα.

Η πόρτα του κελιού πίσω μου μένει πάντα ανοιχτή. Ο σκοπός μου συζητάει και κάνει χυδαία αστεία με τους δεσμοφύλακες. Πού και πού αναφέρονται και σε μένα.

Αργά το βράδυ έρχονται διάφοροι εσατζήδες στο κελί μου για να παρακολουθήσουν το θέαμα. Περνάνε πολλοί από μπροστά μου. Καθένας βρίζει ή ειρωνεύεται. Κάποιος με φτύνει. Ένας, βρίζοντας, αρχίζει ν’ ανάβει μέχρι που τον πιάνει κάτι σαν παρο­ξυσμός. Μ’ αρπάζει απ’ τα μαλλιά και μου δίνει μια γροθιά στο στομάχι. Λυγίζω στα δύο. Ήταν πολύ δυνατή. Μπαίνει στη μέση ο Τσέλιγκας. «Μη και τον έχω εγώ χρεωμένο». Μου ‘χει κοπεί η ανάσα. Με ξαναστυλώνουν. Αισθάνομαι χάλια. Είμαι έτοιμος να καταρρεύσω. Κάποιος μου πετάει μια χούφτα χαρτοπόλεμο στο πρόσωπο.

«Καλές γιορτές», μου λέει. Ήταν Σάββατο βράδυ, 10 Μαρτί­ου, τελευταίο Σάββατο της Αποκριάς.

 

11 Μαρτίου 1973, Κυριακή

Είναι περασμένα μεσάνυχτα. Καταλαβαίνω ότι δεν έχουν σκοπό να μου δώσουν κρεβάτι να κοιμηθώ. Καμιά φορά τυχαίνει ένας σκοπός να μου μιλήσει, να με ρωτήσει κάτι για την ιδιωτική μου ζωή. Τέτοιες στιγμές με αναζωογονούν. Με ξυπνάνε. Μου θυ­μίζουν ότι είμαι άνθρωπος ανάμεσα σ’ ανθρώπους. Άμα όμως κάνω πως κουνιέμαι, αγριεύουν και χτυπάνε.

Νιώθω έντονα την ανάγκη να στηριχτώ για λίγο κάπου. Να πάρω λίγη δύναμη. Αποφασίζω να πέσω κάτω. Να κάνω πως λιποθυμάω. Δεν έχω να χάσω τίποτα. Έτσι κι αλλιώς, κάθε τόσο με χτυπάνε. Λυγίζω τα γόνατά μου και πέφτω με την πλάτη στο μωσαϊκό. Παριστάνω τον αναίσθητο. Ο σκοπός πίσω μου βγάζει φοβερές κραυγές. «Σήκω απάνου κέρατά». Αισθάνομαι το κλομπ του στα νεφρά μου. Συγχρόνως ορμάει μες στο κελί ο Τσέλιγκας. Σαν να την περίμενε αυτή τη στιγμή. Νιώθω έναν δυνατό πόνο στο κρανίο. Κάποιος με πατάει με αρβύλα στο κε­φάλι και τη στριφογυρίζει όπως σβήνουν το τσιγάρο. Αισθά­νομαι τους κροτάφους μου να παραμορφώνονται κάτω απ’ το βάρος. Δεν αντέχω. Φωνάζω. Με σηκώνουν πάλι όρθιο. Ο Τσέ­λιγκας συνεχίζει να με χτυπάει με μπουνιές και χαστούκια. «Έτσι και ξανακάνεις πως λιποθυμάς», μου λέει, «δεν θα σε αναγνω­ρίσει η μάνα σου».

Ξαναρχίζει η ορθοστασία. Αυτή τη φορά με χτύπησαν άσχη­μα. Το κλομπ με βρήκε στη σπονδυλική στήλη και πονάει. Η αρι­στερή πλευρά του προσώπου μου είναι πρησμένη και με καίει. Δεν μ’ αφήνουν ν’ ακουμπήσω ούτε το πρόσωπό μου με το χέρι μου. Είμαι πραγματικά εξαντλημένος. Από κάπου ακούγεται ένα ροχαλητό.

Το πιο ανυπόφορο είναι που δεν μου μιλάει κανένας, που τίποτα δεν σπάει τη μονοτονία της νύχτας. Η γλώσσα και τα χείλια μου είναι σαν πετσί. Αισθάνομαι τα πόδια μου που αρχί­ζουν και πρήζονται. Θέλω να λιποθυμήσω στ’ αλήθεια αλλά το θεωρώ απίθανο.

Πέφτω πάλι. Με τα χέρια βαστάω το στομάχι μου. Ο σκοπός με χτυπάει με το κλομπ στο κεφάλι. Ο Τσέλιγκας με κλοτσάει στην πλάτη. Μένω ακίνητος σαν να ήμουν αναίσθητος. Σταμα­τάνε τα χτυπήματα. Κάποιος φεύγει και ξαναγυρίζει μ’ ένα πο­τήρι νερό. Μου το πετάνε στο πρόσωπο. Κάνω πως συνέρχομαι. Με ξαναστήνουν όρθιο. Έμεινα κάπου τρία λεπτά ξαπλωμένος στο μωσαϊκό. Ήταν μεγάλο κέρδος. Αλλά ακόμα σπουδαιότερο είναι που μπορώ τώρα και τους πείθω πως λιποθυμάω στ’ αλή­θεια και πως υποφέρω σοβαρά απ’ το έλκος μου στο στομάχι.

Σε μισή ώρα ξαναπέφτω. Δεν με χτυπάνε, μόνο νερό μου ρίχνουνε. Αυτό είναι καλό. Σπάω τη μονοτονία, ξεκουράζομαι και συγχρόνως δροσίζω τα χείλια μου.

Συνολικά όλη τη νύχτα θα έπεσα κάτω 4-5 φορές. Τα μάτια του Τσέλιγκα έχουν κοκκινίσει απ’ τα συχνά ξυπνήματα. Βρί­ζει ασταμάτητα αλλά αποφεύγει πια να με χτυπάει. Έχει πειστεί πως κάτι συμβαίνει με το στομάχι μου. Μου δίνει και φάρμακα. Η ώρα θα είναι περίπου 5 το πρωί. Απότομα λέω πως έπαθα γαστρορραγία και πως πρέπει να με δει αμέσως γιατρός γιατί κινδυνεύω.

Ο Τσέλιγκας τα χρειάζεται. Ξυπνάει και φέρνει στο κελί μου τον αξιωματικό υπηρεσίας. Λέω τα ίδια. Κάνω πως υποφέρω από πόνους στο στομάχι. Ζητάω να με πάνε αμέσως στο νοσο­κομείο. Ο αξιωματικός διστάζει. Φοβάται τις ευθύνες. Τελικά μου δίνει μια καρέκλα να καθίσω. Τον έχω πείσει. Η ηδονή του καθισιού είναι απερίγραπτη. Έχω μείνει κάπου 20 ώρες όρθιος. Ακουμπάω το κεφάλι μου στο κομοδίνο και μισοκοιμάμαι. Έχει αρχίσει να ξημερώνει όταν μπαίνει στο κελί μου ο γιατρός, ο Κόφας. Με εξετάζει – σφυγμό και πίεση. Καταλαβαίνει βέβαια πως δεν έχω τίποτα. Ζητάω να με αφήσουν μόνο με τον για­τρό. Κάνει νεύμα και οι δεσμοφύλακες βγαίνουν έξω. Μένουμε οι δυο μας. Κάνω έκκληση στον ανθρωπισμό του. Του ζητάω να με εισαγάγει έστω για μία μέρα στο νοσοκομείο, μόνο για μία ιατρική εξέταση, να πάρω λίγες δυνάμεις, να μπορέσω να συνεχίσω. Τον διαβεβαιώνω ότι το έλκος μου, το στομάχι μου, βρίσκονται σε άθλια κατάσταση. Ότι το αποτέλεσμα των εξε­τάσεων θα ‘ναι τέτοιο που δεν θα τον εκθέσει. Ο Κόφας συ­νοφρυώνεται. Δείχνει να σκέφτεται σοβαρά το θέμα. Απότομα φαίνεται να πήρε μία απόφαση. «Νομίζω πως κάτι θα μπορέσω να κάνω», μου λέει, «μείνε δω καθισμένος και σε 5 λεπτά θα γυρίσω». Τον εκλιπαρώ να μη με εγκαταλείψει. Με διαβεβαιώνει κατηγορηματικά ότι το πολύ σε δέκα λεπτά θα γυρίσει να μου πει τι θα γίνει. Μένω ήσυχος. Φεύγει. Έκανα να τον ξαναδώ κάπου δέκα μέρες.

Σε λίγο κάποιος μου τραβάει απότομα την καρέκλα και με ρίχνει κάτω. Είναι ο Πέτρου. «Στήσου για να μην πεθάνεις» μου λέει. Δεν θέλω να πιστέψω πως θα με ξαναστήσουν όρθιο. Τα πόδια μου πονάνε μόνο που ακουμπάνε στο πάτωμα. Όμως βλέπω τον προσωπικό μου σκοπό, με το κλομπ στο χέρι, ν’ ανα­λαμβάνει πάλι υπηρεσία.

Ξαναρχίζει η ορθοστασία, ο εφιάλτης. Είμαι σε απόγνωση. Πόσο θα με κρατήσουν ακόμα;

Όλα τα γνωστά μου συμπτώματα ξαναρχίζουν. Ο πόνος στη μέση. Το πρήξιμο των ποδιών. Η μονοτονία, η νύστα, το ξύλο και, το χειρότερο απ’ όλα, η δίψα.

Οι σκοποί γίνονται πιο επιθετικοί. Με πιέζουν να μιλήσω. Καθένας τους φιλοδοξεί να με κάνει να λυγίσω στη διάρκεια της δικής του δίωρης βάρδιας. Καθένας είναι πιο άγριος απ’ τον προηγούμενο.

Για μεσημεριανό έχει κρέας με μακαρόνια. Πάλι μου δίνουν μισό ποτήρι νερό για να μπορέσω να καταπιώ το φαγητό. Δια­πιστώνω με έκπληξη πως δεν μπορώ να φάω ψωμί. Μου προκαλεί εμετό. Το κομοδίνο μου έχει επάνω μια μικρή μεταλλική ταμπέλα. Γράφει: «Δωρεά Τραπέζης Ελλάδος».

Αρχίζουν να περνάνε οι απογευματινές ώρες. Παρ1 όλο που είμαι χάλια, αισθάνομαι πως δεν θα μ’ εγκαταλείψουν ποτέ τε­λείως οι δυνάμεις μου. Διερωτώμαι πόσο αντέχει ο άνθρωπος.

Νυχτώνει. Βραδινό πάλι στο κομοδίνο, μαζί και το μισό ποτή­ρι νερό. Το μόνο αποτέλεσμα που είχε η πρωινή επίσκεψη του γιατρού είναι ότι αρχίσανε να μου ξαναδίνουν φάρμακα.

Η νύχτα προχωράει αλλά έχω πάψει πια να νυστάζω. Αισθά­νομαι μόνο εξουθενωμένος κι έχω μια διαρκή ζάλη.

Την ημέρα οι ώρες περνάνε σχετικά γρήγορα. Ακούγονται δι­άφοροι θόρυβοι, φωνές. Το μυαλό έχει με κάτι ν’ ασχοληθεί. Η νύχτα δεν περνάει με τίποτα. Και νυχτώνει νωρίς.

Στην τουαλέτα μού επιτρέπουν να πάω τρεις φορές την ημέρα, πριν από κάθε φαγητό. Πάντα όμως κάτω από παρακολού­θηση, για να μην πιω νερό από τη βρύση έξω από την τουαλέτα.

Απόψε ζητάω να πάω στην τουαλέτα εκτάκτως. Ο δεσμο­φύλακας, ο Πέτρου, λείπει εκείνη τη στιγμή. Ισχυρίζομαι πως έχω επείγουσα ανάγκη. Ο σκοπός μου διστάζει αλλά τελικά με οδηγεί στην τουαλέτα λέγοντάς μου να κάνω γρήγορα. Μπαίνω μέσα, κλείνω πίσω μου την πόρτα, πέφτω στο πάτωμα (ο καμπινές είναι τούρκικος) και πίνω νερό μέσ’ από τη λεκάνη. Φοβά­μαι να πιω πολύ, μήπως πάθω τίποτα. Μετά μένω ξαπλωμένος κάτω ανάσκελα, κάπου 2 ολόκληρα λεπτά. Ακουμπάω τα πόδια μου ψηλά στον τοίχο για να κατεβεί λίγο το αίμα και να ξεπρηστούν. Είναι απίστευτη η ηδονή. Ο σκοπός όμως μου χτυπάει την πόρτα να τελειώνω. Ξανασηκώνομαι με δυσκολία. Το σα­κάκι μου έχει μουσκέψει απ’ το νερό στο πάτωμα του μπάνιου. Το βλέπει ο σκοπός, καταλαβαίνει ότι ξάπλωσα κάτω και αρχίζει να με χτυπάει. Πρέπει να έχω τα χάλια μου γιατί φοβάται να με χτυπήσει δυνατά. Μακάρι να σκέφτονταν όλοι οι σκοποί έτσι.

Η νύχτα προχωράει. Οι σκοποί μου αλλάζουν. Αισθάνομαι τα πόδια μου να καίνε. Σε μια στιγμή ο σκοπός βγαίνει απ’ το κελί και μ’ αφήνει για δυο λεπτά μόνο. Βγάζω αμέσως τα παπούτσια και τις κάλτσες μου και πατάω με γυμνά πόδια στο πάτωμα. Το μωσαϊκό είναι ευχάριστα δροσερό. Πριν γυρίσει ο φρουρός ξαναφοράω τα παπούτσια μου χωρίς τις κάλτσες.

Η μονοτονία της νύχτας είναι μαρτύριο. Αποφασίζω να κάνω πάλι πως λιποθυμάω. Πέφτω. Απόψε όμως δεν είναι δεσμοφύ­λακας ο Τσέλιγκας αλλά ο Πέτρου. Αυτός δεν μ’ έχει χρεωμένο και βαράει μες στα όλα. Με χτυπάει με το κλομπ στις σόλες των παπουτσιών. Ξέρει πως έτσι όπως είναι ερεθισμένα τα πόδια μου, ο πόνος εκεί με σφάζει.

Σηκώνομαι απ’ το πάτωμα με την πρόθεση να μην ξαναπέσω. Δεν περνάει όμως μισή ώρα και πέφτω πάλι. Δεν ξέρω πια αν το κάνω επίτηδες ή αν πέφτω από εξάντληση.

Ζητάω συνέχεια φάρμακα daxaids για το στομάχι μου, όχι γιατί έχω πραγματικές ενοχλήσεις, αλλά επειδή μαζί με το φάρ­μακο μου δίνουνε και δυο δάχτυλα νερό.

Σε λίγο ξαναπέφτω. Ο Πέτρου με χτυπάει μ’ όλη του τη δύ­ναμη. Ο σκοπός το ίδιο. Έχουν και οι δύο κλομπ. Με σηκώνουν όρθιο και συνεχίζουν να με χτυπάνε. Βλέπω το κλομπ να κατε­βαίνει με τέτοια δύναμη πάνω στο κεφάλι μου, που είναι αδύ­νατον να πιστέψω πως δεν θα τ’ ανοίξει στα δύο. Σε μια στιγμή το κλομπ τού Πέτρου σπάει διαγώνια στα δύο. Αν δεν το ’βλεπα δεν θα το πίστευα. Έσπασε πάνω στην πλάτη μου και το μισό κομμάτι πετάχτηκε στην άλλη άκρη του δωματίου.

Advertisements

163 Σχόλια to “21 Απριλίου, πενήντα χρόνια μετά”

  1. Λεύκιππος said

    Μισός αιώνας. Δεν το λες και λιγο. Καλημέρα παρ΄όλα αυτά

  2. spiral architect 🇰🇵 said

    Φωτογραφία τραβηγμένη από το Χίλτον στις 22 Απριλίου του ’67 από Ιταλό τουρίστα. Δόθηκε ιδιοχείρως στον ανταποκριτή του Associated Press στην Αθήνα. Σε δεύτερο πλάνο ένα Μ47 που κατέβηκε στο κέντρο από την Αυλώνα.

  3. «Φανατικός, χωρίς ξεκαθαρισμένες θέ­σεις ή απόψεις». Οι θολές θέσεις και απόψεις είναι προϋπόθεση του φανατισμού.

  4. Μεταφραστής said

    Το έβαλα στο Φέισμπουκ για να καταλάβουν μερικοί ανεγκέφαλοι τί σημαίνει δικτατορία και γενικότερα φασισμός.

  5. spiral architect 🇰🇵 said

    Ζητώ δημόσια τη συγγνώμη των θυμάτων μου και εύχομαι στο μέλλον να μην υπάρξει ποτέ άνθρωπος που να υποστή τα όσα υπέστησαν

  6. Γς said

    Χρόνια Πολλά!

    Να βάλουμε και κάτι.

    Τον Ουγκαντέζικο Νάσιοναλ Ανθεμ.

    Να μην μαγαρίσουμε τον δικό μας χρονιάρα μέρα.

  7. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    Βασανιστές. Τα κατακάθια της ανθρωπότητας και το ονειδος της Εξέλιξης.
    Το φαΐ πάντως ήταν αταίριαστα καλό …

  8. spatholouro said

    Εδώ ωραία εισαγωγή + όλο το κείμενο + η μαρτυρία του Κανελλάκη στη Δίκη των Βασανιστών:

    http://istorika-ntokoumenta.blogspot.gr/2017/04/1973.html

    http://istorika-ntokoumenta.blogspot.gr/2017/04/1973-2.html

    http://istorika-ntokoumenta.blogspot.gr/2017/04/1973-3.html

  9. spatholouro said

    Δύο σημαντικά βιβλία (το πρώτο διαθέσιμο, το δεύτερο εξαντλημένο), που αξίζει κανείς να αναζητήσει:

    Μ. Χαρίτου-Φατούρου, «Ο βασανιστής ως όργανο της κρατικής εξουσίας»
    https://www.politeianet.gr/books/9789601221021-charitou-fatourou-mika-university-studio-press-o-basanistis-os-organo-220199?gclid=CKCUlZyHtdMCFUOZGwodgdAIRA

    Γ. Μανιατέα, «Στη σφηκοφωλιά της εφταετίας»
    https://www.politeianet.gr/books/maniateas-giannis-idiotiki-sti-sfikofolia-tis-eftaetias-10933

    Κι εδώ διερεύνηση μίας ενδιαφέρουσας (μουσικής!) διάστασης των χουντικών βασανισμών: Anna Papaeti «Music, Torture, Testimony: Reopening the Case of the Greek Military Junta (1967–1974)»

    https://www.academia.edu/9575679/Music_Torture_Testimony_Reopening_the_Case_of_the_Greek_Junta_1967_1974_

  10. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    3 – Μπά, και οι ξεκάθαρες μιά χαρά φανατίζουν.

    7 – Μη το λές αυτό, είναι απίστευτα εύκολο να γίνει βασανιστής ο καλός καθημερινός άνθρωπος της διπλανής πόρτας.
    Τα αίτια είναι βαθύτερα.

  11. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Απλά συγκλονιστικό…
    Να τα διαβάζουν αυτά, οι του κόμματος που έχει διήμερο πανηγυρικό εορτασμό (μην ξεχνάμε, χτες ήταν και τα γενέθλια του Αδόλφου…)

  12. Πάνος με πεζά said

    @ 10 (7) : Πολύ σωστό αυτό που λες. Μου έχει τύχει, με άνθρωπο του καλλιτεχνικού χώρου σήμερα, που έχει καταγραφεί η μαρτυρία του ως Αλφαμίτη, για τότε…

  13. Γς said

    8:

    >Δίκη των Βασανιστών

    αλλά και των πρωταιτίων της Χούντας

    Καλοκαίρι του 76. Πάνω στο πλοίο για την Πάρο ρεμβάζω τα κύματα και προσέχω το πιτσιρίκι μου μην πέσει στη θάλασσα.
    Και ποιο δίπλα μια γνώριμη φυσιογνωμία με τα μάτια καρφωμένα μακριά στις γραμμές της ιστορίας, ουπς, των οριζόντων.

    Ηταν ο Γιάννης Ντεγιάννης. Και σιγά μην τον άφηνα ήσυχο.
    Του πήρα ευγενικά μερικές κουβέντες και μετά τον ρώτησα πως και ήταν τόσο ήρεμος, ατρόμητος θά’ λεγα, στη δίκη, που αντιμετώπισε τους επίορκους πραξικοπηματίες σαν απλούς παραβάτες μικροαπατεώνες στο αυτόφωρο.
    Με τέτοια άνεση, που τους έκανε μάλιστα και λεπτό χιούμορ [1:25 στο βίντεο]

    Οι απαντήσεις του ήταν σαφείς αλλά και απρόσμενες.
    Και μετά, όταν είδε ότι το παρακάνω, πήρε το βιβλίο που διάβαζα και μου έγραψε στο τέλος σε μια λευκή σελίδα μερικά σοφά λόγια.

    «Στο Γιάννη [το και το…] Γιάννης Ντεγιάννης»

  14. spiral architect 🇰🇵 said

    @11: Όντως, κάτι πήρε το μάτι μου στο τουίτερ, ότι θα γίνει «εορτασμός» της επετείου της «εθνοσωτηρίου» στην -πού αλλού- Λακωνία, αλλά δεν έχω βρει κάτι δημοσιευμένο στο νετ.
    Αν γίνει, καλό είναι να πάνε λίγο δυτικότερα. 😎

  15. leonicos said

    Όποια συγγνώμη και να ζητήσουν, ό,τι μεθόδους και αν περιγράψουν ότι χρησιμοποιήθηκαν για να τους αποκτηνώσουν, δεν θα γίνονταν αυτά τα κτήνη αν δεν το είχαν μέσα τους.

    Αλλά! Σε αντίθεση με τον Γς που δεν θα έκανε ποτέ τέτοιο κακό (επειδή έχει κάνει όλα τα άλλα)

    Σοβαρά!
    Δυστυχώς, όταν ψάχνω τον εαυτό μου, δεν μπορώ να μου εγγυηθώ ότι δεν θ’ αποκτηνωνόμουν κι εγώ. Θέλω να πω ότι ‘αυτό που έγραψα στην αρχή’ δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι «εγώ δεν θα γινόμουν χειρότερος από αυτούς.»

    Όταν διαβάζω όλα αυτά τα φρικτά που μπορεί να κάνει ο άνθρωπος, φοβάσαι και τον εαυτό σου ακόμα. Ποιος με διαβεβαιώνει ότι δεν θα φοβόμουν κι εγώ του ανωτέρους μου, και δεν θα έκανα μπλε αυτόν που έπρεπε να γίνει μπλε; Ή και ότι δεν θα συστρατευόμουν μαζί τους σε αντικομμουνισμό, αφού αυτό θα με βόλευε;

    Αυτές οι ακραίες καταστάσεις με τρομάζουν πιο πολύ ‘για το ποιος είμαι εγώ’ από το ‘τι θα μπορούσε να πάθω’. Παρακολουθώ τι συμβαίνει αλλού (ας μην πω πού, γιατί με πονάει). Και φοβάμαι ότι συνενώ σε ενέργειες που δεν θα τις επιδοκίμαζα αν συνέβαιναν αλλού. Ευτυχώς δεν νιώθω περήφανος. Αλλά είναι οδυνηρό να πονάς εκεί που θα έπρεπε να χαίρεσαι, και να χαίρεσαι εκεί που όλοι οι ά;λλοι πονάνε.

    καλά, αρλούμπες λέω λόγω της ημέρας, αλλά με καταλαβαίνετε οι περισσότεροι τουλάχιστο.

  16. spiral architect 🇰🇵 said

    Θαρρώ ότι, είναι γνωστό στους περισσότερους εξ ημών:

    Το πρωτοποριακό και συγχρόνως αμφισβητούμενο πείραμα του Milgram μελέτησε συστηματικά μια πλευρά της υπακοής με αφορμή τις φρικαλεότητες της ναζιστικής εποχής .
    Για τις ανάγκες του πειράματος ο Milgram δημοσίευσε μια αγγελία σε εφημερίδες ζητώντας την εθελοντική συμμετοχή αμερικανών ανδρών σε μια μελέτη για τη μάθηση και τη μνήμη έναντι μικρής αμοιβής. Στο πείραμα συμμετείχαν κάθε φορά δύο άτομα, τα οποία μετά από εικονική κλήρωση αναλάμβαναν είτε το ρόλο του μαθητή είτε το ρόλο του δασκάλου. Στην πραγματικότητα ο μαθητής ήταν ο συνεργός του ερευνητή και ο δάσκαλος ο πραγματικός συμμετέχων που είχε ως έργο του να υποβάλλει σε ηλεκτροσόκ τον μαθητή, η ένταση του οποίου ήταν αυξανόμενη κάθε φορά που ο μαθητής έκανε λάθος στην απομνημόνευση λέξεων. …

    H συνέχεια εδώ

  17. leonicos said

    Το χειρότερο είναι ότι η δίκη, και η απόφαση ήταν ένα φιάσκο.

    Γελοιότητες. Τους ρωτούσαν τι δουλειά κάνουν, αν είναι παντρεμένοι, αν έχουν ξανακατηγορηθεί και αν έχουν παιδιά.

    Στιγμιαίο αδίκημα! Διότι κατόπιν παρήγαγε νομιμότητα! Τη νομιμότητα που όλοι ήξεραν. και την πλήρωσε εκείνος ο γραφικός χριστιανοδημοκράτης που έγραψε ότι το μόνιμο αδίκημα ήταν των στρατοδικών.

  18. leonicos said

    Πρέπει και ο Γς να έβαλε το χεράκι του στο πραξικόπημα, αλλά δεν το έβαλε καλά, και το πραξικόπημα έγινε τελικά

  19. Πάνος με πεζά said

    Μα μόνο σαν έκφραση το «στιγμιαίο αδίκημα» (όσο κι αν τεκμηριώνεται νομικά), είναι αστείο !

  20. leonicos said

    Πρωί πρωί με ξυπνάει ο πατέρας μου αναγγέλλοντας εις άπταιστον ελληνικήν: Έχομεν δικτατορίαν!

    Σκέτον φολκλόριον

    (πάει; αμ… δεεν πάει)

  21. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    15 – ΣΕΞ, τρία γράμματα που καθορίζουν την συμπεριφορά του ανθρώπου, εξαρτάται από την χρήση.☺

  22. leonicos said

    Ο Γς όλο στιγμιαία αδικήματα κάνει

  23. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    Aν «ο καλός καθημερινός άνθρωπος της διπλανής πόρτας» γίνει βασανιστής , δεν ήταν ποτέ καλός ,ούτε καν άνθρωπος. Μη τούς βγάζουμε λάδι, ότι «εκτελούσαν εντολές» και άλλα ιλαρά. Και ο Μένγκελε «εντολές» εκτελούσε…
    Για να είσαι βασανιστής, πά να πει ότι το φχαριστιέσαι! Δεν είναι «καθήκον». Ποτέ δεν ήταν. Είναι ευχαρίστηση.
    Γι’αυτό Λάμπρε και Λεώνικε, μή μου λέτε κουλά. Δε μασάει η αίγια αυγοτάραχο.

  24. leonicos said

    Όχι, ο Γς σεξ δεν κάνει.

    Άλλο το σεξ και άλλο το ΣΕΞ

  25. Pedis said

    Από το # 5 του Σπάιραλ:

    Ξύλο -πρωινό φαγητό, ξύλο- μεσημεριανό φαγητό, ξύλο -βραδινό φαγητό, ξύλο και ύπνος. Αυτή ήταν η εκπαίδευσή μας επί 90 ημέρες. Υποβληθήκαμε σε πολλά βασανιστήρια. Θα μπορούσα να πω ότι περάσαμε πολύ περισσότερα από όσα πέρα-σαν αρκετοί κρατούμενοι.

    Προσπαθούσαν να διαστρεβλώσουν τον χαρακτήρα μας. Αυτά που η πολιτεία αγωνιζόταν να μας μάθει, με τους γονείς μας, με το σχολείο, με την εκκλησία, αυτοί τα ανέτρεψαν όλα μέσα σε τρεις μήνες. Προσπαθούσαν να ξυπνήσουν τον εγκληματία μέσα μας, μας υπέβαλαν σε πολλά βασανιστήρια και ανάμεσά τους ο κ. Μαραγκός, ο οποίος μας έβαζε μετά γόνατα να κάνουμε τον γύρο του διοικητηρίου.

    Μας κρεμούσαν από τα δένδρα. Προσωπικά με έβαλαν να βοσκήσω χορτάρι σαν πρόβατο. Δεν υπήρχε καμία δηλαδή αξιοπρέπεια για τον στρατιώτη.

  26. Triant said

    Τον Παναγιώτη τον είχα γνωρίσει. Ήταν αδελφός ενός πολύ φίλου μου. Ως εκ τούτου πήρα την εφημερίδα για το βιβλίο.

    Δεν ξέρω τι με συγκλόνισε πιό πολύ. Αυτά που έγραφε, το πως τα έγραφε ή ο άνθρωπος που ήξερα, το βλέμα του και το ότι δεν είχα ποτέ αναφέρει (όχι τουλάχιστον με τρόπο που να το θυμάμαι – όπως θα έκανα εγώ, δυστυχώς) αυτά τα πράγματα.

    Βρήτε το και διαβάστε το.

  27. Pedis said

    έχει κανεις πρόχειρη την πληροφορία αν δικάστηκαν κι αν καταδικάστηκαν οι εσατζήδες στη μαρτυρία του Κανελλάκη;

  28. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    23 – Τότε πιστεύεις πως οι εγκληματίες γεννιούνται. Θα σου πώ κάτι φαινομενικά ακραίο, δεν ξέρω αν έχεις χτυπήσει τα παιδιά σου ή κάποιον άλλο άνθρωπο, πάντως όσοι το έχουν κάνει την ώρα πού το έκαναν ένιωθαν ευχαρίστηση. Είναι βασανιστές; όχι, θα μπορούσαν να γίνουν;

  29. Πάνος με πεζά said

    Παραθέτω αυτό το ντοκιμαντέρ («Ο γιος του γείτονά σου – Πώς κατασκευάζεται ένας βασανιστής»)

  30. νεσσίμ said

    Φαίνεται ότι η αναπαραγωγή εσατζίδων δεν ήταν απρόσκοπτη. Συγκάτοικος φοιτητής το 74 ήταν «αποτυχών» εσατζής, περιέγραφε απάνθρωπα βάσανα «εκπαίδευσης», τον μεταθέσανε σε άλλη μονάδα όπου υπηρέτησε προνομιακά. Τι τα θες όμως.. ήταν πια ένας που καταστράφηκε ψυχικά, κατέληξε κάκιστα..

  31. Triant said

    26:

    Το σωστό βέβαια είναι ‘δεν είχε ποτέ αναφέρει’ και όχι ‘δεν είχα ποτέ αναφέρει’.

    (Δεν διορθώνω ποτέ λάθη μου, αλλά αυτό αλλοιώνει την πρόταση)

  32. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    30. Ωραίες σοφιστείες ,του στυλ «κι εσείς καταπιέζετε τους μαύρους», γράφεις.
    Είναι άλλο πράμα να αντλήσεις (αν αντλήσεις) «ευχαρίστηση» από μια στιγμιαία πράξη βίας ,κι άλλο να το κάνεις κατ’εξακολούθηση ή κατ’επάγγελμα και να τη βρίσκεις! Και μάλιστα να τη βρίσκεις με τον πόνο και κυρίως την ΑΝΥΜΠΟΡΙΑ του συνανθρώπου.

  33. spatholouro said

    #26

    Βλ. #8 όπου παραπομπή σε ολόκληρο το βιβλίο

  34. 50 χρόνια από τη χούντα: Μαρτυρίες και γεγονότα από τη Λέσβο

    https://left.gr/news/50-hronia-apo-ti-hoynta-martyries-kai-gegonota-apo-ti-lesvo

    (επειδή είμαστε και γκασμάδες 😉 )

  35. Μεταφραστής said

    Κάθε δικτατορία, για να επικρατήσει, χρειάζεται δύο. Τον επίδοξο δικτάτορα, που βγάζειτα τανκς στους δρόμους και συλλαμβάνει τον νόμιμο πρωθυπουργό και τους νόμιμους υπουργούς και αυτόν που αναγνωρίζει τον επίδοξο δικτάτορα ως νόμιμο πρωθυπουργό.
    Αν δεν συμβεί το δεύτερο, ο επίδοξος δικτάτορας πάει αμέσως στο αυτόφορο.

  36. Πώς γεννήθηκε η «Λούφα και Παραλλαγή» του Ν. Περάκη

    https://left.gr/news/pos-gennithike-i-loyfa-kai-parallagi-toy-n-peraki

  37. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    30 – Αν τα θεωρείς ωραίες σοφιστίες αυτά που σου λέω, τότε στο γράφω και πιο πάνω, θα πιστεύεις κι ότι οι εγκληματίες γεννιούνται, άρα και οι βασανιστές.
    Δισεκατομμύρια άνθρωποι πιστεύουν πως τον κόσμο τον έφτιαξε κάποιος θεός (εντελώς παράφρονας αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα☺) και δεν μπορούν να κάνουν κάτι γι’ αυτό.

  38. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    39. Τον παριστάνεις ωραία το βλάκα, δε λέω! Τι σ΄χεση έχει ο «εγληματίας» που μπορεί να εγκληματεί για λεφτά, για δόξα, για μια υποτιθέμενη «τιμή» ή ο,τι άλλο με κάποιον που βασανίζει ανθρώπους χωρίς κάποιο ίδιο όφελος; Τόσο δύσκολο είναι να το καταλάβεις; Και η καραμελίτσα περί «θεού» πού κολλάει στη συζήτηση ;(οθντκ)

  39. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    39. και προηγούμενα σχετικά. Και φυσικά ,το ότι χρειάζεται,ναι, κάποια προδιάθεση για να γίνει κάποιος βασανιστής («επιτυχημένος» τουλάχιστον…) είναι το απλό μαθηματικό γεγονός ότι ούτε όλοι οι χουντικοί ,ούτε όλοι οι Εσατζήδες ήταν βασανιστές.

  40. spiral architect 🇰🇵 said

    Σκύλε, μη ρυπαίνεις το ιστολόγιο με περιττώματα!

  41. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ο Περικλής Κοροβέσης τώρα Στο Κόκκινο 105.5

  42. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα (λέμε τώρα…)

    Διαβάζοντας το σημερινό, σκέφτηκα με ανατριχίλα πως εκείνες τις μέρες που ο συγγραφέας περνούσε αυτά που περνούσε, εγώ με τα κοντοπαντέλονα έπαιζα στη γειτονιά και δεν έπαιρνα χαμπάρι.
    Μέχρι μερικούς μήνες μετά, όταν στη βεράντα του σπιτιού ήμασταν μαζεμένοι (παράνομα συναθροισμένοι δηλαδή), εκτός από την οικογένεια (πενταμελή) και καναδυό θείοι και κουμπάροι, ακούσαμε το σφύριγμα μιας σφαίρας δίπλα στο αυτί του ενός και τον πυροβολισμό κλάσματα δευτερολέπτου μετά. Σε ένα λεπτό μάλιστα, όπως αργότερα μου διηγήθηκε η μάνα μου, ήρθε περιπολικό για να μαζέψει το θύμα που υπήρχε «σύμφωνα με πληροφορίες»… Ευτυχώς ο ακροβολιστής αστόχησε για καναδυό πόντους.
    Ποτέ δεν έμαθα από πού κι ως πού έγινε αυτό το συμβάν, κανείς από τους παρόντες δεν είχε, απ’ όσο ξέρω, έντονη πολιτική δράση.
    Βέβαια σε τέτοιους καιρούς, όλο και κάποιος ρουφιάνος μπορεί να έβγαζε τα απωθημένα του, ή απλώς το καθεστώς ήθελε να σπείρει το φόβο.

    Η εικόνα της ταραχής αμέσως μετά πάντως μου έχει μείνει στη μνήμη, και ήμουνα-δεν ήμουνα πέντε χρόνων.

    Σχετικά με την παραγωγή βασανιστών: Χρειάζεται βέβαια ένα ελάχιστο υπόστρωμα χαρακτήρα, αλλά σίγουρα μπορεί ο οποιοσδήποτε (ή σχεδόν ο οποιοσδήποτε) δεκαοχτάρης-εικοσάρης, με την κατάλληλη «περιποίηση», να αλλοτριωθεί πλήρως. Το ποσοστό αυτών που μπορούν ν΄αντισταθούν μέχρι τέλους σε μια τέτοια διαδικασία είναι μικρό, το ποσοστό αυτών που μπορούν εύκολα να «ρυθμιστούν» μεγάλο: Χαμηλό μορφωτικό και κυρίως πνευματικό επίπεδο, προβληματική παιδική ηλικία, φτώχια… Ρίξτε μια ματιά γύρω-γύρω, παραπάνω από τους μισούς εφήβους σήμερα καλύπτουν το προφιλ του υποψήφιου. Πρώτη ύλη υπάρχη άφθονη.
    Όπως περνάει ο καιρός και προοδεύει η επιστήμη, η διαδικασία είναι όσο πάει και πιο αποτελεσματική. Ένα πολύ απαλό παράδειγμα που μου έρχεται στο μυαλό είναι από το «Spy Game», όπου ο Ρέντφορντ, παλαίμαχος πράκτορας, στρατολογεί τον Πιτ με μια σειρά από χειρισμούς: Συχνές μεταθέσεις, μοναχικά καθήκοντα, βαρετή δουλειά κλπ, μέχρι που έρχεται ο από μηχανής θεός και δίνει διέξοδο.
    Στις προόδους της επιστήμης μπορούμε επίσης να καταλογίσουμε και τη μείωση των βασανιστηρίων. Όπως θα επιβεβαιώσουν πιστεύω και οι γιατροί της παρέας, με ένα κατάλληλο κοκτέιλ φαρμάκων, ελάχιστοι είναι εκείνοι που δεν θα ομολογήσουν ακόμη και για το τζάμι της γειτόνισας που έσπασαν με τη μπάλα όταν πήγαιναν δημοτικό. Αν διατηρούνται ακόμη βασανιστήρια, πιστεύω είναι κυρίως για να παίξουν το ρόλο του μπαμπούλα.

  43. Σωτήρς said

    42 Όταν διάβασα πρώτη φορά τους Ανθρωποφύλακες ήθελα να κυκλοφορώ παντού με το βιβλίο και όταν ακούω «Η χούντα δεν άφησε χρέος όμως» να τους βάζω με το ζόρι να το διαβάσουν.

  44. Ο Κόφας, που αναφέρεται στο κείμενο, είναι ο γιατρός που παρείχε στα θύματα των βασανιστηρίων από μια ασπιρίνη και μια πορτοκαλάδα για να συνέλθουν.

  45. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    6. Κακο-χρονιάρα η μέρα Γς!

    29. Με πρόλαβες. Ήμουν στην πρώτη προβολή στην Ελλάδα του ντοκιμαντέρ αυτού -«Ο γιος του γείτονά σου»- . Προβλήθηκε με τη φροντίδα της Μελίνας αν θυμάμαι καλά στο Πολεμικό Μουσείο το 1982.

  46. Για το πως μπορεί κάποιος όταν υπηρετεί να γίνει βασανιστής θα σας δώσω ένα παράπλευρο παράδειγμα που ξέρω πως εφαρμόζανε στο «σπουδαστικό» της αστυνομίας από τα γεγονότατης Νομικής και μετά. : διέδιδαν κατάλληλα πως σε κάποιο άλλο μέτωπο με φοιτητές ένας αστυφύλακες δολοφονήθηκε, ακρωτηριάσθηκε, πυρπολήθηκε κ.λ.π. κι έβλεπες τα «σπουδαστικά» να λυσσάνε είτε από φόβο είτε για εκδίκηση

  47. Pedis said

    # 45 – Δικάστηκε ο Κόφας ; (Μπα …)

    επαναλαμβάνω την ερώτηση μου στο #27:

    έχει κανεις πρόχειρη την πληροφορία αν δικάστηκαν κι αν καταδικάστηκαν οι εσατζήδες στη μαρτυρία του Κανελλάκη;

  48. 48 Ναι, δικάστηκε και καταδικάστηκε. Εκεί έγιναν γνωστές οι λεπτομέρειες για την ασπιρίνη και την πορτοκαλάδα.
    Και, ναι, έγινε η δίκη των βασανιστών. Έπεσαν καταδίκες αλλά σε λίγα χρόνια βγήκαν όξω. Μετά ανέλαβε ο ΕΛΑ και η 17Ν. Μάλλιο και Μπάμπαλη, εννοώ.

  49. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    48. Κόφας Δημήτριος, κατάχρηση εξουσίας κατά συρροή
    Τελικά οι ποινές που ορίστηκαν ήταν: Χατζηζήσης 23 χρόνια, Θεοφιλογιαννάκος 20, Σπανός 20, Τσάλας 15, Κόφας 7.
    http://stoxasmos-politikh.blogspot.gr/2015/09/blog-post_733.html?m=0
    Μάλιος Μπάμπαλης, αθωώθηκαν

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%AF%CE%BA%CE%B5%CF%82_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%8E%CE%BD_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%A7%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82

  50. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    51. Κι ένας έγινε και βουλευτής του Πασόκ. Τον είχε βγάλει ο Ζούγκλας, αν θυμάμαι καλά. Δε θυμάμαι το όνομά του, αλλά θυμάμαι τη μούρη του… Κρητικός.

  51. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    53. Όχι από τους βασανιστές τους πρωτοκλασσάτους (της δίκης). Απλή βασανιστική οδοντόκρεμα… της σειράς.

  52. spatholouro said

    #48
    Επαναλαμβάνεις μεν, δεν έχεις διαβάσει το #8 δε (δηλ. την πρώτη παραπομπή μου στην εισαγωγή)

    Ορισμένοι από τους βασανιστές του ΕΑΤ/ΕΣΑ καταδικάστηκαν μετά την πτώση της δικτατορίας. Παρακάτω σημειώνω τις ποινές που επιβλήθηκαν από το Αναθεωρητικό Δικαστήριο στις 22 Απριλίου 1976 στους βασανιστές που αναφέρει στη Μαρτυρία του ο Παν. Κανελλάκης.

    Σε παρένθεση, οι ποινές που τους είχαν επιβληθεί από το Πρωτοβάθμιο Διαρκές Στρατοδικείο. Κράτησα τη σειρά, όπως αυτοί εμφανίζονται στην αφήγηση:
    I. Αγγελής (Τσέλιγκας): 6 χρόνια (8 χρόνια)
    Μ. Πέτρου: 5 χρόνια (7,5 χρόνια)
    Γ. Τσάλας: 16 χρόνια (19 χρόνια)
    Δ. Κόφας: 3 χρόνια (7 χρόνια)
    Ν. Χατζηζήσης: 22 χρόνια (30 χρόνια)
    Δ. Αντωνόπουλος: 5 χρόνια (8 χρόνια)

  53. 50 Ναι αλλά βγήκαν όξω. Εδώ ο Θεοφιλογιαννάκος ταβλάρει με τον Παττακό

  54. Corto said

    48:
    Με επιφύλαξη από την παρακάτω (φιλοχουντική όμως) ιστοσελίδα:

    «Η δίκη τους έληξε στις 13 Σεπτεμβρίου 1975 και στο Θεόδωρο Θεοφιλογιαννάκο επιβλήθηκε ποινή 20 χρόνων καθείρξεως, ενώ επιβλήθηκαν ποινές στους: Νικόλαο Χατζηζήση, 23 χρόνια κάθειρξις, Αν. Σπανό 20 χρόνια κάθειρξη, Τσάλα, 15 χρόνια, Κόφα, 7 χρόνια, Πέτρου, 6 χρόνια, Αντωνόπουλο, 6 χρόνια, Αγγελή, 5 χρόνια, Πεταλά, 5 χρόνια, Δεμερτζίδη, 4 χρόνια, Καίνιχ, 3 χρόνια, Διαμαντόπουλο, 2 χρόνια, Παπαχαραλάμπους, 2 χρόνια, Οικονόμου, έτος με αναστολή, Γκόρο, 6 μήνες με αναστολή, Γκουτέβα, 5 μήνες με αναστολή, ενώ 15 κατηγορούμενοι αθωώθηκαν.»

    http://el.metapedia.org/wiki/%CE%98%CE%B5%CF%8C%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%BF%CF%82_%CE%98%CE%B5%CE%BF%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CF%82

  55. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    για να προσέχετε τις παραπομπές σε σχόλια κλπ., γιατί ένας μικρός αχταρμάς έχει γίνει πιο πάνω μεταξύ γνωστών σχολιαστών 🙂 🙂

    Για τη μέρα σήμερα ο καθένας μας που τα έζησε έχει τις αναμνήσεις του. Και μερικοί επακόλουθα. Εγώ τα έζησα μόνο τον πρώτο χρόνο εντός Ελλάδος. Τα υπόλοιπα (6-7) χρόνια εκτός. Ξαναήρθα πάλι ένα χρόνο μετά την πτώση (μου λείπανε κάτι χαρτιά … , αλλά ευτυχώς, τότε, σε πολλούς μας έδωσαν κάποιες ξένες χώρες ταξιδιωτικά έγγραφα/διαβατήρια κλπ. κι έτσι μπορούσαμε να κινηθούμε, βεβαίως μόνο εκτός Ελλάδας 🙂 ).

    Σχετικά με τα περί «ιδιαίτερως προνομιακής μεταχείρισης» και «πολιτισμένων μεθόδων» στα προηγούμενα σχόλια, να αναλογιστούμε ότι δυστυχώς ακόμα εφαρμόζονται με την ίδια ή άλλη μορφή. Από όλα τα «πολιτισμένα» κράτη …. με την οποιαδήποτε πρόφαση. Ε, σ΄αυτό διαφέρουμε οι άνθρωποι από τα ζώα, τα οποία δεν βασανίζουν.

  56. Pedis said

    # 49, 50, 55 (Σκύλος, Έφη, Κόρτο) σας μερσώ.

    # 53 – μερσί και σε σένα (και που θε να ξέρω τι περιέχουν τα λίνκια του 8; όταν θα τα κοίταζα, αργότερα, θα καταλάβαινα.)

  57. Σήμερα πάντως μπορεί να γίνει η «επανάσταση» στο ποδόσφαιρο με την απόφαση του δικαστηρίου για την ποινή στον ΟΣΦΠ…

    αν και τι να σου κάνει ένας τίτλος όταν κατακτάς το διάστημα !!

    http://www.paok24.com/epikairotita/93420/se-troxia-gyro-apo-ti-gi-i-simaia-tou-paok-video

  58. sarant said

    Καλημέρα με καθυστέρηση από τη Ραφήνα και χαιρετισμούς από τον Γς που μόλις γκρέμισε μια ταβέρνα κάνοντας όπισθεν.

  59. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    60. Είναι ντροπή και δημόσιος κίνδυνος να αφήνεται κάποιος με διανοητική καθυστέρηση να οδηγεί σε δημόσιους δρόμους! Πού είναι το Κράτος επιτέλους;;

  60. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    38 – Κι εσύ πάντως είσαι τουλάχιστον ισάξιός μου αν όχι καλύτερος. Ο βασανιστής συνήθως εκτελεί ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΕΣ διαταγές, και φυσικά ο επαγγελματίας ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ, πέρα ότι πιστεύει πως έχει να κάνει με ΚΑΚΟΥΣ άρα κάνει καλό στην κοινωνία και την πατρίδα, κομουνιστές έδερναν όχι «νομοταγείς» πολίτες, τόσο δύσκολο είναι να το καταλάβεις;
    Ο θεός κολλάρι στην δογματική σου άποψη ότι οι βασανιστές είναι έτσι από κούνια. Όσο για την οθντκ συζήτηση, για να είναι εποικοδομητική, είναι γνωστό πως χρειάζεται δύο συνομιλητές που να έχουν την διάθεση να ακούσουν τι λέει ο άλλος και κυρίως να αμφισβητήσουν την δεδομένη άποψή τους, αλλιώς είναι διπλός μονόλογος άνευ σημασίας.

    39 τέλος – Μετά απ’ αυτό το μαθηματικό επιχείρημα σηκώνω ψηλά τα χέρια και παραδίνομαι άνευ όρων.☺

  61. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    60. Πλάκα δε θα έχει να τον αφησατε να καταναλώσει και αλκοόλη…αλλά δεν νομίζω ότι είστε τόσο ασυνείδητοι.

  62. Να προσθέσουμε πως ο Παναγιώτης Κανελλάκης ήταν μέλος της Greenpeace και μάλιστα της είχε παραχωρήσει ένα τριόροφο κτίριο στα Εξάρχεια, γωνία Ζωοδόχου Πηγής με τον πεζόδρομο της Δερβενίων για να στεγάσει τα γραφεία της. Μετά τον θάνατό του, το κτίριο νοικιάστηκε σε εκδοτικό οίκο.

  63. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    51. Σταύρος Βρέντζος
    http://www.patris.gr/articles/200565?PHPSESSID=#.WPnv0_nyjIU

  64. Παναγιώτης Κ. said

    Η δικτατορία της 21ης Απριλίου με τα γνωστά χαρακτηριστικά κράτησε εφτά χρόνια.
    Η νυν «δικτατορία» (χρονολογία έναρξης 2010) με τα καινούργια χαρακτηριστικά και με τα ίδια λίγο-πολύ αποτελέσματα, πόσα άραγε χρόνια θα κρατήσει; 😦

  65. Πάνος με πεζά said

    @ 65 : Τώρα, 23 Απριλίου του Αγίου Γεωργίου, στα εφτά χρόνια, τελειώνει !

  66. Ποντικαρέος said

    Εκτός από το πείραμα που αναφέρει ο Ελικοειδής στο σχόλιο 16 υπάρχει και το πείραμα το Στανφορντ που έχει βγει ως κινηματογραφική ταινία σε αμερικάνικη και γερμανική εκδοχή.

  67. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  68. Corto said

    Από ότι βλέπω στην παρακάτω ιστοσελίδα, ο Παναγιώτης Κανελλάκης ως λογοτέχνης ενδιαφέρει το ιστολόγιο και από άλλη άποψη, γλωσσολογική:

    «Συχνά επίσης χρησιμοποιεί ρήματα και λέξεις ξεχασμένες ή άγνωστες στον πολύ κόσμο (ανακλαρίστηκε, κουμάσια, έντωνε, λαθρόφιλοι, ροδάνι)»

    http://www.tellingstories.gr/stories/index.php?option=com_content&view=article&id=1070:2016-03-31-14-11-07&catid=14:2009-01-11-16-45-05&Itemid=18

    http://www.tellingstories.gr/stories/index.php?option=com_content&view=article&id=97:-27102009&catid=32:2013-12-08-16-38-38&Itemid=30

  69. Βασίλης Ραφαηλίδης: «Εις θάνατον διά τυφεκισμού, δεμένος με τον Κοροβέση…»

    http://tvxs.gr/news/blogarontas/basilis-rafailidis-eis-thanaton-dia-tyfekismoy-demenos-me-ton-korobesi

  70. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.
    Δὲ θὰ πῶ γιὰ τὴ δικτατορία. Δὲν ἔχω νὰ πῶ κάτι ποὺ δὲν ἔχει εἰπωθεῖ καὶ δὲν τὸ ξέρετε. Θὰ προσθέσω μιὰ μαρτυρία γιὰ τὸ πῶς δημιουργοῦσαν τοὺς μελλοντικοὺς βασανιστές. Πῆγα στὸ Ναυτικὸ ἕναν χρόνο μετὰ τὴν πτώση τῆς Χούντας (Ὀκτώβρη τοῦ ’75). Ἐκεῖ γνώρισα κάποια παιδιά, καρατζόβες (ἔτσι λέγανε στὸ Ναυτικὸ τοὺς ἀντίστοιχους ΕΣΑτζῆδες) ποὺ εἶχαν παρουσιαστεῖ στὸ Ναυτικὸ ἐπὶ Χούντας. Παλιότερα ἐκπαιδεύονταν στὴν ἀντίστοιχη μονάδα τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ Χούντα θεωροῦσε ὅτι ἡ ἐκπαίδευση στὸ Ναυτικὸ ἦταν πολὺ «σόφτ» στέλνονταν γιὰ «ἐκπαίδευση» στὴν ΕΣΑ. Ἡ «ἐκπαίδευση» αὐτὴ ἦταν ἕνας ἀτέλειωτος ξυλοδαρμὸς ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ πατοῦσαν τὸ πόδι τους ἐκεῖ, μαζὶ μὲ διάφορα ἀπάνθρωπα καψώνια. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι γνωστά.

  71. Μαρία said

    32
    Κίντο, αν διαβάσεις το βιβλίο της μακαρίτισσας Μίκας Φατούρου (βλ.9 του Σπαθόλουρου) θα αλλάξεις γνώμη.
    Δυο πράγματα έχουν ενδιαφέρον. α.Βασικό κριτήριο για την επιλογή των φαντάρων που θα υπηρετούσαν στην ΕΣΑ ήταν τα πολιτικά φρονήματα της οικογένειάς τους και β. Ο εξευτελισμός και τα βασανιστήρια που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους.

  72. Βίος και πολιτεία του αρχιβασανιστή Θεοφιλογιαννάκου

    http://www.topontiki.gr/article/217228/vios-kai-politeia-toy-arhivasanisti-theofilogiannakoy-evaze-pyromenes-velones-stis#.

  73. leonicos said

    Έκανα ευθανασία στη γάτα μου, που με υπεραγαπούσε, γιατί είχε αρρωστήσει και νιώθω ότι την πρόδωσα.

    Αλλά…

  74. leonicos said

    Ποολύ ωραία!

    Θα έρθει ο Γς σκονισμένος;

    Οι ταβέρνες είναι για να γκρεμίζονται. Αυτό είναι γνωστό.

    Ελπίαω να μην του επεσε στο κεφάλι.

    Αλλά πού να βρει κεφάλι ο Γς;

  75. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    65 – Η νύν δικτατορία χρονολογείται από τις 8 Μαρτίου του 1817, λίγα χρόνια πρίν από την δημιουργία του ελληνικού κράτους και πολλά χρόνια πρίν από την δημιουργία της δημόσιας εκπαίδευσης, και είναι παγκόσμια, ονομάζεται WALL STREET.
    Εφέτος συμπληρώθηκαν 200 χρόνια από την δημιουργία του οργανισμού- εταιρείας που ελέγχει άμεσα τις ζωές των ανθρώπων, και ελάχιστοι γνωρίζουν την σημασία του κι ακόμη λιγότεροι για την επιρροή που ασκεί πάνω τους.
    Η πλειονότητα πιστεύει πως αποφασίζουν οι κυβερνήσεις και αρκετοί ονειροπαρμένοι πως αποφασίζουν οι λαοί. Είναι για γέλια και για κλάματα, αλλά πώς να γελάσει κανείς και τι θα αλλάξειί αν κλάψει.

  76. 54,
    Σκηνή από ταυλομαχία.

  77. 25, … Ξύλο -πρωινό φαγητό, ξύλο- μεσημεριανό φαγητό, ξύλο -βραδινό φαγητό, ξύλο και ύπνος. Αυτή ήταν η εκπαίδευσή μας επί 90 ημέρες. …

    Εκπαίδευση όπου έφαγαν της χρονιάς τους… 😦

  78. :dog2:

  79. Μαρία said

    Γιώργης Θ. Κρεμμυδάς, Oι άνθρωποι της χούντας μετά τη Δικτατορία, Εξάντας, 1984

  80. Πάνος με πεζά said

    @ 80 : Με ξύλινη γλώσσα τα περιγράφει… 🙂

  81. Μαρία said

    Στο Κόκκινο και στην εκπομπή του Βαγγέλη Ραπτόπουλου μίλησε ο συγγραφέας Περικλής Κοροβέσης για όσα βίωσε στα χέρια των βασανιστών του κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών και κατέγραψε στο βιβλίο του «Ανθρωποφύλακες».
    http://www.stokokkino.gr/article/1000000000057095/P-Korobesis-Ta-basanistiria-ta-bioneis-akoma-kai-otan-o-basanistis-sou-stamatisei

  82. Μαρία, έλα: φρέσκος Μουμτζής http://www.liberal.gr/arthro/131889/apopsi/s-moumtzis/i-21i-apriliou-1967-antistasi-den-ekane-monon-i-aristera.html

  83. Στέλιος München said

    http://longreads.news247.gr/xounta

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    74.και γ) το χαμηλό επίπεδο μόρφωσης
    Από τη μαρτυρία του τέως ΕΣΑτζή Ιωάννη Κοντού:
    «Τους αμόρφωτους «σημάδευαν» κυρίως. Έκαναν κατηχήσεις ότι οι κομμουνιστές θα μας σφάξουν με κονσερβοκούτια και όταν αναλάβουν την εξουσία θα μας βγάλουν τα μάτια. «

  85. Μαρία said

    85
    Μπράβο στον ερευνητή Μουμ. Πρέπει να κόπιασε πολύ, για να τους ανακαλύψει.

  86. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, έγιναν ενδιαφέροντα σχόλια και δόθηκαν σημαντικά λινκ.

    Ως προς το φαγητό, που σχολιάστηκε ότι ήταν απρόσμενα καλό, ο Κανελλάκης ρωτήθηκε σχετικά απο συνήγορο υπεράσπισης στη δίκη των βασανιστών -και απάντησε ότι ήταν καλό διότι ήταν το ίδιο που έδιναν στους εσατζήδες.

  87. Πάνος με πεζά said

    Και για να το ελαφρύνουμε, ένα από τα πιο καυστικά σατιρικά τραγούδια που έχουν γραφτεί ποτέ. Γιώργος Κριμιζάκης, Γιάννης Κακουλίδης, από το δίσκο «Η αγωγή του πολίτου». Σε ένα βίντεο που αναδεικνύει και την θεατρική ερμηνεία του Μαρίνου (την performance, που λένε και στο χωριό μου…)

  88. Μαρία said

    Για Λάμπρο
    http://crisismonitor.gr/2017/04/chrimatistis-o-vomvistis-tis-ntortomount-iche-sortari-ti-metochi/

    https://www.theguardian.com/football/2017/apr/21/dortmund-bus-attack-suspect-arrested-as-police-allege-share-dealing-plot

    http://www.spiegel.de/wirtschaft/service/borussia-dortmund-so-wollte-der-mutmassliche-attentaeter-sergej-w-gewinne-machen-a-1144247.html

  89. # 84

    Πριν κάποια χρόνια όταν είχε εκλεγεί βουλευτής τον πλησίασα και για πλάκα τον ρώτησα αν κάνει ρουσφέτια. Οχι, μου απάντησε σοβαρά κι έβαλα στοίχημα με κάποιον γνωστό μου πως δεν θα ξαναεκλεγεί. Το κέρδισα

  90. Alexis said

    Πολύ καλή η επιλογή σου για το σημερινό άρθρο Νίκο!
    Όπως λέει και το σχόλιο, είναι ανάγκη να λέγονται και να γράφονται αυτά μπας και καταλάβουν μερικοί ανεγκέφαλοι τι είναι πραγματικά δικτατορία και φασισμός.

    Ως προς τους βασανιστές, νομίζω πως πρέπει να κάνουμε μία ουσιώδη διάκριση, μεταξύ των αξιωματικών που έδιναν τις εντολές, ιδίως των ανώτερων, και του κατώτερου προσωπικού (φαντάροι και υπαξιωματικοί) που τις εκτελούσε. Είναι τελείως διαφορετικής κλίμακας οι ευθύνες των μεν και των δε.
    Το γεγονός ότι κάποιοι αξιωματικοί δεν περιορίζονταν μόνο στις διαταγές αλλά συμμετείχαν και οι ίδιοι στα βασανιστήρια δείχνει ξεκάθαρα ότι το απολάμβαναν. Αυτοί δεν έχουν το ελαφρυντικό ούτε της «σκληρής και εξευτελιστικής εκπαίδευσης» ούτε «του εκτελεστικού οργάνου που υπάκουε σε εντολές».

    Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατηγορίας ο Ντερτιλής, που δολοφόνησε εν ψυχρώ και «για πλάκα» τον Μυρογιάννη το Νοέμβριο του 1973 έξω από το Πολυτεχνείο, και μετά γύρισε και είπε στον οδηγό του «Με παραδέχεσαι ρε; Πενήντα χρονών άνθρωπος και τον πέτυχα με την πρώτη!», λες και είχε τουφεκίσει κανένα σπουργίτι…

  91. Alexis said

    Επανάληψη στο ορθό: «Όπως λέει και το σχόλιο 4».

  92. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!
    Διάβασα το λινκ του 86, έχει ενδιαφέρον.

  93. nikiplos said

    Καλησπέρα…

    Μου έκανε τεράστια εντύπωση η ημερολογιακή απεικόνιση των ημερών στην ΕΑΤ-ΕΣΑ αλλά και τα σχόλια που ακολούθησαν. Την Χούντα δεν την θυμάμαι σχεδόν καθόλου. Το μόνο στιγμιότυπο που έχω εκτός από τον Φαντάρο και τη Φωτιά, ήταν η παιδική δυσθυμία μου καθώς δεν μου άρεσε ο τάλας Κων. Τσάτσος έναντι του ευσταλούς Φαίδωνος Γκιζίκη…

    Στα χρόνια που σπουδάζαμε, κάποια στιγμή μείναμε σε μία πολυκατοικία στου Ζωγράφου. Εις εκ των συγκατοίκων ήτο αναρχοκομμουνιστής, κι έτσι το σπίτι μας, λόγω και της γειτνίασης στη σχολή ήταν κέντρο διερχομένων… Στο διπλανό ακριβώς διαμέρισμα έμενε ένας συμπαθής συνταξιούχος που με δυσκολία ανέβαινε τα τρία πατώματα άνευ ανελκυστήρος προκειμένου να μεταφέρει τα ψώνια από το σούπερ-μάρκετ ή κάτι άλλο. Συχνά συναντιόμασταν στις σκάλες και χαιρετιόμασταν μόνο με τυπική συνομιλία. Είχε ένα ύφος που δεν μπορούσα να το κατανοήσω. Μου έδινε την εντύπωση ενός ανθρώπου που υπέβαλε τον εαυτό του σε αυτοπειθαρχία, προσπαθούσε να είναι ολιγαρκής και χωρίς περιττές απολαύσεις, δωρικά λιτός θα τον περιέγραφα, χωρίς πολλές κοινωνικές περιστροφές με κανέναν…

    Το όνομά του στο κουδούνι που έγραφε Αναστάσιος Σπανός, δεν μας έλεγε τίποτε. Είπε όμως στον πατέρα μου που μας επισκέφθηκε μια φορά και κάτι του θύμιζε το όνομα αλλά δεν μπορούσε να βρει τι. Μετά από κάνα χρόνο πάλι σε μία επίσκεψή του, συναντηθήκαμε στις σκάλες και το τετ-α-τετ με τον κ. Σπανό, έφερε τη μνήμη του πατρός μου στα συγκαλά της. Τον θυμήθηκε. Ήταν ο Αν. Σπανός, βασανιστής της ΕΑΤ-ΕΣΑ κατά την περίοδο της δικτατορίας, όχι από τους πιο σκληρούς. Δεν θα μπορούσα να διανοηθώ αυτόν τον εξασκημένο άνθρωπο με εξουσία…

    Στον από κάτω όροφο έμεναν σε ένα διαμέρισμα δύο ή τρία αδέλφια που δούλευαν στο τοπικό Σούπερ-Μάρκετ. Σε ένα διπλανό στον ίδιο όροφο έμειναν και κάποιοι άλλοι. Οι πρώτοι ήταν τα αδέλφια Ξηρού, ενώ οι δεύτεροι ήταν ο Κουφοντίνας μαζί με κάποιους άλλους. Στον ίδιο όροφο και ο Εισαγγελέας Εφετών που είχε δικάσει τη Δέσποινα Παπαδοπούλου· ένας καθόλα ευγενικός και συμπαθής άνθρωπος… Περιστασιακά στον πρώτο όροφο είχε μείνει κι ο Γιωτόπουλος.

    Η πολυκατοικία έγινε διάσημη με τη σύλληψη της 17Ν

    Όλους τους ανωτέρω τους βλέπω με συμπάθεια που μας ανέχθηκαν για πάνω από μία 5ετία…

  94. nikiplos said

    Οι έλληνες αξιωματικοί εκπαιδεύτηκαν από τη CIA της εποχής που είχε εκπαιδεύσει τους Λατινοαμερικανούς ομολόγους τους. Κάποιοι εξ’ αυτών επέδειξαν ιδιαίτερο ζήλο. Είναι πολύ εύκολο να κάνεις τον οποιονδήποτε βασανιστή. Ο τρόπος είναι εξατομικευμένος, αλλά βέβαιος. Τα ιστορικά παραδείγματα άπειρα. Η νευροεπιστήμη το έχει αποδείξει με διάφορα πειράματα. Όσοι ενδιαφέρονται πέρα από το πείραμα του Στάνφορντ, υπάρχει η πολύ καλή ταινία «Το Κύμα» και το βιβλίο Άϊχμαν της Χάνα Αρέντ.

    Είναι βασικό, οι τρόφιμοι και οι δεσμοφύλακες να τρώνε το ίδιο φαγητό. Σε πιο προχώ εκδοχές ψυχαναγκαστικού εκβιασμού, κάνουν και παρέα μαζί, δηλαδή βγαίνουν έξω· στα μπουζούκια ας πούμε. Με μόνη προϋπόθεση ο στόχος να είναι αδύναμος, μόνος του, έναντι κλοιού των υπολοίπων και πάντοτε σε ελεγχόμενο χώρο… Αυτή η βιωματική διαδικασία λέγεται ενστάλαξη συνείδησης.

    Τον Στακτόπουλο τον σήκωνε ο Νίκος Μουσχουντής να χορέψουν παρέα… στο παρακάτω λίνκ:
    #http://www.mixanitouxronou.gr/i-dolofonia-tou-amerikanou-dimosiografou-tzortz-polk-sti-thessaloniki-vrethike-nekros-me-mia-sfera-ston-afchena-ligo-prin-sinantithi-me-ton-m-vafiadi-ta-vasanistiria-gia-na-omologisi-enas-athoos-v/
    Αξίζει να δει κανείς το πρώτο βίντεο της σελίδας από το 03:00 και ύστερα…

    Σήμερα στη κόσμο, το ταχύτερο αναπτυσσόμενο έγκλημα είναι το trafficking. Τη δεκαετία του 90 ήταν ο κολοφώνας του στη χώρα μας. Από τις Ρουμάνες στη Θεσσαλονίκη που αυτοκτόνησαν πέφτοντας από το μπαλκόνι του 3ου ορόφο, μέχρι το Dogvile στο χωριό της Μακεδονίας με τη Βουλγάρα και συνενόχους όλους τους χωριανούς στις αρχές του μιλένιουμ μόλις ένα τσιγάρο δρόμος.

  95. Alexis said

    #90: Η μίμηση του δικτάτορα που κάνει ο Μαρίνος όταν λέει «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών …» είναι εξαιρετική!

    Δεν είμαι νομικός, αλλά τα περί «στιγμιαίου» μου ακούγονται ως χοντροκομμένη φάρσα. Και μόνο το γεγονός ότι πολίτες ανακρίνονταν από στρατιωτικούς και από την ΕΣΑ, η οποία κανονικά έχει δικαιοδοσία μόνο στους στρατιωτικούς, αποτελεί μία παρανομία διαρκείας. Που κράτησε 7 χρόνια…

  96. Πέτρος Ευθυμίου –> http://news247.gr/eidiseis/gnomes/petros-euthimiou/asfaleis-hrwes-sthn-ellada-einai-monon-oi-nekroi.4632513.html

  97. Dimi said

    Να καταθέσω κι εγώ την ιστορία ενός θύματος της χούντας όπως μου την εξιστόρησαν δυο άνθρωποι ,συγχωριανοί του.Το όνομα του δεν είναι γραμμένο σε κανένα βιβλίο η εφημερίδα.
    Η Λολα και ο Μιλτιαδης μου μίλησαν για τον μπάρμπα Κώστα Κατη.
    Ήταν δημοτικός σύμβουλος στην κοινότητα Λόφου Πιερίας. Καλός άνθρωπος ευγενικός αλλά ήταν αριστερός.Τον πήρανε εξορία στη Μακρόνησο.Υστερα από 3 περίπου χρόνια ειδοποίησαν τους δικούς του ότι ο μπάρμπα Κώτσος αυτοκτόνησε πέφτοντας από το παράθυρο!
    Διέδωσαν μάλιστα ότι δεν άντεξε γιατί ο γιος του ,του έστειλε γράμμα να κάνει δήλωση ,να τον αφήσουν.
    Τον έφεραν μέχρι το χωριό Μηλιά ,εκεί τερμάτιζε η συγκοινωνία.
    Κατέβηκαν οι δικοί του και κουβάλησαν στα χέρια το κλειστό φέρετρο.
    Χιόνι μέχρι το γόνατο ,αλλά τρία χιλιόμετρα για το χωριό του.
    Οι χωροφύλακες μαζί τους,τον πήγανε ΚΑΤ ευθείαν στο νεκροταφείο.Δεν άφησαν να ανοίξουν το φέρετρο να τον δούνε οι δικοί του.
    Ύστερα από μερικά χρόνια τον ξεπαραχωσαν ,είχε μια τρύπα πέρα για πέρα στο κρανίο.

  98. Dimi said

    Και ακούω τώρα την ιστορία του Νικηφόρου Μανδηλαρά στην ΕΡΤ.Το βράδυ στις 11μμ στην ΕΡΤ 3 για την αντίσταση στην Θεσσαλονίκη.

  99. nestanaios said

    Ο Παπαδόπουλος, τα περισσότερα εγκλήματα κατά των Ελλήνων τα έκανε πριν γίνει δικτάτορας. Είχε δώσει εξετάσεις, τις πέρασε και για τον λόγο αυτό τον έκαναν δικτάτορα.
    Τα εγκλήματά του κατά την διάρκεια της χούντας ήσαν πταίσματα εν συγκρίσει με αυτά που είχε κάνει πριν την χούντα. Αλλά δεν φταίει ο Παπαδόπουλος.
    Εμείς οι υπόλοιποι φταίμε γιατί και εμείς έχουμε μέσα μας την προδοσία και την πατριδοκαπηλία από αρχαιοτάτων χρόνων. «Kόρακας κοράκου μάτι δεν βράζει».

  100. Να διευκρινίσουμε εδώ ότι οι ΗΠΑ ήθελαν το πραξικόπημα των στρατηγών. Ο Παπαδόπουλος (σ.σ.λ.τ.) το γνώριζε κι έσπευσε να τους προλάβει. Οπότε οι ΗΠΑ συνεργάστηκαν μ’ αυτόν και όχι με τους στρατηγούς.

  101. spiral architect said

    @85, 88: Κάποιοι πρώην ρηγάδες τύπου Μουμτζή ή Γουσέτη πρέπει να’ χουν τρομερές ενοχές για τα νιάτα τους. Λογικά έχουν κάψει σε βαρέλι στην αυλή του σπιτιού τους φωτογραφίες συντρόφων τραβηγμένες με κόντακ ινσταμάτικ, αντίγραφα πολυγραφημένων προκηρύξεων και ερωτικές επιστολές από συντρόφισσες.
    .

  102. Πάνος με πεζά said

    Τι ωραίο το μεζεδάκι του Μανώλη Κοττάκη, πριν από λίγο στο ραδιόφωνο του Real… «Η μέρα είναι πυκνή εξελίξεων»…

  103. 107 Κοττομπέικον!

  104. Ριβαλντίνιο said

    @ 92 gpointofview

    Αυτός δεν ήταν που έλεγε ότι και ο Συνασπισμός τα είχε αρπάξει απ’την Ζίμενς ; 🙂

    @ 97 nikiplos

    Αχαχούχα ! Αυτός πίστεψε ως αληθινή την ίδια του την ταινία . Τι άλλο θα δούμε ; 🙂 🙂 🙂

    @ 93 Alexis

    .«Με παραδέχεσαι ρε; Πενήντα 45 χρονών άνθρωπος και τον πέτυχα με την πρώτη!», λες και είχε τουφεκίσει κανένα σπουργίτι…

    Καλά τα λόγια μην τα πιστεύεις. Υποτίθεται ότι και ο Κότσαρης είπε όταν σκότωσε τον Ελή : «Tώρα θα γίνω στρατηγός, γιατί έμαθα να πυροβολώ σε ζωντανό στόχο και όχι σε ανδρείκελα, όπως μέχρι τώρα.»

    ====================================================
    Ένα ωραιότατο άρθρο του Χανδρινού για όποιον τον ενδιαφέρουν τα ιστορικά στοιχεία που παραθέτει.

    http://jahandrinos.blogspot.gr/2013/08/1940-1940-1974.html

  105. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    50 ΧΡΟΝΙΑ ΜΟΝΑΞΙΑ

    ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 Απριλίου 1967. Το τεθωρακισμένο επί της Μεσογείων είχε στρέψει την κάνη του πυροβόλου του και σημάδευε έναν αόρατο εχθρό στην οδό Αναστάσεως, στα σύνορα Παπάγου-Χολαργού.
    Ήταν πρωί και ο πατέρας, στην Αθήνα από το 1929, μας είπε με ορολογία μεσοπόλεμου : έγινε κίνημα.

    Μάθαμε ότι δεν θα πηγαίναμε σχολείο και χαρήκαμε η αδελφή μου κι εγώ. Κλασσικά, μας έστειλε στον φούρνο για να αγοράσουμε από μια φρατζόλα ψωμί. Το σύνδρομο της κατοχής.,…

    ΥΓ Βιωματικό. Γραμμένο Φεβρουάριο 2015 ως εισαγωγή σε ένα κείμενο που δεν το συνέχισα.

  106. nikiplos said

    Διάβασα το (εκτενές είναι αλήθεια και ολίγον θυμωμένο για τη διαπόμπευση της «γενιάς του Πολυτεχνείου») άρθρο του Πέτρου Ευθυμίου που αναφέρθηκε πιο πάνω (σχόλιο @99 του φίλτατου Σκύλου). Υπήρξε μιαν εμφανής από μέρους του (του Πέτρου Ευθυμίου φυσικά) καταδίκη του παλιού πολιτικού κόσμου η οποία πέρα από αυθάδικη κάπως, μου φάνηκε και άδικη. Είπε εν ολίγοις ότι ήταν απαράσκευοι κι ότι δεν περίμεναν το πραξικόπημα, πιάστηκαν στον ύπνο, φαινόμενοι στα μάτια των νέων μικροί κοκ… Έθιξε κάπως την απουσία του κόσμου από τους δρόμους κατά τη διενέργεια του πραξικοπήματος κοκ…

    Συχνά κάποιοι νέοι ή νεότεροι, υποτιμούν τους παλαιότερους, τη δράση τους, την πείρα τους κοκ. Όμως την περίοδο που επιβλήθηκε το πραξικόπημα πρέπει να την δούμε στην δική της ιστορική πραγματικότητα κι όχι με τα σημερινά κριτήρια, ή εκείνα που είχε στο μυαλό του, ένας άπειρος νέος που εν έτη 1967, οραματιζόταν σοσιαλιστική επανάσταση στην καθημαγμένη από τον εμφύλιο χώρα. Έναν εμφύλιο με πλήρη εν ζωή τα μέρη που συγκρούστηκαν, πλην των 20.000 νεκρών που άφησε πίσω του.

    Οι Απριλιανοί είχαν μαζί τους τον τότε αρχηγό του στρατού, τον Σπαντιδάκη. Αυτός έδωσε την εντολή για την ενεργοποίηση του νατοϊκου σχεδίου Προμηθέας (το οποίο είχε να κάνει με την ενεργοποίηση του στρατού για να αποτραπεί πιθανή κατάληψη της εξουσίας από τους κομμουνιστές). Οι διάφοροι αξιωματικοί όταν έλαβαν την εντολή από τον αρχηγό ΓΕΣ να θέσουν σε εφαρμογή το συγκεκριμένο θα ήταν λίγο δύσκολο να σκεφτούν να την αμφισβητήσουν, πρώτον γιατί αφορούσε ένα καθόλα νόμιμο επιχειρησιακό σχέδιο (Προμηθέας) και δεύτερον επειδή η διαταγή προέρχονταν από τον νόμιμο ηγέτη του στρατό, τον αρχηγό ΓΕΣ. Οπότε λοιπόν έπραξαν όπως τους ζητούσε ο ανώτατος ηγέτης ττου στρατού, ευρισκόμενος στην υψηλότερη θέση της στρατιωτικής ιεραρχίας.

    Επιπλέον, οι δικτάτορες υφάρπαξαν και την υπογραφή του βασιλιά και έτσι, με το που ξημέρωσε, υπήρχε πλέον η διάχυτη εντύπωση ότι η επιβολή του στρατιωτικού νόμου που είχε επιβληθεί (και που ήταν φυσικά το πρωτο και απολύτως αναγκαίο στάδιο για την εδραίωση της κυριαρχίας του στρατιωτικού καθεστώτος) όχι απλά είχε την συγκατάθεση του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα της χώρας, που τότε ήταν ο βασιλιάς, αλλά ήταν ο ίδιος ο βασιλιάς που είχε δώσει την σχετική διαταγή για την επιβολή του στρατιωτικού νόμου.

    Τέλος, με το να συλλάβουν όλη την πολιτική ηγεσία σχεδόν ευθύς αμέσως, οι Απριλιανοί κατέστησαν αδύνατο η τελευταία να ηγηθεί κάποιας μορφής εναντίωσης σε αυτούς. Την επόμενη μέρα δεν υπήρχε τίποτα και κανένας για να κατευθύνει την εναντίωση στους πραξικοπηματίες – οι πολιτικοί ηγέτες ήταν άφαντοι (γιατί είχαν συλληφθεί), ο βασιλιάς εμφανίζονταν να συναινεί στο πραξικόπημα (γιατί είχε πειθαναγκαστεί από τους πραξικοπηματίες), η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία εμφανίζονταν και αυτή πλήρως ταυτισμένη με τους πραξικοπηματίες.

    Ποιός λοιπόν, και γιατί λοιπόν να βγει στους δρόμους, και με τι ηθικό, από που να αντλήσει το κουράγιο όταν όλοι αυτοί που ο λαός θεωρούσε κοινωνικά ισχυρότερους είτε είχαν σιωπήσει, είτε είχαν εξαφανιστεί από το προσκήνιο, είτε εμφανίζονταν ακόμα και να ταυτίζονται με τους πραξικοπήματίες και να συναινούν στο πραξικόπημα τους? Η ίδια η «παλαιά» Αριστερά που μέμφεται ο Δημοσιογράφος, μόλις είχε προλάβει να πάρει μιαν ανάσα από την μικρή ήκιστη ασθενική ανάπαυλα την περίοδο 63-67. Μιαν ανάπαυλα που ακολούθησε άγριες διώξεις δύο ολόκληρων δεκαετιών. Μιαν ανάπαυλα μεσούντος ενός καλά οργανωμένου και προστατευμένου από την Αστυνομία και Ασφάλεια παρακράτους κατά την οποία μέτρησε έναν νεκρό (Πέτρουλα) και εκατοντάδες τσακισμένα κεφάλια από τους παρακρατικούς…

    Ζητώ συγνώμη για το σεντόνι, αλλά πιστεύω πως ο ΠΕ κάνει το ίδιο λάθος με εκείνους που σήμερα μέμφεται…

  107. Γιάννης Ιατρού said

    112: Εκείνο το ..υφάρπαξαν.. και το …είχε πειθαναγκαστεί.., τι τά ΄βαλες ρε Νίκιπλε; Δηλαδή δεν ήξερε να διαβάζει ή τι θα του έκαναν αν δεν…; Θα τον πιάνανε ή θα τον καθαρίζανε;

  108. nikiplos said

    113@, Γιάννη Ιατρού, είναι προφανές πως όταν κατάλαβε τι του ξημέρωνε ήταν αργά πλέον… Επίσης ήταν ένας άπειρος νέος κι αυτός μην το ξεχνάμε… 🙂

  109. Αναδημοσιεύω σχόλιο από τις «άλλες φορές»:
    geobartz said
    21 Απρίλιος, 2014 στις 20:57

    Πολλές οι αναμνήσεις, από την πλατεία του Χημείου, από τη δικτατορία κ.λπ. Διαλέγω μια μόνο ανάμνηση, σχετική με τον μπαρμπα-Νικόλα του χωριού μου. Ήταν ένας γραφικός τύπος ο μπαρμπα-Νικόλας. Δεν έκρυβε την εθνικοφροσύνη του! Την διατυμπάνιζε μάλιστα στην πλατεία του χωριού, ιδίως τα σαββατοκύριακα, που τα «έτσουζε» και λίγο παραπάνω. Δέν παρέλειπε, όταν του δίνονταν ευκαιρια, να καυτηριάζει και κάποια «εγκληματάκια» αριστερών τε και δεξιών του χωριού. Κανένας δεν του αντέλεγε, διότι ο μπαρμπα-Νικόλας θα έλεγε κι άλλα. Ήξερε ολονών τα άπλυτα! Η χούντα όμως τον βρηκε τυφλό. Με βοηθό το μπαστούνι του κατάφερνε να βγαίνει κάθε βράδυ και να κάθεται έξω από το καφεπαντοπωλείο του χωριού. Όμως, τώρα πλέον κανένας δεν τον πρόσεχε. Οι παλιές οι «δόξες» του πέρασαν ανεπιστρεπτί. Ξάφνου, μια βραδιά, εκεί που κάθονταν στην ίδια παλιοκαρέκλα έξω από το καφεπαντοπωλείο, άρχισε να φωνάζει.
    – Ε, σεις! Ελάτε κοντά μ’ να σας πω ένα χοσ(ι)κο μασάλ(ι).
    Δεν άργησαν οι παρακείμενοι χωρικοί να περιτριγυρίσουν τον μπαρμπα-Νικόλα, που άρχισε το μασάλι:
    – Από δώ και πέρα, να με φοβάστε όλοι.
    – Γιατί μπαρμπα-Νικόλα;
    – Γιατί έχω γίν(ει) κάρφαρος! Ψές το βράδ(ι) ήρθε στο σπιτι μ’ ο ταγματάρχης απ’ τα ΤΕΑ. Τον έφερε ο Μάκ’ς (Μάκης). Με είπαν να βοηθάω την Εθνική Κυβέρνησ(η). Τι βοήθεια θέλτε από μένα τον γκαβό, τους είπα. Να λέει: Όπως κάθεσαι έξω από το καφενείο και δεν σε υπολογίζ(ει) κανένας, θα ακούς τι λέν. Όποιος τα βάζ(ει) με την κυβέρνησ(η), θα τα λές στον Μάκ(η) και ο Μάκ(η)ς θα τα λέει σε μας. Γι’ αυτό σας λέω: Από δω κα πέρα να φυλάγεστε από μένα. Έχω γίν(ει) κάρφαρος!
    Αυτός ήταν ο μπαρμπα-Νικόλας. Αντί να καρφώσει τους χωριανούς του κάρφωσε τη χούντα, και μάλιστα δημοσίως.
    (μια «λεπτομέρεια» για τον Μάκη, το πραγματικό καρφί της χούντας: Ορφανός από πατέρα και μάνα, έχασε και τα δυο μεγαλύτερα αδέρφια του, με τη λήξη της κατοχής. Σφαγιάστηκαν και οι δύο από τους αριστερούς. «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω»!).

  110. Stella said

    Σχόλιο 2 Σπιράλ Αρχιτέκτων Το εικονιζόμενο (ελαφρύ) άρμα είναι Μ24 και αυτό είναι M47. Το 1967 δεν υπήρχε το στρατόπεδο τεθωρακισμένων του Αυλώνα. Το άρμα «βγήκε» από το στρατόπεδο του ΣυΤ, (Γουδή, διοικητής Στ. Παττακός). Η ίλη ελαφρών αρμάτων είχε διοικητή τον ίλαρχο Κοντογιάννη και η ίλη μέσων αρμάτων τον ίλαρχο Γεωργουλέα. Το ΣυΤ ήταν (κατά το ήμισυ) κέντρο νεοσυλλέκτων, ενώ το άλλο μισό ετοιμοπόλεμο τμήμα (αντίστοιχο των 23ΕΜΑ/Αλεξανδρούπολη, 21ΕΜΑ/Ξάνθη, 394ΕΜΑ/Σερρών, 24 ΕΜΑ/Θεσσαλονίκη). Τμήμα από λεπτομερή αφήγηση (τότε) εφέδρου.

  111. Stella said

    Παρατηρήσατε την αλλάγή/προσθήκη? Ο Σπιράλ Αρχιτέκτονας προσέθεσε – δίπλα στην επωνυμία του – μια σημαία. Και τι σημαία!!

  112. Γιάννης Ιατρού said

    117: G, Bartzoudis
    Εκείνο το ..Σφαγιάστηκαν … (στο τέλος) είναι κυριολεκτικό ή έμφαση;

  113. Γιάννης Ιατρού said

    119: Τώωωρα, συζητήθηκε ήδη στο χθεσινό νήμα 🙂 ( https://sarantakos.wordpress.com/2017/04/20/expatvote-2/#comment-427257 )

  114. κουτρούφι said

    Το Πάσχα του 1967 έπεφτε, ως γνωστόν, μια βδομάδα μετά την 21η Απριλίου. Η απαγόρευση για χρήση κροτίδων την Ανάσταση ήταν αυστηρότατη τότε. Ο μακαρίτης ο πατέρας μου όμως, είχε φτιάξει αρκετά αυτοσχέδια εκείνη τη χρονιά. Είχε και τον κανακάρη του 4 μηνών τότε. Έτσι, παρά την απαγόρευση, ανέβηκε στην ταράτσα και έριξε μερικά. Αργότερα, ο τοπικός ρουφ του καθεστώτος τού είπε: «Σε είδα, αλλά δεν θα πω τίποτα».

  115. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    112 Δεν έχεις άδικο

  116. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    96. Nikiplos respect για την πολυκατοικία στου Ζωγράφου.

    Να μου δωσεις τη αδεια να γραψω ενα εκετεταμενο διηγημα!

  117. Αντε, σε 4 χρόνια και κάμποσες μέρες θα συμπληρωθούν τα 50 χρόνια από το Γουέμπλεϋ, αλληλένδετο γεγονός με την χούντα… υπομονή

  118. Γιάννης Ιατρού said

    Για τον Ψάλτη που μας άφησε χρόνους, δεν είπαμε σήμερα κάτι εδωμέσα!
    Να είμαστε καλά να τον θυμόμαστε

  119. Παναγιώτης Κ. said

    Δεν αναφέρθηκε η περίπτωση των καψονόμουτρων στο στρατό, των προσώπων που κάνουν μπούλινγκ, των διαφόρων εκβιαστών στη δημόσια ζωή, των πολιτικών που εν γνώσει τους παίρνουν αποφάσεις που ωφελούν τους λίγους και βλάπτουν τους πολλούς, τους γραφειοκράτες που ταλαιπωρούν τους πολίτες για λόγους που αυτοί ξέρουν, τους διεφθαρμένους, τα φακελάκια στο χώρο της υγείας και πολλές ακόμη κατηγορίες «ων ουκ έστιν αριθμός». Όλοι αυτοί είναι βασανιστές ποικίλης διαβάθμισης έκαστος. 😦

  120. Πάνος με πεζά said

    To ιστορικό ξενοδοχείο «ΠΙΚΕΡΜΙ» όπου μεταφέρθηκε η πολιτική ηγεσία (με τις pyj-άμες, που λέει κι η Ντόρα Μπακογιάννη), και που λειτουργεί μέχρι σήμερα.

  121. sarant said

    126 Για να πω τη μαύρη αλήθεια, τον Ψαλτη δεν άντεχα να τον βλέπω. Λένε πως σε κάποιες σειρές και στο θέατρο ήταν πολύ καλός αλλά δεν έτυχε να τον δω σε αυτές.

  122. Παναγιώτης Κ. said

    Το δημοκρατικό* πολιτικό σύστημα της χώρας από την μεταπολίτευση μέχρι σήμερα δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να πείσει μια, όχι ευκαταφρόνητη μερίδα πολιτών, που μέσω της αθώας υποτίθεται ερώτησης «και τι κακό έκανε η χούντα» εκδηλώνουν την φιλοδικτατορική τους διάθεση ή , αν θελήσω να είμαι πιο ακριβής, δεν θεωρούν το δημοκρατικό πολίτευμα ως ζωτικής σημασίας για την θετική εξέλιξη του ανθρώπου.
    Το δήθεν αθώο αυτό ερώτημα το πρωτοάκουσα πριν περίπου είκοσι χρόνια. Την πρώτη φορά το προσπέρασα, ως ανάξιο λόγου να απαντηθεί.Το ξαναάκουσα και κατάλαβα ότι υπάρχει θέμα.
    Τουλάχιστον… για την τιμή των όπλων και πολύ γρήγορα απαριθμούσα επιχειρήματα όπως:Απόσυρση της Ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο, εισβολή των Τούρκων στο νησί, Γυάρος ( «ποιος τους έδωσε το δικαίωμα να συλλαμβάνουν πολίτες και να τους εκτοπίζουν» ήταν η θυμωμένη αντίδρασή μου ), μεγάλη αύξηση αποδοχών στους αξιωματικούς αμέσως μετά την επικράτηση της δικτατορίας, τα κρέατα του Μπαλόπουλου, η ρουφιανιά ως τρόπος ζωής και πολλά άλλα.
    Το πλέον όμως ουσιώδες για μένα επιχείρημα κατά της δικτατορίας έχει να κάνει με την άθλια αισθητική της. Ο όρος έχει ευρύτερη χρήση και δεν περιορίζεται στις χουντικές τελετές που βλέπουμε στα ασπρόμαυρα επίκαιρα της εποχής.
    Όμως ένα τέτοιο επιχείρημα αγγίζει πολύ λίγο κόσμο δυστυχώς.

    * Αν αρχίσω να χρησιμοποιώ εισαγωγικά για να υπαινιχθώ την κριτική μου στάση σε τρέχοντες πολιτικούς όρους δεν πρόκειται να βρούμε άκρη…

  123. Alexis said

    #129: Εξαιρετικό ταλέντο ηθοποιού (βλέπε έναν από τους πρώτους του ρόλους στο σίριαλ της δεκαετίας του ’70 «Ο συμβολαιογράφος»), που αναλώθηκε δυστυχώς σε φτηνά b-movies των έιτις. Αργότερα έκανε και κάποια πολύ καλά θεατρικά, αλλά το όνομά του είχε ταυτιστεί ανεπανόρθωτα με τις βιντεοταινίες της συμφοράς…
    Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει…

  124. Παναγιώτης Κ. said

    @129. Τί σύμπτωση! ΄Εχω την ίδια άποψη.

  125. Alexis said

    #130: Παναγιώτη, όσο αυξάνει η χρονική απόσταση από το ’67 όλο και περισσότεροι θα είναι αυτοί που θα αναρωτιούνται «και τι κακό έκανε η χούντα» και όχι πάντα κακοπροαίρετα. Είναι φυσικό, νέοι κυρίως άνθρωποι που δεν έχουν βιώσει ποτέ τέτοιες περιόδους ανωμαλίας να μην μπορούν να κατανοήσουν τι σημαίνει φασισμός.

  126. nikiplos said

    Φίλτατε Αφώτιστε, η άδεια είναι διαρκής και ισχύει! Η πολυκατοικία αυτή είναι πραγματική και ήταν πραγματικά τραγέλαφος… Αφήνω ασχολίαστο το γεγονός ότι πολλοί βαρεμμένοι που ξέμειναν πίνοντας μπύρες στο διαμέρισμα μέχρι αργά το βράδυ, επαινούσαν τη 17Ν και οι φωνές μου που τους έβριζα ακούγονταν μέχρι το δρόμο…

  127. Μαρία said

    133
    Κι ο γιατρός καλοπροαίρετος. http://www.tribune.gr/politics/news/article/352128/o-yp-vouleftis-tis-nd-tsaniklidis-ymni-ti-chounta-ypirxe-evergetiki-gia-ton-lao.html

  128. Γς said

    128:

    >To ιστορικό ξενοδοχείο «ΠΙΚΕΡΜΙ» όπου μεταφέρθηκε η πολιτική ηγεσία (με τις pyj-άμες, που λέει κι η Ντόρα Μπακογιάννη), και που λειτουργεί μέχρι σήμερα.

    Ναι βρε Πάνο, λειτουργεί. Και λειτουργεί κανονικά, μπορώ να σε βεβαιώσω ως «πελάτης» του.

    Να πως το ανάφερα πέρυσι σχολιάζοντας κάτι δηλώσεις του Κούλη:

    >«Εγώ ήμουν πολιτικός κρατούμενος 6 μηνών από τη χούντα»

    Πολιτικός κρατούμενος κι ο μπαμπάς κρατούμενος στο ξενοδοχειο Πικέρμι [Γνωστό και για τις ερωτικές διευκολύνσεις του].

    Κι έχω ένα φίλο σειρά εδώ, τακτικό θαμώνα του ξενοδοχείου.

    -Φτου! Μου δώσανε το δωμάτιο του χρουσούζη του Δρακουμέλ.
    -Πως το κατάλαβες μωρέ;
    -Από τις αφλογιστίες

  129. Γς said

    Α, να κι ένα άλλο επεισόδιο του καιρού εκείνου.

    Εκανε κοπάνα απ το φροντιστήριο και πήγαμε σ ένα παρακείμενο φιλεύσπλαχνο ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας

    Κι όταν πήγαμε να φύγουμε σε κανα δυο ώρες…

    -Στοπ! Που πάτε; Κηρύχθηκε πάλι απαγόρευση κυκλοφορίας μέχρι το πρωί.

    Και να τηλέφωνα η δικιά μου να εξηγήσει στη μάνα της ότι είναι στην Τασία και δεν την αφήνουν οι μπάτσοι να γυρίσει σπίτι και τέτοια

    Και χωρίς πλάκα: Οι συχνές απαγορεύεις της κυκλοφορίας ήταν μάστιγα για μερικούς παντρεμένους που έπρεπε να φάνε στη μούρη την κυρά τους και τη γκρίνια της.
    Κι ούτε μέχρι το καφενείο να μην μπορούν να πάνε για να γλιτώσουν

  130. sarant said

    130 Και σε άλλες χώρες που είχαν δικτατορία υπάρχουν τέτοιες συγκρίσεις π.χ. Ισπανία, Ιταλία (επί Μουσολίνι τα τρένα έφευγαν στην ώρα τους)

  131. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    91 – Κανονίστε την πορεία σας γιατί έχω σορτάρει την μετοχή του ιστολογίου.☺
    Πάντως πέρα από την πλάκα, έτσι ακριβώς λειτουργεί το παγκόσμιο σύστημα, αυτή είναι η πραγματική αιτία όλων των πολέμων τουλάχιστον από τον α’ π.π και μετά. Αυτά λέω τόσα χρόνια κι εδώ και έξω, αλλά εγώ τα λέω εγώ τ’ ακούω.☺
    Καλημέρα.

  132. Παναγιώτης Κ. said

    Είναι κοινότοπο αλλά αξίζει να το αναφέρουμε.Οι οπαδοί δικτατορικών λύσεων πληθαίνουν όταν στην δημοκρατία κυριαρχεί ο κακός εαυτός της.

    Διαβάζω με έκπληξη, λιγότερο γιατί συνέβη και περισσότερο γιατί μου λύθηκε μετά από καιρό η απορία πως ένας ραδιοφωνικός σταθμός, ο 9,84, είχε συγκεντρώσει ένα αξιόλογο δημοσιογραφικό τιμ με προβεβλημένα πρόσωπα της δημοσιογραφίας.
    Αναφέρει λοιπόν η ειδησεογραφία: Σε δίκη ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων παραπέμπονται με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών, έντεκα πρώην διευθυντές και μέλη του ΔΣ του 9,84 για κατηγορίες που αφορούν οικονομικές ατασθαλίες της περιόδου 2003-2010. Σπατάλες ύψους 37.000.000 € τα οποία κατά τη δικογραφία, κατέληξαν σε δώρα, ταξίδια, λουλούδια, ρολόγια ,κινητά τελευταίας τεχνολογίας και άλλα «πολυτελή αντικείμενα». ! 😦

  133. Παναγιώτης Κ. said

    @139. Λάμπρο ποιο είναι το… παράπονό σου; 🙂
    Σε τι επί της ουσίας διαφωνήσαμε μαζί σου και τι θα ήθελες να κάνουμε;

  134. 120 Γιάννης Ιατρού said:
    117, Εκείνο το ..Σφαγιάστηκαν … (στο τέλος) είναι κυριολεκτικό ή έμφαση;

    Είναι κυριολεκτικό

  135. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η χούντα και η Ελλάδα της Ανιές Βαρντά
    Η «Ναυσικά», που θεωρούνταν για χρόνια «χαμένη», θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα

  136. Το ψυχογράφημα ενός βασανιστή

    http://www.iatropedia.gr/eidiseis/to-psichografima-enos-vasanisti/29455/

  137. Στην πάντα προοδευτική Μεσσηνία, ένα χωριό γέμισε με αφίσες “που ‘σαι Παπαδόπουλε”

    http://luben.tv/stream/55538

  138. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    141 – Τίποτα Παναγιώτη μου, δεν έχω κάποιο παράπονο από κανέναν, γι’ αυτό και σας ειδοποιώ για να μην υπάρξουν παράπλευρες απώλειες.☺

  139. Γς said

    Να’ σαι λέει Τσίπρας και στον Λευκ’ο οίκο κι να σου λέει ο Τραμπ ότι είναι φίλη του [και μάλιστα πολύ καλή του φίλη] η Μαρία Κάλλας.

    Γιατί δηλαδή τι πάρα πάνω έχει ο Ιταλός πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι κι ο Λυτσιάνο Παβαρότι;

    Κι έχεις και τον άλλο να σχολιάζει εδώ στο μπλόγκ πριν 3 χρόνια:

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/06/27/intouchables/#comment-228365

    -Aimez vous Brahms?

    Κι η διαγωνιζόμενη δεσποινίς σε τοπικά καλλιστεία της γειτονιάς Μπερλιόζ [στο Παρίσι 8o]::

    -Γράψτε ότι είμαστε καλοί φίλοι.

    Μα που το βρήκε αυτό;

    Ψάχνω και δεν το βρίσκω κι ανησυχώ γμτ κέρατό μου!

    Σας αρέσει ο Μπερλιόζ;

  140. Γς said

    Καλό το Ουγγρικό εμβατήριο του Μπερλιόζ από την Καταδίκη του Φάουστ,

    αλλά σαν την Ουγγρική Ραψωδία του Λιστ δεν μετράει

  141. Γς said

    Να όμως πάλι ο Μπραμς με τον ουγγρικό χορό του

  142. Γς said

    Αλλά και Ουγγαρία χωρίς τσιγγάνικο βιολί γίνεται;

    Τέλος πάντων.

    Θυμάμαι πριν 2 χρόνια ο Πσαρας ζήτησε να του βρούμε

    «το τραγούδι με τους στίχους

    Παίξε μόνο για με
    το βιολί σου τσιγγάνε
    να μου διώξει απ’ το νου
    μιαν αγάπη παλιά που `ναι τώρα μακριά
    Κέρνα τη λησμονιά
    στις καρδιές που πονάνε
    κάθε σου δοξαριά
    φέρνει παρηγοριά
    βιολιστή μου τσιγγάνε»

    Πασίγνωστο παλιό άμα. Κι όμως δεν υπάρχει η γλυκιά ελληνική εκδοχή του Βιολίνο Τσιγγάνο.

    Σουόνα σόλο περ με
    ο βιολίνο τσιγκάνο
    φόρσε πένσι ανκε του
    α ούνα αμόρε λατζού
    σότο ουν τσιέλο λοντάν

  143. spatholouro said

    Ας το βάλουμε να υπάρχει:

  144. Γς said

    Μπράβο δεν το είχα δει!

  145. […] Πηγή: sarantakos.wordpress.com […]

  146. Avonidas said

    Επταετίες:

  147. # 151

    Μερσί !!

  148. Οπως έχουμε ξαναπεί, πολύ μορφωτικά, όχι μόνο τα άρθρα, παρά και τα σχόλια του ιστολογίου. Ωστε το violino tzigano είναι προπολεμικό, και μάλιστα κάποιου Cherubini που δεν είναι ο Cherubini, είναι όμως απόγονός του. Κι εγώ νόμιζα πως ήταν του Χοσελίτο!

  149. Γς said

    Αντε, και με την Connie Francis:

  150. spiral architect 🇰🇵 said

    @118: Οφείλω δύο διορθώσεις που μου επισημάνθηκαν και στο τουίτερ, όταν ανέβασα τη φωτογραφία που ανέβασα στο σχόλιο #2:
    – Το εικονιζόμενο άρμα εμπρός από το Χίλτον δεν είναι το Μ47, αλλά το M24.
    – Το ΚΕΤΘ (Κέντρο Εκπαιδεύσεως ΤεΘωρακισμένων) μεταφέρθηκε στην Αυλώνα από το Γουδί το 1975. Το άρμα λοιπόν κατέβηκε από το Γουδί.

    Ευχαριστώ. 🙂

  151. Μαρία said

    Ειδική εκδήλωση, με θέμα: «Η μακρά νύχτα της δικτατορίας: 50 χρόνια από το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967» διοργανώνει η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας (ΓΓΕΕ), στην αίθουσα συνεδρίων της (Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου, Καλλιθέα), στις 28 Απριλίου στις 12.00. http://www.ert.gr/makra-nychta-tis-diktatorias-ekdilosi-tis-ngee/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: