Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο δασονόμος και οι γιάπηδες

Posted by sarant στο 26 Μαΐου, 2017


Ποια σχέση έχει ο φάντης με το ρετσινόλαδο, ή τέλος πάντων ο δασονόμος με τους γιάπηδες, θα ρωτήσετε. Πρόκειται για δυο τραγούδια που μόλις έμαθα την ύπαρξή τους και θεώρησα ότι έχουν αρκετό ενδιαφέρον ώστε να τους αφιερωθεί το σημερινό άρθρο. Το ενδιαφέρον αυτό, όπως θα μαντέψατε ίσως, πέρα από το καθαρά μουσικό-καλλιτεχνικό είναι και γλωσσικό.

Θα παρουσιάσω λοιπόν, με γλωσσικό σχολιασμό, δυο τραγούδια από το κυπριακό συγκρότημα Monsieur Doumani, που το απαρτίζουν ο Αντώνης Αντωνίου (τζουράς), ο Άγγελος Ιωνάς (κιθάρα) και ο Δημήτρης Γιασεμίδης (πνευστά). Δεν ξέρω γιατί ονόμασαν έτσι το συγκρότημά τους, αλλά επειδή η ονομασία είναι γαλλοπρεπής θα την τόνιζα στη λήγουσα, Μεσιέ Ντουμανί δηλαδή, και όχι Ντουμάνι.

Τα τραγούδια μού τα σύστησε ο καλός φίλος Δαεμάνος, μέγας γνώστης του είδους. Προέρχονται και τα δυο από τον πρώτο δίσκο των Μεσιέ Ντουμανί (Grippy Grappa, 2013). Το πρώτο είναι παραδοσιακό, που το έχουν διασκευάσει, ενώ το δεύτερο είναι εντελώς δικό τους, σύγχρονο.

Και ξεκινάμε με το παραδοσιακό, που λέγεται Ο δασονόμος:

 

Παραθέτω τα λόγια:

Τζ΄ίντα τον θέλεις ρα πελλή εσού τον δασονόμο, να μπαίνει μες τον καβενέν με το βουρτζί στον ώμον
Τζ΄ίντα τον θέλεις ρα πελλή εσού τον δασονόμο, τζ΄εν παίρνεις ένα δάσκαλον για ένα δικηόρο

Του δικηόρου μάνα μου εν κομμένη η ποινή του, στην πίσσα τζαι στην χόγλαση μετρά την αμοιβή του
Τζαι του δασκάλου α μανα εν μαύρο το βλατζί του, απού τον σσυλλομπάσταρτον που ΄ν πας την τζεφαλή του.

Ο δασονόμος κόρη μου ήσυχος εν θα μείνει, εννα γυρίζει τα βουνά τες πυρκαγιές να σβήννει, να γίνεται ολόμουζος γι΄ανάμισι σελίνι
Οι δασονόμοι μάνα μου που το 35, επιάνναν τα πεντόλιρα τζαι ζούσαν σα λεβέντες.

Επειδή οι στίχοι είναι στα κυπριακά, έχουμε άγνωστες λέξεις, που θα προσπαθήσω να τις εξηγήσω με βοήθημα τον Θησαυρό της Κυπριακής διαλέκτου, του Κ. Γιαγκουλλή. Κατά σειρά εμφανίσεως: :

  • ρα, προσφώνηση αντίστοιχη του μωρέ, ωρέ, ρε.
  • πελλή, θηλ. του πελλός = τρελός, παλαβός. Παλαιότερα ήταν πελελός (όπως είναι σήμερα στην Κρήτη). Ανάγεται στο «απολωλός». Πιθανώς από την ίδια ρίζα και ο παλαβός της κοινής.
  • βουρτζί, βουρκί, υποκοριστικό της βούργας/βούρκας, που είναι το δερμάτινο σακίδιο  ή ταγάρι, που έχουν οι βοσκοί, οι κυνηγοί και γενικά όσοι δουλεύουν στο ύπαιθρο. Η λέξη ανάγεται στο λατ. bulga, κελτικής προέλευσης, κι έχει γούστο να σκεφτούμε πως στην ίδια ρίζα ανάγεται το μπάτζετ. Η λέξη υπάρχει και στα κρητικά ως βούργια, την έχω και στις Λέξεις που χάνονται. Αμυδρά κάπου θυμάμαι τον Καζαντζάκη να γράφει πως είχε το χειρόγραφο της Οδύσειας μέσα σε μια βούργια.
  • χόγλαση: το κόχλασμα, το βράσιμο. Του δικηγόρου η ποινή είναι αποφασισμένη: πίσσα και βράσιμο στο καζάνι.
  • βλατζί, βλαντζί και φλαντζί: το συκώτι, από το γαλλ. flanc (πλευρό).
  • σσυλλομπάσταρτος: ο σκυλομπάσταρδος, κατά λέξη. Το σσυλλο- (όπου το σ είναι παχύ, ανύπαρκτο στην κοινή) είναι επιτατικό. Μιλάμε για μεγάλο κάθαρμα πούχει πάνω στην κεφαλή του ο δάσκαλος και του έχει μαυρίσει τα σκώτια -έτσι τουλάχιστον το ερμηνεύω, δεν νομίζω πως εννοούν τους μαθητές.
  • ολόμουζος, ο καταμουτζουρωμένος, από τη μούζα που είναι η μουτζούρα, η καπνιά. Μάλλον από τα περσικά. Από εκεί και το επίθετο Μουζάλας. Μούζα υπήρχε στα μεσαιωνικά ελληνικά, έγινε μούντζα. Αρχικά η μούντζα ως χειρονομία συνδεόταν με το άγριο έθιμο της διαπόμπευσης.

Είπαμε πως ο Δασονόμος είναι τραγούδι παραδοσιακό, οι Ντουμανί έχουν πειράξει λιγάκι τους στίχους επί το ριζοσπαστικότερο.

Να δούμε και μια πιο συμβατική εκτέλεση, από τον Μιχάλη Ττερλικκά.

Οι βασικές διαφορές είναι στα δασκαλοδικηγορικά, όπου ο μεν δικηγόρος έχει απλώς φασαρίες στα δικαστήρια να παίρνει μαρτυρίες ενώ ο δάσκαλος έχει πάνω στην κεφαλήν του τον κάθε ρόκολον. Είναι δε ρόκολος το παιδί, ο έφηβος, με απλολογία από το «ροκόκολος» λέει ο Γιαγκουλλής χωρίς να μας φωτίζει περισσότερο.

Και πάμε στο δεύτερο τραγούδι, που είναι σύνθεση των Ντουμανί ενώ συμμετέχει στα φωνητικά η Μαρούλλα Κωνσταντίνου. Ο τίτλος είναι Παιάκιν μυρωάτον, που θα πει παιδάκι μυρωδάτο, διότι οι Κύπριοι, όπως και οι Σκαρπαθιώτες και λοιποί Δωδεκανήσιοι συχνά παραλείπουν τους φθόγγους β,γ,δ όταν είναι ανάμεσα σε φωνήεντα. Δίνεται όμως και ο αγγλικός τίτλος Young upwardly-mobile professional που είναι μια από τις φράσεις από τις οποίες γεννήθηκε το ακρώνυμο yup, που έδωσε τη λέξη yuppie, παναπεί τους γιάπηδες -αν και πιο συχνά ως αρχή δίνεται η φράση Young urban professional.

Τα λόγια:

Τωρά που λείφτης τον ππαρά εδίκλισες τζαι κάτω,
Τόσο τζαιρό αππώνεσουν παιάκιν μυρωάτον
Τζαι τοσα που δανείστηκες να χτίσεις τζείντο σπίτι
να πιάσεις Μπι Εμ Νταπλουγιου ντάμα να μεν σου λείπει
Την γραβατούν τυλίχτηκες τζ΄ είπες άμπρα κατάμπρα
Τζαι νόμισες ρε πίθηκε πως έννα μοιάσεις μ’άντραν.
Μα τώρα που τα λείφτηκες σου φάνην η μιζέρκα,
Εν προλαβαίνεις να βουράς να γλείφεις κωλομέρκα

Και πάλι έχουμε άγνωστες λέξεις.

  • εδίκλισες: δικλώ = κοιτάζω, βλέπω, παρατηρώ. Από το βιγλώ, λατ. vigilare.
  • αππώνεσουν, παρατατικός του αππώνομαι: κομπάζω. επαίρομαι, κορδώνομαι. Ετυμολογείται από το απωθώ, και στην ενεργητική φωνή (αππώννω) σημαίνει διώχνω, αλλά και παραχαϊδεύω.
  • βουρώ: τρέχω. Δεν υπάρχει ομοφωνία για την ετυμολογία του κοινού αυτού κυπριακού ρήματος. Κατά τον Κ. Καραποτόσογλου, από το επιφ. βουρ.

Να δοκιμάσουμε να το μεταφέρουμε στην κοινή, όχι με 100% ακρίβεια αλλά κρατώντας μέτρο και ρίμες:

Τωρά που σου’ λειψε ο παράς κοιτάζεις κι εδώ κάτω
Τόσον καιρό καμάρωνες, παιδάκι μυρωδάτο
Και τόσα που δανείστηκες να χτίσεις κειο το σπίτι
να πάρεις και καμιά Μπεμβέ, γκόμενα να μη λείπει
Γραβάτα σαν τυλίχτηκες είπες άμπρα καντάμπρα
Και νόμισες ρε πίθηκε πως θε να μοιάσεις μ’άντρα.
Μα τώρα που σου λείπονται, σου φάνηκε η μιζέρια,
Δεν προλαβαίνεις να ορμάς να γλείφεις κωλομέρια.

Μάθαμε λοιπόν ποια σχέση έχει ο δασονόμος με τους (στενεμένους) γιάπηδες! Είδαμε επίσης τη μεγάλη εκφραστικότητα της κυπριακής διαλέκτου, που η χρήση της ανησυχεί πολύ τους Κύπριους εθνικόφρονες, επειδή τάχαμ αποκόπτει την Κύπρο από τη μητέρα Ελλάδα. Όταν πριν από μερικά χρόνια είχαν μπει 3-4 κείμενα της κυπριακής στο ανθολόγιο του γυμνασίου που διδάσκεται στην Κύπρο, ξεσηκώθηκε θόρυβος σχεδόν ίδιος με την υστερία για το βιβλίο Ιστορίας της 6ης Δημοτικού. Αλλά αυτό είναι θέμα για άλλο άρθρο.

 

 

Advertisements

131 Σχόλια to “Ο δασονόμος και οι γιάπηδες”

  1. leonicos said

    toyk

  2. leonicos said

    Νά ‘χα να πω και κάτι… Άσε που χτύπησα και γκρικλις αλλά ένα τουκ δεν φαίνεται

  3. Νεο kid Al Kuwaiti🔪 🇸🇦🔪🌵 said

    Πολλά καλόν Νικοκυρουι μου!Βουρω να το πεψω που πόδα τσε που ποτσει.

  4. leonicos said

    Άκουσα όμως τα τραγούδι πριν. Άρα καθυστερείτε ο0ι θυπόλοιποι

  5. leonicos said

    Γειά σου Γς και η υπόλοιπη παρέα

  6. leonicos said

    Καλά, θα ξανα περάσω όταν σηκωθείτε από το κρεβάτι. Μην ενοχλώ κι όλας. Μη διακόψω και καμιά φάση!

  7. leonicos said

    Τη βούργια την ξέρω και βουργιάλι

  8. leonicos said

    Δεν ξέρω αν το σσ εκεί είναι επιτατικό ή είναι ‘σκ’. Πιθανολογώότι εννοεί σκυλο-

    Και δεν ξέρω αν τα διπλά αρκτικά σύμφωνα πρέπει να τ λέμε επιτατικά. Μάλλον πρόκειται για άλλα σύμφωνα, διαφορετικά.

  9. gpoint said

    Γλωσσολογικώς ενδιαφέοντα τα τραγούδια, μουσικώς… κρείττον το σιγάν του …Λαλίνγκ, γνωστή παικτούρα του Αγιαξ που έβαλε και κάποια ένσημα με το τριφύλι

  10. Μεταφραστής said

    Η ονομασία είναι ελληνογαλλοπρεπής, όχι γαλλοπρεπής. Το Monsieur είναι γαλλικό και το λέμε συχνά όταν θέλουμε να δώσουμε κάποιον ιδιαίτερο τόνο στα λόγια που θα ακολουθήσουν.
    Το ντουμάνι είναι ελληνικότατος ιδιωματισμός
    και όταν λέει κάποιος «θα σε βάλω ντουμάνι» εννοεί «θα σε μαλώσω».

  11. takis#13 said

    «που η χρήση της ανησυχεί πολύ τους Κύπριους εθνικόφρονες, επειδή τάχαμ αποκόπτει την Κύπρο από τη μητέρα Ελλάδα »
    Και όλο λέω από πλήξη μπορεί να πεθάνω από έκπληξη ποτέ…αλλά…

  12. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  13. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    7 Ίσως δεν το έγραψα καλά Λεώνικε.. Επιτατικό είναι το σκυλο- (σσυλλο- εν προκειμένω).

  14. leonicos said

    Χτες ρώτησα κάτι για το τις και το τες. Μου απάντησε κανένας; Έψαχνα τόση ώρα και δεν βρήκα τίποτα.

    Πώς το λέτε; Αυτές τις είδες; Όχι! Δές τες ή δές τις;

    Αυτό ρωτάω

    Εγώ λέω το πρώτο και δεν το αλλάζω. Για σας ρωτάω να ξέρω, και τι νομίζετε ότι θα γίνει στο μέλλον

  15. to_plintirio said

    Στη Κρήτη λέμε μουζωμένος ή ολομούζωτος όταν κάποιος έχει καπνιές ή άλλες μαύρες βρωμιές πάνω του.

  16. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημερούθκια σας. (Σωστὰ τὸ γράφω;)

    Γιὰ τὸ μουσικὸ μέρος συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα Τζή. Γι᾿ αὐτὸ θὰ περιοριστῶ στὰ λεξιλογικὰ.
    Τὸ δικλῶ (ἐδίκλισες) μοῦ θύμισε τὸ δικὲλω τῶν καλιαρντῶν μὲ τὴν ἴδια σημασία: κοιτάζω, βλέπω.
    Ὁ Πετρόπουλος, στὰ «Καλιαρντά», τὸ δίνει ἀγνώστου ἐτύμου.Ψάχνονάς το βρῆκα ὅτι στὸ σχετικὸ λῆμμα τοῦ σλανγκρ (https://www.slang.gr/lemma/4277-dikelo)
    ὑπάρχει σχόλιο ἀπὸ τὸ φίλο μου τὸν Δεινόσαυρο ποὺ γράφει:

    » Ενα Κυπριακό ετυμολογικό Λεξικό που έχω ανάγει το κυπραίϊκο δικλώ = κοιτάζω στο λατινικό vigilare = αγρυπνώ, προσέχω (από κει βεβαίως και η βίγλα). Δίνει ως ουσιαστικό το δίκλημαν = κοίταγμα.»

  17. Νεο kid Al Kuwaiti🔪 🇸🇦🔪🌵 said

    14. Τι να σου απαντήσουν ρε μάστορα; Τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια. Χθες έμαθες ελληνικά; Ή μήπως νομίζεις ότι οι άλλοι έμαθαν χθες ; «Δες τις» δεν υπάρχει στα ελληνικά, και κανείς δε το λέει. Αλλά μάλλον είναι κάποιου είδους γλωσσοψυχικη νεύρωση αυτό απ το οποίο πάσχεις…Αλλιώς πώς να εξηγήσει κανείς ότι έχει αναφερθεί σε τουλάχιστον 100 περιπτώσεις εδώ μέσα το κυπριακό επιτατικο σσ κι ο σσύλος κι ένα σωρό παρόμοια , κι εσύ » ρωτάς» το Νικοκύρη και – ντεμεκ- «νομίζεις» ότι είναι σκ… και κλαην μαην

  18. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @14. Λεώνικε, ἐγὼ λὲω τὶς εἶδα καὶ δές τες.

    @15. Καὶ στὰ Θερμιὰ λέμε μούζα καὶ μουζωμένος

  19. spiral architect 🇰🇵 said

    @Άιντε ψήσε καμιά προβατίνα εσύ καλαμαρά! 😀

  20. Παναγιώτης Κ. said

    Τα ιδιώματα δεν μπορούν να φτιάξουν δικές τους λέξεις για καινούργιες έννοιες.
    Πως να πούνε τον δασονόμο;

    Χάριν εμπλουτισμού της σημερινής ανάρτησης ας θυμηθούμε και το ηπειρώτικο τραγούδι «Στέλλα» που …παράτησε τον άνδρα της και πήρε δασικό…

    Πελελός. Ακούω τους φίλους μου Πόντιους να λένε το επίθετο «παλαλός» και «παλαλούμαι» το ρήμα.

    μούζα-μούτζα = Καπνιά! (Μήπως από εκεί το «μούτζα» -συν τη φαντασία των ανθρώπων- για την γυναίκα;)

  21. spiral architect 🇰🇵 said

    To παιάκιν μυρωάτον προφανώς είναι τραγούδι της (κυπριακής) «κρίσης»

  22. Νεο kid Al Kuwaiti🔪 🇸🇦🔪🌵 said

    Οι δασονομοι στην Κύπρο είναι μία μίξη πυροσβεστών,θηροφυλακων και δασοφυλάκων. Στην Ελλάδα νομίζω ότι δεν είναι έτσι.

  23. spiral architect 🇰🇵 said

    @20 τέλος: μεινίσκει κάποιου η μούζα

  24. spatholouro said

    #14 (Leonicos)

    Δεν είναι ζήτημα προτίμησης Λεώνικε:

    «Η αδύνατη τριτοπρόσωπη αντωνυμία έχει στην πληθυντική αιτιατική του θηλυκού δύο τύπους, τις και τες. Το τις μπαίνει πριν από το ρήμα, το τες ύστερ’ από αυτό: αν τις δης, χαιρέτα τες.»
    Μ. Τριανταφυλλίδης, «Νεοελληνική Γραμματική (της δημοτικής)», ΙΝΣ 2002 (ανατύπωση έκδοσης 1941: σελ. 288)

  25. Νεο kid Al Kuwaiti🔪 🇸🇦🔪🌵 said

    Να προσθέσω στις άχρηστες πληροφορίες της ημέρας ότι στην Κύπρο υπάρχει πολύ ανεπτυγμένη , και αισθητά ποιοτικότερη της ελλαδικής θα έλεγα, δασική συνείδηση. Είναι σχεδόν αδιανόητο να καταπατηθεί δασική έκταση ή να μην προστατευθεί η σχετική πανίδα. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι το τμήμα δασών ιδρύθηκε από τους Εγγλέζους ήδη στα 1880 περίπου με εγγλέζικες προδιαγραφές και πρόνοιες κι αυτό πέρασε στην κουλτούρα των κυπραιων. ( Μπάη δε γουεη, κάτι που μάλλον δεν είναι πολύ γνωστό, το κτηματολόγιο στην Κύπρο δεν το εισήγαγαν οι Εγγλέζοι,αλλά οι Οθωμανοί!)

  26. Pedis said

    Από πού κι ως πού το διπλό σύμφωνο στην αεχή του επώνυμου; Ττερλίκκας.

    Πάντως, αν βρεθεί σενάριο και παραγωγός το φιλμ-βιογραφία το ξεκινάμε αμέσως. Από πρωταγωνιστή είμαστε καλυμένοι.

    Φτυστός ο Οτσαλάν.

  27. Ίσως να ταίριαζε περισσότερο στο άρθρο με τις ψευτόφιλες κυπριακές λέξεις, αλλά τώρα θυμήθηκα ένα αστείο ποστ της Ψιλικατζούς από τις περιγραφές της για την προσαρμογή της στην Κύπρο.

    Ένα μικρό κομματάκι μόνο:
    «Το είδα να το κάνουν όλοι στο γραφείο και σαν καλό καλαμαράκι ρώτησα ένα πρωί τον μάστρο μου αν θέλει καφέ. “Καλό!” μου απάντησε, θεώρησα ότι βλέπει πολύ Σεφερλή, αναρρωτήθηκα γιατί μου τη λέει, έφτιαξα μόνο δικό μου καφέ και έκατσα στο γραφείο. Όταν με ρώτησε “πού είναι ο καφές, στη Βραζιλία;” (sic) κατάλαβα πρώτον ότι μάλλον με έχει καταστρέψει ο Σεφερλής και δεύτερον, όπως συνήθως, ότι κάτι πάλι δεν έχω καταλάβει με τη διάλεκτο. Πρόσφατα, έμαθα ότι η απάντηση “καλό” σημαίνει “βεβαίως” και πως το Σεφερλικό, άμα θέλεις να ειρωνευτείς είναι μάλλον “καλό, ε”.»

  28. raf said

    Το χάρηκα το σημερινό άρθρο και την ενδοσκόπηση στα κυπριακά, αλλά η εκτέλεση των Monsieur Doumani στο παραδοσιακό μου φάνηκε πολύ επιτηδευμένη και κουραστική. Έβαλα μετά τον Ττερλικκά και ίσιωσα.

  29. Παναγιώτης Κ. said

    @24. Μου αρέσουν οι γραμματικοσυντακτικές επισημάνσεις!
    Να γίνονται συχνά έστω και αν επαναλαμβάνονται.Το ιστολόγιο το διαβάζουν και καινούργιοι αναγνώστες οπότε είναι ωφέλιμες αυτές οι επισημάνσεις.

  30. ΣΠ said

    26
    Είναι επειδή τα διπλά σύμφωνα τα προφέρουν. Το Ττερλίκκας προφέρεται διαφορετικά από το Τερλίκκας.

  31. spiral architect 🇰🇵 said

    @27: Να’ σαι καλά που μ’ έκανες να ξαναθυμηθώ την Ψιλικατζού! 🙂

  32. ΣΠ said

    26, 30
    Ττερλικκάς. Ο τόνος στην λήγουσα.

  33. LandS said

    25 Και στα Δωδεκάνησα όχι οι Ιταλοί αλλά οι Οθωμανοί. Δυστυχώς οι τελευταίοι το εισήγαγαν στο κράτος τους μετά την Συμφωνία του Λονδίνου γιαυτό και εμείς μείναμε χωρίς.
    Και μια επιπλέον άχρηστη πληροφορία. Στη Πόλη το Κτηματολόγιο (Ταπί το λένε εκεί πέρα) στεγάζεται στο ιστορικό κτήριο που είχε το σαράι του ο Πάργαλης Ιμπραήμ Πασάς.

  34. Cyrus Monk said

    Καλημέρα κι ἀπὸ Ρόδο μεριά. Τὴ λέξη «βουρκὶ» τὴν πρωτοσυνάντησα στὸ ΠΑΛΙ, στὸ σπαρταριστὸ ἄρθρο τοῦ Σχινᾶ γιὰ τὸν ὑπερλεξισμό. Συγκεκριμένα στὸ ποίημα «Ἡ θράπα» ἔχουμε στοὺς πρώτους-πρώτους στίχους:

    Ὁ Βαβουνές, ὁ Μαμουνὲς κι ὁ Παστροκωλαράκης,
    ὁ λαγναρμένιος Μπιθουλιὰν κι οἱ δυὸ Σιαμαῖοι βοῦζοι
    ὁλόκληρα μερόνυχτα συνέχεια θραπακιάζαν
    μὲς στὸ βουρκὶ τοῦ μαγαζιοῦ τοῦ Μπιθουλιὰν χλιχλίβαν…

    Μοῦ εἶχε μείνει ἡ ἀπορία γιὰ τὴ σημασία τῆς λέξης, τὴν ὁποία παρετυμολογοῦσα ἀπὸ τὸν βοῦρκο. Ἀργότερα ἔμαθα τὴ σημασία «ἀποθήκη, κελλάρι», ποὺ ὑποθέτω πλέον ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὸ ταγάρι, τὸ δισάκκι καὶ τὰ λοιπὰ … φορητὰ ἀποθηκευτικὰ μέσα!

  35. Για τα αρχικά διπλά σύμφωνα στα κυπραίικα το ‘χουμε ξαναπεί. Εχω δει με τα μάτια μου στον τηλεφωνικό κατάλογο όνομα ΚΚΟΛΟΣ. (Ήταν με κεφαλαία, και δεν ξέρω πού τονίζεται — ελπίζω στη λήγουσα 🙂

    Λεώνικε, κι εγώ λέω πάντοτε «Να τες, πού ‘ν’ τες;» (αν και αυτό είναι μάλλον ονομαστική, πρβ. «να τος») και συνήθως «πάρ’ τες, δες τες, κράτα τες» — αν και διαβάζοντας την ερώτησή σου μουρμούρισα «δες τις, πάρ’ τις» και δεν ένιωσα να ξενίζομαι. Πολύ χαίρομαι που και η κρατική γραμματική επιβεβαιώνει τη χρήση μου 🙂

  36. Λεύκιππος said

    14 Δεν τις έφαγες ακόμη τις πατάτες; Ε, φάΤΕΣ λοιπόν.

  37. 33 LandS, όχι, αν δεν κάνω λάθος το σαράι του Πάργαλη ήταν και είναι ακόμα το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης.

  38. spatholouro said

    #34
    Ωραία η επισήμανση!

    Κι επειδή και το ΠΑΛΙ και ο Σχινάς αξίζουν, όσοι ενδιαφερόμενοι εδώ:
    http://boubouni.com/hyperlex/pali.php

  39. Αν είναι έτσι για το κτηματολόγιο, γιατί δεν το έχουμε κι εμείς στις Νέες Χώρες; Υποθέτω ότι και να υπήρχε, θα ήταν το πρώτο που θα φρόντισαν να κάψουν οι απελευθερωμένοι Ρωμιοί, ακριβώς για να μπορούν να πάρουν πιο εύκολα τα κτήματα του Δοβλετιού και των Τούρκων που έφευγαν. Δεν ήξεραν βέβαια ότι δέκα χρόνια αργότερα θα κατακλύζονταν από τους πρόσφυγες και συχνά θα έχαναν κι αυτά που θεωρούσαν πια δικά τους…

  40. Νεο kid Al Kuwaiti🔪 🇸🇦🔪🌵 said

    35. Τώρα Άγγελε μιλάς σοβαρά ότι μουρμουρισες τα » δες τις» και «παρ τις» και ΔΕΝ σε ξενισαν; Ή απλώς θέλεις να είσαι – όπως παντα- ευγενής απέναντι στο Λεωνικο και να δώσεις μία κάποια εγκυρότητα στην «απορία» του; ( Σε αντίθεση με μένα που είμαι αγενεστατο και χωρίς ανατροφή γαϊδούρι…)

  41. LandS said

    14 Εγώ δε λέω «δες τες» λέω «κοίτα τες» 🙂

  42. Λεύκιππος said

    Θυμήθηκα το Νιόνιο που πήρε το Ντιρλαντά και βγάζοντάς το από την αφάνεια το έκανε διεθνή επιτυχία. Εδώ καλύτερα να αφήνανε τον Δασονόμο στην ησυχία του…Δεν κάνουν όλοι για όλα.

  43. ΝεοKid, συγκρατήσου. Και τα δύο λέγονται, και δεν είναι διόλου παράλογο ή ένδειξη νευρωτικής εμμονής το να κάνεις σφυγμομέτρηση για τη χρήση τους! Όσο για το επιτατικό, που σαφώς είναι όχι το σσ- παρά το σσυλο-, και ο Νικοκύρης αναγνώρισε ότι ίσως ήταν κακοδιατυπωμένη η αρχική του φράση (που δεν την έχω δει).

  44. LandS said

    37 Έ τότε θα είναι το δίπλα. Θα ανατρέξω στις πηγές μου, και ειδικά σε αυτήν που μου το είπε πρόσφατα, γιατί το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης κάτι μου λέει και μένα.
    Από την άλλη, ολόκληρη Παναγιωταρέα κάποτε μπέρδεψε το Μπλε Τζαμί με την Αγιά Σοφιά.

  45. gpoint said

    Και στην Ελλάδα υπάρχει δασική συνείδηση. Το 1965 ο τοπογράφος πατέρας μου είχε ανοίξει γραφείο στην Νέα Μάκρη και σαββατοκύριακα και τα καλοκαίρια τον βόηθαγα. Η διαδικασία ήταν απλή… καθόμαστε και περιμέναμε να δούμε καπνό στον ορίζοντα στο δασάκι που ήταν στα ριζά του βουνού. Υστερα έβγαιναν τα αμερικανάκια από την βάση να πάνε να την σβήσουνε. Μετά ερχόταν ο ιδιοκτήτης του δασικού για οικοπεδοποίηση κι έπαιρνε σειρά ο ιδιοκτλητης του επόμενου τεμαχίου, εκεί που σταμάτησε η φωτιά…

  46. LandS said

    37 Νάτο, Και εγώ και εσύ δίκιο έχουμε.
    A part of the still intact palace buildings hosted judicial archives of the Ministry of Justice … [the] Istanbul Directoriate of Land Registry and Cadastre houses in another section of the complex. An important section is reserved for the Turkish and Islamic Arts Museum. In 2012, the judicial archives moved out, and its space was transferred to the Minister of Culture to be appended to the museum. The Ministry of Culture initiated efforts to add the last remaining place to the museum.[1][2]
    Λέει η Βίκι.

    Οπότε το Ταπί είναι εκεί, αλλά όχι για πολύ ακόμα.

  47. Pedis said

    # 30 – 26
    Είναι επειδή τα διπλά σύμφωνα τα προφέρουν. Το Ττερλίκκας προφέρεται διαφορετικά από το Τερλίκκας.

    Και δεν το είχα προσέξει. Μερσί.

  48. Πέπε said

    > > ρα, προσφώνηση αντίστοιχη του μωρέ, ωρέ, ρε.

    Νόμιζα ότι είναι το θηλυκό του ρε.

    > > Η λέξη υπάρχει και στα κρητικά ως βούργια, την έχω και στις Λέξεις που χάνονται.

    Βγάλ’ την. 🙂 Τουλάχιστον στην Κρήτη, έχει πολύ δρόμο ακόμα μέχρι να χαθεί.

    > > αππώνεσουν, παρατατικός του αππώνομαι[…], και στην ενεργητική φωνή (αππώννω)

    Άρα αππώννεσουν, αππώννομαι (με δύο ν), όχι;

    Αυτή η κατάληξη -εσου(ν) προφανώς απηχεί το πολύ αρχαίο -εσο (*ελύεσο), που στα κλασικά αρχαία είχε ήδη γίνει *ελύεο>ελύου, αλλά μεταγενέστερα ξαναεμφανίστηκε κατ’ αναλογία προς το γ’ πρόσωπο, ελύετο.

    Ο Ττερλικκάς προφέρεται Τhερλικhάς (τον έχω ακούσει να το διευκρινίζει ο ίδιος). Υποθέτω ότι και το Κκόλος (Κhόλος) δε θα ακούγεται αστείο όπως σ’ εμάς.

    tbc

  49. Πέπε said

    Λεώνικε, εγώ δεν είμαι σίγουρος τι λέω, κοίτα τες ή κοίτα τις. Το λέω με σιγουριά, γιατί έχω αναρωτηθεί κι εγώ. Βέβαια λέω «τις κοίταξα».

  50. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    43. Aπόλυτα συγκρατημένος και νηφάλιος είμαι. «Και τα δύο λέγονται» Δηλαδή έχεις ακούσει ελληνόφωνο να λέει «κοίτα τις» ή «πάρε τις» ;;

  51. LandS said

    50 Παρόλο που λέω «κοίτα τες» λέω «κοίτα τις κότες». Θα μου πεις ότι στη δεύτερη περίπτωση έχουμε άρθρο, αλλά σε κάποιες περιοχές είναι ακόμα «τες»

  52. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    51. Ρε συ Λαντς, βαλτός είσαι κι εσύ ; Φυσικά και ΟΛΟΙ ανεπισήμως και επισήμως (με βάση τη γραμματική δηλαδή) θα πουν κοίτα τίς κότες ( και αρκετοί π.χ αρκετοί Κύπριοι θα πούν «κοίτα τες κότες»). Εδώ μιλάμε για όταν είναι στο τέλος. «Κοίτα τις» ΔΕΝ υπάρχει και ΔΕΝ το λέει κανείς .

  53. spatholouro said

    #52
    Κι αν το λέει, ας γνωρίζει ότι το λέει παρά τα οριζόμενα από τη Γραμματική…

  54. » ξεσηκώθηκε θόρυβος σχεδόν ίδιος με την υστερία για το βιβλίο Ιστορίας της 6ης Δημοτικού»

    Τι δουλειά έχει ο φάντης με το ρετσινόλαδο;;;

  55. dryhammer said

    Υπάρχει και το προσφυγικό «τις» (ή μάλλον «τοις») που υποκαθιστα και το «τους» ακόμα. ‘Ετσι σε μέρη όπως η Χίος ακούς και τους τρείς τύπους:
    -Στεγνώσαν οι πε(τ)σέτες; Γι’ άντε δές τες μιά ματιά
    -Στεγνώσαν οι πε(τ)σέτες; Γι’ άντε δές τις μιά ματιά
    – Για δες τ(ο)ις, τί διαβολιές κάνουνε οι γιοί μας

  56. Γς said

    Στον Σκάι τώρα.

    Ο Θάνος Ασκητής μιλάει στους «Αταίριαστους»για ψυχική υγεία και … κατάθλιψη.

    Κατάντια

  57. ΣΠ said

    Εγώ συμφωνώ με τον Άγγελο. Λέω «δες τες» αλλά και το «δες τις» δεν με ξενίζει. Χαίρομαι όμως που το χρησιμοποιώ σύμφωνα με την Γραμματική. Πάντως, σκέφτομαι ότι το «τες» θα έπρεπε να είναι ονομαστική και το «τις» αιτιατική, αντίστοιχα των αρσενικών «τοι» και «τους», και να λέμε «να τοι» – «να τες» και «δες τους» – «δες τις». Βέβαια στην γλώσσα η χρήση επιβάλλει τους κανόνες.

  58. dryhammer said

    Χωρίς να ανοίξω την τηλεόραση (για μαλάκες ψάχνεις;), τον φαντάστικα να μιλά για την καταθλιπτική(!) αντλία ενάντια στην στυτική δυσλειτουργία

  59. agapanthos said

    Εγώ να πω μόνο ότι οι Monsieur Doumani μου αρέσουν πολύ και από μουσική άποψη. Και ότι το Doumani οι ίδιοι προφανώς το τονίζουν στη λήγουσα

  60. Όντως, η παραδοσιακή εκτέλεση του Δασονόμου είναι πιο ευχάριστη στο άκουσμα.
    Αλλά και αυτή η διασκευή προς το κρητικότερον, όχι παραδοσιακού αλλά κανονικού τραγουδιού: https://www.youtube.com/watch?v=3degZYTwYgw

  61. Γς said

    58:

    >για μαλάκες ψάχνεις;

    Οχι, δεν ψάχνω! Μόνοι τους πετάγονται.

    Πάντως καμιά σχέση μ αυτά που λες, Με αυτά που το έπαιζε μετρ τόσα χρόνια.

    Την έχει κάνει με ελαφριά πηδηματάκια από αυτό το θέμα, που δεν πουλάει πια.

    Γι αυτό σου λέω: Κατάντια

  62. Σωτήρς said

    Δηλαδή στα Κείμενα του κυπριακού σχολείου κάνουν μόνο ελλαδικά; Οι κύπριοι συγγραφείς γράφουν στην ελλαδική διάλεκτο στην πλειοψηφία τους; Αλήθεια; Το έχω παράπονο που μαθαίνουμε για την κάθε μία χαζομάρα από τις ΗΠΑ έως την Αυστραλία και δεν γράφουν τίποτα για την επικαιρότητα της Κύπρου. Η μόνη χώρα που έχουμε κοινή γλώσσα.

    Οι μεσσιέδες Ντουμανί ειδικεύονται στις διασκευές, έχουν κάνει και ένα ιστορικό τουρκοελληνοκυπριακό ιστορικό τραγούδι που αναφέρεται σε μια εξέργεση του 1833. Δείτε εδώ, https://tinyurl.com/y97gcet8 (παραπέμπει στο http://agkarra.com)

  63. Αιμ said

    Κι’ εγώ κατάλαβα αρχικά ότι το διπλό σ είναι επιτατικο. Κατα τα άλλα πολύ ενδιαφέρον το άρθρο.
    Έχω και ιδέα : καθιέρωση τακτικού άρθρου σχετικού με διαλεκτους, ιδιωματα κλπ

    Όχι πως δεν ανεβαίνουν, προχθές είχε Γκρέκο, αλλά λέμε τακτικά όπως μεζεδακια, Αστεριξ, Μποστ, Τρίτες

  64. Λ said

    Έχω την εντύπωση ότι πρέπει να έγινε μπαμπάς αυτές τις μέρες ο Αντώνης του σχήματος Μεσίνα Ντουμάνι

  65. leonicos said

    @17 Αγαπητέ Νεο kid Al Kuwaiti

    Το ‘ρε μάστορα’ μ’ έφτιαξε. 2ον. Όπως και να μου μιλήσεις, εγώ ούτε την καρδιά μου χαλάω, ούτε το ιστολόγιο.

    3ον Δεν έμαθα ελληνικά χτες. Και συμφωνώ μαζί σου ότι ‘δές τις’ δεν είναι σωστό… αλλά υπάρχει

    Το έχω ακούσει αλλού, το έχω δει γραμμένο, και αφορμή για την ερωτηση μου έδωσε ο Αβινίδας που το έγραψε.

    Ήθελα να διευλκρινίσω ότι δεν είναι ‘λάθος πληκτρολόγησης’ αλλά γλωσσοκή επιλογή.

    Πιθανώς κάποιοι να έχουν ‘άλλη γνώμη από εμάς τους δυο

    που δόξα τω Θεώ συμφωνούμε

    Χαίρε και αγάλλου

  66. Λ said

    62.Εδώ για περισσότερα για το τραγούδι των Μεσσι έΝτουμάνι Το Σύστημα

    https://eastmediterranean.wordpress.com/tag/dolama-dolamayi/

  67. Λ said

    Ο σσιλλομπάσταρτοςέχει μάλλον ουδέτερη λέξη αλλά μπορεί να έχει τόσο αρνητική όσο και θετική χροιά ανάλογα με τα συφραζόμενα. Στην προκειμένη περίπτωση είναι αρνητική αλλά μόνο λίγο. Δεν βλέπω γιατί το άλλαξαν οι ΜΝ. Ο ρόκολος και η ροκόλα είναι πολύ όμορφες λέξεις

  68. leonicos said

    8 Μαρτίνος Ευχαριστώ για την απάντηση
    24 Σπαθόλουρο Ευχαριστώ, αλλά άλλο τι λέει η γραμματική και άλλο τι λέμε εμείς, και ο καθένας μας
    36 Λεύκιππε, ευχαριστώ για την απάντηση
    41 και 51 Lands Ευχαριστώ για την απάντηση
    43 Άγγελε, ευχαριστώ για την απάντηση
    48 Πέπε Ευχαριστώ για την απάντηση
    52 ΝεοΚιδ, Απ’ ό,τι βλέπεις, δεν έχουν όλοι την ίδια γνώμη. Ή τουλάχιστον έχουν αναρωτηθεί κι αυτοί. Στη γλώσσα αυτά ρέουν. Και όπωςλέει και η παροιμία, η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει. αλλά μην ανησυχείς. Τα δικά μου δεν σπάνε με μια φιλική παρατήρηση. Ότι είμαι λίγο ψυχάκιας, το ξέρω χρόνια. Αλλιώς δεν θα αναλωνόμουν 70 χρόνια με το ίδιο πράγμα
    55 dryhammer Ευχαριστώ για όλα όσα μου γράφεις. Δεν τα ήξερα. Είναι και το ‘τσ’ είδα’…. δέ τσι που δεν ξέρεις ποιο από τα δύο είναι.
    57 ΣΠ Ευχαριστώ για την απάντηση
    48 Πέπε Ευχαριστώ για την απάντηση
    52 ΝεοΚιδ, Απ’ ό,τι βλέπεις, δεν έχουν όλοι την ίδια γνώμη. Ή τουλάχιστον έχουν αναρωτηθεί κι αυτοί. Στη γλώσσα αυτά ρέουν. Και όπωςλέει και η παροιμία, η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει. αλλά μην ανησυχείς. Τα δικά μου δεν σπάνε με μια φιλική παρατήρηση. Ότι είμαι λίγο ψυχάκιας, το ξέρω χρόνια. Αλλιώς δεν θα αναλωνόμουν 70 χρόνια με το ίδιο πράγμα
    55 dryhammer Ευχαριστώ για όλα όσα μου γράφεις. Δεν τα ήξερα. Είναι και το ‘τσ’ είδα’…. δέ τσι που δεν ξέρεις ποιο από τα δύο είναι.
    57 ΣΠ Ευχαριστώ για την απάντηση

  69. … βουρτζί, βουρκί, υποκοριστικό της βούργας/βούρκας, που είναι το δερμάτινο σακίδιο ή ταγάρι, που έχουν οι βοσκοί, οι κυνηγοί και γενικά όσοι δουλεύουν στο ύπαιθρο. Η λέξη ανάγεται στο λατ. bulga, κελτικής προέλευσης, κι έχει γούστο να σκεφτούμε πως στην ίδια ρίζα ανάγεται το μπάτζετ. …

    Η βούργα/βούρκα μού θύμισε παρόμοια λέξη (ηχητικά και νοηματικά) σε διάφορες γλώσσες

    (Deutsche Boerse το γερμανικό χρηματιστήριο στην Φρακφούρτη,
    Borsa Italiana ιταλικό στο Μιλάνο,
    Bolsa de Madrid ισπανικό στην Μαδρίτη (bolsa και τσάντα, σακουλάκι),
    Bourse, στα γαλλικά,
    και αρκετές λέξεις με purse/burse στα αγγλικά, όπως
    disbursement, η εκταμίευση (χρησιμοποιημένο αρκετά με τα bailouts του ελληνικού χρέους)
    reimbursement, η αποζημίωση (κυρίως για έξοδα παράστασης)
    bursar, ο ταμίας (που στέλνει ραβασάκια κάθε εξάμηνο αν έχεις παιδιά σε αμερικάνικα πανεπιστήμια)
    purse, τσάντα/χαρτοφύλακας, και έπαθλο (γνωστό στους φίλιππους, στους μπιλιαρδόρους, και στους χαρτοπαίχτες) )

    και το κλου της υπόθεσης είναι πως ψάχνω στο etymonline.com να δω τι λέει για το purse και βλέπω την ελληνική συμβολή της βυρσοδεψίας στο χρηματιστήριο:

    purse (n.)
    Old English pursa «little bag made of leather,» especially for carrying money,
    from Medieval Latin bursa «leather purse»
    (source also of Old French borse, 12c., Modern French bourse; see bourse),
    from Late Latin bursa,
    variant of byrsa «hide,» from Greek byrsa «hide, leather.»
    Change of b- to p- perhaps by influence of Old English pusa, Old Norse posi «bag.»

  70. 69 το πουγκί του Σάιλοκ δερμάτινο θα ΄ταν

  71. daeman said

    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?2478-Αφήστε-τις-ή-Αφήστε-τες

  72. daeman said

    «Άφησε τις κουρμάδες. Άφησέ τις αμέσως, του γάβγισα θυμωμένος.»
    ~ Ο Μάγκας, Πηνελόπη Δέλτα
    https://books.google.gr/books?id=26rYBQAAQBAJ&pg=PT44&lpg=PT44&dq#v=onepage&q&f=false

    «Άφησέ τις, γέρο, έκανε ο δεκανέας. Αυτές θα τις στείλουμε στο τζαμί μαζί με τις άλλες γυναίκες.»
    ~ Στρατή Μυριβήλη – Πόλεμος (β’ μέρος)
    http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/muribhlhs_polemos2.htm

    «Έχει ωστόσο και πεταλούδες. Κοίταξέ τις· όχι στον αέρα· εκεί, εκεί, στα παράθυρα.»
    ~ Έν’ ανέλπιστο παραμύθι, Φυλλάδες του Γεροδήμου, Αργύρης Εφταλιώτης
    https://el.wikisource.org/wiki/Φυλλάδες_του_Γεροδήμου/ε#.CE.88.CE.BD.27_.CE.B1.CE.BD.CE.AD.CE.BB.CF.80.CE.B9.CF.83.CF.84.CE.BF_.CF.80.CE.B1.CF.81.CE.B1.CE.BC.CF.8D.CE.B8.CE.B9
    https://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q&esrc=s&source=web&cd=9&ved=0ahUKEwjzofGqp4_QAhXII8AKHZHSDaIQFghgMAg&url=http%3A%2F%2Fkosmopolis.lis.upatras.gr%2Findex.php%2Fnoumas%2Farticle%2Fdownload%2F85338%2F84212&usg=AFQjCNEDud-BHQLews0f-VmMsqPzVxDq6g&sig2=hA2OUJYU0FWNOw2OPQZ_0Q

  73. dryhammer said

    61. το γυαλί (=> προβολή, αναγνωρισιμότητα κλπ κλπ) είναι πρέζα

  74. Πέπε said

    > > Τζ΄ίντα τον θέλεις ρα πελλή εσού τον δασονόμο

    Αυτό το «εσού», Νίκο, δεν το σχολίασες. Δεν ξέρω πόσο αυτονόητο είναι ότι σημαίνει «εσύ», ονομαστική. Το λένε ίδια και στην Κάρπαθο (όχι στα άλλα 12νησα, όσο ξέρω), και η κλίση είναι:
    Ονομ. εσού ( > Δεν βλέπω γιατί το άλλαξαν οι ΜΝ. Ο ρόκολος και η ροκόλα είναι πολύ όμορφες λέξεις

    Ίσως δεν το άλλαξαν αυτοί: μπορεί να λέγεται *και* έτσι. Οι στίχοι που λέει ο Ττερλικκάς δεν είναι η στερεότυπη έκδοση, είναι η παραλλαγή που ξέρει ή που προτιμάει ο ίδιος.
    _____________________________

    @διάφορα μνμ για το τι είναι επιτατικό, το σσ- ή το σσυλλο-:

    Εντάξει, αυτό λύθηκε. Κι εμείς λέμε σκυλοβρωμάει. Κατά τα άλλα, τέτοιο αρνητικό (συνήθως, όχι υποχρεωτικά) επιτατικό έχουμε το καρα-. Να πούμε όμως ότι ούτε το σσ- προφέρεται sh, άλλο συμβαίνει:

    Η λέξη είναι βέβαια σκύλλος (με δύο λάμδα για δικούς τους λόγους). Το κ προ του [i] τσιτακίζεται, tsch. (Αυτό, ειδικά στα κυπραίικα απ’ όλες τις ελληνικές διαλέκτους και ιδιώματα, συμβαίνει μόνο σε ορισμένες λέξεις κι όχι σε κάθε κ προ [i].) Αυτό το tsch, μαζί με το σίγμα που προηγείται, γίνεται όλο μαζί ένα διπλό (=παρατεταμένο) sh. Άρα, έχουμε μεν γραφή με δύο σ και προφορά με sh αλλά όχι επειδή το σσ είναι sh, αφού σε άλλες λέξεις προφέρεται σαν κανονικό (διπλό όμως) σίγμα.

    Το ίδιο περίπου φαινόμενο έχουμε και στα ιταλικά: c προ e/i = [tsch], αλλά sc προ των ίδιων φωνηέντων = [sh]. Και σε κάποια ή κάποιες από τις σκανδιναβικές γλώσσες, όπου ο φθόγγος [sh] γράφεται sk μεν πριν από i,ή e, και skj πριν τα άλλα φωνήεντα. Αλλά και σε άλλα ελληνικά ιδιώματα έχουμε το ίδιο ή το ανάλογο φαινόμενο.

  75. Πέπε said

    74:
    Ω ρε γαμώτο! Ξεχάστηκα κι έβαλα γωνιώδεις αγκύλες σε δύο άσχετα σημεία, και πήγε πάλι περίπατο το σχόλιο!

    Τέλος πάντων, η κλίση είναι εσού/εσού/εσέ(να). Μετά έλεγα κάτι άλλο που το πήρε το ποτάμι, και μετά απαντούσα στο #67 της Λ, που λέει «δε βλέπω γιατί το άλλαξαν…»

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>πελελός (όπως είναι σήμερα στην Κρήτη).
    Αφού μου πήρες το μυαλό
    πάρε με σκιας* κι εμένα
    για δε με θέλει πελελό
    η μάνα που μ΄εγέννα

    *τουλάχιστον

  77. gpoint said

    ¨εχω μια (φυσιο)λογική απορία…ποιες τουαλέττες χρησιμοποιεί για τις ανάγκες του ο εικονιζόμενος σύζυγος του λουξενμουργιανού πρωθυπουργού που πήρε μέρος στο πρόγραμμα που ακολούθησαν οι σύζυγοι των ηγετών που συμμετείχαν στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες

  78. daeman said

    Monsieur Doumani: ‘Out-of-touch guy’/ ‘Ο αχάπαρος’

    “Ahaparos”, a satirical song with music and lyrics by Antonis Antoniou, which was inspired by an unfortunate incident that the group experienced at a festival in Cyprus last year. More specifically, the band was performing on one of Nicosia’s main streets, participating in the first Nicosia Buskers festival, when two policemen approached them and insisted on arresting them. After quite a long dispute, the band was given a fine for allegedly violating a colonial law against begging. After the huge attention that the incident got from social media, finally the government apologized to the band, and changed the law with regards to begging so that street artists are not anymore included! This song humorously describes the last thoughts of the chief policeman, some moments before he and his colleague decided to approach the band.

    lyrics
    (English translation follows)

    Επέλλανεν η κκέλλα μου με τούντους σατανάες
    κραούσιν κάτι πράματα όπως τους μαστραππάες
    τζ’ αννοίουσιν το στόμαν τους τζαι κάτι μουρμουρούσιν
    κάπου εξαναείδα το μ’ άνταμπου το λαλούσιν

    Εν άδρωποι τούτοι σιόρ τζαι κάχουνται δαμέ
    αντί την μάππαν να θωρούν να παν στο καπαρέ
    Να πάσιν εις το μπούκκικον να παίξουσιν κουμάριν
    να δειξουν τ’αντριλλίκκιν του ποτζεί που ‘ν’ οι αππάροι

    Έννεν κατάσταση τούτη εννα τους λαπορτάρω
    τζαι να με κάμουν φοινιτζαν τζαι να μου πούσιν πράβο
    που έκοψα τους πιλιεττίν τζαι έκατσα τους μέσα
    εν θα με πει κανένας τους ποττέ ξανά του σιέσαν

    —————————————————

    «I can’t stand these tramps any longer
    holding those things that look like tins
    They open their mouths and begin to murmur things
    I think I’ve seen this [performing music] before but I’ve forgotten what it’s called.

    Oh man, are these people normal? Just sitting here on the street
    instead of going to a football match or a brothel
    or to a betting shop
    or even show off their macho selves at the horse races

    This is unacceptable, I am going to arrest them
    and then I will be praised and promoted
    for putting these tramps behind bars
    No one’s going to call me chicken again»

    https://monsieurdoumani.bandcamp.com/track/out-of-touch-guy

  79. ΓιώργοςΜ said

    73, 61 κλπ Δε γνωρίζω ντεσού για τον άνθρωπο, αλλά δεν έχω δει ή διαβάσει κάτι δικό του που να είναι ασυνεπές ή να δείχνει τέτοια βίτσια. Από το να κρατάει τη γνώση του για τους προσωπικούς του πελάτες στο ιατρείο, βρίσκω πως είναι καλύτερο να τη μοιράζεται, ειδικά σε θέματα που είναι σπάνιο (λόγω των γνωστών συμπλεγμάτων/ταμπού/προκαταλήψεων) να ρωτήσει κάποιος.
    (Οι «Αταίριαστοι» δεν ξέρω τι είναι βέβαια, υποθέτω πρωινάδικη εκπομπή, αλλά αν είναι να πάρεις κάτι χρήσιμο, δεν έχει σημασία κτγμ αν θα το πάρεις από τη λαϊκή ή από πολυκατάστημα).

  80. Πέπε said

    @78:
    > > κραούσιν κάτι πράματα…

    Κι άλλη μια λεπτομέρεια που είναι κοινή μεταξύ κυπραίικων και καρπάθικων αλλά όχι γενικά στα κυπρο12νησιακά ιδιώματα (όπως στο χαλασμένο #74 το «εσού»):

    Το ρήμα κρατώ λέγεται κραώ. Αυτό δεν υπαγορεύεται από τους γενικούς κανόνες της διαλεκτικής ομάδας: σε ορισμένες περιπτώσεις χάνεται το β ή γ ή δ, αλλά για το τ αυτή είναι μια μεμονωμένη περίπτωση.

    Μήπως τρώτε και το θ στο κάθομαι/.καθίζω; Κάομαι, καΐζω, υπάρχει αυτό στην Κύπρο;

  81. daeman said

    @80: Για την Κύπρον εν ηξεύρω, αλλά στην Κρήτη το «κάομαι, κάεσαι, κάεται» δεν είναι σπάνιο. Θυμάμαι τον παππού μου να μου λέει: «ετά που κάεσαι» (ετά = εκεί) κι ένα φιλαράκι πρόσφατα: «απού καλά του κάεται και πέλαγο γυρεύει».

  82. dryhammer said

    80,74 κ.ά. Με το αυτί και μόνο, βρίσκω ομοιότητες στον τόνο, την προφορά και τη μουσική (του λόγου) ανάμεσα στά ιδιώματα των Καρδαμύλων και Οινουσσών της Χίου, ορισμένων νησιών στα Δωδεκάνησα και των Κυπριακών. Μάλιστα μου ακούγονται τα Δωδεκανησιακά σαν «βαριά» Καρδαμυλίτικα και τα Κυπρέικα σαν «βαριά»Δωδεκανήσια (για το πως κλιμακώνεται η προφορά – στο αυτί μου πάντα)

  83. … συλλο…/…σκυλο …

    Θυμάμαι γνωστό μου που συχνά έκανε το σχόλιο

    «You are full of skit!»

    όταν κάποιος πρόφερε το «schedule» σσέτζουλ αντί για σκέτζουλ.

  84. daeman said

    @83: Μάλλον αμερικανός ή αμερικανοτραφής ο γνωστός, γιατί στα βρετανικά αγγλικά η συνηθέστερη προφορά είναι /ˈʃɛdjuːl/ (shed-yool), ενώ στα αμερικανικά /ˈskɛdjuːl/ (skedzh-ool). https://en.oxforddictionaries.com/definition/schedule

    But it’s good for a skit about the division by a common language. 🙂

  85. ΣΠ said

    35 Άγγελος
    Χάρης Κκολός ονομάζεται Κύπριος ηθοποιός.

  86. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα! Το πορτουγκέζικο γουήφι κάνει κουσσουκέις (κουτσουκέλες) κ δεν είναι βολικό να σχολιάζω.

    Παλιότερα νομίζω πως υπήρχε στην Κύπρο οδηγία να μη γράφεται το διπλό σύμφωνο στην αρχή της λέξης, αλλά ίσως ατόνησε.

  87. Λ said

    22. Οι δασονομοι στην Κύπρο είναι μία μίξη πυροσβεστών,θηροφυλακων και δασοφυλάκων. Στην Ελλάδα νομίζω ότι δεν είναι έτσι.

    Οι δασοφύλακες είναι εποχιακοί από Μάιο μέχρι Οκτώβρη και έχουν αποκλειστικό έργο την πυρασφάλεια. Γνωρίσαμε παλιά κάποιους που υπηρετούσαν στο πυροφυλάκιο στον Ακάμα, κοντά στο Νιο Χωρκό απέναντι από τον Πίσσουρο. Το μεροκάματο ήταν χίλιες λίρες το μήνα (1708 ευρώ). Δεν ήταν ευχαριστημένοι όμως γιατί ήταν μεγάλη η μοναξιά. Τώρα ο Ακάμας έχει σύστημα πυρασφάλειας με αισθητήρες και δεν υπάρχουν πια δασοφύλακες.

  88. Γς said

    77:

    Και τι φωτό!

    Με τον γλυκό πειρασμό που τις ρουμπώνει όλες, Μελάνια, Μπριζίτ, κλπ.

    Η κυρά Ερντογάν!

    Μου ανεβάζει το λίμπιντο!

    [πιο πολύ κι από την κυρία Λουκά, που πετάχτηκε τώρα στην εξωτερική κάμερα των ειδήσεων του Σκάι]

  89. Λ said

    86.Ο Μενέλαος Χριστοδούλου ήθελε να καταργήσει το διπλό σύμφωνο αλλά αντισταθήκαμε και νενικήκαμεν (όπως είπε και ο Μακάριος το 60)

  90. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    48. Πέπε πολύ σωστά! Λέγεται κάργα η βούργια/το βουργιάλι/βουργιαλίδι/βουργιαλάκι, αν κι εμείς ανατολικά τη λέμε σακούλι (του βοσκού,του κυνηγού κλπ) πιο πολύ.

    Τη βέργα μου επαντόνιαρα*
    κι επέταξα τη βούργια
    γιατ’ είπες πως δε θες βοσκό
    αγάπη μου καινούργια

    *έβαλα σε μια άκρη

  91. 77 των αντρών

  92. Γς said

    88:

    Κι αυτός ο κύριος μαζί με τις κυρίες των ηγετών τι είναι;

    Ο συντροφος ή η σύντροφος του λουξεμβουργιανού πρωθυπουργού;

  93. Κουτρούφι said

    Κλιση του «κάομαι» στη Σίφνο
    Ενεστώς
    κάομαι
    κάεσαι
    κάεται
    καούμαστε
    κάεστε (αλλά και καούσαστε)
    κάονται (αλλά και κάουνται)

    Παρατατικός
    ηκαούμουνα
    ηκαούσουνα
    ηκαούντανε
    ηκαούμαστε
    ηκαούσαστε
    ηκαούντανε

  94. 92 Ο σύζυγός του. Έχουνε παντρευτεί κανονικά. Με δήμαρχο και ληξίαρχο.
    Μην φερόμαστε σαν Κατινάκια, αν γίνεται.

  95. Γς said

    Και μου λέει ο γιατρός σήμερα, ποιος με φροντίζει που η κόρη μου πήγε και γκρεμοτσακίστηκε με το πόδι της

    -Ο Μήτσος;

    -Ο Μήτσος; Ποιος Μήτσος;

    -Ο Μήτσος.

    -Α…

  96. Λ said

    Oι Κκολός, Κκολής και Κκόλας δεν είναι άλλοι από το Νικολό, Νικολή και Νικόλα

  97. Γς said

    και κάνε μας τη χάρη

    >αν γίνεται

  98. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    52-53- Το λένε αρκετοί τα τελευταία χρόνια, το έχω ακούσει πολλές φορές από διάφορους, και ειδικά στο ράδιο από πολούς εκφωνητές, μέχρι που πίστεψα πως έχει αλλάξει η γραμματική. Από καιρό ήθρλα να το ρωτήσω εδω αυτό και χάρη στον Λεώνικο μου λύθηκε η απορία.
    Εγώ πάντως κοιτάξτε τες λέω και γράφω.

  99. sarant said

    96 Κι εμείς λέγαμε Κόλιας και Κολιός.

  100. Λ said

    Η κατασκευή της βούρκας

    http://www.phinivillage.com/cgibin/hweb?-A=1082&-V=traditionaljobs

  101. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>ολόμουζος, ο καταμουτζουρωμένος, από τη μούζα που είναι η μουτζούρα, η καπνιά.
    Μουζουδιά η μούζα σ΄εμάς και ολομούζωτος αυτός που έχει πολλές μουζουδιές(από καπνιά ή κάρβουνο).
    Μουζώνω και μουζώνομαι το ρήμα.
    Μουζοτσίκαλο,αυτή η κατσαρόλα που τη χρησιμοποιούσαμε στη φωτιά με ξύλα,συνήθως για το βραστό νερό της μπουγάδας και παρέμενε με μουτζούρα απόξω.
    Τις ξεμουζώναμε τις καθημερινές κατσαρόλες όταν μαγειρεύαμε στα στα ξύλα (κόλαση να τρίβεις με το συρματάκι 😦 )

    Ντύσου στολίσου νυφικά και βάστα το βουργιάλι,
    να δεις λεράδες και θεριά και μουζoυδιάς το χάλι
    Από το πρόγραμμα του περασμένου καρναβαλιού στο Μέρωνα http://rethymnocarnival.gr/index.php?langid=45

    Τη μούτζα τη λέμε πούλο:
    Δος μου ΄να μ πούλο του στραβού
    που σ΄έβριχνα στο δώμα
    και δε σε γλυκοφίλουνα
    να μου θυμάσαι ακόμα

  102. ΣΠ said

    86, 89
    Η τυποποίηση των ονομάτων στην Κύπρο

  103. sarant said

    89-102 Οκ!

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    96/99 Κοκόλης ή Κοκολιό(το) , ο Νικολής , με πειραχτική/περιπαιχτική χροιά.
    Εξού και Κοκολάκης το επίθετο.

  105. Πέπε said

    @101:
    Η μούντζα (το φάσκελο) και η μούζα/μουζουδιά/μουντζούρα, η ίδια λέξη είναι; Κάτι έχει γράψει ο Νίκος, αλλά δε θυμάμαι.

    Στάχτωσ’ τα και μούντζω’ τα (χέσ’τ α κι άσ’ τα, θα λέγαμε)

  106. 105 Κάπου είχα διαβάσει πως προήλθε από το έθιμο να μουτζουρώνουν τους καταδίκους, που περιφέρονταν στην Πόλη για διαπόμπευση.

  107. Μαρία said

    103
    Μιχάλη Πιερή, Περί της γλωσσικής «εξυγίανσης» των κυπριακών τοπωνυμίων, Ο Πολίτης δεκαπενθήμερος, 29 Σεπτεμβρίου 1995, τ.11
    Όταν με το καλό γυρίσεις στην έδρα σου.

  108. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Μιλάμε για μεγάλο κάθαρμα πούχει πάνω στην κεφαλή του ο δάσκαλος και του έχει μαυρίσει τα σκώτια –
    Κάποιον Επιθεωρητή μπουμπούκι, σκέφτηκα ΄γω. 😉

    74. >>Κι εμείς λέμε σκυλοβρωμάει.
    Ήκοψε τα κρουλάκια τζη η σκυλογαβγισμένη ,λέει ο Ψαραντώνης.

    74.>> Αυτό το «εσού»,
    Τουλόγουσου 🙂

    81.στην Κρήτη το «κάομαι, κάεσαι, κάεται»
    ανατολικά, καύγομαι
    Ένα σκωπτικό:
    ‘Οντε μου φέρανε τ΄αντρούς μου το χαμπέρι,
    μυζηθροπιτάκια ήψηνα.
    Και δυο και τρία τα χαύγουμου
    και πώς δεν εκαύγουμου!

  109. daeman said

    @ 105, 106

    μουντζώνω· μοντζώνω· μουζώνω· μουτζώνω. I. Ενεργ. α) αλείφω το πρόσωπο κάπ. με καπνιά ή ακαθαρσίες για τιμωρία και διαπόμπευση· εξευτελίζω: μούτζωσέ τον … και πόμπεψέ τον (Νομοκριτ. 73)· βλασφημούσι … αναθεματίζουσι και μουζώνουσι (Νομοκ. 38711)· β) προσβάλλω, ντροπιάζω κάπ., προκαλώ όνειδος σε κάπ. με τις πράξεις μου: γελού οι χριστιανοί και αυτείνη τού μοντζώνει (ενν. του άντρα της) (Σπαν. (Ζώρ.) V 643)· (εδώ πιθ. με υβριστ. χειρονομία): Μήνα εμούτζωσες ιερέα ή έβρισες αυτόν; (Μαλαξός, Νομοκ. 412)· γ) (υβριστ.): μουντζωμένη σου εορτή (Σπανός B 170). II. (Μέσ.) αλείφω το πρόσωπό μου με καπνιά, στάχτη, μουτζουρώνομαι: (Μαχ. 4008). [<ουσ. μούντζα + κατάλ. ‑ώνω. Ο τ. μουζ‑ στο Βλάχ. και σήμ. κρητ.· τ. μουζώννω κυπρ. Ο τ. μουτζ‑ (Du Cange, μουτζούν) και η λ. (Somav.) και σήμ.]
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/kriaras/search.html?lq=22058

    μουτζώνω [mudzóno] -ομαι & μουντζώνω [mundzóno] -ομαι Ρ1 : 1. χειρονομώ υβριστικά προβάλλοντας την ανοιχτή παλάμη μου προς την κατεύθυνση κάποιου· φασκελώνω: Tη μούτζωσε, γιατί τον προσπέρασε αντικανονικά. 2. (μτφ.) αφήνω, εγκαταλείπω κτ., παύω να ενδιαφέρομαι γι΄ αυτό: Mούτζωσε τα εγκόσμια κι έγινε καλόγερος. Tα μούτζωσε, τα παράτησε.
    [μσν. μουτζώνω, μουντζώνω (& μουζώνω) `αλείφω το πρόσωπο με καπνιά, προσβάλλω΄ < μούτζ(α), μούντζ(α) (& μούζα) -ώνω (επειδή το μουτζούρωμα του προσώπου του πομπευόμενου γινόταν με την παλάμη βουτηγμένη σε καπνιά)]
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=μουτζώνω&dq=

    «Τιμωρίαι μας ήσαν τότε εν χρήσει η φυλάκισις και η γάνωσις, καθ’ ην ο τιμωρούμενος εγανώνετο εις το πρόσωπον ποικιλοτρόπως υπό τίνος των συμμαθητών του ή υπό του διδασκάλου διά μελάνης και εις το τέλος του μαθήματος διερχόμενοι έμπροσθεν του οι μαθηταί όλοι έπτυον αυτόν. Εάν δε το παράπτωμα του ήτο πολύ μέγα, εξήγετο εν τοιαύτη καταστάσει και εις το μεσοχώρι, όπου επτύετο παρ’ όλου του κόσμου. Η σημείωσις αύτη περί των τιμωριών εξύπνησεν εν εμοί παιδικήν τίνα ανάμνησιν, ην ως ιλαροτραγικήν ολίγον θα διηγηθώ εις τους αναγνώστας μου.»
    ~ Το δημοτικό στο Συρράκο, Κώστας Κρυστάλλης
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?15267-Το-δημοτικό-στο-Συρράκο&p=226963&viewfull=1#post226963

    «…να θυμίσω ότι γάνα είναι μεταξύ άλλων η μουτζούρα αλλά και η διαπόμπευση -επειδή όσους διαπόμπευαν τους… αποσβολώνανε. Εχει και παροιμία, – Είπε η γάνα τση καφτρίλας, κάμε πέρα μη με χρίσεις, κεφαλονίτικη παραλλαγή του πετεινού κεφάλα.»
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?15267-Το-δημοτικό-στο-Συρράκο&p=226973&viewfull=1#post226973

  110. sarant said

    107 Πρέπει κι αυτό να το έχω

  111. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Λεώνικε, τις χρήσεις τες/τις τις διακρίνει λέει και η σχολική γραμματική.Δες τες κι εδώ:
    Για τη χρήση, η ΣΝΓ αναφέρει στην §192/σελ.130:
    Το τις μπαίνει πριν από το ρήμα, το τες ύστερα από αυτό:
    Τις βλέπω που περνούν εκεί κάτω, σταμάτησέ τες.
    Αν τις δεις, χαιρέτα τες.

    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?2478-%CE%91%CF%86%CE%AE%CF%83%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%B9%CF%82-%CE%AE-%CE%91%CF%86%CE%AE%CF%83%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%B5%CF%82

    15. Τώρα είδα το μουζωμένος,ολομούζωτός σας.Συγγνώμη.
    «Να σου κάμω μια μουζουδιά να μη σε φταρμίσουνε»* λέγανε οι παλιές στα κοριτσάκια.
    *ματιάσουνε

  112. Γιάννης Ιατρού said

    109: Daeman
    …και εις το τέλος του μαθήματος διερχόμενοι έμπροσθεν του οι μαθηταί όλοι έπτυον αυτόν…

    Αυτό δεν ήταν τιμωρία, εμβολιασμός λέγεται 🙂

  113. 84,
    Έτσι ακριβώς! 🙂

  114. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    107/110
    Από τα ΑΣΚΙ Σελ.40
    http://62.103.28.111/infopubl/05.03.4960.0011/index.html#

  115. Κουτρούφι said

    «Θα πάρω αερόπλανο μόνο για δυο νομάτους
    Να μπαίνω γω κι’ η μουζουρού,
    να σκύβουν άλλοι να θωρρού,
    Να καίουν τα φλαρτζιά τους.»
    Από σκοπό που υπάρχει στην Κάλυμνο (αλλά και στη Σίφνο) με τίτλο «ριάλλια»: h**ps://www.youtube.com/watch?v=cRu-pCaOEcM

  116. Πέπε said

    108 τέλος (@81):
    Μα αυτό το κάομαι δεν είναι κάθομαι, είναι καίγομαι.

  117. Πέπε said

    @115:
    Που βέβαια είναι κυπραίικος.
    Μάλλον δε και το δίστιχο (? δυομισάστιχο) – αυτή η τεχνική με το εμβόλιμο ημιστίχιο που δεν είναι τσάκισμα, Κύπρο μυρίζει.

  118. Πέπε said

    Άλλη φορά είχαμε αναφέρει τον χαρακτηριστικό και δυσπερίγραπτο τρόπο που προφέρουν στην Κάλυμνο τα απλά και διπλά συριστικά. Λοιπόν, στο βίντεο του #115 έχει ένα καλό παράδειγμα:

    Να πα’ να πεις της μάνας σου, γύρω στο 3’53» κ.εξ.:

    Τα απλά (πεις, της) είναι μια ιδέα πιο «παχιά» απ’ ό,τι στους περισσότερους άλλους Έλληνες. Το διπλό (μάνας_σου) είναι αρκετά πιο «λεπτό» και από το κοινό σίγμα, πόσο μάλλον από το δικό τους. Επίσης, ελαφρώς παρατεταμένο, όχι όμως όσο τα μμ, νν, λλ (που πέρα από τη διάρκεια είναι οι ίδιοι φθόγοι όπως και στα απλά).

    Το ζήτα είναι όπως το διπλό σίγμα, αλλά ηχηρό. Αρκετά χαρακτηριστικό ώστε να δικαιολογεί το φανταρωνύμιο Ζουζουνία.

    Ο ίδιος περίπου φθόγγος για το σσ και το ζ ακούγεται και σ’ άλλα 12νησα (κάτω Κάρπαθο, Κάσο), αλλά όχι με τόση έμφαση -οι Καλύμνιοι γενικά δε βαριούνται ν’ αρθρώσουν-, και κυρίως όχι με τόσο έντονη αντίθεση προς το σκέτο σ (το κανονικό, όπως «σέρνω», και το ηχηρό όπως «κόσμος»), που εκεί το προφέρουν σαν όλο τον κόσμο.

    Για τον μη φυσικό ομιλητή αυτή η προφορά είναι σχεδόν αμίμητη, γιατί πρέπει να έχει διαρκώς υπόψη του πότε διπλασιάζονται τα σίγμα, π.χ.:
    η μάνα σου (απλό)
    της μάνας σου (διπλό – οκέι, ευκολάκι)
    τη μμάνα σσου (ξανά διπλό, εκ του «την μάναν σου»!)
    …, πρέπει δηλαδή μέσα στη ρύμη του λόγου να προλάβει να κάνει και τις αφομοιώσεις των τελικών -ν με τα ακόλουθα σύμφωνα.

  119. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    116. Ναι,ναι.Στο 81 του Δαεμάνου «ετά που κάεσαι» συμπλήρωσα. Ετά που καύγιεσαι κατά τα μέρη μου.Αυτό.
    Γενικά δεν παρατρώμε σύμφωνα κάτω ε; λέω τώρα 🙂

  120. To μεσημέρι χρειάστηκε να φύγω προτού πω ότι παρόλο που συνήθως λέω «κοίταξέ τες» και «βλέποντάς τες», όπως οι περισσότεροι εδώ μέσα και όπως συνιστά και η επίσημη γραμματική, στον πληθυντικό μάλλον θα έλεγα «κοιτάξτε τις», «καμαρώστε τις», ίσως για ν’αποφύγω την κακόηχη επανάληψη. Τώρα βλέπω πως και στη Λεξιλογία διατυπώθηκε η ίδια παρατήρηση. Ευχαριστώ, Daeman (71).

  121. Πέπε said

    Μα η ερώτηση ήταν: «Μήπως τρώτε και το θ στο κάθομαι/καθίζω; Κάομαι, καΐζω, υπάρχει αυτό στην Κύπρο;» (#80), και από τα παραδείγματα του Δαεμάνου καταλαβαίνω ότι και στην Κρήτη (πού όμως;) υπάρχει κάομαι = κάθομαι.

    Το «κάβγω» = καίω είναι από το αρκετά διαδεδομένο «κάβω» (πρβλ. κν. δουλεύω, κρητ. κ.α. δουλεύγω), που προκύπτει υποχωρητικά από τον αόριστο έκαψα. (Όθεν και Καμμένος 🙂 )

  122. Κουτρούφι said

    Να κάβγεσαι, ασκημάνθρωπε, με το κακό σουλούπι
    αφότου σ’ έκανε ο Θεός, έσπασε το καλούπι

    («επαινετικό» δίστιχο σε γαμπρό από …φίλο του, πριν καμιά 65αριά χρόνια στη Σίφνο)

  123. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    121.Πέπε*. ωχ, πλήρης σύγχυση/παρεξήγηση! Πράγματι κάεται/κάθεται λέει ο Δαεμάνος. Το πήρα πως έλεγε κάεται ως ομόηχο με άλλη έννοια στην Κρήτη δηλ.κάβεται (καύγεται) .Και το παράδειγμα του έτσι το πήρα.Άμα γλιστρίσει προς αλλού το μυαλό…:(
    Στα Ρεθεμνο-Χανιώτικα λοιπόν ψιλοτσιμπάνε τα σύμφωνα ενίοτε, εμείς αντίθετα λέμε τονισμένα το κάθεται (έχουμε και το ωραίο»καθήτουλος» και προσθέτουμε και φωνήεντα κατά περίπτωση: Ο καμμένος είναι καημένος 🙂 :
    Τα Καημένα(Καμένα) Χωργιά μας: http://books.matia.gr/logotechnika-vivlia/elliniki-logotechnia/ta-kaimena-choria-tou-stefanou-a-geronti.html

    *με τη διδασκαλική σου υπομονή «ανέβλεψα». Φχαριστώ!

  124. Γς said

    88:

    >πιο πολύ κι από την κυρία Λουκά, που πετάχτηκε τώρα στην εξωτερική κάμερα των ειδήσεων του Σκάι

    http://www.youtube.com/watch?v=0hqDeWQSyzc

  125. Μεταφραστής said

    7, 13
    Το διπλό σσ στην λέξη σσύλος ή σκύλος το έχω ακούσει από Κύπριους να το προφέρουν σύλος, δηλαδή κανονικό σ, όχι επιτατικό.
    Ίσως σε αυτήν την περίπτωση να πρόκειται για κάποια από τις άλλες κυπριακές διαλέκτους. Στην Κύπρο ομιλούνται συνολικά 4 διάλεκτοι.

  126. Μεταφραστής said

    14
    Στην Κύπρο λένε τες, αλλά μειώνεται η χρήση του. Το τες λέγονταν παλαιότερα και στην Ελλάδα. Υποθέτω ότι το τες χρησιμοποιείται ακόμα κάπου τοπικά στην Ελλάδα.
    Θυμάμαι κάποιο παλιό τραγούδι, νομίζω της Βίκης Μοσχολιού, της δεκαετίας του 1960, στο οποίο η τραγουδίστρια έλεγε τες.

  127. Μεταφραστής said

    14, 126
    Το προηγούμενο σχόλιό μου αφορά το άρθρο τες ή τις, όχι την αντωνυμία.

    Πώς το λέτε; Αυτές τις είδες; Όχι! Δές τες ή δές τις;</b

    Όσον αφορά την αντωνημία, σε αυτήν την περίπτωση προτιμώ το τες.

  128. Πέπε said

    125:
    Μα μην μπερδεύουμε άσχετες ορολογίες και δεν μπορούμε μετά να συνεννοηθούμε! Επιτατικό σ δε σημαίνει απολύτως τίποτε. Κανονικό σ είναι είτε το απλό και όχι διπλό (σ και όχι σσ), είτε το σίγμα το ελληνικό και όχι το sh το αγγλικό, είτε και τα δύο, δηλαδή απλό ελληνικό σ και όχι διπλασιασμένο αγγλικό shsh.

    Επιτατικό παναπεί ότι ο σκυλομπάσταρδος έχει πιο τονισμένη τη σημασία του από τον σκέτο μπάσταρδο. Αφορά σημασίες λέξεων, όχι προφορές φθόγγων. Επιτατικό μπορεί να είναι το ολο- (π.χ. ολόιδιος), το κατα- (π.χ. καταϊδρωμένος), το παν- (π.χ. πανάθλιος) κλπ..

  129. sarant said

    128 Ακριβώς. Και στη νεότερη καθομιλουμένη, το καρα- (στην καρακοσμάρα του)

  130. Μεταφραστής said

    41
    Εγώ λέω: Κοίταξέ τες ή κοίτα τες.
    Πάντως στην διάλεκτο του χωριού μου λένε: Κοίτα τις.

  131. Reblogged στις Trimithiotis – Gerolakkos – Cyprus.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: