Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το Ουζερί Τσιτσάνης και οι λέξεις του

Posted by sarant στο 8 Ιουνίου, 2017


Το Πάσχα που κατέβηκα στην Ελλάδα ένας φίλος μού ζήτησε να του φέρω το «Ουζερί Τσιτσάνης», οπότε πήγα σε ένα βιβλιοπωλείο και το πήρα. Ύστερα συνειδητοποίησα πως δεν θυμόμουν αν μου είχε ζητήσει το βιβλίο ή την ταινία σε DVD, και του τηλεφώνησα για να επιβεβαιώσω. Για να χαρεί ο Μέρφι, ο φίλος ήθελε την ταινία, οπότε το βιβλίο το κράτησα εγώ, μια και δεν το είχα. Αναζήτησα το ντιβιντί και αφού σε καναδυό μεγάλα βιβλιοπωλεία δεν το είχαν τελικά έκανα τη θυσία να μπω στο Πάμπλικ του Συντάγματος και να το πάρω από εκεί. Έτσι, διάβασα το βιβλίο και μετά ο φίλος μού δάνεισε το ντιβιντί και είδα και την ταινία.

Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης, ο συγγραφέας του βιβλίου, μου αρέσει αν και δεν έχω όλα του τα βιβλία. Νομίζω πως το φόρτε του είναι τα μικρά διηγήματα, είναι από τους μάστορες του είδους. Το θέμα με το οποίο καταπιάστηκε εδώ είναι βέβαια και πρόκληση -να περιγράψει την κατοχική Θεσσαλονίκη και να πλάσει μια ιστορία στην οποία συνδυάζονται ιστορικά πρόσωπα (ο Τσιτσάνης, ο Μουσχουντής) με μυθιστορηματικά- ήταν όμως κι ένα θέμα πιασάρικο, όχι με την κακή έννοια, ένα θέμα στο οποίο ένας μάστορας έχει σχεδόν εξασφαλισμένη την επιτυχία.

Ο Σκαμπαρδώνης δηλώνει στο προοίμιο ότι δεν κάνει ιστορικό μυθιστόρημα και παραδέχεται ότι έχει κάνει κάποιους αναχρονισμούς, που ένας είναι, θαρρώ, ότι τοποθετεί τη σύνθεση της Συννεφιασμένης Κυριακής μέσα στην Κατοχή. Ωστόσο, αναφέρει καταλεπτώς τις πηγές του -και είναι σαφές ότι έχει μελετήσει την εποχή.

Το μυθιστόρημα καταφέρνει να μεταδώσει με άνεση και πειστικότητα την ατμόσφαιρα της κατοχικής Θεσσαλονίκης αλλά και να δώσει πτυχές της προσωπικότητας του Βασίλη Τσιτσάνη και του τρόπου με τον οποίο έγραφε τραγούδια και έπαιζε μπουζούκι. Προσφέρει στιγμές αναγνωστικής απόλαυσης αν και δεν θέλω να κρύψω ότι με ενόχλησε η προσπάθεια του συγγραφέα να σπιλώσει, παρεμπιπτόντως, την εαμική αντίσταση.

Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει το 2001 από τον Κέδρο και επανεκδόθηκε το 2013 από τον Πατάκη με την ευκαιρία της κυκλοφορίας της ταινίας του Μ. Μανουσάκη που βασίζεται πάνω στο μυθιστόρημα. Αφηγητής είναι ο Αντρέας Σαμαράς, κουνιάδος του Τσιτσάνη, αδελφός της γυναίκας του της Ζωής και συνεταίρος του στο Ουζερί. Ο Αντρέας είναι επίσης ξυλουργός όπως και ο πατέρας του, έχει ερωτικό δεσμό με μια Εβραία, την Εστρέα, μαζί με την οποία συμμετέχουν σε μια αντιστασιακή οργάνωση, που βασική αποστολή έχει να συγκεντρώνει πληροφορίες για την αμυντική διάταξη των γερμανικών δυνάμεων και να τις διαβιβάζει στους συμμάχους. Όταν οι Γερμανοί αρχίζουν να μαζεύουν τους Εβραίους για να τους στείλουν στην Πολωνία και στον θάνατο, η Εστρέα αρνείται να φύγει από το γκέτο και να αφήσει τους γονείς της.

Ο σεναριογράφος της ταινίας του Μανουσάκη άλλαξε πολλά πράγματα στην ταινία -κυρίως πρόσθεσε: πρόσθεσε ήρωες, κυρίως Εβραίους· πρόσθεσε δοσίλογους με κουκούλα, παρολίγο γάμους, Εβραίους να φεύγουν σε καταναγκαστικά έργα, έβαλε την Εστρέα να έρχεται σε σύγκρουση με την οικογένειά της, αρνούμενη να παντρευτεί με τον (Εβραίο) γαμπρό που της προξένεψαν, και τους γονείς της να την απαρνιούνται μέχρι την τελική της μεταστροφή. Η ταινία επιμένει πολύ λιγότερο από το βιβλίο στον ρόλο των Εβραίων συνεργατών των Γερμανών και προσπερνάει τις λιγοστές μαραντζιδιές του βιβλίου (π.χ. την μπηχτή ενός ήρωα ότι οι Εαμίτες κάρφωναν στους Γερμανούς τούς εθνικόφρονες αντιστασιακούς).

Λένε πως ο Χεμινγουέι, όταν τελείωσε η πρώτη προβολη της ταινίας Για ποιον χτυπάει η καμπάνα, βγήκε θυμωμένος από την αίθουσα λέγοντας «Τα πουλάκια μάς έλειπαν!» Ο αναγνώστης που έχει διαβάσει ένα καλό βιβλίο και μετά βλέπει την ταινία που βασίστηκε σε αυτό συχνά μένει δυσαρεστημένος. Η αιτία μάλλον είναι ότι μερικά πράγματα τα έχει φανταστεί αλλιώς όσο διάβαζε και τα βλέπει αλλιώς μεταφερμένα.

Κι εμένα, ας πούμε, δεν μου άρεσε που ο ηθοποιός που παίζει τον Αντρέα έχει πολύ μοντέρνο πρόσωπο (όχι μουστάκι, χτένισμα σημερινό) ενώ αντίθετα βρήκα πολύ πετυχημένον τον Τσιτσάνη. Πάντως η ταινία βλέπεται ευχάριστα και η δύναμη της εικόνας στις σκηνές του μαρτυρίου των Εβραίων είναι αναντίρρητη. Από την άλλη, επειδή ο Σκαμπαρδώνης είναι μάστορας, καταφέρνει σε μερικές σκηνές να ξεπεράσει σε υποβλητικότητα την ταινία -για παράδειγμα, ο Εβραίος δοσίλογος Χαρσόν είναι πιο απειλητικός στο βιβλίο χάρη στο εξυπνο εύρημα του συγγραφέα να τον κάνει να τραυλίζει ελαφρά, παρά στην ταινία που τον βλέπουμε με σάρκα και οστά.

Εμείς εδώ λεξιλογούμε και θα προχωρήσω στα λεξιλογικά, διότι ο Σκαμπαρδώνης στο βιβλίο χρησιμοποιεί κάμποσες ιδιωματικές θεσσαλονικιές λέξεις. Πριν από αυτό, όμως, θα κάνω δύο γλωσσικές παρατηρήσεις, μία για το βιβλίο και μία για την ταινία.

Η παρατήρηση για την ταινία είναι ότι οι Εβραίοι μιλούν πότε ελληνικά και πότε ισπανικά ή λαντίνο (με υποτίτλους), κυρίως όταν μιλάνε μεταξύ τους. Δεν έλεγξα αν τα μιλάνε σωστά, και ούτε έχω τα φόντα.

Ως προς το βιβλίο, μια γλωσσική παρωνυχίδα είναι ότι το 1942 δεν θα μπορούσε να υπάρχει τίτλος, σε γερμανική προπαγανδιστική έκθεση, «Ο σοβιετικός Παράδεισος είναι η κόλαση της Ανθρωπότητος». Θα ήταν «η Κόλασις».

Και πάμε στις λέξεις του βιβλίου που τις παραθέτω εδώ με τη σειρά που εμφανίζονται.

  • χαντούμης (σελ. 23): ο σεξουαλικά ανίκανος, κυριολεκτικά ο ευνούχος. Λέξη της «βορειοελλαδικής κοινής», την έχει το ΛΚΝ αλλά όχι ο Μπαμπινιώτης. Τούρκικο δάνειο.
  • κεπέγκια (σελ. 23): τα μεταλλικά ρολά με τα οποία έκλειναν τα παλιά μαγαζιά.
  • ξεμοσιέρα (31): Είναι ένα μηχάνημα του ξυλουργείου. Από τα συμφραζόμενα δεν βγαίνει σε τι χρησιμεύει (το είχαν για να κρύβουν τα χαρτιά της οργάνωσης). Γκουγκλίζεται άπαξ.
  • (το μαγαζί) ντουχνιάζει (45): ντουμανιάζει. Ντούχνα, βρίσκω, είναι η βαριά μυρωδιά, ίσως σλάβικο δάνειο.
  • τσάκνο (53): σχίζα από ξερό κλαδί και μεταφορικά ο πολύ αδύνατος άνθρωπος -τη λέξη την έχει το ΛΚΝ.
  • πουλάνε κιούσπες (54). Εξηγεί ο Σκαμπαρδώνης: «τη φύρα που μένει απ’ το πάτημα του σησαμιού μετά το πάρσιμο του σησαμέλαιου»
  • ένας πεταλάς (54). Έτσι λέγανε τους στρατιώτες της Feldgendarmerie, τους Στρατονόμους, από το σήμα που είχαν στο στήθος τους.
  • τσαΐρι (96) Τσαΐρια ειναι τα λιβάδια, τα βοσκοτόπια. Δείτε και το ποίημα του Χριστιανόπουλου. Μια από τις Λέξεις που χάνονται.
  • ποδάρια δυνατα, τοπούζια (97-8) Το τοπούζι είναι ρόπαλο με σφαιρική άκρη, ματσούκα.
  • (ο Τσιτσάνης) είναι ζουφός, όλο κρυφογράφει (126) Και σε άλλο σημείο, η μητέρα «ζουφώνει με την κουβέρτα» το βρέφος.
    Κανονικά, ζουφός θα πει «κούφιος» και κατ’ επέκταση «καχεκτικός, αδύνατος». Εδώ χρησιμοποιείται περισσότερο με την έννοια σκεπασμένος/σκεπάζω.
  • Ξέρεις τι μίσμοιρος είναι; (πάλι ο Τσιτσάνης, σελ. 131)
    Δεν ξέρω τη λέξη, δεν γκουγκλίζεται. Από τα συμφραζόμενα, ο άνθρωπος που δεν κάθεται ήσυχος, ο τελειομανής. Ίσως είναι εξελληνισμένη παραλλαγή του «μισμίζης».
  • Οι μπότες του λαμπυρίζουν τζιλά (233)
    Δεν ηξερα τη λέξη. Προφανώς είναι κάποιο βερνίκι της παλιάς εποχής. Βρίσκω τη λέξη σε βορειοελλαδίτικα κείμενα (και του Σκαμπαρδώνη). Μάλλον είναι «ο τζιλάς».
  • σκεπάρνι, μέτρο και σαούλι (244). Το νήμα της στάθμης των οικοδόμων, βρίσκω. Στα κιτάπια μου έχω τον ναυτικό όρο «σάουλα, σάγουλα» με τη σημασία «σκοινί», που κατά τους Καχανέ είναι αντιδάνειο (από βενετ. sagola και αυτό από το εξάπολον).
  • πηγαίνουμε κουρσούμια [προς τα κάτω, σε περιγραφή ονείρου, 290] Κουρσούμι είναι το μολύβι π.χ. στο βαρίδι της πετονιάς, κι εδώ με αυτή τη σημασία το χρησιμοποιεί, αλλά και γενικά κάθε μεταλλικό σφαιρίδιο, μεταξύ άλλων και τα σκάγια. Δείτε και ένα διήγημα του Μάρκου Μέσκου με τη λέξη αυτή.
  • γκιζερούν γύρω γύρω στα τυφλά (304) Περιφέρονται, περιπλανιώνται εδώ κι εκεί. Τούρκικο δάνειο. Λέξη του Μακρυγιάννη. Και στις Λέξεις που χάνονται.
  • καθαρός, φρεσκοξυρισμένος, παρπουλάτος (323). Αγνοώ τη λέξη, που δεν γκουγκλίζεται. Από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνουμε περίπου το νόημα. Την ξέρει κανείς;
  • φίντα (365).  Όπως εξηγεί και ο συγγραφέας, φίντα είναι η καρδερίνα που τη δένουν από το πόδι με σπάγκο και τη χρησιμοποιούν για δόλωμα για να προσελκύσουν αρσενικούς. Από τα ιταλικά, finta = ψεύτικη. Τη λέξη την καταγράφει το slang.gr
  • σε μια γωνιά, διάφορα παλιορούτια (377). Σε διάφορα γλωσσάρια βρίσκω τη σημασία «παλιόρουχα» αλλά αμφιβάλλω Πάντως στα συγκεκριμένα συμφραζόμενα δεν είναι παλιόρουχα αλλά παλιοσίδερα. Μάλλον η σημασία είναι «παλιατσαρίες».
  • Ζει με την τσίντζα… μισή φέτα ψωμί και δυο μπουκιές (ο Τσιτσάνης, 419). Τσίντζα είναι η πολύ μικρή ποσότητα. Ιταλικό φαινεται.
  • Γυρνάει με τα μάτια του τα χαβλέμικα και κόβει τη γυναίκα (ο Τσιτσάνης, 432) Δεν ξέρω τη λέξη αυτή. Τη βρισκω να γκουγκλίζεται άλλη μια φορά πάλι σε κείμενο του Σκαμπαρδώνη για ρεμπέτες.
  • πήγαμε στο ψίκι (442) Ψίκι (από λατ. obsequium) είναι η πομπή, ιδίως η γαμήλια πομπή που φέρνει τη νύφη. Μια από τις Λέξεις που χάνονται. Ωστόσο, εδώ χρησιμοποιείται για κηδεία. Η σημασία αυτή υπήρχε στον Μεσαίωνα (οψίκιον), αλλά δεν την έχω συναντήσει σε νεότερα κείμενα.

Και κλείνω με δυο λεπτομέρειες από την ταινία.

Καταρχάς, στο σημείο όπου ο πατέρας τής Εστρέας προσπαθεί να την πείσει να δεχτεί το προξενειό, της λέει: «Εστρέα, για όνομα του Θεού λογικέψου!»

Από τα λίγα που ξέρω, οι Εβραίοι δεν προφέρουν «επί ματαίω» το όνομα του Θεού οπότε μια τέτοια έκφραση δεν μου φαινεται να έχει τη θέση της -είναι θαρρώ καθαρά χριστιανική. Ή κάνω λάθος;

Και δεύτερον, στο τέλος της ταινίας, υπάρχει ένα ραμόνι στους ελληνικούς υπότιτλους. Εκεί που ακούγεται η «Συννεφιασμένη Κυριακή», ο στίχος «Μαύρη μου κάνεις τη ζωή» μεταγράφεται ως «Μα πριν μου κανεις τη ζωή»!

Και να πεις ότι είναι κανένα σπάνιο τραγούδι!

ΥΓ Πάντως, αν θέλετε ένα βιβλιο του Σκαμπαρδώνη, δεν θα σας σύστηνα το Ουζερί, αλλά «Τα δεδουλευμένα» που είναι επανέκδοση των πρώτων πέντε συλλογών διηγημάτων του σε έναν τομο. Κορυφαία διηγήματα.

 

Advertisements

179 Σχόλια to “Το Ουζερί Τσιτσάνης και οι λέξεις του”

  1. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα. Τούκα πρῶ;
    Ἤθελα νὰ δῶ τὴν ταινία ὅταν παιζόταν ἀλλὰ δὲν τὰ κατάφερα. Μᾶλλον θὰ πάρω τὸ βιβλίο.

  2. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ὄντως τούκα πρῶ. Νενίκηκά σε Γοὺ Σού.

  3. Μακριδάκης, Σκαμπαρδώνης… έπιασες όλους τους αγαπημένους μου…Μένει ο Ζουργός.

  4. ΣΠ said

    Καλημέρα.

  5. dryhammer said

    Καλημέρα!

    Επειδή κατάγομαι (καί) απο πρόσφυγες και μένω σε (πρώην) προσφυγοσυνοικία, πρόλαβα σε χρήση αρκετές απο τίς λέξεις.
    Το «χαντούμης» όπως δίνεται.
    Τα ρολά ακόμα «κεπέγκια» τα λέω όπου υπάρχουν, γιατί αντικαταστάθηκαν απο το πλέγμα – ρολό ενω το κεπέγκι είναι φύλλο «βουβό».
    Τα «τσάκνα’ είναι Θεσσαλικό (νομίζω Τρικαλινό) και είναι τα λιανόκλαδα που μαζεύεις γι άναμμα φωτιάς (τα φορητά καπνισμένα τσουκάλια είναι τσακνοτσούκαλα) συχνά απο πεύκο και βγάζουν πολύ καπνό άρα και μουτζαλιά στο τσουκάλι.
    Το «σαούλι» είναι σε χρήση από οικοδόμους (ιδίως τους παλιότερους). Θυμάμαι ένα μέθυσο γείτονα που αναφωνούσε: ‘Ποιός έχει το σαούλι να σαουλιάσει τη ζωή, ρε πούστηδες;’
    «Κουρσούμι» είναι το μέταλλο μόλυβδος στα Τούρκια και (απο κεί) σε άλλες Βαλκανικές γλώσσες οπότε και κάθε μολύβδινο μικρόπραμα.
    Το «ψίκι» κάπου το θυμάμι σε μετάφραση της Ιλιάδας; της Οδύσσειας; που κάναμε στο Γυμνάσιο.

    ‘Ολα από μνήμης και από προφορικά οπότε μάλλον δεν γκουγκλίζονται, (στην επαρχία και στην πιάτσα γκουγκλάρεις -το προτιμώ απο το γκουγκλίζεις ως σλανγκότερο- τους γύρω σου) κι έτσι δεν έχω βιβλιογραφία.

  6. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    ξεμοσιέρα: Ίσως η ξεμορσιέρα, που γκουγλίζεται λίγο περισσότερο. Μόρσα είναι οι ενώσεις δύο ξύλων (αρσενικό-θηλυκό), στα έπιπλα συνήθως. Δεν ήξερα πως υπάρχει ειδικό μηχάνημα.
    παλιορούτια: Παλιορούτες λένε στο χωριό ένα χορταρικό που το μαζεύουν, όπως το ραδίκι. Μη με ρωτήσετε πώς μοιάζει, δεν είμαι του αθλήματος.
    σαούλι: Δεν τό ‘ξερα, θυμήθηκα όμως το συνώνυμό του: Ο πάτέρας μου μου είχε πει μια φορά «ένα σβίγ(γ/κ)ο κι ένα ράμμα», σε απάντηση στο «τι θα μου πάρεις», όπου σβίγγος το βαρίδι στο νήμα της στάθμης. Με την έννοια, «θα σου πάρω εργαλεία να πας να δουλέψεις» ή με άλλα λόγια γείωση του αιτήματος…

  7. Corto said

    Καλημέρα!

    «Ο Σκαμπαρδώνης … παραδέχεται ότι έχει κάνει κάποιους αναχρονισμούς, που ένας είναι, θαρρώ, ότι τοποθετεί τη σύνθεση της Συννεφιασμένης Κυριακής μέσα στην Κατοχή.»

    Δεν θεωρώ ότι είναι αναχρονισμός. Για την σχετική συζήτηση που γίνεται εδώ και χρόνια, πιστεύω ότι οι προσωπικές μαρτυρίες ναι μεν πρέπει να αξιολογούνται, και να μην γίνονται δεκτές ανεξέταστα, αλλά από την άλλη δεν μπορεί να θεωρήσεις ειδικά τον Τσιτσάνη ψεύτη. Γιατί δηλαδή να θεωρήσουμε ότι οποιοσδήποτε άλλος φέρει καλύτερα εχέγγυα αλήθειας;

  8. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα. Τον παρπουλάτο δεν τον έχω ακουστά, αλλά μου ‘ρθε το τουρκ. pırıl pırıl = φωτεινός, λαμπρός, πεντακάθαρος. Δε γκζέρω.

  9. spatholouro said

    ΨΙΚΙ
    Ο Πασπάτης («Το Χιακόν Γλωσσάριον» 1888) μας διαφωτίζει για την ιδιαίτερη σημασία που έχει το «ψίκι» στις κηδείες, ότι δηλ. δεν πρόκειται περί πομπής αλλά για το σχετικό «κέρασμα»:
    «[…] μετά τον ενταφιασμόν του νεκρού διανέμουσι εις τους παρευρισκομένους, άρτον, τυρόν και εν ημέραις νηστείας, άρτον, χαβιάρι και έτερα εδέσματα κατάλληλα. Τούτο είναι το καλούμενον Ψίκι, σημαίνον ευεργεσίαν, περιποίησις. Η συνήθεια αύτη ολονέν ελλείπει από τα χωρία […]»

  10. atheofobos said

    Έχοντας δει την ταινία μου φάνηκε κραυγαλέο το σενάριο αλλά και χωρίς καμία εσωτερικότητα οι ερμηνείες των ηθοποιών.
    Επειδή μου αρέσει το γράψιμο του Σκαμπαρδώνη, χωρίς να έχω διαβάσει το βιβλίο αυτό, πιστεύω πως θα μπορούσε να γυριστεί από αυτό με κάποιον άλλο σκηνοθέτη μια πολύ πιο αξιόλογη ταινία.

  11. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα σας
    Τη λέξη παλιορούτια δεν την έχω ξανακούσει αλλά φιδορούτ(ι) λέμε το «πουκάμισο » του φιδιού. Βρίσκαμε φιδορούτια στα χωράφια όταν τα φίδια άλλαζαν το δέρμα τους.
    Συνηθισμένη ερώτηση σε γάμο:- Κίν(η)σε το ψίκ(ι) ; Σε κηδεία δεν το έχω ακούσει ποτέ.

  12. Γεροτάσος said

    Προσκυνητής σχ. 3.
    Μήπως εἶσαι… ἐγώ;

    Στά πολύ καλά τοῦ Σκαμπαρδώνη θά πρόσθετα τό «Γερνάω ἐπιτυχῶς». Ἀπολαυστικό!

  13. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    9 Ενδιαφέρον. Μπορεί πάντως εδώ να έχουμε μιαν ειδική σημασία που πήρε η λέξη στη Χίο.

    6 Θα μπορούσε να είναι αυτό που λες και ο Σκαμπ. να χρησιμοποιεί μια παραλλαγή.

  14. Corto said

    Ως προς την ταινία, είναι μία από τις λίγες φορές που συμφωνώ απολύτως με το «αθηνόραμα» για ελληνικό έργο:

    http://www.athinorama.gr/cinema/article/ouzeri_tsitsanis-2510727.html

    Αν μη τι άλλο, ο σκηνοθέτης ας έβαζε καμιά δεκαριά προπολεμικά τραγούδια του Τσιτσάνη να ακουστούν στον χώρο του ουζερί.

    Ως προς τον τύπο του Τσιτσάνη της ταινίας:
    Επειδή ο πραγματικός Τσιτσάνης έζησε σχετικά πρόσφατα, η προσωπικότητά του αποτυπώθηκε σε αρκετά ντοκουμέντα (συνεντεύξεις, τηλεοπτικές εκπομπές κλπ). Η διαμόρφωση του κινηματογραφικού Τσιτσάνη δεν φαίνεται να έχει λάβει υπόψιν τίποτα από όλα αυτά. Δεν αποδόθηκε ούτε καν η χαρακτηριστική προφορά του Τσιτσάνη. Το αποτέλεσμα νομίζω ότι είναι ατυχές.

  15. Elimeli said

    Ο Ηλίας Πετρόπουλος διαχωρίζει σαφώς τα κεπέγκια από τα ρολά. Πάντα είχα την εντύπωση ότι ήταν οι ξύλινες τάβλες με τις οποίες έκλειναν τις βιτρίνες και ο Πετρόπουλος το επιβεβαιώνει.

    https://www.recital.gr/2016/03/28/ta-kepegkia-ke-ta-rola/

  16. sarant said

    14 Στο βιβλίο, από την άλλη, ο Σκαμπαρδώνης δίνει έμφαση στην προφορά του Τσιτσάνη.

  17. sarant said

    15 Έχετε δίκιο, δίκιο έχει κι ο Πετρόπουλος, αλλά και ο ίδιος γράφει:
    Παράλληλα, εμφανίστηκαν οι στενόμακρες πτυσσόμενες σιδερόπορτες. Και, αργότερα, τα ευρωπαϊκής προέλευσης ρολά από οντουλαρισμένη λαμαρίνα, που στη Θεσσαλονίκη εξακολουθούσαν να ονομάζουν κεπέγκια.

    Και μια φωτογραφία του Ουζερί Τσιτσάνης, με τον ίδιο τον Τσιτσάνη -την έβαλε φίλος στο Φέισμπουκ:

  18. Πέπε said

    Καλημέρα.

    > > Κανονικά, ζουφός θα πει «κούφιος»

    Προφανώς είναι η δική μας λέξη «τζούφιος». ΣτηνΚάλυμνο το έχω ακούσει «ζυφός». Από το αρχαίο σομφός, βρίκω στο ΛΚΝΕ.

    Τα κεπέγκια τα έχουμε συζητήσει εκτενώς πρόσφατα, νομίζω.

    Το τσάκνο το άκουγα πολύ ταχτικά από μια φίλη που είναι Πόντια, με (ενδιάμεση) καταγωγή από τα χωριά της Πτολεμαΐδας. Κυρίως για τον πολύ αδύνατο άνθρωπο (έχεις γίνει σαν τσάκνο, σπανιότερα και με την κυριολκτική σημασία του #5. Και τα τσαΐρια από μιαν άλλη φίλη από τη Χαλκιδική, απώτερης καταγωγής από τουρκόφωνους πρόσφυγες.

    μίσμοιρος: Δε λέμε «μισμοίρης» για τον παραπονιάρη; Μπορεί και να το έχω παρερμηνεύσει κατ’ επίδραση από το κάπως παρόμοιο «μουρμουράω» σε συνδυασμό με το «μίζερος». Τον μισμίζη δεν τον ξέρω.

  19. Επί του λεξιλογίου:
    Με 2-3 εξαιρέσεις, όλες οι αναφερόμενες λέξεις χρησιμοποιούνται παρ΄ημίν. Παρακάτω σχολιάζω μερικές:

    «τσάκνο (53): σχίζα από ξερό κλαδί και μεταφορικά ο πολύ αδύνατος άνθρωπος»
    – Έτσι λέμε τα «λιανόκλαδα» που ορίζονται αρκετά καλά στο σχόλιο 5

    «πουλάνε κιούσπες» (54). Εξηγεί ο Σκαμπαρδώνης: «τη φύρα που μένει απ’ το πάτημα του σησαμιού μετά το πάρσιμο του σησαμέλαιου»
    – Ακριβώς έτσι, πλην ομως, παρ΄ημίν λέγονταν κούσπος (ο)

    «Κανονικά, ζουφός» θα πει «κούφιος» και κατ’ επέκταση «καχεκτικός, αδύνατος»
    – Εμείς το λέμε ζούφιος (ζούφια, ζούφιο): Αυτός (κτλ) που στερείται σπέρματος ή έχει καχεκτικό σπέρμα. Ζούφιος είναι ο στείρος άνδρας, όπως και ο καρπός ή το κουκούτσι που δεν έχει ψύχα-σπέρμα, κλπ.

    «Ξέρεις τι μίσμοιρος είναι; (πάλι ο Τσιτσάνης, σελ. 131) ….Από τα συμφραζόμενα, ο άνθρωπος που δεν κάθεται ήσυχος, ο τελειομανής». Ίσως είναι εξελληνισμένη παραλλαγή του «μισμίζης»
    – Λέμε, αυτός είναι μουσμούζης, για κάποιον που επιδίδεται σε επουσιώδεις λεπτομέρειες

    «Οι μπότες του λαμπυρίζουν τζιλά (233) …Προφανώς είναι κάποιο βερνίκι της παλιάς εποχής…Μάλλον είναι «ο τζιλάς».
    – Η τζιλά ή τζιλιά (τζι-λιά) ήταν το γυαλιστικό (βερνίκι) που έβαζαν οι λούστροι, μετά τη μπογιά, για να γυαλίζουν τα παπούτσια. Χρησιμοποιούνταν μέχρι τη δεκαετία του ’70, τουλάχιστον. (Υποθέτω ότι και σήμερα, αν κάπου υπάρχουν λούστροι, θα βάζουν τζιλιά)!

    «γκιζερούν γύρω γύρω στα τυφλά (304) Περιφέρονται, περιπλανιώνται εδώ κι εκεί».
    – Ακριβώς. Και μονολεκτικά: τριγυρνούν, βολτάρουν. Και γκιζέρι: η βόλτα

    «πήγαμε στο ψίκι (442) Ψίκι (από λατ. obsequium) είναι η πομπή, ιδίως η γαμήλια πομπή που φέρνει τη νύφη…..Ωστόσο, εδώ χρησιμοποιείται για κηδεία».
    – Τα νταούλια κρουν μπρε Στέργιου κι του ψίκ(ι) χουρεύ(ει) κλπ, λεει ο …εθνικός ύμνος των απανταχού Θρακιωτών (ου μην αλλά και των Ανατολικο-Μακεδόνων

  20. Corto said

    17 (Sarant):
    Ο Τσιτσάνης μετά την Κατοχή επέστρεψε στην Αθήνα. Το ουζερί λογικά έκλεισε μετά.
    Η φωτογραφία πρέπει να είναι της δεκαετίας του ’70, αν κρίνουμε από την εμφάνιση του Τσιτσάνη. Η πινακίδα φαίνεται διατηρημένη (τα γράμματα δεν έχουν φθαρεί).
    Μήπως η φωτο είναι στημένη για καμιά τηλεοπτική εκπομπή (π.χ. Παπαστεφάνου) ;

  21. Σαβούλι στα παρ’ ημίν (Πλωμάρι). Για τον έλεγχο της καθετότητας του τοίχου κλπ.

  22. alexisphoto said

    καλημέρα
    πολλά και ενδιαφέροντα (από το 1.09 κ μετά) εδώ:

  23. sarant said

    20 Θα μπορούσε να είναι στημένη

  24. Πάνος με πεζά said

    Αυτό ήθελα να πω κι εγώ, η ταινία «βρίσκεται» ελεύθερη από καιρό τώρα. Όπως επίσης αυτή την εποχή, η «Ρόζα της Σμύρνης¨», ταινία του περασμένου Δεκέμβρη.
    Για την ταινία, που εμένα μου άρεσε, ακούστηκαν διάφορα σχόλια για προχειρογυρίσματα, ίδιους κομπάρσους σε όλες τις σκηνές κλπ., αλλά νομίζω ότι την ατμόσφφαιρα που πρέπει, τη βγάζει…

  25. spatholouro said

    «Στημένη» δεν είναι η καημένη (πέραν του Τσιτσάνη που στήθηκε ο χριστιανός για τη φωτογραφία…), απλώς πρέπει να είναι το καφενείο που διατηρούσε στα Τρίκαλα ο αδερφός του Χρήστος (πρώην ‘Μουριά» και κατόπιν «Τσιτσάνης»).

    Καμία σχέση με το κατοχικό Ουζερί Τσιτσάνη.

  26. spatholouro said

    Εδώ βρίσκει κανείς και 3 φωτό του καφενείου με πλήρη επιγραφή (διάνα έκανες Corto για τη δεκαετία του 1970!)
    http://mpouzoukimpouzouksides.blogspot.gr/2016/12/tsitsanis-xristos-kitsos.html#

  27. sarant said

    25-26 A μπράβο!

  28. leonicos said

    τα μιλάνε σωστά, και ούτε έχω τα φόντα

    ήταν πολύ σωστά, αλλά αθηναίικη λαντίνο. οι θεσ/κιώτες είχαν διαφορετική προφπρά

    Η ταινία με δυσαρέστησε, αλλά για προσωπικούς λόγους.

    Είχα ρωτήσει εδώ αν όντως η ΣΚ βγήκε από αυτή την ιστορία, και πήρα την απάντηση πως όχι. Σήμερα το επιβεβαίωσα πανηγυρικά

    Για όνομα του Θεού.

    Κανονικά απαγορεύεται να εκφέρεις το τετραγράμματο, όχι τη λέξη θεός. Οπότε εδώ δεν υπάρχει πρόβλημα κανονικά. Βέβαια, τώρα θελευταία έχουν βγει κάποιοι βασιλικοτεροι του βασιλέως που γράφουν Θ-ός και G-d. Δεν ξέρω πώς το προφέρουν, αλλά είναι γελοίο. Δεν έχει κανένα νόημα ούτε για τους υπερθρήσκους. Απλώς είναι άσχετοι.

  29. bloody amateur said

    Για το «μίσμοιρο»: Στα πολίτικα, και μάλλον γενικά στα τουρκομερίτικα, μισμίρης είναι ο ιδιότροπος, που όλα τού φταίνε κι όλο γκρινιάζει για μικροπράγματα. Αυτό που στα εγγλέζικα λένε «fussy» (συνήθως για παιδιά, ή για μεγάλους που κάνουν σαν παιδιά): δεν τρώει το φαΐ του αν δεν είναι ακριβώς όπως το θέλει, το ένα τού μυρίζει το άλλο τού βρωμάει κλπ.

    Έχει και ρήμα, μισμιρίζω, που άλλοτε είναι αμετάβατο («όλο μισμιρίζει, την ψυχή μου μ’ έφαε!»), και άλλοτε μεταβατικό («σταμάτα να μισμιρίζεις το φαΐ σου και τρώγε!»).

    Παίρνω όρκο ότι δεν έχει καμία σχέση με τη μοίρα, και κανένα λόγο να γράφεται με «οι».

  30. sarant said

    28 Μερσί

  31. Corto said

    25:
    Μπράβο Spatholouro!
    Δυστυχώς στην Ελλάδα η καταστροφή του αστικού περιβάλλοντος, μέσα σε λιγότερο από 50 χρόνια, ήταν τόσο εκτεταμένη, ώστε η προσέγγιση της προγενέστερης εικόνας των πόλεων να είναι εφικτή μόνο μέσω ορισμένων φωτογραφιών και περιγραφών. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι σκηνές του ουζερί της ταινίας γυρίστηκαν στο Νέο Φάληρο!

    «Μια «καπνισμένη» αίθουσα στο Σχολείον της Ειρήνης Παππά στο Νέο Φάληρο έχει μετατραπεί σε ουζερί Τσιτσάνη…»

    http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231399100

  32. leonicos said

    @26 Σπαθόλουρο, έγραψες πάλι!

    Το ψίκι το ήξερα για κρητικό, ως την πομπή που πάει να παραλάβει τη ν’υφη από το σπίτι της.

    Φαίνεται όμως ότι ΄είναι πανελλήνιο με όλες τις άλλες σημασίςς

  33. Corto said

    28:
    Λεώνικε, ναι μεν η Συννεφιασμένη Κυριακή δεν βγήκε από την ιστορία του βιβλίου (που είναι μυθιστόρημα), αλλά δεν αποκλείεται καθόλου ο Τσιτσάνης να την συνέθεσε μέσα στην Κατοχή – άσχετα από την χρονολογία της ηχογράφησής της.

  34. Σηλισάβ said

    α) Προσωπικά δεν μου αρέσει ο Τσιτσάνης, προτιμώ τον Βαμβακάρη που ήτανε πιο «μάγκικος».
    Νομίζω όμως ότι ο στίχος «Συννεφιασμένη Κυριακή, μοιάζεις με την καρδιά μου» είναι η πιο πετυχημένη ελληνική παρομοίωση. Αν και λένε το πρωτότυπο ήταν «Ματωμένη Κυριακή».

    β) Ενδιαφέρον παρουσιάζει το Εβραϊκό στοιχείο της Θεσσαλονίκης, στην οποία κατέφυγαν Εβραίοι από Ισπανία μέχρι Σικελία, για να γλιτώσουν απο τους χριστιανούς. Φοβερό ε; Εβραίοι κυνηγημένοι από Χριστιανούς κατέφυγαν στην -μουσουλμανική και υποδειγματικά ανεξίθρησκη- Οθωμανική Αυτοκρατορία. Εκτός της συναγωγής της πόλης λίγα πραγματα μαρτυρούν την παρουσία τους εκεί. Και ας μη μιλήσουμε για την επίσημη Ελληνική Ιστορία που δεν τους αναφέρει καν. Βέβαια, δεν αναφέρει και καμία μειονότητα.
    Εντύπωση μου έκανε το άρθρο που αναφέρει «Εβραίους δωσίλογους». Δεν το ΄ξερα, ακούγεται οξύμωρο.

    γ) Και μιας και μιλάμε για δωσίλογους, μου κάνει εντύπωση ότι ο νικοκύρης το γράφει «δοσίλογος», με όμικρον. Να ευκαιρία για άρθρο;

  35. ΣΠ said

    Το ζουφός έχει σχέση με το τζούφιος;

  36. ΣΠ said

    …στο τέλος της ταινίας, υπάρχει ένα ραμόνι στους ελληνικούς υπότιτλους.

    Τι χρειάζονται οι ελληνικοί υπότιτλοι;

  37. Πέπε said

    @35:

    Βλ. #18.

    Και να συμπληρώσω:

    Τζούφιος δε σημαίνει ακριβώς κούφιος. Το ερμήνευμα του ΛΚΝΕ δεν το βρίσκω πλήρες («για καρπό που το εσωτερικό του είναι ζαρωμένο, κούφιο»). Ναι μεν το τζούφιο καρύδι το λέμε και κούφιο, αλλά και το καλό καρύδι πάλι κούφιο είναι (ένα κούφιο κέλυφος, γεμάτο και στις δύο περιπτώσεις με ένα περιεχόμενο: καλή ή χαλασμένη σάρκα). Το δε κούφιο δόντι δεν είναι τζούφιο.

    Θα έλεγα ότι τζούφιο είναι κάτι που είναι χαλασμένο ή αποτυχημένο, ενώ θα περιμέναμε το αντίθετο. Και στα προαναφερθέντα παραδείγματα για το τζούφιο σπέρμα, πρόκειται για μια κακή ποιότητα που δε φαίνεται αμέσως.

  38. LandS said

    37 Αν διαβάζουμε τους στίχους δεν ακούμε αλλαντάλλων. 🙂 🙂

  39. Πέπε said

    > > Από τα λίγα που ξέρω, οι Εβραίοι δεν προφέρουν «επί ματαίω» το όνομα του Θεού οπότε μια τέτοια έκφραση δεν μου φαινεται να έχει τη θέση της -είναι θαρρώ καθαρά χριστιανική. Ή κάνω λάθος;

    Φυσικά, η απάντηση του Λεώ είναι η έγκυρη.

    Μια δική μου σκέψη είναι πάντως και η εξής:

    Σήμερα, ένας Εβραίος μεγαλωμένος μέσα σε περιβάλλον όπου η μεγάλη πλειοψηφία είναι τύποις Ορθόδοξοι και κατ’ ουσίαν οτιδήποτε, είναι πιθανόν να υιοθετεί το γενικό λεξιλόγιο/φρασεολόγιο ανεξαρτήτως θρησκείας. Για παράδειγμα, το «άσε μας χριστιανέ μου» ή «ωχ Παναγιά μου» το λέει οποιοσδήποτε σε οποιονδήποτε. Δεν αποτελεί δήλωση (το δεύτερο) ή χαρακτηρισμό (το πρώτο) θρησκείας, είναι απλώς εκφράσεις.

    Για τότε, με μεγαλύτερα στεγανά, δεν ξέρω.

  40. ΣΠ said

    37
    Ευχαριστώ. Δεν είχα δει το προηγούμενο σχόλιό σου.

  41. raf said

    Καλημέρα! Ένα μουσικό σχόλιο: (τουλάχιστον) στο σάουντρακ της ταινίας συμμετέχει η Ανατολή Μαργιόλα, από τις πολύ ιδιαίτερες νέες φωνές του ρεμπέτικου/λαϊκού, που κατά τη γνώμη μου δεν έχει βρει την απήχηση που της αναλογεί. Την ίδια την ταινία δεν την έχω δει ακόμη, ίσως με αποθαρρύνει και αυτός ο σκηνοθέτης, αλλά το άρθρο με έψησε κάπως.

    Τη λέξη «τσαΐρια» την πέτυχα σε παραδοσιακό που χρησιμοποιείται ως εισαγωγή στο τραγούδι «Οι γριές» του Θεσσαλού Θανάση Παπακωνσταντίνου:

    κάτω στα τσαΐρια, στα τσαΐροχώρια
    βόσκουν μούλες και αραιολειβαδίζουν
    μόνο μια δε βόσκει και δε λειβαδίζει
    κι άλλη τη ρωτάει
    -«τι έχεις μούλα μου, τι έχεις και δε βόσκεις;»
    -«πέθανε η αγάς μου, χάθηκε η κυρά μου»

    Η γιαγιά που τραγουδά εξηγεί πως είναι τραγούδι που λένε τη Σαρακοστή περιμένοντας το Πάσχα.

  42. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ωραίο θέμα, για μένα, σήμερα.

    Καθότι Θετταλός την καταγωγήν και Θεσσαλονικεύς την διαμονήν.

    1. Σκαμπαρδώνης – μέγας, Ζουργός – μέγας και πολλά ακόμη υποσχόμενος, Χριστιανόπουλος – διαχρονική αξία (από τους εν ζωή). Υπάρχουν και νέα ταλέντα, αλλά ας μην κάνω μαύρη διαφήμιση.

    2. Διάβασα το βιβλίο, δεν είδα την ταινία.

    3. Τσιτσάνης, διαχρονική αξία.

    4. Συννεφιασμένη Κυριακή: καλά που έχασε ο Λαρισαϊκός από το Βόλο…, η σφραγίδα είναι αδιαμφισβήτητα του Τσιτσάνη, καθότι μίσμ(ο)ιρος

    Αυτά ως πρώτη δόση.

  43. Μεταφραστής said

    Από τα λίγα που ξέρω, οι Εβραίοι δεν προφέρουν «επί ματαίω» το όνομα του Θεού οπότε μια τέτοια έκφραση δεν μου φαινεται να έχει τη θέση της -είναι θαρρώ καθαρά χριστιανική. Ή κάνω λάθος;

    Λαϊκή είναι, όχι χριστιανική. Η χριστιανική θέση δεν είναι τόσο αυστηρή θέση όπως η εβραϊκή, αλλά έχει τον περιορισμό της.

  44. spatholouro said

    #31
    Corto, ευχαριστώ την ευγένειά σου για τα συχαρίκια στις «τζάμπα μαγκιές» μου…

    Το άλλο που λες («η καταστροφή του αστικού περιβάλλοντος κλπ») το προσυπογράφω χεροποδαράτα, εξ ού και από τον πολύ καημό έχω γίνει συλλέκτης παλαιών καρτ ποστάλ του Πειραιά…

  45. spatholouro said

    #34
    «ο στίχος “Συννεφιασμένη Κυριακή, μοιάζεις με την καρδιά μου” είναι η πιο πετυχημένη ελληνική παρομοίωση»

    Ο οποίος στίχος, ωστόσο, δεν είναι καθόλου απαλλαγμένος διακειμενικών αναφορών, όπως μας έδειξε ο Σ. Gauntlett, με παραπομπή στη Μ. Λιουδάκη («Λαογραφικά Κρήτης Ι. Μαντινάδες», Ελευθερουδάκης 1936) σε κρητική μαντινάδα:
    «Συννεφιασμένε ουρανέ
    που μοιάζεις τση καρδιάς μου
    κάμε τα σύννεφα νερό
    να σβήσουν τη φωθιά μου»

  46. Πέπε said

    @34:
    > > Νομίζω όμως ότι ο στίχος «Συννεφιασμένη Κυριακή, μοιάζεις με την καρδιά μου» είναι η πιο πετυχημένη ελληνική παρομοίωση.

    Αφού αγαπάς και εκτιμάς τόσο πολύ αυτό τον στίχο, δεν μπορεί κανείς παρά να το σεβαστεί αυτό. Πόσο μάλλον προκειμένου για ένα τραγούδι που είναι πανελληνίως και διαχρονικά αγαπημένο.

    Ωστόσο, προσωπικά είμαι της αντίθετης γνώμης. Τη βρίσκω βαρετή παρομοίωση. Λίγο σαν να λέγαμε «εξαντλήσαμε τις κανονικές παρομοιώσεις, τύπου η καρδιά μου είναι σαν συννεφιασμένη μέρα, και αρχίζουμε τις ανάποδες, η συννεφιασμένη μέρα είναι σαν την καρδιά μου».

    Ίσως έχω επηρεαστεί και από τις άπειρες ανούσιες κρητικές μαντινάδες με περίβλημα ποιητή Φανφάρα που έχω ακούσει (που δεν είναι κατ’ ανάγκην όλες πιο πρόσφατες, αν και οι πολλές βέβαια είναι). Προτιμώ τη λιτή και ταπεινή χρήση των ποιητικών μέσων.

  47. Alexis said

    #16: Πώς μπορεί να αποτυπωθεί η προφορά του Τσιτσάνη στο βιβλίο;
    Από όσο έχω ακούσει τον Τσιτσάνη, σε κάποιες συνεντεύξεις του που κυκλοφορούν και στο YT, δεν είχε κάποια ιδιαιτερότητα που να μπορεί να αποτυπωθεί στο γραπτό λόγο.
    Στην ταινία ναι, κάποιος ηθοποιός θα μπορούσε να μιμηθεί τον τρόπο ομιλίας του…

  48. Stella said

    Ως προς το βιβλίο, μια γλωσσική παρωνυχίδα είναι ότι το 1942 δεν θα μπορούσε να υπάρχει τίτλος, σε γερμανική προπαγανδιστική έκθεση, «Ο σοβιετικός Παράδεισος είναι η κόλαση της Ανθρωπότητος». Θα ήταν «η Κόλασις»

    Κόλαση/Κόλασις. Μάλλον αυτή την εικόνα αναπλάθει ο Σκαμπαρδώνης Λεωφ. Νίκης.

  49. Σηλισάβ said

    46. Μα υπάρχει πιο μουντό συναίσθημα από μια Κυριακή (για την οποία έχεις προσδοκίες γιορτής και σχόλης, άρα την περιμένεις τουλάχιστον ηλιόλουστη) η οποία είναι συννεφιασμένη;
    Δεν έχει νόημα να τσακωνόμαστε για θέματα γούστου, εσείς ποιόν στίχο αγαπάτε ή θαυμάζετε;

    Η ιστορία που ξέρω είναι ότι στα Δεκεμβριανά (ή στην κατοχή) περπατούσε ο Τσιτσάνης μια Κυριακή και είδε ένα παλικάρι σκοτωμένο, εμπνεύστηκε την Ματωμένη Κυριακή, αλλά για λόγους λογοκρισίας ή καλλιτεχνικούς το έκανε συννεφιασμένη.

  50. Corto said

    44:
    Spatholouro, αν οι «τζάμπα μαγκιές» είχαν την δική σου ερευνητική διεισδυτικότητα, τώρα θα ήμασταν…πνευματικώς Κροίσοι!
    (Αλλά την σήμερον ημέρα ως γνωστόν προτιμώνται οι σκανδαλοθήρες, οι ταμπουρωμένοι σε ιδεολογικά σχήματα και οι προχειρολόγοι)

    Η διάρρηξη της ιστορικής συνέχειας στην αστική μορφολογία συνιστά, εκτός των άλλων, και ένα τεράστιο εμπόδιο δημιουργίας ιστορικών ταινιών. Έλεγε χαρακτηριστικά ο Βούλγαρης ότι το μόνο μέρος που κάπως βόλευε για να γυρίσει εξωτερικές σκηνές για τις «Νύφες» ήταν το παλιό λιμάνι των Χανίων.
    Για ταινίες ακόμα που αναφέρονται σε ακόμα παλαιότερες εποχές, το αδιέξοδο είναι σχεδόν ανυπέρβλητο: στον «Ελ Γκρέκο» του Σμαραγδή, αντί για Χάνδακα βλέπουμε το κάστρο της Ρόδου.

  51. Πέπε said

    49:
    Δύσκολη ερώτηση μου κάνεις. Αν τον βρω μπροστά μου να αναφέρεται σε μια συζήτηση, θα σου πω «να, αυτόν!». Έτσι όπως το θέτεις, δεν έχω έτοιμη απάντηση.

    (Δε διαφωνώ για τα συναισθήματα που προκαλεί η συννεφιασμένη Κυριακή, αλλά μην το αναλύσουμε περαιτέρω, θα το χαλάσουμε….)

  52. Σηλισάβ said

    «Η διάρρηξη της ιστορικής συνέχειας στην αστική μορφολογία». Δεν είναι φοβερό που οι Ιταλοί έχουν κρατήσει τις πόλεις τους όπως ήταν κι εμείς τις γκρεμίσαμε για να χτίσουμε αυτά τα αντιαισθητικά κυβάκια που ονομάζουμε σπίτια;

  53. ΚΩΣΤΑΣ said

    «…αν και δεν θέλω να κρύψω ότι με ενόχλησε η προσπάθεια του συγγραφέα να σπιλώσει, παρεμπιπτόντως, την εαμική αντίσταση.»

    Πέρα από την επίσημη ιστοριογραφία (Μαργαρίτης, Μαρατζίδης κλπ), στη Θεσσαλονίκη κυκλοφορεί ακόμη «η ζώσα ιστορία», μέσα από διηγήσεις επιζώντων. Ο Σκαμπαρδώνεις είναι άνθρωπος της πιάτσας, αφουγκράζεται την κοινωνία. Πιθανόν αυτή την περιρρέουσα ατμόσφαιρα να θέλησε να μεταφέρει, δεν ανήκει και δεν τον κατατάσσω… «εις την δεξιάν του Κυρίου».

  54. Πάνος με πεζά said

    Ουουου, κάτι συννεφιασμένες και βροχερές Κυριακές, πέφτουν οι καλύτεροι ύπνοι…

    Και τα καλύτερα @#%^$%&, τότε που @#%*?$#%!…

  55. Corto said

    52:
    Ναι είναι φοβερό, αλλά αν εκφράσεις την άποψη ότι τα δημόσια κτίρια αξίζει να χτίζονται (ή να ξαναχτιστούν) σε νεοκλασικό ρυθμό, η πάγια απάντηση είναι ότι αυτό είναι εκλεκτικισμός και απαγορεύεται δια ροπάλου.

  56. raf said

    Να με συγχωρείτε, πότε έγινε επίσημη ιστοριογραφία ο μη ιστορικός, παραχαράκτης και ακαδημαϊκός εγκληματίας Μαραντζίδης;

  57. Γιάννης Ιατρού said

    23: Δεν φαίνεται κάτι τέτοιο, εκτός κι αν έγινε με μη ηλεκτρονικές μεθόδους κλπ.

  58. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ὀλίγα λεξιλογικά:

    παλιορούτια: ὑπάρχει ἐπώνυμο Παλαιορούτας καὶ γκουγκλίζεται.

    μισμίζης καὶ μουσμούζης (19) => τουρκ. mızmız: γρουσούζης, γκρινιάρης. Τὸ τούρκικο γράμμα «ı» (χωρὶς τελίτσα ἀπὸ πάνω) δὲν μπορεῖ ν᾿ ἀποδοθεῖ τελείως στὰ ἑλληνικά. Γι᾿ αὐτὸ, στὰ ἑλληνικά, ἀλλοῦ τὸ ἀποδίδουν ὡς «ι» καὶ ἀλλοῦ ὡς «ου».
    (https://www.seslisozluk.net/en/what-is-the-meaning-of-m%C4%B1zm%C4%B1z/)

    τζιλά => τουρκ. cıla: βερνίκι (https://www.seslisozluk.net/en/what-is-the-meaning-of-c%C4%B1la/)

    χαβλέμικα: =>τουρκ. havle: προσφιλής. (https://www.seslisozluk.net/en/what-is-the-meaning-of-havle/)

  59. ΚΩΣΤΑΣ said

    Αν τα περί …Μαρατζίδη… αφορούν το δικό σχόλιο 53, έχω να πω το εξής: αυτά που γνωρίζω εγώ από τον στενό τοπικό μου περίγυρο – χωριό μου και γύρω χωριά, γειτονιά που μένω- και που τα παραδέχονται όλοι, δεξιοί και αριστεροί, αυτά που λέει ο Μαρατζίδης είναι αληθινά. Για τα υπόλοιπα που του προσάπτετε, ρωτήστε τον ίδιο.

  60. ΓιώργοςΜ said

    54 Τι μου θύμισες… Ένας μόνιμος κάτοικος Αγγλίας, σειρά μου στο στρατό, έλεγε: «Δεν καταλαβαίνω πού είναι το κακό με τη συνεφιά και τη βροχή. Ίσα-ίσα είναι πολύ ερωτικός καιρός. Λες στη δικιά σου, «πού να τρέχουμε στον κωλόκαιρο, δε @#$%$%στε καλύτερα;» Ενώ εδώ, μια ταβέρνα, μια ντίσκο, φτάνεις σουρωμένος στο σπίτι και πού όρεξη για περαιτέρω!»

    57 Εξηγήθηκε στο 25 (Δεν έπιασε ο μεσημεριανός καφές ακόμη, φαίνεται… 🙂 )

  61. Λεύκιππος said

    Μίσμοιρος, «αυτός που τρώγεται συνέχεια με τα ρούχα του». Κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, και το Σκαμπαρδώνης κάτι πρέπει να σημαίνει, κάποιο επάγγελμα ίσως;

  62. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @56. Δὲν θέλω νὰ γίνω ἀπολογητὴς τοῦ Μαραντζίδη. Νομίζω, ὅμως, ὅτι χαρακτηρισμοί, ὅπως «παραχαράκτης και ακαδημαϊκός εγκληματίας» δὲν δυναμώνουν τὶς ἐναντίον του ἀπόψεις. Νομίζω πὼς μποροῦμε νὰ ποῦμε αὐτὸ ποὺ θέλουμε νηφάλια καὶ τεκμηριωμένα, χωρὶς νὰ δίνουμε λαβὴ γιὰ ὀξύτητα καὶ ἀντιπαραθέσεις στὸ ἱστολόγιο.

  63. raf said

    59 Η επιστημονική ιστοριογραφία είναι κάτι ευρύτερο από την αληθοτιμή των περιεχομένων της (αν και σε αυτό ακόμη ο Μαραντζίδης χωλαίνει). Το πρώτο που είπα δεν του το προσάπτω, είναι αντικειμενική αλήθεια. Τα υπόλοιπα παραδέχομαι πως είναι η γνώμη μου, και όχι πρωτίστως δική μου, αλλά εντούτοις υπό συζήτηση (πάντως όχι υπό συζήτηση με τον ίδιον τον μεροληψία). Ευτυχώς η ιστορία, σαν επιστήμη που είναι, επιτρέπει τη διασταύρωση. Φιλικά!

  64. raf said

    62 Καταλαβαίνω. Σε καμιά περίπτωση δεν ήταν σκοπός μου η οξεία αντιπαράθεση, τουλάχιστον όχι με τον συνομιλητή μου. Από την άλλη, ο Μαραντζίδης είναι δημόσια φιγούρα και δημόσια εκθέτει, με κράχτη την «αναθεώρηση στην αναθεώρηση» τις απόψεις του, που είναι υπό κρίση. Θα μπορούσα όμως να αποφύγω το ad hominem. Θα ήταν χρήσιμο να γίνει κάποια στιγμή μια σχετική κουβέντα, να έχουμε την ευκαιρία να επιχειρηματολογήσουμε.

  65. gpoint said

    Οπως έχω κι άλλοτε πει δεν διαβάζω βιβλία,φυλάω τα μάτια μου για καλύτερες χρήσεις και ευελπιστώ όταν γεράσω περισσότερο και δεν έχω άλλα ενδιαφέροντα κάποιος/α να μου διαβάζει κανένα ή να έχουν βγει σε ηχητική μορφή τα βιβλία με χαρακτηριστικές φωνές όπως του Παρτσαλάκη π.χ. και να τα ακούω…
    Παρακολουθώντας όμως εδώ το ιστολόγιο διαπιστώνω πως οι μοντέρνοι συγγραφείς έχουν χάσει το πιο απαραίτητο στοιχείο κατά την άποψή μου, να γράφουν στην γλώσσα που σκέπτονται και όχι να ψάχνουν να τοποθετήσουν στο κείμενο μια λέξη που άκουσαν κάπου και τους έκανε εντύπωση. Κι απ’ ότι βλέπω από τις προσπάθειες του Νίκου δεν μπαίνουν καν στο κόπο να την εξηγήσουν.
    Ασε που προκύπτουν άρτσι-βούρτσι καταστάσεις όπως με το ψίκι που προφανώς δεν το ήξερε σαν λέξη κι από γάμο το κοτσάρησε σε κηδεία

    Απορία μου πως πολλοί δηλώνουν πως τους αρέσει ένα διήγημα που είτε έχει -ανευ λόγου εννοείται- άγνωστες λέξεις, είτε αναγκάζονται να καταφεύγουν σε λεξικά για να βρουν τι ήθελε να πει ο συγγραφεύς… φεστιβαλικά κριτήρια (βραβεύουμε ό,τι δεν καταλαβαίνουμε, μήπως και είναι κανένα αριστούργημα που δεν μπορούμε να το αντιληφθούμε ! )

  66. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    65 Δεν θα συμφωνήσω ότι λεξιθηρεί ο Σκαμπαρδώνης. Ακόμα και για το ψίκι, δεν αποκλείω να χρησιμοποιείται και για την κηδεία σε κάποια μέρη (δες πιο πάνω για τη Χίο).

    58 Α μπράβο, βρήκες τα χαβλέμικα.

    48 Α μπράβο, επίσης. Βλέπω ένα «Ενώσεως» στην επιγραφή, όπως θα περιμέναμε δηλαδή.

  67. ΓιώργοςΜ said

    65 Με το συμπάθειο, αλλά ένα βιβλίο χωρίς άγνωστες λέξεις μπορεί να είναι ευχάριστο, αλλά δε μπορεί ν’ αυξήσει το γλωσσικό πλούτο.
    Καλό είναι να έχει γλωσσάρι, ή επαρκείς υποσημειώσεις όπου οι πολύ εξεζητημένες λέξεις να εξηγούνται, αλλά είναι στα πολύ θετικά ενός βιβλίου το πλούσιο λεξιλόγιο. Όχι βέβαια ως αυτοσκοπός, όταν είναι λειτουργικό.
    Τον παλιό καιρό, για να μάθεις ή να βελτιώσεις μια ξένη γλώσσα, έπαιρνες ένα βιβλίο κι ένα λεξικό (παλιότερα, ενδεχομένως, ένα βιβλίο και τη μετάφρασή του). Τώρα που τα λεξικά μπορείς να τα ανοίγεις από το κινητό, δε θα ‘πρεπε η χρήση τους να θεωρείται βάρος, ειδικά στη μητρική γλώσσα, όπου συνήθως δεν υπάρχουν περισσότερες από πεντέξι λέξεις άγνωστες ανά κεφάλαιο.

  68. ΓιώργοςΜ said

    64 > δημόσια φιγούρα
    Το λέμε πλέον έτσι; Εγώ θα έλεγα «δημόσιο πρόσωπο», η φιγούρα μού φέρνει στο μυαλό ρήγα μπαστούνι, αλλά μπορεί να έχω μείνει πίσω.
    (άσχετο με το περιεχόμενο του σχολίου, δεν έχω άποψη για το θέμα)

  69. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @64. Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν ἀπάντηση. Χαίρομαι γιὰ τὸ περιεχόμενό της καὶ συμφωνῶ. Καλὸ θὰ εἶναι νὰ γίνει ἡ σχετικὴ κουβέντα. Δὲν ἔχω πολλὰ νὰ συνεισφέρω, ἀλλὰ σίγουρα ἔχω πολλὰ νὰ μάθω ἀπὸ τἠν συλλογικὴ σοφία τοῦ ἱστολογίου.

    Καὶ κάτι ἄσχετο: Τὸ νῆμα «τοῦ Καζάκου» ἔχει γίνει ἀσήκωτο. Μπαίνω μὲ δυσκολία καὶ δὲν μοῦ δίνει τὴ δυνατότητα νὰ σχολιάσω.

  70. raf said

    68 Δεν το πολυσκέφτηκα, αυθόρμητα το έγραψα. Το «πρόσωπο» μου φαίνεται καλύτερη επιλογή όντως.

  71. sarant said

    69 Ξεπέρασε τα 400 σχόλια βλέπεις -αν και εδώ από το γραφείο δεν βλέπω μεγάλη διαφορά. Και πού να δεις κάτι παλιές θρυλικές συζητήσεις (Δασκάλα στο Μεγαδέρειο, Μίκης αντισημίτης;, που είχαν κοντά στα 1000 σχόλια)

  72. Γιάννης Ιατρού said

    69 (τέλος): Με τι μπαίνεις ρε Δημήτρη, σ΄εμένα δεν έχει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα (κι ούτε βλέπω να έχει ασυνήθιστα πολλές εικόνες ή βιντεάκια).

  73. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Παλιορούτια θυμάμαι, έλεγαν οι γονείς μου (από το Σοφικό του Έβρου)τα πολύ παλιά πράγματα την δεκαετία του 60, τότε που υπήρχρ αρκετή φτώχια και ήταν συνηθισμένο οι νεόφερτοι στην Αθήνα φτωχοί επαρχιώτες, να αγοράζουν τα απαραίτητα για το νοικοκυριό τους από τα παλιά στο Μοναστηράκι που ήταν πιο φθηνά από άλλα μεταχειρισμένα. Χαρακτηριστικά θυμάμαι μετά από κάποια επίσκεψη σε κάποιους νεόφερτους συγγενείς μας να σχολιάζουν για τα έπιπλα «γέμσαν του σπίτ παλιορούτια» ή όταν μας χάρισαν σε μένα και τον αδερφό μου οι γείτονες ένα παλιό ποδήλατο σε μαύρο χάλι, η μάνα μου εξοργισμένη μας είπε, « τι του θέλτει του παλιορούτι; θα σκουτουθείτει μ’ αυτό». Για μάς βέβαια που δεν είχαμε λεφτά να αγοράσουμε μεταχειρισμένο (για καινούριο ούτε λόγος) φάνταζε θησαυρός. Βρήκαμε λάστιχα, σαμπρέλες, αλυσίδα, φρένα, σέλα, άλλα από φίλους, άλλα κλεψιμέϊκα από το ποδηλατάδικο του Ατανάση του Αρμένη, κάναμε μόνοι μας την ακτινολόγηση όπως είχε μάθει ο αδερφός μου που είχε δουλέψει κάποια καλοκαίρια στον κυρ Ατανάση, το βάψαμε κι έγινε σαν καινούριο, δεν χορταίναμε να το βλέπουμε και καμαρώναμε σαν παγώνια όταν βολτάραμε μ’αυτό και μας κοίταζαν οι φίλοι μας με ζήλεια που δεν είχαν κι αυτοί, είχε μεγάλη φτώχεια η Καισαριανή το 70-72. Η μάνα μας βέβαια δικαιώθηκε, τσακιστήκαμε πολλές φορές, φάγαμε άπειρο ξύλο όταν πηγαίναμε σπίτι καταματωμένοι από τις τούμπες και τα γδαρσίματα, (για πολλά χρόνια είχα την απορία, που πήγαινε αυτή η περιλαλητη μητρική αγάπη, όταν με πλάκωνε στο ξύλο χτυπημένο η μάνα μου, δεν ήμουν και κάνα αγγελούδι βέβαια, αλλά πάλι μικρό παιδί ήμουνα, δύσκολοι καιροί για παιδιά☺) αλλάααα, ποδήλατο μάθαμε πολύ καλά, ήμασταν από τους πρώτους που έκαναν σούζα με μεγάλο ποδήλατο, όταν ξαναπήγαμε στο Ν.Ψυχικό, είχαμε γίνει εξπέρ στις σούζες με τα τσοπεράκια που ήταν στην μόδα.
    Τελικά το παλιορούτι είχε άδοξο τέλος, μιά μέρα που παίζαμε κρός σε μιά αλάνα στο Ν.Ψυχικό, όπως πήρα φόρα για να περάσω ένα μικρό λοφάκι, στην προσγείωση δεν άντεξε το γέρικο και κουρασμένο του κορμί και κόπηκε στα δύο κυριολεκτικά. Ευτυχώς πέρα από τα συνηθισμένα γδαρσίματα στα γόνατα στους αγκώνες κι ένα σκίσιμο στο φρύδι δεν έπαθα τίποτα. Το φορτώθηκα πήγα στο σπίτι με αγέροχο ύφος του στύλ, ευτυχώς δεν πάθαμε τίποτα που λέει και το γνωστό ανέκδοτο, μπάς και γλυτώσω το ξύλο, αλλά με πρόδοσαν τα αίματα και φυσικά έφαγα της χρονιάς μου. Σε μερικές μέρες, το δώσαμε σε έναν παλιατζή για κάποια συρματόσχοινα φρένων με τα τακάκια και μιά σαμπρέλα, πολύτιμα ανταλακτικά για τα τσοπεράκια μας.☺
    Σκοτώνουν τα ποδήλατα όταν γεράσουν.😢
    Δεν ξέρω αν ήταν η ηλικία η ανέχεια η εποχή ή όλα αυτά μαζί, αλλά κανένα άλλο ποδήλατο από τα αρκετά που άλλαξα, δεν μου ξυπνάει τέτοιες αναμνήσεις, και να πείς πως είμαι άπ’αυτούς που δένονται με αντικείμενα, ίσως μόνο με τον πρώτο μου αετό που θυμάμαι τα πρώτα γκρεμοτσακίσματα, αλλά δεν αισθάνομαι τώρα που το λέω αυτή την νοσταλγία όπως για το παλιορούτι. Μπορεί να είναι που με τον αετό ήμουν 25 χρονών, μπορεί να είναι και το όνομα, παλιαρούτι τζέτ, που το έβγαλε ο αδερφός μου για κοροϊδέψουμε την προφορά της μάνας μας και από τα χαρτιά από πακέτα τσιγάρων που βάζαμε στις ακτίνες με μανταλάκια για να κάνουν θόρυβο, μπορεί πάλι να είναι από την γεύση του χώματος στις τούμπες, με τον αετό το θυμάμαι σκέτο χώμα, άντε με κάνα χορτάρι καμιά φορά, με το παλιορούτι τζέτ ήταν διαφορετικό, δεν ξέρω πως να το περιγράψω, πιό νόστιμο ίσως;

  74. gpoint said

    # 66

    Νίκο δεν έχω γνώσεις για τον συγκεκριμένο αλλά κρίνοντας από το πόσες λέξεις χρειάσθηκε εσύ να θεωρήσεις δύσχρηστες (ή και μερικές δυσνόητες) αδυνατώ να πιστέψω πως τις χρησιμοποιούσε καθημερινά ο συγγραφέας

    # 67

    Θεωρώ πως ο λογοτέχνης μπορεί να πλάσει δικές του λέξεις που δεν χρειάζονται καμιά επεξήγηση αντί να χρησιμοποιεί εξεζητημένα στοιχεία διαλέκτων με κάθε ευκαιρία.

    Π.χ. για να γελάσουμε και λίγο αν πεις πως τα πόδια της τάδε είναι σαν κατουροπαρένθεση, ο καθένας θα καταλάβει τι σχήμα έχουν…

  75. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @73. Λάμπρο, πολὺ μὲ ἄγγιξε τὸ «παλιορούτι» σου. Καρδούλα (δὲν ξέρω πῶς μπαίνει).

    @69. Γιάννη, ἀπὸ ἕνα παλιὸ νόουτμπουκ τῆς Ἔισερ γράφω. Πάντως τελικὰ τὰ κατάφερα καὶ μπῆκα στὸν «Καζάκο», χωρὶς νὰ ξέρω πῶς. Μακάριοι οἰ πτωχοὶ τῷ πνεύματι. 🙂

  76. cronopiusa said

    Κάτω στα τσαΐρια
    στα τσαΐροχώρια
    βόσκουν μούλες, βόσκουν,
    κι αριολειβαδίζουν

  77. περαστική said

    Καλησπέρα. Το χαβλέμικα πολύ μου κάνει σε χάμω+βλέμμα

  78. spiridione said

    Το σαούλι το βρίσκω τούρκικο, şakul, çekül. Ο Νισανιάν το λέει αραβικής προέλευσης

    Για την ετυμολογία του τσάκνου εδώ
    http://olympias.lib.uoi.gr/jspui/bitstream/123456789/26522/1/4.%20%CE%A3%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AC%20%CE%BA%CE%B1%CE%AF%20%CE%B5%CF%84%CF%85%CE%BC%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AC.pdf

  79. sarant said

    78 Είναι το ίδιο όμως; από το τκ. şakul είναι το σακουλεύομαι πάντως.

  80. spiridione said

    şakul [ Cafer Efendi, Risale-i Mi’mâriyye, 1614]
    çekül «a.a.» [ Geometri Terimleri, 1937]
    Düşey çizgiyi göstermek için kullanılan alet ‘çekül’dür.
    ~ Ar şāḳul/şāḳūl شاقل ipe asılı bir ağırlıktan oluşan duvarcı aleti, çekül ~ Aram şāḳūl שָׁקוּל ağır ≈ İbr şāḳal שקל tartmak

    http://www.nisanyansozluk.com/?k=%C5%9Fakul&x=10&y=8

  81. spatholouro said

    ψίκι (πομπή γάμου, κηδείας)
    (Μ. Τριανταφυλλίδη, «Νεοελληνική Γραμματική» 1941, σελ. 192)

  82. gpoint said

    # 81

    ψίκι το (δ. ιδ) συνοδεία, νυφική πομπή, ακολουθία επίτομο λεξικό ανδριώτη, Οικονόμου, Σταύρου

    όπως βλέπεις αναφέρεται η νυφική πομπή αλλ΄όχι κάτι ιδαίτερο για κηδείες. Στη Φωκίδα όταν λένε τυρί εννοούν την φέτα άρα έτσι θα γραφεί σ’ ένα φωκικό λεξικό αλλά δεν σημαίνει πως αυτό ισχύει γενικά

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στο ΕΙΝΟΡΟ του Γιώργου Κοτζιούλα το ψίκι του γάμου είναι και νεκρώσιμο .
    «Πού πάτε δίχως το γαμπρό, σας έκραξα, έρμο ψίκι;».
    Βαριά πατώντας χάθηκαν μες στο ρουμάνι οι λύκοι.
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/03/08/einoro/

  84. gpoint said

    Με την ευκαιρία (#82) να πω πως ήταν λογικό να λένε τυρί την φέτα αφού τα άλλα δυό γνωστά τότε στα μέρη τους, το κασέρι και το κεφαλοτύρι, είχαν τα ονόματά τους. Ακόμα και στην «μοντέρνα» Αθήνα υπήρχε στα μπακάλικα μόνο το edam που το λέγανε τότε τυρί Ολλανδίας γιατί το φέρνανε μόνο στις κόκκινες μπάλες και στα κεντρικά καταστήματα ροκφόρ που οι περισότεροι το λέγανε (σ)βίτσεριτς

  85. gpoint said

    # 83

    Μα Εφη αφού λέει δίχως τον (απαραίτητο) γαμπρό γι αυτό το λέει έρμο το ψίκι

  86. sarant said

    Δεν το ανέφερα, αλλά ο Σκαμπαρδώνης στο βιβλίο λέει σε καναδυό σημεία «τυρί και κασέρι».

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    85. Τζη. Ναι, δεν είχα δει το σχόλιο σου.Το έγραψα, ανεξάρτητα,ως πικρή σύμπτωση.

    Τζιλάδες
    Στιλβώματα, κρέμες και παρόμοια παρασκευάσματα για παπούτσια ή για δέρμα(…)
    (…)Αποκλείονται επίσης από την παρούσα διάκριση τα «λευκά» (τζιλάδες) για παπούτσια τα οποία υπάγονται στη διάκριση 3210 00 90.
    http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/ALL/?uri=CELEX%3A52008XC0530%2807%29

  88. ΣΠ said

    Εντωμεταξύ στις Βρυξέλλες το σαββατοκύριακο.

  89. dryhammer said

    87. Το λευκό για παπούτσια ήταν το στουπέτσι.
    Αντιγράφω σχόλιό μου στο slang.gr

    Κυριολεκτικά: λευκή βαφή από ανθρακικό μόλυβδο, λευκό του μολύβδου (με τετοια μπογια έβαφαν πολύ παλιά τα ποστάλια και τα κρουαζιερόπλοια άσπρα, καθώς και τα άσπρα παπουτσάκια που αγόραζαν στα πιτσιρίκια για το Πάσχα – όσοι είχαν θα θυμούνται την κοκκώδη υφή)

    Συνεκδοχικά: το λευκό βερνίκι για το βάψιμο παπουτσιών και η κάθε άσπρη μπογιά πλήν του ασβέστη

  90. 87, 89 Και τα περισφύρια (ντόκς) των στρατιωτικών αρβυλών.

  91. spatholouro said

    Δώσε νεκρική πομπή μάστορα…

    οψίκι(ο)ν το· αψίκιν· ψίκι.

    1) Συνοδεία, ακολουθία αξιωματούχου: εκείνοι καβαλάριοι διαβαίνουσιν την πόλιν και με τους οψικάτορας και το πολύν το οψίκιν (Προδρ. IV 307)· (προκ. για συνοδεία νικητή στρατηγού): Τρισχίλιοι τον ακλουθούν άρχοντες των κατέργων, εις μέσον Βελισάριος μετά μεγάλο ψίκι (Γεωργηλ., Βελ. Λ 419).

    2) Γαμήλια πομπή: (Διγ. Esc. 1063).

    3) Νεκρική πομπή, κηδεία: ην ο θρήνος φοβερός … κάμουν αψίκιν φοβερόν … κι όλοι μαυροφορήσασιν (Απολλών. 528).

    [μτγν. ουσ. οψίκιον. Ο τ. ψί‑ και σήμ. ιδιωμ. Τ. οψέκιον στο Du Cange (λ. ‑ιον). Τ. οψίκ’ σήμ. ποντ. Τ. αψίκι, οψίκι και ψίκ’ σήμ. ιδιωμ. Τ. ψίκιον στο Meursius. Η λ. (‑ιν) και σήμ. ποντ.]

    ΚΡΙΑΡΑΣ, ΕΠΙΤΟΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ

  92. gpoint said

    # 86

    Θυμίζει το έχω δυο παιδιά κι ένα κορίτσι…

  93. gpoint said

    # 91

    Από τον μεσαίωνα μέχρι σήμερα πολλές λέξεις έχουν αλλάξει ή χάσει το νόημά τους. Εγώ σου ανέφερα ένα λεξικό του 1950 όπου η λέξη δεν χρησιμοποείται στις κηδείες παρά μόνο με την γενική έννοια της πομπής, αντίθετα με την γαμήλια τελετή. Και δεν νομίζω πως ο Σκαμπαρδώνης το έγραψε χρονικά πιο κοντά στον μεσαίωνα από το 1950

  94. Ριβαλντίνιο said

    μαραντζιδιές …. π.χ. την μπηχτή ενός ήρωα ότι οι Εαμίτες κάρφωναν στους Γερμανούς τούς εθνικόφρονες αντιστασιακούς

    Αυτό μπορεί να μην απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Οι περιπτώσεις θα είναι όμως λίγες και μομονωμένες, καθώς δεν μου έρχεται κάτι τώρα στο μυαλό. Κατά μια άποψη ( αντιεαμική ) και ο Τσιγάντες έτσι φαγώθηκε. Βέβαια απ’το ’43 και μετά οι αντίστροφες περιπτώσεις ( δεξιοί να καρφώνουν αριστερούς ) θα ήταν κατά πολύ περισσότερες.

    Μια πολύ γνωστή περίπτωση , που ευτυχώς όμως έμεινε μόνο στα όρια της απειλής και δεν είχαμε κάρφωμα , ήταν η περίπτωση Κουτσογιαννόπουλου – Ζέρβα. Ο Κουτσογιαννόπουλος, αξιωματικός του ναυτικού, ήταν στον κατασκοπευτικό Προμηθέα 2 και ενίσχυε οικονομικά ( αγγλικές λίρες ) τον Ζέρβα προκειμένου να βγεί στο βουνό. Ο Ζέρβας όμως πρίν βγεί στο βουνό ήθελε όλα να έχουν οργανωθεί καλά και ζητούσε περισσότερα χρήματα. Ο Κουτσογιαννόπουλος πίστευε ότι ο Ζέρβας κωλυσιεργούσε για να εισπράττει περισσότερο παραδάκι και να μην κάνει τίποτα. Δημιουργήθηκε ένταση μεταξύ των δύο ανδρών . Ο Ζέρβας ζητούσε κι άλλα χρήματα και χρόνο. Ο Κουτσογιαννόπουλος πίεζε. Απ’το κέντρο του είπαν του Κουτσογιαννόπουλου να μην ρισκάρει να αποκαλυφθεί και αν χάθηκαν μερικά χρήματα παραπάνω εξαιτίας του παλιανθρώπου του Ζέρβα δεν πειράζει. Ο Κουτσογιαννόπουλος τα έπαιξε όμως όλα για όλα. Έστειλε επιστολή στον Ζέρβα πως αν δεν βγεί στο βουνό αμέσως, θα το καρφώσει στους Γερμανούς. Τελικά ο Ζέρβας βγήκε στο βουνό.

  95. 94 Ο μακαρίτης ο Τσιγάντες ήταν σπάταλος και γκομενιάρης και καρφώθηκε, ο Ζέρβας έπαιρνε λίρες αλλά τις έτρωγε στην τσόχα. Κι έτσι πιέστηκε.

  96. Ριβαλντίνιο said

    @ 95 Σκύλος

    … σπάταλος και γκομενιάρης … τσόχα

    Αχ αυτά τα ανθρώπινα πάθη. 😳

    Τελικά μόνο ο Γρίβας και ο Δεδούσης ήταν ηθικά στοιχεία ! :mrgreen: 😆

  97. Λεύκιππος said

    61. ……Κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, και το Σκαμπαρδώνης κάτι πρέπει να σημαίνει, κάποιο επάγγελμα ίσως;…..

    Επειδή δεν δόθηκε απάντηση, την βρήκα μόνος μου. Σκαμπαρδώνης είναι ο επιπλοποιός εκείνος που έχει εξειδικευτεί στην κατασκευή σκαμπό (πληθ. σκαμπά)

  98. 96 Εντάξει, κι ο Άρης έπινε κάνα τσιπουράκι. Πάω κι εγώ να βάλω ένα, στην υγεία του ιστολογίου και της πελατείας του. Και εκείνου του Γς που για να μην μπήκε σήμερα, μάλλον θα έχει πάει για εγχείρηση.

  99. spatholouro said

    #93
    Ε, είπα να πιάσω το νήμα από τον Μεσαίωνα και να περάσω μετά μια βόλτα από τον Μ. Τριανταφυλλίδη το 1941 (βλ. σχόλιο 81)

  100. Μαρία said

    Τον παρπουλάτο τον ακούω πρώτη φορά.
    Παρπούλα έλεγε η γιαγιά μου την ξεχτένιστη.

  101. 100 Μήπως από τα παραπούλια, που τα φέρνει ο καιρός μαζί με τα λάχανα;

  102. 98 συνέχεια
    παρατηρώντας και την απουσία του απουσιολόγου, υποψιάζομαι ότι ο Γς είναι στα ασφαλής χέρια της ΜΚΟ Ιατροί Χωρίς Ακουστικά

  103. Μαρία said

    101
    Η λέξη παραπούλια μας ήταν παντελώς άγνωστη. Τα έμαθα και τα έφαγα μεγάλη.

  104. 89, … λευκό του μολύβδου …

    Υπήρχε και μνημονικός κανών για την σύνθεσή του, όταν έδινα εισαγωγικές:

    Δύο πέμπω – πέμπω δύο = (2PbO.PbO_2)

  105. Μίσμοιρος πιθανόν απ’ το μεμψίμοιρος;

  106. alexisphoto said

    @89:
    θυμάμαι καθηγητές να λένε κοροϊδευτικά στουπέτσι το διορθωτικό υγρό (tipp-ex & blanco τότε) 🙂
    ποτέ δεν καταλάβαμε τι σημαίνει, ποτέ δεν ψάξαμε βέβαια…
    Ευχαριστώ

  107. … Τσίντζα είναι η πολύ μικρή ποσότητα. Ιταλικό φαινεται. …

    Πράγματι.
    Chinch και στα αγγλικά η «ψείρα» (το μικρό ζωύφιο, για την ακρίβεια, σαν τα chinch bugs που με είχαν ταλαιπωρήσει τρώγοντας το γρασίδι μου (του Αγίου Αυγουστίνου της Φλωρίδης, μεγάλη η χάρη του), μέχρι που τα εξολόθρευσα με ορθόδοξη λύση.

    From Latin cimicem (nominative cimex) «bedbug.», λέει το etymonline,
    απ’ όπου και η τσιντσιλά, συμπληρώνει – αλλά η Βίκη διαφωνεί
    προτείνοντας «από τη φυλή Τσίντσα (Chincha) των Άνδεων.»

  108. gpoint said

    # 99

    πάλι καλά που δεν συζητάμε για το αργός, ποιός ξέρει πόσο πίσω θα είχες φτάσει … (χαμογελαστή φατσούλα)

  109. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    Καλά λέτε, δεν φανηκε σήμερα ο Γς.

  110. Είχε πει για προγραμματισμένη εγχείρηση στο ποδάρι.

  111. Γιάννης Ιατρού said

    102: Καλά θα πάει ρε, να φανταστείς πως πήγα προχθές σ’ ένα πέτσοπ να δω για τίποτα χρυσόψαρα, μου δείχνει αυτός κάτι φοξτεριέ, και λέει: αυτά να πάρεις, είναι Σκυλιά, δεν παθαίνουν τίποτα!

  112. Γιάννης Ιατρού said

    109: Νίκο, καλά είναι, είχε κάτι δουλειές εξωτερικές απ΄ ό,τι ξέρω

  113. 111 Καλά σούπε http://static.boredpanda.com/blog/wp-content/uploads/2017/06/funny-not-a-dog-tweets-17-59366b13a79b2__700.jpg

  114. Γς said

    109 β:

    Η επέμβαση είναι για την άλλη Τετάρτη στις 14.

    Ολο μου την μεταθέτουν, σαν την Αξιολόγηση

    Και θα αρχίσουν τις αγγειοπλαστικές από την Κοιλιακή, τις Λαγόνιες, στεντ, μοσχεύματα και τέτοια μέχρι κάτω στα πόδια.

    Και να οι ενδοκρινολόγοι για να ρυθμίσουν το διαβήτη και οι καρδιολόγοι για τις αρρυθμίες, τις μαρμαρυγές τις βαλβίδεςκλπ κλπ για να μην τους μείνω λέει.

    Κι έχει σπάσει και το πόδι της η κόρη μου και η άλλη που είναι σαν να είναι, αλλά δεν είναι και θα δω πως θα τα βολέψω.

  115. Corto said

    Από το άλμπουμ του Κώστα Χατζηδουλή για τον Τσιτσάνη, πιθανότατα η μοναδική φωτογραφία του ουζερί Τσιτσάνη:

  116. Γεροτάσος said

    114: Γς. Ἄν χρειαστεῖς αἷμα, εἶμαι στή διάθεσή σου. Ὁ Ν(ο)ικοκύρης ξέρει νά μέ βρεῖ.

  117. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Έγινε η γλώσσα μου στουπέτσι» έχει γίνει τραχιά,σκληρή,στεγνή π.χ. από κάποια παρατεταμένη λήψη φαρμάκου ή έκανε αντίδραση σε κάποια τροφή. Ή μεταφορικά από το πολύ μπλα μπλα.

  118. Μαρία said

    117
    Στην Κρήτη το λέτε αντί για τσαρούχι;

  119. sarant said

    115 Α μπράβο!

    114 Σοβαρά, χτύπησε η Άννα; Περαστικά πες της!

  120. Corto said

    «οι Εβραίοι μιλούν πότε ελληνικά και πότε ισπανικά ή λαντίνο (με υποτίτλους), κυρίως όταν μιλάνε μεταξύ τους»

    Ενδιαφέρον είναι ότι μέχρι την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, οι Χριστιανοί (αλλά και οι Τούρκοι) μιλούσαν επίσης λαντίνο στην αγορά.

  121. odinmac said

    115:

    Εκείνο που κάνει εντύπωση είναι ότι:

    άλλο γράφει η επικεφαλίδα: ΤΣΙΤΣΑΝΙ

    άλλο το κείμενο: ΤΣΙΤΣΑΝΗ

    και άλλο η επιγραφή: ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ

  122. Γς said

    116:

    Αλήθεια λες; Σ ευχαριστώ.

    Μου έλεγε ο Αγγειοχειρουργός να έχω εξασφαλίσει μια μόνο μονάδα. Ετσι για τον προγραμματισμό του χειρουργείου. Τυπικά.

    Κι ό,τι αίμα νά’ ναι. Κάθε ομάδας. Και μΠάοκ ακόμα

    Εκτός από ψάρι. και σκύλο…

  123. Γς said

    98:

  124. Γς said

    91:

    Δώσε νεκρική πομπή μάστορα…

  125. Γς said

    91:

    Πομπή και pomp

    Middle English, from Anglo-French pompe, from Latin pompa procession, pomp, from Greek pompē act of sending, escort, procession, pomp, from pempein to

    Κι απ τον Οθέλο

    το Pride, pomp, and circumstance of glorious war!

    στα Pomp and Circumstance Marches του Sir Edward Elgar

    Μέχρι το World Wrestling Entertainment θέμα του Savage

  126. Γς said

    97:

    >Σκαμπαρδώνης είναι ο επιπλοποιός

    Κι ο μαραγκός κοντά είναι. Ο carpenter. Ο charpentier.

  127. Παναγιώτης Κ. said

    Καλημέρα από Χίο.

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    118. Nαι, οι παλιοί μου μόνο στουπέτσι έλεγαν θαρρώ. Κι εγώ γενικά κι αόριστα για κάποιο υλικό με πρώην μαλακή υφή που έχει σκληρύνει, ακόμη και γλυκό του κουταλιού π.χ.που έχει κοκκαλώσει, είχα στο μυαλό μου για το στουπέτσι.Έτσι το χρησιμοποιούσα.Τώρα εδώ ξεκαθάρισα τη σχέση με βαφή/χρώμα.

    το μεταφραστήρι λέει:
    make whitenings =κάνουν τζιλάδες 🙂
    http://www.downloadandroidgame.com/Dentists-Games_APK,game,2951387.html

  129. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    127. Καλημέρα! Μοσχοβόλησε μάστιχα. Μπαρκάρεις για Μούρμανσκ; 🙂
    Τί λένε κει για την αιωρούμενη Τερέζα;

  130. sarant said

    127 Λέω να πάω κι εγώ στη Χίο, αλλά σε κάνα μήνα 🙂

  131. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    130: Ε ναι, να ωριμάσουν τα μαστιχόδεντρα πρώτα 🙂

  132. Corto said

    121:
    Επίσης, είναι ασαφές σε τι αναφέρεται η μικρή πινακίδα πάνω αριστερά, που γράφει:
    ΒΥΡΩΝΟΣ 3
    ΙΣΑΥΡΩΝ 7

    Είναι διευθύνσεις πολύ κοντινές στην Παύλου Μελά 22.

  133. sarant said

    121 Μήπως όμως το ΤΣΙΤΣΑΝΙ είναι ΤΣΙΤΣΑΝΗ και έχει κοπεί το Η;

  134. Corto said

    133:
    Εκτός από Ζουράρις και Χατζηδάκις υπάρχουν άλλα γνωστά επίθετα σε -ις;

  135. Πάνος με πεζά said

    Και, ο Μανόλης Μαριδάκις ο σκηνογράφος, και ο σωληνάς ο Πετζετάκις. Επίσης ένας παλιός χρηματιστηριακός συντάκτης, ο Μιχάλης Γελαντάλις

  136. Γεροτάσος said

    σχ. 135.
    Πάνο, ποῦ τόν θυμήθηκες τόν Μιχαήλ Γελαντάλι;

  137. Γιάννης Ιατρού said

    133: και τέτοια συμμετρία και συμπύκνωση στο «τσιτσάνι» για να χωρέσει ακριβώς από κάτω απ΄το «ουζερί»;
    Πάντως έψαξα μήπως υπάρχει κι αλλού η ταμπελίτσα, αλλά δέεεεεν …

  138. Corto said

    135:
    Πράγματι, και μάλιστα ο Πετζετάκις είναι πολύ γνωστός.
    Αναρωτιόμουν αν αυτή η ορθογραφία είχε κάποια διάδοση προπολεμικά, ώστε να δικαιολογείται το λάθος του τυπογράφου (αν βέβαια έχει γίνει λάθος και δεν έχει κοπεί η εικόνα).
    Εναλλακτικά σκέφτομαι μήπως δεν έγινε καν αντιληπτό ότι πρόκειται περί ελληνικού επιθέτου (παραπέμπει σε ιταλικό ή ισπανοεβραίικο).

  139. Πάνος με πεζά said

    Υπήρχε και ένας Σηφάκις, που τη δεκαετία του 80 είχε εκδώσει ένα τρίτομο κόκκινο λεξικό. Τον Γελαντάλι, και μάλιστα Μιχαήλ όπως σωστά λέτε, τον θυμάμαι από τα τιτλάκια στην τηλεόραση, όσο να’ ναι έκανε εντύπωση μια τέτοια ορθογραφία.

  140. Πάνος με πεζά said

    Υπήρξε και ο θεολόγος Νοκόλαος Λούβαρις, θανών το 1961.

  141. Corto said

    137:
    Γιάννη και εγώ είχα ψάξει στο διαδίκτυο πριν ανεβάσω την εικόνα, αλλά παρομοίως δεν βρήκα τίποτα.

  142. Γεροτάσος said

    Πές-πές, θυμήθηκα τόν Κύριλλο Λούκαρι.

  143. Corto said

    142:
    Και ο Ιανός Λάσκαρις επίσης, αλλά υποθέτω ότι αυτά προσμετρώνται στα βυζαντινά, όχι στα σύγχρονα επώνυμα.

  144. Γεροτάσος said

    143:
    Κάτι μοῦ θύμισε τό ἐπίθετο. Τό ἔψαξα καί τό βρῆκα! Περικλῆς Λάσκαρις. Ἔγραφε στό bostanistas.gr.
    Δέν τό παρακολουθῶ πιά. Ἔπαιρνα κιλά καί μόνο πού τό διάβαζα…

  145. gpoint said

    # 112

    Γιάννη εγώ δυστυχώς έχω πρόβλημα ψυχολογικό δεν μπορώ να δώσω αίμα…ούτε στο ναυτικό για έξοδο, ούτε για τον πατέρα μου όταν είχε ανάγκη από πολύ και τις δυο φορές το διέκοπταν γιατί από την πίεση το σωληνάκι χόρευε σαν φίδι.
    Και έχω και από τα σπάνια σχετικά στην Ελλάδα (Α -)

  146. Γς said

    Αρκετοί σύγχρονοι με το επίθετο Λάσκαρις.
    Ο Λάσκαρις, του Λασκάρεως [κι ο δρόμος στην Ιπποκράτους]

  147. Πάνος με πεζά said

    Που είσαι εσύ; Περαστικά !

  148. Πάνος με πεζά said

    Στα μικρά ονόματα, πράγματι βρίσκουμε συχνά κάποιους να το γράφουν Άδωνις, Πάρις, Άγις κλπ.

  149. Corto said

    Ως προς τα λεξιλογικά του άρθρου, νομίζω ότι μας παρέπεσε ο τίτλος του βιβλίου. Γνωρίζουμε την ιστορία της λέξης ουζερί; Πότε περίπου εμφανίστηκε και σε τι γλωσσικό ύφος αντιστοιχούσε; Η γαλλική κατάληξη σε λαϊκό μαγαζί κουβαλάει, όσο να ‘ναι, μια υποδόρεια ειρωνεία.

  150. Corto said

    148:
    Περιέργως βρίσκω και Βόρις (μάλλον στην Κύπρο).

  151. Υποπτεύομαι ότι τα προπαροξύτονα αρσενικά ονόματα σε -ις τα έγραφαν έτσι γιατί «όταν η λήγουσα είναι μακρά, η προπαραλήγουσα δεν τονίζεται»· για να τα οικονομήσουν μάλιστα στην αρχαία γραμματική, τα έκλιναν κιόλα τριτόκλιτα (του Ευγενίου Βουλγάρεως κλπ.). Ίσως για τον ίδιο λόγο («οδοντικόν προ του σ αποβάλλεται») έγραφαν τζ αντί τσ ως τον 18ο αιώνα σε λέξεις που είναι απίθανο να προφέρονταν έτζι 🙂
    Τα παροξύτονα, π.χ. Χατζηδάκις, γράφονταν έτσι από υπερβολική προσήλωση στην ετυμολογία — διότι δηλαδή παλιότερα ήταν -άκιος (πρβ. τα βυζαντινά Σταυράκιος, Ισαάκιος). Ακόμα και «Βασίλεις» ή «το φιλεί» συναντούμε, για τον ίδιο λόγο.

  152. Corto said

    151:
    Πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση!

    Βλέπω ότι υπάρχει και χωριό Άρις (αρσενικό) στην Καλαμάτα.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CF%81%CE%B9%CF%82_%CE%9C%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B7%CE%BD%CE%AF%CE%B1%CF%82

  153. 152 Ναι, κοντά στο χωριό της μάνας μου. Αλλά οι οδικές πινακίδες το λένε «Άρης».

    Ο Μιχάλης Γελάνταλης στην ΕΡΤ το γράφει απλά. Το ίδιο και παλιότερα στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία. Το έγραφε περιδιαγραμμάτου πριν τα τέλη του προηγούμενου αιώνα στο Max

  154. Corto said

    153:
    Και μάλιστα βλέπω ότι στο χωριό υπάρχει ομώνυμο ποτάμι με σημαντική περιβαλλοντική αξία:

    http://kalamatain.gr/new/pame-volta-aris/

  155. EΦΗ - ΕΦΗ said

    Corto θυμήθηκα το Ίσσαρι-Ìσσαρης ή Ισσαρις; 😉

  156. 155 Το Ίσσαρι, δήμου Ιθώμης

  157. Μαρία said

    155
    Το χωριό τώρα το μαθαίνω αλλά ξέρω άνθρωπο Ίσαρη, που είναι βέβαια ψευδώνυμο http://www.alexandrosissaris.gr/biographical.html

  158. 157 Ναι, κι εγώ έχω γνωρίσει άτομα με το επώνυμο Ίσσαρης

  159. sarant said

    Κι εγώ οικογένεια Ίσαρη, χωρίς να είναι ψευδώνυμο

  160. Μαρία said

    158, 159
    Απο πού κρατάει η σκούφια τους;

  161. 160 Δεν θυμάμαι, δεν ρώτησα και ποτέ. Μάλλον από Αθήνα, β’ ή και γ’ γενιά.

  162. 160 http://apps.vrisko.gr/apo-pou-krataei-i-skoufia-sou/%ce%8a%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%81%ce%b7%cf%82

  163. 160 Αρβανιτιά μυρίζουμαι

  164. Μαρία said

    163
    Και με ένα σ http://apps.vrisko.gr/apo-pou-krataei-i-skoufia-sou/%ce%8a%cf%83%ce%b1%cf%81%ce%b7%cf%82
    το αναφέρει κι ο Γιοχάλας στο βιβλίο του για την αρβανιτιά της Άνδρου.

  165. Μιαπουτοφερηκουβέντα, εκείνος ο χασάπης τι να κάνει;

  166. sarant said

    164 Κι οι δικοί μου έχουν σπίτι στην Άνδρο.

  167. Ζώης said

    Ίσ(σ)σαρη έχω γνωστή οικογένεια.με καταγωγή από Κέρκυρα.

  168. Μαρία said

    Μια που πιάσαμε τα ονόματα, το Σάκη της κυρίας Σάκης Κυπραίου να υποθέσω οτι είναι απ’ το Αθανασία;

  169. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εν τω μεταξύ εγώ άλλο Ίσαρη/Ίσαρι είχα κατά νου. Εκείνο της Αρκαδίας 🙂
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%8A%CF%83%CE%B1%CF%81%CE%B7%CF%82

    (για το διπλό σ , με πλάνεψε το…ηλιοβασίλεμμα)
    https://www.kalimera-arkadia.gr/megalopoli/item/39478-iliovasilema-apo-to-issari-megalopolis-eikones.html

  170. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    168. Μπορεί και Θεοδοσία.Το όνομα αυτό υπάρχει πάντως κάτω.
    Κι εγώ έχω αναρωτηθεί για τη Νάκη (Αγάθου), κι έλεγα για Αθανασία αλλά είναι Αικατερίνη είδα μόλις 🙂

  171. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @170. Πάντως ἡ Νάκη Ἀγάθου ἔφυγε νωρὶς καὶ δὲν ἐμφανίστηκε μαζὶ μὲ τὴ Ρούλα Κορομηλᾶ, ποὺ συνήθιζε νὰ βάζει τὴν προσφώνηση «γλυκειά μου» μπροστὰ ἀπὸ τὸ μικρὸ ὄνομα τῆς καλεσμένης στὴν ἐκπομπή της. Τὸ ἔκανε μὲ κάποιαν ὀνόματι Νάρα καὶ εἶχε ἀναπαραχθεῖ δεόντως ἀπὸ χιουμοριστικὲς ἐκπομπές. 🙂

  172. Δημήτρης Λ. said

    Δύο παρατηρήσεις
    τσάκνο: το λέμε στο χωριό μου (Κολινδρός Πιερίας) και σημαίνει το μικρό, λεπτό κλαδί, κατάλληλο για προσάναμα
    τσαΐρι: τόπος χέρσος, ακαλιέργητος, όχι αναγκαστικά βοσκότοπος. Μπορει να έχει ελάχιστα φυτά

    Με φιλία

  173. sarant said

    172 Ευχαριστώ.
    Αν είναι γυμνός τόπος δεν λέγεται μπαϊρι;

  174. Μαρία said

    173
    Μα το τσάκνο στο γλωσσάρι! Τώρα το είδα.

  175. Μαρία said

    170
    Τελικά: Γεωργιάδου Κυπραίου Αρτεμισία Αικατερίνη

  176. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    173. >>μπαϊρι
    «Κίρι μπαϊρι» είναι μέρος,σημείο, που δεν προστεύεσαι από τον άνεμο και το κρύο.

    175. Σάκη, Μάκη, Νάκη, εμπλουτίσαμε τα χαϊδευτικά 🙂

  177. Αιμ said

    Μπαιρι (διαλυτικά γιοκ) δεν είναι η πλαγιά και κατά προέκταση η ανηφόρα ;

  178. voulagx said

    #173: Νικοκυρη, ετσι το ξερω κι εγω: https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%84%CF%83%CE%B1%CE%90%CF%81%CE%B9

  179. Μαρία said

    177
    Αυτή είναι η πρώτη σημασία κι έτσι το χρησιμοποιώ κι εγώ κυρίως στο πληθυντικό.

    Κι η μπαΐρα στο «μόνον της ζωής μου ταξείδιον» «μέγα βραχώδες ύψωμα».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: