Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Για μπάνιο πάω

Posted by sarant στο 6 Ιουλίου, 2017


Φέτος έτυχε να πάρω νωρίς την καλοκαιρινή μου άδεια, αλλά τον Αύγουστο που όλοι θα διακοπεύετε εγώ θα δουλεύω σκληρά. Οπότε, τη φράση του τίτλου θα μπορούσα να την πω κι εγώ, αν και την έχουν πει κι άλλοι πριν από μένα. Γενικά, ολόκληρο το σημερινό άρθρο θα έχει κάτι από ντεζαβούδι για τους ταχτικούς αναγνώστες του ιστολογίου, αφού αποτελεί, εν μέρει όμως μόνο, επανάληψη παλιότερου άρθρου -σας έχω προειδοποιήσει, άλλωστε, ότι ως τον Σεπτέμβρη το ιστολόγιο θα κινείται με πιο χαλαρούς ρυθμούς.

Το καλοκαίρι κάνουμε μπάνιο στη θάλασσα, αλλά η λέξη δεν αναφέρεται μόνο στο θαλασσινό λουτρό ούτε μόνο στο κολύμπι. Μπάνιο λέγεται και το πλύσιμο ολόκληρου του σώματος, κανονικά όταν γίνεται στη μπανιέρα, αλλά και στο ντους, ενώ συνεκδοχικά μπάνιο λέγεται και ο ειδικός χώρος του σπιτιού ή του ξενοδοχείου που είναι εφοδιασμένος με μπανιέρα ή/και ντουζιέρα και όλα τα απαραίτητα.

Ετυμολογικά, η λέξη «μπάνιο» είναι δάνειο από τα ιταλικά, και όπως θα δούμε είναι αντιδάνειο. Παράλληλα, έχουμε κρατήσει την παλιότερη λέξη, λουτρό, για όλες σχεδόν τις χρήσεις -έτσι, και το δωμάτιο του μπάνιου λέγεται και λουτρό, αλλά και για θαλάσσια λουτρά μιλάμε. Μάλιστα, λέμε μόνο «λουόμενοι» όταν θέλουμε να αναφερθούμε σε όσους βρίσκονται στην πλαζ και κάνουν μπάνιο, δεν έχουμε άλλη λέξη, από τη ρίζα του μπάνιου.

Το λουτρό είναι η κλασική αρχαία ελληνική λέξη -αν και την εποχή εκείνη ο κόσμος δεν είχε στο σπίτι του λουτρό, παρά επισκεπτόταν τα δημόσια λουτρά, που ήταν τόπος συναντήσεων, συζήτησης, ερώτων, συνήθεια ευλογημένη που διατηρήθηκε άλλωστε στην «καθυστερημένη» Ανατολή.

Πλάι όμως στο λουτρό, υπάρχει στην αττική μόνο διάλεκτο, ένα συνώνυμό του, το βαλανείον. Λέξη που δεν απαντά νωρίτερα από τον Πλάτωνα και στον Αριστοφάνη: ουδ’ ες βαλανείον ήλθεν λουσόμενος έλεγε ο κωμωδός στις Νεφέλες για κάποιον τσιγκούνη. Η λέξη φαίνεται να προέρχεται από το ουσ. βαλανεύς, το αγόρι του λουτρού, ο λουτράρης, που ίσως συνδέεται με τη βάλανο, πάντως είναι αμφισβητούμενης ετυμολογίας και δεν έχει ινδοευρωπαϊκά ξαδέρφια.

Το βαλανείον το δανείστηκαν οι Ρωμαίοι, και στα λατινικά το είπαν balneum, τύπος που εκτόπισε πολύ γρήγορα τον κλασικό λατινικό, lavatrina. Μόνο που το σύμπλεγμα -ln- ήταν δυσκολοπρόφερτο για τον πολύ λαό, και γρήγορα στην ομιλούμενη λατινική έγινε baneum. Αυτή είναι και η αφετηρία για όλες τις ρωμανικές γλώσσες, για το bain το γαλλικό και το bagno το ιταλικό, απ’ όπου επέστρεψε και σε μας.

Πιο σωστά, ξαναεπέστρεψε. Διότι, ήδη στην πρωτοβυζαντινή εποχή, ο τύπος baneum ξαναπερνά στην Ανατολή, όπου σε αιγυπτιακούς παπύρους βλέπουμε το βανιάτωρ= λουτράρης και αργότερα το βυζαντινό βανιάριν.

Aπό την άλλη, στα αγγλικά, τα γερμανικά και τις συναφείς γλώσσες η αντίστοιχη λέξη είναι bath, Bad κτλ. από παλαιογερμανική ρίζα που συνδέεται με τη θερμότητα.

Το ιταλικό bagno είχε και μιαν άλλη περιπέτεια όμως. Οι φυλακές του Λιβόρνου είχαν φτιαχτεί στη θέση παλαιών λουτρών και γι’αυτό ονομάστηκαν bagno. Μετά, η λέξη χρησιμοποιήθηκε, από τους Ιταλούς κρατούμενους στις φυλακές της Πόλης, και τελικά καθιερώθηκε με αυτή τη σημασία, κι έτσι στα γαλλικά bagne είναι τα κάτεργα, το μέρος όπου είναι κλεισμένοι οι καταδικασμένοι σε καταναγκαστικά έργα. Αλλά και στην Πόλη η εκκλησία που αρχικά φτιάχτηκε στις φυλακές ονομάστηκε Παναγία του Μπάνιου, και τον 19ο αιώνα χτίστηκε η Παναγία του Παλαιού Μπάνιου σε άλλη τοποθεσία. Η σημασία μπάνιο = κάτεργο στα ελληνικά έμεινε περιορισμένη στη ναυτική ορολογία.

Από το μπάνιο, που είναι bain στα γαλλικά, έχουμε και το μπεν μαρί, στα γαλλικά bain-marie, από το όνομα της Μαρίας, της αδελφής του Μωυσή, για την οποία πίστευαν τον Μεσαίωνα ότι είχε γράψει αλχημιστικό σύγγραμμα -υπήρχε μια αλχημίστρια της ελληνιστικής εποχής, η Μαρία η Ιουδαία, (κακώς ο Μπαμπινιώτης τη μεταφέρει στον 15ον αιώνα) και μπλέχτηκαν οι Μαρίες.

Το να πηγαίνει κανείς για μπάνιο στη θάλασσα είναι κάτι που οι άνθρωποι της γενιάς μου το θεωρούν δεδομένο, το κάναμε από τα πρώτα παιδικά μας χρόνια οι περισσότεροι. Θα θυμάστε που μετρούσαμε τα μπάνια που έχουμε κάνει κάθε καλοκαίρι, κάποτε μαζί με τα παγωτά που είχαμε φάει: δεκαεφτά μπάνια και είκοσι παγωτά. Κάποιοι μετρούσαν ένα μπάνιο κάθε μέρα, άλλοι δύο αν έκαναν πρωί κι απόγευμα.

Ωστόσο, τα θαλάσσια μπάνια είναι παιδί του προηγούμενου αιώνα -ως μαζικό φαινόμενο θα έλεγα πως δεν είμαι βέβαιος αν έχουν κλείσει εκατό χρόνια ύπαρξης. Τον 18ο και 19ο αιώνα όταν κάποιος έλεγε πως πηγαίνει στα λουτρά εννοούσε θερμά ιαματικά λουτρά σε λουτροπόλεις, σχεδόν πάντα όχι παραθαλάσσιες, στο Αιξ-λε-Μπαιν και στο Μπάντεν-Μπάντεν ή στο Κάρλσμπαντ, όπου σύχναζε η αριστοκρατία όλης της Ευρώπης και όπου περιουσίες χάνονταν στο απαραίτητο καζίνο. Εκεί συχναζε για πολλούς μήνες κάθε χρόνο και ο βασιλιάς μας ο Γεώργιος ο Α’.

Αρχικά, στις πλαζ υπήρχε διαχωρισμός, αλλού έκαναν θαλάσσιο λουτρό οι γυναίκες και αλλού οι άντρες, και υπήρχαν και ειδικοί φύλακες με βάρκα για να μην πλησιάζουν άντρες στην απαγορευμένη περιοχή. Ωστόσο, ήδη από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1920 εμφανίζονται τα «μπεν μιξτ», όρος δανεικός από τα γαλλικά που σήμαινε ότι άντρες και γυναίκες έκαναν μαζί το λουτρό τους στην ίδια περιοχή της παραλίας χωρίς περιορισμούς. Αξίζει ίσως χωριστό άρθρο, διότι ο νεωτερισμός σχολιάστηκε αρκετά και στις εφημερίδες και στα τραγούδια και στην επιθεώρηση, αλλά χαρακτηριστικό είναι ότι μετά τον δεύτερο πόλεμο ο όρος ξεχάστηκε εντελώς διότι περιέπεσε σε αχρησία αφού τα «μπεν μιξτ» αποτέλεσαν τον κανόνα.

Και έτσι σιγά σιγά φτάσαμε στα μπάνια του λαού, όπως είναι το κλισέ που το καθιέρωσε ο Ανδρέας Παπανδρέου θαρρώ το 1985, όταν είπε ότι «δεν θα χαλάσουμε τα μπάνια του λαού» με εκλογές το κατακαλόκαιρο.

Αν πιστέψουμε τα μεγάλα λεξικά μας, τουλάχιστον το ΛΚΝ και τον Μπαμπινιώτη που τα έχω πρόχειρα, από τα θαλάσσια μπάνια προήλθε και το ρήμα «μπανίζω», απ’ όπου και το μπανιστήρι. Όπως λέει το ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη «η συνήθεια μερικών ανδρών στο παρελθόν να κρυφοκοιτάζουν τις λουόμενες γυναίκες που έκαναν μπάνιο με μαγιό οδήγησε στη σημερινή σημασία». Ακούγεται πειστικό, αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα χρονολογίας, που δείχνει και την αξία που έχει να αναδιφεί κανείς σώματα κειμένων.

Όπως έχουμε ξαναγράψει, στο βιβλίο «Οι μυστηριώδεις νυκτοκλέπται» του Μηνά Χαμουδόπουλου, που γράφτηκε το 1871, συναντάμε σε ευρεία χρήση τον όρο μπανιστής = κατάσκοπος. Κατά τη γνώμη μου είναι φανερό ότι η χρονολόγηση αυτή αποκλείει να γεννήθηκε ο όρος μπανίζω/μπανιστήρι από τα θαλάσσια μπάνια και τις γυναίκες με μαγιό. Ομολογώ ότι δεν ξέρω ποια είναι η ετυμολογία αυτής της οικογένειας λέξεων, αλλά θεωρώ πιθανότερο να είναι τουρκική. Κι έτσι, ενώ ξεμάθαμε κάτι, αφού καταρρίψαμε την εύλογη ωστόσο προέλευση του μπανίζω από το μπάνιο, δεν μάθαμε κάτι άλλο στη θέση του -συμβαίνει συχνά αυτό όταν γκρεμίζονται οι βεβαιότητες.

Θα κλείσω με ένα τραγούδι που έχει ίδιο τίτλο με το άρθρο μας, «Για μπάνιο πάω». Είναι τραγούδι του 1952, σε μουσική και στίχους Απόστολου Καλδάρα, και έχει ιστορική σημασία αφού είναι η πρώτη ηχογράφηση του Στέλιου Καζαντζίδη. Λένε ότι το ντεμπούτο δεν ήταν καθόλου ενθαρρυντικό -«Ούτε για να βελάζει δεν κάνει αυτός», είπε ο Νίκανδρος Μηλιόπουλος, στέλεχος της Κολούμπια. «Δεν έχεις δικιο, κύριε Μηλιόπουλε, πρόκειται για εξαιρετική φωνή», είπε ο Παπαϊωάννου και έδωσε στον Στέλιο τις Βαλίτσες (Δεν το περίμενα ποτέ) που στάθηκαν η πρώτη επιτυχία του.

Σήμερα όμως, για μπάνιο πάμε.

 

 

 

 

Advertisements

185 Σχόλια to “Για μπάνιο πάω”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >αλλά τον Αύγουστο που όλοι θα διακοπεύετε εγώ θα δουλεύω σκληρά

    Σε καλό μου!

    Διακορεύετε διάβασδα..,.

  2. Γς said

    Αλλά τον Αύγουστο δεν έχει γενικώς ειδήσεις.

    Ούτε απ αυτά [σ αυτή την ηλικία]

  3. Cyrus Monk said

    Γκοῦτε μόργκεν κι ἀπὸ δῶ.
    Στὴ Ρόδο πρωτάκουσα τὸ «λούζομαι» μὲ τὴ σημασία τοῦ ὁλόσωμου μπάνιου, ἐνῶ μέχρι τότε τὸ ἤξερα μόνον «ἀθηναϊστί», δηλαδὴ μὲ τὴ σημασία τοῦ «πλένω τὸ κεφάλι/τὰ μαλλιὰ μου».
    Ἀλλὰ ἐκ τῶν ὑστέρων θυμήθηκα καὶ τὸν «Ματωμένο Γάμο»: Φρεσκολουσμένο τὸ κορμί // καινούργιο τὸ φουστάνι σου // βγαίνεις ἀπὸ τὸ σπίτι σου // στὴν έκκλησιὰ νὰ πᾶς.

  4. Λοιπόν ήξερα για το μπάνιο/κάτεργο της Πόλης, αλλά όχι για τη Θεοτόκο του Παλαιού Μπάνιου! Και επειδή για κάποιους λόγους μ’ ενδιαφέρει η αλχημεία τελευταία, χάρηκα που έμαθα για την εφευρέτρια του μπαιν-μαρί (δεν βρήκα όμως τη σχέση με την αδελφή του Μωυσή).

    Αμφιβάλλω όμως για την τουρκική καταγωγή του μπανίζω, συν τοις άλλοις γιατί αν δεν κάνω λάθος όλα (;) τα ρήματα που έχουμε πάρει από τα τούρκικα, τα έχουμε πάρει με τη μορφή του αόριστου (-di): καζαντίζω, νταγιαντίζω/νταγιαντώ κ.ο.κ. Το είχαμε κουβεντιάσει εδώ: https://sarantakos.wordpress.com/2014/02/27/diafent/

  5. Γς said

    Είναι και το άλλο το μπάνιο.

    Χθεσινό σχόλιο Ανωνύμου:

    Ανώνυμος είπε…

    Κύρ Γιάννη, το χρονογράφημά σας είναι πολύ ωραίο, αλλά κάργα αντικομμουνιστικό. Γι’ αυτό θύμωσε ο μπολσεβίκος Σαραντάκος και απειλεί να σάς στείλει για μπάνιο

    5 ΙΟΥΛΊΟΥ 2017 – 1:45 Π.Μ.

    http://caktos.blogspot.gr/2015/01/bolivar.html?showComment=1499208323327#c4108206569444872689

    Βάζω ιδέες ε;

  6. gak said

    Καλημέρα! στο wikipedia αναφέρεται ότι η Μαρία η Ιουδαία πιστεύεται ότι έζησε στον 1ο-3ο μΧ αιώνα, όχι τον 15ο.

  7. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Για την καταγραφή, η περιοχή της Άνω Νέας Σμύρνης κοντά στο τέρμα Αιγαίου λέγεται ακόμη (ή τουλάχιστο λεγόταν μέχρι πριν καμμιά εικοσαριά χρόνια) «Λουτρά», γιατί εκεί βρίσκονταν τα δημόσια λουτρά της περιοχής. Να μαθαίνουν κι οι νεώτεροι πως δεν είχαν λουτρά όλα τα σπίτια μεταπολεμικά, ίσως μόνο το γνωστό αποχωρητήριο στην αυλή. Συχνά οι εργένηδες νοίκιαζαν δωμάτια μόνο σε μια αυλή, και χρησιμοποιούσαν για μπάνιο τα δημόσια λουτρά (ή αυτά των γνωστών, όπως ο ανεπρόκοπος κουνιάδος του «Αντωνάκη» στο «Η δε γυνή να φοβειται τον άνδρα»).
    Με αφορμή τη συζήτηση θυμήθηκα τα ιαματικά λουτρά (ξεκινώντας από τα της Αιδηψού, να παινέψω και τη γειτονιά μου), που η χώρα μας διαθέτει κάμποσα, πιθανότατα λόγω της έντονης ηφαιστιακής δραστηριότητας.

  8. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Καλημέρα, ἡ ἱστορία τῆς λέξης «μπάνιο» εἶναι πράγματι γοητευτικότατη. Θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω ὅτι ἡ στερεότυπη φράση «πάω γιὰ μπάνιο» δὲ λέγεται παντοῦ ἔτσι. Ὅταν πῆγα στὴ Σάμο τὸ 1989 παρατήρησα ὅτι ὁ κόσμος δὲν ἔλεγε «πάω γιὰ μπάνιο» ἀλλὰ «πάω στὸ μπάνιο». Πιὸ χαρακτηριστικὸ ἀκόμα ἦταν ποὺ ἄκουγες στὸ δρόμο συζητήσεις τοῦ τύπου «ποῦ εἶναι ὁ τάδε» κι ἡ ἀπάντηση ἦταν «εἶναι στὸ μπάνιο» ἀλλὰ δὲν ἐννοοῦσαν τὴν τουαλέτα. Ἀργότερα διαπίστωσα ὅτι καὶ σὲ ἄλλα μέρη τὸ λένε ἔτσι, ἀνάμεσα σὲ αὐτὰ κι ἡ Κρήτη. Ἡ πεθερά μου ποὺ εἶναι Λασιθιώτισσα τὸ λέει.

  9. gpoint said

    Μια φράση στην αρχή διάβασα αλλά δεν άντεξα να μην σχολιάσω… ΟΛΟΙ σκληρά δουλεύουνε, ένας που να δουλεύει χαλαρά δεν υπάρχει ;

  10. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    7. Κι ἐκεῖ ποὺ εἶναι σήμερα τὸ Κολυμβητήριο τοῦ Πανιωνίου ἦταν ἡ Δεξαμενή

  11. atheofobos said

    Η μάνα μου όταν ήθελε να ζεστάνει ένα φαγητό το έκανε με μπαίν μαρί
    http://www.queen.gr/mageirikh/video/story/21359/ti-einai-pia-ayto-to-mpen-mari

    Και ένα σχετικό με το μπάνιο ποστ
    ΟΤΑΝ Η ΑΠΛΥΣΙΑ ΚΑΙ ΒΡΩΜΑ ΘΕΩΡΗΘΗΚΑΝ ΩΣ ΥΓΕΙΑ!
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2015/04/blog-post_28.html

  12. Γς said

    Ο Καμίνης, ο δήμαρχος στην τηλεόραση τώρα.

    [στο αναβαθμισμένο και άνευ Μπογδάν Σκάϊ]

    Αναγγέλλει νέους πεζόδρομους στο κέντρο της Αθήνας.

    Κι ούτε ένα καμίνι…

  13. ΓιώργοςΜ said

    * >Να μαθαίνουν κι οι νεώτεροι
    (Ίσως μας διαβάζουν κάποιοι, γιατί συγκρινόμενος με τους συσχολιαστές μάλλον για τζόβενο μετράω… Κάποιοι ίσως να θυμούνται ακόμη και τα λουτρά του Βυζαντίου από τα νεανικά τους χρόνια… 🙂 )

  14. Γς said

    13:

    Το πιάσαμε το υπονοούμενο…

  15. spiral architect 🇰🇵 said

    Δεν θα διακοπεύουμε όλοι τον Αύγουστο Νικοκύρη. Τουλάχιστον εγώ τα τελευταία χρόνια την βγάζω αυγουστιάτικα στο κλεινόν άστυ. Οι Ιούνιος και Ιούλιος είναι μια χαρά για να πάμε για μπάνια, ακόμα και η Αίγινα που διακοπεύεις δεν έχει βουλιάξει ακόμα.

    – Πού θα πας για μπάνια;
    – ΛΑ φίλε.
    – Άλα της και Λος Άντζελες ο Κωστάκης!
    – Δεν κατάλαβες. Λουτρά Αιδηψού έκλεισα.

    Αs the years go passing by, όπως τραγούδησαν πολλοί καλλιτέχνες, λίγο καθόμαστε πια στα μπάνια. Την περισσότερη ώρα τη βγάζουμε, ως επί το πλείστον, στο πανταχού παρόν μπιτσόμπαρο μπανίζοντας.

    Δεν μετράμε πια ούτε μπάνια πρωί-απόγεμα, ούτε παγωτά. 😦

  16. ΓιώργοςΜ said

    11β Ίσως το έχω ξαναγράψει: Στο χωριό που μετεγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες παπούδες μου, οι ντόπιοι μαζί με όλα τα κοσμητικά που τους έσουρναν, τους έλεγαν και άρρωστους, επειδή κάθε δεκαπέντε έκαναν μπάνιο κι έπλεναν τα ρούχα τους στο ρέμα!
    Πρόλαβα (ντόπιους) γερόντους που έπλεναν μόνο χέρια, πόδια και πρόσωπο, όλη τους τη ζωή!

  17. Γς said

    Δυο-δυο

  18. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    15 Να σου πω, εγώ τα τελευταία χρόνια δεν καθομαι καν στην πλαζ. Οσο είμαι μέσα στη θάλασσα, μετά φεύγω.

    6 Πράγματι. Θα έχει λάθος το ετυμολογικό λεξικό του Μπαμπινιώτη

    5 Βάταλος

    4 Δεν είναι αναγκη να δανείστηκαν το ρήμα.. Στον Χαμουδόπουλο εμφανίζεται ο μπανιστής.

    3 Λούζεται η αγάπη μου στον Γουαδαλκιβίρ. Και «στο Φάληρο που πλενεσαι, περιστεράκι γένεσαι»

  19. spiral architect 🇰🇵 said

    @16: […] Πρόλαβα (ντόπιους) γερόντους που έπλεναν μόνο χέρια, πόδια και πρόσωπο, όλη τους τη ζωή!

    Τυρί θα είχε πιάσει.
    (ξέρεις που …) 😉

  20. gpoint said

    Ωραίο άρθρο, δροσιστικό μια που βρίσκομαι στιγμιαια στην Αθήνα…

    # 15

    όπως θα σούλεγε κι ο Λάμπρος, άμα βάλεις μια μάσκα, και παρατηρείς τον βυθό, ξεχνάς να βγεις. Το κολύμπι προκαλεί βαρεμάρα εκτός από καφενειακούς τύπους που πιάνουν την κουβέντα μέσα στην θάλασσα και δροσίζουν το κρμίτους αλ΄λά ανάβει το κεφάλι τους !

  21. cronopiusa said

    Η Μάνη θα γίνει στάχτη για να βάλουν οι γνωστοί κρατικοδίαιτοι απατεώνες μεγαλοεργολάβοι της ενέργειας και των κατασκευών, Ανεμογεννήτριες…

  22. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες, splish splash !
    Τα λέμε… (πότε;)

  23. spiral architect 🇰🇵 said

    @20β: Από το επτάωρο που κλείνω στην παραλία τις τρεις ‘ωρες κολυμπώ.
    (και σκέτα και με μάσκα και με μπάλα για σουτάκια αλά Αφρουδάκη)
    Τέσσερις ώρες στο μπιτσόμπαρο καλά δεν είναι; 🙄

    @21: Χωριό που φαίνεται …

  24. Πάνος με πεζά said

    Ωχ, τι βλέπω; Είχαμε μείνει οικογενειακά στα Λουκάδικα, το 1979… Πάνω από το καφενείο… Ούτε τουαλέτα δεν είχαμε ! Στο χωράφι ! Και όλη η απόλαυση ήταν τις Κυριακές πουσ το Φλομοχώρι ψήνανε σουβλάκια, και κατεβαίναμε ! Ε ρε χρόνια…

  25. gpoint said

    Αφιερωμένο στους γιάννηδες του ιστολογίου…

  26. atheofobos said

    Επίσης, όπως γράφω στο
    ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΦΑΛΗΡΟ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2013/06/blog-post_28.html
    στα λουτρά του Εδεμ του Φαλήρου (έχω βάλει και την φωτογραφία τους) οι ξύλινες καμπίνες των λουτρών ήταν γεμάτες τρύπες από τους μπανιστηρτζήδες. Οι γυναίκες που το ήξεραν τις βούλωναν με χαρτιά πριν να γδυθούν! Η μάνα μου πρόσεχε να είναι άδειες οι διπλανές καμπίνες από αυτήν που θα άλλαζε.

  27. maderius said

    16 καθε σαββατο φανταζομαι οπως ολοι στην επαρχια

  28. Corto said

    Καλημέρα!
    Μπεν μιξτ, αλλά και μπεν μιξ (χωρίς ταυ στο τέλος), όπως στους στίχους του επιθεωρησιακού τραγουδιού «καλέ πατώνεις» (με μουσική του Γρηγόρη Κωνσταντινίδη και στίχους του Αιμίλιου Δραγάτση):

    «Της Γλυφάδος είμαι η ωραιότης
    όμορφος, κομψός σωστός ιππότης,
    μόλις ξεπροβάλλω στα μπεν μιξ
    κάθε μια θέλει να με σφίξ»

  29. Γς said

    Κάποιος τύπος για ώρες έβγαζε πέτρες από τη θάλασσα και τις παράταγε στην άμμο που παίζανε τα πιτσιρίκια μου.

    -Μα τι κάνετε;

    -Καθαρίζω τη θάλασσα για να μην χτυπάμε στις πέτρες. Αλλά είναι ατέλειωτες. Δεν μπορώ να καταλάβω τι συμβαίνει. Τόσο καιρό τις βγάζω και δεν λέει να καθαρίσει.

    -Ναι έ; Ερχεστε συχνά;

    – Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή!

    -Α, γι αυτό δεν σας έχω ξαναδεί. Εγώ έρχομαι Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο!

    Βλέπω τη γυναίκα του που γέλαγε με το δούλεμα που του έκανα και συνεχίζω

    -Ξέρετε όταν έρχομαι εγώ είναι ένας άλλος που πετάει τις πέτρες πίσω στη θάλασσα για να καθαρίσει η αμμουδιά, όπως λέει.

    -Α, Ετσι εξηγείται! Τώρα κατάλαβα. Τσάμπα δουλεύω τόσο καιρό…

  30. spiridione said

    Το μπανίζω το αναφέρει και ο Τριανταφυλλίδης αρκετές φορές στο άρθρο του για τις συνθηματικές γλώσσες

    – Mα είναι και οι ψωμάδες της Hπείρου με τα σφηνιάτικά τους. Kουβέντες καθώς η βέργα μπανίζει, σούφρουσ’ τα μπουζούρια ‘η ζυγαριά της αστυνομίας έφτασε, κρύψε τα (λειψά) ψωμιά’.

    – μπάνισε πάτσο ‘κάμε συμφωνία’ (κομπογιαννίτικα).

    – μας μπανίζει ο χαντούρης ‘μας βλέπει ο Tούρκος’, ανθίζουν οι κρανιές ‘μας καταλαβαίνουν’ (κομπογιαννίτικα)

    http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/guide/thema_a9/17.html

  31. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    30 Όλο και απομακρύνεται (στο μυαλό μου) η θαλάσσια-παραλιακή αρχή της λέξης

  32. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Μιᾶς καὶ μιλᾶμε γιὰ μπανιστίρια, νὰ ποῦμε ὅτι γαλλιστὶ ὁ ματάκιας λέγεται «mateur». Δὲ γνωρίζω ἂν ἐτυμολογικἂ συνδέεται μὲ τὸ μάτι ἀλλὰ νὰ τὰ λέμε κι αὐτά…

  33. cronopiusa said

    Juste au bord de la mer à deux pas des flots bleus,
    Creusez si c’est possible un petit trou moelleux,
    Une bonne petite niche.
    Auprès de mes amis d’enfance, les dauphins,
    Le long de cette grève où le sable est si fin,
    Sur la plage de la corniche.

  34. spiral architect 🇰🇵 said

    @32: … και αγγλιστί Peeping Tom.

  35. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ ᾿δῶ.

    Πολὺ δροσιστικὸ καὶ τὸ σημερινό. Καὶ τὸ τραγούδι μὲ τὸν Καζαντζίδη, ἐπίσης. Στὰ πρῶτα, ρεμπέτικου ὕφους, τραγούδια του μιμεῖται τὸν Τσαουσάκη ποὺ μεσουρανοῦσε τότε. Ἄν καὶ ὁ ἴδιος εἶχε πεῖ πὼς δὲν τραγούδησε ρεμπέτικα. Ἦταν κι αὐτὸ μιὰ ἀπὸ τὶς ἐμμονές του.

    Τὸ μπάνιο, μὲ τὴν ἔννοια τοῦ κάτεργου, νομίζω πὼς τὸ ἀναφέρει κι ὁ Μακρυγιάννης.

    Στὰ μικράτα μου (δεκαετία τοῦ ᾿50) μπάνιο λέγανε οἱ «Ἀθηναῖοι». Ἐμεῖς, οἱ ντόπιοι, λέγαμε κολύμπι. Βέβαια τὴν ἑπόμενη δεκαετία ἔγινα κι ἐγὼ «Ἀθηναῖος».

  36. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τι μαθαίνει κανείς! Αν μου ‘λεγε κάποιος ότι το μπάνιο προέρχεται από το αρχαίο βαλανείον, θα του ‘λεγα «Άσε, ρε Πορτοκάλο, διάβασε και κάναν Σαραντάκο! «. 😊

  37. Γεροτάσος said

    Ν(ο)ικοκύρη, ἐλπίζω πώς μέσα στίς ἐπαναλήψεις δέν θά ξεχάσεις τό ραντεβοῦ γιά λεξικολογική ἀνάλυση κάποιου τεύχους τοῦ Ἀστερίξ! Τό περιμένω how and how!

  38. Μήπως έχει καμιά τσιγγάνικη προέλευση, τότε (για το «μπανίζω» λέω);

  39. Παναγιώτης Κ. said

    Μπανιστής=Κατάσκοπος, δεν θα πήγαινε ο νους μου!
    Η λέξη κατάσκοπος έχει αρκετά συνώνυμα από τα οποία ξεχωρίζω τη λέξη σπιούνος που χρησιμοποιούσε και ο Αλη-Πασάς.

    Η λέξη «τσάτσος» επίσης είναι συνώνυμη της λέξης κατάσκοπος.
    Είχε όμως … τοίχο προστασίας έναν Πρόεδρο Δημοκρατίας,ένα βιομήχανο και δεν ξέρω και ποιους ακόμη διάσημους και είχε περιορισμένη σχετικά χρήση. 🙂

  40. 9#: Μα η εργασία είναι εξορισμού μια σκληρή, βαρετή και επίπονη δραστηριότητα, εξού και «δουλειά». Το άλλο λέγεται «ασχολούμαι με τα χόμπι μου». 🙂

  41. spiral architect 🇰🇵 said

    @9, 40 Σύγχρονη σκληρή δουλειά (και ειδικά μέσα στην αργία του Δεκαπενταύγουστου) είναι να ψάχνεις τον IT στην παραλία για να σου δώσει δικαιώματα διαχειριστή. Άσε, ξέρω που σου λέω, δεν είναι ανάγκη να ρίχνεις μπετά. 👿
    (μιας και είπα για μπετά, ο Κιντ πού είναι;)

  42. Παναγιώτης Κ. said

    @29. 🙂 🙂

  43. cronopiusa said

    40

  44. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    36. Ἂν ἔβλεπες «ὁμιλεῖτε ἑλληνικά» ἐπὶ Λιάνας θὰ τὸ .ἤξερες 😉

  45. Παναγιώτης Κ. said

    @15.ΛΑ ! Λουτρά Αιδηψού δηλαδή… Θέρμες Σίλλα; 🙂

  46. AK (o) said

    Μπανιστηρτζού
    (στίχοι-μουσική: Ηλίας Παπανικολός
    ερμηνία: Ματούλα Ζαμάνη, Ηλίας Παπανικολός)

    # 18. «Λούζεται η αγάπη μου στον Γουαδαλκιβίρ»
    αλλά και στο λουτροκαμπινέ 🙂

    Μπανάκι μανάκι
    (στίχοι: Σάκης Μπουλάς
    μουσική: Λαυρέντης Μαχαιρίτσας)

    Κι αν το μπανίζω δε σχετίζεται με το μπάνιο, ετυμολογικά, υπάρχει και το οφθαλμόλουτρο

    Δεν ξέρω αν ισχύει η λέξη μπάνικο στα πολίτικα με τη σημασία του μαγιού όπως αναφέρεται στα προς τα κάτω σχόλια: https://eistinpolin.wordpress.com/talk/

  47. Ριβαλντίνιο said

    βαλανείον

    Ο καημένος ο Ιουγούρθας :

    «καὶ μετὰ τὸν θρίαμβον εἰς τὸ δεσμωτήριον ἐμπεσών, ὡς οἱ μὲν αὐτοῦ βίᾳ περιέρρηξαν τὸν χιτωνίσκον, οἱ δὲ σπεύδοντες ἀφελέσθαι βίᾳ τὸ χρυσοῦν ἐλλόβιον ἅμα τὸν λοβὸν συναπέρρηξαν, ὠσθεὶς δὲ γυμνὸς εἰς τὸ βάραθρον κατεβλήθη, μεστὸς ὢν ταραχῆς καὶ διασεσηρώς «Ἡράκλεις» εἶπεν, «ὡς ψυχρὸν ὑμῶν τὸ βαλανεῖον.» ἀλλὰ τοῦτον μὲν ἓξ ἡμέραις ζυγομαχήσαντα τῷ λιμῷ καὶ μέχρι τῆς ἐσχάτης ὥρας ἐκκρεμασθέντα τῆς τοῦ ζῆν ἐπιθυμίας εἶχεν ἀξία δίκη τῶν ἀσεβημάτων»

    😦

    ______________________________________________________________________-

    @ 21 cronopiusa

    + 1.000.000

    Και όλα αυτά συνδυάζονται με το μαλακισμένο το δασολόγιο. Όλη η Μάνη, ως και οι βουνοκορφές, ανήκουν στους Μανιάτες. Επάνω στο Σαγγιά έχουν μείνει τα ερείπια των σπιτιών μας, πρίν κατέβουμε στα παράλια. Έχουμε περιουσίες από την Επανάσταση του ’21 και πιό πρίν. Όλα αυτά θέλουν να τα βγάλουν δάση. Κυρίως τις εκτάσεις που έχουν μόνο αγκάθια και κοτρόνια. Ποιο δάσος βρε κρετίνοι ; Τις ξερολιθιές και τις τάφρους που έχουν φτιάξει οι τρισπάπποι μας για να ξεχωρίζουν οι ιδιοκτησίες μεταξύ τους δεν τις βλέπετε ;

    Δεν θα περάσουν !

  48. κουτρούφι said

    «Μάλιστα, λέμε μόνο «λουόμενοι» όταν θέλουμε να αναφερθούμε σε όσους βρίσκονται στην πλαζ και κάνουν μπάνιο, δεν έχουμε άλλη λέξη, από τη ρίζα του μπάνιου.»

    Υπάρχει ο «μπανιαδόρος». Γκουγκλίζεται.

  49. ΣΠ said

    Πάμε για μπάνιο

  50. spiral architect 🇰🇵 said

    @48: Ναι, σιγά! Ο μπανιαδόρος εμφανίζεται σαν παρανόμι κάποιου που σχολιάζει σε κεφαλλονίτικες ιστοσελίδες και σε ένα προφίλ στο fb.

  51. Τσούρης Βασίλειος said

    35
    Δηλαδή εσείς φοράγατε το μπανιερό σας και πηγαίνατε για κολύμπι.

  52. ΣΠ said

    Έχω την εντύπωση ότι η λέξη «μπάνιο» χρησιμοποιείται και ως ευφημισμός για την τουαλέτα. Λέμε ότι κάποιος είναι στο μπάνιο υπονοώντας ότι έχει πάει για την σωματική του ανάγκη. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στα (αμερικάνικα) αγγλικά με την λέξη bathroom. I have to go to the bathroom σημαίνει ότι πρέπει να πάω στην τουαλέτα. Στις επαγγελματικές συσκέψεις των εταιρειών που διαρκούν πολύ υπάρχουν τα λεγόμενα bathroom breaks.

  53. Ριβαλντίνιο said

    Απ’το Μπάνιο της Πόλης πέρασαν αν θυμάμαι καλά ο Λυμπεράκης Γερακάρης, ο Θεοδωρόμπεης Γρηγοράκης ( πέθανε εκεί ), ο Παναγιώτμπεης Κουμουνδουράκης ( πέθανε εκεί ), τα παιδιά του Μιχάλμπεη Τρουπάκη ( πέθαναν εκεί ) και ο πατέρας της Μπουμπουλίνας ( πέθανε εκεί και λένε ότι την Μπουμπουλίνα βάπτισε ο Μούρτζινος, αν και δεν πολυβγαίνουν οι χρονολογίες ).

  54. cronopiusa said

  55. Δεν προλαβαίνω τα σχόλια και δεν ξέρω αν γράφτηκε, αλλά στο σχολείο τα παιδιά δεν λένε να πάω στην τουαλέτα (μπλιαχ, βρωμερό) αλλά στο μπάνιο (μοσχοβολιστό)!

    🙂 🙂 🙂

  56. dryhammer said

    9, 40 Από τον πατέρα μου θυμάμαι τη ρήση «Άμα η δουλειά ήτανε καλό πράμα, δε θα σε πληρώνανε για να την κάνεις» – Δούλευε μέχρι το θάνατό του.

  57. dryhammer said

  58. Γιάννης Κουβάτσος said

    55. Πράγματι, έτσι λένε. Και απόλαυση είναι το αμήχανο ή πονηρό χαμόγελο των πρωτακίων όταν τα ρωτάει ο δάσκαλος «Πήρες το σαμπουάν σου, πώς θα λουστείς;» 😊

  59. Γς said

    32:

    Και στα βουλγάικα Γλάρους είναι ο ματάκιας των πλάζ.

    Ο γλάρος είναι Τσάικα. Οπως και στα ρώσικα

  60. Γς said

    55:

    Και πάνε.

    -Ρε τι κάνετε μέσα;

    -Γαμιόμαστε!

    -Α! Είπα μήπως καπνίζετε…

  61. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    37 Βάσει του προγραμματισμού, ο επόμενος Αστερίξ είναι για τα τέλη Αυγούστου

  62. http://valiacaldadog.blogspot.gr/2007/03/blog-post_3997.html

  63. gpoint said

    # 47

    Τζάμπα κτυπιέσαι, τηλεφώνησα στον ιβάν και τούπα να φιάξει μια ρίαλ εστέιτ να πάρει τα βουνά της Μάνης και να φιάξει εγκαταστάσεις θερινής προετοιμασίας την ΠΑΟΚάρας, να μην τρέχει στις Ολλανδίες για δροσιές. Κάτι άχρηστοι, άχριστοι τα έχουν και βάζουν αλβανά να μαζεύουν το τσάι του βουνού του είπα. » Θα απελευθερώσω τα μανιάτικα βουνά από τους καταπατητές» μου απάντησε !!

  64. Μαρία said

    Το μπανίζω του μπανιστηρτζή το έμαθα μεγάλη. Το μπανίζω και μπανίζομαι τα χρησιμοποιούσαμε με τη σημασία του λούω, -ομαι. Παραλλαγή: μπανιαρίζομαι.

  65. Γιάννης Κουβάτσος said

    Άσχετο, αλλά θα την ξαναεκφράσω την απορία: Πώς γίνεται στα βιβλία που εκδίδουν σοβαροί εκδοτικοί οίκοι να ξεφεύγουν χοντρά λάθη; Συγγραφέας, διορθωτές, επιμελητές, κατά τεκμήριο μορφωμένοι άνθρωποι, με άριστη (υποτίθεται) γνώση των ελληνικών, πώς πέφτουν σε τέτοιες λούμπες; Αφορμή για την γκρίνια μια ακυρ(ι)ολεξία στη σελίδα 93 του βιβλίου του Πέτρου Μάρκαρη «Παλιά, πολύ παλιά». Ο αστυνόμος Χαρίτος είναι τουρίστας στην Πόλη και λέει «…μετά από τόσες μέρες που μας σελαγίζουν σαν κοπάδι στα αξιοθέατα». Σελαγίζω δεν σημαίνει λάμπω, ακτινοβολώ; Σαλαγάνε μάλλον εννοεί, αν και δεν ξέρω κατά πόσο η έφραση μας σαλαγάνε είναι σωστή.

  66. Ιερόδουλος said

    Πρόλαβα να γνωρίσω ανθρώπους που Δεν είχαν πλυθεί από τον καιρό που τους πήγαν ως νήπια στην κολυμβήθρα. Δεν ξαναπλύθηκαν από τότε. Το έλεγαν με περηφάνεια. Και εξηγούσαν ότι δεν ξαναπλήθηκαν για να μη τους φύγει η Βάφτιση! Γιατί χάθηκαν όμως από τα σχόλια κάποιες αγγελικές ψυχές; πήγαν για μπάνιο;

  67. Ιερόδουλος said

    ξαναπλύθηκαν. διορθωση.

  68. Corto said

    Χαμάμ – βλέπω – μπάνιο, άρα μπανίζω;

    Γυφτοπούλα στο χαμάμ
    κι εγώ πληρώνω μπιρ ταμάμ
    όσα όσα τα πλερώνω
    να σε ΒΛΕΠΩ μπιρ ταμάμ

    Για να μπεις να κάνεις μπάνιο
    να μην πέσω κι αποθάνω
    κλπ

  69. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    8. «πάω στὸ μπάνιο»
    ναι, και
    «στα μπάνια» = στα λουτρά

  70. Γιάννης Ιατρού said

    18γ (5): Καλά, η Sacra Congregatio Propaganda Fide του ιστολογίου έχει επιληφθεί του θέματος 🙂

  71. Γιάννης Ιατρού said

    6: Gak
    Μην εκθέτομε τώρα κόσμο, ε;

  72. spatholouro said

    #69
    «όσα όσα τα πλερώνω
    να σε ΒΛΕΠΩ μπιρ ταμάμ»

    Αμ δεν λέει τέτοια πράγματα ο Μπάτης, αγαπητέ Corto…
    Αυτό το στιχάκι είναι τσόντα του Γκολέ από το 1982…

  73. spiridione said

    Τοπωνύμιο με τη λ. μπάνιο «Τα μπάνια τ’ Αλέκου» στην Κέρκυρα. Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλο.

  74. gpoint said

    # 46

    στα μάγκικα πάντως μπάνικο λένε κάτι όμορφο, ταιριαστό, χρήσιμο, κάτι που το γλυκοκοιτάμε

  75. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    51 >>Δηλαδή εσείς φοράγατε το μπανιερό σας και πηγαίνατε για κολύμπι.
    Βάναμε τα μπανιερά και πηαίναμε/κατεβαίναμε «στη θάλασσσα» .

    -«Πλες;» ρωτάγαμε, αντί «ξέρεις μπάνιο».

    -«Πλέω στο κυμοθάλασσο» λέγανε οι γεροντότεροι σαν δεν ήξεραν μπάνιο αλλά ρέγονταν να κολυμπάνε όπως όπως στα ρηχά

  76. Γιάννης Ιατρού said

    15: Spiral,
    όταν θίγεις τέτοια καυτά θέματα και θέλεις και να τα οπτικοποιήσεις, να βάζεις και κάτι πιό ζωντανό από τον Ψάλτη, ε;

  77. cronopiusa said

  78. cronopiusa said

  79. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    66 Εδώ είναι λάθος του συγγραφέα. Γράφει όνομα επιμελητή στον κολοφώνα;

    73 Να η αξία της χρονολόγησης, λέμε!

    77 Πού τα βρίσκουνε!

  80. Γς said

    Που [το] πλενες, με σουμπλιμέ

    διχλωριούχος υδράργυρος που παρασκευάζεται με κατεργασία του οξίδιου του υδράργυρου με με αντισηπτικές, αντιπαρασιτικές και αντισυφιλιδικές ιδιότητες

  81. odinmac said

    Υπάρχει και η τεχνική βρασίματος (;) αυγών η οποία λέγεται «μπάνιο μαρία»

  82. Γς said

    77:

    ποιον μου θυμίζει…Ποιον;

  83. spatholouro said

    #80/66
    Δεν νομίζω. Ο συγγραφέας μπορεί να κάνει όσα λάθη του προκύψουν.
    Για αυτό υπάρχει (όταν υπάρχει, και στην περίπτωσή μας είναι η Β. Κυριαζάκου) ο «τερματοφύλακας», για να πιάνει τα πέναλτι, οπόθεν προερχόμενα…

    Αλλά άνθρωπος είναι κι αυτός…και το κακό που τον τυραννάει μια ζωή είναι πως όλοι λένε τι του έφυγε και όχι πόσα πέναλτι έπιασε…

  84. gpoint said

    Αναφέρω εδώ τους στίχους ενός μελωποιημένου τραγουδιού μου που αναφέρεται στο σπιτικό μπάνιο βεβαίως…’

    Κάθε φορά που κάνεις μπάνιο και μοναχή της τραγουδά
    τρίβεις το σώμα της το ουράνιο με το σφουγγάρι που κρατά
    να, το σφουγγάρι μπαινοβγαίνει μέσα στο ευωδιαστό νερό
    κι από το δέρμα της ξεπλένει ό,τι είν’ απάνω του λερό

    Στου σφουγγαριού μια τρύπα νάχα μία θεση- εικόνα μαγική
    κι από κει νάβλεπα μονάχα το θεϊκό της το κορμί
    κι όπως με με χάρη καθαρίζει μέρη απόκρυφα …να,νά
    να πεταγόμουν απ’ την τρύπα και να και να και να και να…

    Σ’ όσους λοιπόν παρεξηγούνε αυτά τα λίγα θα τους πω
    απ΄το σφουγγάρι θα βρισκόμουν εις του αυτιού της τον λωβό
    λόγια γλυκά να ψιθυρίσω, λόγια που λέγονται στο αυτί
    πως πάντα θέλω να μπανίσω όταν στο μπάνιο τραγουδεί

    κι εδώ μια βελγική εκδοχή στα αγγλικά


    .

  85. cronopiusa said

  86. Αγάπη said

    Καλησπέρα
    Εντελώς άσχετο αλλά για γέλια – ή για κράξιμο αν ισχύει
    http://www.iefimerida.gr/news/348601/ki-omos-gemati-orthografika-kai-syntaktika-lathi-i-selida-toy-yp-paideias-gia-tin

  87. Γς said

    Επέτειος του ΟΧΙ, που έγινε ΝΑΙ-ΝΑΙ.

    Κι έγραφα σαν σήμερα

    Το ΟΧΙ και το λαμπόγυαλο

    Γς
    said
    6 Ιουλίου, 2015 στις 08:02

    Αχ, αυτή η γλύκα του όχι.
    Ζηλεύω.

    «Όχι» γενικώς. Αρνηση.

    Ακόμα και τώρα νιώθω το ίδιο. Σαν τον πιτσιρίκο Κάκτο-Γς.
    Ποτέ δεν άλλαξα.

    Όχι σε κάθε προσπάθεια πατροναρίσματος, κηδεμονίας, επιμέλειας, επίβλεψης.
    Όχι, όχι, όχι!

    Και δεν είχε γιατί. Ετσι για την γλύκα του όχι.

    Θυμάμαι κάποτε που έφτασα στο πάρα 5’ να παντρευτώ

    Ολο το σόι της έκανε κάποια οικογενειακή γιορτή και ήμουν κι εγώ εκεί με την κοπέλα τους, που κάναμε μαζί τα μεταπτυχιακά μας.

    Και είχαμε γίνει το επίκεντρο της προσοχής όλων εκείνο το βράδυ.
    Ενας ένας, ξαδέλφια, θείοι, θειάδες ακόμα και παππούδες μας έπλεκαν το εγκώμιο και μας διαβεβαίωναν πόσο θα μας βοηθούσαν στον ανθόσπαρτον βίο μας.

    Και να έμμεσες αναφορές στα σοβαρά περιουσιακά στοιχεία που θα μας εκχωρούντο, και να αναφορές στους φανερούς και υπόγειους δίαυλους της ευρύτερης οικογένειας που θα μας οδηγούσαν ψηλά.

    Είχαν ανοίξει διάπλατα την αγκαλιά τους στον Γς και στην κοπέλα τους, που ακόμα [τι τα θες τι τα γυρεύεις] μετά από 40 τόσα χρόνια.

    Και ξαφνικά μου ανάβουν τα λαμπάκια!

    Όχι!

    Νευρίασα και τους νευρίασα και στο τέλος σηκώθηκα και την κοπάνησα αφού τους ξέχεσα κανονικά.

    Το φχαριστήθηκα κι ας λέγανε οι φίλοι μου ότι έχασα την «προίκα της ζωής μου» και ότι μόνο αυτή θα μπορούσε να με ανεχτεί και τέτοια.

    Μην μου πείτε ότι εμείς οι Ρωμιοί δεν έχουμε μια δόση αυτής της τρέλας…

    Τι Ευρώπη, Ευρώ, Ευρωζώνη και τέτοια. Εκεί θα κωλόσουμε;

    Μια από τις ωραίες φαντασιώσεις μου για χαβαλέ και τέτοια είναι το τι θα είχε επακολουθήσει τότε αν είχαμε [είχανε] καταφέρει να πέσουμε στην αγκαλιά του Ανατολικού μπλοκ.

    Μέχρι να καταλάβουν τι φίδι κολοβό βάλανε στον κόρφο τους θα τους είχαμε κάνει λαμπόγυαλο

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    87. To έβαλε εδώ, ο Spiral νομίζω,προχτές

  89. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    89. Ωπ, χάθηκε μια γραμμή: το Σάββατο πιστεύω θα ΄ναι στην πιατέλα

  90. Γς said

    87:

    Αγάπη. Σ αγαπώ

    http://caktos.blogspot.gr/2014/08/blog-post_61.html

  91. Αγάπη said

    89 Δέν το είδα… Συγγνώμη για την … διπλοεγγραφή 😉

  92. sarant said

    89-90-92 Στα προηγούμενα μεζεδάκια είχαμε ένα άλλο λάθος από τον ίδιο ιστότοπο.
    Τούτο εδώ δεν προλάβαμε να το σχολιάσουμε
    Πάντως διορθώθηκε
    https://exams.it.minedu.gov.gr/

  93. Γς said

    Α, Αλήθεια πρέπει να είναι.

    Σε περιοδικό ποικίλης ύλης της εποχής. Θησαυρός ή Ρομάντζο.

    Σχολιασμός δικών και τέτοια.

    Πρίν εξήντα και βάλε χρόνια!

    Υπόθεση διαζυγίου:

    -Κύριε Πρόεδρε κάθε Σάββατο τον έβαζα στη σκάφη και τον έκανα μπάνιο.

    -Μα δεν είναι σοβαρός λόγος διαζυγίου αυτός. Πολλές γυναίκες το κάνουν αυτό στον άντρα τους.

    -Συμφωνώ κύριε πρόεδρε. Εκείνο το Σάββατο όμως ήταν πλυμένος!

    http://iscreta.gr/2015/11/%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%BF-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CF%83%CE%BA%CE%AC%CF%86%CE%B7/

  94. Γς said

    92;

    Επίτηδες το ‘εκανες. Για να με προκαλέσεις

  95. Γς said

    94:

    Και κοντά 70 χρόνια τώρα ήταν που μπήκε η Χούλα στην κουζίνα που με έπλενε στη σκάφη η μάνα μου.

    Το πόσο ντράπηκα δεν λέγεται.

    Κι έκτοτε δεν της ξαναέδειξα το πουλί μου

    70 χρόνια γαμώτο!

    Αδικαιολόγητος!

  96. Μαρία said

    76
    Δεν κατεβαίνανε όλες οι κρητικές για μπάνιο. Σε κάτι χωριά της ενδοχώρας το μπανιερό απαγορεύονταν στα καλά κορίτσια. Το ξέρω απο συμφοιτήτριές μου που δεν ήξεραν μπάνιο, γιατί δεν έκαναν μπάνια 🙂

  97. Γς said

    97:

    >που δεν ήξεραν μπάνιο, γιατί δεν έκαναν μπάνια

    Κι έρχεται ο τύπος και την πέφτει στην ξαδέλφη μου.

    [και σιγά μην μου έδωσε σημασία. 7-8 χρονών]

    -Γιατί δεν κολυμπάτε δεσποινίς;

    -Δεν ξέρω μπάνιο.

    -Α, θα σας μάθω εγώ;

    -Ναι; Σε πόσο καιρό, θα κολυμπάω.

    -Κανονικά χρειάζονται 3 χρόνια…

    -Και θα σ έχουμε 3 χρόνια μπάστακα εδώ;

    [Τότε είναι που με πρόσεξε]

  98. spatholouro said

    Εδώ μάζεψα μερικά ενδιαφέροντα θαρρώ:

    μπανίζω= διακρίνω, βλέπω (Pernot, H. 1934: Introduction à l’étude du dialecte tsakonien)

    μπανιστής: οπτήρ,
    μπανίζω: οφθαλμοβολώ
    μπάνισμα: οφθαλμοβολία
    (Αθηνά : σύγγραμμα περιοδικόν της εν Αθήναις Επιστημονικής Εταιρείας 1968)

    «Μπανισταί» (ΕΜΠΡΟΣ 7/8/1906)
    […] υπάρχουν και άνθρωποι οίτινες έχουν εις νοσηρόν βαθμόν την περιέργειαν να βλέπουν την νύκτα εις τα ισόγεια και τα υπόγεια. Προχθές δε λόγου γενομένου περί αυτών, έμαθα ότι εις τας Αθήνας έχουν ιδιαίτερον όνομα. Ονομάζονται Μπανισταί. Δεν ηδυνήθην όμως να μάθω την προέλευσιν αυτής της λέξεως.

    «Τα μακρυά» (ΕΜΠΡΟΣ 18/9/1930)
    Το οποίον όμως τώρα τι θα γίνουνε οι μπανιστάδες; Εκείνοι δηλαδή που γυρίζανε Ζάππειο και Φαληράκι και στάσις λεωφορείων και τραμ και σούπα μούπες εις απαξάπαντα τα κατάλληλα μέρη και στήνανε μπανιστήρι ώρες και ώρες και φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο;

    Και «βλεπιστής» (αντί «μπανιστής»): (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 19/11/1930, 24/8/1931)

  99. Y. G. said

    Καλησπερα σας.
    Πρεπει να δειτε τις εικονες – https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/06/bizar-zombieprotest-bij-g20-in-hamburg-a1565774

  100. Corto said

    73:
    Έτσι είναι φίλε Spatholouro, είναι μεταγενέστερη προσθήκη. Ατυχές αστειάκι ήταν, ας πούμε σόκιν (Μπάτης και οφθαλμολαγνεία).

    Το παραπάνω συνοδεύεται συνήθως με την άλλη «κρυάδα», επίσης της κατηγορίας παραποίησης στίχου, από το «ξεφάντωμα» του Τσιτσάνη:
    «καθώς ο Μπάτης θα χαϊδεύει τα μαλλάκια σου, τα χείλη μου θα σμίγουν στα χειλάκια σου»
    (χαμόγελον)

  101. ΚΩΣΤΑΣ said

    66
    Άστα Γιάννη,ούτε όσα ήξερε ο χωροφύλαξ Πετράκης τη δεκαετία του 1920, δεν ξέρουν οι σημερινοί γραμματιζούμενοι!

    «Λαμπυριζούσης και σελαγιζούσης της σελήνης παρά την λίμνην της Δοϊράνης εωράκαμεν τους ληστάς. Κράζων δε “σταθήτε ρε πούστηδες,” και απαντησάντων «Κλάστε μας τα αρχίδια”, απέδρασαν.»

  102. spatholouro said

    «Μπανιστής» λέγεται και ένα είδος χαρτοκλέφτη, καθώς και τα χαρτιά «μπανισμένα», ενώ η όλη μέθοδος «μπάνισμα»:
    Ο μπανιστής αγοράζει μια καινούργια δεσμίδα του μονοπωλίου μέσα στο φάκελό της, τον οποίο βάζει πάνω από βραστό νερό για να ανοίξει χωρίς να καταστραφεί. Τότε βγάζει με προσοχή τα χαρτιά και με το γυαλί μιας λάμπας πετρελαίου πολύ ζεστής «μπανίζει», δηλ. σημειώνει σε ορισμένο σημείο αναλόγως του χαρτιού και έτσι που να το αναγνωρίζει εύκολα 12 χαρτιά.
    Τα χαρτιά σημειώνονται ως εξής: ο μπανιστής αλείφει με σάλιο σε μία γωνιά το χαρτί, κατόπιν το τρίβει ελαφρά στη λάμπα («σιδέρωμα») και αμέσως σχηματίζεται ένα ελαφρό εξόγκωμα από τα μέσα προς τα έξω μόλις διακρινόμενο. Όταν «σιδερώσει» τα 12 χαρτιά τα ανακατεύει με τα υπόλοιπα και πολύ προσεκτικά τα ξαναβάζει στη συσκευασία τους. Έτσι, στο παιχνίδι, ο «μπανιστής» ποντάρει ανάλογα με τα εξογκώματα που παρουσιάζουν τα «μπανισμένα» χαρτιά. (από το βιβλίο του Σ. Παξινού, «Έγκλημα, κοινωνία, αστυνομία» 1940)

  103. Ριβαλντίνιο said

    @ 64 gpoint

    δροσιές

    Θα χορτάσει δροσιά καλοκαιριάτικα ! 🙂

  104. Γιάννης Ιατρού said

    103: Ανώτατο εκπ*δευτικό Ίδρυμα το μπλογκ 🙂

  105. Βάζω το μπανιερό μου και πάω στη θάλασσα

  106. cronopiusa said

  107. sarant said

    99-103 Ενδιαφέροντα αυτά!

    102 Το οποίο βέβαια είναι δημιούργημα του Σκαμπαρδωνη

    97 Μια φίλη, νεότερη από μένα, που γεννήθηκε στο ορεινό χωριό Κουστογέρακο Χανίων, αντίκρισε θάλασσα σε ηλικία 12 ετών, όταν η οικογένειά της μετακόμισε στην Αθήνα.

  108. ΚΩΣΤΑΣ said

    108 β

    Η αλήθεια είναι, Νικοκύρη, ότι εγώ από τον Σκαμπαρδώνη το πρωτοέμαθα, δεν είμαι όμως σε θέση να ξέρω αν είναι φαντασιακό του δημιούργημα ή πράγματι στηρίχθηκε σε κάποιο ντοκουμέντο.

  109. Μαρία said

    108
    Το ίδιο ισχύει για όλα τα μεγάλα νησιά. Η μυτιληνιά γιαγιά φίλης δεν είχε δει ποτέ θάλασσα.

  110. sarant said

    109 Tον έχω ρωτήσει

  111. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    sarant said: (108β)

    «102 Το οποίο βέβαια είναι δημιούργημα του Σκαμπαρδωνη».

    Νικοκοκύρη, πρέπει νὰ προϋπῆρχε κάτι. Εἶχα ἀκούσει κάτι παρόμοιο (ὡς ἀναφορὰ ἀποσπασματάρχου γιὰ τὴ δίωξη τῶν ληστῶν) ἀπὸ τὸν μακαρίτη τὸν πατέρα μου, ποὺ πέθανε τὸ 1980 καὶ, φυσικά, δὲν εἶχε διαβάσει Σκαμπαρδώνη. Τὸ ἀποδίδω ὅπως τὸ θυμᾶμαι:

    «Φεγγούσης οὔσης τῆς σελήνης καὶ τοῦ φωτὸς αὐτῆς ἀντανακλῶντος ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἑωράκαμεν τοὺς ληστάς. Τοῦ γενναίου ἀποσματάρχου, οἷος εἶμαι ἐγὼ, βοῶντος ὅπως παραδοθῶσι, τοῦ δὲ ληστάρχου ἀντιβοῶντος «θὰ μᾶς τὰ κλάσετε», κύριε Ὑπουργὲ, διετάξαμεν «πῦρ».
    Ταῦτα ἐγένοντο ἐν Κρύᾳ Βρυσούλᾳ, ὅπου κόμπο νερὸ δὲν στάζει.»

    Προφανῶς ὁ πατέρας μου, ποὺ ἦταν δάσκαλος (ἀποφοίτησε ἀπὸ τὸ Μαράσλειο Διδασκαλεῖο τὸ 1936) τὸ εἶχε ἀκούσει/διαβάσει κάπου καὶ δὲν τό ᾿φτιαξε μόνος του. Ἀπὸ τὸν ἴδιον εἶχα ἀκούσει καὶ τὸν τίτλο ἄλλης ἀναφορᾶς ἀποσπασματάρχου:

    «Περὶ ἐξωπετάξεως ὅπλου γκρᾶ, περὶ χεσέψεως τοῦ ὑποφαινομένου καὶ περὶ κοιμήσεως εἰς ἄλλο σπίτι».

    Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Μεσοπολέμου παρατηρήθηκε ἔξαρση τῆς ληστείας στὴν ὕπαιθρο (Ρετζαῖοι, Γιαγκούλας, Τζατζάς, Γκαντάρας κ.ἄ). Φυσικὸ ἦταν νὰ ὑπάρχουν ἀναφορὲς μὲ «ἑλληνικοῦρες» ποὺ διέρρεαν στὸν τύπο τῆς ἐποχῆς, εἴτε αὐτούσιες, εἴτε «ἐπεξεργασμένες» γιὰ πιὸ φαιδρὰ ἀποτελέσματα.

  112. sarant said

    112 Η λεγόμενη «αναφορά της Δημητσάνας» κυκλοφορεί από το 1960 τουλάχιστον και οι ελληνικούρες των αποσπασματαρχών και των χωροφυλάκων ήταν αγαπημένο θέμα σε σατιρικές στηλες και νούμερα επιθεώρησης. Δεν υπάρχει φυσικά βεβαιότητα ότι κάτι «δεν συνέβη».

  113. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    97/108/110
    Ναι,οι γυναίκες όντως δεν πολυκολυμπούσαν.
    Η μάνα μου και η γιαγιά μου,οι ορεινές, δεν πήγαν ποτέ στη θάλασσα επί τούτου,για μπάνιο(γελάω και που το γράφω)κι ας την έβλεπαν απ΄τη γέννησή τους συνεχώς απ’ τα ψηλά.Του Αγίου Πνεύματος που κατεβαίναμε όλοι, άπλωναν τη μπαμπακερή ανάπλα (κουβέρτα) στον άμμο, κάθονταν και μας χάζευαν να κολυμπάμε με τον πατέρα μου.Το πρώτο μου μπανιερό ήταν η φουφούλα της γυμναστικής, με φανελάκι από πάνω.Μπορεί να είτανε της αδελφής μου κιόλας. Η μάνα μου ίσα που έβρεχε τους αστραγάλους. Ο παππούς ο κατωμερίτης ήξερε επίσης να κολυμπάει, αλλά η γυναίκα του (η άλλη γιαγιά μου),όχι.
    Κάναμε κάτι ωραίες εξορμήσεις στις πιο πέρα ακρογιαλιές όταν μεγαλώσαμε ,πρωτομαγιά και μέχρι να πιάσουν οι τρελές ζέστες, που έριχνε ο αδελφός μου κάτι διχτάκια με σαμπρέλα και μια λεκάνη στη μέση κι έβγαζε αθερίνα που την τηγανίζαμε δίπλα στο κύμα. Βάλαμε και το γαϊδαράκο μια φορά. Κι ένα μουλάρι,του θείου μου μάλλον,άγριο αυτό,μακριά εγώ. Και ο σκύλος, μέσα κι αυτός!
    Εδώ στα Αθηναϊκά νερά πολύ αργότερα, ανοιγόμασταν προς το Σούνιο, με τη βάρκα και ψαρεύαμε, γόπες πιο πολύ βγάζαμε. Κάτι γοπαρίνες, κούκλες! Πετύχαινα και στρείδια εκεί. Στο νησάκι τον Πάτροκλο, ο κυρ αδελφός μου είχε την ιδέα να πάρει αγκαλιά τη μάνα μας και να βουτήξουνε μαζί στη θάλασσα (πατώνανε εννοείται ) και κόντεψε να πάθει καρδιακό απ΄την τρομάρα της. Δεν άντεχε του νερού την αποσκέπαση όπως μας έλεγε.

  114. 114. Σαντορίνη, 1989

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    115. Δική σου είναι ε;
    Ρε συ Σκύλε έκανες διάνα! Πριν λίγα (λίγα;) χρόνια σε διαγωνισμό φωτογραφίας περιοδικού, μάλλον αρχιτεκτονικής, πήρε βραβείο μια φωτό με ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που βρέχανε τα πόδια τους στο κύμα ανασηκώνοντας τα ρούχα τους(καλή ώρα). Τους έχω μπρος τα μάτια μου, τόσο μου είχε αρέσει. Κι άλλες φορές τους σκέφτηκα και σήμερα ξανά λόγω θέματος. 🙂

  116. Spiridione said

    113 Κά΄που δεν την έχουμε συζητήσει τη διαταγή της Δημητσάνας;

  117. ΣΠ said

    117
    Ναι
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/17/meze-7/

  118. Γεροτάσος said

    @57 Dryhammer

    Γιέ μου;!;!;!

  119. Νίκος Κ. said

    Να μην ξεχάσουμε και το πολύ όμορφο Λουτρό, στα νότια του Νομού Χανίων

  120. dryhammer said

    @119. Μπαμπά, δεν πέθανες το ’87 τελικά; Εγώ τότε ποιόν έθαψα;

    Anyway, άμα ήτανε καλό θα τό ‘κανες τζάμπα, απο την καρδιά σου.

  121. Μαρία said

    117
    Απαγορεύει και τις εργολαβίες στο άρθρο 7 🙂

  122. Κουτρούφι said

    #50. Είναι αλήθεια ότι στην ονομαστική ενικού εμφανίζεται κυρίως η περίπτωση που λέτε. Όταν όμως δοκιμάσετε στον πληθυντικό σε διάφορες πτώσεις βρίσκονται αρκετές με τη σημασία του λουόμενου. Βλέπω ότι αναφέρεται και μια άλλη σημασία ως ειδικότητα τεχνίτη μετάλλου. Αυτήν δεν την ήξερα.

  123. Corto said

    «Πέσε πρώτη»
    Μουσική: Π. Τούντας
    Στίχοι: Ι. Πετρόπουλος
    Ερμηνεία: Στελλάκης Περπινιάδης
    Columbia, 1936

    Ηχογραφήθηκε την ίδια χρονιά με την Βαρβάρα, και έχει αντίστοιχο τολμηρό στίχο:

  124. Μαρία said

    100

  125. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Kaoma – Lambada (Official Video) 1989 HD

    Loalwa Braz Vieira (3 June 1953 – 19 January 2017) . R.I.P.

  126. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    <a href=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1_%CE%9B%CE%BF%CF%8D%CE%BA%CE%B1Μπάνια Λούκα

    Η Λούτρα Ρεθύμνης
    Χωργιό του Λούη Τίκα

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μπάνια Λούκα

    Μπανιάς Γιάννης

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    65 >>Παραλλαγή: μπανιαρίζομαι.
    και μπανιάρω-μπανιάρομαι

  129. Corto said

    Φωτόγραμμα από την χαμένη ταινία του 1920 «ο Βιλλάρ στα γυναικεία λουτρά του Φαλήρου», του μεγάλου κωμικού Νικόλαου Σφακιανού:

    http://www.tainiothiki.gr/v2/filmography/view/1/2408

  130. ΓιώργοςΜ said

    121 Το ευφυολόγημα για τη δουλειά και την πληρωμή έχει βέβαια την αξία του σαν ευφυολόγημα, αλλά ας μην το παίρνουμε και τόσο στα σοβαρα: Πληρώνει κανείς κάποιον για μια δουλειά επειδή χρειάζεται το αποτέλεσμά της. Αν αυτός που κάνει τη δουλειά το ευχαριστιέται κιόλας, τόσο το καλύτερο και για τον ίδιο, και για το αποτέλεσμα της δουλειάς.
    Θυμάμαι το Μαμαλάκη, που όταν κέρδισε κάποιο διεθνές βραβείο για την εκπομπή του, είπε, αν το θυμάμαι καλά: «Μου αρέσει να μαγειρεύω και να ταξιδεύω. Με την εκπομπή αυτή μου δόθηκε η δυνατότητα να κάνω και τα δύο, και να πληρώνομαι κιόλας!».
    Δεν είναι το ίδιο εύκολο ν’ αντλεί κανείς ικανοποίηση από κάθε επάγγελμα, ούτε ν’ αντλεί ικανοποίηση συνεχώς από το επάγγελμα που αγαπά. Όσο το πλησιάζεις όμως, τόσο το καλύτερο.
    (Ύμνος στην εργασία, σε άρθρο για το μπάνιο… Ίσως να το ξεπεράσω χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Υπόσχομαι να το ψάξω 🙂 )

  131. Γς said

    114:

    >Δεν άντεχε του νερού την αποσκέπαση όπως μας έλεγε

    Κι ήταν σήμερα κάτι κοριτσάκια γονατισμένα στα ρηχά για να εξέχει μόνο το κεφαλάκι τους.

    Και έσκασαν στα γέλια όταν τάχα μου τα ρώτησα:

    -Πατώνετε;

    Ενώ ο άλλος ο ρομά με το Ντατσούν που έκανε μπάνιο απάντησε στην ίδια ερώτηση κάποιου:

    -Πατάτε;

    -Οχι! Καρέκλαι

  132. gpoint said

    Συμπτώσεις…

    Τώρα που πήρε τις ιπποδρομίες ο ΟΠΑΠ κέρδισε το άλογο του Μελισσανίδη το Ντέρμπυ…το πρώτο φαβορί κι ομοπροπόνητο του νικητή «δυστρόπησε»

  133. Γς said

    131:

    Και για να το ευτελίσουμε όλως διόλου:

    [ποιος άλλος θα το τολμούσε;]

    Το χυδαίο ανέκδοτο που ο ανώμαλος ηδονοβλεψίας προσφέρει εικοσάδραχμο εις νεαρόν εις το Ζάππειον για να τον δει αυνανιζόμενον.

    Οπερ και εγένετο. Πλήν όμως απροθύμως.
    Γι αυτό και ο ανώμαλος του επιδείκνυε το χαρτονόμισμα για να τον ενθαρρύνει.

    Μέχρις ότου … φτιάχτηκε. [κελ εξπρεσιόν μοντιέ]:

    -Ρε δεν πας στο διάολο και συ και το εικοσάρικό σου!

  134. Πάνος με πεζά said

    Δε θυμάμαι πού και πότε έχω διαβάσει έναν παλιό κανονισμό δημοσίων λουτρών, με διατύπωση φυσικά στη χαρακτηριστική καθαρεύουσα… Μου έχει μείνει μόνο μια φράση, «απαγορεύεται εις τους λουομένους να πέρδονται καθώς και να παίζουν μετά του κρέατός των» (!!!). ήταν κανονισμός για κάποιο χαμάμ της Αθήνας, αλλά δε μπόρεσα να βρώ κάτι σχετικό…

  135. Στο λινκ του 118 (https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/17/meze-7/), άρθρο 17.
    Παρεμπιπτόντως, με έβαλε στην πρίζα με το τελευταίο σχόλιο εκεί ο Νικ Ποτ, που κατάλαβα ότι τον ξέρω κιόλας, και έφαγα μια ώρα ψάχνοντας τον Νουμά του 1907, μάταια όμως 😦

  136. Γς said

    Ο Τζοχατζό στον Αλφα τώρα.

    Στην Αυτοψία του Σρόυντερ.

    Ξεθαρρεύαμε!

    Ανετος!

  137. sarant said

    136 Εύγε!

  138. Alexis said

    «μπάνια του λαού»:
    Η φράση λανσαρίστηκε στο πολιτικό λεξιλόγιο από τον Ανδρέα Παπανδρέου το καλοκαίρι του 1987 (ανεπιβεβαίωτη πηγή) όταν επιστρέφοντας από κάποια Σύνοδο Κορυφής ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους στο αεροπλάνο εάν θα γίνουν πρόωρες εκλογές. “Δεν θα χαλάσουμε τα μπάνια του λαού” απάντησε και έκτοτε η φράση έμεινε ιστορική.

    Βλέπε και εδώ
    Το 1985 δεν είχε λόγο να το πει γιατί οι εκλογές είχαν ήδη προαναγγελθεί από τον Μάρτιο, όταν έβγαλε τον λαγό-Σαρτζετάκη από το καπέλο. 🙂

  139. Alexis said

    #135: 😆 😆 😆

  140. Pedis said

    Υιοθετώντας τη ρητορική ακροδεξιών και φασιστικών κομμάτων σε όλο τον κόσμο δήλωσε σε συνέντευξή του στη γερμανική Welt am Sonntag, ότι «όσο πιο γενναιόδωρος είναι κανείς με τους πρόσφυγες, τόσο αυτό γίνεται γνωστό στην Αφρική και αυτό τους κινητοποιεί για να αφήσουν τις χώρες τους».

    O Γκέιτς καλεί τις ευρωπαϊκές χώρες να «κάνουν πιο δύσκολη» την είσοδο Αφρικανών στη χώρα.
    http://info-war.gr/min-iste-genneodori-me-tous-prosfyges-lei-o-plousioteros-filanthropos-tou-planiti/

    Ρε τον Μπίλλη τη μουσίτσα …

  141. Pedis said

    NAOMI KLEIN: Now, of course many of the scandals are the result of the president’s ignorance and blunders, not some nefarious strategy. But there’s also no doubt that some savvy people around Trump are using the daily shocks as cover to advance wildly pro-corporate policies that bear little resemblance to what Trump pledged on the campaign trail.

    NAOMI KLEIN: And the worst part, this is likely just the warm-up. We need to focus on what this administration will do when it has a major external shock to exploit. Maybe it will be an economic crash like 2008, maybe a natural disaster like Sandy, or maybe it will be a horrific terrorist event like Manchester or Paris in 2015. Any one such crisis could redraw the political map overnight. And it could give Trump and his crew free rein to ram through their most extreme ideas.

    https://www.democracynow.org/2017/6/30/naomi_klein_the_worst_is_yet

    ενδιαφέρον … κάνει αναφορές και στο branding, τη διεισδυτικότητά του και ειδικά σε αυτό του Τρούμπα.

    Βγαινει και το νέο βιβλίο της:

    https://www.noisnotenough.org/

    NAOMI KLEIN: … And, you know, the reason why I wrote this book very quickly, for me—you know, it usually takes me five years to write a book; I did this in less than five months—is because I really wanted it to come out before any kind of major crisis hits the United States. I mean, lots of people out there see Trump himself as a crisis, and, you know, I would tend to agree, but what really has me scared is what this configuration of characters in the Trump administration—Pence, Bannon, Betsy DeVos, Steve Mnuchin, all these Goldman Sachs alum who are in the Cabinet—how they would respond to a large-scale crisis that they themselves are not creating. I mean, the chaos is chaos they’re generating themselves, either deliberately or out of incompetence and avarice, but what happens if there’s a 2008-like financial crisis? What happens, you know, heaven forbid, if there is a Manchester-like attack in the United States?

  142. Λ said

    Λουρά της Αφροδίτης, παλιό τοπωνύμιο στον Ακάμα της Πάφου. Την τελευταία δεκαπενταετία εμφανίστηκαν και τα λουτρά του Άδονη αλλά η ονομασία αυτή είναι αυθαίρετη
    https://www.google.com.cy/search?q=%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%81%CE%AC+%CF%84%CE%B7%CF%82+%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82&oq=%CE%BB%CE%BF%CF%85&aqs=chrome.0.69i59j69i65l3j69i57j0.4815j0j7&sourceid=chrome&ie=UTF-8#q=%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%81%CE%AC+%CF%84%CE%B7%CF%82+%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82&rflfq=1&rlha=0&rllag=35056429,32346685,63&tbm=lcl&tbs=lrf:!3sEAE,lf:1,lf_ui:1&rldoc=1&rlfi=hd:;si:,35.06270637111513,32.3429346071498;mv:!1m3!1d1105.6691043185906!2d32.34799885!3d35.05732595!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i105!2i65!4f13.1;tbs:lrf:!3sEAE,lf:1,lf_ui:1

    http://www.visitpafos.org.cy/baths_of_Aphrodite_gr.aspx

    http://www.sigmalive.com/archive/news/local/54789

  143. Λ said

    Πριν μερικά χρόνια είχα πάει με παρέα στο Ναύπλιο και αναβαίνοντας στο Παλαμήδι ανακαλύψαμε και κάναμε κουβέντες με πολλά παιδιά από την Φιλλανδία. Στο τέλος γνωρίσαμε και τον αρχηγό της φιλλανδικής ομάδας ο οποίος μας είπε ότι αγαπούσε την Ελλάδα και έφερνε φιλλανδους μαθητές κάθε χρόνο. Κάναμε τόσο καλές σχέσεις που δέχθηκε να μας πετάξουν με το ένα από τα δύο λεωφορεία τους μέχρι την Επίδαυρο που ήταν ο επόμενός τους προορισμός. Για την επιστροφή από την Επίδαυρο έπρεπε να φροντίζαμε μόνοι μας καθώς εκείνοι θα συνέχιζαν για το Λουτράκι το οποίο ήταν ένα από τα αγαπημένα μέρη του επικεφαλής στην Ελλάδα. Κάναμε πολύ χάζι θυμάμαι γιατί πρώτον, οι Φιλλανδοί μαςέκαναν αυτή την ευκολία (αυθόρμητα και χωρίς δεύτερη σκέψη) και δεύτερο γιατί σα λάτρεις της σάουνας δεν παρέλειψαν να αγαπήσουν και το Ελληνικό Λουτράκι που είναι κατά κάποιο τρόπο συνώνυμο της σάουνας.

  144. Γεροτάσος said

    @144 Λ.
    Κι ὅσο νόμιζα πώς μόνον ἐγώ εἶμαι ὁ παλαβός πού γράφει «Φιλλανδία». Σύντροφε, χαίρομαι πού σέ βρῆκα!
    Τήν ἴδια ἐμπειρία μέ Φιλλανδούς εἶχα καί στήν πατρίδα τους. Ἐπειδή ἦταν δύσκολο νά βρῶ τό μέρος πού ἤθελα νά πάω, ἕνας νεαρός μοῦ εἶπε νά τόν ἀκολουθήσω καί ὁδήγησε πάνω ἀπό 20 χιλιόμετρα γιά νά μέ πάει ὁ ἴδιος.

  145. Γς said

    Καλημέρα

    Μόλις γύρισα από το πρωινό μπάνιο και είπα να στρώσω το κρεβάτι.

    Και κοίτα να δεις ακόμα έψαχνα να βρω τα παγωτά μέσα στα σεντόνια.

    Οπως δυο τρεις ωρες πριν που ξύπνησα την ώρα που έβλεπα λέει ότι άνοιγα τον καταψύκτη.

    Αρα, ξέρω που είναι.

    Κερνάω

  146. spiral architect 🇰🇵 said

    @144, 145: Φιλλανδία
    (και νόμιζα ότι ήταν λάθος)

  147. Γς said

    145:

    Να την λες Σουόμι μέχρι νεωτέρας!

    Κι εγώ εμαθα στραβά το Ελσίνκι από τους Ολυμπιακούς του 1952 κι ακόμα Ελσίνσκι το λέω. 65 χρόνια τώρα

  148. Γς said

    Maamme

    Και να τι να σημαίνει στα Φινλαδικά:

    Ωραίος πάντως ο Νάσιοναλ Ανθεμ

  149. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Λουτρά της Ωραίας Ελένης, πηγαίνοντας για την Επίδαυρο.

  150. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

  151. spatholouro said

    #124 (Corto)
    «και έχει αντίστοιχο τολμηρό στίχο»

    Για τον λόγο αυτό και την έφαγε η αστυνομική μαρμάγκα στις 14 Ιουλίου 1937 με την αστυνομική απόφαση αριθ. 52747 Φ. 1/12, σύμφωνα με την οποία απαγορευόταν η χρησιμοποίηση «των κάτωθι φωνογραφικών πλακών ως περιεχουσών άσεμνα και ακατάλληλα διά το κοινόν άσματα: 1) “Απόστολος” (Κυριακού), 2) “Το δικαστήριον” (Μαυρέα), 3) “Υπομονητικός” (Μαυρέα), 4) “Της χήρας το καρπούζι” (Στελάκη), 5) “Πέσε πρώτη” (Στελάκη), 6) “Βαρβάρα”, 7) “Μεσολογγίτης στην Αβησσυνία”, 8) “Εορτολόγιον” και 9) “Ξήγα Θύμιο”».

  152. spatholouro said

    Να σημειώσουμε και την ενδιαφέρουσα χρήση του «μπανίζω» στο εξαιρετικό «Παιχνίδι του Αμερικάνου» του Σκαρβέλη

    Με τα λιμά τον έμπλεξα, στο πόκερ, στην πασσέτα
    κι όλο το χτένι δούλευε,στη ζούλα κι η σκαλέτα
    Στον άσσο τρία μου ‘λεγε, και δέκα στο πεντάρι
    και πάντα τέρτσος έβγαινε, όπου κι αν με ποντάρει

    Μα το κορόιδο μπάνισε,τον τύλιξα στα ζάρια
    εκεί του τα καθάρισα,όλα του τα δολάρια

    (το κορόιδο «μπάνισε», «ανθίστηκε» δηλαδή την εξαπάτηση)

  153. sarant said

    Εγώ γράφω άλλοτε Φινλανδία, άλλοτε Φιλανδία, τα θεωρώ ισότιμα, όπως κάνει και το ΛΚΝ

  154. Γεροτάσος said

    @149 Γς

    Σύμφωνα μέ τόν μεταφραστή τῆς google σημαίνει «χώρα μας».

  155. Γς said

    155:

    Μα το είπα [παραπέμποπντας στο βίντεο]

    >Και να τι να σημαίνει στα Φινλαδικά:

    Κι όχι Μάανα μου, ας πούμε.

    Maamme

  156. Corto said

    Spatholouro:

    152: Μπράβο! Είσαι θησαυρός!
    Απαγορεύτηκε και ο «Υπομονητικός» με τον Μαυρέα; Απίστευτη η στενοκεφαλιά των λογοκριτών. Σε άλλες περιπτώσεις είναι κατανοητές οι παρεμβάσεις, για τα μέτρα της εποχής, αλλά το εν λόγω σκετσάκι δεν έχει τίποτα σόκιν -εκτός αν θεωρήθηκε πονηρό το σημείο που ο Μαυρέας αφηγείται ότι πήγε να φιλήσει την αρραβωνιάρα και ο μουστακαλής τον σταμάτησε λέγοντας «αν είσαι και παπάς με την αράδα σου θα πας» (περίπου έτσι, το γράφω από μνήμης).

    Παρεμπιπτόντως ο «Μεσολογγίτης στην Αβησσυνία» είναι επίσης ιδιαίτερα αξιοσημείωτο σκετς.

    153:
    Ώστε «μπάνισε» στον συγκεκριμένο στίχο σημαίνει «ανθίστηκε» την εξαπάτηση; Πολύ ενδιαφέρον.
    Το είχα καταλάβει ανάποδα, ότι τελικά φάνηκε το κορόιδο, καρφώθηκε, αποκαλύφθηκε η αφέλειά του (ως αμερικανάκι που ήταν).

    Άλλος χαρακτηριστικός στίχος του ρεμπέτικου με την λέξη μπανίζω είναι:
    «όταν μπανίσεις γκόμενα, αμέσως σοροπιάζεις», του Γ. Καμβύση (από τον «σορόπη», με μουσική του Περιστέρη)

  157. (74) Είναι (ήταν;) και τα μπάνια του Παρασκευά στον Πειραιά.

  158. spatholouro said

    Και τα μπάνια του Κράκαρη (Φρεαττύδα)

    https://www.google.gr/search?q=%22%CF%84%CE%B1+%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CE%9A%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B7%22&client=firefox-b&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwi2qeif2PbUAhWCL1AKHeTLAcwQ_AUIBigB&biw=1024&bih=615#tbm=isch&q=+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CE%9A%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B7+%CE%A6%CF%81%CE%B5%CE%B1%CF%84%CF%84%CF%8D%CE%B4%CE%B1&imgrc=a4_K6vySpNf4IM:

  159. spatholouro said

    #157/152
    Ε, όσο νάναι, δεν ήταν και τόσο ανεπίληπτο το στιχούργημα:

    Έπιασα μια φιλεναδούλα, που τήνε λέγανε και Βούλα
    Ήτανε και νοστιμούλα, και κορίτσι με τα ούλα
    Έγραψα τη σύστασή της, για να μη τη λησμονήσω
    Και στο σπίτι της επήγα, στο μπαμπά να τη ζητήσω
    Μπήκα μέσα στο σαλόνι, μα δεν ήμαστε όμως μόνοι
    Κάθισα που λες σιμά της, μου συσταίνει τη μαμά της
    Μου συσταίνει ένα ναύτη, ένανε ξανθό φαντάρο
    Κι έναν άλλο με μουστάκια, μου συσταίνει για κουμπάρο
    Κει που ήμουν με τη Βούλα, σκάω ένα φιλί στη ζούλα
    Και σηκώνεται ο μουστάκιας και μου λέει:
    «Ρε αν είσαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας»
    Άμα είναι έτσι, ας λείπει κι η οικογένεια κι ο γάμος
    Βρε μυστήριο, μα νάχω γυναίκα κτήμα μου/αλλά με εισιτήριο!

  160. Corto said

    160:
    Spatholouro σε έβαλα στον κόπο να το γράψεις. Σε ευχαριστώ πολύ!
    Καταπληκτική πρόζα, με την χαρακτηριστική πονηριά της εποχής, ασυγκρίτως ανώτερη από την ωμή βωμολοχία της σύγχρονης επιθεώρησης.

    (Άλλη φορά να γράψουμε για τον «σεισμογράφο». Αυτό κι αν ήταν επιλήψιμο στιχούργημα!)

  161. spatholouro said

    # 161/160
    Μπα, μη σκας, αρπακόλλησα (copy paste) από δημοσιευμένο μου κείμενο.

  162. Corto said

    162:
    Μιας και έκανες λόγο για δημοσιευμένο κείμενο, η εργασία σου για τις παλιές φυλακές, που είχες αναφέρει, θα εκδοθεί;

  163. spatholouro said

    Corto, ευχαριστώ για το μνημονεύσιμο ενδιαφέρον σου!

    Ωστόσο, έχω πολλά μέτωπα ανοικτά και ο θεός βοηθός κάποια στιγμή στο μέλλον (κυρίως εστιάζω στην Παλιά Στρατώνα το ερευνητικό μου ενδιαφέρον)

  164. Corto said

    164:
    Αναμένουμε λοιπόν, με το καλό, να το διαβάσουμε!

  165. Λ said

    Η λουόμενη του Ντεγκά
    http://www.musee-orsay.fr/en/events/exhibitions/in-the-musee-dorsay/exhibitions-in-the-musee-dorsay-more.html?zoom=1&tx_damzoom_pi1%5BshowUid%5D=126869&cHash=9b3eecea37

  166. Λ said

    Bathonian ο κάτοικος του αγγλικού Λουτρακίου (Bath). Επίσης γεωλογικός όρος
    Bathofilous ο οργανισμός που ζει σε μεγάλα βάθη
    Bathophobe ο φοβούμενος τα μεγάλα βάθη

  167. Μανούσος said

    Σχετικῶς μὲ τὸ μπανίζω, μπανιστῆρι κλπ. Ἡ λέξη νομίζω ὅτι εἶναι περσικῆς ἀρχῆς (ὑποθέτω ἀπὸ τὸ ἐνεστωτικὸ θέμα τοῦ ρήματος βλέπω ديدن ντιντάν/ ἐνεστ. θέμα) ἴσως ὅμως καὶ ἀπὸ τὸ μπέης (μπέκ/μπάκ بک κᾶφ με τις τρεῖς τελεῖες, τὸ ὁποῖο συμβολίζεται στὴν μεταγραφὴ μὲ [ñ].
    Ἔτσι ἔχουμε στὴν περσικὴ τὸν ديده بان ντιντέ-μπᾶν = φύλακας παρατηρητής
    καὶ στὴν ὀθωμανικὴ ὁτιδήποτε σὲ μπᾶν ἔχει τὴν ἔννοια τοῦ φύλακα دربان ντερμπᾶν (περσ. νταρμπᾶν, ντὰρ ἡ θύρα) θυρωρός, باغبان μπαγμπᾶν ἀμπελοφύλακας (περσ. باغ μπᾶγ ὁ κῆπος μπαχτσὲς κηπᾶκος) κλπ. Βλ. λεξικό Χλωροῦ σελ. 329.
    Κατὰ τὰ ἄλλα καὶ στὴν ὀθωμανικὴ τουρκικὴ ὅσο καὶ στὴν νεώτερη, ἡ λέξη εἶναι μπάνιο μὲ τὰ συναφῆ παράγωγα.

  168. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.
    Μιὰ καθηστερημένη (ἀντανακλαστικὰ Ράν Τὰν Πλὰν) ἀπορία μου σχετικὰ μὲ τὴ μετάβαση ἀπὸ τὴν βάλανον (βελανίδι) στὸ βαλανεῖον λύθηκε μὲ τὴ βοήθεια τοῦ γκούγκλ:

    «βαλανείον
    βαλανεῑον, το (AM) και βαλάνειον και -νιόν, το (Μ)· λουτρό.
    [ΕΤΥΜΟΛ. Τα βαλανεύς, βαλανείον είναι λέξεις της αττικής κυρίως διαλέκτου που δεν απαντούν στον Όμηρο και δεν εμφανίζονται πριν από τον Αριστοφάνη και τον Πλάτωνα. Υποστηρίχθηκε ότι πρόκειται για δάνεια αιγαιακής προελεύσεως (πρβλ. ασάμινθος), όπου ήταν γνωστή η συνήθεια του μπάνιου με ζεστό νερό. Κατ’ άλλους όμως οι λέξεις αυτές είναι δημιουργήματα της Ελληνικής και προέρχονται από *βάλανος «πώμα μπανιέρας» ή «βρέξιμο». Με τη δεύτερη σημασία η λ. *βάλανος σχετίζεται με το βάλλω «ρίχνω, καλύπτω κάτι ρίχνοντας νερό», καθώς και με το αρχ. ινδ. galana-»αυτός που στάζει», υπόθεση όχι και τόσο πειστική. Εξάλλου η μορφολογική σχέση με το βάλανος δεν δικαιολογείται σημασιολογικά. Μία τελευταία ερμηνεία ανάγεται σε υποθετικό τ. *βάλανα «φιάλη με νερό για τους λουομένους»].
    Πάπυρος – Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας»

    https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=270968.0

    Ἂν ἡ συλλογικὴ σοφία τοῦ ἱστολογίου ἔχει κάποιαν ἄλλη ἐξήγηση, εἶναι εὐπρόσδεκτη.

    Δὲν ξέρω ἄν, πραγματικά, τὸ γέλιο μακραίνει τὴ ζωή. Σίγουρα τὴν κάνει καλύτερη. Γι᾿ αὐτὸ μποροῦμε νὰ λέμε, πλήρεις ἐθνικὴς ὑπερηφανείας:

    Τὸν καιρὸ ποὺ ἐσεῖς τρώγατε βελανίδια, ἐμεῖς φιλοσοφούσαμε στὰ βαλανεῖα

  169. Μανούσος said

    Μὲ τὶς συνεχεῖς ἀλλαγὲς πληκτρολογίου στὴν γλώσσα πέταξε τὸ ἐνεστωτικὸ θέμα:
    ديدن ντιντάν/ بين μπιν, ἐνεστ. θέμα)

    Βεβαίως γιὰ τὴν ἐτυμολογικὴ ἀρχὴ τοῦ Μπέη, οἱ περισσότερες ἀπόψεις δίνουν ἔτσι κι ἀλλιῶς ἐτυμολογία ἀπὸ ἰρανικὴ γλῶσσα.

  170. 168 Μανούσο, πού έχεις δει το μπέκ/μπάκ بک με το κουφό κεφ με τις τρεις τελείες; Beg ή beğ το μεταγράφουμε πάντα, δεν το έχω δει ποτέ beñ. Η λέξη είναι πράγματι ιρανικής αρχής, αφού τα σογδιανά ήταν ιρανική γλώσσα: ETü bég reis, şef, soylu kişi ≈ Soğd bg bey, reis, rabb, tanrı ≈ Ave baga/bağa a.a. ≈ Sans bhága bey, hükümdar, tanrı << HAvr *bhag- ihsan etmek, bahşetmek, yedirmek (από τον Νισανιάν).

    Αλλά μου φαίνεται απίθανο και να βγαίνει το μπανίζω από την κατάληξη -μπαν, ακριβώς επειδή χρησιμοποιείται μόνο ως κατάληξη.

  171. daeman said

    Λουτρά Καϊάφα: «Απαγορεύεται απολύτως η λούσις άνευ λουτρικού ενδύματος»

    λοῦσις, -εως, ἡ, A. washing, bathing, PFlor.384.23 (v A. D.), Gloss.; cleaning, “τῶν βαλανείων” SIG901.17 (Delph., iv A. D.).
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=lou%3Dsis&la=greek&can=lou%3Dsis0

    λουτρόν, τό, (λούω): A. bath, bathing-place. […] 2. water for bathing or washing
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=loutro%2Fn&la=greek&can=loutro%2Fn0

    I love λούσις. 🙂 (https://www.wikiwand.com/en/I_Love_Lucy)

  172. daeman said

    λουτρίδα
    η (Α λουτρίς, -ίδος) [λουτρόν]

    νεοελλ. μαγιό, μπανιερό

    αρχ.
    1. καθεμιά από τις δύο κόρες οι οποίες καθάριζαν και περιποιούνταν τον ναό και το ιερό ξόανο τής Αθηνάς
    2. φρ. «λουτρίς ᾤα» ή, απλώς, «λουτρίς» — εσώρουχο το οποίο φορούσαν οι γυναίκες και οι άντρες κατά το λουτρό.

    λουτιώ
    λουτιῶ, -άω (Α)
    επιθυμώ να λουστώ.
    [ΕΤΥΜΟΛ. < λούω + -τιῶ, επίθημα που εμφανίζεται στα θαμιστικά ρ. (πρβλ. κελευ-τιώ)].

    λουτρακίζομαι
    λουτρακίζομαι και λουτρικίζομαι (Μ)
    κάνω λουτρό.
    [ΕΤΥΜΟΛ. Ο τ. λουτρικίζομαι είναι μεταπλασμένος τ. τού λουτρικίζομαι < λουτρίκι].

    λουτράρης
    και λουτρατζής, ο, θηλ. λουτράρισσα (Μ λουτράρης)
    ιδιοκτήτης ή υπάλληλος δημόσιων λουτρών.
    [ΕΤΥΜΟΛ. < λουτρόν + κατάλ. -άρης (πρβλ. κελλ-άρης). Ο τ. λουτρατζής < λουτρό + κατάλ. (-α)τζής].

    λουτρίκι
    λουτρίκι, τὸ (Μ)
    πετσέτα λουτρού.
    [ΕΤΥΜΟΛ. < λουτρόν + κατάλ. -ίκι].

    λουτρεών
    λουτρεών, -ῶνος, ὁ (Μ)
    βλ. λουτρώνας.

    λουτρώνας
    ο (AM λουτρών, -ῶνος, Μ και λουτρεών, -ῶνος) [λουτρόν]
    χώρος κατάλληλα διαρρυθμισμένος που χρησιμεύει για να πλένονται σ’ αυτόν, λουτρό (ἐν τῷ λουτρῶνι… ἐκάθευδε», Πλούτ.)

    αρχ.
    το βαπτιστήριο.

    Πηγή: Λουτρά Παπύρου

    Τον λουτρώνα σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον Σωτήρη, καλοπλυμένο.

    Θέλω να γίνω λουτρατζής
    σε τούρκικους λουτρώνες
    να ‘ρχονται οι χανούμισσες
    λυτές οι βρακοζώνες

  173. sarant said

    168-171 Να το έχουμε στο νου μας αυτό το -μπαν πάντως.

  174. Μανούσος said

    171
    Γιὰ τὸ κούφιο Κᾶφ τοῦ μπέκ/μπέη εἶναι ἀβλεψία δική μου. (ἀπὸ αὐτὰ ποὺ λέμε, Μα δὲν μπορεῖ νὰ εἶπα τέτοιο πρᾶγμα!!)

    Πάντως τὸ μπᾶν δὲν εἶναι γραμματικὴ κατάληξη, κατάληξη τὸ χαρακτηρίζει ὁ Χλωρός διότι ἀπαντᾶται ὡς δεύτερο συνθετικό. Ὅπως γράφει καὶ στὸ λεξικὸ του ὁ Zenker σελ. 172, ἀρχικῶς αὐτόνομο οὐσιαστικό: προστάτης, κύριος, φύλακας

    Εἰδικά πάντως γιὰ τὸ μπᾶν ἔχει τὴν σημασία τοῦ κυβερνήτη-διοικητῆ γιὰ τοὺς διοικητὲς τῶν γιουγκοσλαβικῶν περιοχῶν, δὲς στὸ λεξικὸ τοῦ Χλωροῦ στὸ ἀμέσως ἑπόμενο λῆμμα.

    Στὰ περσικὰ σώζεται σὲ θηλυκό بانو μπανοῦ Κυρία, Κυρά, Πριγκήπισσα (ἐξ οὗ καὶ ἡ Περιμπανοῦ ἡ κυρὰ τῶν ξωτικῶν) και ἐπίσης τὸ προαναφερθὲν περσικὸ ديده بان ντιντέ-μπᾶν = φύλακας παρατηρητής.

  175. Μα κι εγώ δεν εννοούσα γραμματική κατάληξη, προς θεού: αλλά στα οθωμανικά/τούρκικα χρησιμοποιείται μόνο ως δεύτερο συνθετικό. Δεν έχω τον Zenker πρόχειρο τώρα (θα τον έχω αύριο), αλλά το λεξικό του είναι αραβοπερσοοθωμανικό — και ο Steingass, το καλύτερο λεξικό της περσικής, έχει μόνο του το μπαν ως prince, chief, governor, αλλά δεν το έχω δει σε κανένα οθωμανικό λεξικό έτσι. (Το άλλο μπαν, του μπανάτου, είναι σλαβικής προέλευσης ή μάλλον απώτερα τουρκικής· σίγουρα πάντως όχι από το ενεστωτικό θέμα του ديدن). Τέλος πάντων, νομίζω ότι η ιδέα σου είναι μεν ενδιαφέρουσα, ωστόσο λείπουν εντελώς όλοι οι κρίκοι από τα περσικά μέχρι το σχετικά σύγχρονο μπανίζω για να μπορούμε να τα συνδέσουμε.

  176. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @175.

  177. Μανούσος said

    176
    Ὁ Steingass εἶναι ὄντως ὁ πληρέστερος, ἀφοῦ ἔχει συνθέσει τὴν ὕλη ὅλων τῶν ἄλλων λεξικῶν. Ὁ Zenker ἔχει ποῦ καὶ ποῦ λαθακια, ὅπως τὴν ἐτυμολογία τοῦ σπετσιέρη/φαρμακοποιοῦ -γιὰ νὰ ἀναφερθῶ καὶ σὲ κάτι πρόσφατο τοῦ ἱστολογίου (ἐκτὸς ἂν πρόκειται γιὰ τυπογραφικὸ λάθος – δίνει t=τουρκικό, ἀντὶ it-ἰταλικό).
    Γιὰ τὸ ἐνεστωτικὸ θέμα τοῦ περσ. ديدن ντιντάν/ بين μπιν, εἶναι ἁπλῶς μία ὑπόθεση, διότι τὸ βασικὸ πρόβλημα γιὰ μένα εἶναι τὸ θεματικὸ φωνῆεν a-i.
    Ἀπὸ τὴν ἄλλη γιὰ ἐμένα ἡ σύνδεση ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν ἔννοια τοῦ φύλακα (ὅπως τὸ κρητ. διαλεκτικό «ὁ βλεπές») εἰδικὰ ἀφοῦ ἐμφανίζεται σὲ συναφεῖς λέξεις.

    Τὸ μπανᾶτο

    Πάντως χρειάζεται ὁπωσδήποτε πιὸ ἀναλυτικὴ ἔρευνα ἀπὸ πρόχειρες ὑποθέσεις, αὐτὸ εἶναι ἀλήθεια.
    Ἐνδιαφέρον εἶναι ὅτι δὲν τὸ ἐντοπίζω στὰ ἀραβικὰ ἢ στὰ συριακὰ λεξικά (τὸ μπᾶν) οὔτε κάτι παρεμφερές.
    Κάποιος τουρκολόγος ἴσως θὰ μποροῦσε νὰ δεῖ ἂν μπορεῖ νὰ ἐτυμολογηθεῖ καὶ ἀπὸ τὸ bakmak κοιτάζω.

  178. Μανούσος said

    Τὸ μπανᾶτο ἔμεινε μετέωρο…. προφανῶς ἔχει προέλθει τελικῶς ἀπὸ κάποια σλαβικὴ γλῶσσα, γι’ αὐτὸ ἀνέφερα τὴν χρήση του στὶς γιουγκοσλαβικὲς (μέσες-ἄκρες) χῶρες.

  179. Ξαναλέω ότι κατά τη γνώμη μου το βασικό πρόβλημα είναι η έλλειψη συνδετικών κρίκων. Δηλαδή έστω το -μπαν να υφίσταται (υφίσταται, όπως καταλαβαίνω) στα περσικά. Στα τουρκικά μαρτυρείται μόνον ως κατάληξη. Δεν υπάρχει καμία ενδιάμεση μορφή μέχρι το ρήμα μπανίζω, που εμφανίζεται σε συνθηματικές γλώσσες (19ος αιώνας; – σχ. 30) και σε διάφορες χρήσεις (συμπεριλαμβανομένων των τσακώνικων;) στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα (σχ. 99).
    Και ξαναρωτώ: τσιγγάνικα, αρβανίτικα κανείς;

  180. έστω το -μπαν να υφίσταται (υφίσταται, όπως καταλαβαίνω) στα περσικά
    —————–
    εννοώ: να υφίσταται ως αυτόνομη λέξη.

  181. Γιάννης Ιατρού said

    174: ως έσχατη λύση 🙂

  182. Πάνος με πεζά said

    Ο γνωστός Αντώνιος Α.Αντωνάκος, σε εκπομπή που ακούω, ετυμολόγησε το «βαλανείον» από τα βελανίδια με τα οποία ζέσταιναν το νερό !… Λίγο περίεργο βεβαίως, να ζέσταιναν αποκλειστικά με βελανίδια το νερό, αλλά τί να πω. Οι αρχαίοι άλλωστε τα έτρωγαν κιόλας…

  183. sarant said

    183 Όχι, οι κουτόφραγκοι τα έτρωγαν τα βελανίδια -εμείς χτίζαμε Παρθενώνες 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: