Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η μεταμόρφωση του Σάτυρου (πεζό του Κωστή Παλαμά)

Posted by sarant στο 24 Σεπτεμβρίου, 2017


Θα παρουσιάσω σήμερα ένα πεζό ενός μεγάλου ποιητή, του Κωστή Παλαμά -ενός ποιητή που, ίσως άδικα, δεν διαβάζεται πολύ στις μέρες μας ενώ στον καιρό του κυριάρχησε στην ελληνική ποιητική και πνευματική ζωή επί δεκαετίες.

Σε αυτό το πεζό του Παλαμά έφτασα τυχαία: διάβαζα ένα παλιό χρονογράφημα του Βάρναλη, κατοχικό, με θέμα απαισιόδοξο, τις αυτοκτονίες. Μιλώντας από την οπτική γωνία του θανατόφιλου, ο Βάρναλης γράφει:

Ξέρετε τι απάντησε ο Σάτυρος στο Σύλλα, άμα τον ρώτησε: ποιο είναι το καλύτερο πράμα στον κόσμο;

―Το καλύτερο, απάντησε ο τραγοπόδης θεός, είναι να μη γεννηθείς. Αλλ’ άμα έχεις γεννηθεί, το καλύτερο είναι «ως τάχιστα θανείν»…

Τους Βίους του Πλουτάρχου τους έχω διαβάσει… μισούς. Έχω διαβάσει τους Έλληνες, αλλά από τους Ρωμαίους μόνο τον Κικέρωνα και τον Καίσαρα, οπότε το επεισόδιο αυτό δεν το ήξερα. Έψαξα στον βίο του Σύλλα και πράγματι βρήκα το επεισόδιο, αλλά κάπως διαφορετικά διηγημένο.

Λέει, στο κεφάλαιο 27:

Σύλλας δὲ διὰ Θετταλίας καὶ Μακεδονίας καταβὰς ἐπὶ θάλατταν παρεσκευάζετο χιλίαις ναυσὶ καὶ διακοσίαις ἀπὸ Δυρραχίου διαβάλλειν εἰς Βρεντέσιον. ἡ δὲ Ἀπολλωνία πλησίον ἐστί, καὶ πρὸς αὐτῇ τὸ Νύμφαιον, ἱερὸς τόπος ἐκ χλοερᾶς νάπης καὶ λειμώνων ἀναδιδοὺς πυρὸς πηγὰς σποράδας ἐνδελεχῶς ῥέοντος. ἐνταῦθά φασι κοιμώμενον ἁλῶναι σάτυρον, οἷον οἱ πλάσται καὶ γραφεῖς εἰκάζουσιν, ἀχθέντα δὲ ὡς Σύλλαν ἐρωτᾶσθαι δι’ ἑρμηνέων πολλῶν ὅστις
εἴη· φθεγξαμένου δὲ μόλις οὐδὲν συνετῶς, ἀλλὰ τραχεῖάν τινα καὶ μάλιστα μεμιγμένην ἵππου τε χρεμετισμῷ καὶ τράγου μηκασμῷ φωνὴν ἀφέντος, ἐκπλαγέντα τὸν Σύλλαν ἀποδιοπομπήσασθαι.

Το ρεζουμέ:

Καθώς επέστρεφε ο Σύλλας από την Ελλάδα για την Ιταλία, περνώντας από την Απολλωνία, στη σημερινή Αλβανία, σε ένα ειδυλλιακό μέρος οι στρατιώτες του έπιασαν έναν Σάτυρο που κοιμόταν. Ήταν ακριβώς όπως τον παρασταίνουν οι γλύπτες κι οι ζωγράφοι. Τον οδήγησαν στον Σύλλα, κι αυτός έφερε διερμηνείς που τον ρώτησαν σε διάφορες γλώσσες. Εκείνος όμως δεν μπορούσε να μιλήσει ανθρωπινά, παρά έβγαζε μια τραχιά φωνή μισό χλιμίντρισμα και μισό βέλασμα σαν του τράγου. Φοβήθηκε ο Σύλλας και τον έδιωξε.

Ο Πλούταρχος λοιπόν μας διηγείται μεν τη συνάντηση του Σύλλα με τον Σάτυρο, αλλά δεν δίνει τη συνομιλία -και πώς να τη δώσει, αφού ο Σάτυρος δεν μιλούσε ανθρωπινά. Από πού λοιπόν βρήκε ο Βάρναλης τη στιχομυθία;

Γκουγκλίζοντας βρήκα το πεζογράφημα του Παλαμά που θα σας παρουσιάσω σήμερα, το οποίο μεταπλάθει λογοτεχνικά τη διήγηση του Πλουτάρχου -που μάλιστα την προτάσσει ως μότο στην αρχή. Ο Παλαμάς φαντάζεται δύο συναντήσεις του Σύλλα με τον Σάτυρο, μία στον πηγαιμό των Ρωμαίων, που εκτυλίσσεται όπως περίπου την περιγράφει ο Πλούταρχος, και μια στην επιστροφή, όπου ο Σάτυρος έχει περάσει μια περιπέτεια που τον έκανε σοφότερο -και μιλάει.

Το πεζογράφημα δημοσιεύτηκε το 1900 στο δεκαπενθήμερο περιοδικό «Το Περιοδικόν μας» (τόμος Β’, σελ. 20), που το εξέδιδε ο Γεράσιμος Βώκος (για τον οποίο έχω γράψει εδώ, ξεχνώντας να αναφέρω αυτο το περιοδικό). Με το «Περιοδικόν μας» συνεργάζονταν οι περισσότεροι κορυφαίοι λογοτέχνες της εποχής, αλλά παρά την ενδιαφέρουσα ύλη του το περιοδικό μετά βίας έφτασε τα πρώτα του γενέθλια. Δέκα χρόνια αργότερα ο Βώκος, που ήταν και ζωγράφος, έβγαλε το εικαστικά πολύ προχωρημένο περιοδικό «Καλλιτέχνης», που αποδείχτηκε κάπως μακροβιότερο. Ύστερα πήρε των ομματιών του για το Παρίσι, όπου πέθανε.

Αγγάρεψα τον φίλο μας τον Σκύλο να μας πληκτρολογήσει το πεζό του Παλαμά, μονοτονικό βέβαια, έκανα και ορθογραφικόν εκσυγχρονισμό, και το παρουσιάζω εδώ. Στο τέλος, κάνω ένα σύντομο σχόλιο.

ΑΠΟΛΟΓΟΙ

ΥΠΟ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ

Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΤΥΡΟΥ

ἡ δὲ Ἀπολλωνία πλησίον ἐστί, καὶ
πρὸς αὐτῇ τὸ Νύμφαιον, ἱερὸς τόπος ἐκ
χλοερᾶς νάπης καὶ λειμώνων ἀναδιδοὺς
πυρὸς πηγὰς σποράδας ἐνδελεχῶς ῥέοντος.
Ενταῦθά φασι κοιμώμενον ἁλῶναι σάτυρον,

Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ (Βίος Σύλλα)

Στην Απολλωνία γεννήθηκα. Εκεί πρωτοχάραξεν η ζωή μου η άγρια και η ακαμάτρα, και η λάγνα και η δολοπλόκα μου ζωή και η άθεη.

Όλες οι πηγές μού καθαροζωγράφιζαν, κι οι αντίλαλοι όλοι μού βροντοφώναζαν την ασκήμια.

Σ΄έναν τόπο σύλογγο, στο Νεραϊδόσπηλο, πρωτοξέσπασεν η ορμή μου. Την πρώτη νύφην ιερή που απάντησα, χύθηκα για να την αγκαλιάσω ακόλαστα· και ήταν η νύφη Φαέθουσα· και ήταν αδελφή μου η Φαέθουσα. Και ήμουν ο καταραμένος όλων και ο σιχαμερός. Και πρώτ’ απ’ όλους με μίσησαν τα θεία τα γονικά μου. Και οι θεοί όπου με τύχαιναν, ύψωναν τη φτέρνα τους για να με συντρίψουν. Και των βουνών οι ξωτικές και των νερών μ’ έτρεμαν εμένα· και καμιά λαχτάρα πόθου, μήτε δίψα γνωριμιάς, δεν παράδερνε μέσα στον τρόμο τους. Κι έφευγε ο κόσμος, μόλεμα, και τον ίσκιο μου.

Αλίμονό σου, άνθρωπε, που θα περνούσεν απάνου σου το φύσημά μου! Μιαν αγριμιού κακού ψυχή σου πύρωνε το είναι σου. Και τρισαλιά σου, Αμαδρυάδα, που, θέλοντας μη θέλοντας, θα σ’ έσφιγγεν η καταδασωμένη μου αγκαλιά! Η παρθενιά της η ισόθεη, μπαίγνιο των χεριών μου ξεδιάντροπο, σέρνονταν ύστερα ξεσκίδι ανάμεσ’ από τα πόδια μου, πόδια ενός τράγου! Ω τα φιλιά μου τ’ αμολόγητα μέσ’ από το καμίνι το στόμα μου!

Και ήμουν ο στουμπομύτης κι ο τραγοκέρατος με τα μεγάλα του ζωντόβολου τ’ αυτιά· και ο δειλιασμένος ήμουνα που τρόμαζα· και ήμουν ο οκνός με τη γοργάδα του ανέμου· και ήμουν ο πανάσχημος με την ουρά και με τη σκέψη της μαϊμούς.

Κι είχα μιαν αγάπη μόνο ευγενική, κι ένα μόνον αγνό πάθος. Αγαπούσα τα γλυκολαλήματα. Σκάλιζα φλογέρες από τα πετροκάλαμα. Μέσα τους ξυπνούσα κάποιους ήχους πρωτογνώριστους, κι ήμουνα γι’ αυτό περήφανος. Κι έπινα του σταφυλιού το αίμα, και μεθούσα με γλυκύτητα.

Μια φορά, μεθυσμένος, βαθιά κοιμήθηκα. Πέρασαν από τη μονιά μου στρατιώτες, από τα φουσάτα κάποιου στρατηλάτη νικητή τρισακουσμένου. Από τόπους μακρινούς διάβαινεν εκείθενε, σέρνοντας λαούς αρματωμένους. Έτσι κοιμισμένο από έναν ύπνο δυσκολοξύπνητο, καθώς με είδανε, ξαφνιάστηκαν οι στρατιώτες. Να ήμουν άνθρωπος, αγρίμι να ήμουν, να ήμουνα κάποιος δαίμονας; Και οι πιο απόκοτοι καθώς με σίμωσαν κι εγώ δε σάλευα πήρανε και με σφιχτόδεσαν. Κι έτσι αλυσόδετο μ’ εφέρανε μπροστά στο στρατηλάτη· εύρημα αλογάριαστο, δυσκολοξεδιάλυτο μάντεμα. Και καθώς είχε μισοξυπνήσει, και καλά καλά δεν είχα ξεμεθύσει, φωνήν έριξα στριγγιά. Και κανείς δεν καταλάβαινε τι φωνή ήταν, και τι φώναζα.

Κι έλεγεν ένας:

– Τάχα είν’ άλογο, και χλιμιντρίζει;

Κι έλεγεν άλλος:

–  Τάχα τράγος, και βελάζει;

Και η φωνή μου φώναζε με του αλόγου την ορμή, του τράγου την επιθυμιά. Και ήτανε τα χλιμιντρίσματα και τα βελάσματα πρωτάκουστα· και ήτανε η θωριά μου κάτι πιότερον από παράξενη. Και στο τέλος μια θρησκευτική τρομάρα τον αντάριασε το στρατό πέρα και πέρα, από τον οπλίτη και τον αρχηγό.

Και στο λογισμό του στρατηλάτη φάνταξε σα δύναμη της πλάσης μυστική, σα στοιχειωμένος φύλακας ποιος ξέρει τίνος δάσους ιερού, που θα ήτανε μεγάλη αστοχιά έτσι αλυσόδετο να με κρατεί. Και πρόσταξε να με απολύσουν.

Γυρνώντας ξαναβρέθηκα στο σύλογγο τόπο, στο Νεραϊδόσπηλο, που πρωτοξέσπασεν η ορμή μου. Κι εκεί είδα κάτι που ποτέ δεν είχα ξαναϊδεί. Είδα κάτι αλησμόνητο. Είδα κάτι που φύσηξε μια νέα τρικυμία από ψυχή μέσα στην πρωτόγονην ανεμοζάλη, μέσα στη ζωή μου. Και ήτανε αναπάντεχο και ήτανε ανεξήγητο! Και είδα την κόρην των θεών την ακριβογέννητη, είδα την πυργοφύλαχτη πεντάμορφη του κόσμου, είδα την Ηλιοκάμωτη, είδα τη Φωτιά! Με ποιάς νεράϊδας κάλλη να ειπώ πως μοιάζουν τα κάλλη της, χωρίς να τ’ αναγελάσω; Με ποια Βάκχη θυρσοφόρα να ταιριάσω της τη μάνητα και την οργή, χωρίς να κατεβάσω τα τετράψηλα; Σε ποιάς Κυβέλης φοβερή χάρη να δηλώσω τη χάρη της, χωρίς να την ταπεινώσω; Ποιές δυνάμεις και ποιές θεότητες να φέρω για σημάδια της και για στολίδια της; Η Φωτιά! Η Φωτιά!

Την έκλεψεν από τον ίδιον Ήλιο, την ηλιοπυργοφύλαχτη, την ώρα που τήνε σιργιάνιζε μ΄σα στο πύρινο το άρμα του ο πατέρας, την έκλεψεν ένας τιτάνας υπερύψηλος. Και τώρα κοσμοταξιδεύοντας μ’ εκείνη, ο κλέφτης κι ο δαμαστής, την τριγύριζε σ΄όλα τα βασίλεια, σ’ όλα τα κατατόπια. Κι όπου περνούσε, ξαναπλάθονταν οι κόσμοι, και ήταν τα πλάσματα ωραιότερα, σαν από πνέμα γιομισμένα καθαρότερο.

Κι όντας πρωτόειδα της το ξανάδομα από της γης τα έγκατα, κι ύστερα το φειδολιγισμά της το τεράστιο κι ύστερα τον υψωμό της τον υπέρλαμπρο, σαν Αφροδίτης αγέλαστης και πιο θεϊκής γέννηση, γρίκησα μέσα μου όλη την ορμή την αβάσταγη να με τραβάει προς εκείνη με τα χέρια ολάνοιχτα σ’ ένα θεότρελον αγκάλισμα. Και τηνε σφιχταγκάλιασα τη Φωτιά θρασύτατα κι απίθωσα τα χείλη μου στα χείλη της για να την πιω μ’ ένα φιλί μου αχόρταγο.

Ωιμένα! ωιμέ! και τρισωιμέ! Ω ρούφημα της Λάμιας! Ω πόνεμα! Ω κακό! Ω κόλασμα του Άδη! Κάτι με δάγκασεν ολόπικρο· κάτι σκληρότερο μ’ έφαγε· κάτι με πέθανε. Ω! το μαύρο στόμα και τα έρμα χέρια μου! Ω πόνος, ω πόνος, ω καημός!

Έφυγα σα να με κυνηγούσαν Εριννύες· έτρεξα σα να με ζώναν Άρπυιες. Και τάραξα και πλήγωσα με τις φωνές και με τους γόους μου, όθε κι αν διάβηκα, τους αντίλαλους τα περίγυρα· κι οι γόοι μου κι οι φωνές μου χύθηκαν εις τις πολιτείες τις πολύκοσμες σαν τρικυμίες χειμωνιάτικες και σα στοιχείων χαλασμοί. Και μήτε οι αυγινές δροσοσταλίδες, μήτε τα νεράκια από τις ήσυχες πηγές, μήτε ποτάμια, μήτε ωκεανοί, μπορούσαν τη φλόγα μου να σβήσουν· τίποτε δε μπαλσάμωνε την πληγή μου. Και ως και οι νυφούλες με λυπήθηκαν που πρώτα μ’ έφευγαν σαν κάτι ακάθαρτο. Και τ’ αμπέλια τα ροδοστάφυλα δεν την έσβηναν τη δίψα μου. Και περπάτησα από γη σε γη, δεν ξέρω πού, δεν ξέρω πώς· και σε βουνά σκαρφάλωσα και σε κάμπους πλανήθηκα, και με είδανε διαβατάρη χώρες και στεριές και σαχάρες, από τις Απολλωνίας της πατρίδας μου τις πικροδάφνες, ως την καταχνιά των Κιμμερίων.

Όμως με τον πόνο μου τον ανιστόριστο, από την ώρα που άγγιξα με το στόμα μου τ’ αϋλοΰφαντο κορμί σου, ω των Αφροδιτών η Αφροδίτη εσύ, του αιμοβόρου η αιμοβόρα, φύσηξε μια νέα τρικυμία από ψυχή μέσα στην πρωτόγονην ανεμοζάλη, μέσα στη ζωή μου· κάτι ωραιότερο, σαν από πνέμα γιομισμένο καθαρότερο. Κι από τότε το κρασί μεθώντας με μου έφερνε κάποτε και πότε ονείρατα υπερφάνταστα σα να ’τανε σταλμένα από τον Όλυμπο για χάρη μου. Για τα τραγούδια μου δε μού έφτανε η φλογέρα μου, και σα φυσούσα την ψυχή μου μέσ’ στα σπλάχνα της, τρικύμιζεν ο ήχος του αέρα ολόγυρα και πέρα, και ξάφνιζε· γιατ’ είχε μέσα του άμαθα και πολυνόητα παράπονα, και είχε αρμονίες ξένες και πολύ πλατιές για να χωρέσουνε στη φυλακή του. Και η φλογέρα ράγιζε στα χέρια μου.

Κι εκεί που ακόμα ο στουμπομύτης ήμουνα και ο τραγοκέρατος με τα μεγάλα του ζωντόβολου τ’ αυτιά, ο λάγνος, ο ακαμάτης, ο ασκημοπρόσωπος, αγάλια αγάλια καταλάβαινα πως ήμουν άλλος, άλλος, άλλος!

Και νοερά μιάς άλλης φωτιάς αγκάλιαζα τον κύκλο και φιλούσα την αθάνατην ειδή και ήταν η Φωτιά η σοφία. Κι όσο πονούσα τόσο και διψούσα από τη δίψα της. Κι ήθελα να τα γνωρίσω τώρα όλα του κόσμου τα γραφτά κι όλα του Σύμπαντος να ψάλω τ’ άγραφτα. Και γύρευα δασκάλους και συντύχαινα προφήτες, κι ημίθεους άκουα και σφράγιζαν μέσα μου μ’ εφτασφράγιστα σφραγίσματα ρήματα θεϊκά και απόκρυφα. Κι έμαθ’ από τον Ορφέα τα μυστήρια της γης και τ’ ουρανού, και ο Λίνος μού δασκάλεψε της αρμονίας τους νόμους. Και στη σπηλιά του Κένταυρου που ανάθρεψε τον Αχιλλέα κράτησα από το μελίρροο το στόμα του πολυθαύμαστες ιστορίες των πρωτόπλαστων καιρών. Και τον τιτάνα Προμηθέα, το μεγάλο κλέφτη και γεννήτορα, αγνάντεψα στο Καύκασο καρφωμένο· και παραμόνευα την ώρα που τόνε λύτρωσε ο Αλκίδης· και το λυτρωτή τον ξεπερνούσε στο ανάστημα και στην αναλαμπή· και η προφητεία χύνονταν από τα μάτια, από το μέτωπο και από τα χείλη του, πολύβοο νερό αφροστέφανον από μαύρες τρίσβαθες πηγές.

Και δεν είμαι να με καλοτυχίσεις· και δεν είμ’ εγώ ο μακάριος. Και δεν έκλεισεν ακόμα της Φωτιάς το λάβωμα· κι ένα λάβωμα βαθύτερο -δεν μπορώ να πω τι λογής είναι κι από πού με χτύπησε- χάσκει και αφορμίζει στάδυτα των αδύτων μου. Ω η συφορά της συφοράς που ζωή τη λένε!

Τέτοια κατάρα της ζωής απάνου στα χείλη μου τρεμοσάλευε μια μέρα που είχα ξεχαστεί κι αποκοιμήθηκα σε μια λάκας τον ίσκιο· στην Απολλωνία την πατρίδα μου. Και ξαναδιάβηκεν εκείθε ο ίδιος ο στρατηλάτης νικητής λαών και βασιλιάδων, ο ανίκητος, δεσπότης πια του κόσμου και αυτοκράτορας. Και μ’ εγνάντεψε, και πρόσταξε να μ’ αλυσοδέσουν πάλι, και μ’ έφεραν μπροστά του, και προς εμένα μίλησε πιο απόκοτα, και πιο στοχαστικά:

«Σε γνώρισα, είσαι το στοιχειό που χλίμίντριζες, άλογο, και, τράγος, βέλαζες. Χρησμός δυσκολοεξήγητος φαντάστηκα πως δείχνουταν πίσω από τα ζωϊκά σου τα ξεφωνητά, που γύρευε να μας πει τα όσα γίνουντ’ εκείθεν από τη ζωή. Παράλυσέ μου η βούληση μπροστά σου, και για να μη γονατίσω μπροστά σου, πρόσταξα και σ’ απόλυσαν»

»Τώρα θαρρώ πως δε σε τρέμω. Στο μέτωπό σου απάνου βλέπω να σαλεύει το αντιφέγγισμα υπερκόσμιου φωτός. Πότε γδύθηκες τ’ αγρίμι, πότε αρνήθηκες τον άνθρωπο, πότε κοίταξες να υφάνεις μια στολή από γνέματα που είν΄από αιθέρα και από μουσική; Πότε γίνηκες σοφός και προφήτης; Από του θεού τη φύση μόνη η γαλήνη λείπει σου και η χαρά. Και δεν ξέρω για τούτο κι αν δεν είσαι πιο θείος και από κείνους. Ήθελα να σε ρωτήσω τώρα· χώρες πάτησα, σκλάβωσα λαούς· ζωές θέρισα. Σε ολόχρυση βάρκα ένα ποτάμι πέρασα· και το ποτάμι ήτανε από αίμα.

»Η Νίκη φύτρωσε φτερά στους ώμους της μόνο για να μ’ ανεβάσει απάνου στα φτερά της ως τα σύγνεφα. Και ψες λάγγεψε η καρδιά μου στην όψη μιας σκυμένης αγριοβιολέτας που την πάτησε περνώντας του αλόγου μου το πέταλο. Κάποτε και πότε δάκρυα πλημμυρίζουνε τα μάτια μου· δάκρυα ερωτευμένου δεκοχτώ χρονών που διακονεύει ένα χαμόγελον από την πρώτη αγάπη του. Μια μελαγχολία με τρώει ανερμήνευτη. Κάτι με πλακώνει. Διψώ κάποιας ευτυχίας το δροσόνερο. Σάτυρε, πές μου· ποια είναι η πιο μεγάλη ευτυχία του θνητού;»

Και του αποκρίθηκα:

– Δέσποτα, μια μεγάλη ευτυχία ξέρω εγώ: Να μην έχουμε γεννηθεί! Κι ύστερ’ από αυτά ξέρω και μια άλλη ακόμα ευτυχία: Να πεθάνουμε, το γληγορότερο!

Κι ο δεσπότης τίποτε δε μου αποκρίθηκεν· έπεσε σε βαθιά συλλογή και όταν ξαναγύρισε στον εαυτό του, έμεινε πάλι αμίλητος. Και πρόσταξε μονάχα να με λύσουν, και να μ’ απολύσουν.

Κι άφαντος έγινε σε λίγο, σέρνοντας ασκέρια και άρματα.

Κι εγώ βαριά συλλογισμένος ακούμπησα στον κορμό της λεύκας· κι η λεύκα έβρεχεν επάνου την αργυρή λαμποβολή της, και κάθε φύλλο της που σάλευεν ήτανε και μια ωραία γλώσσα που ψιθύριζε. Κι ένας κάματος με σύντριψε, και μια νάρκη με συνεπήρε. Στη φλογέρα μου απόμεινε τ’ αχείλι μου σα λιθωμένο· κι ένα μακριό τραγούδι κοσμογονικό, μόλις έκαμε ν΄αρχίσει ξεψύχισεν εκεί σα στεναξά. Και σείστηκαν αντίκρυ μου τα φυλλοκλάδια του πυκνερού θαμνότοπου, και φάνηκε μπροστά μου ένας νέος άνθρωπος.

Ήταν ωριοπρόσωπος, κι έδειχνε νεότερος· μα η συλλογή στ’ ανάστημά του τετράπλωνε γεροντικό μεγαλείο. Άνετη φορεσιά και αστόλιστη συνόδευε την αρχοντιά του κορμιού· στο πλατύ ακρογιάλι του μετώπου μια ρίχνονταν, μια μάκραιναν εκείθεν τα κύματα μαλλιά· χύνονταν από τα μάτια του της δέησης η γλύκα ταιριασμένη με της προσταγής τη δύναμη.

Κρατούσε σμίλη· και στ’ άλλο χέρι σάλευε κομμάτι μιαν ουσία αδούλευτη. Και στάθηκε μπροστά μου και μου μίλησε παρακαλεστικά και βασιλικά μου μίλησε:

«Είμαι ο Αθηναίος πλάστης· απάνου στο μάρμαρο και στο μέταλλον απάνου σκαλίζω θεοτικιά ομορφιά με ό,τι κι αν κατέχει πιο ερωτόχαρο και πιο γοητευτικό το κάλλος τού ανθρώπου. Κι ύστερ’ από το Φειδία κι από τον Πολύκλειτο έσωσα να πιάσω τη δυσκολόπιαστη χάρη, που στέκεται στο απάνου σκαλοπάτι, και να μαγέψω. Είμ’ εκείνος που θρόνιασα στην Ήλιδα τον Ερμή εξαίσιο, που πέρα ως πέρα στους Κνιδιώτες άναψα μια φλόγα ερωτική με τη γυμνή Αφροδίτη μου. Εγώ είμ’ εκείνους που αποθέωσα τη Φρύνη, κι έδωσα του Έρωτα χρυσά πρωτόφαντα φτερά. Αϊδωνέας εγώ ξανάρπαξα στην Περσεφόνη, και στο χάλκωμα τη σκλάβωσα· κι έβγαλα τον Απόλλωνα με παρθενιά καινούρια.
»Τώρα σα να ορέγουμαι να πλάσω κάτι, όχι λαμπερότερον από το Χρυσοκόμη, κάτι πιο πονετικό, κάτι ευωδιαστό, που να μην το ’χει η λαμπυράδα του. Κάτι πιο διπρόσωπο, και πλουσιότερον από το νόημα που κλει των ταρταρωμένων η βασίλισσα. Ένα νέον Έρωτα ζωντανεμένο με όλων των Πλατώνων τις πνοές από τους κόσμους των αχάλαστων ιδεών. Πλάσμα ηδονικότερο κι από τη Φρύνη. Μια θεότητα που να είναι μια Αφροδίτη όλη από ουρανό. Κι έναν Ερμή που να πιστέψεις πως φίλησε τη Σφίγγα, κι απόμενε στα χείλια του μιαν άχνα από το άλαλο και αβασίλευτο χαμόγελο. Κι ήθελα να πλάσω μια ομορφιά πέρα από τη γαλήνη των αθανάτων, εκείθε κι από των ανθρώπων το παράδαρμα· μια παρθενιά καινούρια συνθεμένη από όλες τις φλόγες, κι από τις σοφίες όλες, απ’ όλα τα πάθη κι από τ’ αναθεματίσματα ψυχής που βρίσκεται σε μιαν άκοπη προσπάθεια να σηκωθεί, να σηκωθεί, ανάερη, ν’ ανταμωθεί με το χαμένο της γαμπρό, και δεν το κατορθώνει. Μια παρθενιά και μια ευτυχία και μιαν ανάπαψη καινούρια, σα μιαν ήπειρο από σεισμούς κοσμοχαλαστάδες. Για τούτο ήρθα σ’ εσένα. Γιατί εσύ ωραίος είσαι από την ωραιότη που ονειρεύομαι, ω Σάτυρε!

Και τ’ αποκρίθηκα ήμερα:

«Τράβα το δρόμο σου, άνθρωπε! Κι αν κόλλησε το αχόρταγο αχείλι μου στο στόμα απάνου της Φωτιάς, κι αν φύσηξε μια νέα τρικυμία από ψυχή μέσα στην πρωτόγονην ανεμοζάλη της ζωής μου, κι ένα λάβωμα βαθύτερο από τότε χάσκει κι αφορμίζει στ’ άδυτα των αδύτων μου, κι αν βασανίζει με ολοένα της υπάρξεως το κρίμα και τ’ ανάθεμα, μήπως δεν είμ’ εγώ ο πανάσκημος; μήπως δεν είμαι ο Σάτυρος που όλες οι πηγές μού καθαροζωγραφίζουνε, κι οι αντίλαλοι όλοι μού βροντοφωνάζουν την ασκήμια;»

Κι ακολούθησεν εκείνος.

«Τέντωσε τ’ αυτιά σου των αντίλαλων τα λόγια, στύλωσε τα μάτια στον καθρέφτη της πηγής. Ωραίος είσαι, ω Σάτυρε, από την ωραιότη που ονειρεύομαι. Άσε με στα πόδια σου να την πιω με τα μάτια μου την ομορφιά σου, μήπως και μπορέσω ύστερα να δείξω μιαν αντιλιάδα της στον ίσκιο απάνω του ονείρου μου του μαρμαρογραμμένου».

Και τότε τέντωσα τ’ αυτιά και στύλωσα τα μάτια, κι άκουσα γύρω μου ύμνους, κι ήταν οι ύμνοι προς εμέ τον πανώριο: κι έσκυψα προς τα ολοήσυχα νερά, κι είδα στα βάθη της μια ζωγραφιά να λάμπει και ήταν η ζωγραφιά απ’ ό,τι κρύβει ο Έρωτας κι απ’ ό,τι δείχνει ο Ίμερος κι απ’ ό,τι χύνει ο Όνειρος πιο διαλεχτό και πιο λαγαρισμένο, γλύκα, μελαγχολία, μουσική, μυστήριο! Κι ακόμα να πιστέψω δε μπορώ πως είμ΄ εγώ η ζωγραφιά εκείνη!

Είπαμε πιο πάνω ότι ο Πλούταρχος στον βίο του Σύλλα δεν δίνει φωνή στον Σάτυρο, ωστόσο υπάρχει ένα άλλο έργο του Πλούταρχου (αν και δεν είναι βέβαιο πως είναι δικό του) που περιγράφει ένα πολύ παρόμοιο επεισόδιο. Πρόκειται για το «Παραμυθητικός προς Απολλώνιον«, οπου ο βασιλιάς Μίδας, εκεί που είχε βγει για κυνήγι, έπιασε έναν Σειληνό, και τον ρωτάει ποιο είναι το μεγαλύτερο καλό που μπορεί να τύχει στον άνθρωπο. Κι εκείνος, αφού πρώτα παραπονέθηκε ότι τον αναγκάζει να πει πράγματα που είναι καλύτερο κανείς να μην τα ξέρει, απάντησε:

ἀνθρώποις δὲ πάμπαν οὐκ ἔστι γενέσθαι τὸ πάντων ἄριστον (…) δεύτερον δέ, τὸ γενομένους ἀποθανεῖν ὡς τάχιστα.

Πρόκειται ακριβώς για την απάντηση που δίνει ο Σάτυρος στο πεζό του Παλαμά -και στο χρονογράφημα του Βάρναλη.

Εικάζω πως ο Παλαμάς ήξερε και τα δύο κείμενα του Πλουτάρχου, αλλά διάλεξε να μεταπλάσει λογοτεχνικά το πρώτο, με τον Σύλλα, που του έδινε περισσότερην απλοχωριά -και δανείστηκε από το δεύτερο τη βαριά φράση του Σειληνού, αποδίδοντάς την στα νέα ελληνικά.

Ο Βάρναλης στο χρονογράφημα μπορεί κι αυτός να παντρεύει τις δυο ιστορίες του Πλουτάρχου, είτε επειδή γράφει από μνήμης, είτε χρονογραφική αδεία· αλλά είναι πολύ πιθανό να είχε επίσης διαβάσει το πεζό του Παλαμά.

Πάντως η ίδια ιδέα (καλό είναι να μη γεννηθείς, αλλ’ άπαξ και γεννηθείς να πεθάνεις το γρηγορότερο) και με πολύ παρόμοια διατύπωση υπάρχει και σε απόσπασμα του Αριστοτέλη: ἄριστον γὰρ πᾶσι καὶ πάσαις τὸ μὴ γενέσθαι, τὸ μέντοι μετὰ τοῦτο καὶ τὸ πρῶτον τῶν ἀνθρώπῳ ἀνυστῶν τὸ γενομένους ἀποθανεῖν ὡς τάχιστα. (προσέξτε το αξιοσημείωτο, ότι διακρίνει αρσενικό και θηλυκό γένος, πάσι και πάσαις)

Όπως λέει δε ο Λιαντίνης, η ίδια απαισιόδοξη ιδέα με άλλη διατύπωση εμφανίζεται κι αλλες φορές στην αρχαία γραμματεία.

Advertisements

80 Σχόλια to “Η μεταμόρφωση του Σάτυρου (πεζό του Κωστή Παλαμά)”

  1. dryhammer said

    Καλή μέρα η σημερινή.
    Ο Παλαμάς έτρεξε σαν το νεράκι που πολεμά να το κρατήσει το παιδάκι σφίγγοντάς το στο χέρι του. Τονε διάβασα μια για το story και θέλω να τονε ξαναδιαβάσω άλλη μια για τη γλώσσα και για την ουσία του (που μου τη μετάφρασε ο Λιαντίνης).
    Και ίσως καταφέρω να τονε ξαναδιαβάσω με νοθευμένο αίμα, για να μη θυμάμαι γρυ απο τά λόγια, μόνο για την επίγευση.
    Ευχαριστώ ΝικοΚύρη. Μούδωσες τη γλύκα πού ‘χει η ψύχρα στη λιακάδα σήμερα.
    Καλή μέρα.

  2. Γιάννης Ιατρού said

    καλημέρα

    οι στρατιώτες του έπιασαν έναν Σάτυρο που κοιμότανφθεγξαμένου δὲ μόλις οὐδὲν συνετῶς
    ρε λες να είχε και ‘καλλιτεχνικό ψευδώνυμο’;
    Lucius Cornelius Sulla Felix Interrogates a Satyr

    φίλο μας τον Σκύλο να μας πληκτρολογήσει το πεζό
    και τού ΄τυχε και η αβαρία, αλλά τελικά βρήκε λύση 🙂

  3. Theo said

    Καλημέρα!
    Διάβασα το κείμενο του Παλαμά μέχρι τη μέση. Δεν άντεξα περισσότερο. Τόσοι φραμπαλάδες κι ελάχιστο ψαχνό (πόσο πιο επιγραμματικός και καίριος ο Πλούταρχος)!
    Και θυμήθηκα τους στίχους του Σεφέρη:
    Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.
    Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά – σιγά βουλιάζει
    και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της
    κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.

    Μάλλον κι αυτός είχε κουραστεί από τέτοια λιγωτικά κείμενα, συμπαθάτε με☺

  4. Ωραίο και χαρακτηριστικότατο για τον Παλαμά και την εποχή του. Φυσικά δεν είναι ο Σύλλας ο στρατηλάτης, μάλλον προς τον Αλέξανδρο φέρνει, αν πράγματι είχε κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο στο μυαλό του δηλαδή.
    Και πάλι Πλούταρχος: Πὰν ὁ μέγας τέθνηκε – φυσικά διαφωνούσε ο Παλαμάς.

  5. Πάντως, ο Παλαμάς μπορεί να γνώριζε την αναφορά στο μύθο (και) από τη Γέννηση της Τραγωδίας κ.λπ. του Νίτσε (στην εκδοχή Μίδας-Σειληνός).

  6. Στα σχόλια του πρώτου μου λινκ, ένας παλιός γνώριμος θυμίζει και τον σχετικό Μπρασένς: https://youtu.be/SaKeQjjzExA

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Είναι λιγωτικά πολλά κείμενα της εποχής εκείνης, και το καταλαβαίνω πως μπορεί σήμερα να μην αρέσουν -αν κι εγώ τα συμπαθώ. Ο Λαπαθιώτης στα πεζά του ακόμα περισσότερο.

    4 Δεν την είχα δει αυτή τη συζήτηση, μερσί.

    5 Σωστά!

    6 Και ο Μπρασένς για δώρο πριν φύγω να πάρω τα βουνά για κάμποσες ώρες!

  8. Μιας και ανέφερα τον Αλέξανδρο, θα μπορούσε ο Παλαμάς να έχει εμπνευστεί και από τη Φυλλάδα του Μεγαλέξαντρου, που έχει διάφορα τέτοια επεισόδια με αγριάνθρωπους που δεν μιλάνε (αν και με ένα πρόχειρο ψάξιμο δεν βρήκα την πεισιθάνατη σοφία). Την ήξερε σίγουρα τη φυλλάδα, που την είχε βγάλει και ο φίλος του ο Πάλλης, και την αναφέρει και σε ποίημα του του 1912 («Η πολιτεία και η μοναξιά»: τούτ’ η φυλλάδα που κρατάς και ψάχνεις, / του βασιλιά τ’ Αλέξαντρου η φυλλάδα)

  9. Γιάννης Ιατρού said

    9: Βέβαια, άλλο Σάτυρος κι άλλο Σειληνός
    (ελέγχονται ως ανακριβείς οι διαδόσεις, πως όταν γέρναγαν 🙂 οι Σάτυροι γίνονταν/λέγονταν Σειληνοί!)

    Για τον Νίτσε (Friedrich Nietzsche):

    Στην ‘Γέννηση της Τραγωδίας’ (Die Geburt der Tragödie, 1872) αναφέρει την ακόλουθη ιστορία, με τίτλο «Tι είναι για τον άνθρωπο το πιο επιθυμητό και πιο πολύτιμο αγαθό;», και με πρωταγωνιστή τον Σειληνό και τον βασιλιά Μίδα.

    Διηγείται λοιπόν ο Νίτσε πως σύμφωνα με μια αρχαία Ελληνική παράδοση, ο βασιλιάς Μίδας, κάποτε, κυνήγησε πολλή ώρα στο δασός το γερο Σειληνό, τον σύντροφο του Διόνυσου, χωρίς να μπορέσει να τον φτάσει. Όταν επιτέλους κατόρθωσε να τον πιάσει, ο βασιλιάς τον ερώτησε τι είναι για τον άνθρωπο το πιο επιθυμητό και πιο πολύτιμο αγαθό. Ακίνητος και πεισμωμένος ο δαίμων έμενε άφωνος, έως ότου, εξαναγκασμένος από τον νικητή του, ξέσπασε στα γέλια και άφησε να του ξεφύγουν αυτά τα λόγια (μτφ Νίκου Καζαντζάκη, 1978),:

    φυλή άθλια κι εφήμερη, παιδί της τύχης και της οδύνης, γιατί με αναγκάζεις να σου αποκαλύψει πράγμα που θα ήταν καλύτερα για σένα να μη γνωρίσεις ποτέ; Ο,τι περισσότερο απ όλα πρέπει να επιθυμείς, σου είναι αδύνατον να τα αποκτήσεις: το καλύτερο για σένα είναι να μην έχεις ποτέ γεννηθεί , να μην υπάρχεις, να πέσεις στην ανυπαρξία. Ύστερα από αυτό ότι περισσότερο πρέπει να επιθυμείς, είναι να πεθάνεις το γρηγορότερο

  10. Theo said

    @7:
    Ίσως γι’ αυτό και «δεν διαβάζεται πολύ στις μέρες μας», όπως γράφεις.

    Μάλλον ο Παλαμάς ήταν καλύτερος ως ποιητής (έχει αρκετά καλά ποιήματα αλλά τα περισσότερά του ελάχιστα διαβάζονται στις μέρες μας) από πεζογράφος.
    Και λέω συνήθως πως, μετά τον Καβάφη, τον Σεφέρη, τον Καρυωτάκη, τον Σαχτούρη, κλπ. έχουν αλλάξει τα γούστα μας στην ποίηση. Δύσκολα διαβάζουμε αυτούς που «στον καιρό τους κυριαρχούσαν στην ελληνική ποιητική και πνευματική ζωή επί δεκαετίες».

  11. Γιάννης Ιατρού said

    9 –> 5

  12. atheofobos said

    2
    Το ψηφιδωτό της φωτογραφίας με τον Σάτυρο είναι από εκκλησία της εποχής του Ιουστινιανού που βρίσκεται στην Όλβια της Λιβύης την οποία είχα την τύχη να επισκεφτώ πριν 6 χρόνια.
    Σχετικά με την Όλβια και τα μοναδικά ψηφιδωτά της γράφω στο ποστ μου : Ζ΄ ΟΛΒΙΑ – Ο ΣΥΝΔΕΤΙΚΟΣ ΚΡΙΚΟΣ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΑΣ-ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2011/03/blog-post.html
    Ο Σάτυρος είναι στην φωτογραφία 200.

  13. Γιάννης Ιατρού said

    12: κοσμογυρισμένε!!! ωραίος 🙂

  14. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα! Ευχαριστίες και για το σημερινό.
    Λιγωτικοί όντως οι φραμπαλάδες, αλλά δεν είναι κακό, πότε-πότε, να κατεβάζουμε ταχύτητα και ν’ απολαμβάνουμε τη διαδρομή. Πολυστολισμένο κείμενο, όχι όμως φλύαρο

  15. atheofobos said

    Ένα άλλο, μεγάλων διαστάσεων ψηφιδωτό με Σάτυρο και την Αντιόπη, υπάρχει στο νέο μουσείο του Γκαζιαντέπ και πρόλαβαν να το βγάλουν από την Ζεύγμα, πριν αυτή να καλυφτεί από τα νερά, μετά την κατασκευή του φράγματος Μπιρετσίκ, στον Ευφράτη.
    ΙV-ΖΕΥΓΜΑ –ΠΩΣ ΠΝΙΓΗΚΕ ΣΤΑ ΝΕΡΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2008/06/v.html

  16. Spiridione said

    Η πρώτη αναφορά στον Θέογνη από τα Μέγαρα (6ος αιων.), ο οποίος βέβαια μπορεί να δανείστηκε τους στίχους από παλιότερες άγνωστες πηγές
    https://en.wikipedia.org/wiki/Theognis_of_Megara#Poetic_style

    Ολόκληρο το ποίημα του Θέογνη εδώ (στ. 425-427)
    https://el.wikisource.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CE%B5%CE%AF%CE%B1%CE%B9_%CE%98%CE%B5%CF%8C%CE%B3%CE%BD%CE%B9%CE%B4%CE%BF%CF%82

  17. Γιάννης Ιατρού said

    16: Σπύρο, κάτι σαν «τουιτεράς» της εποχής (.. His verses are not always melodious or carefully constructed but he often places key words for good effect ………., familiar in common speech…) 🙂

  18. Γιάννης Κουβάτσος said

    Διαβάζοντας το κείμενο, τον Λιαντίνη είχα στον νου μου, γιατί αυτή τη βαριά φράση την ανέφερε συνέχεια στις παραδόσεις του και στο βιβλίο του «Τα ελληνικά».
    Υπέροχη η σημερινη ανάρτηση, αποδεικνύει ότι ο Παλαμάς διαβάζεται μια χαρά και στην εποχή μας, όπως όλοι οι κλασικοί.
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://calameo-download.tiny-tools.com/pages.php%3Fdoc_id%3D002014836e4927bd68f2e&ved=0ahUKEwiFmePHwb3WAhUIBcAKHXzpAQYQFghZMAc&usg=AFQjCNGf1IIUQZYe9HP-kY7BH76KGKGcIg

  19. Γιάννης Κουβάτσος said

    Θέμα γούστου, Theo. Άλλους λογοτέχνες τους διαβάζουμε για τον πλούτο τους κι άλλους για τη λιτότητά τους. Συνταγές δεν υπάρχουν, φτάνει να είναι καλός ο τεχνίτης.

  20. gpoint said

    # 3

    με κάλυψες πλήρως

  21. Γιάννης Κουβάτσος said

    Είναι λάθος, κατ’ εμέ, να λέμε ότι υπάρχουν ποιητές που διαβάζονται και ποιητές που δεν διαβάζονται στην εποχή μας και υπεύθυνοι γι’ αυτό είναι οι ίδιοι οι ποιητές. Το σωστό είναι να ρωτάμε πόσοι διαβάζουν ποίηση. Ας κοιτάξουμε στον περίγυρό μας, σε φίλους, γνωστούς και συγγενείς. Λίγα πράγματα, ε; Και δεν μιλάω για τα αποσπάσματα που κυκλοφορούν στους τοίχους του φέισμπουκ για λόγους επικαιρότητας και εντυπωσιασμού, για λόγους δηλαδή άσχετους με την ποίηση. Όποιοι διαβάζουν όμως ποίηση, ψάχνουν για το ωραίο σε όλες τις εποχές και σε όλους τους ποιητές, τόσο σε συλλογές όσο και σε ανθολογίες. Ακόμα και η θρυλική λόγω Καρυωτάκη Κλεαρέτη Δίπλα-Μαλάμου έχει γράψει κάποιους, λίγους έστω, αξιανάγνωστους στίχους. Γιατί να τους καταπιεί η λήθη;

  22. Ζμπαθάτιμι, διάβασα στο μεταξύ και το λίκνο του Λιαντίνη στο τέλος του άρθρου. Τι ουσιοκρατικές φλυαρίες, και τι ελληνοκεντρικά λάθη· δεν έχανα τίποτα λοιπόν τόσα χρόνια. Αν θέλω ποιητική ερμηνεία της αρχαίας Ελλάδας (ποιητική λέω, αλλιώς είναι ένα πολύ αντιφατικό πράγμα η «αρχαία Ελλάδα»), καλύτερα τα είχανε πει οι Γερμανοί…

  23. Spiridione said

    Εδώ μαζεμένες αναφορές για τον πεσιμισμό των αρχαίων
    http://laudatortemporisacti.blogspot.gr/2011/11/whats-best-life-for-man.html

    http://laudatortemporisacti.blogspot.gr/2011/11/best-never-to-be-born.html

  24. Theo said

    @19, 21:
    Θέμα γούστου, συμφωνώ· το έγραψα, άλλωστε, και στο σχ. 10. Αλλά και θέμα παιδείας.

    Και ναι, συμφωνώ πως υπάρχουν ποιητές που αντέχουν στον χρόνο. Κι ο Όμηρος αντέχει, κι οι τρεις μεγάλοι τραγικοί αντέχουν, κι ο Ρωμανός ο Μελωδός αντέχει, κι ο Β. Κορνάρος αντέχει, κι ο Σολωμός αντέχει, κι ο Κάλβος αντέχει…

    Ήμουν κι εγώ θαυμαστής του Παλαμά στα μαθητικά μου χρόνια (ήμουν και παρουσιαστής μιας εκδήλωσης του σχολείου στα τριαντάχρονα από τον θάνατό του, στην Ε΄ Γυμνασίου). Μέχρι που γνώρισα τον Σεφέρη και τον Καβάφη. Και μετά, τον Καββαδία, τον Σαχτούρη και τον Λειβαδίτη.
    Ε, σήμερα, δεν μπορώ να βάλω δίπλα δίπλα στίχους των παραπάνω ποιητών και του Παλαμά. Κι επειδή «η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά», για ποιο λόγο να διαβάσω ποιητές που ἀεὶ ὠδίνουσι καὶ μηδέποτε ζωογονοῦσι τῷ τόκῳ», που λέει και ο Γρηγόριος Νύσσης;
    Το έχω ψάξει το ωραίο, δηλαδή, στην ποίηση, κι έχω κάνει τις επιλογές μου.

    Και, ΟΚ, να μην τους καταπιεί όλους η λήθη. Ας μένουν στις ανθολογίες, να τους θυμόμαστε.

    @20:
    Χαίρομαι που σ’ αυτό συμπίπτουμε 🙂

  25. Γιάννης Κουβάτσος said

    Στον Theo με αγάπη…Το υψηλότερο δείγμα λυρικού λόγου της νεοελληνικής ποίησης…Πιο κάτω βεβαίως από τις άφταστες σολωμικές κορυφές:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://boukalistithalassa.blogspot.com/2009/11/blog-post_13.html%3Fm%3D1&ved=0ahUKEwjI5rv-1L3WAhXL7xQKHYpRDVAQFghFMAc&usg=AFQjCNEkmGaVzLFA2mOK_wpzRbZ9ERy8rw

  26. Όσην ώρα δακτυλογραφούσα το κείμενο από τη φωτογραφία της σελίδας, σκεφτόμανε τον καημένο τον στοιχειοθέτη, τον ανώνυμο, που έβγαλε τα ματάκια του να φτιάξει τις αράδες του κειμένου.
    Όντως πολυφραμπαλάδικη η γλώσσα και με γενναία κατάχρηση του «και». Οι μισές προτάσεις αρχίζουν από «Και»

    Αλλά παρατήρησα την ωραία έκφραση «και με είδανε διαβατάρη χώρες και στεριές και σαχάρες» καθώς Σαχάρα σημαίνει ακριβώς έρημος.

  27. Pedis said

    δεν έχει ενδιαφέρον που ο Σάτυρος φαίνεται είναι πιο ιντελέκτουαλ από τον Σύλλα;

    Κόψε φάτσα με στωικές ανησυχίες …

    και μάλλον θάναι η φάτσα που πήρε όταν, κατά τη διάρκεια της λεηλασίας της Αθήνας, πήγαν να τον βρουν και να διαμαρτυρηθούν για την πολιτιστική καταστροφή μιας λαμπρής πόλης απάντησε: δεν ήρθα εδώ για να μάθω αρχαία ιστορία.

  28. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    «Θα παρουσιάσω σήμερα ένα πεζό ενός μεγάλου ποιητή, του Κωστή Παλαμά -ενός ποιητή που, ίσως άδικα, δεν διαβάζεται πολύ στις μέρες μας ενώ στον καιρό του κυριάρχησε στην ελληνική ποιητική και πνευματική ζωή επί δεκαετίες.»
    Τότε η πλειονότητα των Ελλήνων ήταν αγράμματοι, τώρα είναι όλοι εκπαιδευμένοι, άλλαξε κάτι; Δεν ξέρω, αλλά θεωρώ (αυθαίρετα) πως το μικρό ποσοστό που διάβαζε τότε ποίηση, έχει συρρικνωθεί στο ελάχιστο στις εκπαιδευμένες μέρες μας, δεν είναι στους βασικούς στόχους της εκπαίδευσης και στις προτεραιότητες των σύγχρονων ανθρώπων.

    «Πώς στέκεται ο σύγχρονος έλληνας απέναντι στην κλασική τέχνη; Οι μισοί κάτοικοι της Αθήνας δεν ανέβηκαν ποτέ στην Ακρόπολη. Και οι άλλοι μισοί ανέβηκαν για να ιδούν το Λυκαβηττό και τα ελενίτ στις στέγες του Ταύρου.»
    Ωραίος ο Λιαντίνης, αν και διαφωνώ σε πολλά μαζί του.

    24 – «Κι ο Όμηρος αντέχει, κι οι τρεις μεγάλοι τραγικοί αντέχουν, κι ο Ρωμανός ο Μελωδός αντέχει, κι ο Β. Κορνάρος αντέχει, κι ο Σολωμός αντέχει, κι ο Κάλβος αντέχει…»

    Τι εννοείς αντέχουν, κάνε μιά απλή έρευνα, ρώτα 100 ανθρώπους εκτός του κύκλου σου, αν γνωρίζουν έστω και έναν στίχο απ΄όλους αυτούς τους τεράστιους ποιητές, ζήτημα να ξέρουν κάποιοι τον εθνικό ύμνο.

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    Λάμπρο, όταν λέμε ότι αντέχουν αυτοί (και άλλοι) οι ποιητές, εννοούμε ότι εξακολουθούν να διαβάζονται από τους ευάριθμους αναγνώστες της ποίησης. Οι υπόλοιποι συνέλληνες αγνοούν την παρουσία τους.

  30. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    29 – Ε τότε όλοι οι ποιητές αντέχουν, όλο και κάποιοι απίθανοι θα τους διαβάζουν, όπως εγώ που συχνά πυκνά ακούω Ξενάκη.☺

  31. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Η επιστήμη είναι γι’ αυτούς που μαθαίνουν, η ποίηση γι’ αυτούς που ξέρουν. »
    Βίλχελμ Ράιχ, Λάμπρο. 😉

  32. Theo said

    @25:
    Ευχαριστώ, Γιάννη. Καλό είναι αλλά όχι και κορυφαίο. Κι ο Ελύτης (Άσμα ηρωικό και πένθιμο) κι ο Ρίτσος (Επιτάφιος), που δεν τους πολυπάω, για να μην αναφέρω τον Σολωμό που μου αρέσει, έχουν γράψει καλύτερα, κατά την ταπεινή μου γνώμη πάντα.

    @28:
    Με πρόλαβε ο Γιάννης. Να προσθέσω, πως και μεταφράζονται σε ξένες γλώσσες, άρα και κάποιους ξένους που διαβάζουν ποίηση τους ενδιαφέρουν.

  33. Γιάννη, στο 2τέλος

    Η πλάκα είναι πως ο Όφις κλείδωσε μεσοπέλαγα στη δακτυλογράφηση του ωςάνω κειμένου.
    Βαρέθηκα να περπατήσω 15 μέτρα να πάρω το δεύτερο λάπτοπ* και απευθύνθηκα στη συλλογική ευφυία.
    Τρία ποστ, ένα μήνυμα και δύο μέιλ και το πρόβλημα λύθηκε αμέσως.
    Εντωμεταξύ αποτελείωσα τη δακτυλογράφηση στο μέιλ!
    Μιλάμε για τόσο τεμπελόσκυλο!

    * Βέβαια, έχει να λειτουργήσει πάνω από ενάμιση χρόνο και θάθελε κάνα δίωρο ενημερώσων για τα Παρεθύργια7

  34. giorgos said

    Η ποίηση καί γενικώτερα ή τέχνη , γιά νά κατανοηθή καί νά λειτουργήσει παιδαγωγικά . Θά πρέπει νά ύπάρχει κάποιο ύπόβαθρο .
    http://katotokerdos.blogspot.gr/2013/10/3_21.html

  35. Γιάννης Ιατρού said

    33: Κάτι κατάλαβα στο τηλεφώνημά μας πως σαπέρα γίνεται χαμός από πλεονάζουσα ενέργεια 🙂

  36. Spiridione said

    Νικοκύρη, μου φαίνεται ότι τα λες λίγο μπερδεμένα στο τέλος για τον Πλούταρχο και τον Αριστοτέλη (ίσως σε παρέσυρε και ο Λιαντίνης). Ο Πλούταρχος (ή όποιος άλλος συγγραφέας) στον «Παρηγορητικό προς Απολλώνιο», παραθέτει αυτολεξεί απόσπασμα από έργο του Αριστοτέλη, τον «Εύδημο ή περί ψυχής» (νομίζω ότι αυτό είναι το μοναδικό απόσπασμα από το συγκεκριμένο έργο του Αριστ., μέσω του έργου του Πλουτάρχου).
    Το παράθεμα του Αριστοτέλη, όπως παραδίδεται από τον Πλούταρχο:
    «… ‘δαίμονος ἐπιπόνου καὶ τύχης χαλεπῆς ἐφήμερον σπέρμα, τί με βιάζεσθε λέγειν ἃ ὑμῖν [115e] ἄρειον μὴ γνῶναι; Μετ´ ἀγνοίας γὰρ τῶν οἰκείων κακῶν ἀλυπότατος ὁ βίος. Ἀνθρώποις δὲ πάμπαν οὐκ ἔστι γενέσθαι τὸ πάντων ἄριστον οὐδὲ μετασχεῖν τῆς τοῦ βελτίστου φύσεως (ἄριστον γὰρ πᾶσι καὶ πάσαις τὸ μὴ γενέσθαι)· τὸ μέντοι μετὰ τοῦτο καὶ πρῶτον τῶν ἀνθρώπῳ ἀνυστῶν, δεύτερον δέ, τὸ γενομένους ἀποθανεῖν ὡς τάχιστα.’ Δῆλον οὖν ὡς οὔσης κρείττονος τῆς ἐν τῷ τεθνάναι διαγωγῆς ἢ τῆς ἐν τῷ ζῆν, οὕτως ἀπεφήνατο.»

    Μετάφραση που βρίσκω στο διαδίκτυο ότι είναι του Καζαντζάκη (από τη Γέννηση της Τραγωδίας του Νίτσε):
    «[…] φυλή άθλια κι εφήμερη, παιδί της τύχης και της οδύνης, γιατί με αναγκάζεις να σου αποκαλύψω πράγμα που θα ήταν καλύτερα για σένα να μη γνωρίσεις ποτέ; Γιατί είναι πιο ανώδυνος ο βίος, όταν κανείς αγνοεί τι είναι δεινό για τον ίδιο. Ό,τι περισσότερο απ’ όλα πρέπει να επιθυμείς, σου είναι αδύνατον να τα αποκτήσεις ούτε μπορείς να μετέχεις στη φύση του καλύτερου: το καλύτερο για όλους και όλες είναι να μην έχει κανείς ποτέ γεννηθεί, να μην υπάρχει, να πέσει στην ανυπαρξία. Αλλά αφού έχει γεννηθεί ό,τι περισσότερο πρέπει να επιθυμεί, είναι να πεθάνει το γρηγορότερο». Είναι φανερό, λοιπόν, ότι είναι καλύτερη η ζωή στον θάνατο, παρά η ζωή στη ζωή, έτσι αποφάνθηκε.»

    Εδώ μια αγγλική μετάφραση
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A2008.01.0173%3Asection%3D27

    Και εδώ γενικά για τον μύθο του Μίδα και του Σιληνού:
    http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/mythology/lexicon/metamorfoseis/page_179.html#toc002

    Επίσης, ο Λιαντίνης, στο λινκ που έχεις στο τέλος του άρθρου, τα έχει μπερδέψει για τον Αγώνα Ομήρου και Ησιόδου («Περί Ομήρου και Ησιόδου και του γένους και αγώνος αυτών» ή «Certamen Homeri et Hesiodi» έργο που αποδίδεται μάλλον στον Αλκιδάμαντα – 4ος αιν. π.Χ.):
    σελ. 572
    https://archive.org/stream/hesiodhomerichym00hesiuoft#page/572/mode/2up

  37. ΓιώργοςΜ said

    33 Κορυφαίο! Δηλαδή το ενδεχόμενο χρήσης notepad που απέχει ένα κλικ δεν έπαιζε, ε; 😆

  38. 35 κυρία Παναγιώτα λέγεται και είναι 86 χρονώ, ζωήνάχει

  39. 37 Πούνα τρέχεις τώρα…

  40. Theo said

    @35:
    Ευαισθησία και καλλιέργεια χρειάζονται πάνω απ’ όλα για τον συντονισμό με τον αληθινό ποιητή.
    Το αν κάποιοι συνωμότησαν για να αναδειχθούν κάποιοι ποιητές και οι λοιπές εγκεφαλικές και πολιτικές αναλύσεις του Κακλαμάνη με αφήνουν παγερά αδιάφορο.
    Όταν διαβάζω ένα ποίημα αυτό και μόνο έχω μπροστά μου. Τίποτα άλλο.

  41. Theo said

    Το 40 στο 34.

  42. sarant said

    Eπανελθών απο τα βουνά και τα λαγκάδια, ευχαριστώ για τα νεότερα!

    9 Ο Νίτσε βασικά παραθέτει τον Πλούταρχο, όπως βλέπω

    14 Έτσι.

    16 Μπράβο Σπύρο

    21 Δεν διαβάζονται όλοι οι ποιητές λιγότερο στις μέρες μας. Και θα έλεγα ότι χάρη στο ιντερνέτι, οι νέοι ποιητές γίνονται πολύ πιο γνωστοί απ’ ό,τι οι πατεράδες τους (αν και όχι απ’ό,τι οι παπούδες τους)

    36 Δεν το ειχα πάρει είδηση ότι ο Παραμυθητικός περιέχει αριστοτελικό παράθεμα, το ομολογώ.

  43. Theo said

    @42δ:
    Έχεις στατιστικές; Και πόσο αξιόπιστες μπορεί να είναι;

  44. Spiridione said

    42 τελ.
    … ἀνθρώποις δὲ πάμπαν οὐκ ἔστι γενέσθαι τὸ πάντων ἄριστον (…)
    Πρόκειται ακριβώς για την απάντηση που δίνει ο Σάτυρος στο πεζό του Παλαμά -και στο χρονογράφημα του Βάρναλη.

    Δεν είναι αυτή η απάντηση στο θέμα που συζητάμε, η επόμενη φράση είναι (ἄριστον γὰρ πᾶσι καὶ πάσαις τὸ μὴ γενέσθαι). Έτσι προκύπτει από τις μεταφράσεις τουλάχιστον. Αυτό το «ουκ εστί γενέσθαι» ίσως σε μπέρδεψε.

  45. Γιάννης Κουβάτσος said

    Απ’ τους πατεράδες τους, Νίκο, μπορεί. Αλλά στη ολιγάνθρωπη Αθήνα του 19ου αιώνα και αρχών του 20ου κάποιοι ποιητές έχαιραν τεράστιας εκτίμησης. Τον Αχιλλέα Παράσχο π.χ. τον σταματούσαν στον δρόμο και του φίλαγαν το χέρι.

  46. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    31 – 🙂 🙂 🙂

    32 – Ναί βρε Theo αλλά το ποσοστό παραμένει ελάχιστο σε σύγκριση με όσους διαβάζουν Μαντά, Δημουλίδου και Ε. Λ.Τζέιμς, αν και το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό αλλά παγκόσμιο.

    40 – Έτσι δεν γίνεσαι άβουλος καταναλωτής ψηφοφόρος. 🙂

    42 – «Δεν διαβάζονται όλοι οι ποιητές λιγότερο στις μέρες μας. Και θα έλεγα ότι χάρη στο ιντερνέτι, οι νέοι ποιητές γίνονται πολύ πιο γνωστοί απ’ ό,τι οι πατεράδες τους (αν και όχι απ’ό,τι οι παπούδες τους)»
    Πλάκα κάνεις ε; Αφού τα παιδιά δεν μαθαίνουν στο σπίτι κατά κύριο λόγο και δευτερευόντως στο σχολείο να αγαπούν την ποίηση, πώς προκύπτει ότι διαβάζονται περισσότερο οι νέοι ποιητές όταν οι γίγαντες διαβάζονται ελάχιστα από τους μεγάλους και σχεδόν καθόλου από τους νέους;

  47. mitsos said

    Αγαπούσαν άραγε τη ζωή ο Βάρναλης ή ο Παλαμάς , όταν βρίσκονταν σε …» φάση πεσιμιστική» ;
    Δύσκολη η απάντηση…
    Πάντως υπάρχει ένας σχετικός διάλογος πιο πρόσφατος από του Πλούταρχου …

    Σταυρόγκιν-Κυρίλωφ
    «Οι Δαιμονισμένοι»
    «………
    – Τ’ αγαπάς τα παιδιά;
    – Τ’ αγαπώ, είπε ο Κυρίλωφ αδιάφορα.
    – Τότε θ’ αγαπάς και τη ζωή.
    – Ναι, αγαπώ και τη ζωή. Σου φαίνεται περίεργο;
    – Μα, τόχεις πάρει απόφαση να τινάξης τα μυαλά σου.
    – Κι ύστερα ; Γιατί ανακατεύεις δυο πράγματα που δεν έχουν σχέση μεταξύ τους; Η ζωή είναι κάτι που υπάρχει και ο θάνατος δεν υπάρχει.
    – Πιστεύεις τώρα και στην αιώνια ζωή του άλλου κόσμου ;
    – Όχι, πιστεύω όμως στην αιώνια ζωή αυτού εδώ του κόσμου. Υπάρχουν στιγμές, φτάνουμε σε στιγμές όπου ο χρόνος σταματάει άξαφνα και παραχωρεί τη θέση του στην αιωνιότητα.
    …………»
    Υπό Φ.Ντοστογιέφσκι

  48. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεοτερα!

    45 Δεν είναι (μόνο) θέμα πληθυσμού πάντως.

  49. Theo said

    @40β:
    Το είχε πει κι ο Χέλντερλιν πριν από 200 χρόνια: «Και τι χρειάζονται οι ποιητές σε μικρόψυχους καιρούς;»
    Δυστυχώς, όταν το επίκεντρο των προβληματισμών και των συζητήσεων είναι στα οικονομικά, έτσι αισθάνονται οι πολλοί και διαβάζουν Μαντά και Δημουλίδου για κανένα διάλειμμα.

  50. Γς said

    28:

    >«Πώς στέκεται ο σύγχρονος έλληνας απέναντι στην κλασική τέχνη; Οι μισοί κάτοικοι της Αθήνας δεν ανέβηκαν ποτέ στην Ακρόπολη. Και οι άλλοι μισοί ανέβηκαν για να ιδούν το Λυκαβηττό και τα ελενίτ στις στέγες του Ταύρου.»
    Ωραίος ο Λιαντίνης, αν και διαφωνώ σε πολλά μαζί του.

    Μόλις είχαν ανέβει δυο θείτσες στον Ιερό Βράχο και βλέπουν από κοντά τον Παρθενώνα. Οταν ξαφνικά η μια κοιτάζει απέναντι τον Λυκαβηττό:

    -Μαρία! Η Ακρόπολη!

  51. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    προυχώρησεν η νύξ εις το Ρωμέικον, αλλά εμφανίζομαι και απόψε μήπως σταματήση η κατά διαβόλου πορεία του Ιστολογίου τας τελευταίας 6 ημέρας (απώλεια 119 θέσεων). Σήμερον ευρίσκεται εις την 1.428ην θέσιν της Αλέξαινας, ενώ εις τας 18 Σεπτεμβρίου ευρίσκετο εις την 1.309ην θέσιν, όπου το είχεν αναβιβάσει ολομόναχος ο γέρων Βάταλος, καθώς απουσίαζε το «βαρύ πυροβολικόν» του Ιστολογίου, ο κακόψυχος αναγνώστης Ιατρού

    1) Θα τολμήση, άραγε, ο έντιμος κ. Σαραντάκος να «κράξη» την μνημειώδη ασχετοσύνην του φιλαράκου του, Παντελή Μπουκάλα, εις την σημερινήν κυριακάτικην «Καθημερινήν», όπου διεσύρθη πανελληνίως; Ο τάλας Παντελής, έγραψε ότι κάθε φορά που παρακολουθούμε έν βίδεον του YouTube από τον ίδιον υπολογιστήν, προσφέρομεν από έν «χτύπημα» εις το βίδεον!..

    Και ο τελευταίος μαθητής του Δημοτικού, γνωρίζει αυτό που αγνοεί ο κ. Μπουκάλας: Ότι το YouTube δίδει μόνον έν «χτύπημα» εις κάθε βίδεον, όσας φοράς και αν το παρακολουθήσωμε από ΤΟΝ ΙΔΙΟΝ υπολογιστήν. ΙΔΟΥ η ξεφτίλα του Μπουκάλα, που αποδεικνύει ότι και οι πιό μορφωμένοι Ρωμιοί αγνοούν στοιχειώδη πράγματα.

    Παρεμπιπτόντως, όπως φαίνεται από την φωτοτυπίαν του άρθρου του, ο πανάσχετος Μπουκάλας αγνοεί ότι ένα τραγούδι ανεβαίνει πολλάς φοράς εις το YouTube από διαφόρους χρήστας και σημειώνει διαφορετικάς θεαματικότητας. ΙΔΟΥ για παράδειγμα, το «Εγώ καλά σου τάλεγα» με τον Στράτο ΔΙονυσίου, που έχει αγγίξει τας 100.000 χιλιάδας θεάσεις. Όπερ σημαίνει ότι ο κύρ Παντελής παραπληροφορεί τους γηραιούς αναγνώστας της «Καθημερινής» από άγνοιαν και μόνον, διό και οφείλει να τόνε κράξει το Σαββάτον ο κ. Σαραντάκος…

    Υπενθυμίζω ότι 3 φοράς εις αυτό το Ιστολόγιον ο μακράν πολυτιμώτερος αναγνώστης του, κακόψυχος Ιατρού, έχει γράψει εις σχόλιά του ότι αι Πολιτείαι των ΗΠΑ είναι 54 (αντί του ορθού 50) και δεν ευρέθη ούτε είς αναγνώστης να τονε «κράξη», είτε από φόβον μήπως εισπράξη κιτρίνην κάρταν είτε από άγνοιαν. Αν προκληθώ, θα αναρτήσω τα 3 αυτά σχόλια του Ιατρού

    2) Συγχαίρω τον μπολσεβίκον δημοσιογράφον της «Καθημερινής» Αποστόλην Λακασάν που εις την προχθεσινήν (22/9) «Καθημερινήν» εξευτέλισε την Ορθόδοξον Εκκλησίαν, αποδείξας ότι επί 5 τουλάχιστον αιώνας ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ εις το Ορθόδοξον Βυζάντιον και οι Ρωμιοί παντρευόσαντε με πολιτικόν γάμον!.. Τί έχουν να είπουν επ’ αυτής της συνταρακτικής αποκαλύψεως του κ.Λακασά, οι γνωστοί χριστιανούληδες αναγνώσται του Ιστολογίου Δ. Μαρτίνος, νεαρός Ριβαλδίνιος κλπ;

    3) Περαίνω με μίαν αποκάλυψιν του κύρ Μιχάλη Κατσίγερα εις την σημερινήν κυριακάτικην «Καθημερινήν»: Αι εφημερίδες της 24ης Σεπτεμβρίου 1937 ΑΠΕΚΡΥΨΑΝ από τους αποβλακωμένους Ρωμιούς αναγνώστας ότι ο Μέγας κλασικός φιλόλογος Ιωάννης Συκουτρής ηυτοκτόνησεν!.. Κατά τας πληροφορίας του Επιτελείου μας, αυτό έγινε μόνον και μόνον διά να επιτρέψη η Ορθόδοξος Εκκλησία την χριστιανικήν κηδείαν του, διότι – ως γνωστόν – οι αυτόχειρες εκείνην την εποχήν ΔΕΝ ΕΚΗΔΕΥΟΝΤΟ με τας ευλογίας της Εκκλησίας. Περιέργως, με το θέμα αυτό (απόκρυψις αυτοκτονίας Συκουτρή από τας εφημερίδας), ουδέποτε έχει ασχοληθή ο ρέκτης κ. Σαραντάκος. ΔΙατί, άραγε; Από άγνοιαν, ή από κάτι άλλο;

    Μετά πλείστης τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος
    (καλλιτεχνικόν ψευδώνυμον «καλικάντζαρος του Ιστολογίου»)

    ΥΓ: Μέ αφορμήν τον αποψινόν θρίαμβον των ακροδεξιών του AfD εν Γερμανία, των οποίων η 38ετής αρχηγός Αλίκη ΒάΪντελ είναι δεδηλωμένη τριβάς και συζεί με πρώην λαθρομετανάστριαν από την Σρί Λάνκαν, το Επιτελείον μας σάς προσφέρει (από την προσωπικήν του βιβλιοθήκην) το μνημειώδες σύγγραμμα του Louis Crompton «Homosexuality and Civilization», (2003), που εξηγεί πόσον οπίσω επήγεν ο Πολιτισμός, επειδή η Χριστιανική Εκκλησία απηγόρευε τας ομοφυλοφιλικάς σχέσεις επί 18 αιώνας. Και πόσον προωθήθη ο Πολιτισμός, επειδή οι Αρχαίοι Έλληνες επέτρεπον και υμνούσαν τας σχέσεις αυτάς. Καταβιβάσατε εδώ

  52. Γς said

    Αντε να μοιραστώ την [γαμώ την] πρωινή ατυχία μου:

    Δεν έχω τα κότσια να αντέξω την τάση για εμετό που μου προκαλεί κάποιος συγκεκριμένος.

    Κι ο διάολος τό’ φερε να πέσω πρωί πρωί πάνω σ αυτό

  53. gpoint said

    Προυχώρησεν η …μέρα και μια που ο καιρός στην Φωκίδα είναι μελαχροινός μη επιτρέπων την αλιείαν…αργία μήτηρ πάσης κακίας κουλουπου, κουλουπου. Βάταλε μην (αυτο)καρφώνεσαι δλδ και στο ιστολόγιο ισχύει ό,τι και στην ζωή ; Κι επειδή ξέρω πως είσαι βραδύνους και δεν τόπιασες πως είναι δυνατόν ένας κακόψυχος να είναι » ο μακράν πολυτιμώτερος αναγνώστης» του ιστολογίου ; που τους ξέρεις εσύ τους αναγνωστες του ιστολογίου ; μόνο τους σχολιαστές γνωρίζεις !!
    Για τα υπόλοιπα θα σε παρέπεμπα στον Λάμπρο (επ’ ευκαιρία που δεν έχει ψάρεμα σήμερα θα βγω να μαζέψω θυμάρι- είναι πιο υγιεινό και εύγευστο από την ρίγανη και δίνει μια γεύση …βουνού όταν το βάζω στο κομοδίνο μου-ΔΙΠΛΑ στο κρεβάτι μου, στην Αθήνα ) αλλά έχει να ταΐσει κάτι γυπαετούς και επινέφελους και δεν του περισσεύει καιρός να ταΐζει τρολλ !!

    Κατά τα άλλα ο Τράκης τα βάζει τώρα με την Θ13 γιατί ερασιτεχνική ή τοπικό με οργανωμένους παρουσιάζει κάποιες δυσκολίες αλλά είναι και η μόνη λύση. Αλλιώς το παράδειγμα της Εφές που απέμεινε με μόνο το μπάσκετ δείχνει τον δρόμο…
    Αν τον αφήσουν ήσυχο θα πάει τοπικό για να μην χρεωθεί ο Αλαφούζος στο δημόσιο, αν βρεθούν κι άλλοι διεκδικητές του σωματείου θα πάει ερασιτεχνική και θα κονομήσει το δημόσιο.
    Και φυσικά το πόσο όλοι «λατρεύουν» τον ΠΑΟ φαίνεται που κανείς δεν βάζει τα 3 μύρια να σωθεί ο ερασιτέχνης ούτε ο Ρίβα που συγκεντρώνει τους τίτλους που έχει μαζέψει…
    Λογικό να συμβαίνουν σε μια ομάδα που εδώ και πολλά χρόνια τρέφεται με ψέμματα και παραποίηση της αλήθειας ( Σιδηρόπουλος-Κύζας και συμπεράσματα από το αδιάφορο 2-3 της Τούμπας και όχι από τα 3-0 και 4-0 όταν υπήρχε ενδιαφέρον , αυτά σαν πρόσφατα παραδείγματα)

  54. Pedro Alvarez said

    Μετά απ’αυτά που διάβασα για το θυμάρι… δεν πρόκειται να το ξαναακουμπήσω! μπλιάχχ!… για το χαμομήλι το ήξερα από παλιά ότι είναι κατουρημένο, οπότε μόνο τσάι λίπτον κίτρινο!

  55. spiral architect 🇰🇵 said

    @33: Α, ρε τεμπέλη, βάλε το LibreOffice για τα παραθύρια και (τα) καθάρισες!
    Κράτα και τα 7 όσο ακόμα υποστηρίζονται και μετά βάλε λίνουξ. Ούτε αντιβιοτικά, ούτε πράμα.

  56. spiral architect 🇰🇵 said

    … και το OpenOffice μπορείς να κατεβάσεις Σκύλε, για τα παραθύρια, αν και πια η κοινότητα του ανοιχτού κώδικα δεν το υποστηρίζει, από τότε που πέρασε στη Sun Microsystems (Oracle) και τώρα στο Ίδρυμα Apache.
    Στο λίνουξ και δε όλες τις διανομές του υπάρχει πια προεγκατεστημένο το libre, που αντικατέστησε το Open εκεί γύρω στο 2010.

  57. cronopiusa said

  58. Theo said

    @51:
    Άλλα διαβάζεις, Βάταλε, κι άλλα καταλαβαίνεις.
    Η «Καθημερινή» δεν γράφει ότι δεν υπήρχε μυστήριο του γάμου αλλά ότι, μέχρι του τα τέλη του 9ου αιώνα, ο εκκλησιασικός γάμος δεν ήταν υποχρεωτικός για τους Ρωμαίους πολίτες.
    Ήδη από τις αρχές του χριστιανισμού, ο γάμος ιερολογείτο ως μυστήριο μέσα στη θεία Λειτουργία. Βλ. τι γράφει ο Απόστολος Παύλος: «Τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν» (Εφ. 5,32).

  59. Ριβαλντίνιο said

    @ 51 Βάταλος

    οι αυτόχειρες εκείνην την εποχήν ΔΕΝ ΕΚΗΔΕΥΟΝΤΟ με τας ευλογίας της Εκκλησίας.

    Και ο Σωκράτης δεν έλεγε πως οι αυτόχειρες θα πρέπει να κηδεύονται έξω από την πόλη, χωρίς την πρέπουσα τελετή και χωρίς όνομα ; Για τον γάμο απάντησε ο Theo. Εγώ δεν ήξερα κάτι σχετικό.

  60. Ριβαλντίνιο said

    @ 53 gpoint

    κανείς δεν βάζει τα 3 μύρια να σωθεί ο ερασιτέχνης ούτε ο Ρίβα που συγκεντρώνει τους τίτλους που έχει μαζέψει

    Αν είχα περισευούμενα 3 εκ. ευρώ θα έκανα φιλανθρωπίες. Όχι να πληρώνω τα χρέη που δημιούργησαν στον Ερασιτέχνη ο Κίτσιος κ.α. 🙂

  61. Αιμ said

    Μια φορά, μεθυσμένος, βαθιά κοιμήθηκα. Πέρασαν από τη μονιάα μου στρατιώτες, από τα φουσάτα κάποιου στρατηλάτη νικητή τρισακουσμένου

    Σημαίνει κάτι μονιάα ή είναι… τυπογραφικό υβρίδιο ;

  62. sarant said

    61 Ωχ, είναι λάθος, «μονιά» είναι το σωστό, το διόρθωσα. Μονιά είναι η φωλιά αγριμιού, που ζει μονο του.

  63. gpoint said

    # 60

    Γι αυτό ευτυχώς δεν έχεις… tax-deductible charity organizations κ.λ.π.

  64. gpoint said

    # 60

    Σου έχω ξαναπει πως είμαι μικρομέτοχος του ΠΑΟΚ…όταν η ομάδα τα είχε ανάγκη επί Ζαγοράκη

  65. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @62. Μονιά, ἄν θυμᾶμαι καλά, λένε καὶ τὸν μοναχικὸ λύκο.
    Μονιὰ πρέπει νὰ τά ᾿λεγε κι ὁ Τσιτσάνης μὲ τὴν χαρακτηριστικὴ προφορά του. 🙂

  66. sarant said

    65 Ναι, ο μονιάς και η μονιά

    🙂

  67. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    Προυχώρησεν η νύξ εις το Ρωμέικον, αλλά είμαι υποχρεωμένος να διακόψω την σιωπήν μου διά να εξευτελίσω δύο θρασείς νεανίας, τους οποίους (κατά διαβολικήν σύμπτωσιν) υπολήπτομαι τα μάλα: Τον κ. Theo (σχόλιον 58) και τον νεαρόν Ριβαλδίνιον (σχόλιον 59), που διέπραξαν την γκάφαν να ισχυρισθούν ότι ΥΠΗΡΧΕ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ και πρό του 9ου αιώνος….

    1) Αγαπητά μου τεκνία (σ.σ.: λέξις του Ιωάννου του Θεολόγου: Επτάκις εις την Α΄ Επιστολήν Ιωάννου και άπαξ εις το Ευγγέλιόν του, εκ της οποίας οι κίναιδοι του Ρωμέικου [κατά Ηλίαν Πετρόπουλον] παρήγαγον την θαυμασίαν λέξιν «τεκνά»), αν δεν ήσασταν τεμπελχανάδες όπως όλοι οι Ρωμιοί, θα εκάμνατε τον κόπον να ρίψετε μίαν ματιάν εις το λήμμα «Γάμος» της Βικιπαιδείας, όπου αναφέρεται σαφώς ότι η ιερολογία του Γάμου εθεσπίσθη από τον Λέοντα 6ον τον Σοφόν τω 893 μ.Χ.

    Αλλά, βεβαίως, υπάρχουν εγκυρώτεραι πηγαί διά να σάς συντρίψω, αγαπητά μου τεκνία, που ετολμήσατε να αμφισβητήσητε κάτι τόσον βέβαιον, όσον το ότι ο Ήλιος θα ανατείλη και αύριον επί δικαίους και αδίκους: Είναι η ιδία η Ορθόδοξος Εκκλησία που το λέγει εις τον περίφημον Συνοδικόν της Τόμον του 1852 που συνέταξε ο Μέγας Θεόκλητος Φαρμακίδης, όν βδελύσσονται θανασίμως οι Μεταλληνισταί. Αναγνώσατε τας σελίδας 541 και 542 διά να ξεστραβωθήτε, αγαπητά μου τεκνία

    2) Ακόμα καλύτερα τα λέγει ο Μέγας Φαίδων Κουκουλές εις το «Περί Γάμου των Βυζαντινών», το οποίον δεν αναρτώ διά να μή κάμω τζάμπα μάγκαν τον κακόψυχον στατιστικολόγον Ιατρού. Εν συντομία, η ιστορία της θεσπίσεως του Μυστηρίου του Γάμου εις την Ορθόδοξον Εκκλησίαν έχει ως εξής:

    Μόλις το 893, με νόμο του αυτοκράτορος Λέοντος Στ΄ του Σοφού, ανεγνωρίσθη ο θρησκευτικός ως μόνος νόμιμος γάμος, όχι όμως και ως μυστήριο. Η γαμήλια ακολουθία καθωρίσθη επί Αλεξίου Α΄ Κομνηνού. Η σύνδεσις ιεροτελεστίας και συνάψεως του Γάμου, που διετάχθη με την Νεαράν 89 του Λέοντος («Μη ερρώσθαι τα συνοικέσια άνευ της ιεράς ευλογίας») ίσχυσε πολύ αργότερον και εις το Ρωμέικον Κράτος. Όπως βεβαιοί και ο Μέγας Κουκουλές, Εκκλησιαστική Σύνοδος και μάλιστα Οικουμενική διά να θεσπίση το Μυστήριον του Γάμου, δεν φαίνεται να συνεκλήθη ποτέ.

    Άς το είπω σαφώς διά να το αντιληφθήτε: Επηρεασμένη από τους Δυτικούς Σταυροφόρους ανακαλύπτει η Ορθοδοξία πως ο γάμος είναι μυστήριον και αντιγράφει τους Παπικούς. Το βεβαιώνει ο εγκυρότατος Φαρμακίδης (βλέπε τον Συνοδικόν Τόμον ανωτέρω), όστις δηλοί σαφώς ότι δεν ηύρε κείμενον προ του 13ου αιώνος που να αναφέρη τον γάμον ως μυστήριον. Ο (ψευδο)-Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης αναφέρει ως μυστήρια το βάπτισμα, την κοινωνίαν, την χειροτονίαν, την «μοναχικήν τελείωσιν» και την «επί των ιερώς κεκοιμημένων» τελετή. Τον 8ον αιώνα ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός ονομάζει μυστήρια το βάπτισμα και την θείαν κοινωνίαν. Έναν αιώνα μετά, ο Θεόδωρος ο Στουδίτης επαναλαμβάνει τα λεγόμενα του Διονυσίου Αρεοπαγίτου, χωρίς την παραμικράν αναφοράν εις τον Γάμον. Μόλις το 1672 η Σύνοδος της Ιστανμπούλ υπό τον Πατριάρχην Διονύσιον Δ΄ αναφέρει (χωρίς να το τεκμηριώνη) πως: «Μυστήρια μεν ουν επτά τον αριθμόν πλουτούμεν…..εκ των αρχήθεν χρόνων, εξότου προς ημάς κατηγγέλθη το Ιερόν Ευαγγέλιον». Πρόκειται διά προφανή λαθροχειρία, αφού δεν παραπέμπει εις καμμίαν Σύνοδον…

    3 Ήδη σάς εκούρασα με όλα τα ανωτέρω. Περισσοτέρας πληροφορίας διά το πώς ο τετραγαμίας Λέων ο 6ος Σοφός έδωκε εις την Ορθόδοξον Εκκλησίαν το δικαίωμα της ιερουργίας του Γάμου με αντάλλαγμα να του επιτρέψη να νυμφευθή (εις 4ον Γάμον) την γκόμενάν του Ζωήν Καρβωνοψίναν (μητέρα του Κων/νου Πορφυρογεννήτου) δύνασθε να εύρητε εις την θαυμασίαν διπλωματικήν εργασίαν της Παρασκευής Λαδοπούλου «Η Σύνοδος της Ενώσεως (920) και οι αποφάσεις της» (Θεσσαλονίκη 2010)

    Μετά τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

    ΥΓ: Αγαπητό μου παιδί, νεαρέ Ριβαλδίνιε, γνωρίζεις πόσον σε εκτιμώ, διά την ερευνητικήν σου δεινότητα, το απίστευτον πάθος σου να ροφήσης την Γνώσιν, και τον νεανικόν σου αυθορμητισμόν. Μή διαπράξης εκ νέου το ατόπημα να αμφισβητήσης τον γέροντα Βάταλον, διότι θα ξαναρεζιλευθής. Σού υπενθυμίζω πώς εξευτέλισα προ διετίας τον πνευματικόν σου πατέρα, Blog-oti-nanai, ότε τον επαγίδευσα να δηλώση πως ο Άρειος ήτο παρών εις την Α΄ Οικουμενικήν Σύνοδον και μετά τον απεστόμωσα με την «Εκκλησιαστικήν Ιστορίαν» του Βλασίου Φειδά. Μετά το στραπάτσον αυτό, ο Blog-oti-nanai αραίωσε τας εμφανίσεις του εις το Ιστολόγιον, μέχρι που εξηφανίσθη εντελώς τώρα που εγώ επανέκαμψα. Δεν σε υποψιάζει το γεγονός ότι ακόμη και ο κακόψυχος Ιατρού εσχάτως δεν τολμά να με αμφισβητήση (πλήν των βιβλίων που αναβιβάζω), διότι έχει καταλάβει πόσον πανίσχυρον είναι το Επιτελείον μας και θα ρεζιλευθή…

    ΥΓ-2: Διά την αποκάλυψίν μου (σχόλιον 51) ότι ο Παντελής Μπουκάλας αγνοεί τα στοιχειώδη του YouTube με αποτέλεσμα να ρεζιλευθή την Κυριακήν εις την «Καθημερινήν», δεν έβγαλες άχναν, νεαρέ Ριβαλδίνιε. Διατί; Φοβάσαι μήν αρπάξης καμμίαν κιτρίνην κάρταν από τον κ. Σαραντάκον;

  68. Γς said

    Ωραία όλα αυτά.
    Αλλά ωραίος κι ο τοματοπελτές που μόλις τελείωσα. Οκτώ βαζάκια. Με λαδάκι στην επιφάνεια και καλό τάπωμα.
    Τα άφησα να κρυώσουν και το πρωί θα τα βάλω στο ψυγείο.

    Μαγείρεψε κι η κυρά [Νο 3, εν ζωή ακόμα αυτή] κάτι σπεσιαλιτέ της πατρίδας της για τα παιδιά που μας είχαν έρθει. Ο ένας κοιμάται μέσα.

    Να πάω κι εγώ για νάνι να μην φωνάζει η κυρία.

    Οχι δεν διαβάζω στο κρεβάτι

  69. Theo said

    @67:
    Και πάλι, Βάταλε, μπερδεύεις το από πότε ο γάμος ιερολογείται από την Εκκλησία με το από πότε νομοθετείται ως υποχρεωτικός από το κράτος.

    Αν άνοιγες τη σαφώς εγκυρότερη από τη Wiki σε θρησκευτικά θέματα Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία (τόμ. 4, σσ. 212-215), θα έβλεπες πλήθος μαρτυριών σχετικά με την αρχαιότητα της ιερολογίας του από την Εκκλησία:
    Ο Ιγνάτιος Αντιοχείας (50-113 μ.Χ.) γράφει: «Πρέπει δὲ τοῖς γαμοῦσι καὶ ταῖς γαμουμέναις μετὰ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου την ἕνωσιν ποιεῖσθαι, ἵνα ὁ γάμος ᾖ κατὰ Κύριον καὶ μὴ κατ᾿ ἐπιθυμίαν.»
    Ο Κλήμης Αλεξανδρεύς (150-215 μ.Χ.): «Ἁγιάζεται γοῦν καὶ γάμος, κατὰ λόγον τελειούμενος» και: «Τίνι γὰρ ὁ πρεσβύτερος ἐπιτίθησι χεῖρας; Τίνα δὲ εὐλογήσει; Οὐ τὴν γυναῖκα τὴν κεκοσμημένην, ἀλλὰ τὰς ἀλλοτρίας τρίχας…;»
    Ο Τερτυλιανός (155-222 μ.Χ.) (μετάφραση): «ὃν γάμον ἡ Ἐκκλησία συνάπτει, βεβαιοῖ δὲ ἡ προσφορὰ τῆς θείας Εὐχαριστίας καὶ ἐπισφραγίζει ἡ εὐλογία».
    Ὀλα τα παραπάνω και τὸ χωρίο του Απ. Παύλου που παρέθεσα στο σχ. 58 αποδεικνύουν τι φρονεί η Εκκλησία από της ιδρύσεώς της, ότι δηλαδή ιερολογείτο ο γάμος, άσχετα με το τι νόμιζαν ο Κουκουλές κι ο Φαρμακίδης. (Και φυσικά οποιαδήποτε συζήτηση για το αν γάμος είναι μυστήριο ή όχι και πότε αναγνωρίστηκε ως τέτοιο, είναι περιττή, όταν το έχει κατονομάσει έτσι ο πρωτοκορυφαίος Απόστολος. Γκέγκε;)

    Το δε 538, στη Νεαρά 74 (κεφ. δ΄) του Ιουστινιανού καθορίζεται ότι, για την επίσημη αναγνώριση του γάμου, απητείτο μετάβαση «πρός τινα τῶν εὐκτηρίων οἴκων» και μαρτυρία τριών ή τεσσάρων κληρικών ότι οι ελθόντες εις γάμον «συνηρμόσθησαν ἀλλήλοις» κατὰ τὴ διάταξη της Εκκλησίας (ό.π., σ. 214).
    Να, λοιπόν, που το ρωμαϊκό κράτος αναγνώριζε τον εκκλησιαστικό γάμο από τον 6ο αιώνα, δεν τον θεωρούσε όμως υποχρεωτικό, όπως έγινε τρεισήμισι αιώνες μετά, το 893, όταν, με τη Νεαρά 89, ο Λέων ο Σοφός αναγνώρισε νόμιμο μόνο τον γάμο που ευλογούσε η Εκκλησία.

  70. Alexis said

    #69: Theo, πολύ ωραία όλα αυτά και νομίζω ότι καλώς έπραξες και απάντησες, γιατί όπως είπε και ο Ιατρού προχτές μερικά πράγματα πρέπει να μπαίνουν στη θέση τους για να μη μένουν εσφαλμένες εντυπώσεις, ειδικά σε κάποιους ανυποψίαστους.
    Όμως μην το συνεχίσεις, ασχολείσαι με έναν άνθρωπο μειωμένης αξιοπιστίας, του οποίου το ήθος είναι πασιφανές από τα γραφόμενά του και μόνον (σας εξευτέλισα, θα σας συντρίψω, τεμπελχανάδες, αποβλακωμένοι Ρωμιοί, αργόσχολοι συνταξιούχοι σχολιαστές κλπ. κλπ.). Γράφει εδώ μέσα με μοναδικό σκοπό να προκαλέσει, ακροβατώντας προσεκτικά με τις διατυπώσεις του για να μην μπαναριστεί από το Νικοκύρη. Η σελίδα του στο FB, όπου βέβαια δεν κινδυνεύει με μπανάρισμα, είναι σκέτος βόθρος.
    Οπότε δεν αξίζει, πίστεψέ με.

    ΥΓ: Δεν ξέρω την ηλικία σου, αλλά μοναδικό καλό της υπόθεσης είναι το ότι σε αποκάλεσε …νεανία 🙂

  71. Γς said

    70 ΥΓ:

    Σε μένα αναφερόταν

  72. Theo, μια που λέμε γι´ αυτό, η φράση του Παύλου «το μυστήριον τούτο μέγα εστί κλπ.» μιλάει πράγματι για εκκλησιαστικό μυστήριο; Εγώ πάντα την καταλάβαινα ως «μυστήριον μέγα είναι η αγάπη του Χριστού προς την Εκκλησία, αλλά κι εσείς οι παντρεμένοι ν´αγαπάτε τις γυναίκες σας, έχοντας και σ´ αυτό Εκείνον ως πρότυπο». Λάθος κάνω;

  73. Theo said

    @70:
    Συμφωνώ, Αλέξη. Δεν έχω FB, να δω τι γράφει, αλλά κι ο ιταμός τρόπος του εδώ και οι σοφιστείες του με τις επαναλαμβανόμενες διαστρεβλώσεις της αλήθειας επιβεβαιώνουν τον χαρακτηρισμό σου για τη σελίδα του. Απλώς, δεν θα ήθελα οι αναγνώστες αυτού του ιστολογίου να μείνουν παραπληροφορημένοι σ’ αυτό το θέμα από τον καλικάντζαρο, όπως τον λέει ο Νικοκύρης.

    Σε τρεις μήνες και κάτι κλείνω τα 62. Ε, ήμουν νεανίας όταν ο Βάταλος ήγε τα -αντα του 🙂

    @72:
    Το πλήρες χωρίο του Παύλου είναι: «Ἀντὶ τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. Τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν».
    Σαφώς ο Απόστολος εδώ θεωρεί μυστήριο την ένωση άνδρα και γυναίκας, «εἰς σάρκα μίαν», υπονοώντας πως γι’ αυτή και σ’ αυτή την ένωση παρεμβαίνει κι ο Θεός. Ταυτόχρονα, θεωρεί πως αυτή η ένωση είναι μια υποτύπωση της ένωσης του Χριστού με τη Εκκλησία. Και συνεχίζει λέγοντας: «καὶ ὑμεῖς οἱ καθ᾿ ἕνα ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα οὕτως ἀγαπάτω ὡς ἑαυτόν…», υπονοώντας και πάλι ότι το μυστήριο της ένωσης του Χριστού με τη Εκκλησία αντανακλά και στις σχέσεις των νυμφευμένων, στους οποίους υπενθυμίζει το χρέος τους προς αλλήλους.

    Γι’ αυτό και η Εκκλησία ανέκαθεν (μέχρι πριν κάποιες δεκαετίες) ευλογούσε τον γάμο μέσα στο μεγαλύτερο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας, για να δηλώσει την ιερότητά του και να επικαλεστεί τη χάρη του Θεού στην ένωση των νεονύμφων. Ε, όπου ο ιερέας επικαλείται την (άκτιστη) χάρη του Θεού για έναν ή πολλούς (κτιστούς) ανθρώπους, όπου δηλαδή συναντώνται το κτιστό με το άκτιστο είναι μυστήριο, άσχετα αν συμπεριλαμβάνεται στα εφτά μυστήρια ή όχι.
    (Αυτή η οριοθέτηση των μυστηρίων σε εφτά είναι προϊόν της σχολαστικής θεολογίας της Δύσης, την οποία υιοθέτησε και ο καθ’ ημάς θεολογικός λόγος την epox;h thw Τουρκοκρατίαw. Δεν είναι ορθόδοξη θεολογία, γι’ αυτό και σήμερα πολλοί Ορθόδοξοι θεολόγοι εντάσσουν στα μυστήρια και τη μοναχική κουρά και την εξόδιο ακολουθία.)

  74. Theo said

    την εποχή της Τουρκοκρατίας (έγραφα με αγγλικό πληκτρολόγιο για λίγο 🙂

  75. Theo said

    Παραθέτω και τις απόψεις του καθηγητή Λειτουργικής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ (και ζητώ συγγνώμη αν καταχρώμαι τον χώρο και για το λάθος μου σχετικά με τ oμέχρι πότε η ιερολογία του γάμου εντασσόταν στη Θεία Ευχαριστία. Προσέξτε το ότι ο ιερός Χρυσόστομος, ήδη τον 4ο αιώνα, τον χαρακτηρίζει μυστήριο αγάπης):
    Η ιερότητα του γάμου τονίζεται τόσο στην Παλαιά Διαθήκη όσο και στην Καινή. Προβάλλεται μάλιστα μέσα από τις ευχές της ιερολογίας το γεγονός του Γάμου ως ανάμνηση του μυστηρίου της δημιουργίας και του μυστηρίου του Γάμου Χριστού και Εκκλησίας. Ο Γάμος ως «αγάπης μυστήριον», κατά τον ιερό Χρυσόστομο, ετελείτο πάντοτε με ιερολογία. Στους αρχαίους αιώνες μάλιστα, έως και τον 12ο αι., προβλεπόταν η τέλεσή του στο πλαίσιο της θείας Λειτουργίας. Μέχρι σήμερα υπάρχουν κατάλοιπα αυτής της σύνδεσης.

  76. Theo said

    @75:
    Για όσους δεν ανοίξουν το λίκνο, ο Παναγιώτης Σκαλτσής είναι ο καθηγητής Λειτουργικής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ.

  77. Ριβαλντίνιο said

    @ 67 Βάταλος

    Χαχά, πλάκα έχεις ! 🙂 🙂 🙂

    ( Αν θυμάμαι καλά ο Blog είχε φέρει ως πηγή τον Σωζομενό που έλεγε ότι ο Άρειος ήταν παρών στην Α΄Οικ. Σύνοδο. Οπότε πηγές υπάρχουν και για το αντίθετο , απλώς ο Φειδάς δεν τις αξιολόγησε ως σωστές σε σχέση με άλλες. Και νομίζω ότι υπήρχε και ασυμφωνία για το ποιος ήταν πρόεδρος στην Σύνοδο, άλλον είχε η ελληνική wiki, άλλον η αγγλική, άλλον ο Φειδάς κ.λπ. )
    _________________________________________________

    @ Theo

    Πάρα πολύ ωραίες πληροφορίες ! Ευχαριστώ πολύ.

  78. Γς said

    Τελικά ακόμα να μάθω αν ήταν παρών ή όχι ο Αρειος στην την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο.

    Οχι τίποτ άλλο, αλλά επειδή το χρησιμοποίησα για να αποτρέψω κάτι:

    Στην εκκλησία. Βαφτίζαμε τον δεύτερο γιο μας Νίκο (το όνομα του πεθερού μου).

    -Βαφτίζεται ο δούλος του θεού…

    -Φλώρος.

    Νονά και μαμά μαζί.

    (Φλώρα λέγανε την πεθερά μου που την είχε κάνει πρόσφατα)

    -Τι Φλώρος πάτερ μου. Νικόλαος!

    Με κοίταξε άγρια ο παπάς και πήγε να συνεχίσει με το Φλώρος.

    -Πάτερ μου, η Παριανή πεθερά μου το πήρε το όνομα από τους καθολικούς στις Κυκλάδες. Εμείς είμαστε ΧΟ! Νικόλαος, ο προστάτης των Ναυτικών!

    Ανένδοτος ο πάτερ.
    Ανένδοτος κι εγώ.
    Θα έκανα τον Προφήτη Ηλία στο Παγκράτι λαμπόγυαλο. Θα άρχιζα να κατεβάζω καντήλια, αγίους, τα πάντα-όλα, προκειμένου να γλιτώσω το παιδί από κοινωνικό στιγματισμό.

    -Τι Φλώρος πάτερ; Νικόλαος που είναι και αντρικό!

    -Αντρικό; (έκανε πως δεν κατάλαβε το υπονοούμενο).

    -Ναι, αντρικό. Ο Αγιος Νικόλαος ήταν άντρας. Χαστούκισε και τον αιρετικό Αρειο εις την Α’ Σύνοδο της Νικαιας!

    Αυτό ήταν:

    -Βαφτίζεται ο δούλος του Θεού Νικόλαος!

    Αμήν

  79. Theo said

    @78: Ωραίος, Γιάννη 🙂

  80. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    69 – Πρόσεχε Τheo όταν συνδιαλέγεσαι με ανθρώπινα σαπρόφυτα, η συγκινησιακή πανούκλα είναι άκρως μεταδοτική.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: