Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το τελευταίο σημείωμα του Ναπολέοντα Σουκατζίδη

Posted by sarant στο 2 Νοέμβριος, 2017


Πήγα και είδα την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα» που έχει θέμα της την εκτέλεση των διακοσίων κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, και ειδικότερα την ηρωική μορφή του Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Τυχερό ήταν που βρέθηκα στην Ελλάδα αμέσως μετα την κυκλοφορία της ταινίας, που είχε ήδη συζητηθεί αρκετά στα μεσα κοινωνικής δικτύωσης, ακόμα και πριν από την επίσημη κυκλοφορία της.

Τα ιστορικά γεγονότα είναι γνωστά. Στις 27 Απριλίου, αντάρτες του ΕΛΑΣ σκότωσαν στους Μολάους της Λακωνίας, ύστερα απο ενέδρα, τον υποστράτηγο Φραντς Κρεχ και τρία μέλη της συνοδείας του. Η απάντηση των Γερμανών δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα 30.4.1944 στον κατοχικό τύπο:

Προσέξτε ότι οι Γερμανοί μιλούν ρητά για κομμουνιστές, τόσο για τους δράστες της «άνανδρης» επίθεσης όσο και για εκείνους που πρόκειται να εκτελεστούν ή που ήδη είχαν εκτελεσθεί, «υπό την εντύπωσιν του κακουργήματος» από Έλληνες εθελοντές (διάβαζε: ταγματασφαλίτες) οι οποίοι «εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς», που κι αυτοί κρατούμενοι θα ήταν.

Οι 200 της Καισαριανής και οι άλλοι 100 εκτελέστηκαν επειδή ήταν κομμουνιστές. Αντίθετα, όσοι άτυχοι κάτοικοι της περιοχής βρήκαν τον θάνατο επειδή τους συνάντησαν τα γερμανικά στρατεύματα στα χωράφια καθώς επέστρεφαν στη Σπάρτη, διαχωρίζονται ρητά στην ανακοίνωση των Γερμανών.

Από τους 200 της Καισαριανής ξεχωρίζει, όσο κι αν δεν θα το ήθελε ο ίδιος, η μορφή του Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Ο Σουκατζίδης, γεννημένος στην Προύσα, πρόσφυγας στην Κρήτη, ως γερμανομαθής, εκτελούσε χρέη διερμηνέα στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, και διάβασε το όνομά του στον κατάλογο των διακοσίων που επρόκειτο να πάνε για εκτέλεση -ήταν ο αριθμός 167. Όταν ο Γερμανός διοικητής τον διάταξε να βγει από τις γραμμές των μελλοθάνατων εκείνος αρνήθηκε αν επρόκειτο να μπει κάποιος άλλος στη θέση του. Και εκτελέστηκε.

Η ταινία του Βούλγαρη εστιάζεται στη μορφή του Ν. Σουκατζίδη (Αντρέας Κωνσταντίνου) και στην περίπλοκη σχέση του με τον διοικητή του στρατοπέδου, τον λοχαγό Καρλ Φίσερ, που τον υποδύεται ο καταπληκτικός Γερμανός ηθοποιός André Hennicke. Ο Κωνσταντίνου είναι απόλυτα πειστικός με το καθαρό του πρόσωπο. Ο Χένικε έχει να δώσει πολύπλοκα συναισθήματα και τα καταφέρνει πολύ καλά: είναι μορφωμένος, δικηγόρος γαρ, καλλιεργημένος, θαυμαστής φυσικά της Ελλάδας και του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, λάτρης του ελληνικού τοπίου με το φως και τα βουνά του. Και βέβαια είναι ένα κτήνος που βασανίζει κρατουμένους και σκοτώνει και με τα χέρια του αν χρειαστεί, που στέλνει κόσμο στον θάνατο χωρίς να το σκεφτεί. Ως εδώ έχουμε το επιβεβαιωμένο από τη ζωή στερεότυπο πολλων αξιωματικών των Ναζί. Όμως η Ιωάννα Καρυστιάνη δίνει μεγαλύτερο βάθος στον χαρακτήρα εκμεταλλευομενη την παράξενη, ίσως ομοφυλοφιλική, συμπάθεια που νιώθει ο Φίσερ προς τον Σουκατζίδη, επειδή του θυμίζει έναν σύντροφό του στα Ες Ες -τον μοναδικό του φίλο, που τον εκτέλεσε ο ίδιος επειδή έκρυψε έναν Εβραίο. Αλλά πολύ πειστικά βλέπουμε ότι ο Φίσερ, επειδή είναι ναζιστής, δεν μπορεί να γινει ανθρώπινος ακόμα κι όταν νιώθει τον πειρασμό να κάνει μια καλή πράξη. (Πέρα από τη σκηνή όπου προσφέρει στον Σουκατζίδη την ευκαιρία να ζήσει, στο τέλος, πιο χαρακτηριστική βρήκα μια σκηνή οπου ο Φίσερ επιβλέπει μια ομάδα κρατουμένους που υποβάλλονται σε βασανιστικό καψόνι στην αυλή του στρατοπέδου· φωνάζει κοντά του τον Σουκατζίδη, για να τον απαλλάξει από το βασανιστήριο· συζητούν· όταν όμως ο Σουκατζίδης του εκφράσει θαρρετά τη γνώμη του, τον σωριάζει κάτω με χτυπήματα του μαστιγίου του και τον κλείνει στην απομόνωση).

Αυτή είναι νομίζω η μεγαλύτερη προσφορά της ταινίας, πολύτιμη σήμερα που ο φασισμός και ο αναθεωρητισμός της ιστορίας προσπαθούν να μας πείσουν ότι ο ναζισμός και ο κομμουνισμός ήταν οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος και όπου η Χρυσή Αυγή, εκμεταλλευόμενη ακριβώς το ξέπλυμα που της έκαναν προβεβλημένοι «ιστορικοί», πήρε την τρίτη θεση στις τελευταίες εκλογές.

Η ταινία είναι πολύ καλή και σας συνιστώ να τη δείτε. Επειδή δεν είμαι σινεφίλ δεν θα σταθώ στις επιμέρους τεχνικές αρετές της, στην αρτιότητά της ή στις ερμηνείες. Μπορώ όμως να πω μερικά πράγματα για το σενάριο. Επειδή έχουμε ταινία μυθοπλασίας, έστω και ιστορική, δεν ζητάμε από τους συντελεστες απόλυτη ιστορική ακρίβεια. Σε κάποια σημεία το σενάριο παίρνει ελευθερίες.

Πάντως, τα φρικτά βασανιστήρια, που γίνονταν κάθε μέρα στο Χαϊδάρι και τα δειχνει παραστατικά η ταινία, δεν είναι καθόλου σεναριακή υπερβολή. Το Χαϊδάρι ήταν στρατόπεδο των Ες Ες και από τις άφθονες μαρτυρίες που υπάρχουν φαίνεται πως γίνονταν και αυτά και χειρότερα βασανιστήρια.

Μια σεναριακή ελευθερία ίσως είναι οι πολύωρες ανακρίσεις στις οποίες υποβάλλονταν κρατούμενοι, από τον διοικητή Φίσερ προσωπικά, για να αποκαλύψουν ονόματα συνεργατών. Ο Σουκατζίδης, ως διερμηνέας, εμφανίζεται να είναι παρών στις ανακρίσεις, υποχρεωμένος να μεταφράζει και τις απαντήσεις όσων λύγιζαν. Δεν ξέρω αν όλα αυτα είναι γεγονότα ή σεναριακό εύρημα. Με το φτωχό το μυαλό μου, σκέφτομαι πως οι ανακρίσεις αυτές κανονικά θα γίνονταν στη Μέρλιν, και μετά όσοι κρίνονταν ένοχοι θα στέλνονταν στο Χαϊδάρι. Μπορεί όμως να πέφτω έξω, θα μου το πείτε στα σχόλια.

Πάντως, αν είναι εύρημα είναι πολύ χρήσιμο για την εξέλιξη της ταινίας -δείχνει το μαρτύριο του Σουκατζίδη, που, κάπως σαν πράκτορας στα μετόπισθεν του εχθρού, φέρνει πολύτιμες πληροφορίες στην καθοδήγηση των κρατουμένων, αλλά ταυτόχρονα είναι εκτεθειμένος στην κακόπιστη κριτική συγκρατούμενών του, που του καταλογίζουν ότι χάρη στις δικές του υπηρεσίες διερμηνείας έχουν σπάσει τόσοι κρατούμενοι και έχουν προβεί σε αποκαλύψεις -ή ότι απλώς ως διερμηνέας περνάει λιγότερο άσχημα.

Ένα άλλο συγκινητικό σεναριακό εύρημα ειναι ότι ανάμεσα στους κρατούμενους βλέπουμε και τον Νίκο Γλέζο, τον αδελφό του αειθαλή μας ήρωα Μανώλη Γλέζου, ο οποίος πράγματι βρισκόταν στο Χαϊδάρι μαζί με τους 200 και εκτελέστηκε λίγες μέρες μετά. Η Καρυστιάνη τον βάζει να παρακαλάει τον Σουκατζίδη να δει αν μπορεί να εκτελεστεί κι αυτός μαζί τους επειδή δεν θέλει να πεθάνει μόνος.

Η ταινία κατηγορήθηκε ότι αποσιωπά ότι οι 200 ήταν κομμουνιστές και κάνει λόγο γενικώς για Έλληνες πατριώτες κι όχι για κομμουνιστές. Εν μέρει αυτό ισχύει.

Η λέξη που αρχίζει από κάπα ακούγεται τρεις φορές μόνο σε όλη την ταινία, αλλά σε καίρια σημεία. Όταν ο Φίσερ διαβάζει τον φάκελο του Σουκατζίδη, λέει «κομμουνιστής και συνδικαλιστής».

Στη συνέχεια, καθώς οι Γερμανοί αξιωματικοί συζητούν στα λουτρά, αναφέρουν ότι θα εκτελεσουν «200 Kommunisten» -και το ακούει ένας κρατούμενος που ξέρει γερμανικά κι έτσι πληροφορούνται οι μελλοθάνατοι τι τους περιμένει.

Τέλος, την ώρα της εκτέλεσης, ο ηλικιωμένος καθοδηγητής με την τελευταία του πνοή λέει «Κομμουνιστής ως τον θάνατο» (ενώ ένας άλλος φωνάζει «Για τη λευτεριά και τη λαϊκή επανάσταση»).

Ωστόσο, ο θεατής που ξέρει πέντε πράγματα από ιστορία, θα καταλάβει από την πρώτη στιγμή ότι μέσα στο στρατόπεδο υπάρχει οργάνωση, με συνωμοτικούς κανόνες, ότι αυτοί οι κρατούμενοι δεν είναι απλοί πατριώτες αλλά τους δένουν αόρατα νήματα. Παρουσιάζεται οργανωμένος παράνομος μηχανισμός με απλά αλλά ευφυή τεχνάσματα όπως το κούφιο καρύδι που μπαίνει στο καρβέλι του ψωμιού και περιέχει σημείωμα με τα νέα από τον απέξω κόσμο. Ακούγονται χαρακτηριστικές φράσεις όπως «αν έχεις κάτι με μένα, τράβα πέστα στην καθοδήγηση». Ο Σουκατζίδης παρουσιάζεται, οπως και ήταν, ενταγμένος στην οργάνωση των φυλακισμένων -κι όταν απορρίπτει την πρόταση του Φίσερ δηλώνει ότι «θα κείτομαι με τους συντρόφους μου».

Ωστόσο, και εδώ έχουν δίκιο οι επικριτές, στην ανάγνωση της διαταγής για την εκτέλεση των 200, που πάντως δεν είναι ακριβώς ίδια με το κείμενο που παρέθεσα πιο πάνω, δεν γίνεται λόγος για «τυφεκισμό 200 κομμουνιστών» αλλά για 200 Έλληνες.

Εδώ υπάρχει διαστρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας -ίσως όχι καίρια, αλλά και όχι αμελητέα. Αξίζει να σημειωθεί πως οι 200 της Καισαριανής είναι προπατορικό αμάρτημα της τεταρταυγουστιανής δικτατορίας. Όλοι σχεδόν ήταν κρατούμενοι από το 1936, η κήρυξη του πολέμου είχε βρει τους περισσότερους στην Ακροναυπλία και μερικούς στην Ανάφη, ζήτησαν να σταλούν στην Αλβανία και το αίτημά τους απορρίφθηκε, και όταν ήρθε η συνθηκολόγηση το προδοτικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου τούς παρέδωσε στους Γερμανούς αντί να τους αφήσει να φύγουν.

Αυτό παρουσιάζεται στην ταινία, σε ένα σημείο που ο Σουκατζίδης φωνάζει «Άδικο είναι που ο Μεταξάς μάς παράδωσε στους Γερμανούς», επειδή όμως έρχεται σε κάπως ξεκάρφωτο σημείο δεν θα εντυπωθεί σε όλους τους θεατές παρά μόνο σε όσους ήδη ξέρουν τι έχει συμβεί.

Ωστόσο, όπως επισήμανε σε σημείωμα του ο φίλος ιστορικός Γιώργος Πετρόπουλος, με το να γίνεται λόγος για «Έλληνες» και όχι για «κομμουνιστές» αθωώνεται η Ασφάλεια η οποία έδωσε στοιχεία στους Γερμανούς κατακτητές για το ποιοι ήταν κομμουνιστές στο Χαϊδάρι. Λέει ο Γ.Π.: «Μόνο η Ασφάλεια και οι αρχές δίωξης του κομμουνισμού είχαν φακέλους με τα πολιτικά φρονήματα των κρατουμένων. Και στο Χαϊδάρι δεν κρατούνταν μόνο κομμουνιστές αλλά και μαυραγορίτες και ποινικοί, ακόμη και συνεργάτες των αρχών κατοχής τους οποίους, για κάποιο λόγο, οι κατακτητές έπαψαν να τους εμπιστεύονται και τους φυλάκισαν. Αν οι Γερμανοί ήθελαν να εκτελέσουν γενικά Έλληνες και όχι κομμουνιστές θα τους έπιαναν από το δρόμο, στην Πλατεία Συντάγματος ή στην Ομόνοια. Δεν θα πήγαιναν στο Χαϊδάρι».

Κι έπειτα, οι 100 που εκτελέστηκαν από «αγανακτισμενους Έλληνες» τι ήταν; Έλληνες ή κομμουνιστές; Η ταινία θεωρεί καλό να μην τους αναφέρει καθόλου -ενώ δείχνει, και πολύ παραστατικά, τους φόνους χωρικών στο δρόμο Σπάρτη-Μολάοι.

Με δυο λόγια, η εθνική ομοψυχία, ας πούμε, επέβαλλε να μην υπερτονιστεί η ιδεολογία των εκτελεσμένων (και η οργανωτική τους ένταξη, αν και δεν ήταν όλοι μέλη του ΚΚΕ, υπήρχαν και 13 τροτσκιστές ή αρχειομαρξιστές). Είναι ίσως αναγκαίος συμβιβασμός, όταν έχεις συμπαραγωγούς την Κοσμοτέ και διάφορες άλλες εταιρείες.

Πάντως, πέρα από αυτό το ψεγάδι, πρόκειται για μια αντιφασιστική ταινία που πρέπει να δείτε και που αναδεικνύει μια από τις αυθεντικότερες ηρωικές μορφές της Εθνικής Αντίστασης, που το επίσημο κράτος την έχει αγνοήσει, την ίδια στιγμή που ακόμα και επίσημοι φορείς τιμούν τη μνήμη ενός ανύπαρκτου, κατασκευασμένου ήρωα, του Κων. Κουκκίδη, του εύζωνα που δήθεν έπεσε από την Ακρόπολη τη μέρα που μπήκαν στην Αθήνα οι Γερμανοί. Αλλά βέβαια, όπως έχω ξαναγράψει, όταν οι απόντες, οι δοσίλογοι και οι μαυραγορίτες έγιναν υπουργοί και πρωθυπουργοί δεν θα μπορούσαν να έχουν για ήρωα τον Σουκατζίδη –την ίδια ώρα που έστηναν στον τοίχο όσους συντρόφους του δεν πρόλαβαν να ξεκάνουν οι Γερμανοί. Οπότε, καλύτερα ο Κουκίδης που είναι και ανύπαρκτος.

Γι αυτό και ειναι πολύτιμη η ταινία του Βούλγαρη, πέρα από την αισθητική απόλαυση που προσφέρει. Κι επειδή το χούι βγαίνει τελευταίο, να μου επιτραπεί να κάνω δυο μίζερες παρατηρήσεις

  • Στην αρχή της ταινίας, ο Γερμανός επιπλήττει (στα γερμανικά) τον Σουκατζίδη ότι παρέβη τους κανόνες του στρατοπέδου. Και ο υπότιτλος γράφει: Τις προάλλες τους παρενέβης πάλιν. «Παρενέβης» ειναι του παρεμβαίνω, το παραβαίνω θέλει «παρέβης».
  • Στην ανάγνωση των ονομάτων υπάρχει πρόβλημα με την αλφαβητική σειρά. Στην εκφώνηση, προηγείται ο Στάθης και ακολουθεί ο Σουκατζίδης, πράγμα που μάλλον οφείλεται στην αλφαβητική σειρά της γερμανικής καταγραφής (Suka…) αλλά στην αναγραφή των ονομάτων μαζί με τους τίτλους του τέλους (που ήταν οφειλόμενος φόρος τιμής) προηγούνται τα ονόματα των Σοφών (τρεις αδελφοί) και ακολουθεί ο Σουκατζίδης. Εκτός αν δεν είδα καλά επειδή ο αιθουσάρχης είχε ανάψει τα φώτα.

 

Advertisements

254 Σχόλια to “Το τελευταίο σημείωμα του Ναπολέοντα Σουκατζίδη”

  1. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα και ξανά πολύχρονος ο Νικοκύρης.

    […] Η ταινία κατηγορήθηκε ότι αποσιωπά ότι οι 200 ήταν κομμουνιστές και κάνει λόγο γενικώς για Έλληνες πατριώτες κι όχι για κομμουνιστές. […]

    Εκεί εστίασαν πολλοί, (π.χ.) μεταξύ των οποίων και εγώ. Κατά τα άλλα από την εποχή του Happy Day ως τώρα έχει περάσει πολύς καιρός και ο Παντελής Βούλγαρης «ωρίμασε».
    (σκόπιμα τα εισαγωγικά, ε;) 😉

  2. Διονύσης said

    Καλημέρα,

    δεν έχω δει την ταινία, ακόμα, αλλά μήπως το πρόβλημα στην αλφαβητική σειρά οφείλεται σε ενδεχόμενη γραφή των ονομάτων στα γερμανικά (Σουκατζίδης – Suka….);

  3. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Βέβαια άλλοι ωρίμασαν χειρότερα.

    2 Λοιπόν, εχεις δίκιο για τον πρώτο κατάλογο, που διάβαζαν οι Γερμανοί. Αυτό δεν ισχύει όμως για τους τίτλους τέλους.

  4. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά και πάλι! (shοκολατάκι δεν έχει;)

    >και διάφορες άλλες εταιρείες
    Νομίζω εκεί οφείλεται το «στρογγύλεμα». Μια ταινία που επικεντρώνει στην εκτέλεση κομμουνιστών (προτάσσοντας έντονα αυτή την ιδιότητα) έχει αναμενόμενο κοινό την παγκόσμια σταθερά του 5% και μερικούς ακόμη. Άρα, δε θα βγάλει τα λεφτά της, άρα δε βρίσκει χρηματοδότες, άρα δε γίνεται, ή αν γίνει τη βλέπουν μόνο οι ΚΟΒες (τι ορολογίες πάω και θυμάμαι…) για να εμπεδώσουν αυτά που ξέρουν και να συσπειρωθούν. Ενώ με το στογγύλεμα, απευθύνεται σε όλους, και αν καταφέρει να διεγείρει το ενδιαφέρον του θεατή, αυτός θα ψάξει και θα βρει την αλήθεια. Μόνο η συζήτηση που γίνεται έξω από την αίθουσα, είτε κατά την προώθηση της ταινίας είτε από όσους τη βλέπουν, έχει νομίζω αρκετή δύναμη για να σπρώξει τον κόσμο που ενδιαφέρεται στην αναζήτηση των πραγματικών ιστορικών γεγονότων.

  5. Γς said

    Καλημέρα

    >δεν ήταν όλοι μέλη του ΚΚΕ, υπήρχαν και 13 τροτσκιστές ή αρχειομαρξιστές). Είναι ίσως αναγκαίος συμβιβασμός, όταν έχεις συμπαραγωγούς την Κοσμοτέ και διάφορες άλλες εταιρείες.

    Τι θέλει να πει ο ποιητής, ουπς, ο δικός μας

  6. Παναγιώτης Κ. said

    Δεν πρόλαβα να δω την ταινία οπότε δεν μπορώ να κάνω κρίσεις.
    Με απασχολεί όμως το εξής ζήτημα και αν πράγματι έχει βάση.
    Η Αντίσταση προέβαινε σε ενέργειες χωρίς να λαβαίνει υπόψη τα αντίποινα των κατακτητών;
    Μετά το συναρπαστικό νήμα στην «Ουρά της ουράς», το ιστολόγιο με τη συλλογική του σοφία, το θεωρώ κατάλληλο να συνεισφέρει στην ιστορική έρευνα και διαλεύκανση διαφόρων ζητημάτων.
    Ας μου επιτραπεί και κάτι προσωπικό που πληροφορήθηκα εσχάτως. Πάρα πολύ στενός μου συγγενής, 19-χρονος τον Οκτώβρη του ΄40 και όταν οι Ιταλοί κατευθύνονταν προς το χωριό (10 χιλιόμετρα από τα Αλβανικά σύνορα), γεμάτος ενθουσιασμό βγήκε και είπε να «χτυπήσουμε τους Ιταλούς». Οι γεροντότεροι όμως του χωριού δεν είχαν την ίδιαν άποψη και έτσι δεν έγινε το τόλμημα.

  7. Cyrus Monk said

    Καλημέρα καὶ χρόνια πολλὰ καὶ πάλι στὸν Νικοκύρη μας!

  8. Μεταφραστής said

    Καλημέρα

    Πολύ ενδιαφέρουσες οι πληφορορίες για να ξέρουμε περισσότερα για τα εγκλήματα των γερμανών και των συνεργατών των στην Ελλάδα.

    Θα περιοριστώ σε μια γλωσσική παρατήρηση.

    καταπληκτικός Γερμανός ηθοποιός André Henicke. Ο Κωνσταντίνου είναι απόλυτα πειστικός με το καθαρό του πρόσωπο. Ο Χένιτσκε

    Το όνομα Henicke στα γερμανικά κανονικά προφέρεται Χένικε. Υπάρχει λόγος ο ηθοποιός να το προφέρει Χένιτσκε;

  9. Γς said

    2:

    >οφείλεται σε ενδεχόμενη γραφή των ονομάτων στα γερμανικά (Σουκατζίδης – Suka….);

    κι είχα κι έναν κο-όθορ [συν-συγγραφέα; ] σ ‘ένα χαρτί μου που επειδή ήταν γραμμένο στα γερμανικά, επέμενε [και το πέτυχε!] να μας αλλάξει όλων τα ονόματα. Τα «ου» σε «u», όπως Αμερική, ουπς Γερμανία.

    Rogdakis, E., Kutsuli, P., Surdis, I., Panopulu, E. Untersuchungen zur genetischen Struktur der wichtigsten Schafrassen Griechenlands. J. Anim. Breed. Genet. 1995;112:255–266

  10. ΣΠ said

    Χρόνια Πολλά, Νικοκύρη. Να είσαι πάντα γερός, δραστήριος και δημιουργικός.

  11. atheofobos said

    Σχετικά με το θέμα της αναφοράς στην ταινία για τους κομουνιστές έχουν απαντήσει ο Βούλγαρης και η Καρυστιάνη στο ΒΗΜΑ

    Πολιτικά μιλώντας είχατε επιφυλάξεις σε ό,τι αφορά την παρουσίαση των κρατουμένων;
    Ι.Κ.: «Τους δείξαμε ακριβώς όπως ήταν. Βέβαια, μερικοί θα πουν γιατί δεν λέμε για τους 13 αρχειομαρξιστές που ήταν στους 200; Ηταν και μερικοί που δεν ήταν κομμουνιστές. Από εκεί και πέρα, συνέχεια αναφέρεται η Ακροναυπλία. Ο Φίσερ λέει στον Σουκατζίδη ότι τον συνέλαβαν επειδή ήταν κομμουνιστής. Ενας κρατούμενος λέει «κομμουνιστής ως τον θάνατο». Στους λουτήρες ένας Γερμανός λέει «έχουμε να εκτελέσουμε πολλούς αύριο» και ο άλλος τού απαντά: «Διακόσιους, αλλά κομμουνιστές». Υπήρξε ένα θέμα που ξεκίνησε με το teaser της ταινίας όπου πολλοί νόμισαν ότι ακούγεται η πρώτη διαταγή που βγήκε, η οποία έλεγε πως «σε αντίποινα για τη δολοφονία των Γερμανών τάδε και τάδε αποφασίζεται η εκτέλεση την 1η Μαΐου του 1944 200 κομμουνιστών». Ελεγε επίσης ότι «αποφασίζεται η εκτέλεση 100 κατοίκων της περιοχής σε αντίποινα και ότι διάφοροι συνεργάτες μας σκότωσαν αυτοβούλως και άλλους κομμουνιστάς». Στα χωράφια πού ήξεραν ποιοι είναι οι κομμουνιστές; Σε όλες τις διαταγές για εκτέλεση επί Κατοχής τούς βαφτίζανε όλους (που θα εκτελούνταν) κομμουνιστές. Εμείς δεν δείξαμε αυτή τη διαταγή. Αφήσαμε κάποια πράγματα μετέωρα για να υπάρξει και το σασπένς. Στη προβολή της Θεσσαλονίκης είχαν έρθει δύο από το Πολιτικό Γραφείο του ΚΚ. Ο Αγάπιος Σαχίνης και ο Θεοδόσης Κωνσταντινίδης. Συγκινήθηκαν, έκλαιγαν και δεν είχαν κανένα πρόβλημα με την ταινία».

    Π.Β.: «Ας μην ξεχνάμε ότι ο κατάλογος είναι δεδομένος. Και να θέλαμε να το αποφύγουμε, εν πάση περιπτώσει δεν είμαστε και δεξιοί. Εξάλλου γι’ αυτό διάλεξα το θέμα. Θα απέκρυπτα από την ταινία ότι αυτοί οι άνθρωποι ήταν κομμουνιστές; Αλλά υπονομεύεις το νόημα αν καταφύγεις σε συνθηματολογία και κραυγές».

    Ι.Κ.: «Και δεν μαθαίνεις την Ιστορία μέσα από μια ταινία. Η ταινία όταν πατά σε ιστορικά γεγονότα και πραγματικά πρόσωπα αλλά είναι μυθοπλασία σού δίνει αφορμή να ψάξεις περισσότερο. Δηλαδή τι; Ετσι ξεμπερδεύεις; Θα δεις το «Τελευταίο σημείωμα» και θα τα ξέρεις όλα για την Κατοχή, για τον Χίτλερ, για τον ναζισμό, για τον εθνικοσοσιαλισμό, για το ΚΚΕ; Δεν πρέπει να συρρικνώνουμε το μέγεθος της πράξης τους και όσοι το κάνουν – γέμισε η Ελλάδα κομμουνιστές πια! – κάνουν ζημιά στην ίδια τη βαμμένη τους άποψη. Στα σημειώματά του ο κομμουνιστής Σουκατζίδης δεν έχει καθόλου πολιτική συνθηματολογία. Μιλά για πατερούλη και αδελφούλα. Υπάρχουν κάποια σημειώματα άλλων που μιλούν για το ΕΑΜ, αλλά στα περισσότερα δίνει και παίρνει οι λέξεις πατρίδα, Ελλάδα, λευτεριά».

    Π.Β.: «Τα περισσότερα είναι προσωπικά σημειώματα. Καλύτερα να πεθαίνει κανείς για τη λευτεριά παρά να πεθαίνει σκλάβος. Θα ήθελα, αν η ταινία «περπατήσει», ο κόσμος να νιώσει την αξιοπρέπεια και το ήθος των 200».

    Ι.Κ.: «Και οι δεξιοί και οι κεντρώοι και οι κομμουνιστές και οι απολιτίκ και οι πάντες. Οπως θα ήθελα αν κάποιος έκανε μια ταινία για τη Λέλα Καραγιάννη – που δεν ήταν κομμουνίστρια – να την πονέσουν και οι αριστεροί και να τη συμπεριλάβουν σε αυτούς που έκαναν αγώνα ενάντια στον ναζισμό. Μπορεί μεν ο Σουκατζίδης και όλοι οι υπόλοιποι να ήταν κομμουνιστές, αλλά με το ήθος τους εκπροσωπούν όλους τους Ελληνες που αντιστάθηκαν στον ναζισμό. Μα να χωριστούμε και για αυτούς; Είναι σκοτωμένοι! Είναι στο χώμα! Θα πλακωθούμε και για αυτούς, για τα κομματικά ένσημα και εύσημά μας; Το «Τελευταίο σημείωμα» είναι ένα σημείωμα προς στον σημερινό Ελληνα!».
    http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=910602

  12. ΣΠ said

    Το επώνυμο του γερμανού ηθοποιού γράφεται Hennicke (με δύο n).

  13. Γς said

    Οπως όχι-Βαρουφάκης

  14. Πέπε said

    @8:
    Υπάρχει πιθανότητα να είναι πολωνικής καταγωγής, και να έχει κρατήσει την πολωνική ορθογραφία και προφορά του ονόματός του; Αλλά και ταυτόχρονα να έχει γαλλικό βαφτιστικό;

    Γκουγκλάρω πάντως το βιογραφικό του και δεν προκύπτει τίποτε τέτοιο. Άλλωστε Hennicke μοιάζει να είναι κανονικό γερμανικό όνομα. (Με δύο n.) Μάλλον Χένικε λοιπόν.

    __________________

    Ευχαριστούμε Νίκο για την ενδιαφέρουσα, και με εντυπωσιακές λεπτομέρειες (πού τα θυμάσαι!), παρουσίαση. Η ταινία ήταν στα υπόψην για χτες, έτυχε και αναβλήθηκε αλλά το ενδιαφέρον παραμένει. Από τα πάμπολλα επεισόδια του Πολέμου και της Κατοχής, αυτό με είχε απασχολήσει τα χρόνια που ήμουν σ’ ένα σχολείο της Καισαριανής, δίπλα στο Σκοπευτήριο, και αναζητούσαμε γεγονότα της τοπικής (μικροτοπικής κατά μία έννοια, αν και πανελλήνιας ταυτόχρονα) ιστορίας, οπότε μόλις άκουσα για την ταινία τσίτωσα τ’ αφτί μου.

  15. spiral architect 🇰🇵 said

    O πρωταγωνιστής Αντρέας Κωνσταντίνου έπαιξε το ρόλο του Τσιτσάνη στην ταινία του Μανούσου Μανουσάκη «Ουζερί Τσιτσάνης«, την οποία πρόβαλε μόλις προχθες ο Σκάει.
    (και αυτή σε παραγωγή Cosmote)

  16. LandS said

    6
    Η Αντίσταση προέβαινε σε ενέργειες χωρίς να λαβαίνει υπόψη τα αντίποινα των κατακτητών;

    Και βέβαια. Όπως παντού στην Ευρώπη. Και όχι μόνο η Αντίσταση, αλλά και οι ειδικές δυνάμεις των Συμμάχων σε δολιοφθορές κλπ, οι αεροπορίες με τους βομβαρδισμούς πόλεων κλπ.
    Ο πόλεμος δεν είναι πατρίδα μπριτζ.

  17. giorgos said

    Σχόλιο γιά τόν ήρωϊκό Ελλάς άπό τό ίστολόγιο GRSAIL
    »
    Ορισμένοι ανυποψίαστοι και άλλοι κακόβουλοι ή πάσχοντες από ιδεολογική αποτιτάνωση θεωρούν την Μάχη της Αμφιλοχίας ως την ‘κορυφαία μάχη της αντίστασης’. Η αστόχαστη αυτή ενέργεια των οπλαρχηγών του ΕΛΑΣ δεν διαφέρει σε κάτι από όλα τα άλλα ατοπήματα που έπραξαν αυτοί οι άνθρωποι είτε επειδή ήταν ανόητοι, είτε γιατί είχαν ροπή προς τη βία, είτε επειδή παρασύρθηκαν από την καταστροφική ηγεσία τους.

    Η περιβόητη αυτή μάχη δόθηκε τον Ιούλιο του 1944, δηλαδή λίγες εβδομάδες πριν έτσι κι αλλιώς αποχωρήσουν από την Ελλάδα οι Γερμανοί. Δεν είχε κανένα απολύτως θετικό ή άλλο ‘στρατηγικό’ αποτέλεσμα που να παρουσίαζε κάποιο όφελος προς τους ταλαιπωρημένους πολίτες.
    Είχε όμως δυσβάστακτα και καταστροφικά αποτελέσματα τόσο για τις ομάδες προσβολής, αφού χάθηκαν χωρίς πραγματικό λόγο περίπου 400 μαχητές του ΕΛΑΣ -χώρια οι Γερμανικές απώλειες(*)- αλλά, ακόμα χειρότερα, επειδή στα πλαίσια της επιχείρησης αντιποίνων Eχίδνα, από 5 μέχρι 31 Αυγούστου 1944, χάθηκαν επίσης χωρίς λόγο πάνω από 170 άμαχοι και καταστράφηκαν μερικώς ή ολοσχερώς πολλά χωριά στην περιοχή της Ρούμελης.

    Παρόμοια χαρακτηριστικά υπάρχουν σε όλες τις δήθεν ηρωικές πρωτοβουλίες του ΕΛΑΣ που γίνονταν χωρίς στρατηγικά μετρήσιμα αποτελέσματα, με την ηγεσία και τους λεγόμενους οπλαρχηγούς υπό την μερική τουλάχιστον προστασία και την ασφάλεια του βουνού και εις βάρος της ζωής και της περιουσίας του άμαχου πληθυσμού τον οποίο βέβαια ο ΕΛΑΣ ούτε την διάθεση είχε αλλά ούτε και την παραμικρή δυνατότητα να προστατέψει.

    Πως μπορούν άραγε να χαρακτηριστούν οι άνθρωποι αυτοί που ενώ γνώριζαν εκ των προτέρων την δυστυχία και το θάνατο που θα σκόρπιζαν οι πράξεις τους, συνέχιζαν να επιδίδονται σε ανούσιες ‘επιχειρήσεις’ που δεν είχαν καμία άλλη, στρατηγικά μετρήσιμη επίπτωση στην πορεία του πολέμου;

    (*) Γιατί οι απώλειες στις μάχες πρέπει πάντα να αποτιμώνται συνολικά, το αίμα είναι πάντοτε κόκκινο και όλες οι μανάδες του κόσμου θρηνούν με τον ίδιο τρόπο»

  18. Vrach said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά! Μια διευκρίνιση σχετικά με την καταγωγή του Σουκατζίδη: δεν ξέρω αν γεννήθηκε στην Προύσα, πάντως ήταν Τριγλιανός, από την Τρίγλια της Βιθυνίας. Μόνο που με τη μικρασιατική καταστροφή κατέληξε στην Κρήτη και όχι, όπως οι περισσότεροι συντοπίτες του, στη Χαλκιδική, όπου ίδρυσαν τη Νέα Τρίγλια. Πάντως οι σημερινοί Τριγλιανοί (της Νέας Τρίγλιας Χαλκιδικής) τον θεωρούν «δικό τους παιδί», η ιστορία του είναι γνωστή και τώρα μάλιστα που βγήκε η ταινία, το σχολείο πήγε τους μαθητές (του Γυμνασίου νομίζω) να τη δουν μαζικά και οργανωμένα.

  19. Γς said

    14:

    >με είχε απασχολήσει τα χρόνια που ήμουν σ’ ένα σχολείο της Καισαριανής, δίπλα στο Σκοπευτήριο

    Εγώ έμενα κάπου 20 χρόνια δίπλα στο σκοπευτήριο. Μαζεύαμε μολύβι απ τις σφαίρες και κάλυκες. Και ο τόπος της θυσίας, στο πίσω μέρος, ήταν κάτι σαν άβατο, ιερός.

  20. Χρόνια Πολλά στον Νοικοκύρη!
    Πολύ χονδροκομμένη η αναφορά αν «ο ναζισμός και ο κομμουνισμός ήταν οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος».
    Εγώ θα πω ότι καθένας που έχει βάψει τα χέρια του με αθώο αίμα είναι εγκληματίας, είτε αυτοπροσδιορίζεται ως κομμουνιστής είτε αυτοπροσδιορίζεται ως ναζιστής (είτε τον …αυτοπροσδιορίζουν!).
    Και αλήθεια, μόνο αυτά τα δύο …διακεκριμένα είδη υπήρχαν (ή υπάρχουν) στην Ελλάδα; Αγνοούμε ότι τα δύο ως ανωτέρω προβαλλόμενα υποσύνολα αποτελούν ΜΕΙΟΨΗΦΙΑ στη χώρα μας, ακόμα και σήμερα που λόγω της οικονομικής κρίσης έχουν βρει πρόσφορο έδαφος για να βλαστήσουν;;; (Και ας θυμίσω ότι οι …κακιές γλώσσες λένε ότι και τότε-το 1944-ήταν μειοψηφία).
    Νομίζω ότι λιγότερος φανατισμός δεν θα έβλαπτε!
    Και ένα τελευταίο: Τόσο κακό είναι που λέχθηκε ότι τα 200 θύματα ήταν Έλληνες και δεν λέχθηκε ότι ήταν κομμουνιστές; Δεν μπορούσαν, οι δυστυχείς, να είναι και από τα δύο;;;

  21. Γς said

    18:

    >όπως οι περισσότεροι συντοπίτες του, στη Χαλκιδική, όπου ίδρυσαν τη Νέα Τρίγλια.

    Οι μισοί σχεδόν ήρθαν εδώ στη Ραφήνα. Εχτισαν την πάλι την μεγάλη τους εκκλησία την Παναγία την Παντοβασίλισσα που είχαν στην Τριγλία κλπ. Κι εγώ στην οδό Τριγλίας μένω

  22. Γς said

    20:

    >Νομίζω ότι λιγότερος φανατισμός δεν θα έβλαπτε!

    αυτοκριτική;

  23. Σηλισάβ said

    Πολύχρονος ο Νικοκύρης.
    Έχει βεβαρυμένο παρελθόν (πολιτικά) ο Βούλγαρης με την «Ψυχή Βαθιά»
    Πάντως κορυφαίος σκηνοθέτης

  24. spiral architect 🇰🇵 said

    @23: «Έλληνες να ντουφεκάνε Έλληνες;«

  25. Πέπε said

    @20:
    Απ’ ό,τι καταλαβαίνω από την ανάρτηση, αυτό που συμβαίνει δεν είναι ακριβώς ότι «λέχθηκε ότι τα 200 θύματα ήταν Έλληνες και δεν λέχθηκε ότι ήταν κομμουνιστές»: λέχθηκε και ότι ήταν κομμουνιστές,αλλά δεν τονίστηκε πολύ.

    Αν όμως εκτελέστηκαν επειδή ακριβώς ήταν κομμουνιστές (και Έλληνες φυσικά), δεν είναι ασήμαντη πληροφορία.

  26. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Ακριβώς όπως το λες, πρέπει ο κόσμος να ξεχωρίζει τη μυθοπλασία, όταν η ταινία γράφει ότι βασίζεται σε αληθινή ιστορία. Δηλαδή ναι μεν ξεκινάει από μια αληθινή ιστορία, την οποία όμως έχει κάθε ελευθερία να τροποποιήσει.

    Kι αυτό είναι καλό, γιατί παλιότερα έβγαιναν ταινίες με το βαρύγδουπο τίτλο «η αληθινή ιστορία τ…», πράγμα που είναι αδύνατο να ισχύει, τουλάχιστον στο έπακρο…

  27. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα σχόλια και τις ευχές!

    Διόρθωσα το ονομα του Hennicke και τη μεταγραφή του -κακώς χτες το βράδυ είχα σκεφτεί τη σλαβότροπη προφορά.

    18 Πράγματι, το βλέπω αυτό για την Τριγλία. Σε όλες τις πηγές εντωμεταξύ υπάρχει Προύσα. Ίσως η Τριγλία να υπαγόταν διοικητικά στην Προύσα.

    6-16 Τα αντίποινα είναι ένας παραγοντας που σταθμίζεται μαζί με τους άλλους. Όπως υπονοεί και ο LandS, περισσότεροι μπορεί να ήταν οι νεκροί από βομβαρδισμούς.των συμμάχων

  28. Πάνος με πεζά said

    Κι εδώ το σημείωμα του Νίκου Γλέζου, στο κασκέτο του. Έχω γράψει και παλιότερα ότι προκαλεί τρομερή συγκίνηση η γραφή «πάω για εκτέλεση», και όχι «με πάνε»… Mπορεί να ήταν στιγμιαία σκέψη αυτή η γραφή, ωστόσο μας δίνει και κάθε δικαίωμα να σκεφτούμε όπως παραπάνω…

  29. Πάνος με πεζά said

    Αρκετοί Τριγλιανοί επίσης εγκαταστάθηκαν μαζικά και στη Ραφήνα, όπου μέχρι σήμερα αναφέρεται το όνομα της πόλης αυτής.

  30. Πάνος με πεζά said

    Α, μας το λέει και ο Γς…

  31. Λεύκιππος said

    200 Έλληνες οποιουδήποτε επιπλέον ιδιαίτερου χαρακτηριστικού, συνεχίζουν να παραμένουν Έλληνες. Εδώ δηλαδή τι αλλάζει και το τραβάμε μέχρι τον …Κουκίδη ή όπως αλλοιώς τον λένε για να δικαιολογήσουμε, τι; Δεν είμαστε η Ελλάδα του ’60 ’70.

  32. Όλοι Έλληνες είμαστε. Και τότε και τώρα :mrgreen:

  33. spiral architect 🇰🇵 said

    Επειδή υπάρχει μια γενικότερη τάση αναθεώρησης της μεταπολεμικής ιστορίας κυρίως θέτοντας υποθετικά διλήμματα του στυλ «αν δεν επετίθετο ο ΕΛΑΣ στην Μεραρχία Εντελβάις θα καίγαν οι Γερμανοί το Κομμένο;» πολλοί φυλάνε τα ρούχα τους για να’ χουν τα μισά και καλά κάνουν. 😉

    Οι καλυβομαραντζίδιδες αναθεωρητές ας ανατρέξουν στα απομνημονεύματα του ομοϊδεάτη τους στρατηγού Ντε Γκωλ:

    Από τους Γάλλους εκείνους που εγκληματικά ή με συκοφαντίες προκάλεσαν το θάνατο αγωνιστών της Αντίστασης σκοτώθηκαν χωρίς κανονική δίκη 10.842 άτομα. Μετά την απελευθέρωση 779 εκτελέστηκαν, ύστερα από παραπομπή σε δίκη σε τακτικά δικαστήρια ή τα στρατοδικεία. Αριθμός θλιβερός, αν και πολύ περιορισμένος είναι αλήθεια σε σχέση με τον αριθμό των εγκλημάτων που έγιναν και των τρομερών συνεπειών τους (σελ. 625).

  34. Πάνος με πεζά said

    Ακριβώς. Θεωρώ ότι το γενικότερο σύνολο «Έλληνες», λειτουργεί ενωτικά για την ταινία, όπως άλλωστε είναι και το πνεύμα του Βούλγαρη και σε άλλες τέτοιες ταινίες.
    Αν έβγαινε με την ταμπέλα «κομμουνιστές», ποιός ξέρει τί θα γραφόταν για κομμουνιστικές προπαγάνδες κλπ.
    Είναι θετικό ότι το έντυπο υπάρχει εκεί, την αλήθεια την ξέρουμε, άρα διαπιστώνουμε και την (ενωτική, για μένα) πρόθεση.

  35. Δεν είδα ακόμα την ταινία, και πρέπει να τσεκάρω το σενάριο που έχω σπίτι, αλλά έχω την αίσθηση ότι ούτε στα Πέτρινα Χρόνια πολυαναφέρεται η λέξη από κάπα. Βέβαια όταν είχαν βγει, όλοι καταλάβαιναν, ενώ τώρα…

  36. Κουνελόγατος said

    Θέλω κι εγώ να τη δω, παρέα όμως με το Κουνέλι μου (16) και τον Γάτο (11) αν τα καταφέρω να τους έχω μαζί. Ποια είναι η άποψη όσων την είδαν; Θα την αντέξει ο μικρός ή είναι δύσκολη;
    Καλημέρα.

  37. spiral architect 🇰🇵 said

    @36: Αν ο Γάτος σου έχει δει χαλαρά την Υπολοχαγό Νατάσα στην τιβί, μπορεί ομοίως να δει το Τελευταίο Σημείωμα. 🙂

  38. spiral architect 🇰🇵 said

    … με την έννοια της βίας εννοώ.

  39. Ποντικαρέος said

    @36 Φίλτατε δεν έχω δει την ταινία και δεν ξέρω τι σκηνές έχει (εννοώ από βασανιστήρια) αλλά πιστεύω ότι αν δοκιμάσεις να δείτε το «Λαβύρινθο του Πάνα» που έχει κάποιες ζόρικες σκηνές τότε θα έχεις ένα κριτήριο αν αντέχουν ή όχι τα παιδιά.

  40. Corto said

    Χρόνια πολλά στον Νικοκύρη!

    36:
    Όχι, καλύτερα να μην δουν την ταινία μικρά παιδιά. Είναι πολύ φορτισμένη συγκινησιακά.

  41. Κουνελόγατος said

    Δε βλέπει τέτοιες αηδίες Spiral, μόνον ποιοτικές σειρές με τον Μπέζο και τίποτε τσιπούρες, εεεε μουρμούρες (κλαψ-λυγμ)… Αλλά λέω να προσπαθήσω, μήπως ενδιαφερθεί στο μέλλον και με τίποτα άλλο…

  42. nikiplos said

    Καλημέρα…

    Τα αντίποινα του κατακτητή, προσπαθούν να σταθμιστούν, με βάση το κέρδος που θα έχει η κάθε στρατιωτική ενέργεια. Πολλές φορές όμως το κέρδος είναι μη αναγνώσιμο από τον απλό κόσμο.

    Είναι γνωστό ότι η «σφαγή της Τριπολιτσάς» αποτέλεσε έναυσμα για εκτεταμένα αντίποινα κατά ελληνικών πληθυσμών σε όλη την οθωμανική αυτοκρατορία. Χιλιάδες νοικοκυραίους τους πήραν από τα κρεβάτια τους αξημέρωτα, και τους έσφαξαν, τους αποκεφάλισαν, τους κρέμασαν, τους έγδαραν ζωντανούς, χωρίς οι ίδιοι να έχουν δώσει την παραμικρή αφορμή ή να έχουν καμία ανάμειξη σε αυτό που γινόταν στην Πελοπόννησο.

    Το κέρδος όμως ήταν πολλαπλάσιο, αφού απέδωσε στρατηγικά το προπύργιο να βασιστεί ένα νέο ελληνικό κράτος. Η πελοπόννησος έγινε η διπλωματική εκείνη μήτρα που βασίστηκαν οι Ευρωπαίοι ώστε να δημιουργήσουν το Ελληνικό Κράτος.

    Οι στρατιωτικές ενέργειες της αντίστασης τότε στον κατακτητή, συνέβαλαν με τον τρόπο τους στο να ηττηθεί ο ναζιστικός άξονας. Το μικρές ή ασήμαντες ας αφήσουμε τους στρατηγούς να το αποφασίσουν, γιατί αν ήταν τέτοιες δεν θα εξόπλιζαν εδώ αντάρτικες ομάδες, ούτε και θα έπαιρναν ποτέ τόσο επίπονα ρίσκα για να το κάνουν.

    Κι αν οι αντάρτικες ομάδες ήταν οπαδοί μόνο του κομμουνιστικού ιδεώδους, δεν θα στελεχώνονταν τόσο μαζικά από πλήθος ανθρώπων, όπως και έγινε, πχ συμμετείχαν σε μερικές περιπτώσεις καθαρά πρώην μεταξικοί στρατιωτικοί.

    Τα εγκλήματα ενάντια σε άμαχους πληθυσμούς ήταν σαφείς ενέργειες των ναζί. Ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος ήταν ο πρώτος που οι άμαχες απώλειες ξεπέρασαν τις ένστολες. Και από εκεί δημιουργήθηκε και το τετελεσμένο το σημερινό: εξοντώνεται ο άμαχος πληθυσμός με βομβαρδισμούς κλπ ώστε να αναγκαστεί ο ένστολος να παραδοθεί ή να συνθηκολογήσει. Αυτό ξεκίνησε, εδραιώθηκε και επιδοκιμάστηκε από τους ναζί.

    Επίσης και οι πληθυσμοί που έχουν αλληλοεξοντωθεί για αιώνες έχουν πατροπαράδοτα κι ατταβιστικά μίση, δεν φέρονται με αβρότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Γάλλοι και οι Γερμανοί από τους πολιτισμένους, ή οι Ιάπωνες με τους εκείθεν γείτονές τους, Κορεάτες και Κινέζους. Άλλωστε η ανάγνωστη της Ιστορίας δεν πρέπει να γίνεται με συναισθηματισμούς.

  43. Pedis said

    Προσωπικά μου είναι προφανές ότι η ιστορική παραχάραξη έχει ιδεολογικά/μαζικοεμπορικά κίνητρα.

    Πάντως, αθωώνονται και οι κομμουνιστές που παρουσιάζονται ως έλληνες ενώ, ως γνωστόν, πρόκειται για βουλγαροσυμμορίτες … Οι αληθινοί έλληνες είναι δοσίλογοι, χέστηδες, αρπαξοκώληδες, αλλά κομμουνιστές ποτε!

    Το σινεμά του Βούλγαρη, όσο έχω δει, δεν το πάω (εξαιρώ το «όλα είναι δρόμος»). Τα πλάνα του (φωτογραφία, ντεκουπάζ, σκηνικά, πολλά γκροπλαν και με προσέγγιση της κάμερας, μουσική δραματοποίηση) έχουν κάτι από αισθητική τηλενοβέλας.

    Θα μπορούσε, φερειπείν, μια ασήμαντη λεπτομέρεια που δεν είναι, να δώσουν να φορέσουν τσαλακωμένα τα σακάκια και κατσασμένα τα κολλάρα στα πουκάμισα.

  44. Pedis, θα σ’ αρέσει και το Ακροπόλ νομίζω (αν και έχω να το δω από τότε που βγήκε).

  45. leonicos said

    Μόλις επέστρεψα από Πολωνία. Έγινε μεγάλη ιεροτελεστία στο Άουσβιτς με συμμετοχή 200 περίπου στρατιωτικών από το Ισραήλ.

    Εκεί ο αντικομμουνισμός σήμερα είναι χειρότερος από του Μεταξά το 1939. Δυστυχώς να είμαστε ευχαριστημένοι με τον λιγότερο δικό μας.

  46. spiral architect 🇰🇵 said

    @43: Καλά, μην περιμένεις και συ να δεις κλασική σινεφίλ ταινία πια. Ακόμα και ο παλιός καλός γαλλικός κινηματογράφος έχει γίνει πολύ ανάλαφρος. Θες η νέα γενιά σκηνοθετών, θες η πίεση 😉 των παραγωγών σε παλιότερους κυρίως σκηνοθέτες, θες η τάση υποκατάστασης του κινηματογράφου από σειρές στυλ House of Cards, Game of Thrones κλπ. Ταινίες τύπου Stalker, 8 1/2, Μέσα από τον Σπασμένο Καθρέφτη ακόμα και το 2001 Οδύσσεια του Διαστήματος δεν θα ξαναδούμε, θαρρώ.

    @45: Ωχ! 🙄

  47. Pedis said

    # 44 – Pedis, θα σ’ αρέσει και το Ακροπόλ νομίζω (αν και έχω να το δω από τότε που βγήκε).

    όχι, δυστυχώς. Ψεύτικη, είχε και πολύ καλούς ηθοποιούς που κάνουν το παν για να στηρίξουν, πρωτίστως, τους διαλόγους -και τους χρόνους στο μονταζ της ατάκας- σαπουνόπερας, αλλά δεν …

  48. Pedis said

    # 46 – @43: Καλά, μην περιμένεις και συ να δεις κλασική σινεφίλ ταινία πια

    Μην συμβιβάζεσαι Σπιράλ. Στο κάτω-κάτω, η οπτικοακουστική δραματοποίηση διαμορφώνει το 99% της αντίληψης του μαζάνθρωπου για το παρελθόν, το παρόν, τα πρότυπα, ό,τι σκατά παραποιημένα, έχουμε στο κεφάλι μας, απο κεί τόχουμε πάρει. Για κάνε ένα τεστ με σένα τον ίδιο: σκέψου, τι ξέρω για το φαρ-ουέστ (-> γουέστερν) κλπ κλπ.

  49. Alexis said

    Η γνώμη μου είναι ότι οι ταινίες που εξιστορούν πραγματικά περιστατικά, με πραγματικά και όχι υποθετικά ονόματα (π.χ. ο Σουκατζίδης λέγεται Σουκατζίδης και όχι κάπως αλλιώς, το στρατόπεδο βρίσκεται στο Χαϊδάρι και όχι σε μέρος που δεν κατονομάζεται) θα πρέπει να προσπαθούν να ακολουθούν, όσο μπορούν, την ιστορική αλήθεια.
    Οι 200 της Καισαριανής εκτελέστηκαν επειδή ήταν κομμουνιστές και όχι επειδή ήταν Έλληνες γενικώς. Η ανακοίνωση των Γερμανών είναι σαφέσταστη: «Ως αντίποινα θα εκτελεσθή ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1/5/1944»
    Υπό αυτήν την έννοια η ταινία οφείλει, όχι να υπερτονίσει, αλλά απλά να αναδείξει το συγκεκριμένο γεγονός στην πραγματική του διάσταση, αν θέλει να είναι δίκαιη με την ιστορία.
    Αν δεν το κάνει είναι, για μένα τουλάχιστον, κατανοητό μεν, επιλήψιμο δε.
    Οι οποιεσδήποτε δικαιολογίες (εμπορική επιτυχία, λόγοι «εθνικής ομοψυχίας») δεν είναι για μένα επαρκείς για να δικαιολογήσουν την παραποίηση της ιστορικής αλήθειας.

  50. gpoint said

    Χρόνια πολά και από δω στον Νικοκύρη

    Κάποιες παρατηρήσεις αν και η Ιστορία όπως έχω ξαναπεί είναι γεμάτη αμφιλεγόμενα περιστατικά

    Ο πατέρας μου πήγε στην Αλβανία στον πόλεμο στην τοπογραφική υπηρεσία λόγω ειδικότητας. Θυμάμαι καλά, μου έχει πει πως είχε κομμουνιστές στο συνεργείο του. Μάλιστα γύρισε με τα πόδια με έναν από αυτούς ο οποίος όταν ο πατέρας μου έκανε στάση στην Θήβα συνέχισε, έφτασε πρώτος και είπε στην γιαγιά μου πως ο πατέρας μου σκοτώθηκε!! Ισως να υπήρχε διαβάθμιση και πολέμησαν οι συμπαθούντες τους κομμουνιστές ενώ παρέμειναν τα μέλη στις φυλακές, δεν το ξέρω.
    Ομως να φωνάζει ο Σουκατζίδης «Άδικο είναι που ο Μεταξάς μάς παράδωσε στους Γερμανούς» είναι λίγο τραβηγμένο γιατί ο Μεταξάς πέθανε Γενάρη κι οι Γερμανοί μπήκαν Αθήνα τον Απρίλη… εκτός και βρυκολάκιασε …

  51. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν ξέρω αν θα δω την ταινία. Η «Ψυχή βαθιά» δεν μου πολυάρεσε, κάπως νερόβραστη και στρογγυλεμένη μού φάνηκε. Αυτή η ταινία όμως έχει ένα μεγάλο καλό: ανασύρει από τη λήθη έναν μεγάλο άνθρωπο, τον Σουκατζίδη. Γιατί ξεχασμένος ο Σουκατζίδης και γιατί οι πλατείες μας και οι δρόμοι μας φέρουν τα ονόματα μικρών ανθρώπων, επιβεβλημένων στην κοινή συνείδηση ως μεγάλων, είναι πονεμένη ιστορία. Και μόνο γι’ αυτό, μπράβο στον Βούλγαρη.

  52. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα. Δεν είδα την ταινία και δεν έχω γνώμη για το αποτύπωμά της στις μέρες μας που αλωνίζουν οι καλυβομαραντζομουμτζήδες. Πάντως για λόγους αντίστοιχους με αυτούς που αναφέρονται δεν μου είχε αρέσει το Ψυχή Βαθιά.

    Παρουσιάζεται οργανωμένος παράνομος μηχανισμός με απλά αλλά ευφυή τεχνάσματα όπως το κούφιο καρύδι που μπαίνει στο καρβέλι του ψωμιού και περιέχει σημείωμα με τα νέα από τον απέξω κόσμο

    Επιτρέψτε μου: https://www.slang.gr/definition/25940-santouri

  53. Νικοκύρη, έτη πολλά και δημιουργικά

    Περί αντιποίνων, γενικά οι αντιστασιακοί δεν τα έπαιρναν υπόψη τους, παρόλο που φρόντιζαν να απέχουν από χωριά, έτσι ώστε η όποια πράξη τους να μην συνδεθεί με συγκεκριμένους ντόπιους.
    Οι βρετανοί πράκτορες άλλοτε φρόντιζαν να αφήνουν κάτι χαρακτηριστικό, πχ, ο Φέρμορ άφησε ένα μπερέ με εθνόσημο κι ένα σημείωμα στο αυτοκίνητο του Κράιπε, αναλαμβάνοντας έτσι την ευθύνη για να μην την πληρώσουν τα Κρητικάτσια. Κι άλλοτε δεν ενδιαφέρονταν καν, όπως ο Ξαν Φίλντινγκ που ξεκίνησε μάχη με ενέδρα σχεδόν μέσα σε χωριό και την πληρώσανε τα Κρητικάτσια.

  54. Λίνα said

    Είδα την ταινία και έχω να πω ότι είναι ολοφάνερο σε όλη την ταινία ότι οι εκτελεσθέντες είναι αριστεροί. Η ταινία είναι κινηματογραφικό έργο και όχι μάθημα ιστορίας. Ο Βούλγαρης υπηρετεί την τέχνη και η τέχνη υποβάλλει, δεν βροντοφωνάζει, δεν συνθηματολογεί, δεν κάνει προπαγάνδα. Όπως λέει ο Τσέχοφ, ο συγγραφέας αντί να μας πει ευθέως ότι είναι νύχτα, προτιμά να το καταλάβει μόνος του ο αναγνώστης λέγοντάς μας ότι ο ήρωάς του βλέπει την αντανάκλαση του φωτός του φεγγαριού σε ένα γυαλάκι στο δρόμο (ή κάπως έτσι).

    Τα λένε όμως πολύ καλά οι ίδιοι οι δημιουργοί στη συνέντευξη που παρέθεσε ο Αθεόφοβος στο 11. Καμία εταιρία δεν τους περιόρισε, είναι η άποψή τους. Τη στηρίζουν πολύ καλά και, ευτυχώς, δεν κάνουν σοσιαλιστικό ρεαλισμό.

  55. Ριβαλντίνιο said

    Χρόνια πολλάάάάά !!!!!!!!!!!
    ___________________________________________

    διακοσίων κομμουνιστών

    Ήταν πράγματι όλοι κομμουνιστές ; Ξέρουμε και των 200ων τα ονοματεπώνυμα και δεν υπήρχε μεταξύ τους κάποιος κεντρώος ας πούμε ; Πραγματική απορία εκφράζω. Δεν γνωρίζω τίποτα. ( Η ανακοίνωση των Γερμανών θεωρώ ότι δεν είναι απόδειξη γιατί αυτοί όλους τους έλεγαν κομμουνιστές, αναρχικούς και συμμορίτες. Εδώ τους αμάχους και τα γυναικόπαιδα τους έλεγαν «αντάρτες» ) .

    ——————————————————
    Του Βούλγαρη δεν μου άρεσε η προηγούμενη ταινία του ( «Τριαντάφυλλε ζείείείείς ;» «Αύριο δεν θα χαίρεαι Σταυρούλα.» 🙂 🙂 🙂 ) , οπότε θα περιμένω και αυτήν να την δείξει η τρελεόραση.

    —————————————————————–

    τη μνήμη ενός ανύπαρκτου, κατασκευασμένου ήρωα, του Κων. Κουκκίδη

    Η αναφορά του Χρύσανθου στο ημερολόγιό του είναι μια καλή μαρτυρία για το ότι μπορεί όντως κάτι να συνέβει και μετά μπήκε σάλτσα.

    ————————————————————-

    απόντες, οι δοσίλογοι και οι μαυραγορίτες έγιναν υπουργοί και πρωθυπουργοί

    Ποιοι απόντες ή δοσίλογοι ή μαυραγορίτες έγιναν πρωθυπουργοί ; Φαντάζομαι δεν μιλάμε για τους Ράλλη, Λογοθετόπουλο και Τσολάκογλου. Αλλά και αυτοί οι τρεις, απόντες ή μαυραγορίτες δεν ήταν. Δοσίλογοι ή «δοσίλογοι» ναι.

    ——————————————————-
    Όλοι σχεδόν ήταν κρατούμενοι από το 1936, η κήρυξη του πολέμου είχε βρει τους περισσότερους στην Ακροναυπλία και μερικούς στην Ανάφη, ζήτησαν να σταλούν στην Αλβανία και το αίτημά τους απορρίφθηκε, και όταν ήρθε η συνθηκολόγηση το προδοτικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου τούς παρέδωσε στους Γερμανούς αντί να τους αφήσει να φύγουν.Αυτό παρουσιάζεται στην ταινία, σε ένα σημείο που ο Σουκατζίδης φωνάζει «Άδικο είναι που ο Μεταξάς μάς παράδωσε στους Γερμανούς»,

    Μερικές αντίθετες απόψεις :

    – Δεν τους παρέδωσε το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. . Οι 4αυγουστιανοί κυνηγήθηκαν από τον Τσολάκογλου και τον βασιλιά τον έκραξε.

    – Μερικοί απελευθερώθηκαν : Απελευθέρωση των Μακεδόνων κομμουνιστών
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B7_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CF%8C%CE%BD%CF%89%CE%BD_%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%8E%CE%BD

    ( Οι παρακάτω σύνδεσμοι μπορεί να μην είναι της αρεσκείας σας, οπότε αν θέλετε μπαίνετε και πάντα με δική σας ευθύνη. Υ.Γ. Εσύ ειδικά pedis μην μπείς !!! 🙂 ).

    Η στάση των ακροναυπλιωτών του ΚΚΕ κατά την γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του 1941.
    http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2012/01/1941.html

    Άλλο ένα αριστερό παραμύθι για τον δήθεν «πατριωτισμό» των κομμουνιστών
    http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2013/07/blog-post_20.html

    Η δήθεν «ηρωική απόδραση» των κομμουνιστών κρατουμένων απ’την Φολέγανδρο το 1941
    http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2012/10/1941.html

    Η απελευθέρωση 11 κομμουνιστών απ΄τους Γερμανούς, κατόπιν βουλγαρικής παρέμβασης τον Ιανουάριο του 1942
    http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2013/04/11-1942.html

    Μαρτυρίες του Τζήμα για την απελευθέρωση των κομμουνιστών απ΄την Ακροναυπλιά, κατόπιν βουλγαρικής παρέμβασης
    http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2013/04/blog-post_4.html

    ___________________________________________________________

    @ 6 Παναγιώτης Κ.

    Με απασχολεί όμως το εξής ζήτημα και αν πράγματι έχει βάση.
    Η Αντίσταση προέβαινε σε ενέργειες χωρίς να λαβαίνει υπόψη τα αντίποινα των κατακτητών;

    και
    @ 17 giorgos

    Πολύ δύσκολη κατάσταση :

    Η εκτέλεση συνολικά εξήντα πέντε ατόμων, οι συλλήψεις και το κλίμα τρομοκρατίας που εξαπέλυσαν οι γερμανικές αρχές στην πόλη της Κοζάνης και τα γειτονικά χωριά ανάγκασαν πολλούς, από τις πληγείσες κυρίως περιοχές, να καταφύγουν στις τάξεις των ανταρτών. Κάτω από το πρίσμα αυτής της εξέλιξης, η ενέδρα του ΕΛΑΣ πλησίον του Βατερού θεωρήθηκε ως μια σκόπιμη ενέργεια που είχε ως «αντικειμενικόν σκοπόν οι κάτοικοι της περιοχής φοβούμενοι αντίποινα των Γερμανών, να καταφύγωσιν στα βουνά και ενταχθώσιν εις τα τμήματα του ΕΛΑΣ».

    Στον αντίποδα ανάλογων τοποθετήσεων που υποστήριζαν ότι τα χτυπήματα του ΕΛΑΣ, όπως αυτό στο Βατερό, εναντίον μεμονωμένων αυτοκινήτων, χωρίς κανένα στρατιωτικό όφελος, αποτελούσαν έναν έμμεσο και αποτελεσματικό τρόπο για τη στρατολόγηση νέων ανταρτών, ο Σακαλής υπεραμύνεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του των ενεργειών αυτών που κατά τη γνώμη του δικαίωναν την ύπαρξη των ανταρτών, γράφοντας :

    « […] Κανένας δεν έριχνε δυο τουφεκιές έτσι στο βρόντο για να κάψουν οι Γερμανοί ή να σκοτώσουν. Το χτύπημα που γίνονταν είχε κι ένα σκοπό. Μιλάνε για το Γερμανό το γιατρό που σκοτώθηκε στο δρόμο προς τα Καραγιάννια καθώς πήγαινε στη Σιάτιστα. Σαν αποτέλεσμα οι Γερμανοί σκότωσαν εδώ στην Κοζάνη, σκότωσαν στο Βατερό κι όποιον συναντούσαν στο δρόμο. Αν ο ΕΛΑΣ ήξερε ότι αυτός που πήγαινε ήταν γιατρός μπορεί να μη χτυπούσαν το αυτοκίνητο, αλλά δεν ξέρεις ποιος περνάει ποιος είναι. Το αυτοκίνητο ήταν Γερμανικό και δεν ξέρεις ποιος πάει και που πάει».

    Λαμβάνοντας, επίσης, αφορμή από ένα ανάλογο περιστατικό που είχε σημειωθεί κοντά στο Βογατσικό με πρωταγωνιστή και πάλι τον Υψηλάντη, ο Σακαλής καταλήγει :

    «Δεν ήταν ζήτημα ότι έκαναν επίτηδες τη δουλειά. Και λέμε πού θα τον χτυπήσεις ; Θα τον περιμένεις να΄ ρθει στη Βαλιακάρδα που δεν έχει κατοικημένη περιοχή ; Τι να κάνει εκεί ο Γερμανός ; Το μόνο που χρειάζονταν ο Γερμανός ήταν όλες οι πόλεις, οι αποθήκες, να τροφοδοτηθεί, οι τράπεζες κτλ. Και εκεί ακριβώς μπορούσες να τον χτυπήσεις».

    Όμως, η ηγεσία του ΕΛΑΣ δε δικαίωσε, τουλάχιστον επίσημα, τη συγκεκριμένη επιλογή του Υψηλάντη. Σε διαταγή του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ προς την 9η Μεραρχία ζητήθηκε να αποφεύγονται στο μέλλον παρόμοια εγχειρήματα που επέφεραν στην ουσία περισσότερα πλήγματα στον άμαχο πληθυσμό, εξαιτίας των μετέπειτα αντιποίνων, παρά στα γερμανικά στρατεύματα.Αναλυτικά, στη διαταγή τονίζονταν :

    «Κατά την μελέτην της περιελθούσης ημίν εσχάτως αλληλογραφίας παρετηρήσαμε : 1ον) ότι συμφώνως τω […] ανακοινωθέντι υμών της 31-1-44 προσεβλήθη εις την στενωπόν Σιατίστης υπό προωθημένου τμήματος της Μεραρχίας Γερμανικόν αυτοκίνητον, πιθανώτατα επιβατικόν (κούρσα), με αποτέλεσμα τον φόνον ενός Γερμανού αξιωματικού και τον τραυματισμόν ενός οπλίτου, 2ον) ότι […] οι Γερμανοί εξετέλεσαν εις αντίποινα τριάκοντα εννέα ομήρους εν Κοζάνη. Κρίνοντες ότι η προσγενομένη ζημία είναι μεγαλυτέρα του εκ του εγχειρήματος ωφέλους εντελλόμεθα όπως αποφεύγητε εφεξής λόγω παρομοίων αντιποίνων την προσβολήν μεμονωμένων ατόμων ή οχημάτων του κατακτητού ή των οργάνων του, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων ιδιαζούσης σημασίας π.χ. αυτοκίνητον του οποίου επιβαίνη ανώτατος Γερμανός αξ/κός κ.ο.κ. και εντείνητε αντιστρόφως τας προσβολάς κατά τμημάτων οπωσδήποτε αριθμητικώς ισχυρών».

    Αναφέρεται, επίσης, ότι μέσα στις προθέσεις της ηγεσίας ήταν η τιμωρία του Υψηλάντη για ανεπιτυχή δράση κατά το επικείμενο συνέδριο του ΕΑΜ στα Σιδηρά της Κοζάνης.

    Δορδανάς
    http://ikee.lib.auth.gr/record/2262/fil … 03-101.pdf ( σελ. 508 )
    http://www.edume.myds.me/00_0070_e_libr … 13_k05.pdf ( σελ. 28 )
    Αντιγραφή από εδώ : https://greekcivilwar.wordpress.com/201 … %BC%CE%B1/

    __________________________________________________________

    @ 39 Ποντικαρέος

    Την έχω δεί ! Νομίζω δεν είναι για παιδιά από 12 ετών και κάτω. Και πολύ αντιφρανκική προπαγάνδα βρε παιδάκι μου. 🙂

    _______________________________________________

    @ 50 gpoint

    Ο Βελουχιώτης πολέμησε. Όλοι οι δηλωσίες πολέμησαν. Όσοι το έπαιζαν μάγκες δεν πολέμησαν. Π.χ. Ο Κατσώτας πολέμησε. Ο Σαράφης δεν πολέμησε.

  56. spiral architect 🇰🇵 said

    @54: […] ευτυχώς, δεν κάνουν σοσιαλιστικό ρεαλισμό

    Προσοχή στο κενό! Από στιλιστικής πλευράς ο Βούλγαρης σοσιαλιστικό ρεαλισμό έκανε, αν εξαιρέσει κανείς τα δυναμικά πλάνα της ταινίας. Ο Ναπ. Σουκατζίδης της ταινίας είναι ο ιδανικός ήρωας. 😉

  57. Μαρία said

    >ενώ ένας άλλος φωνάζει «Για τη λευτεριά και τη λαϊκή επανάσταση»
    κι ένας άλλος «χτενίστε μου τ’ αρχίδια» 🙂

  58. Λίνα said

    @56 Θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω. Ο ιδανικός ήρωας δεν αρκεί για να το πεις σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Δεν είναι έργο απλοϊκό, απλουστευτικό, προπαγανδιστικό.

    Αυτό που είδα στην ταινία του Βούλγαρη και δεν το συμμερίζομαι είναι η πίστη του στον άνθρωπο. Έχει τόσους ανθρώπους στα μπουντρούμια που κινδυνεύουν από στιγμή σε στιγμή με εκτέλεση και υπάρχει μια σύμπνοια μεταξύ τους, μια συνεργασία! Κανείς δεν προσπαθεί να βγάλει το μάτι του άλλου, κανείς δεν προσπαθεί να χαντακώσει άλλους για να επωφεληθεί, ανθρώπινο μεγαλείο! Προσωπικά έχω άλλη εικόνα για το ον άνθρωπος και δη υπό συνθήκες απειλητικές για τη ζωή. Βέβαια, το άλλο μου όνομα είναι Τίμων.

  59. ΓιώργοςΜ said

    51 Από δρόμους όλο και κάτι γίνεται,

    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Ατσαλένιο – Νέες Κλαζομενές (Ηράκλειο Κρήτης)
    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Ιεράπετρα Λασιθίου Κρήτης
    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Κάτω Ελευσίνα (Ελευσίνα Αττικής)
    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Κέντρο (Ραφήνα Αττικής)
    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Κέντρο (Χανιά Κρήτης)
    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Νέα Αλικαρνασσός Ηρακλείου Κρήτης
    Σουκατζίδη Ναπολέοντος, Χαϊδάρι Αττικής

    …αλλά για να ισοφαριστούν όλοι οι ανάξιοι (για να μην πω τίποτε άλλο και μαγαρίσω) που μνημονεύονται σε δρόμους, θα έπρεπε να υπάρχει σε κάθε γειτονιά.

  60. Γιώργος said

    καλησπέρα. Τον Παντελή Βούλγαρη τον θεωρώ τον κορυφαίο εν ζωή έλληνα σκηνοθέτη. Την ταινία την είδα, όπως και τις περισσότερες και πάντως τις σημαντικότερές του και την θεωρώ την καλύτερή του. Οι όποιες ενστάσεις σωστές και δεκτές αλλά τελικά ενστάσεις πάντα θα υπάρχουν και ιδίως από τη στιγμή που ο σκηνοθέτης κάνει κινηματογράφο και όχι ντοκιμαντέρ ή ρεπορτάζ.

  61. Γιώργος said

    (σχόλιο 58)
    Η ιστορία έγραψε για διακόσιους μελοθάνατους που όλη τη νύχτα ενωμένοι χόρεψαν και τραγούδησαν ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΩΣ ΕΝΑ.
    Ίσως η «απόσταση» από το ’44 μέχρι σήμερα να είναι πολύ μεγαλύτερη από το ’44 μέχρι το 200.000 π. Χ.

  62. Ρίβα, στο 55

    για τη Φολέγανδρο η ιστορία είναι πιο σύνθετη

    Οι χωροφυλάκοι δεν μιλάγανε γερμανικά, οι Ναζήδες δεν μιλούσαν χωροφυλακίστικα
    την διερμηνεία την έκανε μια πολιτική κρατούμενη (και πολύ γνωστή μάλιστα, δεν θυμάμαι τώρα ποιά)
    η οποία μετέφραζε κατά το δοκούν
    και όταν ήρθε το κρίσιμο ερώτημα, εκείνη μπαλαμούτιασε αμέσως την απάντηση κι έκανε τους κομουνιστές ζωοκλέφτες.
    Τη μαούνα για τη Μήλο την πλήρωσε η Έλλη Δυοβουνιώτη, σύντροφος του Μιχάλη Ράπτη (μετέπειτα Πάμπλο), που είχε γνωριστεί εκεί με τον καλό της και είχε φράγκα.

  63. Γς said

    35:

    >αλλά έχω την αίσθηση ότι ούτε στα Πέτρινα Χρόνια πολυαναφέρεται η λέξη από κάπα

    Πέτρινα χρόνια

    Κι αυτός ο Σταμάτης Σπανουδάκης…

  64. Ριβαλντίνιο said

    @ 62 Σκύλος

    Ευχαριστώ για τις πληροφορίες !

    ( Και κάπου εδώ βγαίνει ο pedis και σου λέει : «Έτσι, έτσι , δίνε θάρρος στον ΧAτάκο ! 🙂 🙂 🙂 )

  65. giorgos said


    Τό θέμα είναι ότι Τζάμπα πέθανε τόσος κόσμος. » γιά μιά άκόμα φορά αύτοί νικήσανε δυστυχώς…»

  66. Ριβαλντίνιο said

    @ 65 giorgos

    Πήραμε Δωδεκάνησα.
    Ο Μεταξάς ήταν με το μέρος των Άγγλων πρίν κυβερνήσει και πρίν γυρίσει ο king :

    Ο κυριότερος όμως λόγος της φιλοβρετανικής στάσης του Μεταξά ήταν γεωπολιτικός. Ήδη από το 1934, πριν δηλ. ανέλθει στην εξουσία, είχε διατυπώσει το δόγμα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής για τον μεσογειακό χώρο. Σε σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών την 3η Μαρτίου 1934 (για τις διαβουλεύσεις για το περιεχόμενο του Βαλκανικού Συμφώνου) είχε πει: »Η Ελλάς δεν είναι μία χερσόνησος περιβρεχομένην από θάλασσαν, αλλά μία θάλασσα περιβαλλομένη υπό ξηράς…η Ελλάς δεν δύναται λοιπόν να τα βάλη ως εκ της γεωγραφικής της θέσεως με καμμίαν απολύτως ναυτικήν Δύναμιν Μεγάλην. Είναι πράγμα το οποίον ουδέ δύναται να σκεφθή… Αν και είναι βεβαίως παράτολμον εις την πολιτικήν να δημιουργή κανείς δόγματα, η Ελλάς δύναται να θέση ως δόγμα πολιτικόν ότι εν ουδεμία περιπτώσει δύναται να ευρεθή εις στρατόπεδον αντίθετον εκείνου, εις το οποίον θα ευρίσκεται η Αγγλία. Δυνάμεθα τούτο ν ατο θεωρήσωμεν ως δόγμα. Εγώ τουλάχιστον το ασπάζομαι» (Π. Πιπινέλης, Εξωτερική πολιτική της Ελλάδος ( 1923-1941), Αθήναι 1948 , σελ. 198-200.)

    http://www.istorikathemata.com/2012/10/Greek-foreign-policy-towards-facist-Italy-1936-1940.html

  67. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σε δύο κρατουμένους πρότεινε ο διοικητής του στρατοπέδου Φίσερ να εξαιρεθούν και να εκτελεστούν άλλοι στη θέση τους: στον Ναπολέοντα Σουκατζίδη και στον Αντώνη Βαρθολομαίο. Και οι δύο αρνήθηκαν. Φυσικά δεν περιμένουμε να μετονομασθεί κάποια οδός Ιωάννου Ράλλη σε οδό Αντώνη Βαρθολομαίου.
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://e-oikodomos.blogspot.com/2013/04/200.html%3Fm%3D1&ved=0ahUKEwjPysyKhaDXAhXJQBoKHcgcAoMQFggxMAE&usg=AOvVaw15OSRp0VdyGdrL7rh2lyO1

  68. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    36 – Δεν χρειάζεται να πάρεις τα παιδιά σου για να δούν μια ιστορική (έστω πρόσφατη ) ταινία που δεν θα τους προσφέρει ΤΙΠΟΤΑ στην ζωή τους, (άλλωστε, ουσιαστικά έχουν δρομολογηθεί πολιτικά) όσο για τις σκληρές σκηνές, είναι αστείες μπροστά στην πραγματικότητα.
    Πάρε τους γιούς σου και πήγαινέ τους στο κέντρο να δούν τα πρεζόνια που τρυπιούνται κατά μεσής του δρόμου, να δούν ανθρώπους που τρώνε σκουπίδια, τις πουτάνες που κάνουν πιάτσα, τους στερημένους που πηγαίνουν στα μπουρδέλα να γαμήσουν αδιαφορόντας για το πώς βρέθηκε εκεί η όποια γυναίκα, την νύχτα δείξε τους τους αστέγους που κοιμούνται στα πεζοδρόμια, πήγαινέ τους σε αναμορφωτήρια αλλά και σε ορφανοτροφεία για να αντιληφθούν πως η κοινωνία μας δεν είναι το facebook κι αυτή που δείχνει η ΤΒ κι ο κινηματογράφος.

    Y,Γ – Προσοχή, οι σκηνές θα είναι πολύ σκληρές, αλλά ΑΛΗΘΙΝΕΣ.

  69. giorgos said

    66. Ελα ρέ φίλε τώρα , πού «πήραμε τά Δωδεκάνησα ! Καί πού τά «πήραμε» δηλαδή τί έγινε ?

  70. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    66 – Κι οι Αλβανοί χωρίς να ρίξουν τουφεκιά πήραν την βόρειο Ήπείρο ενώ από Βουλγαρία μεριά πήραμε το τρίτο το μακρύτερο, για να μη μιλήσουμε για την Τουρκία που δεν πολέμησε και δεν έχασε τίποτα και εισέβαλε μετά στην Κύπρο υποστηριζόμενη από τους αγγλοσάξονες.
    Στον πόλεμο πάνε ΜΟΝΟ οι στόκοι, τα κορόϊδα, κι όσοι δεν μπορούν να το αποφύγουν.

  71. Νίκος Κ. said

    Ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για ταινία κι όχι για ιστορική διατριβή. Το αν είναι πιστή ή όχι στο ιστορικό θέμα που πραγματεύεται βγαίνει από το σύνολο και όχι από την κάθε επί μέρους σκηνή. Κι εμένα η εντύπωσή μου είναι πως συνολικά είναι απόλυτα πιστή, δεν «αυτολογοκρίνεται» καθόλου.

    Για παράδειγμα: Η θρυλική ταινία του Αϊζενστάιν «Θωρηκτό Ποτέμκιν» αναφέρεται σε ένα πραγματικό ιστορικό γεγονός στη διάρκεια της επανάσταση τού 1905. Η πιο γνωστή σκηνή, το αιματοκύλισμα του κόσμου στις σκάλες της Οδησσού, είναι αμφίβολο αν υπήρξε. Είναι αυτό έλλειψη σεβασμού στην ιστορία; Προφανώς και όχι, αφού το σύνολο της ταινίας ανταποκρίνεται σε όσα πραγματικά συνέβαιναν εκείνη την εποχή.

  72. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κάτι θα τους προσφέρει και η ταινία, Λάμπρο: ένα θετικό πρότυπο. Ο Σουκατζίδης (και τόσοι άλλοι «ανώνυμοι») υπήρξε με σάρκα και οστά, δεν είναι κινηματογραφικός ήρωας, σαν τον Ιντιάνα Τζόουνς. Και ο αγώνας του ήταν αφιερωμένος στο να δημιουργηθούν οι συνθήκες, ώστε να πάψουν να υπάρχουν ανθρώπινα ερείπια σαν κι αυτά που περιγράφεις. Να δείχνουμε τη σκληρή πραγματικότητα στα παιδιά, ναι, αλλά να τους μιλάμε και για τους Σουκατζίδηδες.

  73. Ριβαλντίνιο said

    @ 68 ΛΑΜΠΡΟΣ

    να δούν ανθρώπους που τρώνε σκουπίδια

    Ειδικά γι’αυτό δεν χρειάζεται να πάμε στο κέντρο. Στην περιοχή μου βλέπω στις 10 – 11:00 μ.μ. να ψάχνουν στα σκουπίδια που είναι στον παράδρομο του τοπικού σουβλατζίδικου. Δεν ψάχνουν στους μπλέ κάδους ή για να βρούν τίποτα να πουλήσουν. Για φαϊ ψάχνουν. Σκύβω το κεφάλι μου από ντροπή. Νιώθω ένοχος απέναντί τους.

    @ 69 giorgos

    Α, ναί ; Αν δεν είχαμε πάρει την Ρόδο πού θα πήγαινες 5ήμερη ; 🙂

  74. Ριβαλντίνιο said

    @ 70 ΛΑΜΠΡΟΣ

    Τίποτα δεν έχει τελειώσει. Βόρεια Ήπειρος, Ίμβρος, Τένεδος και Κύπρος περιμένουν να πέσουν στην αγκαλιά μας σαν ερωτευμένες γυναίκες που έχουν να μας δούν καιρό.

    @ 72 Γιάννης Κουβάτσος

    Γιατί τι έχει ο Ιντιάνα Τζόουνς ; Πάντως από το να δώ τις πολεμικές σκηνές στο Ψυχή Βαθιά προτιμώ να βλέπω την απόβαση στην ακτή Ομάχα

  75. Παναγιώτης Κ. said

    @68. Όχι μόνο οι γονείς να πάρουν τα παιδιά τους για να δουν όλα αυτά αλλά και οι μεγάλοι να βλέπουμε από καιρό σε καιρό όλη αυτή τη φρίκη μήπως και διώξουμε τον εφησυχασμό που χαρακτηρίζει. Θέλει πάντως δύναμη για να το κάνεις.

  76. giorgos said

    73. Φίλε , δέν έχω πάει ποτέ στά Δωδεκάνησα :-). Πάντως τώρα μέ τήν κουβέντα , θυμήθηκα ότι είχα διαβάσει κάπου ότι έπειδή οί δωδεκανίσιοι δέν ήταν καί πολύ …χαρούμενοι μέ τήν προσάρτηση στήν μαμά Ελλάδα , προκειμένου νά τούς «ψήσουν» τούς έπέτρεψαν νά έχουν ένα είδικό φορολογικό καθεστώς , μέ τελωνεία , δασμούς καί κάτι τέτοια κόλπα . Δέν θυμάμαι άκριβώς .

  77. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Νικοκύρη, σοῦ εὔχομαι χρόνια πολλὰ καὶ δημιουργικά. Μὲ ὑγεία πάνω ἀπ᾿ ὅλα. Χρόνια πολλὰ καὶ σὲ ὅσους* γιορτάζουν σήμερα (Ἀκίνδυνους, Ἀφθόνιους, Πηγάσιους, Ἀνεμπόδιστους, Ἐλπιδοφόρους) ἤ σὲ ὅσους αἰσθάνονται τέτοιοι, π.χ. ἀκίνδυνοι. :-).

    *Δὲν γράφω «καὶ ὅσες» γιατὶ μοῦ φαίνεται μᾶλλον ἀπίθανο νὰ ὐπάρχουν ἀντίστοιχα γυνακεῖα ὀνόματα· ἀπὸ ἀντρικὰ μόνο τὸ Ἀκίνδυνος ἔχω ἀκούσει, στὰ Θερμιὰ καὶ στὴ Μυτιλήνη.

    Ὅσο γιὰ τὴν ταινία, δέν τὴν ἔχω δεῖ καὶ δέν ἐκφέρω ἄποψη. Ὡς πρὸς τὸ θέμα ποὺ προέκυψε, εἶμαι ὐπέρ τῆς ἐλευθερίας τῶν δημιουργῶν νὰ ἐκφράζονται ὅπως θέλουν. Ἐξ ἄλλου πολλὲς φορὲς κάποια πράγματα ποὺ λέγονται διακριτικά, ἀκόμα καὶ ὐπαινικτικά, ἔχουν μεγαλύτερη δύναμη.

  78. Γιάννης Κουβάτσος said

    Οι κάτοικοι του κέντρου της Αθήνας, Παναγιώτη, έχουμε το «προνόμιο» να βλέπουμε καθημερινά αυτό το «θέαμα», κι εμείς και τα παιδιά μας. Θα έπρεπε λοιπόν να είμαστε οι πλέον εξεγερμένοι. Ε, δεν είμαστε. Δεν αρκεί να βλέπεις το κακό. Πρέπει να βρεις και τρόπους να το καταπολεμήσεις. Και προφανώς η ελεημοσύνη δεν λύνει το πρόβλημα.

  79. Ριβαλντίνιο said

    @ 76 giorgos

    Εγώ έχω πάει Ρόδο. Ωραία ήταν. Καλά κάναμε και την πήραμε.
    Θυμάμαι έναν Δωδεκανήσιο βουλευτή που έλεγε ότι τα Δωδεκάνησα ήταν 2000 χρόνια σκλαβωμένα. Δηλαδή θεωρούσε και την Βυζαντινοκρατία ως ξενοκρατία. 🙂

    Πάντως ο Δωδεκανήσιος Αλέξανδρος Διάκος ήταν ο πρώτος αξιωματικός που έπεσε στον Ελληνοϊταλικό και αν θυμάμαι καλά οι Ιταλοί ( ή οι Αλβανοί ; ) του είχαν ακρωτηριάσει τα γεννητικά όργανα.

  80. Triant said

    Νίκο, χρόνια πολλά και καλά. (και να σου περνάνε όλες οι εμπάσες)

    @74:
    Την Πόλη την ξέχασες; 🙂

  81. gpoint said

    # 80

    Ε όχι όλες μαζί ρε φίλε, πόσες θα αντέξει ο άντρας ; την φυλάει για αργότερα, αυτές είναι πιο καψούρες !!

  82. Mπετατζής said

    1) To πλησιέστερο στην αλήθεια συγκλονιστικό έργο τέχνης για το Χαϊδάρι είναι κατά τη γνώμη μου το Στρατόπεδο ΧαΊδαρίου του Θέμου Κορνάρου. Κατά τη γνώμη μου δεν πρέπει να λείπει από κανένα.

    Στο βιβλίο αυτό : α) Όντως ο αφηγητής βασανίζεται στην Μέρλιν και μετά τον πηγαίνουνε Χαίδάρι. β) Δεν παρουσιάζεται καμία αρνητική κριτική, σωστή ή λάθος, προς τον Σουκατζίδη, ούτε υπάρχουν σκηνές που να μεταφράζει βασανισμένους. Οι σκηνές αυτές μου φαίνονται πολύ επιτηδευμένες σεναριακά, προκειμένου να φτιάξει στόρυ ο σκηνοθέτης. Το ίδιο ισχύει και για τον Διοικητή και τον υποτιθέμενο φίλο του που εκτέλεσε. Πολύ απλά δεν γίνονται αυτά τα πράγματα.

    2) Για το θέμα της παραχάραξης : Σαφέστατα και είναι παραχάραξη. Τα σχόλια των δημιουργών στο σχ. 11 κατά τη γνώμη μου κάνουν πολύ χειρότερα τα πράγματα. Δεν δίνουν καμία απολύτως πειστική εξήγηση για την παραχάραξη ενώ προσωπικά τα βρίσκω μέχρι και αντικομμουνιστικά, αφού αναπαράγουν πλείστα όσα στερεότυπα για τους κομμουνιστές. Π.χ. οι κομμουνιστές δεν έχουν ανθρώπινες ιδιότητες παρά μόνον κομματικές, γι΄ αυτό τους έκανε εντύπωση που στα σημειώματά τους οι συγκεκριμένοι δεν γράφουν για το κόμμα, αλλά αποχαιρετούν τους ανθρώπους τους. Αναπαράγουν αντικομμουνιστικά στερεότυπα. Αν για κάποιους η λέξη κομμουνιστής φέρνει κατευθείαν στο νου πράγματα όπως ένσημα, κραυγές, βαμμένη άποψη, συνθηματολογία, τότε για μένα υπάρχει πρόβλημα.

    3) Ο Σουκατζίδης δεν θυμάμαι να γράφτηκε ή να σχολιάστηκε, ήταν λογιστής. Σε αίθουσα λογιστών που ξέρω (ταξικού σωματείου), υπάρχει μια όμορφη φωτογραφία του και νομίζω και η ίδια η αίθουσα λέγεται έτσι.

    4) Και εγώ πάντως θα επιδιώξω να δω την ταινία με καλή διάθεση. Ελπίζω να προλάβω.

  83. Πέπε said

    @76:
    Αυτό με το ειδικό καθεστώς είναι πραγματικό, και μάλιστα, αν δεν ισχύει ακόμη, ίσχυε μέχρι πρόσφατα. Αλλά να είσαι βέβαιος ότι οι 12νήσιοι στο σύνολό τους δεν ψήνονταν ιδιαίτερα να παραμείνουν Ιταλία, ιδίως αφότου η Ιταλία άρχισε τις προσπάθειες εξιταλισμού τους. Το ότι μπορεί οικονομικά να είχαν επί Ιταλίας κάποια προνόμια που επί Ελλάδας τα έχασαν, τσίνησαν, και τους παραχωρήθηκαν άλλα αντισταθμιστικά (ότι εν ολίγοις στην Ελλάδα δεν έζησαν από κάθε πιθανή πλευρά τον παράδεισο) δε σημαίνει κι ότι δεν ήθελαν την Ελλάδα. Είναι γεμάτα τα νησιά με ιστορίες λαϊκής εθνικής αντίστασης, οι σημαίες στην Κάσο, ο πετροπόλεμος στην Κάλυμνο, η εξέγερση των Μενετών (Κάρπαθος).

  84. Ριβαλντίνιο said

    @ 80 Triant

    Την Πόλη την ξέχασες;

    Ας παραμείνουμε προσγειωμένοι στον ρεαλισμό.

    @ 81 gpoint

    πόσες θα αντέξει ο άντρας ;

    Ακριβώς. Κορμί είναι αυτό, θα λιώσει.

  85. Καλημέρα,
    Την είδα την ταινία και συγκινήθηκα!
    Η ιστορία μου ήταν γνωστή. Πράγματι με ξένισε η μετατροπή των 200 κομμουνιστών σε 200 Ελλήνων,
    αλλά μετά από σκέψη, το θεωρώ κι εγώ πιο ενωτικό έτσι.
    Εξάλλου το νόημα βγαίνει πεντακάθαρα.

    Αξίζει να την δουν όλοι οι Έλληνες.

  86. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα…

    Νίκο, Χρόνια σου πολλά, αγαπησιάρικα και δημιουργικά!!

  87. Βασίλης Ορφανός said

    Για την αδελφή της αρραβωνιστικιάς του Σουκατζίδη, της δασκάλας Μαρίας Λιουδάκι, που την εκτέλεσαν κι αυτήν, αλλά όχι Γερμανοί και όχι απλώς με μια σφαίρα, βλ.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1_%CE%9B%CE%B9%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CE%B7
    https://www.rizospastis.gr/story.do?id=1550693

  88. Μαρία said

    Εγκωμιαστική η κριτική του Ριζοσπάστη https://www.rizospastis.gr/story.do?id=9560240

  89. tamistas said

    Καλησπέρα σε όλους κι ο Νικοκύρης πολύχρονος!

    Πράγματι η ταινία του Βούλγαρη ίσως τα στρογγυλεύει κάπως. Πάντως, αν και, απ’ ό,τι διαβάζω, ο ίδιος και η Καρυστιάνη έχουν μελετήσει αρκετά αυτή τη δύσκολη περίοδο της ελληνικής ιστορίας, αυτό που μου άφησε η ταινία ήταν ότι ήθελε να κάνει ένα βήμα πέρα από το να πάρει μια στεγνή πολιτική θέση του τύπου «αντίσταση έκαναν οι κομμουνιστές, αυτοί ήταν πραγματικοί πατριώτες» κλπ και να στρέψει την αναζήτησή του σε πιο φιλοσοφικά ερωτήματα, όπως η αξία της ανθρώπινης ζωής και η θυσία της για ένα ιδανικό, η δυνατότητα της ελεύθερης επιλογής στο πλαίσιο μιας συλλογικότητας κλπ. Η κριτική από άλλη πολιτική θέση θα μπορούσε να ήταν ότι η καθοδήγηση βασάνιζε έναν άνθρωπο με το να τον υποχρεώνει να παρίσταται σε βασανιστικές ανακρίσεις συντρόφων του κλπ και ότι αυτό η ταινία δεν το αναδεικνύει.

    Από την άλλη πλευρά θεατές δεν είναι μόνο οι άνω των 50 αλλά και πολλοί νεώτεροι που ξεκινάνε από διαφορετικές αφετηρίες και ούτε που πάει το μυαλό τους σε προβληματισμούς για το πόσο αναδείχθηκαν ή αποσιωπήθηκαν τα χαρακτηριστικά του ΚΚΕ σαν «κόμματος αγώνων και θυσιών», κάτι που αφορά μιαν άγνωστή τους θεολογία.

    Το σίγουρο είναι ότι ο Βούλγαρης κι η Καρυστιάνη δεν αποσιωπούν. Όσα επισημαίνονται σε καμία περίπτωση δεν γίνεται να συγκριθούν με χοντρές διαστρεβλώσεις που είδαμε αλλού όπως στο La Vita è Bella, μια εξαιρετική ταινία του Μπενίνι που για να χτυπήσει το όσκαρ έβαλε να μπαίνουν στο Βερολίνο τ’ αμερικάνικα αντί για τα ρώσικα τανκς.

    Το «παρενέβης» στην αρχή της ταινίας μ’ έκανε να ξεροκαταπιώ.

  90. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεοτερα!

    35 Ναι, έχουν αυτή τη διαφορά τα Πέτρινα χρόνια.

    36 Έχει τη σκηνή της εκτέλεσης που κρατάει πολλή ώρα, και άλλες σκληρές σκηνές, αλλά 11 χρονών είναι

    46α Ετσι είναι, αλλάζει η αισθητική

    55α Ναι, έγινε επιλογή. Ήταν 187 μέλη του ΚΚΕ και 13 τροτσκιστές-αρχειομαρξιστές Ήταν όλοι Ακροναυπλιώτες ή Αναφιώτες

    57 Και τους δίνει και την τσατσάρα του 🙂

    82 Με το βιβλίο είναι πιο εύκολο να γράψεις ό,τι θέλεις.

    86 Καλώς την Κρόνη. Νάσαι καλά!

  91. sarant said

    87 Βασίλη, την ιστορία της Μαρίας Λιουδάκη την ήξερα αλλά δεν ήξερα τη συγγένεια!

  92. Λεύκιππος said

    Επειδή μπερδεύτηκα πολύ. Ξέρει κάποιος αν σε όλα τα υπο γερμανική κατοχή κράτη, κάνανε αντίσταση μόνο οι αριστεροί τους ή μόνο η Ελλάδα είχε αυτό το προνόμιο;
    Και σε όλα ήταν πρώτα κομμουνιστές και μετά Γάλλοι, Σέρβοι και δεν ξέρω εγώ τι άλλο,

  93. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μην τα διαστρεβλώνεις, Λεύκιππε: μιλάμε για τους 200 εκτελεσμένους. Σαφώς και η εθνική αντίσταση δεν ήταν υπόθεση μόνο της αριστεράς. Στο ΕΑΜ συμμετείχαν και πολλοί μη αριστεροί. Μόνο τα Τάγματα Ασφαλείας ήταν μονοπαραταξιακά.

  94. Ριβαλντίνιο said

    @ 90 δ) sarant

    Μπορούμε να διαβάσουμε κάπου τα ονόματα ;

    @ 92 Λεύκιππος

    Οι Σέρβοι είχαν τον Ντράζα Μιχαήλοβιτς.

    @ 93 Γιάννης Κουβάτσος

    Μόνο τα Τάγματα Ασφαλείας ήταν μονοπαραταξιακά.

    Βενιζελικά σαν το Πούλο. 🙂

  95. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Χρόνια πολλά Νικοκυρόπαιδο (για να θυμηθούμε την ατάκα του θρυλικού Κίντ που έριξε μαύρη πέτρα) να είσαι υγιής και πάντα ορεξάτος για…..(συμπληρώνεις μόνος σου ό,τι σ΄ενδιαφέρει 🙂 ).

    72 – Tίποτα δεν θα τους προσφέρει Γιάννη, αυτά που λές τα παίρνουμε από την οικογένεια και αναλόγως πορευόμαστε και επηρεαζόμαστε στην ζωή, αλλιώς να την δούν κι οι χρυσαυγίτες να επιμορφωθούν.
    Ένα θέμα βέβαια, είναι πόσοι γονείς ασχολούνται με την παιδεία των παιδιών τους και δεν τα ξεφορτώνονται στην τηλεόραση (και σήμερα στους υπολογιστές γενικώς) και στα σχολεία έχοντας απαίτηση από τους δασκάλους εκτός από γράμματα να διδάξουν τα παιδιά τους και συμπεριφορά, μοιραία η διαπαιδαγώγησή τους γίνεται από τα ΜΜΑ γενικώς.
    Γιά ρώτα τους μαθητές σου αλλά κι όσους γνωρίζεις ανεξαρτήτως ηλικίας (μια κι η τάξη σου έχει ιδιομορφίες 🙂 ) πόσοι γνωρίζουν τον Σουκατζίδη;

    73 – Εξαρτάται από την περιοχή, στο κέντρο είναι δεδομένα αυτά που γράφω.

    75 – Οι μεγάλοι είναι τελειωμένη υπόθεση, δεν αλλάζουν, βλέπουν μόνο ότι δείχνουν τα ΜΜΑ κι έχουν από καιρό αναισθητοποιηθεί στην «ξένη» ανέχεια και εξαθλίωση.

    86 – Καλώς την κοπελιά που μας έλειψε.

    Αφιερωμένο στον ακάματο ιστολόγο μας.

  96. Λεύκιππος said

    Αυτό που δεν έχω καταλάβει είναι γιατί έπρεπε να είναι 200 ακριβώς; Σύμφωνα με το «…οταν ο Γερμανός διοικητής τον διάταξε να βγει από τις γραμμές των μελλοθάνατων εκείνος αρνήθηκε αν επρόκειτο να μπει κάποιος άλλος στη θέση του. Και εκτελέστηκε» μπορούσε να μην μπει άλλος στη θέση του και να εκτελεστούν 199.

  97. Ριβαλντίνιο said

    @ 96 Λεύκιππος

    Στην ανακοίνωση λένε ότι θα εκτελούσαν 200. Θα έμπαινε άλλος στην θέση του. Του το είπε ο Φίσερ.

  98. spiral architect 🇰🇵 said

    Ας μην ξεχνάμε ότι η επίσημη πρεμιέρα της ταινίας ήρθε τέσσερις μέρες μετά από την εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ στη Μακρόνησο, οπότε οι κατηγόριες στα σόσιαλ μίντια ήταν αναμενόμενες.

  99. Μυλοπέτρος said

    Το κτήριο όπου ήταν οι φυλακισμένοι λειτουργούσε οταν υπηρετούσα στο ΚΕΔ/β σαν πειθαρχείο. Κάποτε μπηκα γιατι αρρωστησε (ήμουν νοσοκόμος) ενας στρατιώτης εκεί. Δυο λεξεις εχω να πω για το περιβάλον εκεί: ‘ο ζοφερός οίκος’. Πως αντεξαν οι ανθρωποι και δεν παραφρονησαν ειναι μυστηριο.

  100. sarant said

    99 Εντυπωσιακό!

    98 Στο Φέισμπουκ η κριτική είχε ξεκινήσει από το τρέιλερ, αρκετές μέρες πριν από την πρεμιέρα. Στο τρέιλερ λείπειι τελειως η λέξη που αρχίζει από Κ. Μετά έγινε δημοσιογραφική προβολή και μετριάστηκαν οι κριτικές. Και μετά βγήκε η ταινία στιςι αίθουσες.

  101. Γιάννης Κουβάτσος said

    95. Κανένας γνωστός μου δεν τον ξέρει, Λάμπρο. Πίκρα…

  102. Μυλοπέτρος said

    Παλια εβγαινε ενα περιοδικο το ‘τοτε’. Μεταξυ των συνεργστων ηταν και ο Π. Ροδαμης ενας απο τους δραπετες των Βουρλων. Εκει λοιπον διαβασα για τον Σουκαντζιδη. Συγκλονιστικα. Την κλαση του την εδειξε αναλογιζομενος οτι η ζωη του θα ηταν αβασταχτη αν γλυτωνε με αυτο τον τροπο. Τωρα που το σκεφτομαι, δεν ειμαι σιγουρος οτι στη θεση του θα εξαμνα το ιδιο. Γιυτο πολλες φορες τον εχω φερει σαν παραδειγμα. Αν και σχεδον ποτε δεν θεωρησαν την ιστορια αυτη αληθινη.

  103. Ιερόδουλος said

    Χρόνια πολλά και δημιουργικά στο Νικοκύρη και στους φίλους του. Δεν είδα την ταινία. Θα την δώ αύριο αλλά θα ήθελα να ρωτήσω κάτι άσχετο. Αυτό που ακούσαμε σήμερα ως πολιτικό παράδειγμα στα δελτία ειδήσεων από το στόμα του Τσακαλώτου ο οποίος χρησιμοποίησε την εικόνα της φυματικής(!) σαρανταποδαρούσας που στα 25 πόδια της είχε πρόβλημα μηνίσκου, και κούτσαινε, λέει, καθώς έβγαινε, κρατώντας σακκούλες από το Λιντλ (!), τι ήθελε να πεί; Το άκουσα και αλληθώρισα. Μεταφέρθηκα σε άλλο σύμπαν!

  104. Μυλοπέτρος said

    Ροδακης και οχι Ροδαμης.

  105. 77 Εκτός θέματος, αλλά Ελπιδοφόρο είχα συνάδελφο και ξέρω μαθητή!

    Για το ΕΑΜ: Σαφώς και δεν ήταν όλοι όσοι συμμετείχαν σ’ αυτό κομμουνιστές. Αριστερό, αντιστασιακό κίνημα ήταν και συγκέντρωνε ποικιλία απόψεων. Κυριαρχούσε το ΚΚΕ για διάφορους λόγους τότε κι όσοι συμμετείχαν στο ΕΑΜ (και στον ΕΛΑΣ) μ’ αυτή τη σκέψη ήταν εκεί. Να διώξουνε τους Ναζί αλλά και όταν θα λευτερωθεί η Ελλάδα να υπάρχει ένα καθεστώς διαφορετικό απ’ ό,τι μέχρι τότε. Βέβαια, η πορεία πολλών αργότερα ήταν τελείως διαφορετική, αλλά τι να γίνει, οι άνθρωποι αλλάζουν.

  106. Κουτρούφι said

    Χρόνια Πολλά και από μένα

    Το Χαϊδάρι του Μάρκου από πρόχειρη ηχογράφηση σε συναυλία της δεκαετίας του 60:
    https://www.youtube.com/results?search_query=%CF%87%CE%91%CE%AA%CE%94%CE%86%CE%A1%CE%99+%CE%9C%CE%86%CE%A1%CE%9A%CE%9F%CF%82

    Διαφορετική από τη γνωστότερη μεταγενέστερη σε μουσική του Στέλιου Βαμβακάρη

  107. ππαν said

    Χρόνια πολλά, Νικοκύρη! υγεία, ευτυχία και πάντα παραγωγικός να έχουμε να διαβάζουμε! 🙂

  108. Νίκος Κ. said

    Αύριο θα γίνει ειδική προβολή της ταινίας στα Χανιά που θα απευθύνεται σε μαθητές Λυκείων. Αυτό είναι το πιο σημαντικό απ’ όλα, να μάθουν. Θα παρευρίσκεται και θα μιλήσει μαζί τους κι ο Παντελής Βούλγαρης.

    Χρονια πολλά στον Νικοκύρη κι από εμένα.

  109. Γς said

    69:

    >πού «πήραμε τά Δωδεκάνησα ! Καί πού τά «πήραμε» δηλαδή τί έγινε ?

    Τι έγινε;

    Η νονά του Γς πήγε στη Ρόδο, στην στην τελετή ενσωμάτωσης των Δωδεκανήσων και του έφερε το ρουχαλάκι που φοράει στη φωτό.

    Λίγα λεπτά πριν το κάνω μούσκεμα όταν γλίστρησα και έπεσα στη λίμνη με τις πάπιες του Βασιλκού Κήπου.

  110. hioniam said

    Ειδα την ταινια. Αισθητικα αψογη, τεχνικα όμως ο ηχος ειχε πρόβλημα η μου φανηκε;

    Σχετικα με τα αντιπονα των Γερμανων, οι Τροτσκιστες (κυριως ομαδα Aγι Στινα)
    ασκησαν εντονη κριτικη στους Σταλινικούς για την αντισταση:

    «Αφου ηταν αδυνατο να ηττηθουν στρατιωτικα οι Ναζι στην Ελλαδα από την αντισταση
    σε τι ωφελησε τον ελληνικο λαο αφου μονο τα αντιποινα των Ναζι επεφερε?»

    Δεν νομιζω ότι οι Σταλινικοι εχουν δωσει μεχρι σημερα ικανοποιητικη απαντηση.

  111. Γιάννης Κουβάτσος said

    110. Καλά, κατά τον Στίνα, αν πολεμούσες κατά των Γερμανών, έπαιζες το παιχνίδι του αγγλικού ιμπεριαλισμού. Οπότε, έπρεπε να ανεχτούν τον ναζισμό, προκειμένου να μη γίνουν πιόνια των Άγγλων. Δεν βρίσκεις άκρη με τις ιδεοληψίες.

  112. 110 περί ήχου στις ελληνικές ταινίες: το πρόβλημα είναι γενικότερο και συνεχές.

    111 περί Στίνα, προτιμούσαν τις αντιστασιακές πράξεις στην πόλη, με σαλταδόρους και λεηλασίες μαυραγορίτικων μαγαζιών.

  113. Εχουμε τη χαρά να παρουσιάσουμε τα δύο από τα τρία αυθεντικά σημειώματα του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, γραμμένα λίγες ώρες πριν την εκτέλεσή του, μαζί με τους 200 κομμουνιστές στη Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944:

    – Τα τρία ‘τελευταία σημειώματα’ του Ναπολέοντα Σουκατζίδη: Δείτε τα αυθεντικά ιστορικά τεκμήρια
    https://xyzcontagion.wordpress.com/2017/11/02/napoleon-soukatzidis-tria-teleftaia-simeiomata/

    «Ο Σουκατζίδης όμως δεν άφησε μόνο ένα σημείωμα πριν την εκτέλεσή του. Η ταινία αναφέρεται σε ένα ακόμα αποχαιρετιστήριο σημείωμα, προς τον πατέρα του, αλλά υπήρξε κι ένα τρίτο που δεν αναφέρεται στην ταινία: ο Ναπολέων το απηύθυνε στην αδερφή της αρραβωνιαστικιάς του, την πολύ αγαπητή του Μαρία Λιουδάκι, ένα είδος μέντορά του, σπουδαία μάρτυρα κι αυτή της εθνικής αντίστασης».

  114. hioniam said

    @ 112 εχετε δικαιο ότι το πρόβλημα ηχου είναι γενικο στις ελληνικες ταινιες.
    Γιατι όμως είναι τοσο δυσκολο ακομη σημερα όταν η υπολοιπη ταινια είναι τεχνικα αρτια;

  115. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εντωμεταξύ, στον σταθμό του ΗΣΑΠ στα Πευκάκια χουλιγκάνοι επιτέθηκαν σε οπαδούς της Μίλαν, έσπειραν τον τρόμο στους υπόλοιπους ανυποψίαστους επιβάτες και έκαψαν δύο βαγόνια. Α, ρε Σουκατζίδη! Έδωσες τη ζωή σου για να ξοδεύουν βλακωδώς την ελευθερία τους τα κωλόπαιδα…

  116. 114 Ιδέα δεν έχω. Δεν είναι μόνο πρόβλημα μηχανημάτων και ηχοληπτών, πάντως. Ούτε θορυβώδους περιβάλλοντος. Ίσως δεν εφαρμόζεται επαρκώς η τεχνολογία με τα ασύρματα μικρόφωνα που φοράει κάθε ηθοποιός.

    115 Δάσκαλε, πόσο δίκιο έχεις!

  117. π2 said

    Πολύχρονος Νίκο.

    Και για να μην έρχομαι με άδεια χέρια, ένα μεζεδάκι Αδώνιδος:

    https://scontent.fath3-1.fna.fbcdn.net/v/t1.0-0/s480x480/22894261_10214357385353060_8088175804787809298_n.jpg?oh=5eeb1e3f19ab9649b7050ebe703e30f1&oe=5A6AB6E4

    Με δέκα ευρώ είσοδο, θα περίμενε κανείς τουλάχιστον έλλειψη ορθογραφικών λαθών.

  118. π2 said

    Πολύχρονος Νίκο. Και για να μην έρχομαι με άδεια χέρια, ένα μεζεδάκι Αδώνιδος για τη συλλογή σου.

    Θα περίμενε κανείς με δέκα ευρώ είσοδο να μην υπάρχουν ορθογραφικά λάθη τουλάχιστον.

  119. giorgos said

    «…Ανεξαρτήτως τών οίωνδήποτε συνθηκών , τήν έλληνική άριστερά βαρύνει ένα μοναδικό στήν ίστορία σύμπτωμα : ότι έχει στό παθητικό της τό μοναδικό άνά τόν κόσμο ήττημένο κομμουνιστικό κίνημα . Βάσει τής άπλής καί άπολύτως ίσχυράς Λογικής , όταν χάνεται ένας πόλεμος , συμβαίνουν δύο τινά : ή χάνεται έξ αίτίας άνικάνων πολιτικών , ή έξ αίτίας κακών στρατηγών .(1)
    Αν ό πόλεμος είναι έκ τών προτέρων καταδικασμένος , είναι χρέος τών πολιτικών νά τό προβλέψουν , άν δέν είναι , τότε φταίνε οί στρατηγοί. Τό άποτέλεσμα τού έμφυλίου πολέμου άποδεικνύει άπολύτως ότι κάπου ύπερέχει ή Δεξιά . Καί αύτό δέν είναι άλλο άπό τήν πολιτική νόηση. »
    (1) Ο παράγων «τύχη» δέν άλλοιώνει τήν ίσχύ τού θεωρήματος.
    Από τό βιβλίο «Ανάλυση τής Νεοελληνικής Αστικής Ιδεολογίας»
    http://katotokerdos.blogspot.gr/2012/05/blog-post_30.html

  120. Pedis said

    # 110 – δεν είμαι σίγουρος ότι είναι του Στίνα, αλλά πρόκειται για το κλασικό επιχείρημα όλων των μετακατοχικών αστικών κυβερνήσεων σε όλες τις ευρωπαικές χώρες που κατακτήθηκαν από του ναζί.

    Απαντιέται πανεύκολα με λίγη γνώση ιστορίας περί της λεηλασίας του πλουτοπαραγωγικού πλούτου και του ανθρώπινου δυναμικού στις κατακτημένες χώρες …

    παρόλ’ αυτά έχει ενδιαφέρον να αναζητηθεί η στόχευση της επιχειρηματολογίας. Εν συντομία,

    (α) δικαιολόγηση των αστικών πολιτικών δυνάμεων που τα έκατσαν στους ναζί δήθεν για το καλό των πατριωτών τους ή την έκαναν με ελαφρά πηδηματάκια για να επανέλθουν πίσω από τα αγγλοαμερικανικά στρατεύματα,

    (β) ψάρεμα μεταξύ όλων εκείνων που δεν κούνησαν δάκτυλο -των νοικοκυρέων- και μάλιστα σε συνθήκες γενικού εκλογικού δικαιώματος,

    (γ) απαξίωση του αντιστασιακού αγώνα και των προσδοκιών για δημοκρατία μετά τον πόλεμο,

    (δ) κυνήγημα με δικαστικά μέσα -όχι στην Ελλάδα, εδώ τους έβγαλαν παράνομους και ανθέλληνες- όλων όσων βρέθηκαν να καταγγέλονται για ενέργειες τις οπόιες ακολούθησαν αντίποινα,

    (ε) έμμεση αθώωση των βαρβαροτήτων των κατακτητών και των συνεργατών τους οι οποίοι με εξαίρεση καμιά χιλιάδα -κι αν!- πήραν πάλι τα πόστα κλπ κλπ.

  121. Γιάννης Κουβάτσος said

    Οι θέσεις του Στίνα για την εθνική αντίσταση:
    https://stinas.vrahokipos.net/texts/eam_elas_opla.htm#II_Η_«ΕΘΝΙΚΗ_ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ»

  122. hioniam said

    120 Οι θεσεις είναι του Στινα κι εγω νομιζω ότι μια χαρα τα λεει ειδικα εδω

    […Τον Ιούνιο του 1941, ο Χίτλερ αφού με τη βοήθεια του Στάλιν έθεσε υπό τον έλεγχό του ολόκληρη την Ευρώπη, εξαπολύει τις στρατιές του εναντίον του χτεσινού συνεταίρου του. Τότε, στις 28 Σεπτεμβρίου, έξι μήνες δηλαδή μετά την κατοχή, ιδρύεται με πρωτοβουλία του ΚΚΕ το ΕΑΜ και καλεί το λαό σε αγώνα για το «Διώξιμο τον κατακτητή, μέχρι να μη μείνει κανένας Γερμανός, Ιταλός, Βούλγαρος, στο έδαφος της πατρίδας»[…]

    Mε αλλα λογια οι Σταλινικοι «θυμηθηκαν» να κανουν αντισταση στην Ελλαδα μονον όταν ο Χιτλερ στραφηκε εναντιον του συνεταιρου του Σταλιν.

    Ευχαριστω πολύ 121 για το link.

  123. π2 said

    Συγγνώμη για το διπλό σχόλιο, νόμισα ότι το πρώτο χάθηκε στο βυθό του διαδικτύου και το ξανάγραψα.

  124. ΚΩΣΤΑΣ said

    Πρόσωπα σαν τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη νομίζω ότι έπρεπε να αναφέρονται και στα σχολικά βιβλία, όπως συμβαίνει με τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη κ.α.
    Ανεξάρτητα από τον ιδεολογικό του προσανατολισμό, αποτελεί πρότυπο μίμησης για την αυτοθυσία του και τον άδολο αγώνα του. Είναι ένα από τα λάθη του αστικού καθεστώτος. Ελπίζω, τώρα που τα πάθη αμβλύνονται, πολλά πράγματα να διορθωθούν.

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χρόνια πολλά πολλά Νικοκύρη!

    91. «ιδιαίτερα ευχαριστώ το ευγενέστατο και φιλοπρόοδο παιδάκι κ. Ναπολέοντα Σουκατζίδη που δούλεψε ακούραστα στη συλλογή των μαντινάδων.Οι περισσότερες από τούτες είναι από τις χιλιάδες που βρήκε εκείνος. {…}
    Γεράπετρος 20-4-33 Μαρία Λιουδάκη Δασκάλα
    http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=%2Fvar%2Fwww%2Fanemi-portal%2Fmetadata%2F8%2F2%2F0%2Fattached-metadata-220-0000032%2F251218.pdf&rec=%2Fmetadata%2F8%2F2%2F0%2Fmetadata-220-0000032.tkl&do=251218.pdf&width=840&height=593&pagestart=1&maxpage=73&lang=el&pageno=3&pagenotop=3&pagenobottom=4

  126. Μαρία said

    121
    «Υπήρχαν στη χώρα περιοχές που δεν γνώρισαν αυτήν την κτηνωδία των αρχών κατοχής, με τη μορφή σφαγών, μαζικών εκτελέσεων, εμπρησμών χωριών; Ασφαλώς υπήρχαν. Εκεί που δεν υπήρχαν αντάρτες. Μια απ’ αυτές ήταν η Κέρκυρα. Και έχει σημασία να το αναφέρουμε. Όταν μετά τη συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο, οι Γερμανοί έδιωξαν τους Ιταλούς και κατέλαβαν την Κέρκυρα, είπαν στον πληθυσμό: Μπορείτε να κάνετε ότι νομίζετε για την επιβίωση σας, αλλά μην πειράξετε το στρατό μας και τις εγκαταστάσεις του. Δεν τις πείραξαν και δεν πείραξαν και αυτοί κανέναν.»
    Για την εξόντωση των Εβραίων στ’ αρχίδια του.

  127. Γιάννης Κουβάτσος said

    126: Ο Στίνας ήταν φανατικός. Κι όπως όλοι οι φανατικοί, κρατάει ό,τι τον βολεύει.

  128. Pedis said

    # 122 (121) – τι μεγαπαπάρας ο Στίνας! θα μου πεις, δεν είναι τυχαίο που τους έκλασαν και μαζί με αυτούς πήρε η μπάλλα και τόσους ικανούς και τίμιους αγωνιστές.

    Πάντως, αν είναι έτσι και συμφωνείς, σου αφιερώνω το σεντόνι στο 120.

  129. Μαρία said

    125
    Το διάβασα στη συνέντευξη του Β.
    Ο Σουκατζίδης δεν ήταν ένα τυχαίο πρόσωπο. Μορφωμένος, γνώριζε πολλές γλώσσες, γι’αυτό και τον είχε επιλέξει ως διερμηνέα του ο γερμανός διοικητής στο στρατόπεδο. Μάλιστα τον έχω ‘συναντήσει’ πολύ νέος σε ένα μικρό βιβλιαράκι. Το εξώφυλλο έγραφε ‘Κρητικές μαντινάδες’. Ήταν της Μαρίας Λιουδάκη, της αδερφής δηλαδή του έρωτα του Σουκατζίδη, της Χαράς Λιουδάκη. Στον πρόλογο του η Μαρία Λιουδάκη γράφει ‘ευχαριστώ πάρα πολύ το 16χρονο αγόρι Ναπολέοντα Σουκατζίδη που μου συγκέντρωσε τις καλύτερες μαντινάδες’. Και από τότε είχα σκεφτεί ποιος είναι αυτός ο 16χρονος; Μετά τον ‘συνάντησα’ σε όλο το φάσμα της εξορίας. Αη Στράτης, Ακροναυπλία, και από το 1936 Λάρισα και Χαϊδάρι. Έτσι μπήκα στην έρευνα, γιατί πριν αρχίσω να σκέφτομαι ότι θα κάνω μια ταινία εξαντλώ ό,τι μπορεί να φανταστεί κανένας, φωτογραφικό υλικό, εφημερίδες, τα θεάματα της εποχής κτλ.
    http://www.stokokkino.gr/article/1000000000062763/Pantelis-Boulgaris-I-Istoria-den-einai-gia-to-mpaoulo-Exei-anoikto-dialogo-me-to-simera

  130. Γιάννης Κουβάτσος said

    Με την ευκαιρία της αναφοράς στον Στίνα, τροτσκιστές εναντίον σταλινικών και τούμπαλιν, διαπιστώνουμε άλλη μια φορά ότι για να βρούμε εντονότερο μίσος από το ενδοκομμουνιστικό, θα πρέπει να ανατρέξουμε στους θρησκευτικούς πολέμους παρελθόντων αιώνων.

  131. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    118 Νασαι καλά, ωραίο και το μεζεδάκι (Θα πληρώσουν και εφορία;)

    119 Εδώ ο Κακλαμάνης δείχνει εντελώς άσχετος ή ανέντιμος. «Το μοναδικό στον κόσμο ηττημένο κομμουνιστικό κίνημα» το ελληνικό; Και το ινδονησιακό; με ένα εκατομμύριο νεκρούς; Και η σοβιετική δημοκρατία της Βαυαρίας; Και τα αμέτρητα αντάρτικα στη Λατινική Αμερική; Και οι άλλες ηττημένες επαναστάσεις της δεκαετίας του 20;

    120 Αν κάνουμε ένα πείραμα σκέψης και υποθέσουμε μηδενική εθνική αντίσταση έχουμε αμέσως-αμέσως:
    * Βουλγαρική κατοχή σε μεγαλύτερο κομμάτι της Μακεδονίας, ίσως και προσάρτηση
    * ακόμα μεγαλύτερη λιμοκτονία του ελληνικού πληθυσμού
    * Έλληνες φαντάρους στο ανατολικό μέτωπο / εργάτες στη Γερμανία
    * γιατί όχι καθυστέρηση της νίκης των συμμάχων

    125-129 Πολύ συγκινητικό αυτό!

  132. Λεύκιππος said

    Μάλιστα.

  133. Λοιπόν με ψήσατε και πήγα και την είδα την ταινία. Μ’ άρεσε, δεν διαφωνώ σε τίποτα με τον Νικοκύρη (χρόνια πολλά!).
    Δυο-τρεις παρατηρήσεις:
    Το λατινικό ρητό στην πύλη (suum cuique) έχει ιστορία: https://en.wikipedia.org/wiki/Suum_cuique και ειδικότερα https://en.wikipedia.org/wiki/Jedem_das_Seine
    Τη φράση «δεν θέλω να πεθάνω, γιατί αγαπάω» που ακούγεται στο τέλος, την έλεγε μια αντάρτισσα του ΔΣΕ στον εμφύλιο, θανάσιμη λαβωμένη — το διηγόταν ο Φλωράκης στην τηλεοπτική βιογραφία του το ’90.
    Στα ονόματα των εκτελεσμένων πρόσεξα μερικούς Εβραίους (πχ Καράσσο). Το ’44! μάλλον θα είχανε πάει πακέτο από προπολεμικά.
    Ψεγάδι: πολλοί γενειοφόροι, πάρα πολλοί για την εποχή!

  134. sarant said

    133 Νάσαι καλά, και ωραίες παρατηρ΄σεις.
    Και μάλλον πολλοί οι χωρίς μουστάκι.

  135. Pedis said

    # 131 – 120 Αν κάνουμε ένα πείραμα σκέψης και υποθέσουμε μηδενική εθνική αντίσταση έχουμε αμέσως-αμέσως:
    * Βουλγαρική κατοχή σε μεγαλύτερο κομμάτι της Μακεδονίας, ίσως και προσάρτηση
    * ακόμα μεγαλύτερη λιμοκτονία του ελληνικού πληθυσμού
    * Έλληνες φαντάρους στο ανατολικό μέτωπο / εργάτες στη Γερμανία
    * γιατί όχι καθυστέρηση της νίκης των συμμάχων

    Ω, ναι! Βάλε και την προστασία της σοδειάς. Να τονισθεί, ότι όλα τα μαζικά παρτιζάνικα κινηματα προστάτεψαν τη σοδειά από τη λεηλασία των κατακτητών.

    Βέβαια, υπάρχουν και ηθικά οφέλη για ένα μέρος του πληθυσμού που τραβάει μπροστά

    και είναι ακριβώς αυτά τα ηθικά οφέλη που δεν πολυφτουράνε την εποχή των αλλοφιδότρυπων, και κάνουν τις απόψεις που εξέφρασε ο ανωτέρω στινικός -σιγά τώρα …- να έχουν πέραση … αν και προέρχονται από την πιο δουλοπρεπή έκφραση της καθεστηκυίας ιδεολογίας, αλλά που θα πάει …

  136. hioniam said

    Η αντισταση κατά των Γερμανων στην Ελλαδα δεν ειχε ουσιαστικη συμβολή στην τελικη νικη των Συμμαχων.

    Συμβολη ειχε το «επος της Αλβανιας» κατά των Ιταλων που αναγκασε τον Χιτλερ να επεμβει στα Βαλκανια αυτό και η ηρωικη αντισταση* των Κρητικών στην «μαχη της Κρητης» που αποδεκατισε το επιλεκτο σωμα των Γερμανων αλεξιπτωτιστων και καθυστερησε την «επιχειρηση Barbarossa» του Χιτλερ εναντιον του πρωην συνεταιρου του με αποτέλεσμα να κολλησει η Wehrmacht στον φοβερο Ρωσσικο χειμωνα.

    (Αν και εχει αμφισβητηθεί η αποψη αυτη από καποιους ιστορικους νομιζω ότι ισχυει
    http://rethinkinghistory.blogspot.gr/2013/10/was-barbarossa-derailed-by-balkans.html)

    *αυτή που ο Heinz Richter θελει να μας πεισει ότι δεν ηταν και τοσο «ιπποτικη»
    ενώ βλέπετε οι Nazi κατακτητες ηταν εντελως ιπποτες!

    Οσο για το επισιτιστικο πρόβλημα δεν το ελυσε βεβαια το ΕΑΜ.
    Εκτος και αν το «Κουρτουλούς» το ναυλωνε το ΕΑΜ και δεν το ξερω.

  137. hioniam said

    Δουλεπρεπης η ιδεολογια του Στινα και επαναστατικη των παιδιων που παιρναν γραμμη από τον Stalin (ακομα να μας εξηγησουν βεβαια το πρωτοκολλο Ribbentrop – Molotov και το μοιρασμα της Πολωνιας μεταξυ των συνεταιρων)

    Ακομα να μας εξηγησουν βεβαια και το πουλημα απο τον ταβαριτσ Stalin στον εμφυλιο επειδή όπως και με τον Χιτλερ τα ειχε από πριν «μιλησει και τα συμφωνησει» με τον Churchill.

    Δουλοπρεπείς οι Στινας-Καστοριαδης και επαναστατες οι Σταλινικοι.
    Ε ρε γλεντια!

  138. Pedis said

    # 133 – Ψεγάδι: πολλοί γενειοφόροι, πάρα πολλοί για την εποχή!

    εννοείς αλά χιπστερ ή αλά βελουχιώτη;

    Σε πολλές ταινίες είναι δύσκολο -και κοστίζει, και αντιτίθεται η παραγωγή μην χάσει θεατές και στο τέλος-τέλος κυριαρχεί η άποψη … ποιος θα δωσει σημασία- να γίνει σωστή δουλειά στην παρουσίαση των κομπάρσων και ιδιαίτερα στη σκηνική παρουσίαση των πρωταγωνιστών, ανεξάρτητα από το στόρυ, αν είναι πειστικό, ενδιαφέρον, συνεπές κοκ.

    Πές μου, αν πρόσεξες: τα νύχια των πρωταγωνιστών έχουν πένθος; Τα χέρια είναι βρώμικα; Οι φάτσες είναι κουρασμένες, κακεκτικές και λιγδιασμένες; Τα ρούχα έχουν σκισίματα;

    Οι στολές των γερμανών, πάντως, είναι κατευθείαν από τον ράφτη, αν πρόσεξα καλά στο τρέιλερ.

    Μια σχετική αποτυχία στην επιλογή της φωτογραφίας, της γλυκερής ιστορίας αγάπης, των παρουσιαστικών των πρωταγωνιστών (αν και τα καφέρνει πολύ καλά με τα σκηνικά και τα κουστούμια των κομπάρσων) είναι η μεγάλη παραγωγή Καπό του Τζ. Ποντεκόρβο. Ο σκηνοθέτης είχε προβλήματα με την παραγωγή, τη φωτογραφία και με το σενάριο. Έγινε ειδική πεξεργασία μετά τα γυρίσματα για να κόψει το «εύκολο» στο μάτι.

    Σε άλλο κόντεξτ, έτσι για να κάνουμε κουβέντα, ένα παράδειγμα πώς γυρίζεται μία σκληρή ιστορία με προσοχή στις λεπτομέρειες διότι μετράνε παναθεμά τες για να περάσει ολόκληρο το μήνυμα, είναι το Η Εργατική τάξη πάει στον παράδεισο του Πέτρι.

  139. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    με κίνδυνον να δεχθώ κατακέφαλα νέαν πορτοκαλιάν κάρταν, αναγκάζομαι να διακόψω την 72ωρον σιωπήν μου, διά να επαναφέρω την Αριστοτελικήν Λογικήν εις αυτό το Ιστολόγιον, που εξαιτίας της πολυημέρου απουσίας των δύο MVP του (γέρων Βάταλος και κακόψυχος Ιατρού) έχει καταποντισθή εις την 1.343ην θέσιν της Αλέξαινας.

    1) Μοί προκαλεί αλγεινοτάτην εντύπωσιν ότι επί 16 ώρας ουδείς αναγνώστης ετόλμησε να διερωτηθή το εξής απλούν: Πώς γνωρίζομε την συνομιλίαν του Ναπολέοντος Σουκατζίδου με τον Γερμανόν στρατοπεδάρχην του Χαϊδαρίου, κατά την οποίαν ο Ναπολέων προυθυμοποιήθη να εκτελεσθή; Πώς γνωρίζομεν ότι ο Ναπολέων ωμίλει επτά (ή έξ, ή πέντε κατά τον Παντελεήμονα Βούλγαρην) ξένας γλώσσας; Όσον και αν φαίνεται απίστευτον, η πηγή εις τας δύο αυτάς θεμελιώδεις πληροφορίας ΔΕΝ είναι μπολσεβικική: Όλοι το επληροφορήθησαν από το (εξηφανισμένον εδώ και 40 έτη!..) βιβλίον του Δημήτρη Ψαθά «Αντίσταση», που πρωτοεξεδόθη τω 1945. Διαβάσατε εδώ τις απίστευτες παπαριές που γράφει διά τον Ναπολέοντα ο απατεών Δημητράκης Ψαθάς, ο οποίος δεν γνωρίζει ούτε κάν το επώνυμόν του: Τον αποκαλεί ΤΣουκατζίδην»!..

    ΣΑΣ ΕΡΩΤΩ, αγαπητέ κ. Σαραντάκο: Είναι δυνατόν να αποσιωπάτε επί 16 ώρας ότι η μοναδική πηγή διά την κομμουνιστικήν μυθολογίαν περί ηρωϊκού Ναπολέοντος Σουκατζίδου είναι η «Αντίσταση» του Δημήτρη Ψαθά; Τον οποίον Ψαθάν αντέγραψαν οι πάντες μέχρι σήμερον, μή διαθέτοντες άλλην πρωτογενή πηγήν διά την υποτιθέμενην πολυγλωσσίαν του Ναπολέοντος και την προθυμίαν του να εκτελεσθή!..

    Υμείς, εντιμώτατε κ. Σαραντάκο, είσθε επαγγελματίας μεταφραστής και δύνασθε να μάς απαντήσετε: Είναι δυνατόν ο Σουκατζίδης να ωμίλει 7 γλώσσας εις τα 19 του έτη, όπως λέγουν τα αποβλακωμένα Ρωμιόπουλα του 6ου Γυμνασίου Αρκαλοχωρίου Ηρακλείου Κρήτης (η ιδιαιτέρα πατρίς του Ν.Σ.) εις το 0:38 του κατωτέρω βιδέου; Απαντήσατε κ. Σαραντάκο: Ούτε ο φιλαράκος σας και συνάδελφός σας Γιάννης Οικονόμου (σ.σ.: ο πλέον πολύγλωσσος μεταφραστής της Ευρωπαίκής Ενώσεως, κάτοχος 32 γλωσσών, αν δεν κάμνω λάθος….) ΔΕΝ ωμίλει 7 γλώσσας εις τα 19 του!.. Σοβαροί να είμεθα, κύριε Νίκο μου…

    ΤΟ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΩ (και προσφέρω 1.500 δολάρια εις όποιον Σαραντάκειον αναγνώστην μάς αποδείξη πως υπάρχει και άλλη πρωτογενής πηγή) ότι η μοναδική πηγή διά την πολυγλωσσίαν και αυτοθυσίαν του Σουκατζίδου είναι το βιβλίον «Αντίσταση» του Δημητράκη Ψαθά, που εγράφη τω 1945 διά να συγκινήση τους αποβλακωμένους Ρωμιούς με ανυπάρκτους ηρωϊσμούς των γιαλαντζί αντιστασιακών επί Κατοχής.

    Διακόπτω προσωρινώς και θα επανέλθω με ακόμη συγκλονιστικώτερα στοιχεία που θα συναρπάσουν και θα εκτοξεύσουν το Ιστολόγιον εις την Βαθμολογίαν της Αλέξαινας…

    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

  140. Γς said

    Κι απάνω στη σύγχυση να κι η γκρίζα διαφήμιση του Lidl.

    H φυματική σαρανταποδαρούσα με μηνίσκο στα 25 πόδια και κρατώντας σακούλες από ψώνια στα Lidl του Τσακαλώτου.

    Ουάου! που θά’ λεγε κι ο Γιάνης

  141. Πέπε said

    Είδα την ταινία. Συνολικά μ’ άρεσε. Δυνατή. Στην αίθουσα έκλαιγε κόσμος.

    Συμφωνώ με κάποιο σχόλιο ότι δεν ήταν καθαρός ο ήχος. Μέχρι σημείου που σε κάποια σύντομη στιχομυθία μεταξύ κρατουμένων όχι απλώς δεν κατάλαβα λέξη, αλλά διερωτήθηκα μήπως μιλάνε ποντιακά (υπάρχουν αναφορές ότι κάποιοι κρατούμενοι ήταν Πόντιοι).

    Δε βρήκα τόσο έντονη την απουσία της μνείας περί κομμουνιστικής ιδεολογίας των κρατουμένων. Όσοι δεν ήξεραν την ιστορία, μια χαρά την κατάλαβαν. Εμφανής ήταν η απουσία μόνο στη διατύπωση της γερμανικής διαταγής για την εκτέλεση.

    Δε μ’ άρεσε η σκηνή με το γλέντι των μελλοθανάτων. Πολύ κλισέ. Θα αρκούσε που ξυρίζονταν και ντύνονταν ωραία (και δεν κατάλαβα πώς γίνεται οι κρατούμενοι να έχουν μαζί τους γραβάτες και κοστούμια).

    Επίσης, βρήκα τραβηγμένη από τα μαλλιά τη σκηνή όπου ο Σουκατζίδης λέει στον Γερμανό: «γιατί με απαλλάσσεις;» και απαντά κάτι του στυλ «θέλω να δοκιμάσω την εμπειρία μιας καλής πράξης».

    Διαμαρτύρομαι έντονα για την ομοιότητα του Σουκατζίδη με τον δευτεραγωνιστή Χρήστο. Ίδια φάτσα, ίδιο μουστάκι, ίδια φωνή. Ποιος λέει αυτή την ατάκα και ποιος εκείνη; Ότι ο ένας έχει λίγο πιο κατσαρά μαλλιά κι ο άλλος πιο ίσια, το κατάλαβα λίγο πριν εκτελεστούν, που δεν είχε πια τόση σημασία 🙂

    Θα τη διαφημίσω.

  142. spiral architect 🇰🇵 said

    Σε γενικές γραμμές οι ελληνικές ταινίες πάσχουν στην ηχοληψία ειδικά οι ταινίες του λεγόμενου «νέου ελληνικού κινηματογράφου» από ’85 και μετά. Τότε η μπάντα του ήχου ήταν μαγνητική ταινία στο πλάι του καρέ του φιλμ και έτσι εγγραφόταν (αναλογικά ή ψηφιακά) ό,τι έπιανε το beam μικρόφωνο. Μεταγενέστερες ταινίες (μετά το 2000) δεν ήταν ταινίες αλλά ψηφιακά βίντεο όπου η μπάντα ήχου ήταν ξεχωριστή και πολυκάναλη επιδεχόμενη περαιτέρω επεξεργασίας, οπότε πολλές ελληνικές ταινίες (ένα ποιοτικό παράδειγμα που μου’ ρχεται στο νου είναι ο Κυνόδοντας του Λάνθιμου) είχαν εξαιρετική τελική ποιότητα ήχου και διαλόγων. Και αυτή η ταινία γυρίστηκε σε βίντεο, αλλά οι διάλογοι ίσως δεν επεξεργάστηκαν επαρκώς. Πάντως κατά τ’ αυτιά μου 🙂 η ποιότητα των διαλόγων ήταν καλή.

    Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι, είμαστε συνηθισμένοι να βλέπουμε ξένες ταινίες και να διαβάζουμε υπότιτλους, μη δίνοντας πολλή σημασία στην ποιότητα των διαλόγων κι έτσι όταν βλέπουμε μια ταινία με διαλόγους στη μητρική μας γλώσσα, ξενιζόμαστε.

    Υ.Γ.: To επίθετο «Σταλινικός» είναι ύβρις; Όχι, για να ξέρουμε δηλαδή, ούτως ώστε άμα είναι, να στρέψουμε την προσοχή μας στα ντάλαρς του γέροντος από το ΙλΟινόη. 😉

  143. Βάταλος said

    Σχολίου 139 συνέχεια…

    Επειδή πιέζομαι αφορήτως εξαιτίας οικογενειακών υποχρεώσεων, θα εκθέσω όσα έχω να είπω υπό μορφήν ερωτήσεων προς τον κ. Σαραντάκον και τους δαιμονίους ερευνητάς του Ιστολογίου του. Τους προειδοποιώ να μή βιασθούν να απαντήσουν, διότι το Επιτελείον μας έχει άσσους εις το μανίκι του και θα διασυρθούν πανελληνίως…

    1) Εις τρείς (τουλάχιστον) προσφάτους συνεντεύξεις του («Εποχή», «Καθημερινή» κλπ), ο 77χρονος σκηνοθέτης της ταινίας Παντελεήμων Βούλγαρης (σ.σ.: είναι υιός του επί δεκαετίας ψάλτου του Αγίου Ελευθερίου Γκύζη και μέχρι τα 25 του [1965] ήτο χριστιανόπουλον και ομαδάρχης του κατηχητικού του εν λόγω ιερού ναού) διαστρέφει όσα αναφέρει εις το περί μαντινάδων βιβλίον της η παρολίγον κουνιάδα του Σουκατζίδου, Μαρία Λιουδάκη, λέγων επί λέξει:

    «Έχει μάλιστα και μια αφιέρωση για το 16χρονο αγοράκι, τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, που βρήκε τις καλύτερες μαντινάδες του βιβλίου. Είχα ξαφνιαστεί τότε που ένα παιδί 16 χρονών είχε μεράκι να μαζεύει μαντινάδες»

    ΙΔΟΥ τι λέγει εις την πραγματικότητα η δημοδιδασκάλισσα Λιουδάκη: «Ιδιαίτερα ευχαριστώ το ευγενέστατο και φιλοπρόοδο παιδάκι» κ. Ναπολέοντα Σουκατζίδη, που δούλεψε ακούραστα στη συλλογή των μαντινάδων. Οι περισσότερες από τούτες είναι από τις χιλιάδες που βρήκε εκείνος»…

    Είναι προφανές ότι ο Βούλγαρης ψεύδεται, ομιλών για «16χρονο αγοράκι», προφανώς κάμνων λάθος εις την αφαίρεσιν των χρονολογιών. Η Λιουδάκη λέγει εις τον πρόλογόν της (γραμμένος τον Απρίλιον του 1933, ότε ο Ναπολέων ήτο 26 ετών) ότι ξεκίνησε να μαζεύη μαντινάδας τω 1925, οπότε ο Ναπολέων ήτο 18 ετών!

    2) Οι απατεώνες μπολσεβίκοι που έγραψαν το λήμμα διά τον Ναπολέοντα Σουκατζίδην εις την Βικιπαιδείαν αποσιωπούν ότι η πρωτογενής πηγή διά τον Σουκατζίδην είναι ο Ψαθάς και υπαινίσσονται ότι τάχα τον αναφέρει εις τας «Αναμνήσεις» του ο (κουρεύς εις το επάγγελμα!) τότε Γ.Γ. του ΚΚΕ (μαζί με τον «παππού» Σιάντον) Γιάννης Ιωαννίδης. Κάποιοι άλλοι απατεώνες υπαινίσσονται ότι τάχα τον αναφέρει ο Θανάσης Χατζής στην «Νικηφόρα Επανάσταση που χάθηκε». Όπως είναι φυσικόν και οι μπολσεβίκοι του Δήμου Χαϊδαρίου αποσιωπούν ότι επληροφορήθησαν τα πάντα από τας φαντασιώσεις του Ψαθά!..

    ΕΡΩΤΩ: Διατί ο λαλίστατος με τας γκάφας των ανωνύμων φουκαράδων, κ. Σαραντάκος, δεν τολμά να στηλιτεύση όλους αυτούς τους διαστρεβλωτάς της Ιστορίας; Διατί δεν ετόλμησεν ο κ. Σαραντάκος επί 11 ολόκληρα έτη να στηλιτεύση την γκάφαν του Λευτέρη Παπαδόπουλου εις το «Βήμα» (Μάϊος 2006) ότι τάχα ο Νίκος Γλέζος (αδελφός του Μανώλη Γλέζου) εξετελέσθη μαζί με τον Σουκατζίδην, ενώ είναι πασίγνωστον ότι εξετελέσθη εβδομάδας αργότερον;

    3) Διατί ο κ. Σαραντάκος και οι αναγνώσται του αποσιωπούν επί 17 ώρας την μαρτυρίαν της αρραβωνιαστικιάς του Ναπολέοντος, Χαράς Λιουδάκη, που αποκαλύπτει ότι ήσαν επί 8 έτη ηρραβωνισμένοι και πώς ήλθεν εις τας χείρας της το σημείωμα του εκτελεσθέντος Ναπολέοντος. Διατί, παρακαλώ, η αρραβωνιάρα δεν λέγει λέξιν διά την υποτιθέμενην πολυγλωσσίαν του Ναπολέοντος και την προθυμίαν του να εκτελεσθή εις την θέσιν άλλου μπολσεβίκου; Διότι -προφανώς – όλα τα εφηύρεν ο απατεών Δημητράκης Ψαθάς!..

    4) Διατί και ο κομμουνιστής Θέμος Κορνάρος δεν λέγει λέξιν περί των θαυμαστών ιδιοτήτων του Σουκατζίδου (πολυγλωσσία + αυτοθυσία) εις το περίφημον βιβλίον του «Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου» (1945);

    5) Διατί και το ίδιον το ΚΚΕ τηρεί σιωπήν παλαιάς Αρσακειάδος διά το πώς προέκυψεν η μυθολογία περί αυτοθυσίας και πολυγλωσσίας του Σουκατζίδου; Μοί προκαλεί αλγεινήν εντύπωσιν ότι επί 17 ώρας ουδείς αναγνώστης εφιλοτιμήθη να αναρτήση τα δοκουμέντα διά τον Ναπολέοντα που υπάρχουν εις το Αρχείον του ΚΚΕ και είναι όντως διδακτικά. Δεν θα τα σχολιάσω, διά να μή δεχθώ νέαν πορτοκαλιάν κάρταν. Θα είπω, απλώς πως ο γραφικός χαρακτήρ των επιστολών του Ναπολέοντος διαφέρει από επιστολής εις επιστολήν, όπως δύναται να σάς διαβεβαιώση και ο τελευταίος γραφολόγος του Ρωμέικου. Πώς εξηγείται αυτό το θαύμα;

    6) Τελευταίον και φαρμακερόν: Διατί ο λάτρης του Βάρναλη, κ. Σαραντάκος, έχει αποφύγει επί 17 ώρας να μάς ενημερώση διά τα ποιήματα που έχουν γράψει διά την εκτέλεσιν των 200 κομμουνιστών του Χαϊδαρίου εις το Σκοπευτήριον της Καισαριανής οι κορυφαίοι μπολσεβίκοι ποιηταί Γιάννης Ρίτσος, Κώστας Βάρναλης, Σοφία Μαυροειδή – Παπαδάκη κλπ.; Προφανώς, διότι ούτε είς εξ αυτών εθεώρησε σκόπιμον να αναφερθή εις τον (κατασκευασμένον από τον Δ. Ψαθάν) «ηρωϊσμόν» του Ναπολέοντος Σουκατζίδου, οπότε θα χαλούσε η σούπα!..

    Μετά της δεούσης τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

    ΥΓ-1: Όπως αναφέρουν οι Γερμανοί, ο 55χρονος Γερμανός Στρατηγός Franz Krech που εξετέλεσαν βλακωδώς οι ΕΛΑΣίται εις τους Μολάους ΕΙΧΕ ΕΠΤΑ ΤΕΚΝΑ…

    ΥΓ-2: Βλέπε και το δακρύβρεκτον χρονογράφημα του αναρχομπολσεβίκου συγγραφέως Θανάση Τριαρίδη εις την «Μακεδονίαν» της 25/4/2004. Ο Τριαρίδης, πάντως, έχει την εντιμότητα να δηλώση πως ό,τι γνωρίζει διά τον Σουκατζίδην, το έμαθε αναγιγνώσκων την «Αντίσταση» του Ψαθά…

  144. Γς said

    142:

    Αυτά τα περί ποιότητος του ήχου τα ήξεραν και τα αντιμετώπιζαν οι χειριστές στην καμπίνα προβολής. Οι χασάπηδες!

    -Γράμματα χασάπη!

    που πλήρωναν τα ημαρτημένα άλλων.

    Ενα τέτοιος είναι κι ο φίλος μου ο Δημήτρης Βερναδάκης. Κοντεύει τα ενενήντα

    Βρεθήκαμε πριν λίγο καιρό στην τράπεζα. Τεράστια ουρά και τον ξεψάχνισα κανονικά. Μηχανικός Κινηματογράφου.
    Γράφεις άνετα βιβλίο, κι εδώ σεντόνια με τις αναμνήσεις του, τις γνώσεις του.
    Κάθε μέρα στη καμπίνα του κι όταν κάποτε σταμάτησε δεν ήξερε που να πάει.
    Τον τρόμαξε η νύχτα και πήγε … κινηματογράφο!

    Ηταν αδύνατο όμως να δει το έργο καθισμένος στην αίθουσα. Ετσι παρακάλεσε να τον αφήσουν να πάει στη καμπίνα και να δει το έργο όρθιος απ τη τρύπα προβολής, όπως έκανε μια ζωή.

  145. spiral architect 🇰🇵 said

    Α ναι, να γνωρίζετε ότι, δεν προβάλλεται πια ταινία στο σινεμά, αλλά ψηφιακό αρχείο βίντεο σε βιντεοπροβολή με live streaming από τον σέρβερ της εταιρείας διανομής. Καθίστε στα ορεινά κοντά στον τοίχο με τις τρύπες και δεν θα ακούσετε πια τον χαρακτηριστικό συνεχή ήχο από το πέρασμα του γραναζιού στο περφορέ (τις τρυπίτσες) του φιλμ.
    Ο κόσμος πάει μπροστά. 🙄

  146. Alexis said

    Δεν έχω δει (ακόμα) την ταινία και έτσι δεν μπορώ να έχω άποψη για το αν είναι καίρια ή όχι η μη αναφορά σε κομμουνιστές αλλά σε «Έλληνες» γενικά.
    Πάντως θεωρώ υπερβολικό το σχόλιο #82 του Μπετατζή που μιλάει για παραχάραξη. Η παραχάραξη είναι χοντρό πράγμα και προϋποθέτει δόλο και συγκεκριμένη στόχευση, τα οποία στην περίπτωση των Βούλγαρη-Καρυστιάνη δεν θεωρώ σε καμία περίπτωση ότι υπάρχουν.
    Και ποια είναι τα «αντικομμουνιστικά στερεότυπα» που αναπαράγουν οι Β-Κ; Εγώ ακριβώς το αντίθετο καταλαβαίνω από τα λεγόμενά τους, ότι δηλαδή προσπαθούν να δείξουν μέσα από την ταινία ότι οι κομμουνιστές είναι κανονικοί άνθρωποι και όχι κάποια περίεργα όντα που μιλάνε συνεχώς μία ξύλινη κομματική γλώσσα.
    Δεν επεκτείνομαι γιατί, επαναλαμβάνω, δεν έχω δει την ταινία, απλά τα παραπάνω μου βγαίνουν μέσα από τα λεγόμενα των Β-Κ στη συνέντευξη που λίνκαρε ο Atheofobos στο #11.

  147. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    ο ακατονόμαστος τα σχόλια περί του «γαμβρού» τα έκανε γαργάρα ….. Όταν τα βρίσκει σκούρα εξαφανίζεται (απ΄εδώ, γιατί …αλλού γράφει σχόλια) για 3-4 μέρες.

  148. sarant said

    141τέλος: Και δικό μου παράπονο ήταν αυτό και ντράπηκα να το γράψω 🙂

    145 Δεν το ειχα παρατηρήσει!

  149. Γς said

    147:

    >εξαφανίζεται (απ΄εδώ, γιατί …αλλού γράφει σχόλια) για 3-4 μέρες

    δλδ. δεν είναι αποκλειστικά εδώ;

  150. Κουνελόγατος said

    Πόσο χρονών ήταν το 1944 κάποιος που γεννήθηκε το 1909; 35; Όχι. 19.
    Σκίστε τα διπλώματά σας. Ψεύτης, όπως όλοι οι όμοιοί του.
    Αλλά για τον Τζορτζ, ΓΑΡΓΑΡΑ. Ούτε παππούς του να ήταν.

  151. ΓιώργοςΜ said

    142 Η ποιότητα ήχου των ελληνικών ταινιών που έχω δει στο σινεμά είναι απαράδεκτη σε σύγκριση με τις ξένες ταινίες, ακόμη κι αυτές της σειράς, και δεν έχει να κάνει νομίζω με τεχνικές δυνατότητες αλλά με κόστος παραγωγής. Η γραμμή του ήχου (soundtrack, μιας και λεξιλογούμε) της προβολής είναι αποτέλεσμα επεξεργασίας και ο ήχος μπορεί να είναι εξαιρετικός από τη δεκαετία του 60 και δώθε.
    Επειδή με έχει παραξενέψει κι εμένα το γεγονός, έχω καταλήξει πως μάλλον στις ξένες ταινίες ο ήχος στους διαλόγους (πρεπει να) είναι ντουμπλαρισμένος σε πολλές σκηνές, ειδικά τις εξωτερικές. Ειδικά οι ταινίες με διανομή εκτός αγγλόφωνου κόσμου (σχεδόν όλες δηλαδή) είναι προετοιμασμένες για ντουμπλάρισμα σε άλλες γλώσσες έτσι κι αλλιώς (μόνο εμείς χρησιμοποιούμε υπότιτλους στην Ευρώπη, απ’ ότι ξέρω). Είναι σχεδόν αδύνατο ν’ απομονώσει κανείς τους ανεπιθύμητους θορύβους του περιβάλλοντος. Το ντουμπλάρισμα όμως απαιτεί αρκετές επιπλέον ώρες στούντιο, επεξεργασία, ίσως άλλη φιλοσοφία στην ηχοληψία (χωριστή ηχογράφηση των ήχων του περιβάλλοντος, ακριβές χρονικό ταίριασμα της ομιλίας, και άλλα που δε μπορώ να φανταστώ), που υποθέτω ανεβάζουν το κόστος πολύ.

  152. ΓιώργοςΜ said

    151 συνέχεια: Το (οπτικό τότε) soundrack, παρουσιασμένο στη Φαντασία του Ντίσνεϊ

  153. BLOG_OTI_NANAI said

    Πέρα από τα κωμικά ότι κομμουνιστές και φιλοναζί ταγματασφαλίτες ταυτίζονται, μην πάμε και σε άλλα κωμικά, ότι στην αντίσταση, ή ακόμα και στην αριστερή αντίσταση, υπήρχαν μόνο συνειδητοί κομμουνιστές, ούτε βεβαίως να ξεχάσουμε εγκληματικές ενέργειες κατά χωρικών που έγιναν από αριστερούς.

    Σημαντικό επίσης να πούμε πως, αν οι σημερινοί αριστεροί παθαίνουν δυσανεξία με τη λέξη «Έθνος», ας διαχωριστούν επιτέλους από τους παλαιούς αριστερούς που πολεμούσαν με το ΕΑΜ, Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, και όχι με κάποιο… ΚΑΜ.

    Άλλο ο αριστερός πατριώτης, και άλλο ο σημερινός κοσμοπολίτης δήθεν αριστερός σοσιαλιστής που ασχολείται μόνο με το σαλόνι του σπιτιού του και την τσέπη του.

    Από εκεί και πέρα, άλλο ρεαλισμός, άλλο ο ιδεαλισμός. Ασφαλώς κάποιοι χωρικοί που τους εκτελούσαν, ή οι οικογένειες τους, θα είχαν πει πολλά μπινελίκια για τους αντάρτες και τα σαμποτάζ. Και σίγουρα, μεταξύ των ανταρτών πολλοί θα το είχαν σκεφτεί αν ήταν σωστό για κάθε χτύπημα να θυσιάζουν τόσους αθώους.

    Από την άλλη όμως, η αντίσταση στην ανελευθερία είναι αρετή, αυτό δεν μπορεί να το αλλάξει κανείς.

    Επίσης, να πούμε ότι τα στρατόπεδα που γέμιζαν με λαϊκούς ανθρώπους που μαζεύονταν στα «μπλόκα» ώστε να είναι διαθέσιμοι για εκτέλεση όταν χρειαστεί, δεν μπορεί να ήταν όλοι κομμουνιστές. Και βεβαίως, είναι άλλο πράγμα ο συνειδητός κομμουνιστής, άλλο ο ανίδεος αλλά ηρωικός γιδοβοσκός που τον έγραφαν στο κόμμα, και άλλο το σημερινό μέλος ενός κόμματος που έχει διαβάσει και ξέρει απέξω τα καταστατικά και θέλει να καπηλεύεται το όνομα των ηρώων.

    Άλλωστε, οι τότε αριστεροί πολεμούσαν για τη σημαία της πατρίδας τους, σήμερα όμως, πολλοί αριστεροί ονομάζουν τη ελληνική σημαία «εθνικιστικό σύμβολο». Ας διακρίνουν λιγάκι και οι ίδιοι τις διαφορές των μεν και των δε.

    Προσωπικά συμφωνώ και πρέπει να διευκρινιστεί ότι ήταν κομμουνιστές οι εκτελεσθέντες, όμως αυτοί πέθαναν για την πατρίδα, τη σημαία για το Εθνικό Μέτωπο, και γούσταραν να το λένε και να βάζουν εικόνες της ελληνικής σημαίας στα φυλλάδια τους, που όμως σε πολλούς σημερινούς αριστερούς το άκουσμα αυτών των λέξεων τους φέρνει… αδιαθεσία.

  154. spiral architect 🇰🇵 said

    @151: Ε ναι, το χρήμα κάνει τη διαφορά. Πάντως, ανέκαθεν υπήρχαν μικρόφωνα με διαφορετικούς λοβούς για χρήσεις ανάλογα με τις συνθήκες, απλά η τεχνολογία άλλαζε. Τώρα, αν κάποιοι δεν χρησιμοποιούν τα κατάλληλα μικρόφωνα, δεν πολυδίνουν σημασία ή δεν έχουν λεφτά για περαιτέρω επεξεργασίες, ξέροντας ότι οι ταινίες τους δεν θα έχουν ευρεία διανομή στο εξωτερικό, λογικό είναι η κακή ηχητική ποιότητα ακόμα και τα οπτικά ψεγάδια από κακές λήψεις.
    (ο Λάνθιμος που ανέφερα πριν είναι μερακλής, ο Κυνόδοντας ήταν άρτιος τεχνικά, παίζει πλέον με ξένες χρηματοδοτήσεις, γιατί οι ταινίες του κάνουν διεθνή καριέρα και γι’ αυτό και είναι τεχνικά άψογες)

  155. Alexis said

    #143:Επειδή πιέζομαι αφορήτως εξαιτίας οικογενειακών υποχρεώσεων, θα εκθέσω όσα έχω να είπω υπό μορφήν ερωτήσεων προς τον κ. Σαραντάκον και τους δαιμονίους ερευνητάς του Ιστολογίου του. Τους προειδοποιώ να μή βιασθούν να απαντήσουν, διότι το Επιτελείον μας έχει άσσους εις το μανίκι του και θα διασυρθούν πανελληνίως…

    Μη φοβάσαι, δεν θα βιαστούν. Σ’ έχουν συνδέσει με …Κάιρο έτσι κι αλλιώς…

  156. Γιάννης Ιατρού said

    150: Γιώργο, «αριστοτέλεια» αριθμητική. Άσε που ο ρυπαίνων είναι και κακοπληρωτής…. 🙂

  157. spiral architect 🇰🇵 said

    Να δείτε και το Blade Runner 2049 παιδιά. Άπαιχτο το σίκιουελ των νιάτων μας!

  158. sarant said

    153 Στο Χαϊδάρι είχε πράγματι ποικίλο κόσμο, αλλά τους συγκεκριμένους 200 τούς διάλεξαν

  159. spiral architect 🇰🇵 said

    @156: Γιάννη, είχε τρεχάματα ο γέρων, μην τον κακολογείς. 😆

  160. Alexis said

    #156: Αριθμητική του Καραγκιόζη θα έλεγα εγώ, ή για να ακριβολογούμε του …»καλικάντζαρου» 🙂

  161. ΓιώργοςΜ said

    157 Τό ‘δαμε, το ‘δαμε!
    Να ‘μαστε καλά σε καμμιά τριανταριά χρόνια να δούμε και το επόμενο… 🙂

  162. Alexis said

    Όχι, δεν μας κάνουν πλάκα, ούτε ξαναγύρισαν τα ’80s. Απλώς το «ΕΘΝΟΣ» είπε να μας κάνει ένα ταξίδι στο χρόνο… 😆

  163. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    110 – Πάντα κριτική σ’ αυτούς που κάνουν κάτι, ασκούν αυτοί που δεν κάνουν τίποτα.

  164. sarant said

    162 Aναστήθηκε!

  165. Alexis said

    #164: 😆 😆 😆

  166. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    153 – Δεν υπάρχουν κομμουνιστές σήμερα blog, μόνο τακτοποιημένοι κομματικοί γραφειοκράτες που προσπαθούν να παρουσιάσουν σαν ζωντανή μια ιστορικά ταριχευμένη ιδεολογία, άλλωστε απ’ αυτό ζούν.

  167. 22 Γς said: «20: >Νομίζω ότι λιγότερος φανατισμός δεν θα έβλαπτε! Αυτοκριτική»;

    #Γιατί όχι; Μόνο, να μην …αυτοκριτικάρουμε μόνο τους άλλους. Μέμνησο τον μύθο του προπάτορος ημών Αισώπου

    25 Πέπε said: «@20: Απ’ ό,τι καταλαβαίνω από την ανάρτηση, αυτό που συμβαίνει δεν είναι ακριβώς ότι ‘λέχθηκε ότι τα 200 θύματα ήταν Έλληνες και δεν λέχθηκε ότι ήταν κομμουνιστές’: λέχθηκε και ότι ήταν κομμουνιστές, αλλά δεν τονίστηκε πολύ. Αν όμως εκτελέστηκαν επειδή ακριβώς ήταν κομμουνιστές (και Έλληνες φυσικά), δεν είναι ασήμαντη πληροφορία».

    #Ε! τότε, πήγαινε στο καμπαναριό και χτύπα την καμπάνα …κομμουνιστικά!

  168. spiridione said

    Μια απάντηση στον καλικάντζαρο
    Το περιστατικό με τον Σουκατζίδη βεβαίως και αναφέρεται στο βιβλίο του Κορνάρου «Στρατόπεδο του Χαιδαριού» (1945)
    σελ. 188
    https://www.scribd.com/document/195526168/%CE%98%CE%AD%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CE%9A%CE%BF%CF%81%CE%BD%CE%AC%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%A3%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%80%CE%B5%CE%B4%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%A7%CE%B1%CF%8A%CE%B4%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85

  169. 168 χεχέ.
    Πάντως ο καλικάντζαρος με πρόλαβε κατά κάποιο τρόπο, γιατί ήθελα να γράψω ότι τον Σουκατζίδη τον έμαθα από το βιβλίο του Ψαθά. Δεδομένου ότι, τουλάχιστον μετά τον εμφύλιο, κάθε άλλο παρά αριστερό θα τον έλεγες, η εικόνα που δίνει στο βιβλίο τόσο για τους εαμίτες όσο και για τους τσολιάδες είναι κάπως αποστομωτική για τα περί «πρώτου γύρου του εμφυλίου από το ’43».

    Να πω επίσης ότι η πιο ωραία κτγμ περιγραφή του περιστατικού είναι και η πιο λιτή: Στο πρωϊνό προσκλητήριο των επιλεγμένων για «μεταγωγή» –δηλαδή για εκτέλεση– όταν ο Στρατοπεδάρχης έφτασε στ’ όνομά του κομπιάζει, σα να θέλει να τον παραλείψει, ο Σουκατζίδης, διερμηνέας και σύνδεσμος σε στάση προσοχής, ρωτά, «θα πάρετε μόνο 199;», δεν παίρνει απάντηση, παραδίνει τα υπηρεσιακά χαρτιά, κλειδιά στο βοηθό του, τρέχει, πιάνει σειρά με τους συντρόφους – ως τον τιμημένο θάνατο. . Δεν ξέρω αν θα έδειχνε στο σινεμά, βέβαια.

    Και επειδή με ρώτησε ο Pedis: ναι, τα νύχια σε ένα κλόουζ-απ που είδα ήταν όντως περιποιημένα. Γενικά αυτή την τάση προς το ιλουστρασιόν την έχει ο Βούλγαρης τα τελευταία χρόνια – ήταν όμως λιγότερο απ’ όσο περίμενα/φοβόμουνα.

  170. spatholouro said

    Νίκο, θα είχε ενδιαφέρον να βλέπαμε το κείμενο του Σωτήρη Παταζή, Η «Μονομαχία» (Ναπ. Σουκατζίδης), που πρέπει ίσως να πρωτοδημοσιεύτηκε στα ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ το 1945 και κατόπιν να συμπεριλήφθηκε στο βιβλίο του «Ματωμένα χρόνια» (1946). Θαρρώ πως έχεις πλήρη τα τεύχη, από όπου είχες ανθολογήσεις δύο διηγήματα του Πατατζή παλιότερα. Στα ΑΣΚΙ που κοίταξα δεν έβγαλα άκρη.

    Εδώ μεταφορά του κειμένου από έναν ιστότοπο (http://www.alfavita.gr/apopsin/mas-kratane-orthioys-oi-nekroi-mas)

    ( Από το βιβλίο »ΜΑΤΩΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ» του Σωτήρη Πατατζή- Copyright 1964,Γιάννης και Β, Γιαννίκος)

    Η »μονομαχία» -Ναπολέων Σουκατζίδης (Αντιγράφω ,διατηρώντας όσο είναι δυνατόν την ορθρογραφία της έκδοσης)
    {..} Την πρωτομαγιά ωστόσο ,ο Ραντόφσκυ πίστεψε για μια στιγμή πως έφτασε η ώρα της μεγάλης νίκης του.
    Η τύχη φάνηκε πως είναι με το μέρος του.Του είχαν στείλει έναν κατάλογο με τα ονόματα εκείνων που θα εκτελούσαν εκείνη την ημέρα σαν αντίποινα για το φόνο κάποιου στρατηγού που έγινε στην Πελοπόννησο.Κι’ ανάμεσα στους μελλοθάνατους ,ήτανε και ο Σουκατζίδης…..
    —Ναπολέων Σουκατζίδης, φώναξε για μια στιγμή ο διερμηνέας , με την ίδια πάντοτε ,την ολύμπια αταραξία του.Κι’ αμέσως πρόσθεσε:»Παρών»!
    Προχώρησε με βήμα ακλόνητο ,αργά – αργά και μπήκε στην γραμμή.
    Εκείνη τη στιγμή ο Ραντόφσκυ τάχασε ,αμέσως ύστερα συνήλθε.Τίναξε το κεφάλι του και γυάλισαν τα μάτια του από μιά άγρια χαρά.
    —-Ναπόλιον !φώναξε.Έλα δώ !
    Η ευκαιρία ήταν ανεπανάληπτη.Σά διοικητής του στρατοπέδου είχε το δικαίωμα να του χαρίσει τη ζωή.Δεν το αρνιέται εύκολα κανείς τέτοιο δώρο.Ύστερα όμως, όταν το πάρη πιά ,τα πράγματα θα είναι πολύ ευκολότερα.Ο βράχος θάχη διαβρωθή πολύ βαθειά και ίσως πέση μ’ ένα φύσημα.
    —-Πλησίασε! του είπε
    Ο Σουκατζίδης βγήκε από τη γραμμή με τον ίδιο αργό βηματισμό και φυτρώθηκε μπροστά του ,προκλητικά σχεδόν.Τώρα που όλα τέλειωσαν, μπορούσε να του δείξει ανοιχτά την περιφρόνησή του.
    Ακολούθησε μια σιωπή βαριά.Ο Ραντόφσκυ τον κοίταξε επίμονα και θριαμβευτικά.Κάτι σα χαμόγελο άχνιζε γύρω από τα χείλη του.
    —-Δε θα πας εσύ για εκτέλεση ,του είπε.
    Περίμενε να ιδή τα βλέφαρα του Σουκατζίδη ν’ ανοιγοκλείνουν με κατάπληξη.Περίμενε πως η φωνή του θα γινότανε υγρή απ’ τη συγκίνηση.Αλλά δεν είδε τίποτα τέτοιο.Ο »Ναπόλιον» τον κοίταξε ακόμα λίγο μές τα μάτια ,ψάχνοντας να βρή τι κρύβει όλη αυτή η »μεγαλοψυχία»Και το βρήκε.
    —-Σας ευχαριστώ ,απάντησε.Ήθελα όμως να ρωτήσω κάτι: Θα στείλετε στη θέση μου άλλον κρατούμενο;
    —Φυσικά ,του λέει ο Ραντόφσκυ. Η διαταγή είναι για διακόσιους.
    Κούνησε το κεφάλι του ο Σουκατζίδης.
    —Δε νομίζω ότι η ζωή μου αξίζει περισσότερο απ’ οποιουδήποτε άλλου συντρόφου μου ,του είπε.
    Και δίχως να προσθέση άλλη λέξη ,δίχως να ξανακοιτάξη πια το Ραντόφσκυ,του γύρισε τις πλάτες και μπήκε πάλι στη γραμμή ,κοντά στους άλλους μελλοθάνατους,που παρακολουθούσαν τη σκηνή ,κρατώντας την ανάσα τους.
    —Ναπόλιον ! μουρμούρισε ακόμα μια φορά ο Ραντόφσκυ εξουθενωμένος πιά!
    Τους εκτελέσανε την ίδια μέρα ,την πρωτομαγιά ,στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Η »μονομαχία » είχε τελειώσει.Ήτανε »μεχρις εσχάτων» κι’ ένας από τους δύο αντιπάλους θα έπεφτε οπωσδήποτε νεκρός.Εκτελέστηκε ο Σουκατζίδης. Ο »νεκρός» που έπεσε όμως ήταν ο Ραντόφσκυ!

  171. Γιάννης Κουβάτσος said

    Βέβαια, ο Βάρναλης στο ποίημά του γράφει «κι από το Χάρο τρεις φορές πιο πάνου ο Ναπολέος». Διάβαζε, Βάταλε, τα λινκ που αναρτάς, γιατί εκτίθεσαι.

  172. spiridione said

    169. Και για τους Εβραίους που ρώτησες στη διατριβή της Δρουμπούκη εδώ υπάρχουν πολλές πληροφορίες. Περίπου 3.000 ευρώ Εβραίοι περάσανε από το Χαιδάρι, προκειμένου να τους στείλουν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία. Το καλοκαίρι του ’44 μεταφέρανε στους Εβραίους της Ρόδου και των Επτανήσων στο Χαιδάρι και από κει στη Γερμανία. Και ο Κορνάρος αναφέρει στο βιβλίο του για τους Εβραίους της Ρόδου (κάπου είδα ότι έχει κατηγορηθεί και για αντισημητισμό). Και ο Εμμ. Κριαράς έχει μαρτυρία.
    https://core.ac.uk/download/pdf/49285304.pdf

    Και μερικές ακόμη πληροφορίες για το στρατόπεδο:
    «Η New York Times, το 1944, έγραφε πως το στρατόπεδο Χαϊδαρίου ήταν ένα από τα φρικτότερα ναζιστικά λάγκερ. Στα διάφορα έγγραφα για το στρατόπεδο- τα μοναδικά που βρίσκουμε ύστερα από την πολτοποίηση των εγγράφων του Εθνικού Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου το 1975- οι αναφορές εστιάζουν στις πρωταγωνιστικές μορφές του στρατοπέδου, τους κατά καιρούς νέους διοικητές και τους υφιστάμενούς τους. O διαβόητος ταγματάρχης της SD Πάουλ Ραντόμσκι περιγράφεται ως ένας «εκ των χειροτέρων ασφαλώς εγκληματιών πολέμου», κάτι στο οποίο συνηγορούν και οι μαρτυρίες. Ο μελλοθάνατος ταγματάρχης Ζαμπέτας αναφέρει σε μια συγκλονιστική μαρτυρία του: «Κατά μήνα Ιανουάριον, ο ταγματάρχης Ραντόμσκυ θέλων να τιμωρήση τους φυλακισμένους, διότι τινές τούτων είχον μεταβή εις τα παρά την είσοδον του στρατοπέδου αποχωρητήρια, προς σωματικήν των ανάγκην, παρά την καταπέσουσαν χιόνα, διέταξεν άπαντας να βαδίσωμεν έρποντες και με την κοιλίαν επί πεντακοσίων μέτρων, ενώ ούτως ηκολούθει με το πιστόλιον εις χείρας και τα δύο λυκόσκυλά του, τα οποία είχον καταξεσκίσει τους βραδυπορούντας γέροντας».
    Όταν τον Μάρτιο του 1944 ο Ραντόμσκι μεταφέρθηκε δυσμενώς σε άλλη πόλη, εγκατέλειψε το Χαϊδάρι γεμίζοντας τις αποσκευές του με ρολόγια, δακτυλίδια, χρυσά αντικείμενα και άλλα τιμαλφή, τα οποία είχε αφαιρέσει από τους κρατούμενους του στρατοπέδου. Αλλά και ο διάδοχός του στη διοίκηση του στρατοπέδου Καρλ Φίσερ «έκρυπτεν, υπό επιφάνειαν κάπως ολιγώτερον βάρβαρον, την ιδίαν εγκληματικότητα και ανάλογον σαδισμόν».386 Και ο Θέμος Κορνάρος περιγράφει την σχιζοφρενική προσωπικότητα του Ραντόμσκι με κάθε λεπτομέρεια στη μαρτυρία του για το Χαϊδάρι: «Ήταν διαβασμένος! Είχε μια τεράστια στρατοπεδαρχική πείρα, έπαιρνε ναρκωτικά, και δεν εκτιμούσε τους άλλους Γερμανούς Ες-Ες. Έκανε του κεφαλιού του συμπληρώνοντας τον κανονισμό. Κανένα δε λογάριαζε και καμία διαταγή δεν άφηνε, χωρίς να την τροποποιήσει κατά τον δικό του τρόπο. Τους Γερμανούς τους είχε για κουρντισμένες μηχανές. Κι αυτός δεν παραδεχότανε να είναι μια κουρντισμένη μηχανή».387 Τελικά, η απόφαση των ίδιων των ανωτέρων του στο Βερολίνο να τον απομακρύνουν από τη θέση του λόγω των βίαιων αυθαιρεσιών του, δεν οφειλόταν φυσικά στα συνεχή σαδιστικά έκτροπα σε βάρος των κρατούμενων Ελλήνων, αλλά σε αυθαιρεσία έναντι άλλου Γερμανού, τον οποίο τάπα στο μεθύσι κόντευε να σκοτώσει. Ενδεικτικός είναι ο χαρακτηρισμός του Ραντόμσκι στο προσωπικό φάκελό του στην κεντρική διεύθυνση των SS: «Πρωτόγονος σε όλη του τη σκέψη και τα αισθήματα, ακατάλληλος για ηγέτης […], προφανώς ένας από τους παλαιούς τραμπούκους, οι οποίοι λόγω της γρήγορης ένταξής τους στα S-S έχουν προαχθεί σε ηγετικές θέσεις».388

    386 ΙΑΥE, 1945-4, φάκελος 4.1, διεύθυνση Μελετών, Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εξωτερικών, Δ/σις Μελετών&Πληροφοριών, αρ. πρωτ. 167/Δ.Μ. 2, εν Αθήναις τη 11 Ιανουαρίου 1945, «Περί γερμανικού στρατοπέδου συγκεντρώσεως Χαϊδαρίου». Για τους δύο διοικητές και τη λοιπή στελέχωση του στρατοπέδου αναφέρει και ο Κωνσταντίνος Βατικιώτης, διευθυντής του Υπουργείου Εξωτερικών: «[…] Διοικητής του στρατοπέδου ήτο […] ο Ταγματάρχης Ραντόμσκι, περί του οποίου ελέγετο ότι ήτο άλλοτε αχθοφόρος εν Αμβούργω, σαδιστής, μέθυσος, τύπος κτηνανθρώπου. Ούτος περιεφέρετο εις το στρατόπεδον και όλως αναιτίως εκτύπα τους εργαζόμενους εις το πρόσωπον και τους οφθαλμούς πολλάκις δε και επυροβόλει εναντίον των. Η εμφάνισίς του επροκάλει πάντοτε πανικόν. Τούτον διεδέχθη μετά τινάς μήνας ο υπολοχαγός Καρλ Φίσσερ, ψυχρός, υστερόβουλος, καταχθόνιος. Υποδιοικηταί ήσαν ο ανθυπασπιστής Φραντζ Λοέφλερλ, αυστριακός, και ο ανθυπασπιστής Τεχτ διακριθείς δια την απάνθρωπον συμπεριφορά του. Οι άλλοι δήμιοι ήσαν πάντες απλοί στρατιώται, οι περισσότεροι Ούγγροι. Τινών εξ αυτών ενθυμούμαι τα ονόματα Ρισσαρδ Βαις, Ε. Χιρσμανν, Νικόλαος Σέφφερ, Ιάκομπ Σουνεριτς (ο δήμιος της φυλακής), Σμίτζερ, Α. Μελτζερ, Ιακομπ Μουργκεσσαν, και ο χείριστος πάντων Εμμεριχ Κοβατς». ΙΑΥΕ, 1945-4, φάκελος 4.1., διεύθυνση Μελετών, αναφορά με τίτλο «Η κράτησίς μου εις το εν Χαϊδαρίω γερμανικόν στρατόπεδον συγκεντρώσεως».

  173. spiridione said

    172. διόρθωση 4.468 Εβραίοι πέρασαν απ’ το Χαιδάρι (συγγνώμη για το ευρώ που μου ξέφυγε)

  174. geobat said

    Οι αναφορές για κομμουνιστές ειναι ακριβώς αυτές που λέει ο ΝΣ.
    3 σε όλη τη ταινία. Η παράλειψη για μένα είναι στο τέλος που γράφει όλα τα ονόματα. Εκεί θα έπρεπε να αναφέρει 200 κομμουνιστές κ όχι σκέτο που το έχει.
    Κ εγώ νομιζω οτι κάπως προσπάθησε να κρατησει ισορροπίες.

    Για τη ταινία δε θα ελεγα οτι ειμαι οπαδος του ηρωικού μελό(δραματος) του Βούλγαρη. Χαρακτηριστικό είναι οτι ο καλυτερος ηθοποιός στη ταινία ειναι ακριβως αυτος που παίζει τον διοικητή. Πολλες σκηνες (κ η τελευταία ιδιαίτερα) μου θύμησαν διαφημιστικά της τηλεόρασης ή βιντεο-κλιπ. Έλεγα τώρα θα βγάλει το «βονταφον μας ενώνει».
    Βέβαια καλό που βγαινει στην επιφανεια η ιστορία του τόπου μας έστω κ έτσι.

  175. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Το βιβλίο του Αντώνη Φλούντζη, γιατρού του στρατοπέδου αναφέρθηκε?
    https://www.politeianet.gr/books/9789600202243-flountzis-i-antonis-papazisis-chaidari-kastro-kai-bomos-tis-ethnikis-antistasis-172257

  176. spiral architect 🇰🇵 said

    172β: https://image.flaticon.com/icons/png/128/25/25297.png

  177. geobat said

    #43 pedis
    Ακριβώς.

  178. BLOG_OTI_NANAI said

    158: Πράγματι, παντού αναφέρεται ότι ήταν όλοι κομμουνιστές.

    Πάντως και αυτοί οι 200, αλλά και όσοι εκτελέστηκαν μετά από φυλάκιση, είναι ακόμα μεγαλύτεροι ήρωες, διότι δεν τους πήρε απλά μια σφαίρα εκεί που δεν το περίμεναν, αλλά συνειδητοποιούσαν μέχρι τα βάθη της ψυχής τους κάθε δευτερόλεπτο που τους έφερνε ακόμα πιο κοντά στον θάνατο, ως την τελευταία στιγμή. Μόνο δέος μπορεί να αισθανθεί κανείς γι’ αυτούς τους ανθρώπους.

  179. LandS said

    Επισημαίνω ότι ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ (που το λινκ δίνεται παραπάνω αλλά δεν θυμάμαι που ακριβώς)δεν έγραψε ούτε «200 πατριώτες» ούτε «200 κομμουνιστές». Έγραψε (και εξ όσων θυμάμαι έτσι κάνει πάντα) «200 αγωνιστές».

  180. Ριβαλντίνιο said

    @ 122 hioniam

    Οι ΚΚΕδες άρχισαν αντίσταση πρίν επιτεθεί ο Χίτλερ στον Στάλιν.

    Η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση «Ελευθερία» ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη (πρώτη στην Ευρώπη επίσης), στις 15 Μαΐου 1941, περίπου ένα μήνα μετά την κατάληψη της πόλης από τα Γερμανικά στρατεύματα, με πρωτοβουλία των Παρασκευά Μπάρμπα (ΚΚΕ), Απόστολου Τζανή (ΚΚΕ), Ιωάννη Πασαλίδη (Ελληνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, ΕΔΑ), Σίμου Κερασίδη (ΚΚΕ), Αθανάσιου Φείδα (Αγροτικό Κόμμα), Ιωάννη Ευθυμιάδη (Δημοκρατική Ένωση) και του στρατιωτικού Δημήτριου Ψαρρού. Η «Ελευθερία» συγκρότησε τις δύο πρώτες ένοπλες αντάρτικες ομάδες, τον «Αθανάσιο Διάκο» στα Κρούσσια του Κιλκίς με αρχηγό τον Χριστόδουλο Μόσχο (καπετάν Πέτρο) και τον «Οδυσσέα Ανδρούτσο» στη Βισαλτία των Σερρών με αρχηγό τον Αθανάσιο Γκένιο (καπετάν Λασσάνη), που δράσαν κατά Γερμανικών στόχων, καθώς η Κεντρική Μακεδονία ήταν στη Γερμανική ζώνη ελέγχου.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%91%CE%BD%CF%84%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7_(%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1)#.CE.97_.CE.B3.CE.AD.CE.BD.CE.BD.CE.B7.CF.83.CE.B7_.CF.84.CE.B7.CF.82_.CE.95.CE.B8.CE.BD.CE.B9.CE.BA.CE.AE.CF.82_.CE.91.CE.BD.CF.84.CE.AF.CF.83.CF.84.CE.B1.CF.83.CE.B7.CF.82

    @ 131 sarant

    γιατί όχι καθυστέρηση της νίκης των συμμάχων

    Αυτό μάλλον όχι.

    @ 139 Βάταλος

    προσφέρω 1.500 δολάρια

    Μα δεν χρωστάς ήδη 1500 στον spiridione ; 🙂 🙂 🙂

    @ 169 Δύτης των νιπτήρων

    Μα ο Α΄γύρος δεν περιλαμβάνει μόνο τις συγκρούσεις μεταξύ ΕΑΜιτών και γερμανοτσολιάδων, αλλά και τις συγκρούσεις με τον ΕΔΕΣ, το 5/42, τον ΕΣ, την ΥΒΕ/ΕΚΑ/ΠΑΟ, τις ΕΑΟ, τις μη εαμικές αστικές αντιστασιακές οργανώσεις της Αττικής , τα κινήματα της Μέσης Ανατολής κ.α. Επίσης έχω δεί ελληνόφωνη εφημερίδα της Νέας Υόρκης του 1944-45 που μιλάει με καλά λόγια και δικαιολογίες για τους ταγματασφαλίτες. Σημαίνει αυτό κάτι ;

    _____________________________________________________

    Να επαναλάβω λίγο το ερώτημα μου στο σχόλιο 94 μήπως κάποιος φίλος ξέρει να με πληροφορήσει. Υπάρχει κάποια λίστα ή μνημείο ή βιβλίο όπου μπορούμε να διαβάσουμε τα ονόματα των 200ων ή καιπερισσότερες πληροφορίες για κάθε έναν από αυτούς ;

  181. spiridione said

    Η Δρουμπούκη για τον Σουκατζίδη αναφέρει τα εξής (σελ. 116, 117):
    Το Χαϊδάρι ήταν κυρίως κέντρο μεταγωγών των κρατουμένων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και λειτουργούσε με βάση τους κανονισμούς που ίσχυαν σε όλα τα ναζιστικά κολαστήρια. Αυτό επιβεβαιώνεται από τη μαρτυρία του Μποτόν Ανρί, Εβραίου επιζώντα του στρατοπέδου, στην οποία βρίσκουμε και στοιχεία για τη μεταχείριση των κομμουνιστών κρατουμένων:
    «Από το Χαϊδάρι οργάνωναν τις αποστολές στην Πολωνία. Συλλάμβαναν σποραδικά στην Αθήνα. Εκεί μας συντηρούσε ο Ερυθρός Σταυρός, οι Εβραίοι δικαιούντο μισή μερίδα, τη μισή από τους Ρωμιούς […]. Γενικώς όσοι εκτελέστηκαν ήταν όλοι κομμουνιστές, φανατικοί μέχρι θανάτου. Τους Εβραίους προόριζαν για άλλου είδους θανάτους. Ήταν πράγματα τρομερά και ανεπανάληπτα αυτά που συμβαίνανε εκεί. Σκηνές τρομερές, αλλά είχαν οι εκτελεσθέντες τρομερό ηθικό. Ο Ναπολέων (σημ. Σουκατζίδης, διερμηνέας) ήταν γερμανομαθής και πάντα έτρωγε ξύλο για ό,τι συνέβαινε».347
    Σε αυτό το σημείο αξίζει μια ιδιαίτερη αναφορά στον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, καθώς σε όλες τις μαρτυρίες γι’ αυτόν τονίζεται το πνεύμα αυτοθυσίας και αλληλεγγύης που τον διακατείχε. Ήταν μέλος του ΚΚΕ και συνδικαλιστικό στέλεχος. Στο Χαϊδάρι εκτελούσε χρέη διερμηνέα. Προσφέρθηκε να τον εκτελέσουν στη θέση ενός κρατούμενου με διανοητικά προβλήματα και έτσι ήταν ένας από τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στο Σκοπευτήριο Καισαριανής.348

    347. Visual History Archive, Μποτόν Ανρί, αρ. συνέντευξης 42858.
    348. Ibidem.

    Mpotton Anry recounts the event that lead to the execution of Napoleon Soukatzidi, the translator of the camp and a person that everyone recall as the hero of the camp. “The Germans wanted to execute a retarded shepherd and Napoleon offered himself instead, it was so tragic”.
    σελ. 5
    https://www.scribd.com/document/98096469/anakoinosi

  182. spiridione said

    172.
    Ο Μωυσής Καράσσο ήταν Αναφιώτης, όπως σωστά λες και παραπάνω είχε συλληφθεί προπολεμικά
    Καράσσο Μωϋσής. Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Υποδηματεργάτης. Πήρε μέρος στα γεγονότα του Μάη του 1936 και αμέσως μετά την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, εξορίστηκε στην Ανάφη. Εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαίου 1944 με τους 200 από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
    http://farosthermaikou.blogspot.gr/2016/05/200-72.html

  183. 180 Ρίβα, εγκούγκλισα το ερώτημά σου και κατάλογο δεν βρήκα.
    Αναφέρονται, πάντως, στις πλάκες του μνημείου στο Σκοπευτήριο

  184. spatholouro said

    #180
    Χρήσιμο πρέπει να είναι και αυτό της Τσάτσου: «Εκτελεσθέντες επί Κατοχής»:
    https://www.politeianet.gr/books/tsatsou-ioanna-ekdoseis-ton-filon-ektelesthentes-epi-katochis-203540

  185. ΚΩΣΤΑΣ said

    180 Συναγωνιστή Ριβαλντίνιο χαίρε! 🙂

    Πρωταγωνιστής στην ίδρυση της αντιστασιακής οργάνωσης «Ελευθερία» ήταν ο συνταγματάρχης Δημ. Ψαρρός, φυσικά και με τους άλλους που αναφέρεις. Κύριο έργο της οργάνωσης αυτής ήταν η διανομή προκηρύξεων, η αναγραφή συνθημάτων και η έκδοσης της ταυτώνυμης εφημερίδας. Το παράνομο τυπογραφείο λειτουργούσε στον ανθόκηπο του Παντελή Μορφόπουλου στους Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης. Το μηχάνημα ήταν ένα τεράστιο παλιό πιεστήριο, τύπου «Βικτόρια». Ο χώρος στέγασης ήταν υπόγειος, καλυμμένος με φυτά και μια καμουφλαρισμένη καταπακτή σαν είσοδο. Το 1942 η οργάνωση «ελευθερία» προσχώρησε στο ΕΑΜ.

    Οι πρώτοι νεκροί της οργάνωσης -και ίσως από τους πρώτους σε όλη την Ελλάδα – υπήρξαν οι: 1. Ηλίας Καπέσης φοιτητής φυσικομαθηματικής, κάτοικος Θεσσαλονίκης και 2. Σωκράτης Διορινός, φοιτητής νομικής, κάτοικος Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης. Πιάστηκαν με αντιστασιακό υλικό και εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς.

  186. Ριβαλντίνιο said

    @ 183 Σκύλος

    Ωραίος !!! Ευχαριστώ πολύ !

  187. Ριβαλντίνιο said

    @ 184 spatholouro

    Ευχαριστώ !

    @ 185 ΚΩΣΤΑΣ

    Χαίρε σύντροφε ! 🙂 Ευχαριστώ για τα στοιχεία.

  188. spiral architect 🇰🇵 said

    Το’ χω ξαναγράψει: Χρειάστηκαν κοντά πενήντα χρόνια για να ξεχαστούν σταδιακά οι μνήμες των γερμανικών θηριωδιών στον Β’ Π.Π. και μόνο πέντε για να επανέλθουν και μάλιστα σε γενιές ανθρώπων που δεν τις γνώρισαν.
    Οι λόγοι γνωστοί. 😉

  189. Alexis said

    #168: Μα είναι πασίγνωστο Σπύρο ότι τον Σουκατζίδη τον αναφέρει ο Κορνάρος στο βιβλίο του, και είναι μαρτυρία από πρώτο χέρι, αφού ο Κορνάρος υπήρξε ο ίδιος κρατούμενος. Απλώς ο καλικάντζαρος προβοκάρει, λασπολογεί και εντέλει αυτοεξευτελίζεται αφού τα επιχειρήματά του είναι προδήλως διάτρητα.
    Δε νομίζω ότι αξίζει να ασχολούμαστε σοβαρά μαζί του, μόνο για χαβαλέ…

    #170, 172: Εάν ο Ραντόφσκυ (ή Ραντόμσκυ) έμεινε στο Χαϊδάρι έως τον Μάρτιο του ’44, τότε είναι λάθος η αναφορά του ονόματός του από το Πατατζή, για τα γεγονότα της Πρωτομαγιάς. Την Πρωτομαγιά διοικητής ήταν ο Φίσερ.

  190. Alexis said

    #180, 185: Άρα καταρρίπτεται παταγωδώς ο ισχυρισμός του Στίνα ότι το ΚΚΕ δεν έκανε αντίσταση πριν από την επίθεση του Χίτλερ στην ΕΣΣΔ!

  191. Alexis said

    Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε ποια ήταν η θέση του ΚΚΕ απέναντι στη χιτλερική Γερμανία, τόσο πριν από την 28η Οκτωβρίου 1940, όσο και κατά την περίοδο 1940-41, κατά την εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο.
    Επαναλαμβάνω, όχι απέναντι στον φασισμό γενικώς και αορίστως, αλλά συγκεκριμένα απέναντι στον Χίτλερ και τη ναζιστική Γερμανία.
    Υπάρχουν τέτοια κείμενα-ντοκουμέντα;

  192. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    #189β Σωστά. Παρεμπ, κατά την αγγλική βίκη (που τα κάνει λίγο μπάχαλο με τις χρονολογίες και τα πόστα του Ραντόμσκι) ο Ρ. φέρεται ψοφήσας το ’45. https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Radomski

  193. Γιάννης Κουβάτσος said

    Στον Δ’ τόμο των επίσημων κειμένων του ΚΚΕ θα ψάξεις, Αλέξη:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://ulyanovism.wordpress.com/2014/10/22/kke-episima-keimena/amp/&ved=0ahUKEwjJqNyx26LXAhVlEpoKHRMTAS0QFggsMAM&usg=AOvVaw132oVlHtCWrPatiwleuQR8&ampcf=1

  194. spiridione said

    189. Αλέξη ποιος τον χέζει τον καλικάντζαρο, τον ξέρουμε τόσα χρόνια.
    Για τα συγκλονιστικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν μέσα στο στρατόπεδο του Χαϊδαριού πριν την εκτέλεση δεν μπορούμε και δεν είναι δυνατόν να έχουμε πηγές άλλες από προφορικές μαρτυρίες. Οι προφορικές μαρτυρίες, και σε τόσο έντονες καταστάσεις, όμως, μπορεί πολλές φορές να είναι και αποκλίνουσες και συγκεχυμένες. Θα βάλω σε λίγο κάποια πράματα που βρήκα.
    Πάντως, ο Θέμος Κορνάρος νομίζω ότι πήγε στο Χαϊδάρι τον Ιούνιο του 1944.

  195. Alexis said

    #193: Ευχαριστώ.
    #194: Ναι, Ιούνιο του ’44. Δεν ήταν αυτόπτης στα γεγονότα της Πρωτομαγιάς και η περιγραφή τους στο βιβλίο βασίζεται σε μαρτυρίες συγκρατουμένων του.

  196. spiridione said

    Ακολουθεί σεντόνι.

    Στο πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ του Γιώργου Τσιώκου «Η εκτέλεση των 200 την Πρωτομαγιά 1944», υπάρχει μεταξύ άλλων και η μαρτυρία του τότε κρατούμενου στο Χαϊδάρι Ζήση Σκάρου (στο 29.40’):

    «…(κάποιος) κρατούμενος και αργότερα και άλλοι μου είπανε ότι τον Ναπολέοντα του είχανε προτείνει να αφαιρεθεί από τον κατάλογο των 200 αλλά στη θέση του να μπει άλλος. Αυτός δεν το εδέχθηκε. Πιθανώς αυτό να είχε γίνει το βράδυ, όχι εκείνη τη στιγμή που φωνάζαν τον κατάλογο, διότι ούτε ήταν δυνατόν εμείς να ακούσουμε τι λένε επειδή ήταν μακρά απόσταση, αλλά ούτε και γερμανικά μπορούσαμε να ξέρουμε, τι ψιθύρισε ο Γερμανός στον Ναπολέοντα. Όμως είναι γεγονός και το είδα αυτό ότι έστω και μονολεκτικά κάτι έσκυψε και είπε και στη συνέχεια φώναξε το όνομα «Ναπολέων Σουκατζίδης» και η απάντηση του Ναπολέοντος ήταν ζήτω η λευτεριά και πήγε μαζί με τους άλλους».
    http://www.ert.gr/arxeio-afierwmata/protomagia-1944/
    Να προσθέσω ότι ο Μανώλης Μαντόπουλος, ένας από τους Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι που σώθηκαν, αναφέρει στο ίδιο ντοκιμαντέρ ότι την προηγούμενη μέρα της εκτέλεσης ο διοικητής ζήτησε από τον Ζήση Ζωγράφο, επικεφαλής των συνεργειών του στρατοπέδου, να του υποδείξει 15 ονόματα που ήταν απαραίτητα για τη λειτουργία του στρατοπέδου (μάγειρες κλπ.). Έτσι, σώθηκαν αυτοί οι 15.

    Μια περιγραφή της ημέρας εκείνης από ανέκδοτη μαρτυρία ενός κρατούμενου που δόθηκε στη μητέρα του εκτελεσμένου Ν. Μαριακάκη, που παραθέτει ο Γ. Γατόπουλος στον Ριζοσπάστη της 27-4-1975:
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=65&pageid=24411&id=-1&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARvASXASdASSASJAScASOASHASMASPASa&CropPDF=0

    «Στις 30 του Απρίλη, από τη γερμανική κουζίνα, ήρθε η είδηση από γερμανική εφημερίδα ότι: αύριο 1η Μαΐου θα εκτελεστούν 200 κρατούμενοι εις αντίποινα για τον φόνο Γερμανού στρατηγού στους Μολάους Πελοποννήσου.
    Σύγχρονα ο διοικητής κάλεσε το Ναπολέοντα Σουκατζίδη, διερμηνέα στο στρατόπεδο κρατουμένων και του προτείνει να «παραμείνει» στο στρατόπεδο μια και οι σύντροφοί του θα «μεταφέρονταν» αλλού. Ο Ναπολέων κατάλαβε:
    – «Όχι, θέλω να πάω μαζί με τους συντρόφους μου», απάντησε περήφανα και αδίστακτα.
    Από το μεσημέρι ψιθυρίσματα. Ο Κορνάρος με πήρε κατά μέρος και με καταπληκτική απάθεια και ψυχραιμία μου λέει:
    – «Αύριο θα εκτελεστούμε».
    Το ίδιο και ο Ν. Μαριακάκης και ο Κ. Καλαφατάκης.
    Αποβραδίς άνοιξε το γλέντι. Οι κρατούμενοι χόρευαν και γλεντούσαν για τελευταία φορά. Ομάδες – ομάδες χόρευαν τους χορούς του τόπου τους και όλοι μαζί το χορό του Ζαλόγγου. Το κτίριο τραντάζονταν από το τραγούδι. Τα πρόσωπα ξαναμμένα, τα μάτια γυάλιζαν, ο ενθουσιασμός ακράτητος.
    Εμείς με συγκίνηση βλέπαμε το θέαμα. Ένας κόμπος στο λαιμό. Αναλογιζόμαστε το αυριανό έγκλημα, τη μεγάλη απώλεια. Έτρεξα και φώναξα τους κρατούμενους φίλους μου Τζωρτζάτο, Νικολαΐδη και άλλους, από το κτίριο 4, που κείνες τις μέρες τους είχαν φέρει από του Χατζηκώστα για να εκτελεστούν:
    – «Ελάτε να δήτε πώς γλεντάν το θάνατο!»
    Ήρθαν και παρακολούθησαν και αυτοί, μαζί με τόσους άλλους, με συγκίνηση αυτή την εκδήλωση. Ο Ναπολέων και ο Βαρθολομαίος δεν ήταν πια στρατοπεδάρχες. Χόρευαν και αυτοί με ενθουσιασμό και χαρά, μαζί με τους συντρόφους τους. Ο θάνατος ξανά τους ένωνε, τους έκανε όλους ένα, μια ομάδα συντρόφων φυλακισμένων.
    Την άλλη μέρα το πρωί οι μελλοθάνατοι άφηναν στους συμπατριώτες τους παραγγελίες. Ο Κορνάρος μας έδωσε μερικές φωτογραφίες που έκρυβε σαν κειμήλια, να παραδοθούν στο σπίτι. Ο Περουτζάκης να ειδοποιήσω ένα συγγενικό του σπίτι κ.α.
    Σε λίγο, στο προσκλητήριο, η υπόθεση γίνεται πραγματικότητα. Πολυβόλα στις σκοπιές και αρχίζει η εκφώνηση ονομάτων. Όλοι έτοιμοι. Καπέλλα στον αέρα, ζητωκραυγές:
    – Ζήτω η Ελλάδα μας. Ζήτω η λευτεριά!
    – Να εκδικηθήτε το θάνατό μας.
    Αρχίζει ο χορός και πρώτοι χορεύουν ο Γερομακέδος, ο Γκινές, ο Καραβόκαιρος, ο Κοσμίδης. Τρέχαν σαν να είχαν ξαφνικά ξανανιώσει. Μαρμαρωμένοι βλέπαμε τη σκηνή. Οι ζητωκραυγές τους μας συγκινούσαν. Με δυσκολία κρατούσαμε τα δάκρυα.
    – Χυτήρης Κώστας.
    – Παρών!
    – Κορνάρος Παναγιώτης.
    – Παρών!
    – Σουκατζίδης Ναπολέων.
    Γυρίζει ο Ναπολέων, που στεκόταν πλάι στο διοικητή κι εκφωνούσε τα ονόματα και με χαμόγελο λέει:
    – Παρών!
    Ξαφνιάζεται ο διοικητής, συνέρχεται και διατάζει με παγερό ύφος:
    – Παράδωσε!
    Με το γέλιο στα χείλια ο ευγενικός Ναπολέων δίνει την τελευταία κατάσταση στον αντικαταστάτη του:
    – Γεια σας παιδιά. Καλή λευτεριά.
    Με τον αέρα του παλιού στρατοπεδάρχη πλησιάζει το γιατρό, τον αγκαλιάζει και τον φιλεί. Το ίδιο και το Ζήση το Ζωγράφο, τον υπεύθυνο της κουζίνας και τρέχει βιαστικά ν’ ανταμώσει τους συντρόφους του. Η ίδια περίπου σκηνή και με την Αντώνη Βαρθολομαίο. Παραδίνει κανονικά και τρέχει για την ομάδα του.
    Είκοσι – είκοσι πήγαιναν στην άλλη άκρη του στρατοπέδου και συντάσσονταν κατά πεντάδες. Το τραγούδι εκεί άναψε. Χρόνια τώρα τα παλληκάρια σκλαβωμένα είχαν τα χείλη κλειστά. Τώρα, στις τελευταίες τους στιγμές, έγιναν ξανά λεύτεροι. Τραγούδια που χρόνια είχαν να τραγουδήσουν γέμιζαν την ατμόσφαιρα του Χαϊδαριού. Ρίγη συγκίνησης, ένα φούσκωμα στο στήθος, μια εξαύλωση ψυχής μας κατέλαβε.
    Μετά το τραγούδι αρχίζει ο χορός. Ο Καλαφατάκης φοράει ένα σαρίκι και μια ζώνη κρητικιά που τάχε φυλαγμένα σαν ιερά κειμήλια και σέρνει πρώτος τον χορό. Ακολουθεί ο Ν. Μαριακάκης και άλλοι. Περνώντας από μπροστά τους να πάμε για δουλιά, τους αποχαιρετούμε για τελευταία φορά. Ο Μαριακάκης πετάγεται από τη γραμμή:
    – Γεια σου Λευτέρη, χαιρετίσματα στην πατρίδα! Και μου σφίγγει το χέρι.
    Όλοι οι πόθοι του παλληκαριού κλείνονται μέσα σ’ αυτές τις δυο λέξεις. Για την Κρήτη και τον λαό της. Τέτια ήταν η ατμόσφαιρα, που και οι ίδιοι οι δήμιοι μας που μας φέρονταν ψυχρά κάμφθηκαν και για πρώτη φορά φαίνονταν μουδιασμένοι και μας έδωσαν την ευκαιρία για λίγο ν’ αποχαιρετήσουμε τους φίλους μας. Ο κτηνάνθρωπος όμως Κόβατς, ένα μαύρο σκυλί που ερχόταν κείνη τη στιγμή, έπεσε με τον υποκόπανο πάνω μας.
    Τραβήξαμε για την έξοδο. Σφίγγαμε την καρδιά μας. Τα ρόδα, τα τριαντάφυλλα της άνοιξης .. ο ζωογόνος ήλιος χάιδευε τη σκλαβωμένη γη. Σφίγγαμε τις καρδιές μας, για να μη φανούμε κατώτεροι από τους ήρωες που μας βλέπαν … Αλλά μόλις βγήκαμε από το στρατόπεδο και στρίψαμε το δρόμο, αφήσαμε τους εαυτούς μας λεύτερους: τα δάκρυα γέμιζαν τα μάτια και οι λυγμοί τάραζαν τα στήθη μας. Κλαίγαμε σαν τα μικρά παιδιά. Πρώτη φορά εκτέλεση μας επηρέασε τόσο πολύ.
    Όπως μάθαμε αργότερα δυο ώρες κράτησε αυτό το γλέντι του θανάτου. Στις 10 έφτασαν κλούβες, φαντάροι με κράνη. Το μόνο που δεν ανέχονταν οι Ακροναυπλιώτες ήταν να εκτελεστούν γυμνοί. Οι 200 ήρωες εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. …
    Εφτά μήνες πέρασαν από τότε που είχαν έρθει οι Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι και όλα είχαν αλλάξει. Το στρατόπεδο είχε γίνει σχολή ηθικής και ψυχικής ανύψωσης: τιμιότητα, νοικοκυροσύνη …πάντα μας βοηθούσαν και μας βοηθούσαν και μας συμβούλευαν για το σωστό … έδιναν θάρρος με τον ίδιο τον ηρωικό τους θάνατο».

    Το πληκτρολόγησα όλο για να υπάρχει, και γιατί είναι καλογραμμένο και παραστατικό. Συγγραφέας δεν ξέρουμε ποιος είναι, κάποιος Λευτέρης μάλλον από την Κρήτη.

    Στη συνέχεια ο Γατόπουλος γράφει:
    « Εδώ τελειώνει το συγκλονιστικό αυτό ντοκουμέντο από το στρατόπεδο του Χαϊδαριού. Είναι το πληρέστερο και το πιο λεπτομερειακό απ’ όσα έχουνε δει το φως της δημοσιότητας. Με μια μονάχα εξαίρεση: εκείνη του διαλόγου ανάμεσα στο Γερμανό διοικητή του στρατοπέδου Φίσερ και το Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Ο διάλογος εκείνος, από πολλές συγκλίνουσες αυθεντικών μαρτυριών και ζωντανών αφηγήσεων, έχει διασωθεί με κάθε φραστική λεπτομέρεια και παρ’ όλο που έχει κιόλας δημοσιευτεί πολλές φορές, αξίζει να τον καταγράψουμε και πάλι-, έτσι καθώς έχει απομνημειωθεί στη νεοελληνική ιστορία και στη συνείδηση του λαού…..».

    Και αναφέρει μετά τον διάλογο, δηλ. όταν διαβάστηκε το όνομα του Σουκατζίδη ο Φίσερ του είπε «Όχι εσύ Ναπολέων», και ο Σουκατζίδης του απάντησε «Δέχομαι τη ζωή, αλλά με τον όρο να μη την πάρω από κανένα άλλο. Με τον όρο η θέση μου να μείνει κενή» κ.λπ.

    Δεν ξέρω τις αυθεντικές μαρτυρίες που αναφέρει εδώ ο Γατόπουλος.

    Ο Ζήσης Σκάρος στον Ριζοσπάστη (29-4-1975), αφού περιγράψει πάνω – κάτω τα συμβάντα όπως τα λέει ο ίδιος στο ντοκιμαντέρ, αλλά πιο λεπτομερειακά, γράφει στο τέλος:
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=65&pageid=24422&id=-1&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARvASXASdASSASJAScASOASHASMASPASa&CropPDF=0

    «…Το βράδυ, όταν πια γύρισαν τα συνεργεία και συναντηθήκαμε πάλι όλοι οι κρατούμενοι, μαθεύτηκε πως ο διοικητής είχε προτείνει ν’ αντικαταστήσει τον Ναπολέοντα με άλλον και πως ο Ναπολέων δεν δέχτηκε. Αλλ’ ότι αυτό είχε γίνει σε ιδιαίτερη συνομιλία τους ή το βράδυ και όχι την ώρα που διαβάστηκε ο κατάλογος, οπότε δεν ήταν δυνατό ν’ ακουστεί τι είπε για μια στιγμή ο διοικητής στο Ναπολέοντα. Ίσως να του είπε να παραδώσει καταστάσεις κ.λπ. (ήταν πριν στρατοπεδάρχης), όπως λέει στην αφήγησή του ο συγκρατούμενος που έδωσε περιγραφή της μέρας εκείνης στη μητέρα του εκτελεσμένου Νίκου Μαριακάκη (Ριζοσπάστης 27/4/75). Η περιγραφή αυτή, σύμφωνα και με τα όσα έπεσαν και στη δική μου αντίληψη, όπως περιγράφονται παραπάνω, ανταποκρίνεται στην ιστορική αλήθεια περισσότερο απ’ όλες όσες έχω διαβάσει μέχρι σήμερα».

  197. Μπράβο, Σπύρο, για όλα τα σημερινά!

  198. …και να σκεφτείς ότι η σκηνή με τους χορούς τις παραμονές της εκτέλεσης μου φάνηκε ψεύτικη.

  199. sarant said

    Ευχαριστώ καιαπό εδώ για τα νεότερα! Βρηκατε πολύ χρήσιμα πράγματα!

    168 Καλά, μας λέει ψέματα μες τα μούτρα μας ο καλικάντζαρος; Θα βγει κάρτα.

    170 Θα το βρω και θα το βάλω μιαν από τις επομενες Κυριακές Σίγουρα το έχω.

    189β Σε αυτό το σημείο κάνει λάθος ο Πατατζής

    198 Είδες;!

  200. Ο Pedis στο 138 σχολίασε

    Οι στολές των γερμανών, πάντως, είναι κατευθείαν από τον ράφτη, αν πρόσεξα καλά στο τρέιλερ.

    Ναι αλλά δεν ήταν και Hugo Boss, που σχεδίασε κι έραψε τις αυθεντικές στολές

  201. spiridione said

    196. Συγγνώμη, ο δημοσιογράφος του Ριζοσπάστη είναι ο Γιώργος Γάτος.

  202. Μαρία said

    198
    Ψεύτικη απο ποια άποψη;
    Ιστορικά ανακριβής; Μα για μυθοπλασία πρόκειται.
    Κινηματογραφικά; Γι’ αυτό τότε φταίει ο Βούλγαρης με τους χορευτές που χόρευαν με ακρίβεια Λυκείου Ελληνίδων ή Ντόρας Στράτου 🙂

    Εμένα η ταινία δεν μ’ άρεσε. Παρασύρθηκα απ’ τις συνεντεύξεις του Β. και περίμενα άλλο πράγμα κι όχι μελό μνημόσυνο. Χώρια που πρόσβαλε την αισθητική μου με αποκορύφωμα τη σκηνή της εκτέλεσης.

  203. Κυρίως μου φάνηκε υπερβολικά μυθοπλαστική, σαν Καζαντζάκης ένα πράγμα. Δεν είχα διαβάσει τα παραπάνω, τα σημερινά.

  204. Pedis said

    # 202 (τέλος) – μην μου πείς ότι επιστράτευσε σλόου μόσιον;

  205. spiridione said

    Δεν την έχω δει την ταινία και δεν θα τη δω, μπορεί αργότερα στην τ.ν., γιατί δεν με τρελαίνει ο Βούλγαρης (συμφωνώ με τον Pedis, από τις τελευταίες ταινίες του μου άρεσε μόνο το «Όλα είναι δρόμος»). Σε αυτή τη θεματολογία είδα προχτές το Μπλόκο του Άδωνη Κύρου, που δεν το είχα δει, και μου άρεσε πολύ, δεδομένων και των πενιχρών μέσων της εποχής.

  206. ΚΑΒ said

    Alexis

    162.ούτε ξαναγύρισαν τα ’80s.

    164 Sarant Αναστήθηκε

    Πριν 80 χρόνια

  207. ΚΑΒ said

    , Πριν 80 χρόνια

  208. ΚΑΒ said

    http://www.kathimerini.gr/932846/opinion/epikairothta/politikh/80-xronia-prin-2-xi-1937

  209. Γιάννης Κουβάτσος said

    180. Εδώ, Ρίβα, είναι οι εκτελεσμένοι στην Καισαριανή σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του ’40:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://rozosotiris.blogspot.com/2013/11/blog-post_17.html&ved=0ahUKEwi44Kv2k6PXAhXEApoKHewfDF4QFggkMAA&usg=AOvVaw1Wz96wuDktmBCDWhxhSTt0

  210. Μαρία said

    204
    Ναι ή κάποιου είδους τεχνική ραλαντί και σου ‘ρχονται τα πτώματα μέσα στη μούρη αεροπλανικά ανα εικοσάδες.

    Όταν του λέει ο Ζουμπ. στο Βήμα οτι αυτή είναι η πιο μοντέρνα σας ταινία κάτι τέτοια κόλπα θα εννοούσε 🙂

  211. Pedis said

    # 210 (αρχή) – Όι μανούλαμ …

  212. Μαρία said

    205
    Το Μπλόκο είχε πολύ κακή υποδοχή το ’65 ως αντιηρωική. Κάποιους μήνες μάλιστα μετά την προβολή του απαγορεύτηκε. Ζήτησαν απ’ τον Κύρου να κόψει κάποια πλάνα κι αυτός το αρνήθηκε.
    Μια που ανέφερα τη σκηνή της εκτέλεσης θυμήθηκα τα λόγια του Κύρου για παρόμοιες σκηνές στο Μπλόκο: Ήθελα να περιγράψω πώς πέφτουν οι άνθρωποι, όταν σκοτώνονται. Γιατί, όταν δέχονται μια σφαίρα στις αμερικάνικες ταινίες (εφόσον έχουμε πάντα σαν σημείο αναφοράς τις αμερ. ταινίες), δεν πέφτουν ποτέ φυσιολογικά. Πέφτουν με τρόπο ηρωικό, καθαρό. Κάποιος όμως που σκοτώνεται πέφτει με τρόπο βρόμικο κι ο θάνατος είναι βρόμικο πράμα. Δεν υπάρχει τίποτα ωραίο στο θάνατο.

    211
    Και σλόου και γρο 🙂

  213. ΣΠ said

    Με καθυστέρηση μια λεξιλογική παρατήρηση. Το έχουμε σχολιάσει και στο παρελθόν. Νικοκύρη, βλέπω ότι δεν ακολουθείς το ΛΚΝ και γράφεις «δοσίλογοι».

  214. sarant said

    213 Πράγματι. Ίσως επειδή έχουμε έναν φίλο του ιστολογίου που ενοχλείται πολύ΄από τη γραφή με ωμέγα, που όμως είναι η σωστή.

  215. Pedis said

    # 212 – 211 Και σλόου και γρο
    δεν άφησε και τίποτα για την επόμενη ταινία …

    Συμβαίνει και σε σκηνοθέτες, που έχουν πολλούς τρόπους ώστε να μην τους επιτρέπεται να υποκύψουν στο μπανάλ, καμιά φορά να μην το γλυτώσουν … λ.χ. η επιβολή της υπερδραματοποίησης με το σλόου στο Γη και Ελευθερία.

  216. spyridos said

    215. «Συμβαίνει και σε σκηνοθέτες, που έχουν πολλούς τρόπους ώστε να μην τους επιτρέπεται να υποκύψουν στο μπανάλ, …»

    Ο Βούλγαρης βέβαια δεν ανήκει σε αυτούς. Η σκηνοθετική του είναι ο ορισμός του μπανάλ.
    Ηταν πάντα ένα νανάκι που κοιτούσε λοξά προς τη μεριά του γίγαντα που δεν υπάρχει πιά και γιαυτό «λάμπει» πλέον το δικό του άστρο.
    Εφόσον λείπει το καλύτερο ξεπέσαμε στα φτηνά.

    Και λείπει δυστυχώς κι ο Ραφαηλίδης. Φαντάζομαι πως θα τον ξέχεζε τώρα που η έμφυτη γλοιώδης οσφυοκαμψία του πήρε τεράστιες διαστάσεις,
    Του τα έσουρνε ήδη στο Χάππυ Νταίη. Οτι η απομόνωση του γεγονότος από το ιδεολογικό του μπακγκράουντ (αγαπημένη Ελληνική λέξη του Ραφαηλίδη) κατεβάζει το φιλμ σε επίπεδο χιουμανιστικής συμπάθειας.
    Το λέω όπως το θυμάμαι. Το λεξικό ταινιών το έχασα σε κάποια μετακόμιση του προηγούμενου αιώνα.
    Αν το έχει κάποιος θα ήταν ενδιαφέρον
    Και βέβαια η ταινία δεν είναι ιστοριογραφία αλλά η παραποίηση της ΥΠΑΡΚΤΗΣ ανακοίνωσης των γερμανών βρωμάει. Καλύτερα να μην την έβαζε.

    214.
    δοσίλογος είναι, αισθητικά πάντα, ο βρωμερός προδότης.
    δωσίλογος είναι ο καλωπισμένος, ναι μεν αλλά.., η τέχνη του εφικτού…, αμάρτησα για το παιδί μου…,.
    Γιαυτο καλύτερα δοσίλογος.

    145.
    Κρίμα. Η ταινία γυρίστηκε σε φιλμ ή ψηφιακά? Γνωρίζεις?

  217. Γιάννης Κουβάτσος said

    216: Καλά θυμάσαι.
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://cine-lesxi.blogspot.com/2016/10/happy-day-1976.html%3Fm%3D1&ved=0ahUKEwjUgIfQs6TXAhVIKOwKHds-CWsQFgheMAw&usg=AOvVaw1IDRrrdWT17M3_stz3g4dY

  218. atheofobos said

    Επειδή διάβασα τις διάφορες αξιολογήσεις όσων έχουν δει την ταινία στα παραπάνω σχόλια, αξίζει ίσως να δούμε πως πέρασε η ταινία στον κόσμο και πως την βαθμολογεί το κοινό που την είδε και την σχολιάζει στο ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ
    Οι 71 μέχρι στιγμής θεατές που έχουν γράψει σχόλιο, της δίνουν 4 στα 5 αστεράκια (το 50% περίπου την βαθμολογεί με 5 ! )
    Σπάνια μια ταινία έχει τόσο μεγάλη αποδοχή από ένα ποικίλης ηλικίας, μόρφωσης κτλ κοινό.
    Προσωπικά την βαθμολόγησα με 3.

  219. Ριβαλντίνιο said

    @ 209 Γιάννης Κουβάτσος

    Σε ευχαριστώ πάρα πολύ ! Λογικά δεν θα είναι όλοι γιατί για εκτελεσμένους την 1/5 μου βγάζει μόνο 93 καταγραφές. Τεσπα, το ήθελα γιατί σε διαδιτυακές συζητήσεις μόνο μια φορά έχω δει να αμφισβητείται ότι και οι 200 ήταν κομμουνιστές/αριστεροί και αυτός που το έλεγε ανέφερε έναν κεντρώο Σοφούλη ( αν θυμάμαι καλά ) και ήθελα να δώ αν είχε δίκιο ή αν αερολογούσε.

  220. Ριβαλντίνιο said

    ( συνέχεια του 219 )

    Μάλλον θα εννοούσε τον Θεμιστοκλή Σοφούλη και θα μιλούσε γενικά για όσους κρατούνταν στο Χαϊδάρι τώρα που το ξαναβλέπω καλύτερα . 🙂

  221. Φαίνεται ότι η συλλογική σοφία του ιστολογίου δεν στάθηκε τυχερή στο να εντοπίσει τον κατάλογο των 200 εκτελεσμένων.

    Υπάρχει στην σειρά βιβλίων του ΚΚΕ ‘Επεσαν για τη ζωή. Ηρωες – μάρτυρες λαϊκών, απελευθερωτικών αγώνων’, Αθήνα, τόμ. 4α

    Τα ονόματά τους σε αλφαβητικό κατάλογο μαζί με όλους τους εκτελεσμένους της κατοχής υπάρχουν και στους καταλόγους της Αρχιεπισκοπής, αλλά κάποιος πρέπει να δει στις στήλες ‘Ημερομηνία’ και ‘Τόπος εκτέλεσης’ για να τα βρει ένα-ένα.
    Ο κατάλογος αυτός υπάρχει στο βιβλίο Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια, επιμέλεια: Β. Β. Βαρδινογιάννης, Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων 1940-1974 (Ε.Δ.Ι.Α.), 2004
    Νομίζω οι ίδιοι κατάλογοι αυτοί υπάρχουν και στο Εκτελεσθέντες επί Κατοχής. Πρόλογος και φροντίδα: Ιωάννας Τσάτσου. Οι Εκδόσεις των Φίλων. Αθήνα, 1976,

    Αν θυμάμαι καλά, η λίστα υπάρχει στο Θεόδωρος Τσερπές, Το άγιο Χαϊδάρι Ενα Ημερολόγιο Κατοχής, πρόλογος Στέφανος Ληναίος, Αθήνα, Διογένης 2007

    Πολύ πιθανό να υπάρχουν και αλλού, όπως σε διάφορες ιστορίες της κατοχής, όπως το γνωστό εξάτομο ‘Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης’ και του Γιώργου Γάτου.

  222. Spiridione said

    Ο κατάλογος των εκτελεσθέντων υπάρχει και στο λινκ που έδωσα παραπάνω, Ριζοσπάστης φύλλο της 27-4-1975, αλλά αυτή τη στιγμή δεν λειτουργεί το σάιτ της ΕΒΕ.
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=65&pageid=24411&id=-1&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARvASXASdASSASJAScASOASHASMASPASa&CropPDF=0

  223. […] – Το τελευταίο σημείωμα του Ναπολέοντα Σουκατζίδη https://sarantakos.wordpress.com/2017/11/02/soukatzidis/ […]

  224. Μπετατζής said

    Επειδή σχολίασα παραπάνω και είπα ό,τι είπα, να πω και τώρα που είδα την ταινία τα εξής :

    1) Μου άρεσε σε γενικές γραμμές η ταινία. Καλή και ρεαλιστική η αναπαράσταση της εποχής και των συνθηκών. Συμφωνώ όμως με την Μαρία ότι η σκηνή της εκτέλεσης είχε κάτι από βιντεοκλίπ. Βοήθησε (με την κακή έννοια) και η μουσική σε αυτό. Εγώ ας πούμε (λέμε τώρα, αν ημουν σκηνοθέτης) με τίποτα δεν θα έβαζα μουσική στις σκηνές αυτές. Όμως οι ενστάσεις μου αυτές είναι αποκλειστικά αισθητικής φύσεως. Παρόμοια ένσταση απειροελάχιστης σημασίας είναι και η κουπ του ηθοποιού που έπαιζε τον Σουκατζίδη. Σιγά μην είχε τέτοια φράντζα ο Σουκατζίδης το 1944. Σε γενικές γραμμές όμως την ταινία την θεωρώ καλή και χρήσιμη. Ας υπάρχει μία ταινία να βλέπουν τα νέα παιδιά με ήρωα τον Ν. Σ. (Σουκατζίδη), με όλα της τα πιο πάνω ελαττώματα.

    2) Το θέμα της παραχάραξης, σε σχέση με την διαταγή που ακούγεται στην ταινία, εξακολουθεί να είναι βέβαια υπαρκτό. Φαντάζομαι ότι δεν επιθυμούσε ο Βούλγαρης να δώσει πολιτικό τόνο στην ταινία του (εδώ βέβαια η πολιτική θα συνέπιπτε ακριβώς και 100 % με την απλή ιστορική αλήθεια, άρα η επιλογή του Β. να μην ακουστεί η αληθινή διαταγή είναι προβληματική και δείχνει στοχεύσεις, είτε του ίδιου είτε άλλων), άλλωστε γενικά είναι σκηνοθέτης που ακολουθεί αυτή την απολιτίκ γραμμή (βλ. «μα έλληνας να ντουφεκάει έλληνα»). Έκανε όμως όπως είπα πιο πάνω μια καλή και χρήσιμη ταινία, δεν έκρυψε πράγματα παρά μόνο στην διαταγή αυτή. Καλό είναι να ξέρει κανείς το αληθές περιεχόμενο της διαταγής, ώστε αν τον ενδιαφέρει να το ψάξει παραπάνω. Η ταινία είναι μια καλή αρχή.

    Και παρεπιφτού, στην αίθουσα είδα τουλάχιστον 2 τάξεις σχολείων που είδαν την ταινία, φαντάζομαι με πρωτοβουλίες προοδευτικών δασκάλων και καθηγητών. Και αυτό καλό είναι. Γενικά όποιος είναι να καταλάβει, θα καταλάβει και όποιος είναι να το ψάξει παραπάνω, θα το ψάξει.

  225. Δημήτρης Α said

    151. Ντουμπλαρισμένες ήταν παλιότερα οι ταινίες σε κάποιες χώρες (πχ Ιταλία), δηλ. χωρίς σύγχρονη ηχοληψία, αλλά προσθήκη διαλόγων και ήχων εκ των υστέρων. Η πρακτική έχει πάψει πια να χρησιμοποιείται στο γύρισμα – άλλωστε και το
    ντουμπλάρισμα ξένων ταινιών γίνεται κυρίως σε Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία και (εν μέρει) Γαλλία (όχι σε μικρές χώρες, λόγω κόστους), ενώ οι Αγγλοσάξωνες δεν χρησιμοποιούν ντουμπλάζ. Η ποιότητα του ήχου στις ελληνικές ταινίες είναι συνήθως ντροπιαστική και υπεύθυνοι είναι οι συντελεστές τους και μόνο!

  226. attikanet said

    215,spyridos:

    «…του γίγαντα που δεν υπάρχει πια»… Έτσι είναι, δυστυχώς. Η αναφορά σου με μελαγχόλησε…

  227. Κουνελόγατος said

    Είδα χθες την ταινία και μου άρεσε αρκετά, με 1-2 εξαιρέσεις. Εννοώ τη γερμανική διαταγή (για ιστορικούς λόγους) και τη σκηνή της εκτέλεσης (για αισθητικούς λόγους). Από την άλλη, υπάρχουν τόσες ιστορικές αναφορές, που μπορούν να δώσουν το έναυσμα σε όποιον και όποια θέλει, να ψάξουν την ιστορία της εποχής και να μισήσουν τον ναζισμό. Α, ναι, το γράφει κι ο Μπετατζής παραπάνω, στη σκηνή της εκτέλεσης το μαλλί είναι υπερβολικό. Αλλά τώρα, εκεί θα σταθούμε; Δεν το θεωρώ πρόβλημα. Μου αρκεί να τη δουν τα μικρά παιδιά -την είδα με τον Γάτο μου, που είναι σχεδόν 11- και μάλλον έδειξε ενδιαφέρον.
    Επίσης:
    1) Ο δημοσιογράφος Γιώργος Γάτος έχει γράψει βιβλίο για το Πολυτεχνείο, ωστόσο ο α΄ τόμος έχει πολλές υπερβολές της εποχής, μάλλον γράφτηκε εν θερμώ. Ο β΄ τόμος είναι πιο καλός (ως προς την ουσία), αν δεν είχε και κάποιες συνεντεύξεις… Αλλά ξεφεύγω, άλλο είναι το θέμα μας, συγγνώμη.
    2) Το Μπλόκο το είδα το καλοκαίρι, είχα να το δω από μικρός (νομίζω) και δεν το θυμόμουνα. Σπουδαία ταινία, όχι μόνο λόγω τεχνικών μέσων, όσο και για όσα τολμάει να πει, ωστόσο, other the one, other the other… 🙂
    3) Η σκηνή του χορού ήταν ό,τι πιο συγκινητικό. Παρόμοιες σκηνές υπάρχουν και στην «αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα» και αλλού. Ελπίζω να θυμάμαι καλά, στις γυναικείες φυλακές ειδικά, μαζεύονταν οι γυναίκες πριν την εκτέλεση και χόρευαν τον χορό του Ζαλόγγου. Τώρα δε θυμάμαι σε ποια άλλα βιβλία έχω διαβάσει κάτι παρόμοιο. Ωχ, δεν πιστεύω να είναι συγγραφικό εύρημα, πάντα πίστευα πως είναι αλήθεια…

    Συγγνώμη, πολλά έγραψα και δεν είπα ούτε καλημέρα.

  228. gbaloglou said

    Μια ακόμη σκηνή όπου αποκαλύπτεται, έστω και έμμεσα, η ιδεολογία των κρατουμένων: «ο κόκκινος στρατός απελευθέρωσε την Οδησσό» (προς την αρχή του έργου μάλλον). [Και μια ωραία λεπτομέρεια: ο Ούγγρος στρατιώτης αποκαλεί τους ‘μεθυσμένους’ Γερμανούς στρατιώτες — από τους οποίους έκλεψε τα όπλα ο κρατούμενος έφηβος — «δειλούς» 🙂 ]

  229. sarant said

    228 Σωστά, αν και τέτοια έμμεσα υπάρχουν αρκετά.

    221 Ξέρεις αν κάπου δίνεται ο κατάλογος σχολιασμένος; Πχ με χρονολογίες γεννήσεως ή επαγγέλματα ή ακόμα και σύντομο βιογραφικό του καθενός;

  230. spiridione said

    Παραθέτω τα 200 ονόματα των εκτελεσθέντων την πρωτομαγιά του 1944 όπως αναγράφονται στον διορθωμένο πίνακα της β’ έκδοσης συμπληρωμένης του βιβλίου του Αντώνη Φλούντζη «Χαΐδάρι – κάστρο και βωμός της Εθνικής Αντίστασης» εκδόσεις Παπαζήση (1986), γιατρού του στρατοπέδου.
    Με έναν αστερίσκο σημειώνει ο Φλούντζης τους εξακριβωμένους Ακροναυπλιώτες και με δύο τους Αναφιώτες. Επίσης προσθέτει ο ίδιος σε κάποιους ορισμένες πληροφορίες, σε άγκιστρα προσθέτω και εγώ ορισμένες ακόμη πληροφορίες από άλλα σημεία του βιβλίου του (για τους Ακροναυπλιώτες ο Φλούντζης έχει γράψει άλλο βιβλίο, όπου εκεί θα έχει περισσότερες πληροφορίες).
    Παρακάτω θα βάλω και σχόλιο του Φλούντζη, όπου γράφει ότι σε πολλές πηγές, αλλά και στο ίδιο το επίσημο μνημείο στην Καισαριανή, αναφέρονται τα ονόματα λανθασμένα, περιέχονται δε ακόμη και ονόματα ανθρώπων που έζησαν μέχρι πολύ αργότερα!
    Διαπιστώνω ότι και σήμερα στο μνημείο στην Καισαριανή υπάρχει ο ίδιος εσφαλμένος κατάλογος, όπως εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ του Γ. Τσιώκου, 1998, (στο 21.27’).
    http://www.ert.gr/arxeio-afierwmata/protomagia-1944/
    Στον κατάλογο του Φλούντζη βάζω εγώ δίπλα σε αγκύλες τα ονόματα όπως αναγράφονται στο επίσημο μνημείο της Καισαριανής ή σημείωση ότι δεν αναγράφονται τα ονόματά τους στο μνημείο.
    Είναι ντροπή να έχει ακόμη σήμερα λανθασμένα ονόματα το μνημείο!

    1) Αγραφιώτης Αγησίλαος*
    2) Αϊβατζίδης Γεώργιος*
    3) Αλατζάς Νικόλαος*
    4) Αλεξανδράτος Ανδρέας
    5) Αλεξόπουλος Δημήτριος*
    6) Αλεξόπουλος Ιωάννης*
    7) Αλμπάνης Γεώργιος**
    8) Αμπελογιάννης Σπήλιος ή Β.
    9) Αναστασιάδης Ελευθέριος* {δικηγόρος, ανάπηρος του αλβανικού έπους, ακρωτηριασμένος κι από τα δύο πόδια}
    10) Αναστασιάδης Παναγιώτης*
    11) Ανδρεάκης Γεώργιος [στο μνημείο Ανδρεαδάκης Γεώργιος]
    12) Ανδρεάκης Πέτρος [ στο μνημ. Ανδρεαδάκης Πέτρος]
    13) Ανδρώνης Πέτρος
    14) Ανουσάς Ιωάννης
    15) Αντωνέλης Ιγνάτιος**
    16) Αντωνιάδης Αθανάσιος
    17) Αποστολίδης Στάθης**
    18) Αποστολίδης; Τάσος**
    19) Βαγενάς Απόστολος του Γεωργίου*
    20) Βλασσόπουλος Βλάσης* [στο μνημ. Βαλασόπουλος Βλάσης]
    21) Βάλβης Σπύρος
    22) Βάλβης Χαράλαμπος
    23) Βαλεντάκης Ιωάννης*
    24) Βαρθολομαίος Αντώνιος*
    25) Βασάλος Τηλέμαχος* [δεν υπάρχει στο μνημείο]
    26) Βεκίδης Ζαφείρης* {προιστάμενος στα μαγειρεία}
    27) Βλαχάκης Χρήστος*
    28) Βόκολας ή Μπόκολας Κων/νος (νέος) Αίγιο
    29) Βουδούρης Θέμος*
    30) Γάτσος Αθανάσιος
    31) Γεωργακόπουλος Πλούταρχος*
    32) Γεωργιάδης Περικλής*
    33) Γηγίνης Ευάγγελος
    34) Γιαννακουρέας Δημήτριος
    35) Γιάνναρης Στέφανος
    36) Γιαννόπουλος Σπύρος*
    37) Γιαντές Μιχαήλ, ανθυπ.
    38) Γιόλκας Ευάγγελος [στο μνημ. Γιόληας Ευάγγελος]
    39) Γκάλκος Γεώργιος [δεν υπάρχει στο μνημείο]
    40) Γκινές Κώστας*
    41) Γκότσης Γεώργιος* {γερμανοκρατούμενος}
    42) Γούτας Γεώργιος (νέος) [στο μνημ. Γούσας Γεώργιος]
    43) Δαλδογιάννης Σταμάτιος*
    44) Δανδινίδης Χριστόφορος*
    45) Δασκαλόπουλος Γεώργιος*
    46) Δημητριάδης Δημήτριος*
    47) Δήμος Κώστας*
    48) Δούκας Σπυρίδων
    49) Δροσόπουλος Θεόδωρος
    50) Εσδρατή Αλμπέρτος* [στο μνημ. Στρατής Αλμπέρτος]
    51) Ελευθεριάδης Β. Ηλίας* 40 ετών
    52) Ζάγκας Κ. Χρήστος* κτημ. 39 ετών {ο μόνος από τους δραπέτες της 31-3-44 που πιάστηκε}
    53) Ζησιμάτος Παντελής*
    54) Θεμελής ή Χατζηθεμελής Μιχαήλ
    55) Θεολόγος Ιωάννης
    56) Θεοφιλόπουλος Γεώργιος*
    57) Καδίκας Ιωάννης*
    58) Κακαλιός Ηλίας** [δεν υπάρχει στο μνημείο]
    59) Καλαϊτζίδης Νικόλαος*
    60) Καλαφατάκης Θρασύβουλος*
    61) Καλόφας Απόστολος* Δράμα
    62) Καμαρινός Ι. Παναγιώτης, ράφτης** (νέος)
    63) Καμτσίκης Νικόλαος*
    64) Κάπελας Στέφανος* τροχιοδρ.
    65) Καπλιτζόγλου Ευριπίδης* {νοσοκόμος στο στρατ.}
    66) Κάππος Σταύρος*
    67) Καραβοκυρός Διαμαντής*
    68) Καραθανάσης Ιωάννης*
    69) Καρανικόλας Κώστας*
    70) Καραντώνης Ζαφείριος*
    71) Καράσσο Μωυσής**
    72) Καρατζάς Παύλος*
    73) Κάρλος Γεώργιος*
    74) Κηπουρός Απόστολος*
    75) Κλαπατσέας Κων/νος*
    76) Κόκκινος Θεοφάνης*
    77) Κοντογιάννης Γεώργιος*
    78) Κορνάρος ή Κορναράκης Παναγιώτης*
    79) Κοσμάς Δημήτριος*, δάσκαλος
    80) Κοσμερίδης Αθανάσιος*, οδοντ.
    81) Κοσμίδης Στράτος*
    82) Κουβελιώτης Χρήστος*
    83) Κουής Δημήτριος*
    84) Κουριώτης Δημήτριος* [στο μνημ. Κουργέντης ή Κουριώτης Δημήτριος]
    85) Κουσέτης Γεώργιος
    86) Κουσίσης Σταμ.* [στο μνημ. Κουσίδης Σταμάτιος]
    87) Κούτης Γεώργιος* [στο μνημ. Κούσης Γεώργιος]
    88) Κουτσοβός Ηλίας*
    89) Κρόκος Γεωργ.*
    90) Κυρανούδης Αθανάσιος*
    91) Κυριαζής Εμμανουήλ
    92) Κυριακούδης Δημήτριος*
    93) Κωνσταντινίδης Αλέκος
    94) Κωνσταντινίδης Δημήτριος*
    95) Κωνσταντινίδης Κώστας
    96) Λαζαρίδης Ανέστης*
    97) Λαμπρινίδης Εμμανουήλ**
    98) Λιακίδης Θεόφιλος* [στο μνημ. Λιακίδης Θεοφάνης]
    99) Λυμπερόπουλος Παύλος*
    100) Μακέδος ή Παρασκευάς Δημοσθένης* {καπνεργάτης από την Καβάλα} [στο μνημ. Μακέδος Παρασκευάς ή Δημοσθένης]
    101) Μακρής Κων/νος*
    102) Μάλλης Αχιλλέας
    103) Μαλτέζος Γεώργιος
    104) Μαμαλάκης Γεώργιος*
    105) Μανέκας Νικόλαος*
    106) Μανιατέας Θεόδωρος*
    107) Μαριακάκης Νικόλαος*, γεωπόνος {από τα Χανιά, γενν. Το 1911}
    108) Μαρκούσης Αθανάσιος**
    109) Μαυράκης Ιωάννης
    110) Μαυροκεφαλίδης Ιωάννης*
    111) Μέκαλης Πάνος*
    112) Μερκούρης Δημήτριος
    113) Μήτσης Ηρακλής*
    114) Μόσχος Μήτρος
    115) Μπεραχιά Ανρί* [στο μνημ. Μπεχαριά Αρ.]
    116) Νανέρης Παναγιώτης
    117) Νεγρεπόντης Νίκος*
    118) Νικολαΐδης Δημήτριος*
    119) Νικολόπουλος Ιωάννης*
    120) Ντάσιος ή Κατσαρός Σωτήριος* [στο μνημ. Ντάσιος Σωτήριος]
    121) Ντορέας Γεώργιος
    122) Οικονομίδης Ορέστης*
    123) Οικονόμου Βασίλειος*
    124) Ουραΐλογλου Βασίλειος**
    125) Ορφανός Ηλίας
    126) Πανέτης Χρήστος
    127) Πανταζής Γ. Δημήτριος*
    128) Πανταζής Νικόλαος
    129) Παπαβασιλείου Βασίλειος*
    130) Παπαγιάννης Ιωάννης, εργάτης
    131) Παπαδήμας Βασίλειος
    132) Παπαδημητρίου Δημήτριος
    133) Παπαδόπουλος Δημήτριος
    134) Παπαδόπουλος Ευάγγελος*
    135) Παπαδόπουλος Κώστας (Καστόρι Σπάρτης) [δεν υπάρχει στο μνημείο]
    136) Παπαδόπουλος Μανασής* [στο μνημ. Παπαδόπουλος Μανούσης]
    137) Παπαδόπουλος Μύρων* {συνταξιούχος δάσκαλος και αγρότης συνεταιριστής από το Μεσιανό Κιλκίς}
    138) Παπάζογλου Ευάγγελος*
    139) Παπαμιχάλης Γεώργιος*
    140) Παπανδρέου Κώστας*
    141) Παπανίκας Γεώργιος
    142) Παρετσαριάν Κερβόρ*
    143) Πατέστος Αναστάσης*
    144) Πίττακας Γεώργιος*
    145) Πίτσος Ιωάννης
    146) Πιτσούλης Δημήτριος
    147) Πλακοπίτης Νικόλαος*
    148) Πλατανησιώτης Κώστας
    149) Πόλκος Ευάγγελος*, δάσκαλος
    150) Πολυδώρου Δημήτριος* [στο μνημ. Πολύδωρος Δημήτριος]
    151) Ποντίκης Κοσμάς*
    152) Πότης Αλέκος
    153) Ρεμπούτσικας Δημήτριος* {δικηγόρος}
    154) Ρίζος Ηλίας*
    155) Ρογανάς Γεώργιος (νέος πατέρας) [στο μνημ. Ροζάνης Γεώργιος]
    156) Ρογανάς Ιωάννης (νέος γιός) [στο μνημ. Ροζάνης Ιωάννης ή Δημ.]
    157) Ρουσσόπουλος Κώστας ή Γεώργιος* [στο μνημ. Ρουσσόπουλος Γεώργιος]
    158) Σαββόπουλος Σάββας*
    159) Σακκάς Κώστας* , κουρέας
    160) Σαμόπουλος Γεώργιος*
    161) Σαντομοίρης Φώτης*
    162) Σερδερίδης Κοσμάς*
    163) Σκλάβαινας Στέλιος*, τυπογρ. [στο μνημ. Σκλάβαινας Ανδρέας]
    164) Σόφης Ανδρέας (νέος) [δεν υπάρχει στο μνημείο]
    165) Σόφης Δημήτριος (νέος)
    166) Σόφης Χρήστος (νέος)
    167) Σουκατζίδης Ναπολέων*, λογ. 33 ετών
    168) Σούλας Χρήστος*
    169) Σπυρίδης Γεώργιος*, τροχιοδρ.
    170) Στάθης Ιωάννης*
    171) Σταμούλης Βασίλειος*
    172) Σταύρου Σπύρος
    173) Συνοδινός Απόστολος*
    174) Ταλαίπωρος Ηλίας
    175) Ταμπάνος ή Φίλιππος Βασίλειος*
    176) Τζανετής Χρήστος*
    177) Τζίμος Ανδρέας
    178) Τζοάνος Περικλής*
    179) Τζωρτζάτος Κώστας*
    180) Τούμπας Θανάσης (νέος) {γερμανοκρατούμενος, σπουδαστής Πολυτεχνείου, ανιψιός του ναυάρχου Τούμπα }
    181) Τούρπας Παναγ.*
    182) Τσαλίκης Τάσος*, δάσκαλος
    183) Τσερμέγκας Μιχ.* {νοσοκόμος στο στρατ.}
    184) Τσίκας Αλέξανδρος*
    185) Τσίρκας Κώστας*, δασκ. 36 χρ. {Ηπειρώτης}
    186) Τσολιάκος Ιωάννης*
    187) Υψηλάντης Κώστας*
    188) Φάβας Κώστας*
    189) Φερετόπουλος Νώντας*
    190) Φεφές Απόστολος*
    191) Φιλόπουλος Ανέστης*
    192) Φουντής Στέφανος*
    193) Φωκάς ή Φυκιάς Ιωακείμ [στο μνημ. Ρώκας ή Φώκας Ιωακείμ]
    194) Χάλαρης Γεώργιος {ιταλοκρατούμενος}
    195) Χαρίτος Χρήστος*
    196) Χατζηχρίστος Χρήστος*
    197) Χατζόπουλος Φώτιος
    198) Χριστακόπουλος Δημήτριος*
    199) Χρυσάφης Νικόλαος*
    200) Χυτήρης Κώστας*, δάσκαλος.

    Δηλαδή, σύμφωνα με τον Φλούντζη, υπάρχουν 132 εξακριβωμένοι Ακροναυπλιώτες και 10 εξακριβωμένοι Αναφιώτες.
    Στον συμπληρωμένο παραπάνω κατάλογο του Φλούντζη υπάρχουν 5 ονόματα (Βασάλος Τηλέμαχος, Γκάλκος Γεώργιος, Κακαλιός Ηλίας, Παπαδόπουλος Κώστας και Σόφης Ανδρέας), που δεν υπάρχουν στο μνημείο (τα έχω σε αγκύλες).
    Αντίστοιχα, στο μνημείο υπάρχουν 5 ονόματα (Ζεκίδης Ιωάννης, Καράβολας Γεώργιος, Κιτσονίδης Κλήμης, Κωνσταντινίδης Γεώργιος και Μερεκούλιας Γεώργιος) που δεν υπάρχουν στον κατάλογο του Φλούντζη.

  231. spiridione said

    Ο Φλούντζης σχολιάζει σχετικά στο βιβλίο του (σελ. 507 επ.):
    «Στην πρώτη έκδοση αναφέρονται κατά λάθος τέσσερις σαν εκτελεσθέντες, οι εξής: Μερεκούλιας Γεώργιος, ζει και μένει στην Αθήνα, Καράβολας Γεώργιος, πέθανε στην Πάτρα το 1983 (Ακροναυπλ.), και οι δύο απολύθηκαν από το Χαΐδάρι στις 28-12-1943, Κιτσονίδης Κλήμης, πέθανε το 1971 στην προσφυγιά (Ακροναυπλ.), απολύθηκε στις 11-9-44, Κωνσταντινίδης Γεώργιος, πέθανε το Μάη του 1971 στον Πειραιά (αυτός ήταν από τους Ακροναυπλιώτες που πήγαν στην Κατούνα). Το λάθος οφείλεται στο ότι τα ονόματά τους αναφέρονται σε καταστάσεις των Αστυνομικών Τμημάτων, της Αρχιεπισκοπής, της Πανελλ. Ένωσης Θυμάτων Γερμανικής Κατοχής, σε διάφορα βιβλία και εφημερίδες. Λάθος είναι και το Βεκίδης Ιωάννης. Πρόκειται για τον Βασάλο Τηλέμαχο**. Υπάρχουν πολλές ανακρίβειες και πολλά παραποιημένα ονόματα. Για τον ίδιο λόγο, παρέλειψα τον Πατέστο Αναστάση (Ακρον.) που τον είχα σαν εκτελεσθέντα στο Κούρνοβο (σ.σ. τον έχει στον συμπληρωμένο κατάλογο), καθώς επίσης έδωσα λαθεμένα ορισμένα ονόματα. Γράφω π.χ. Κουργιέντης ή Κουργιώτης. Το σωστό είναι Κουριώτης ή λέω Λιακίδης Θεοφάνης, ενώ είναι Θεόφιλος. Το Μακέδος Παρασκευάς ή Δημοσθένης είναι τυπογραφικό λάθος. Το σωστό είναι Μακέδος ή Παρασκευάς Δημοσθένης. Λάθος είναι και το Ροζάνης αντί του Ρογανάς και το Στρατής Αλμπέρτος αντί Εζδρατής Αλμπέρτος.
    Αντί για τους 4 μη εκτελεσθέντες, προσθέτω τους εξακριβωμένους σαν εκτελεσθέντες: Γκάλκο Γεώργιο, Κακαλιό Ηλία (Αναφ.), Παπαδόπουλο Κώστα και Πατέστο Αναστάση (Ακρον.). Αναφέρονται επίσης σαν βέβαια εκτελεσθέντες την Πρωτομαγιά του 1944 οι: Ισραήλ Αβραάμ (τσαγκάρης απ’ τη Θες/νικη «Ήρωες και Μάρτυρες» σελ. 89), Ραυτόπουλος Πασχάλης (Αναφ., τον αναφέρει ο Πετρακόπουλος Περικλής, εκδόσεις Δίφρος). Εκτός απ’ αυτούς, τα Ζ’ και ΚΑ’ Αστυν. Τμήματα δίνουν σαν εκτελεσθέντες την 1-5-1944 και τους Βαρελόπουλο Μιχ., 20 ετών, Κιντή Γεώργιο, Κοβάκη ή Κοβάνη Γεώργιο, Κολοβό Αποστ., Κοτσίρη Σπύρ., Μαγκανά ή Μαγκάκη Κων/νο, Μαλτέζο Γεώργιο, Παπαθανασίου Αθαν., Ταντούνη ή Τοπτώνη Εμμ., Τσέκο Νικ. Και Φιλιππάτο Σπυρ. Οι εκτελεσθέντες όμως την Πρωτομαγιά από το Χαιδάρι ήταν 200 και από αυτούς που δίνω στον συμπληρωμένο κατάλογο, ίσως είναι λάθος και να πρόκειται για ένα πρόσωπο, το Πανταζής Νικόλαος με τον Ακροναυπλιώτη Πανταζή Γ. Δημήτριο.
    Παρά το ότι έχω δώσει πολλές φορές στο Δήμο Καισαριανής και στην Π.Ε.Θ.Γ.Κ. ο «Φοίνιξ» διορθωμένα τα 200 ονόματα, τους παρουσίασα ζωντανό και τον Γιώργο Μερεκούλια, εξακολουθούν να διαβάζουν τον παλιό κατάλογο. Ίσως να παίρνουν για βάση αυτά που δίνει η εξάτομη «Ιστορία της Αντίστασης 1940-1941», που γράφτηκε από επιτελείο συντακτών, με τη διεύθυνση του Βάσου Γεωργίου (εκδ. Αυλός). Δημοσιεύονται στον Γ’ τόμο σελ. 1277-79. Πάρθηκαν όμως από το βιβλίο μου «Χαϊδάρι» (σελ. 411-413) χωρίς να αναφέρεται […]
    Τα 200 ονόματα, λαθεμένα αρκετά, δημοσιεύτηκαν πολλές φορές παλιότερα στον δημοκρατικό τύπο. Επίσημα τα έδωσε τον Μάη του 1964 ο «Φοίνιξ». Κάπως διορθωμένα τα έδωσα εγώ τον Απρίλη του 1976 στην Α’ έκδοση του «Χαιδαριού» μου. […]
    Τον Μάη του 1984 κάποιος έγραψε στον Τύπο ότι από το Χαϊδάρι δεν πήραν 200. Δυστυχώς έχασα το απόκομμα και δεν συγκράτησα πού, ποιος και πότε. Ο επιστολογράφος αναφέρει ότι την Πρωτομαγιά κρατούνταν στην Ειδική Ασφάλεια στην οδό Ελπίδος, ότι απ’ εκεί πήραν 30, δίνει και δύο ονόματα, και ότι από τις φυλακές Χατζηκώστα πήραν πολύ περισσότερους. Εδώ θέλω να δώσω τις ακόλουθες διευκρινίσεις:
    1) Αναζήτησα παντού όπου αναφέρονταν ονόματα εκτελεσθέντων την Πρωτομαγιά, και όσα βρήκα, αφού διέγραψα όσους εξακρίβωσα ότι εκτελέστηκαν άλλη μέρα, τα παραθέτω παραπάνω, μαζί με την πηγή (Αστυν. Τμήμα, Αρχιεπισκοπή, Βιβλία κ.λπ.).
    2) Δέχομαι ότι μπορεί να έγινε και καμιά «άτυπη» εκτέλεση, χωρίς να ανακοινωθεί τίποτα. Ούτε ημερομηνία, ούτε ονόματα, ούτε αριθμός εκτελεσθέντων.
    3) Συχνά διαπίστωσα πολλά και σοβαρά λάθη μνήμης, σε ανθρώπους που επιμένουν πως είναι απόλυτα σωστό κείνο που γράφουν ή διηγούνται.
    4) Ανέφερα ότι ανάμεσα στους 200 υπήρχαν και νέοι αγωνιστές. Μπορεί να ήταν και άνθρωποι που τους έφεραν εντελώς πρόσφατα στο Χαΐδάρι, όπως π.χ. απ’ τους 95 που έφεραν το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απρίλη από τις φυλακές Χατζηκώστα και τους εκτέλεσαν τις πρώτες μέρες του Μάη, όπως γράφω παρακάτω.
    5) Πάντως, το ότι από το Χαϊδάρι πήραν 200, δεν επιδέχεται καμία αμφισβήτηση».

  232. sarant said

    Μπράβο Σπύρο, εξαιρετική δουλειά. Την Πρωτομαγιά θα το βγάλουμε σχολιασμένο. Τα τρία αδέρφια, που η ταινία τα τοποθετεί στο αρτοποιείο, ονομάζονται εδώ Σόφης ενώ στην ταινία Σοφός. (Και όπως και στην ταινία, έτσι κι εδώ, προηγούνται αλφαβητικά του Σουκατζίδη!)

  233. Ριβαλντίνιο said

    @ 230 spiridione

    !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  234. spiridione said

    Σχετικά με το θέμα του τι έγινε στο στρατόπεδο πριν από την εκτέλεση, ο Φλούντζης αναφέρει καταρχάς ότι την παραμονή της Πρωτομαγιάς μαθεύτηκε από την γερμανική κουζίνα, από γερμανική εφημερίδα, η απόφαση των Γερμανών για εκτέλεση 200 κομουνιστών ως αντίποινα. Ύστερα από λίγο, λέει ο Φλούντζης,
    «ο Φίσερ έστειλε τον Ναπολέοντα να καλέσει στο διοικητήριο τους: Μήτσο Κωνσταντινίδη, Ζαφείρη Βεκίδη, Γιώργη Αθανασιάδη, Μανώλη Βοσνάκη και Αλέκο Τροχίδη. Όλοι τους ήταν προϊστάμενοι σε συνεργεία και όλοι τους ήταν Ακροναυπλιώτες. Οι διοικητής τους ρώτησε ποιοι, μη Μεταξοκρατούμενοι, θα μπορούσαν να τους αντικαταστήσουν στις διευθύνσεις των συνεργείων τους και τους είπε να παραδώσουν σ’ αυτούς τη δουλειά, τα εργαλεία και τα κλειδιά του συνεργείου τους, γιατί την άλλη μέρα το πρωί θα μεταφέρονταν σε άλλο στρατόπεδο. Σε λίγο, στις 5 η ώρα, ο Φίσερ είπε στον Ναπολέοντα να συγκεντρώσει τους Χαλκιδέους στο μπλοκ «21», μπροστά στην αποθήκη των τιμαλφών. Εκεί τους έδωσαν ό,τι απ’ τα πράγματα που τους κράτησαν είχαν απομείνει και τους είπαν να είναι έτοιμοι μπρος στα μαγειρεία στις 6 το πρωί, γιατί θα μεταφερθούν στο νέο στρατόπεδο της Δομοκού. Όλοι διερωτιόνταν, αν αυτό ήταν αλήθεια. Δημιουργήθηκε η εντύπωση πως θα τους εκτελούσαν όλους».

    Δεν αναφέρει κάτι ο Φλούντζης ότι τότε, την παραμονή, ο διοικητής πρότεινε στον Σουκατζίδη να μείνει στη στρατόπεδο και να μη φύγει με τους συντρόφους του, ή να εξαιρεθεί από την εκτέλεση.

    «Οι Ακροναυπλιώτες», λέει παρακάτω ο Φλ., «πρώτοι κατάλαβαν ότι κάτι μαγειρευόταν γι’ αυτούς. Την άλλη μέρα θα τους έπαιρναν. Δεν πίστευαν ότι θα τους μεταφέρουν σε άλλο στρατόπεδο. Και πολύ περισσότερο ότι θα τους απολύσουν. Το πιο πιθανό, αν όχι βέβαιο, ήταν η εκτέλεση. Και το αντιμετώπισαν με αποφασιστικότητα και ψυχραιμία. Οι περισσότεροι έμεναν στον θάλαμο 1. Συγκεντρώθηκαν αμέσως στον θάλαμο τους. Πριν κλείσουν τους θαλάμους έτρεξαν για να τους αποχαιρετήσουν και πολλοί φίλοι τους κρατούμενοι σε άλλα μπλοκ, κι άρχισαν τον τραγούδι και τον χορό με επικεφαλής τον Ναπολέοντα. Μόλις έκλεισαν οι θάλαμοι, στο θάλαμο 1 του μπλοκ 3, όπου έμεναν τα συνεργεία, που κατά το 80% ήταν Ακροναυπλιώτες, έγινε σωστό αποχαιρετιστήριο γλέντι με δύο κιθάρες και το βιολί του Φώτη Σανταμοίρη. Χόρεψαν διάφορους ελληνικούς τοπικούς χορούς …» κ.λπ.

    Κατά την ημέρα της Πρωτομαγιάς τώρα, το πρωί στο προσκλητήριο, «.. ακούστηκε το όνομα Σουκατζίδης Ναπολέων και ένα «παρών» δίπλα στο διοικητή. Το στρατόπεδο πάγωσε. Έπαιρναν και τον Ναπολέοντα και η συγκίνησή του ήταν ακόμα πιο μεγάλη, όταν τον έβλεπε να παραδίδει τη σφυρίχτρα και τα χαρτιά που κρατούσε, στον διερμηνέα Θανάση Μερεμέτη και τον άκουγε να λέει: «Θανάση, μη ξεχνάς ποτέ πως είσαι Έλληνας κρατούμενος και εξυπηρετείς Έλληνες αγωνιστές. Να είσαι πάντα καλός και μαλακός μαζί τους. Στο πρόσωπό σου αποχαιρετώ όλους». Έπειτα τον αγκάλιασε, τον φίλησε και πρόσθεσε: «Στα χέρια σου τους εμπιστεύομαι. Στάσου πάντα καλός. Έχε γεια!» Και με βήμα σταθερό και το κεφάλι ψηλά πήγε και πήρε τη θέση στις πεντάδες των ηρώων. Ο Φίσερ τον κοίταξε καλά. Μα δεν έβγαλε μιλιά».

    Τη διήγηση αυτή την επιβεβαιώνει και ο Θανάσης Μερεμέτης, σύμφωνα με μαρτυρία του που παραθέτει ο Φλούντζης.

    Συνεχίζει ο Φλούντζης: «Μόνο δεκαέξι από τους κρατούμενους στο Χαϊδάρι Ακροναυπλιώτες δεν άκουσαν το όνομά τους. Κι αυτοί ήταν ο διαχειριστής του στρατοπέδου, ο αρχιμάγειρας, 4-5 μάγειροι, ο γιατρός και ορισμένοι από τους επικεφαλής των συνεργείων. Έναν, τον δέκατο έκτο, τον είχαν μπλέξει στις καταστάσεις και τον είχαν βάλει μαζί με τους πρώην ιταλοκρατούμενους. Κείνους απ’ τα βασικά στελέχη του προσωπικού, που δεν εξαίρεσαν, ήταν ο στρατοπεδάρχης Αντώνης Βαρθολομαίος κι ο γενικός διερμηνέας Ναπολέων Σουκατζίδης, ίσως γιατί πίστευαν, ή τους είπαν τα όργανά τους στο στρατόπεδο, πως αυτοί λόγω της θέσης τους διευκόλυναν και κάλυψαν τους δραπέτες της 31η Μαρτίου».

    Εν συνεχεία, λέει ο Φλούντζης, «οι 200 συγκεντρώθηκαν δίπλα στα μαγειρεία και σχημάτισαν μια μακριά ουρά. Οι παλιοί Μεταξοκρατούμενοι άφησαν στο θάλαμο για τους άλλους τα πιότερα πράγματά τους και ελάχιστα είδη πήρε ο καθένας μαζί του (μια κουβέρτα και μερικά άλλα). Οι νεότεροι, που δεν είχαν την πείρα των παλιών, φορτώθηκαν στον ώμο όλα τους σχεδόν τα πράγματα. Τους είχαν πει να πάρουν τα πράγματά τους γιατί μεταφέρονται σε άλλο στρατόπεδο, γι’ αυτό και δεν τους έγδυσαν, όπως έκαναν για κείνους που έπαιρναν για εκτέλεση. Εκτός απ’ αυτό όμως, για πρώτη φορά στο Χαϊδάρι, οι μελλοθάνατοι, ώσπου να επιβιβαστούν στις κλούβες, άρχισαν να τραγουδούν και να χορεύουν μπροστά στα μάτια του διοικητή και της φρουράς, χωρίς αυτοί να αντιδρούν».

    Τη σκηνή μπροστά στα μαγειρεία την περιγράφει και ο Θέμος Κορνάρος, όπου λέει ότι τότε ο διοικητής μίλησε για δεύτερη φορά στον Σουκατζίδη και του πρότεινε να εξαιρεθεί.

    Ο Φλούντζης σε αυτό το σημείο παραθέτει ένα άρθρο του Ριζοσπάστη της 1ης Μαΐου 1946 με τίτλο «Η ματωμένη Πρωτομαγιά του Χαϊδαριού – Πεθαίνουμε Ακροναυπλιώτικα: Έτσι απαντούν οι κομμουνιστές εις φασίστες δήμιους», όπου δίνεται η περιγραφή των γεγονότων από το ημερολόγιο του «σ. Ζ. Ακροναυπλιώτη» που έχει μεγάλη βαρύτητα, γιατί ο Ζ. (Ζήσης Ζωγράφος) ήταν μέλος της κομματικής επιτροπής του ΚΚΕ του στρατοπέδου.
    Εδώ ολόκληρο το άρθρο (σελ. 2)
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin.asp?c=65&dc=1&db=5&da=1946

    Ο Ζωγράφος στη διήγησή του επίσης δεν αναφέρει τίποτα περί συζήτησης διοικητή – Σουκατζίδη την παραμονή, ενώ για την ώρα της εκφώνησης των ονομάτων γράφει: «.. Ολάκερο το στρατόπεδο αναταράχθηκε όταν άκουσε το όνομα του Ναπολέοντα. Στάθηκε προσοχή και φώναξε σταθερά «παρών». Γύρισε και αποχαιρέτησε με ένα χαμόγελο γεμάτο στοργή το στρατόπεδο. Πέρασε τόσες δοκιμασίες μαζί του. Κοντοστάθηκε μια στιγμή κι έπειτα έτρεξε με τους άλλους συντρόφους».
    Παρακάτω γράφει ο Ζ. για τη σκηνή που ήταν οι κρατούμενοι σε σειρά δίπλα στα μαγειρεία: «Τώρα είναι έτοιμοι. Είκοσι – είκοσι προχωρούν. Πρώτος ο Ναπολέοντας. Ο Διοικητής πλησίασε να του μιλήσει. Πέταξε με περηφάνια την άτιμη πρότασή του. Πετάν τα καπέλα στον αέρα. Βαδίζουν με σταθερό βήμα. Φωνάζουν «Ζήτω η Λευτεριά» και χάνονται μέσ’ στο κλειστό αυτοκίνητο. Έφυγαν!».

    Παρακάτω γράφει ο Φλούντζης: «Ο Ζήσης Ζωγράφος, μέλος της Κομ. Επιτροπής του ΚΚΕ του στρατοπέδου, ήταν διαχειριστής των τροφίμων του Ερυθρού Σταυρού, επικεφαλής όλων των συνεργείων, έμενε στα μαγειρεία δίπλα στα γραφεία της Διοίκησης και την Πρωτομαγιά στεκόταν πολύ κοντά στους 200. Όλα αυτά του έδιναν τη δυνατότητα να παρακολουθεί από κοντά όλα τα ζητήματα και να είναι σε θέση να δώσει την πιο πλήρη, υπεύθυνη και αντικειμενική μαρτυρία. Η μαρτυρία του Ζ.Ζ., που τη βρήκα μετά την πρώτη έκδοση του βιβλίου αυτού, επιβεβαιώνει και συμπληρώνει τη δική μου περιγραφή. Έτσι δίνεται η δυνατότητα να σχηματίσει κανείς μια πλήρη και αντικειμενική εικόνα για τα γεγονότα της Παραμονής και της μέρας της Πρωτομαγιάς στο Χαϊδάρι. Απ’ τους δύο βασικούς συγγραφείς, που έγραψαν για την Πρωτομαγιά στο Χαϊδάρι, το Δημήτρη Παυλάκη και το Θέμο Κορνάρο, παρών εκείνη τη μέρα ήταν μόνο ο Παυλάκης. Τον Κορνάρο τον έφεραν στις 29 Ιούνη. Γενικά πρέπει να τονίσω πως, όσα γράφτηκαν από ανθρώπους που έλειπαν, χάνουν την αξία τους σαν μαρτυρίες, όταν δεν αναφέρουν από πού πήραν τις πληροφορίες τους. Πολλές φορές πέφτουν θύματα εσφαλμένων πληροφοριών. Κι άλλες φορές προσθέτουν κι αυτοί τα προϊόντα της πλούσιας φαντασίας τους.
    Γύρω από την υπόθεση της εκτέλεσης των 200 έχουν γραφτεί και λεχθεί πολλά. Το αξίζει, γιατί είναι η πιο μαζική και σοβαρή από όλες όσες έγιναν στο Χαϊδάρι. Δυστυχώς όμως, πολλά γράφτηκαν πρόχειρα, στο πόδι, χωρίς σκέψη και χωρίς συνειδητοποίηση της μεγάλης ευθύνης, που έχει όποιος καταπιάνεται με τέτοιες δουλειές. Το κακό μεγαλώνει, γιατί είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, για όσους δεν έζησαν τα γεγονότα, να διαπιστώσουν τις ανακρίβειες και τα παραστρατήματα των συγγραφέων, όταν μάλιστα παρουσιάζονται σαν αυτόπτες μάρτυρες και διαθέτουν και κάποιο κύρος. Έτσι, είδα να δημοσιεύονται, ακόμη και σε σοβαρές αριστερές εφημερίδες, άρθρα με εντυπωσιακούς τίτλους, όπως π.χ. «συγκλονιστική ανέκδοτη μαρτυρία», «μια αυθεντική περιγραφή» (Ριζοσπάστης 27 Απρίλη 1975) ή «κρατούμενος ο ίδιος στο στρατόπεδο ο Τάκης Παπακωνσταντίνου περιγράφει τις συγκλονιστικές στιγμές …» (Αυγή 9 Μάη 1975). Και όμως αυτές οι «συγκλονιστικές μαρτυρίες» ξεφεύγουν τόσο πολύ σε πολλά σημεία, ώστε συσκοτίζουν αντί να φωτίσουν πιο καλά τη «συγκλονιστική στιγμή».

    Αναφέρεται στο άρθρο του Γ. Γάτου στον Ριζοσπάστη που λίνκαρα παραπάνω. Ο Φλούντζης λέει ότι ο Μ. Σινάκος, τη μαρτυρία του οποίου επικαλείται ο Γάτος, δεν ήταν παρών την Πρωτομαγιά, είχε δραπετεύσει στις 31-3-44. Επίσης, λέει ότι η ανώνυμη «αυθεντική περιγραφή» που δόθηκε από αυτόπτη μάρτυρα στη μητέρα του Ν. Μαριακάκη περιέχει πολλές ανακρίβειες.

    Τέλος, ο Φλούντζης, σχετικά με τη σκηνή που οι κρατούμενοι ήταν σε σειρά δίπλα στα μαγειρεία: «Ο Ναπολέων είχε ριγμένη στον ώμο του μια μικρή κόκκινη κουβέρτα και κουβέντιαζε με τον Αντώνη Βαρθολομαίο, όταν τους πλησίασαν ο Φίσερ με τον Λέφλερ και τους μίλησαν, ο Ναπολέων δεν δεχόταν την πρόταση του διοικητή και κούναγε αρνητικά το κεφάλι και τα χέρια. Ο διοικητής επέμενε μα αυτοί ήταν αμετάπειστοι. Όπως εξακριβώθηκε κατόπιν, ο διοικητής πρότεινε στον Ναπολέοντα και στον Βαρθολομαίο να τους εξαιρέσει και να βάλει στη θέση του άλλους. Μα αυτοί ήταν ανένδοτοι. Αναφερόμενος στο επεισόδιο αυτό ο Δ. Παυλάκης («Απ’ το Χαϊδάρι στην κόλαση του Μπέλσεν» έκδοση 1965), στη σελ. 73 του βιβλίου του γράφει: «Το μεσημέρι μάθαμε πως ο Φίσσερ επρότεινε στο Ναπολέοντα και το Βαρθολομαίο να τους εξαιρέσει και στη θέση τους να βάλει άλλους. Αυτοί όμως δε δέχτηκαν. Προτίμησαν καλύτερα τον παλικαρίσιο θάνατο, παρά την ταπεινή συναλλαγή».

  235. spiridione said

    Μια συμπλήρωση στον κατάλογο:
    37) Γιαντές Μιχαήλ, ανθυπ. [στο μνημείο αναφέρεται Γιανσέρ Μιχαήλ]

  236. Pedis said

    Μπράβο σου Σπύρο.

    Τι απέγινε ο Φίσερ; (Θα τιμωρήθηκε, φαντάζομαι … πώως;)

  237. Κουνελόγατος said

    Όταν υπάρχουν γεγονότα τόσο δυνατά όπως αυτό, τότε είναι αναμενόμενο να δημιουργηθούν κάποιες ανακρίβειες και μύθοι. Το ίδιο έγινε και με το Πολυτεχνείο, όπου -αν δεν κάνω λάθος- διαβάζεται ο αρχικός κατάλογος των νεκρών, ενώ έχει από χρόνια γίνει μια πολύ σοβαρή δουλειά κι έχουν διευκρινιστεί πολλά λάθη.
    Ωστόσο, τα όποια λάθη ή παραλείψεις ή υπερβολές, δεν είναι λόγος να τα χρησιμοποιούν για σπέκουλα.

    Αυτά και καλημέρα. ΣΠΥΡΟ είσαι σπουδαίος, ευχαριστούμε.

  238. sarant said

    236 Δεν βρήκα τίποτα, ίσως λέει ο Mazower

  239. spiridione said

    237. Στις εκφωνήσεις των ονομάτων, ειδικά τα πρώτα χρόνια, λογικό είναι να γίνονται λάθη. Αλλά σε ένα μνημείο που στήνεται πλάκα με ονόματα πρέπει να προηγείται μια σοβαρή έρευνα.
    Για να είμαστε δίκαιοι, η πλάκα που φαίνεται στο ντοκιμαντέρ του 1998 μάλλον δεν υπάρχει σήμερα, δεδομένου ότι το 2005 ανεγέρθηκε το μνημείο που υπάρχει σήμερα. Είναι γραμμένα σε γρανιτένιες πλάκες και τα 739 ονόματα των εκτελεσθέντων στην Καισαριανή.

    Ελπίζω να έχουν γραφτεί τώρα τα σωστά ονόματα.
    Στο σάιτ του Δήμου Καισαριανής αναφέρεται το βιβλίο του Γιάννη Kουβά «Σκοπευτήριο Καισαριανής. Η ματωμένη καρδιά της Ελλάδας.», οπότε πιστεύω ότι θα έχει γίνει προσεκτική δουλειά. Εντύπωση μου προκαλεί ότι το μνημείο είναι προσβάσιμο για το κοινό μόνο κατόπιν επικοινωνίας με το γραφείο του Δημάρχου
    http://portal.kessariani.gr/portal/page/portal/Index/H%20%CE%A0%CF%8C%CE%BB%CE%B7%20%CE%BC%CE%B1%CF%82/%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF%20%CE%A7%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9%20-%20%CE%91%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CE%B1%CF%84%CE%B1/%CE%A3%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BF%20%CE%9A%CE%B1%CE%B9%CF%83%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%AE%CF%821

  240. spiridione said

    Εδώ υπάρχουν στοιχεία για τους 6 Λέσβιους εκτελεσθέντες την Πρωτομαγιά, Ανουσά Γιάννη, Αντωνέλη Ιγνάτη ,Βασάλο Τηλέμαχο, Πατέστο Αναστάση, Φουντή Στέφανο.
    https://atexnos.gr/%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AC-%CF%84%CE%BF%CF%85-1944-%CE%BF%CE%B9-%CE%AD%CE%BE%CE%B9-%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82-%CE%B1/

    Το ημερολόγιο του Ζήση Ζωγράφου ξέρει κανείς αν έχει δημοσιευτεί; Πού βρίσκεται, στα αρχεία του ΚΚΕ;

  241. spiridione said

    240 Και Κακαλιό Ηλία.

  242. Μαρία said

    236
    https://forum.axishistory.com//viewtopic.php?t=220213

  243. Ριβαλντίνιο said

    Τελικά υπάρχει περίπτωση κάποιος από τους 200ους να μην είναι αριστερός ;

  244. sarant said

    242 Μπράβο Μαρία, δεν πολυενοχλήθηκε ο Φισερ δηλαδή…

  245. Μαρία said

    244
    Τον έψαξα με το βαθμό του, του υπολοχαγού, https://en.wikipedia.org/wiki/Untersturmf%C3%BChrer , γιατί υπήρξε κι ο υψηλόβαθμος συνονόματός του Φον, που αυτοκτόνησε https://en.wikipedia.org/wiki/Karl_Fischer_von_Treuenfeld

    Ο προκάτοχός του πάλι ήταν αγνοούμενος και μόλις το 2005 μαθεύτηκε το τέλος του https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Radomski

  246. Pedis said

    # 242 – 1960s and 1970s questioned about EG D war crimes (Staatsanwaltschaft Munich). Not charged.

    κανείς δεν περιμένει να του πειράχτηκε τρίχα …

    αλλά, πάλι, πηγή δεν αναφέρεται, έπειτα το φόρουμ δεν θα έχει και τις καλύετρες συστατικές; Ή όχι;

  247. Μαρία said

    246
    Νωρίτερα λόγω «καλπάζουσας αμνησικακίας» https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/27/fleischer/
    Ξεκίνησε όμως έρευνα αλλά πάγωσε https://de.wikipedia.org/wiki/KZ_Chaidari
    σημ. 7 , σ. 567 κεξ https://books.google.gr/books?id=CZVHDs9POg4C&pg=PA559&lpg=PA559&dq=Ralph+Klein+Chaidari&source=bl&ots=iO7FbaH0TR&sig=xdqayEoV0baezAaEpaXOWPXQHDo&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwig-oDVs7LXAhWhJZoKHfEPDoQQ6AEIJzAA#v=onepage&q=Ralph%20Klein%20Chaidari&f=false Το ζουμί στο Φλάισερ

  248. Pedis said

    # 247 – μερσί. Τα εις την γερμανικήν … ντεν νοά (δυστυχώς). Το πρώτο ειναι ενδιαφέρον και θα το κοιτάξω (με σερτς δεν είδα να γίνεται αναφορά στο συγκεκριμένο υποκειμενο …)

  249. Μαρία said

    248
    Στο άρθρο του Γερμανού γίνεται ρητή αναφορά και στο Ραντόμσκι, Φίσερ και λοιπούς, στις κατα καιρούς προσπάθειες να διερευνηθούν οι εγκληματικές τους ενέργειες, για να δικαστούν, χωρίς όμως αποτέλεσμα, γιατί μεταξύ άλλων προείχε ο αντικομμουνιστικός αγών. Γι’ αυτό έγραψα οτι το ζουμί είναι στο Φλάισερ.

    Σχετικό πλυντηριακό https://en.wikipedia.org/wiki/Persilschein
    https://sarantakos.wordpress.com/2016/12/13/arimaspi-17/#comment-401553

  250. Pedis said

    # 249 – Ναι, δυστυχώς.

    Σε κάποιο κείμενό του ο Ferencz (*) -δεν είμαι σε θέση, τώρα, να θυμηθώ και να δώσω την ακριβή αναφορά- πικραμένος σκεφτόταν ότι για όλο αυτό το κακό, τη βαρβαρότητα, τον πόνο και την καταστροφή που προξένησαν, θάναι δε θάναι μια χιλιάδα που βρέθηκαν κάποια στιγμή με κάποια κατηγορία στην πλάτη με τα χίλια ζόρια, και, εκτός από κάτι περισσότερο από μια χούφτα που καταδικάστηκαν σε θάνατο, στη συντριπτική πλειοψηφία τους οι υπόλοιποι είτε αθωώθηκαν, είτε καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης -συχνά ελαφριές- που λίγο έπειτα μειώθηκαν, και όλοι τους -εκτός από λίγες τρανταχτές περιπτώσεις- αποφυλακίστηκαν για τον ένα ή τον άλλο λόγο και αποκαταστάθηκαν στον κοινωνικό και τον επαγγελματικό τους περίγυρο.

    (*) http://www.benferencz.org/

  251. Γς said

    249:

    Να και μια χρηστική ανάρτηση.

    Μπράβο! Αυτό είναι. Persilschein

    Και θυμήθηκα ότι πρέπει να πάρω Ariel για το πλυντήριο που τελείωσε.

    Να μη φωνάζει κι η δικιά μου.

    Ευχαριστώ

  252. Pedis said

    # 247 – Διαφωτιστικότατες οι περικοπές (https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/27/fleischer/) από το βιβλίο του Φλάισερ. Και το ‘χω αλλά αδιάβαστο ακόμη αυτό το βιβλίο.

    Γνωρίζουμε τις αιματηρές συνέπειες του στερεότυπου αυτού –με τις ποσοτικές αναλογίες αντιποίνων 1:10, 1:50 και ενίοτε ακόμη υψηλότερα. Από τους άμεσα ή έμμεσα υπεύθυνους για την κατοχική τρομοκρατία εκτελέστηκαν μεταπολεμικά, το 1947, δύο πρώην διοικητές του «Φρουρίου Κρήτης» και ο χαμηλόβαθμος περιβόητος Φριτς Σούμπερτ, με αιματοβαμμένο μητρώο στην Κρήτη και τη Μακεδονία. Ορισμένοι αξιωματούχοι με παρόμοιες επιδόσεις επίσης σε τρίτες χώρες εκτελέστηκαν εκεί- όπως ο διώκτης των Εβραίων, ο Βισλιτσένυ, στη Μπρατισλάβα, ο πρώην Στρατιωτικός Διοικητής ΝΑ Ευρώπης, ο Λαιρ στο Βελιγράδι, και ο άλλοτε αρχηγός των ΕςΕς στην Ελλάδα, ο Στρόοπ, στην Πολωνία. Ο διάδοχος του τελευταίου (Σιμάνα) αυτοκτόνησε για να αποφύγει, έστω με αυτόν τον τρόπο, την έκδοση στην Ελλάδα. Εκεί, κάποιοι άλλοι φυλακίστηκαν, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν με διάφορες ποινές, αφέθηκαν όμως γρήγορα ελεύθεροι μετά από πιέσεις της Βόννης (το 1951-1953). Ανάμεσά τους και ο τετράκις ισοβίτης στρατηγός Αντρέ, για τον οποίο «μεγάλα οικονομικά συμφέροντα της χώρας ημών ως και κατευθύνσεις της εξωτερικής ημών πολιτικής επιβάλλουσιν ήδη την υπό το πνεύμα πλήρους ευμενείας» απονομή χάριτος.

  253. Kουτρούφι said

    Αναφορά Γεννηματά στον Σουκατζίδη στη Βουλή: http://www.youtube.com/watch?v=za9mm2VjOsU&t=8m51s

  254. sarant said

    253 Αναφορά Γεννηματά πατρός, το 1982 😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: