Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Εάν αποσυνδέσεις ή αν αποσυνθέσεις την Ελλάδα;

Posted by sarant στο 22 Ιανουαρίου, 2018


Ένα απόφθεγμα του Οδυσσέα Ελύτη που το ακούμε να επαναλαμβάνεται αρκετά συχνά, και μάλιστα έχει δώσει και αφορμή να δημιουργηθούν και παρωδίες του, είναι:

Εάν αποσυν*έσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.

Το απόφθεγμα εμφανίζεται στον Μικρό Ναυτίλο, στην ενότητα XIV η οποία ξεκινάει ως εξής: Τα ανώτερα μαθηματικά μου τα έκανα στο Σχολείο της θάλασσας. Ιδού και μερικές πράξεις για παράδειγμα:

Και η πρώτη «μαθηματική πράξη» είναι αυτή που είδαμε με την Ελλάδα, την ελιά, το αμπέλι και το καράβι.

Θα προσέξατε όμως ότι το πρώτο ρήμα του αποφθέγματος το έγραψα χρησιμοποιώντας τον αστερίσκο για μπαλαντέρ: αποσυν*εσεις. Που σημαίνει: αποσυνδέσεις ή αποσυνθέσεις;

Ε, αυτό θα είναι το θέμα του σημερινού μας σημειώματος.

Οι ταχτικοί φίλοι του ιστολογίου θα ξέρουν ότι τον αστερίσκο τον χρησιμοποιώ συχνά όταν γράφω τη λέξη ορθοπ*δικός, διότι ποτάμια μελανιού (και ηλεμελανιού) έχουν χυθεί στη διαμάχη αν πρέπει να γράφεται «ορθοπαιδικός» ή «ορθοπεδικός» -οπότε γράφοντάς το με τον αστερίσκο αποφεύγω να εκτραπεί η συζήτηση προς αυτό το φλέγον ερώτημα.

Το αν ο Ελύτης έγραψε «αποσυνδέσεις» ή «αποσυνθέσεις» αποτέλεσε επίσης αντικείμενο διαμάχης στο Ηράκλειο Κρήτης, κι εκεί με αρκετό πάθος αν κρίνω από τους χαρακτηρισμούς που εκτοξεύτηκαν.

Σε κάποιον χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων του Ηρακλείου, λοιπόν, Πολύκεντρο θαρρώ πως λέγεται, ένας τοίχος ειναι διακοσμημένος με το αποφθεγμα του Ελύτη εικονογραφημένο:

Αν προσέξετε τη φωτογραφία, στην επίμαχη λέξη, το «αποσυνδέσεις», και στο επίμαχο γράμμα, υπάρχει μια μουντζούρα. Που σημαίνει: κάποιος το διόρθωσε από δ σε θ, και κάποιος άλλος το ξαναδιόρθωσε επαναφέροντας το στην αρχική κατάσταση.

Ο καβγάς, όχι για το όνομα αλλά για το ρήμα, ξεκίνησε με επιστολή αναγνώστη σε έναν από τους μεγαλύτερους ειδησεογραφικούς ιστοτόπους της λεβεντογέννας, ο οποίος καυτηρίασε την ασχετοσύνη των υπευθύνων που έγραψαν λάθος τον στίχο με Δ αντί για Θ, εκφράζοντας την άποψη ότι «αν ζούσε ο Ελύτης θα υπέβαλε [διάβαζε: υπέβαλλε] σίγουρα μήνυση».

Απάντησε άλλος αναγνώστης, ο οποίος υποστήριξε ότι σωστά είναι γραμμένο το απόσπασμα στο Πολύκεντρο, φέρνοντας για πειστήριο φωτογραφία της σελίδας από τον Μικρό Ναυτίλο του Ελύτη, κατηγόρησε τους «χιλιάδες άσχετους και αγράμματους του Διαδικτύου» που έχουν διαδώσει το απόφθεγμα με Θ αντί για Δ, και κάλεσε τον πρώτο επιστολογράφο να ζητήσει συγγνώμη.

Να ζητήσει συγνώμη κάποιος για το λάθος που έκανε είναι σχεδόν αδύνατο, και ίσως στην Κρήτη να είναι εντελώς αδύνατο. Απάντησε ένας άλλος αναγνώστης, από τους Θήτες, υπογράφοντας ως «ένας αγράμματος του Διαδικτύου», ο οποίος εξήγησε γιατί λογικά είναι λάθος το «αποσυνΔέσεις» και σωστό το «αποσυνΘέσεις». Ανταπάντησε κάποιος από τους Δελτιστές, που επανέλαβε ότι στα βιβλία του Ελύτη η λέξη είναι γραμμένη με Δ, ομως αντανταπάντησε ο αρχικός επιστολογράφος, που τόνισε ότι «Η επιβεβαίωση έρχεται απο το Διαδίκτυο«, επισημαίνοντας ότι σε δεκάδες, εκατοντάδες ιστοσελίδες η λέξη είναι γραμμένη με Θ κι έτσι οι Θήτες δικαιώνονται.

Ωστόσο, την επόμενη μέρα ανταντανταπάντησε ένας άλλος υπέρμαχος των Δελτιστών, που προσκόμισε φωτογραφία και της συγκεντρωτικής έκδοσης των Ποιημάτων του Ελύτη, στη σελ. 514 της οποίας υπάρχει ο επίμαχος στίχος, όπου φαίνεται καθαρά πως ο Ελύτης έγραψε «Εάν αποσυνδέσεις».

Τότε επενέβη και η διεύθυνση του ιστοτόπου, πήρε θέση υπέρ των Δελτιστών, εξέφρασε ικανοποίηση που ο δημιουργικός αυτός διάλογος πραγματοποιήθηκε μέσα από τις ηλεστήλες του, αν και τόνισε πως θα μπορούσαν να λείπουν οι χαρακτηρισμοί, και δήλωσε πως η αντιπαράθεση μόνο με επώνυμα αρθρα θα μπορουσε να συνεχιστεί, κάτι που, αν δεν κάνω λάθος, δεν έγινε.

Θεώρησα ενδιαφέρουσα την αντιπαράθεση όχι μόνο και όχι τόσο επειδή ο καβγάς, για μια φορά στο τόσο, έγινε για την ποίηση, αλλά κυρίως επειδή φέρνει στην επιφάνεια διάφορα ζητήματα, όπως, ας πούμε, τι είναι αυθεντικό στον καιρό του Διαδικτύου.

Ο Ελύτης τύπωσε «αποσυνδέσεις», σε αυτό δεν χωράει αμφιβολία (ή μάλλον χωράει, αλλά δείτε παρακάτω). Ωστόσο, στο Διαδίκτυο, υπερτερούν σαφώς τα παραθέματα με «αποσυνθέσεις» και μάλιστα όχι μόνο σε ιστολόγια, γνωμικολογικά και λοιπά αναξιόπιστα, αλλά και σε άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Για παράδειγμα, όταν τον Νοέμβρη του 2012 η Γκουγκλ έβαλε ενα ντουντλ με καράβι, ελιά και αμπέλι, για να τιμήσει τον Ελύτη εικονογραφώντας αυτόν ακριβώς τον στίχο του, η Μαρία Κατσουνάκη στην Καθημερινή έγραψε επιφυλλίδα στην οποία παραθέτει τον στίχο λανθασμένα, με «Εάν αποσυνΘέσεις» (και με αλλα λαθάκια που δεν μας ενδιαφέρουν).

Υπάρχουν φυσικά και αρκετοί που γράφουν το σωστό, «Εάν αποσυνδέσεις…», και ανάμεσά τους σελίδες έγκυρες, όπως των σχολικών βιβλίων, αλλά η γκουγκλοψηφοφορία, όση αξία έχει, αποβαίνει υπέρ των Θητών: 10.700 με 3.300, αν και τα νούμερα αυτά είναι απλως ενδεικτικά. Πάντως Ριζοσπάστης και Unfollow το έχουν σωστά.

Θα αναγνωρίσω ότι από τις δυο εκδοχές εκ πρώτης όψεως φαίνεται λογικότερη αυτή με το «Εάν αποσυνθέσεις». Έχουμε την Ελλάδα και την διαλύουμε «εις τα εξ ων συνετέθη» και παίρνουμε ένα αμπέλι, ένα καράβι και μια ελιά. Το «αποσυνδέω», ιδίως στις υπερσυνδεδεμένες μέρες μας, πάντα χρειάζεται συμπλήρωμα (από πού αποσυνδέθηκες; ), δεν στέκει αυτοτελώς.

Ωστόσο, ο Ελύτης έγραψε «Εάν αποσυνδέσεις», ίσως επειδή όταν το έγραφε, πριν από 35 χρόνια, δεν είχε το «αποσυνδέω» πάρει τις σημερινές σημασίες, ενώ το «αποσυνθέτω» ίσως να του φάνηκε ότι εξαφανίζει εντελώς το αντικείμενο της αποσύνθεσης. Ίσως ακόμα και να μην του άρεσε το «νθ», ποιητής ήταν και είχε άλλες ευαισθησίες.

Το έγραψε όμως έτσι; Εγώ, για να πω την αλήθεια, ελυτιστής δεν είμαι (ούτε καν ελιτιστής) και δεν έχω μελετήσει καθόλου το έργο του δεύτερου νομπελίστα μας. Μάλιστα, για να πω την αμαρτία μου, νομίζω πως τα έργα που έγραψε ο Ελυτης μετά το Νόμπελ τα καταθλίβει το βάρος του βραβείου.

Ωστόσο, έχω την τύχη να έχω φίλο τον Γιάννη Η. Χάρη, ο οποίος επιμελήθηκε τη συγκεντρωτική έκδοση των Ποιημάτων του Ελύτη, μια δουλειά που την έβγαλε πέρα, σε συνεργασία με τον ποιητή, με θρησκευτική ευλάβεια αλλά και ιεροεξεταστική επιμονή. Βασάνισε κάθε στίχο και διόρθωσε κάμποσα τυπογραφικά λάθη των προηγούμενων εκδόσεων -για παράδειγμα, πάλι στον Μικρό Ναυτίλο, στις πρώτες εκδόσεις υπάρχει ο στίχος «ένα γαλάζιο φιστίκι που λάμπει», που όμως δεν είναι σουρεαλιστική ποιητική εικόνα παρά τυπογραφικό λάθος· ο Χάρης το εντόπισε, ρώτησε τον ποιητή για επιβεβαίωση, κι έτσι στα Ποιήματα και στις νεότερες εκδόσεις του Μικρού Ναυτίλου έχει διορθωθεί σε: ένα γαλάζιο φιστικί που λάμπει.

Ο Γιάννης Χάρης λοιπόν, μου είπε ότι δεν τους προβλημάτισε καθόλου το «Εάν αποσυνδέσεις» της πρώτης έκδοσης του Μικρού Ναυτίλου, δεν στάθηκαν καθόλου σε αυτό. Όπως είπε, μπορεί το «αποσυνθέτω» να φαίνεται από πρωτη ματιά λογικότερο, ωστόσο «το αποσυνθέτω (με την αποσύνθεση!) είναι από μιαν άποψη λάθος και οπωσδήποτε, κατά την αίσθησή μου, αδέξιο ποιητικά. Κι έπειτα, πιο κοντά είναι, πάλι κατά την αίσθησή μου και πάντα με μια ποιητική ελευθερία, το αποσυνδέω στο αποσυναρμολογώ παρά το αποσυνθέτω«.

Οπότε, και επειδη δεν έχουμε δυνατότητα επικοινωνίας με το Επέκεινα, καταλήγουμε στο ότι η εκδοχή «Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα…» είναι αυτή που εκφράζει τη βούληση του ποιητή.

Δεν είναι η πρωτη φορά που κάποιος επιχειρεί να διορθώσει τον Ελύτη. Ο επιστολογράφος του κρητικου ιστοτόπου έγραψε ότι αν έβλεπε ο Ελύτης το «Εάν αποσυνδέσεις» θα τους έκανε μήνυση. Πιο ορμητικός, ο Βύρων Πολύδωρας, τον καιρό της δόξας του, μιλώντας σε μια παρουσίαση βιβλίου είχε διαμαρτυρηθεί που οι υπεύθυνοι μιας έκθεσης για τον Ελύτη είχαν βάλει τίτλο «Ο νικήσαντας τον Άδη» -αν ζούσε ο Ελύτης θα τους μαστίγωνε επειδή κακοποίησαν τη γλώσσα του ποιητή. Ευτυχώς στο ακροατήριο ήταν και η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία τον διέκοψε και του υπενθύμισε ότι πρόκειται για αυτούσιο στίχο του ποιητή (περισσότερα εδώ).

Καλό είναι, τουλάχιστον, πριν διασύρουμε ή μαστιγώσουμε κάποιους, να ελέγχουμε μήπως έχουν εκείνοι δίκιο όσο κι αν αυτό μας φαίνεται εξωφρενικό.

Να ελέγχουμε, αλλά΄πώς; Για να ελέγξει κάποιος σημερα, γκουγκλίζει (ή γκουγκλάρει) -και αυτό αν το καλοσκεφτούμε είναι τεράστια δημοκρατική κατάκτηση. Ωστόσο, έτσι μαζεύει την ήρα μαζί με το στάρι -και ούτε είναι πλέον, στις μέρες μας, ασφαλώς έγκυρη πηγή το έντυπο, διότι τα σημερινά έντυπα γράφονται με πηγή το Διαδίκτυο -για παράδειγμα, πρόσφατα είδαμε ότι η πάλαι ποτέ έγκυρη Athens Review of Books δημοσίευσε στίχους που τους απέδωσε στον Σουρή επειδή έτσι κυκλοφορούν στο Διαδικτυο. Ποια θα είναι η λύση; Να υπάρχει ένα εγκυρο αποθετήριο όπου οτιδήποτε εμφανιζεται εκεί να είναι διπλοτριπλοελεγμένο; Ίσως -κάπως σαν την Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα. Το 2067 που θα βγει ο Ελύτης ελεύθερος πνευματικών δικαιωμάτων ίσως φτιαχτεί κάτι τέτοιο, θα γράψουμε τότε άρθρο στο ιστολόγιο.

Κλείνω με μια λεπτομέρεια. Αν προσέξετε τη φωτογραφια πάνω-πάνω, το γκράφιτι στο Πολύκεντρο του Ηρακλείου έχει ένα λαθάκι. Δεν εννοώ ότι λείπει το σκουληκάκι από το «αποσυνδέσεις», αλλά την πρώτη λέξη. Γράφει «Αν», ενώ ο Ελύτης έγραψε «Εάν».

Θα μου πείτε, το ίδιο δεν είναι; Και να είναι το ίδιο, ο Ελύτης θα είχε τους λόγους του να το γράψει «Εάν», οπότε αν θέλουμε να είμαστε απολύτως ακριβείς πρέπει να το σεβαστούμε.

Και ίσως για τον Ελύτη το «αν» με το «εάν» να μην ήταν εντελώς και απολύτως συνώνυμα. Για μένα είναι, αλλά υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν ότι σε κάποιες χρήσεις χρησιμοποιείται μόνο το ένα από τα δύο.

Το λεξικό Μπαμπινιώτη, ας πούμε, αναφέρει ότι όταν εκφράζουμε πλάγιες ερωτήσεις βάζουμε μόνο το «αν» και όχι το «εάν», π.χ. «Ξέρεις αν θα έρθει;» ενώ όταν διατυπώνουμε υπόθεση ναι μεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τα δύο, αλλά «αρκετοί ομιλητές» θεωρούν ότι με το εάν διατυπώνεται πιο καθαρά και πιο εμφατικά η υπόθεση.

Αυτή τη λεπτότατη διάκριση, ξαναλέω, δεν την τηρούν και πολλοί σήμερα -νομίζω ότι για τον σημερινό χρήστη το «εάν» έχει απλώς κάποια μεγαλύτερη επισημότητα. Άλλωστε στο Διαδίκτυο ο επίμαχος στίχος του Ελύτη πολύ συχνά παρατίθεται με «Αν» αντί «Εάν».

Οπότε, μπορεί να είναι παρωνυχίδα, αλλά ίσως για τον Ελύτη το «αν αποσυνδέσεις…» να μην έστεκε καλά. Βεβαια, δεν τολμώ να προτεινω να το διορθώσουν στο Πολύκεντρο του Ηρακλείου διότι υπάρχει ο κίνδυνος να το δει κάποιος και να στηλιτεύσει τους αγράμματους που έγραψαν «Εάν» ενώ στο Διαδίκτυο επικρατεί το «Αν» και να αρχίσει νέος κύκλος αντιπαραθέσεων!
Άσχετη απορία: Το ρώτησα και χτες στα σχόλια αλλ’ απάντηση δεν πήρα, οπότε κάνω μια στερνή προσπάθεια:

Σε κάποια αφήγηση για τον καπετάν Ζαχαριά, που έδρασε στα τέλη του 18ου αιώνα, γράφεται:

Όντας περάσαμε στη Μονή, εγώ, ο Θανάσης Πιερόπουλος. που πηγαίναμε στη Καλτεζιά, νάσου και ο Ζαχαριάς.
Ρόντου πόντου από κει το βάλαμε για τη Μαλεβή, όπου μείναμε λίγες μέρες.

Αυτό το «ρόντου πόντου» γκουγκλίζεται ελάχιστα και όχι πάντα με τη σωστή εξήγηση. Εικάζω πως θα πει σιγά-σιγά.

Το ξέρει κανείς Μοραϊτης ή άλλος;

 

 

 

184 Σχόλια to “Εάν αποσυνδέσεις ή αν αποσυνθέσεις την Ελλάδα;”

  1. Γς said

    Καλημέρα, καλή βδομάδα

    >Οι ταχτικοί φίλοι του ιστολογίου θα ξέρουν ότι τον αστερίσκο τον χρησιμοποιώ συχνά όταν γράφω τη λέξη ορθοπ*δικός

    Ωχ, και θα πλακώσει ο γιατρός!

    Ο διαχειριστής του οικείου αυτονομημένου άρθρου και ποιος μας γλυτώνει…

  2. Theo said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα!

    @1:
    Καλά, ρε Γς, πότε πρόλαβες να διαβάσεις το άρθρο και να σχολιάσεις; 😊

  3. Νέο Kid said

    Ενδιαφέρον. Νομίζω ότι εδώ υπάρχει μια -όχι μοναδική- περίπτωση που το ρήμα και το αντίστοιχο ουσιαστικό διαφέρουν σημαντικά στη σημασία τους. Εξηγούμαι. Όταν λέμε και γράφουμε «αποσύνθεση» νομίζω ότι αναφερόμαστε σχεδόν πάντα στην αλλοίωση μιας οργανικής ουσίας που οδηγεί τελικά στη σήψη. Αποσυνθέτω όμως (έτσι, σαν ενεργητικό ρήμα) δεν σημαίνει αυτό. Σημαίνει αναλύω κάτι στα εξ ων συνετέθη.
    Στο προκείμενο ,νομίζω ότι το «αποσυνδέσεις» είναι πιο ταιριαστό από το «αποσυνθέσεις». Ο Ελύτης λέει «θα δείς να σου απομένουν…» που σημαίνει ότι κάποια απόμειναν και κάποια χάθηκαν, τα παρέλειψες, είναι περιττά.
    Αν ας πούμε αποσυνδέσεις την Ελλάδα από τους μεταφραστές του γκούγκλ-λόουερ , το Βαρδινογιάννη παικταρά βάλε στον τόκο τα λεφτά, το σαξές στόρυ κι άλλα πολλά …θα σου μείνει η ελιά κ.λ.π.
    Αν αντίθετα «αποσυνθέταμε την Ελλάδα» ΟΛΑ τα συστατικά θα έπρεπε να είναι παρόντα και διακριτά στο τέλος.
    Αυτά ως μία θετικοχημική ανάλυση του ζητήματος. 🙂

  4. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Μ’ αρέσει το σημερινό· μου θυμίζει νοσταλγικά τσακωμούς στο τυπογραφείο ανάμεσα σε συγγραφέα, επιμελητή και τυπογράφο, για μια άνω τελεία ή για μια λάθος αραίωση λέξης ή για λέξεις (όπως το αν-εάν του κειμένου) που μπορεί να μην έχουν εννοιολογική διαφορά, αλλά αλλάζουν την αισθητική του αποτελέσματος (κυρίως στην ποίηση, και περισσότερο ακόμη στις μορφές της χωρίς ομοιοκαταληξία).

  5. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχολια!

    3 Εύστοχη η θετικοχημική ανάλυση!

  6. Πάνος με πεζά said

    Kαλημέρα !
    Νοηματικά μας έρχεται φυσικά, μόνο το «αποσυνθέσεις». Όμως αυτό γίνεται γιατί παίρνουμε τη λέξη «συνδέω» με την σημερινή αποκλειστική, σχεδόν, χρήση, που έχει να κάνει με τηλεπικοινωνίες και διαδίκτυο.
    Παλαιότερα, κάλλιστα μπορούσε κάποιος να πει ότι «συνδέει» κομμάτια για να φτιάξει κάτι (το λέμε άλλωστε και σήμερα για συναρμολογούμενα πράγματα).
    Νομίζω ότι και για την Αστυνομία έλεγαν ότι «συνδέει τα κομμάτια του παζλ», και όχι ότι τα συνθέτει.

  7. Γς said

    >νάσου και ο Ζαχαριάς. ΖΑΗΑяΙΑS

    Μουστάκας, Μουστάκας!

  8. Γς said

    5:

    >Εύστοχη η θετικοχημική ανάλυση

  9. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Έτσι και ξεμοντάρεις την Ψωρολακόσταινα, στην τελική θα σου μείνουν ένα κινητό, ένα πλεϊστέησο και μιά πιστωτική.
    Που πα να πει, με μιά απ΄τα ίδια την ξαναφουντάρεις.

    Στ. Ο. Δγιαλοχτήνος
    🙂

  10. Μυλοπέτρος said

    Σε τοιχο σχολειου επι δοκτατορίας: «Ελλάς το μεγαλειον σου, βασιλευμα δεν έχει».
    Στην αρχή ειχα την αποψη οτι σωστο ηταν το » θ».

  11. spatholouro said

    Ο πολύτομος ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΣ ξεκαθαρίζει ότι δεν χρειαζόμαστε καμμία επικοινωνία με το Επέκεινα και ότι όλος ο «καβγάς» ήταν μάταιος και ότι ο Ελύτης μια χαρά το έγραψε το «αποσυνδέεις» του:

    Αποσυνδέω: χωρίζω το όλον εις τα εξ ών συνάπτεται μέρη

  12. Νέο Kid said

    «Αποσυνδέω: χωρίζω το όλον εις τα εξ ών συνάπτεται μέρη »
    μπάα.. άι ντοντ θινκ σόου.

  13. sarant said

    6-11 Kάπως έτσι είναι. Σήμερα δεν θα το γράφαμε έτσι αλλά κάποιος που γλωσσικά ανδρώθηκε πριν από τον πόλεμο έχει τον ορισμό του σχολίου 11 στο μυαλό του.

  14. Νέο Kid said

    13. Δηλαδή ο πατέρας μου ή ο παππούς μου λέγανε «αποσυνδέω το κολατσό μου και παίρνω ψωμί ,ελιά, τυρί και μορταδέλα» ;
    Σήριουσλη??

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    14. Όχι. Δεν έχουν όλοι το ίδιο γλωσσικό αισθητήριο, δεν μιλούν όλοι για τα ίδια πράγματα, ούτε συχνάζουν στα ίδια μονοπάτια του (κοινού) γλωσσικού δάσους.
    Δεν ξέρω αν γίνομαι αντιληπτός αλλά με πιέζει και ο χρόνος στη δουλειά.

  16. Πάνος με πεζά said

    Και φυσικά, υπάρχει και η ειδοποιός διαφορά, συνδέω = ενώνω κομμάτια που ταιριάζουν μεταξύ τους, συνθέτω = ενώνω ακόμα και ετερογενή συστατικά.
    Ένα τραπέζι γίνεται με κάποιες συνδέσεις ξύλινων κομματιών, ένα άλλο τραπέζι όμως μπορεί να είναι σύνθεση ξύλου και γυαλιού.

  17. ΚΩΣΤΑΣ said

    Είμαι με αυτό που έγραψε ο ποιητής. Αν δεν υπάρχει το πρωτότυπο, είμαι με το αποσυνδέσεις. Ε, και ο ποιητής προς ΝΔ έκλεινε!

  18. Γς said

    14:

    >«αποσυνδέω το κολατσό μου και παίρνω ψωμί ,ελιά,

    και Κώτσο βασιλιά

  19. ΣΠ said

    Καλημέρα.
    Για το «ρόντου πόντου» απάντησε η Έφη χθες:
    https://sarantakos.wordpress.com/2018/01/21/makedonski/#comment-479069

  20. LandS said

    Οι πολλές συνδέσεις φτιάχνουν σύνθεση ή συνθέσεις

  21. sarant said

    17 🙂

    19 Στραβομάρα μου, και είχα διαβάσει το σχόλιό της αλλά σταμάτησα εκεί που έλεγε για τον εργάτη που χαρτόπαιζε!

  22. Πάνος με πεζά said

    @ 20 : Όχι απαραίτητα, η σύνθεση μπορεί να έχει και ασύνδετα πράγματα.
    Θυμήθηκα την παρλάτα του Πανούση τώρα… (υποτίθεται μιλάει με τη μάνα του) «Ρε μάνα…δε σου είπα; Την αποθήκη θα τη δηλώσεις μουσείο μοντέρνας τέχνης, και δε θα πληρώσεις ΕΝΦΙΑ… Πώς θα γίνει μουσείο; ‘Ελα ρε μάνα τώρα, βάλε μέσα στη μέση την παλιά τη χαλασμένη την τηλεόραση, από κάτω βάλε τις παλιές μου τις ελβιέλες, και μετά πάρε μια κόκκινη μπογιά και ρίξε μία με το κουτάκι, σε όλα μαζί… Βάλε κι ένα «Ριζοσπάστη» επάνω…Δεν έχεις Ριζοσπάστη; …. Έχεις του μπαμπά, από το 49; … Εντάξει, βάλε αυτόν, τα ίδια γράφει !» 🙂

  23. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλημέρα
    17, 21β Περιμένω νεότερα.
    Δεν πρέπει να είναι «κατ΄ευθείαν» όπως διαισθητικά είπα.Αντίθετα, ταιριάζει το «όπως-όπως». Στην Κυνουρία δεν το ξέρουν.Περιμένω από Καλαμάτα (που το χρησιμοποίησαν πρόσφατα) να μιλήσω με την ίδια που είπε «ρόντου πόντου που έλεγε η γιαγιά μου, φτάσαμε…» .
    Λόγω τιμής πριν μισή ώρα είχα τηλεφώνημα από την ενδιάμεση κυρία 🙂 . Λέω θα το βρούμε…

  24. Alexis said

    #3: Επειδή προχτές, μες στο χαμό με τον Πανούση και τους αντισημίτες ξέχασα να το πω, το λέω τώρα:
    Καλώς (επαν)ήλθες NeoKid!

  25. Alexis said

    #23: Διαισθητικά και μόνο, κάτι σαν το τσάτρα-πάτρα μου φαίνεται να σημαίνει. Αλλά το θέμα είναι να βρούμε πληροφόρηση από κάποιον που είτε το λέει ο ίδιος είτε έχει ακούσει άλλους να το λένε και το γνωρίζει.

  26. sarant said

    23 Μπράβο Έφη!

  27. Πάνος με πεζά said

    @ 23 : Θα κόλλαγε να σημαίνει και το μότο του Σκουντή, «με τούτα και με κείνα».

  28. ΓιώργοςΜ said

    συνθέτω και συνδέω:
    Όπως το αντιλαμβάνομαι, μπορώ να συνδέσω πράγματα που είναι φτιαγμένα για να συνδεθούν, λχ έπιπλα ΙΚΕΑ 🙂
    Η σύνθεση δεν επιτρέπει απαραίτητα την αντίστροφη διαδικασία (πχ μια μουσική ή ζωγραφική σύνθεση).
    Τα όρια δεν είναι ξεκάθαρα όμως ώστε να είναι αμοιβαίως αποκλειόμενες λέξεις, το τυπογραφικό εργαλείο πχ που χρησιμοποιείται χρησιμοποιούταν για να φτιαχτεί η αράδα κειμένου λέγεται συνθετήριο, και η διαδικασία σύνθεση (ενώ η αντίστροφη διαδικασία διάλυση, όχι αποσύνθεση).

  29. Άμα βρούμε και την ετυμολογία του ράντου-πόντου μπορούμε να ασχοληθούμε (ξανά) και με τον δυσεπίλυτο κατσαπλιά που είναι και της μόδας ξανά. https://sarantakos.wordpress.com/2012/12/30/myribiliskotzioulas/

  30. ΚΩΣΤΑΣ said

    21 β
    Ρόντου πόντου.Δεν το ξέρω αλλά ρωτώντας και γω κάπου μου είπαν στο περίπου: κατευθείαν ή ρωτώντας από δω και από ΄κει

  31. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Διαφωνώ κι εγώ με το «αποσυνδέω» και βρίσκω ότι το σωστό είναι «αποσυνθέτω» (επομένως, διαφωνώ με τον Ελύτη).

    Ο συνειρμός με την αποσύνθεση μου φαίνεται βεβιασμένος. Χώρια που η αποσύνθεση, με την έννοια της σήψης, έχει στο βάθος ακριβώς την ίδια σημασία (τη διάλυση ενός πράγματος στα συστατικά του), έχουμε πολλές άλλες περιπτώσεις ακόμα και στις φυσικές επιστήμες όπου χρησιμοποιείται με την έννοια του διαχωρισμού στοιχείων — π.χ., αποσύνθεση του φωτός, που είμαι σίγουρος ότι θ’ άρεσε αισθητικά στον Ελύτη.

    Το συνδέω/αποσυνδέω από όσο ξέρω είχε πάντα τη σημασία της ένωσης ή του διαχωρισμού από κάτι άλλο, πολύ πριν το διαδίκτυο. Στα γνωστά παζλ, π.χ., όπου οι οδηγίες λένε «συνδέστε τις τελείες», θα ήταν λάθος να πούμε «συνθέστε τις τελείες», γιατί το τελικό σχήμα είναι οι γραμμές που συνδέουν τις τελείες, κι όχι οι ίδιες οι τελείες.

  32. Avonidas said

    Στο προκείμενο ,νομίζω ότι το «αποσυνδέσεις» είναι πιο ταιριαστό από το «αποσυνθέσεις». Ο Ελύτης λέει «θα δείς να σου απομένουν…» που σημαίνει ότι κάποια απόμειναν και κάποια χάθηκαν, τα παρέλειψες, είναι περιττά.

    Ο Ελύτης, όμως, λέει παρακάτω, με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις, που σημαίνει ότι δεν παρέλειψες τίποτα.

    Από την άλλη, ο Μέρφι λέει ότι αν διαλύσεις και ξαναφτιάξεις ένα πράγμα πολλές φορές, στο τέλος θα έχεις δύο πράγματα. Κι όποιος έχει ψωνίσει από ΙΚΕΑ ξέρει καλά ότι αυτό είναι αλήθεια.

  33. Jago said

    Ο καπετάν Ζαχαριάς μου θύμισε ένα ιστορικό δρασκελισμό στην περιοχή του Κορινθιακού κόλπου κατά την περίοδο της Κατοχής. Η σελίδα από την αυτοβιογραφία του Κώστα Γεωργιάδη «Ο καπετάν Ζαχαριάς, ΕΛΑΝ-Αντίκυρα».

  34. Avonidas said

    Να ελέγχουμε, αλλά΄πώς; Για να ελέγξει κάποιος σημερα, γκουγκλίζει (ή γκουγκλάρει) -και αυτό αν το καλοσκεφτούμε είναι τεράστια δημοκρατική κατάκτηση. Ωστόσο, έτσι μαζεύει την ήρα μαζί με το στάρι -και ούτε είναι πλέον, στις μέρες μας, ασφαλώς έγκυρη πηγή το έντυπο[…] Ποια θα είναι η λύση; Να υπάρχει ένα εγκυρο αποθετήριο όπου οτιδήποτε εμφανιζεται εκεί να είναι διπλοτριπλοελεγμένο;

    Εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω αυτή τη διάκριση διαδίκτυο/έντυπο. Το μόνο που έχει σημασία είναι από ποιον προέρχεται η πληροφορία και πόσο αξιόπιστος είναι. Το αν θα τη διαβάσεις στο χαρτί ή στην οθόνη (ή σε σκαναρισμένο χαρτί στην οθόνη) είναι αδιάφορο.

    Για τους πιο παρανοϊκούς, τώρα, που φοβούνται την παραχάραξη και τα ψευδεπίγραφα, υπάρχει η τεχνολογία της ψηφιακής πιστοποίησης, ώστε να είμαστε σίγουροι ότι εκείνος που υπογράφει το κείμενο είναι κι ο πραγματικός συντάκτης του.

  35. ΚΩΣΤΑΣ said

    Μετά τα τόσα μαθήματα εδώ μέσα, καιρός να αρχίσω κι εγώ να γίνω σκιτζής ετυμολόγος.

    ρωτώ πού΄ντο > μπρ… μπρ μπρ… = ρόντο πόντο 🙂

  36. sarant said

    34 Μα, στο Διαδίκτυο με τις αμέτρητες αναδημοσιεύσεις δεν μπορείς να ξέρεις ποια είναι η πρωτογενής πηγή. Το βιβλίο φαίνεται αν είναι πρωτογενής πηγή ή αναδημοσίευση.
    Κι έπειτα, ο Ελύτης ή ο Σουρής δεν είχαν μπλογκ, σε βιβλία εξέδωσαν τα έργα τους.

  37. Tah ala tahalasa said

    Ο Έλιοτ έλεγε πως το Νόμπελ είναι το εισιτήριο για την κηδεία σου γιατί κανείς δεν κατόρθωσε να κάνει τίποτα αφότου το πήρε.
    Το συνδέω ένας φιλος το χρησιμοποιεί πολύ μαζί με τα γεγονότα. ( Προσπάθησε να συνδέσεις τα γεγονότα) απ τα συμφραζόμενα μάλλον με την έννοια της αλληλουχίας.

  38. Νίκος Α. said

    (για την φωτό του τοίχου) Η Ελλάδα δεν γραφόταν με δασεία;

  39. Avonidas said

    #36. Ας πούμε ότι ο Τάδε Ταδόπουλος, που είναι γνωστός για την επιμέλειά του, φτιάχνει ένα μπλογκ με ψηφιοποιημένο Ελύτη ή Σουρή. Ας υποθέσουμε επιπλέον ότι ανεβάζει και σκαναρισμένες σελίδες. Ποια ακριβώς είναι η υποψία που μας βασανίζει, ότι κάποιος προσποιείται πως είναι ο Ταδόπουλος ή ότι έχουν ρετουσαριστεί τα σκαναρισμένα κείμενα;

    Και τα δύο μπορούν να ελεγχθούν, πάντως.

  40. Νέο Kid said

    31. Εγώ δεν έχω ακούσει για «αποσύνθεση» φωτός. Μόνο για «ανάλυση» και «σύνθεση».

  41. Όσο το σκέφτομαι, «ένα γαλάζιο φιστίκι που λάμπει» είναι ωραίος στίχος. Ο «σωστός» με το «φιστικί» είναι που δε διαβάζεται…

  42. sarant said

    38 Ωχ, δίκιο έχεις, δεν το είχα προσέξει!

    39 Μα, αν υπήρχε τέτοιος Θ. Ταδόπουλος (Θ = Θεόσταλτος) δεν θα με βασάνιζε καμιά υποψία. Κάτι γράφω κι εγώ για αποθετήριο.

    41 😉

  43. spatholouro said

    #31

    Διαφωνείς και με τον Δημητράκο, πέραν του Ελύτη (βλ. σχ. 11), ωστόσο θαρρώ πως σημασία έχει ότι, λεξικογράφος και ποιητής, αφενός συμφωνούν και αφετέρου ο ποιητής έγραψε «αποσυνδέσεις».

  44. Avonidas said

    #40. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CE%AC%CF%83%CE%BC%CE%B1

    Ειδικότερα στην οπτική χαρακτηρίζεται το οπτικό φαινόμενο που προκύπτει κατά την αποσύνθεση ή ανάλυση μιας φωτεινής δέσμης στα επιμέρους συστατικά μήκη κύματος (ή χρώματα) αυτής, δηλαδή του φωτός.

  45. Avonidas said

    #41. Κι εμένα δεν μου κάθεται καλά αυτό το γαλάζιο φιστικί.

    Κυρίως επειδή κανένας άντρας δεν θα ‘πρεπε να γνωρίζει αυτό το χρώμα, όπως άλλωστε ούτε το βεραμάν ή το σωμόν 😉

  46. Γιάννης Ιατρού said

    23: ΕΦΗ
    ..Στην Κυνουρία δεν το ξέρουν…

    Και στην Καλαμάτα που ρώτησα ντόπια (από προπάππου) δήλωσε (και ο παππούς και ο πατέρας) άγνοια.

  47. Γιάννης Ιατρού said

    45β ++++++++++

  48. Babis said

    Αν και στην αρχή δεν μου άρεσε καθόλου το αποσυνδέσεις (ας το έγραψε και ο Ελύτης) όταν το ξανασκέφτηκα όμως είδα ότι είναι πιο ταιριαστό για την εποχή του που δεν είχε ταυτιστεί η λέξη με τις ηλεκτρικές συσκευές. Η αρχική έννοια του συνδέω είναι ενώνω δύο ή περισσότερα πράγματα ώστε να αποτελούν ένα ενιαίο λειτουργικά σύνολο σε αντίθεση με το συνθέτω που σημαίνει ότι τα τοποθετώ κοντά το ένα στο άλλο.

    #32 «Ο Ελύτης, όμως, λέει παρακάτω, με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις, που σημαίνει ότι δεν παρέλειψες τίποτα.»
    Νομίζω ότι αυτό που εννοεί ο Ελύτης είναι ότι στην διαδικασία πέταξες τα περιττά.

  49. Γς said

    32:

    >ο Μέρφι λέει ότι αν διαλύσεις και ξαναφτιάξεις ένα πράγμα

    Δεν ξέρω τι λέει ο Μέρφι, αλλά εγώ όταν πιτσιρικάς διέλυσα και ξανάφτιαξα ένα από εκείνα τα παλιά ρολόγια έπαθα την πλάκα μου.

    Οχι ςπειδή λειτουργούσε, αλλά επειδή είδα ότι είχα ξεχάσει να βάλω μέσα μερικές βίδες και γρανάζια.

    Λειτουργούσε μεν, το ξυπνητήρι χτυπούσε δεν 😦

  50. Avonidas said

    #49. εγώ όταν πιτσιρικάς διέλυσα και ξανάφτιαξα ένα από εκείνα τα παλιά ρολόγια

  51. Babis said

    #39
    Το πρόβλημα είναι ότι όταν ψάχνεις κάτι στο γκουγκλ σου βγαίνουν μαζί με τον κύριο Ταδόπουλο και 99 άσχετοι που γράφουν ότι βλακεία τους κατέβει και άντε τώρα να βρεις ποιος έχει γράψει τι και τι αξία έχει ο καθένας. Δεν λέω ότι δεν γίνεται αλλά απαιτεί προσπάθεια και από ότι βλέπω λίγοι είναι αυτοί που την καταβάλουν με αποτέλεσμα να διαδίδονται οι κουταμάρες και όχι το σωστό.

  52. Avonidas said

    Πάντως ρε παιδιά, όταν αποσυνδέσουμε την Ελλάδα, μήπως γίνεται να παραλείψουμε μερικά εξαρτήματα μετά στο μοντάρισμα;

  53. Γς said

    50:

    눈먼 시계공 (The Blind Watchmaker)

  54. Alexis said

    #40, 44: Κι εγώ «ανάλυση του φωτός» ξέρω μια ζωή, δεν μου φαίνεται δόκιμος ο όρος «αποσύνθεση».
    Κι ένα πρόχειρο γκουγκλάρισμα με επιβεβαιώνει…

  55. RealityGun said

    Τελείως(;) αβασιμη παρετυμολογιση του ροντου ποντου: στην Ανδαλουσία υπάρχει μια πόλη ονόματι Ρόντα πάνω στην κορυφή ενός αποκρυμνου βουνού. Μήπως αυτό το ροντου ποντου τελικά σημαίνει «διασχίζοντας βουνά και θάλασσες» με την έννοια του «όπως-όπως» της Έφης; Νομίζω δεν είναι τόσο τραβηγμένο, αφού υπάρχουν αντίστοιχες εκφράσεις όπως «μέσα από βουνά και λαγκάδια» κτλ, και υπάρχει και η μεσογειακή σύνδεση..

  56. leonicos said

    Θα αναγνωρίσω ότι από τις δυο εκδοχές εκ πρώτης όψεως φαίνεται λογικότερη αυτή με το «Εάν αποσυνθέσεις». Έχουμε την Ελλάδα και την διαλύουμε «εις τα εξ ων συνετέθη» και παίρνουμε ένα αμπέλι, ένα καράβι και μια ελιά. Το «αποσυνδέω», ιδίως στις υπερσυνδεδεμένες μέρες μας, πάντα χρειάζεται συμπλήρωμα (από πού αποσυνδέθηκες; ), δεν στέκει αυτοτελώς.

    Προς τι το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός; Απαντήσατε.

    Ακόμα και χίλια αντίτυπα με την υπογραφή του Ελύτη αν μου φέρεις με ‘δ’ θα πω ότι είναι τυπογραφικό λάθος και δεν το πρόσεξε.

    Εκτός αν ο Γς έχει αντίθετη γνώμη, οπότε συντάσσομαι με τον Γς. Αν αποσυνγςέσεις πρέπει να είναι μάλλον.

  57. Alexis said

    #56, τέλος: Γςέσε μέσα!

  58. sarant said

    45 😉

  59. leonicos said

    Αβονίδα

    Ξέρω και το βεραμάν και το σωμόν και το sapyomilon. Σε ρούμπωσα!

    Πώς ν’ απαλλαγείς, (@52); Έχουν ρεύυυυυυμα. Μπορεί να σε πάρει και να σε σηκώσει εκεί που δεν το περιμένεις και από κει που δεν το φαντάζεσαι. Άλλωστε, κοίτα τι φοράνε στο λαιμό τους.

  60. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    – «ένα γαλάζιο φιστικί που λάμπει» ,ένα ντενεκεδένιο βρυσάκι βαμμένο με βεραμάν λαδομπογιά, στην αυλή σκέφτομαι-καλό δεν είναι; Πλάκα κάνω:

    ένα γαλάζιο φιστικί που λάμπει # μαύρα νερά λουστρίνια (της Λίνας Νικολακοπούλου)

  61. dryhammer said

    Γαλάζιο φιστικί = ανοιχτό τυρκουάζ (πού τα ξέρω ο …)

    Γαλάζιο φιστίκι

  62. leonicos said

    @11 Σπαθόλουρε

    με κλόνισες.

    Άλλαξε τόσο πολύ η σημασία της λέξης;

    Βέβαια, το αποσυνδέω δεν είναι ακριβώς το αντίθετο του συνδέω.

    Συνδέεις τα εξαρτήματα αλλά συνθέτεις το σύνολο. Συνδέσαμε το τραπέζι σημαίνει συνδέσαμε τα κομμάτια του τραπεζιού.

    Τέλος πάντων. Το δ είναι ευφωνικότερο του θ.

  63. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    59 Λεόνικε, το σαξ ;

  64. Tah ala tahalasa said

    Αλμυρό φιστίκι ξηγιοσαστε του Οδυσσέα

  65. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Παιδιά χωρίς πλάκα, το φιστικί ότι ήταν πράσινο,απόχρωσή του τελοσπάντων, το έμαθα αρκετά μεγάλη. Τα φιστίκια που ήξερα εκεί κάτω (με το ανάλογο χρώμα) ήταν οι αραχίδες, τα λεγόμενα αράπικα (μη σχολιάσεις Γς-δεν ήξερα πώς αλλιώς να τα γράψω 🙂 )

  66. Νέο Kid said

    52. Δεν γίνεται,φίλε. Η Ελλάδα είναι του Χριστού. Αν θες κράτος να μην είναι του Χριστού, του Γιαχωβά, του Βούδα, του Κούδα και κανενός Θεού, και κυρίως αν θες να είσαι άθεος χωρίς κανένα πρόβλημα ή κοινωνικό στίγμα , μόνο στο κράτος-προτεκταράτο (είπαμε ημείς οι ανεπρόκτοροι…φευ!) που σιχαίνεσαι! Οπότε ατύχησες! Σ’αρέσει δε σ’αρέσει, του Χριστού!

  67. Γς said

    Τελικά άλλο πρεστιζ έχει το κονέκτ κι άλλο το κομπόζ.
    Σε έχω συνδέσει [με Κάιρο, λέμε τώρα]! Καλά σταράτα αντρο-ελληνικά.

    Το άλλο θυμίζει μανταμο-γαλλικά. Πασέ κομποζέ και τέτοια

  68. Λεύκιππος said

    Σε μια εποχή που δεν υπήρχε GPS ούτε καν χάρτες, ο μόνος τρόπος για να πας στο σωστό μέρος και να μην ψάχνεσαι, ήταν ρωτώντας (ρωτώντας πας και στην Πόλη, έλεγε η γιαγιά μου). Κι επειδή το ρόντου πόντου αναφέρεται σε μετακινήσεις απ’ ότι είδα, μάλλον προς το ρωτώντας μου ακούγεται… και βγάζει και νόημα (makes sense που λέμε κι εμείς της Οξφόρδης).

  69. Avonidas said

    #61. Γαλάζιο φιστίκι

    Πίνατς μπλε 😉

  70. leonicos said

    Πάντως, με το ορθοπ*δικός ἐχει ξεκαθαρίσει το ζήτημα.

    Γράφαμε ὀρθοπεδικός, γιατί παρετυμολογούσαμε από το ‘πέδη’ συνδέοντάς το κάπως ασαφώς.

    Η λέξη χρησιμοποιήθηκε (βρίσκεται εύκολα από ποιον και πού) κάποιον γάλλο που αναφερόταν μεν σε ορθοπ*εδικά προβλήματα παιδιών και είχε γράψει orthopaedique. Επομένως ως σωστό πρέπει να θεωρείται το ορθοπαιδικός.

    Βέβαια 1) πρόκειται για άσκοπο βυζαντινισμό και 2) η εμμονή στο ‘αι’ δεν καλύπτει το φάσμα της σημερινής Ορθοπ*δικής όπως κοινώς νοείται.

    Πάντως οι περισσότεροι της ειδικότητας εἰναι ἀι’στές.

  71. Γιάννης Ιατρού said

    Μοι προξενεί αλγεινή εντύπωση, πως τόσοι σχολιαστές μέχρι τώρα, στα σχόλια περί χρωμάτων (από φιστικί έως …) δεν ανέφεραν το κυριώτερο: γουγλοχρώμιο 🙂

  72. leonicos said

    @67

    Γς, τι είναι το Πασέ κομποζέ ; Πατέ κομπόστα;

  73. Avonidas said

    #71. Μάλλον θα είναι οπαδοί της πυραλώπεκος 😛

  74. leonicos said

    @71 Γιάννη, πέσ’ το

    Sapyomilon

  75. Γς said

    72:

    Passé Composé

  76. ΓιώργοςΜ said

    Εγώ το φυστικί το ήξερα από μικρός, από το (αγαπημένο μου) παγωτό, αλλά δε μπορούσα να συνδέσω το χρώμα του παγωτού με τον ξηρό καρπό (αργότερα κατάλαβα πως αφορά τα Αιγίνης). Επίσης, σύνηθες χρώμα στα αντίγραφα τιμολογίων και συναφών εγγράφων, μετά το ροζ και το κίτρινο (είπαμε, σήμερα ξύπνησαν τα τυπογραφικά μου αντανακλαστικά).
    Απροπό, μιας και λεξιλογούμε, σύνθεση σε τυπογραφικά συμφραζόμενα είναι επίσης και η διαδικασία δημιουργίας των μπλοκ από στίβες των επί μέρους αντιγράφων (πελάτης/λογιστήριο/στέλεχος κλπ).

  77. sarant said

    61 Εντυπωσιακός!

  78. Avonidas said

    #76. Ελπίζω μόνο να μη φαντάζεσαι ότι το παγωτό φυστίκι παίρνει το χρώμα του από αληθινά φυστίκια.

    Καλά, και το σωμόν το έμαθε όλη η Ελλάδα από τότε που άρχισε να παίζει στο χρηματιστήριο (από το χρώμα του εφημεριδόχαρτου στις οικονομικές στήλες).

    Κάπου λέει κι ο Νιόνιος για μια σωμόν σελίδα, δε θυμάμαι σε ποιο άλμπουμ του, εκεί γύρω στο 2000.

  79. odinmac said

    Στο «ρόντου-πόντου» το «πόντου» μου φέρνει στο μυαλό «δρόμο, ατραπό» και το «ρόντου» κάτι σχετικό με το ραντίζω, ράντισμα, άντε βγάλε συμπέρασμα🙂

  80. ΚΩΣΤΑΣ said

    ρόντου πόντου, να το ξαναδιατυπώσω: πηγαίνω κάπου, χωρίς να ξέρω το δρόμο, ρωτώντας από ΄δω και από εκεί.

  81. ΣΠ said

    Το «αποσυνδέω» το καταλαβαίνω ως «αποσυναρμολογώ». Το «αποσυνθέτω» έχω την αίσθηση ότι σημαίνει μια μη αντιστρεπτή διαδικασία. Οπότε συμφωνώ με τον Ελύτη.

  82. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    69! Γαλάζιο φιστίκι
    Πίνατς μπλε
    μπλε σάαξ ! (μπλιαχ)

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    82 Αμαν! Ζαλίστηκα ! Σβήσε ,σβήσε ,τί τέρας!

  84. dryhammer said

    μπλέ σάξ

  85. Pedis said

    Να ζητήσει συγνώμη κάποιος για το λάθος που έκανε είναι σχεδόν αδύνατο, και ίσως στην Κρήτη να είναι εντελώς αδύνατο.

    Καλοοό!

    Δεν καταλαβαίνω το λόγο που σε τόσους μοναχούς έβαλε δουλειά ο διάολος να πιθωνουν αγγέλους στο κεφάλι της καρφίτσας … αφού έτσι το ήθελε ο ποιητής!

  86. dryhammer said

    Πίνατς μπλε με ροζ πουά

  87. Γς said

    Για να μάθεις Alexis να κάνεις χωρατά με τ όνομά μου [Σχ. 67]:

    Είχαμε φοιτητές τον Alexis και τον Κασιδιάρη

    Και συνεχίζω με αφορμή το σωμόν με το λιλά-μελιτζανί:

    [Lormar πορτοκαλί-σωμόν (melone) σατέν brazilian slip με δαντέλα]

    ΅Είχαμε κι άλλους φοιτητές που έγιναν βουλευτές,

    Είχαμε φοιτήτρια και τη βουλευτίνα του ΚΚΕ, την πάντα χαμογελαστή, Διαμάντω Μανωλάκου.

    Είχαμε όμως την ίδια εποχή και μια άλλη Μανωλάκου, την Κατερίνα. Καθηγήτρια στο Παν Θεσσαλίας τώρα θαρρώ.

    Αυτή λοιπόν η τελευταία είχε μανία με τα μελιτζανί γενικώς. Φόρεμα, χαϊμαλιά, γυαλιά, τσάντα, παπούτσια, αναπτήρας (Big), ντοσιέ, όλα σε μελιτζανί.

    Ακόμα κι οι Δροσόφιλες που πειραματιζόταν στο διδακτορικό της είχαν μελιτζανί μάτια (μετάλλαξη)

  88. Πέπε said

    Στον εν λόγω πολιτιστικό χώρο του Ηρακλείου έχω πάει τόσες φορές, κι ακόμη περισσότερες έχω περάσει απέξω, ώστε η εικόνα του τοίχου με την επιγραφή μού είναι πολύ οικεία, και την αναγνώρισα αμέσως.

    Είχα παρατηρήσει ότι το δ είναι μουντζουρωμένο. Είχα σκεφτεί ότι κάτι παίζει με αυτό το ρήμα, και είχα υποθέσει ότι το πιο απίθανο είναι το πιθανότερο (από το να έγραφε ο ποιητής κάτι που ταιριάζει στο αισθητήριο του κάθε τυχόντος ομιλητή και ωστόσο κάποιος να το διόρθωσε σε κάτι πιο περίεργο, αποσυνδέσεις > αποσυνθέσεις, πιο πιθανό είναι να έγραψε ο ποιητής κάτι που χτυπάει περίεργα και που ο μέσος ομιλητής θα είχε την τάση να το εξομαλύνει, αποσυνδέσεις > αποσυνθέσεις).

    Με το εάν – αν δεν είχα υποψιαστεί τίποτε.

    Αλλά η ψιλή στην Ελλάδα (#38-42) βγάζει μάτι και είναι εξοργιστική. Έτσι κι αλλιώς, τα πνεύματα στον ζωγραφισμένο τοίχο μπαίνουν αποκλειστικά και μόνο για το έτσι, το στολίδι, το κάτι παραπάνω. Δεν είναι καθαρεύουσα ή αρχαία όπου να αποτελούν απαραίτητο αναπόσπαστο στοιχείο της γλώσσας: εδώ, άμα δε θες, δεν τα βάζεις. Ε, άμα δεν τα κατέχεις, -που επιτέλους η Ελλάδα δεν είναι και καμιά σπάνια λέξη στα ελληνικά!-, άσ’ τα τα ρημάδια!

    Και απορώ: αυτός που φιλοτέχνησε τον τοίχο, πώς κατάφερε να κάνει το λάθος; Του είπαν προφορικά τι να γράψει; Απίθανο. Του το έδωσαν/έδειξαν γραμμένο σε μονοτονικό και του είπαν «βάλε τους τόνους μόνος σου»; Επίσης ελάχιστα πιθανό. Ή του το έδωσαν σε πολυτονικό, κι εκείνος, με τη βεβαιότητα ότι το κατέχει τόσο καλά ώστε δε χρειάζεται να κοιτάει μία μία τις λέξεις, έκανε ένα τόσο χοντρό λάθος; Γιατί επιμένω ότι είναι χοντρό, πολύ πιο χοντρό απ’ ό,τι αν το έκανε κάποιος επί εποχής πολυτονικού όπου ήταν υποχρεωμένος να ξέρει τα πνεύματα εκατοντάδων λέξεων και τέλος πάντων κάπου συγχωρείται κι ένα λάθος, έστω και σε τόσο κοινή λέξη. Είναι εξίσου χοντρό με τις άσχετες λατινογραφές τύπου Zan Zak Rouso.

    Και δη, στον τοίχο του πνευματικού κέντρου!

  89. Ριβαλντίνιο said

    Από ποια αφήγηση είναι ; Πού το βρίσκουμε ; Στα απομνημονεύματα του Κοντάκη, στον Αμβρόσιο Φραντζή, στον Κολοκοτρώνη, στο Νικηταρά ή κάπου αλλού ; Εγώ έχω τον Ζαχαριά του Καργάκου αν είναι να ψάξω. Ποιο περιστατικό αφορά ;

  90. Emphyrio said

    #88 Και να μην υπηρχε εκεινο το ρημαδι το Hellas και το Hellenic για να υποψιαστουν κατι…

    Οσο για το ροντου-ποντου, περα απο το ευκολουτσικο «ρωτωντας (για το) που’ν’το» σε πολλαπλη παραφθορα, χωρις να ξερω την τυφλα μου περι μωραϊτικων περα απο την μπουζοπουλα, θα σκεφτομουν πως τα τσακωνικα διπλα στα μανιατικα βρισκονται γεωγραφικα. Κανενας ποντος θαλασσινος μπορει να λεγεται εκει, και να περασε και παραδιπλα.

  91. sarant said

    80 Εύλογο είναι αυτό

    88γ Το έβλεπε από τη σελίδα του βιβλίου μάλλον

    89 Είναι επιστολή κάποιου Γιάννη Ρούση στον ηγούμενο της Ρεκίτσας που δημοσιεύτηκε το 1910 αλλά δεν ξέρω πού

    «Πάτερ Δανιήλ. Όντας περάσαμε στη Μονή, εγώ, ο Θανάσης Πιερόπουλος. που πηγαίναμε στη Καλτεζιά, νάσου και ο Ζαχαριάς. Ρόντου πόντου από κει το βάλαμε για τη Μαλεβή, όπου μείναμε λίγες μέρες. Καμμιά φορά κάμποσοι Τουρκαλάδες ζώσανε τη Μονή. Τι γένηκε δεν μολογιέται. Ως το βράδυ δούλεψε ντουφεκίδι. Πολλούς Αγαρηνούς αφήκαμε στον τόπο, οι άλλοι τώβαλαν στα πόδια. Από μας λαβώθηκε ο Κερήμπαλης στο χέρι. Αϊ! να σκοτωθή κι ο Θανάσης. Μαζί ήρθαμε από προχτές να λαμπρέψουμε με τους δικούς μας. Σου φιλώ το χέρι. Γιάννης Ρούσης».

  92. ΣΠ said

    37 Ο Έλιοτ έλεγε πως το Νόμπελ είναι το εισιτήριο για την κηδεία σου γιατί κανείς δεν κατόρθωσε να κάνει τίποτα αφότου το πήρε.

    Κι όμως υπήρξαν κάποιοι (τέσσερις) που πήραν δύο βραβεία Νόμπελ. Οπότε κάτι κάνανε μετά το πρώτο.

  93. konos said

    70 Επιπλέον, οι περισσότεροι ιατροί της εν λόγω ειδικότητας θεωρούν ότι η πραγματεία του Γάλλου αυτού ήταν η απαρχή για τη σύγχρονη ορθοπαιδική ειδικότητα.Λόγω επαγγέλματος μιλάω εκ των έσω…

  94. ΣΠ said

    Συμπέρασμα. Στο Πολύκεντρο του Ηρακλείου καλά θα κάνουν να διορθώσουν το «Αν» σε «Εάν» και να βάλουν δασεία στην Ελλάδα. Το «αποσυνδέσεις» να το αφήσουν όπως είναι.

  95. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ότι θα φτάναν κάποιοι σε βαριές κουβέντες (να έπεσαν και τίποτα ψιλές;) για το θήτα ή το δέλτα του Ελύτη, δεν το φανταζόμουν. Δείχνει το υψηλό πνευματικό επίπεδο του ελληνικού λαού, που μπορείς μέσα σε οχτώ χρόνια να τον γυρίσεις δεκαετίες πίσω, θα το δεχτεί μουρμουρίζοντας, αλλά μην του πειράξεις το Όνομα, τον Ελύτη, την Ορέστεια, το Συμπόσιο, Τούρκος θα γίνει να σε φάει.

  96. Theo said

    @95:
    🙂

  97. Γιάννης Κουβάτσος said

    Άντε να μαντρώσουμε και τον Ελύτη, Κώστα. ΝΔ, λοιπόν. Όσο και ο Χατζηδάκις. 😊

  98. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το θέμα με τη μοντέρνα ποίηση – δεν συζητάμε καν για τη σουρεαλιστική- είναι ότι και να υπάρχει τυπογραφικό λάθος (μια λέξη στη θέση άλλης), δεν το παίρνεις χαμπάρι. Ένα γαλάζιο φιστίκι που λάμπει, γιατί όχι; Σαν το γυάλινο γοβάκι της Σταχτοπούτας που ήταν γούνινο. 😊

  99. 3, … «αποσύνθεση» νομίζω ότι αναφερόμαστε σχεδόν πάντα στην αλλοίωση μιας οργανικής ουσίας που οδηγεί τελικά στη σήψη. Αποσυνθέτω όμως (έτσι, σαν ενεργητικό ρήμα) δεν σημαίνει αυτό. Σημαίνει αναλύω κάτι στα εξ ων συνετέθη. …

    Λογικό μού φαίνεται.

    Εξάλλου – και θα παραθέσω βιβλιογραφία αν προκληθώ –
    αν με τις ενέργειές μου μια ουσία
    αποσυντίθεται,
    θα έλεγα ότι
    την αποσυντίθω!

  100. ΚΩΣΤΑΣ said

    Παρακαλώ, την ετυμολόγηση του ρόντου πόντου (σχ 35) μην την πάρετε στα σοβαρά. Πλάκα κάνω, γι’ αυτό και το χαμόγελο.

    Τη σημασία όμως (σχ. 30 – 80), ναι. Μου το είπε κι εμένα σοβαρό πρόσωπο, χωρίς όμως να έχει απόλυτα τη βεβαιότητα ότι είναι έτσι, κράτησε και επιφυλάξεις.

  101. BLOG_OTI_NANAI said

    Την φράση την βρήκα μόνο με τη μορφή «εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα» χωρίς αυθαίρετους πειραματισμούς, που ίσως είναι μόνο διαδικτυακοί.

    Η φράση «ρόντου πόντου» είναι δύσκολη υπόθεση. Σε ένα δημοτικό τραγούδι βρήκα αυτό, αλλά δεν ξέρω ούτε τι σημαίνει, ούτε αν είναι παραλλαγή ή σημαίνει κάτι διαφορετικό.

  102. ΚΩΣΤΑΣ said

    97
    Εδώ είμαστε και μια παρέα Γιάννη. Κάνουμε και κανένα λογοπαίγνιο, λέμε και κανένα αστείο.

    Τώρα αν σου πω ότι δεν διαβάζω Ελύτη και Σεφέρη και τρελαίνομαι για Βάρναλη και Κοτζιούλα, θα με πιστέψεις; Τι βίτσιο είναι αυτό να μην με εμπνέουν οι «ημέτεροι» και να προτιμώ τους «ακατονόμαστους» (ιδεολογικά), δεν ξέρω. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου. 🙂

  103. leonicos said

    Ανεβαίνοντας από κάτω, έτσι κάνω όταν μπαίνω αργά, είδα ένα γυναικείο βρακί.

    Μπήκε η γυναίκα μου κι λέφυγα από το ιστολόγιο για λίγο.

    Ποιανού λέτε να είναι το σχόλιο

  104. leonicos said

    Πάντως το ράντου ράντου, σύμφωνα με το πιο πάνω μάλλον σημαίνει ανέμελα, τυχαία

    Δεν θα το πω ποτέ

  105. leonicos said

    @63

    Έφη έφη

    το σαξ το άκουσα από πρόσφυγες της Ν. ιωνίας από παλιά

  106. Πέπε said

    @101:

    Αυτό είναι καρπάθικο τραγούδι (φαίνεται όχι μόνο από τους ιδιωματισμούς, γεμένο=δεμένο κλπ., αλλά και από την ιδιαίτερη επιμονή των Καρπαθίων να καταγράφουν με εξαντλητική λεπτομέρεια την προφορά τους, π.χ. ‘εξιόμ μου).

    Λέει λοιπόν ο Κ. Μηνάς στο καρπάθικο λεξικό:

    ράντου ράντου ‘αραιά αραιά’. […] Από ιταλ. di rado.

    Παραθέτει και τρία παραδείγματα: δύο από καθημερινό λόγο (για φυτά που τα φυτεύουν αραιά αραιά) και το τρίτο από το εν λόγω τραγούδι.

    Άρα, μπράβο μεν στον Μπλογκ που βρήκε κάτι που να μπορεί να εντοπιστεί στη βιβλιογραφία, πλην δε νομίζω να έχει σχέση με αυτό που ψάχνουμε. (Πάντως ακόμη και ο Μηνάς το λέβα λέβα δεν το έχει. Κάτι ναυτικό παράγγελμα είναι, γιατί το τραγούδι ανήκει στα εργατικά του κουπιού. Το τεμπελίδικα είναι τυπογρ. λάθος αντί «τεμελίδικα», και ο Κ.Μ. παραθέτει ίσα ίσα αυτό τον στίχο, από το ίδιο τραγούδι. Σημαίνει στέρεα, γερά, από το τουρκ. temel< θεμέλιον.)

  107. Γιάννης Κουβάτσος said

    Γι’ αυτό έβαλα και το χαμόγελο, Κώστα. 😊
    Στην τέχνη δεν παίζει ρόλο η ιδεολογική τοποθέτηση του καλλιτέχνη. Εξαιρείται, βέβαια, η περίπτωση της στρατευμένης τέχνης, αν μπορούμε να τη θεωρήσουμε τέχνη.

  108. Πάνος με πεζά said

    Tότε θα σημαίνει σιγά σιγά, με υπομονή. Αυτό που λέμε «αγάλι αγάλι».

  109. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    106 Μάλλον < ιταλ. levare= σηκώνω.
    Παραθέτω από το "Να σου κάμω την ιστορία μου" (αναμνήσεις Δωδεκανήσιου, εκδ. Κέδρος)

    Εχαμήλωνα λοιπό στη κουπαστή του καϊκιού και πέτασσα τ’ αγκίστρι με το ζυμάρι. Σύρε-λέβα, σύρε-λέβα, ε, μα δε θα ‘βγαλα το ελάιστο δεκάπέντε κομμάτια φάγκρους!

    104 Αν το ράντου ράντου σημαίνει τυχαία, τα πράματα είναι εύκολα. Random random 🙂

  110. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τα έργα του Ελύτη μετά το Νόμπελ μάλλον δεν τον καταθλίβει το βάρος του βραβείου αλλά το βάρος της ηλικίας και του επικείμενου τέλους της ζωής του. Έζησε άλλα 17 χρόνια και στις ποιητικές συλλογές που εξέδωσε σ’ αυτό το διάστημα φαίνεται πόσο τον απασχολούσε ο απολογισμός και το τέλος.

  111. sarant said

    94 Έτσι ακριβώς

    109β 🙂

  112. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο κύριος Φράγκος Φραγκούλης δήλωσε στον ΑΝΤ1 ότι δεν είναι ριψάσπις. Άτιμη γλώσσα ή ελληνική, δύσκολα την κάνεις ζάφτι. 😊

  113. BLOG_OTI_NANAI said

    106: Ώστε έτσι, ωραίες πληροφορίες. Ας πούμε τότε ότι είναι από το: Σωκράτης Σκαρτσής, «Το δημοτικό τραγούδι», Β’, Πατάκης, 1991, σελ. 450 ( https://tinyurl.com/y9tbrm5x )
    Όμως δεν δίνει πληροφορίες για το τραγούδι.

    104, 106: Όντως, δεν ταιριάζει με το νόημα που θα έπρεπε να έχει το «ρόντου πόντου».

  114. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Προτιμώ να με λένε φασίστα παρά κατσαπλιά», έκραξε ο Αμβρόσιος Λενής. Παρά αριστερό, μετέφρασε ο ρεπόρτερ του ΑΝΤ1. Συνώνυμες οι λέξεις.

  115. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Κάποιοι, μάλιστα, αποτόλμησαν να με χαρακτηρίσουν: Αμβρόσιος ο ναζιστής, ο χουντικός, ο εθνικιστής, ο χρυσαυγίτης, ο ακροδεξιός, ο φασίστας.Οπωσδήποτε τα κορυφαία προσωνύμια τα οποία κατά καιρούς μού έχουν αποδώσει κάποιοι «φανατικοί φίλοι μου» είναι δύο: Αμβρόσιος, ο συνεργάτης των Γερμανών στην καταστροφή των Καλαβρύτων στις 13 Δεκεμβρίου 1943 και Αμβρόσιος ο διαφωτιστής στη Γυάρο.
    Προς όλους αυτούς από τη θέση αυτή απαντώ: Αγαπητοί μου φίλοι, προτιμώ οποιοδήποτε από τα παραπάνω επίθετα, αφού όλα αυτά έχουν σχέση με την έννοια της Πατρίδος.

    Θα ‘χε πλάκα ν’ ακούσουμε πώς ακριβώς συνδέει τα μπολνταρισμένα.

  116. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    106 Πέπε >>ράντου ράντου ‘αραιά αραιά’. […] Από ιταλ. di rado.
    -ραντοσπαρτά (επίρρημα) σημαίνει ακριβώς σπαρμένα αραιά και
    -ραντολόι*,είναι το κοκκολόι που λεν δω πάνω,όταν απομαζώξουν οι νοικοκυραίοι (καρύδια,χαρούπια κλπ) πάνε οι ραντολόγοι όπως η Σταχομαζώχτρα σε αποδέλοιπα στο σταροχώραφο.
    -Έχεις φέτος ελιές;
    -Μπα,ραντολόι! (λίγες εδώ εκεί)

    *ίσως επειδή αραιά εδώ κι εκεί βρίσκεις καρπούς

    Για το ράντου πάντου,μου ήρθε μήνυμα ότι είναι φιλόλογος η κυρία που το είπε. Για να δούμε, αναμένω το δικό της σήμα.

  117. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    115

  118. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    116. τέλος «ρόντου πόντου» ! είχα πυρετό αλλά όχι τώρα… 🙂

  119. ΣΠ said

    Στον ιστότοπο CRETALIVE αναδημοσίευσαν το άρθρο:
    http://www.cretalive.gr/crete/phre-diastaseis-h-diamachh-gia-ton-elyth

  120. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    117 συλλαλιτήριο 🙂

  121. sarant said

    119 Το είδα -μέχρι και την απορία για το «ρόντου πόντου» στο τέλος 🙂

  122. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    @ 116
    -Έχεις φέτος ελιές;
    -Μπα,ραντολόι!

    Τη φάγανε τη σοδειά οι ραντιέρηδες 🙂

  123. BLOG_OTI_NANAI said

    Από την Επανάσταση υπάρχει η λέξη «ρόντα» = «περίπολος» που είναι ιταλική. Υπάρχει μήπως καμιά ιταλική λέξη από pod* που να σημαίνει «πόδι» ή κάτι τέτοιο και να σημαίνει «ρόντου πόντου» π.χ. «το κόψαμε με τα πόδια» «τραβήξαμε ποδαράτοι» κ.λπ.; Λέω, δεν ξέρω:

  124. BLOG_OTI_NANAI said

    121: Έβαλαν και την απορία 🙂

  125. nikiplos said

    Μια άλλη ερώτηση για τη συλλογική σοφία του ιστολογίου. Είναι Νικήτα Χρουτσώφ ή ΧρουΣτσώφ? Πολλοί επιμένουν ότι το πρώτο είναι λάθος… Με διόρθωσαν σήμερα. 🙂

  126. Ριβαλντίνιο said

    Ψόφια πράγματα. Την επιστολή έστειλε ο Δυρραχιώτης Γιάννης Ρούσης στο μοναχό Δανιήλ , ηγούμενο της Μονής Ρεκίτσας. Η επιστολή δημοσιεύτηκε στις 25/3/1910 στην εφημερίδα «Φιλολογική Πατρίς». Ο Καργάκος λέει σε υποσημείωση πως «Ο Φ. Ζαννέτος θεωρεί τη φράση φραγκική, άγνωστης σημασίας. Μάλλον είναι αρβανίτικη.» Επίσης λέει ότι την επιστολή έχει και ο Κανδηλώρος στο βιβλίο του ( σελ. 154 ). Μάλλον εννοεί τον Αρματωλισμό της Πελοποννήσου του Κανδηλώρου. Αν κάποιος έχει πρόσβαση στο έργο ας δεί μήπως βρεί κάτι.

  127. 125 Nikiplos σαφώς Χρουστσώφ

    https://en.wikipedia.org/wiki/Nikita_Khrushchev

  128. Tah ala tahalasa said

    http://m.lifo.gr/now/world/177560/ksekinise-i-ektafi-ton-ellinon-pesonton-toy-40-sto-metopo-tis-alvanias

    Κι ένα καλό νέο.

  129. Πέπε said

    @125:

    Хрущёв

    Το ρώσικο γράμμα щ παραδοσιακά αποδίδεται σε όλες τις γλώσσες ως στσ παχύ (αγγλ. shch, γερμ. schtsch κλπ.), και σ’ εμάς, που δεν έχουμε παχιά συριστικά, απλώς ως στσ. Στην πραγματικότητα ο δεύτερος φθόγγος δεν είναι τόσο ξεκάθαρο ch, είναι λίγο σαν όλο μαζί να είναι ένα διπλό ή παρατεταμένο sh, και ομολογώ ότι δεν ξέρω γιατί έχει επικρατήσει να μεταγράφεται έτσι (ίσως από κάποια παλιότερη προφορά που άλλαξε). Πάντως τσ (Χρουτσώφ) σίγουρα δεν είναι. Νομίζω ότι είναι προτιμότερο να ακολουθήσουμε τα εσκαμμένα, δηλ. στσ, αν και εδώ προ ημερών, για κάποιαν άλλη ρώσικη λέξη με το ίδιο γράμμα, κάποιος είχε σχολιάσει ότι, βάσει ακριβώς αυτών των παραπάνω, η απόδοση με απλό σ είναι αρκετή.

    Το τσ (αγγλ. ch) έχει προέλθει απλώς από το δυσανάγνωστο και δυσπρόφερτο των μεταγραφών του щ. Το συγκεκριμένο δε όνομα έχει υποφέρει πολύ, γιατί και το αρχικό Χ μεταγράφεται μεν στα αγγλικά ως Kh αλλά μετά διαβάζεται Κ, και το ο της κατάληξης γράφεται με ё (άλλοτε και με σκέτο e, τα «διαλυτικά» δεν είναι υποχρεωτικά) και διαβάζεται εσφαλμένα ε, και το τελικό -φ γράφεται με в (=v), και τον τόνο πού να τον ξέρουν οι Αγγλόφωνοι, οπότε τελικά βγαίνει έως και «Κρούτσεβ», δηλ. εντελώς αγνώριστο.

  130. Tah ala tahalasa said

    Και για όσους δεν πρόλαβαν, δεύτερο συλλαλητήριο στην πρωτεύουσα αυτή τη φορά.
    Θα καεί το πελεκουδι.

  131. sarant said

    126 Εφόσον η φράση χρησιμοποιείται και σήμερα, θα βρούμε τι σημαίνει.

  132. Γιάννης Ιατρού said

    Tah Ala Taekapses
    Ναι,,, για κάποιους (π.χ.) απ΄ το ILL Οινόη !

  133. Γς said

    125:

    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Ru-Nikita_Sergeyevich_Khrushchev.oga

  134. Tah ala tahalasa said

    Δεν το πιασα κύριε Γιάννη μου.

  135. nikiplos said

    Σκύλε, Πέπε και Γσ, σας ευχαριστώ! Ήταν επομένως λάθος το Χρουτσώφ. Το σωστό είναι ΧρουΣτσώφ.

  136. Από τα χρώματα παραλείψατε το κομοδινί δλδ το χρώμα των βαμμένων ανδρικών (κυρίως) μαλλιών.

  137. Γιάννης Ιατρού said

    134: Λέω, σχετικά με το «για όσους δεν πρόλαβαν», .. Τι δεν έπιασες;

  138. Spiridione said

    Ρώντου – πόντου
    Σχόλια / Περίσταση εκφοράς
    Ρωτώντας
    Επήρα ρώντου – πόντου και τον βρήκα

    Τόπος Καταγραφής
    Ολυμπία
    Χρόνος καταγραφής
    1926
    Πηγή
    Αρ. 1421, σελ. 573, Δ. Λουκόπουλος, Ολυμπία, 1926
    Συλλογέας
    Λουκόπουλος, Δημήτριος
    http://repository.kentrolaografias.gr/xmlui/handle/20.500.11853/263773

  139. Κουτρούφι said

    Αλήθεια, η φράση αυτό του Ελύτη μεταφράστηκε στα Αγγλικά; Εννοώ, ως λογοτέχνημα,όχι απλώς τι σημαίνει.

  140. Tah ala tahalasa said

    Αααααα
    Νόμιζα ότι σχολιάζετε για το παραπάνω με τους φαντάρους στην Αλβανία. Συμπαθατε με, λάθος.
    Με μπέρδεψε κ η αλλαγή του Νικ μου. Φαντάζομαι δεν πειράζει, καλό βράδυ

  141. Γιάννης Ιατρού said

    140: ..Με μπέρδεψε κ η αλλαγή του Νικ μου..
    Συνειρμός ήταν … «τα χάλασα» – «τα έκαψα» 🙂 ,
    Το μυαλό κάνει τέτοια, επίσης καλό βράδυ!

  142. Μαρία said

    138
    Και στους Γαργαλιάνους «ήλθε να μάθει»
    http://www.gargalianoi.com/wp-content/uploads/2012/10/%CE%9D%CE%A4%CE%9F%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%91%CE%9B%CE%99%CE%91-%CE%93%CE%91%CE%A1%CE%93%CE%91%CE%9B%CE%99%CE%91%CE%9D%CE%A9%CE%9D-%CE%91.pdf

  143. sarant said

    138 Mπραβο βρε Σπύρο αυτό είναι!

    142 Αυτό το είχα δει αλλά δεν το είχα πολυκαταλάβει

  144. Tah ala tahalasa said

    141

    Σιγά να μη μου έφτανε μέχρι εκεί
    🙂 🙂

  145. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    101/106 Για το «τεμ(π)ελίδικα», μήπως το λάθος είναι το -μ- και η λέξη είναι τεπελίδικα? Tepe στα τούρκικα εκτός από λόφος παναπεί και κορυφή / κεφάλι, και tepeli = θυσανωτός. Πιό εύκολα συνδέονται αυτά με τα μαλλιά που λένε οι στίχοι παρά με το temel=θεμέλιο.

  146. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    142.Το είχα δει αλλά είπα κάτι λάθος θα γράφτηκε . Πώς κολλάει το «ήθελε να μάθει» στο «ρόντου πόντου» φτάσαμε στο σημείο.
    Έψαχνα τα ίχνη των αφών Κρεκούκια που γράψανε το γλωσσάρι να στείλω κανένα μέιλ 🙂

  147. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    138. Τίποτα δε σου ξεφεύγει λέμε! 🙂

    Ρόντου-πόντου, που έλεγε και η γιαγιά μου, φτάσαμε στις 13:15 στο σημείο
    http://www.eoskal.gr/index.php/arthra-exormiseon/item/409-pezoporia-sto-monopati-tis-velanidias

  148. Γιάννης Ιατρού said

    147: ρόντου-πόντου Ολυμπία – Καλαμάτα, ένα τσιγάρο δρόμος (μέσω Αρκαδίας) 🙂
    Εύγε Σπύρο!

  149. Ριβαλντίνιο said

    Δηλαδή σημαίνει «ρωτώντας πού είναι ( που ‘ντο)» ;

  150. Spiridione said

    Δίπλα στους Γαργαλιάνους, πάντως, εγώ δεν τόχω ακούσει ποτέ 🙂

  151. Μαρία said

    150
    Πέθαναν αυτοί που το ‘λεγαν. Η γιαγιά της κυρίας μπορεί να ήταν απ’ τις τελευταίες ομιλήτριες 🙂

  152. ΚΩΣΤΑΣ said

    Σας χαρίζω τα σχόλιά μου 30 και 80, κατοχυρώνω όμως τα πνευματικά δικαιώματα του σχολίου 35.

    Απαγορεύεται η χρήση, η αναπαραγωγή, η σκέψη και η διάδοση προφορική ή γραπτή της ετυμολογίας του ρόντου πόντου, χωρίς την έγγραφη άδεια του παρόντος σχολιαστή. 🙂

  153. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    150. Ρώτηξα κι εγώ και Γαργαλιανιώτισσα από μάνα, που πήγαινε και πάει εκεί τις διακοπές στους θείους, αλλά δε τόχει ακούσει ούτ΄ αυτή, (η μάνα δε ζει).
    Να είναι από ρωτώντας-πηγαίνοντας;

  154. Ριβαλντίνιο said

    @ 152 ΚΩΣΤΑΣ

  155. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Εντέλλεται η μαρμάγκω να κρατήσει το σχόλιο 152 μέχρι ο σχολιαστής να προσκομίσει έγγραφη άδεια των ετυμολόγων των λέξεων που χρησιμοποίησε για να το γράψει.

  156. ΚΩΣΤΑΣ said

    154 Ριβαλντίνιο

    Μερσί 🙂 🙂 🙂

  157. Ιουστίνη Ανδρ. said

    Νομίζω πως η είδηση της ημέρας ήταν η μεγάλη αποκάλυψη του 93χρονου Μίκη Θεοδωράκη στα «ΝΕΑ» για το πώς υποχρέωσε (το 1992) τον μακαρίτη Κ. Μητσοτάκη να θέσει το όνομα της Μακεδονίας ως πρόβλημα στις σχέσεις με τα Σκόπια. Αξίζει να διαβαστεί η επιστολή του Μίκη, γιατί αποδεικνύει πως υπεύθυνος για την τρέλα που ζούμε τα τελευταία 26 χρόνια με το Μακεδονικό είναι το ίνδαλμα όλων των Ελλήνων Αριστερών, ο σταλινικός εθνικιστής Μίκης Θεοδωράκης. Αν δεν έθετε το θέμα ο Μίκης σε εκείνο το υπουργικό συμβούλιο, ο Μητσοτάκης θα είχε τελειώσει με το όνομα της Μακεδονίας από το 1992

    Ακόμη πιό περίεργη είναι η απόλυτη σιωπή του Κούλη, της Ν.Δ. και όλων των ΜΜΕ γι’ αυτή την αποκάλυψη του Μίκη στα «Νέα». Προφανώς,οι αριστεροί δημοσιογράφοι που τα λυμαίνονται, δεν επιθυμούν να μάθει ο κοσμάκης ότι υπεύθυνος για την τρέλα του Μακεδονικού είναι ο ζωντανός θρύλος της Ελληνικής Αριστεράς Μίκης Θεοδωράκης και πολύ λιγότερο ο ακροδεξιός Αντωνάκης Σαμαράς, που είχε παρασύρει τότε και τον αφελή Οδυσσέα Ελύτη. Ελπίζω ότι ο νηφάλιος κ. Σαραντάκος θα τολμήσει να κάνει τις επόμενες μέρες μία σχετική ανάρτηση για να μάθουν όλοι τις τεράστιες ευθύνες του Μίκη στη δημιουργία της Μακεδονικής παράνοιας που μάς ταλαιπωρεί επί 26 χρόνια, κι ας τον κράξουν οι αριστεροί σύντροφοί του.

    Άλλωστε, (όπως αποκαλύπτει στην «Εφ.Συν.» ο Τάσος Κωστόπουλος) και ο βασικός διοργανωτής του χτεσινού συλλαλητηρίου Όθων Ιακωβίδης είναι εξέχον μέλος της «Σπίθας» του Μίκη, Ρωσόφιλος, Πουτινικός, πρώην οπαδός των ΑΝΕΛ και νύν υποστηριχτής της Ζωής Κωνσταντοπούλου

    Τελειώνοντας, να πούμε κι ένα μπράβο στον Παντελή Μπουκάλα που διαφημίζει στη χτεσινή «Καθημερινή» το παρόν Ιστολόγιο για την αποκάλυψη της αγραμματοσύνης του Ζουράρι, που νομίζει στα 78 του ότι το πέος είναι το κατώτατο σημείο του στεατοπυγικού συστήματος των ανδρών

  158. Χρίστος Δάλκος said

    Γιά τό «ρόντου πόντου» τό Ἀρχεῖο τοῦ ΚΕΝΔΙ – ΙΛΝΕ ἔχει τίς σημασίες: 1) σέ εὐθεῖα γραμμή, ἀδιάκοπα 2) σιγά σιγά. Μαρτυρεῖται καί τύπος «ρόντι – πόντι»

  159. Γιάννης Ιατρού said

    158: Πού ήσουν ρε Χρίστο και το ψάχναμε από χθες το πρωί; 🙂

  160. sarant said

    158 Ωραία… Και τώρα έχουμε τρεις σημασίες, δύο απο το ΚΕΝΔΙ και μία από το Κέντρο Λαογραφίας….

  161. spiral architect 🇰🇵 said

    Αποσυνδέστε την, να πάει στο διάολο, να ξεμπερδεύουμε. Δεν έχει μείνει και κάτι δικό της πλέον και τρώει και τσάμπα ρεύμα στη φόρτιση.

    «Δεν θα έχετε νέα διόδια, αλλά θα είναι σαν να έχετε.»
    Γέρων Σπιρτζίσιος

  162. Alexis said

    #87: Είχαμε φοιτητές τον Alexis και τον Κασιδιάρη

  163. Alexis said

    Αν κρίνω από κάποια σχόλια των τελευταίων ημερών με τα χρηστώνυμα Σόνια Πανάκη, Ιουστίνη Ανδρ. και Κωνσταντίνα, φαίνεται πως ο ILL-Οινόης έκανε εγχείρηση αλλαγής φύλου η οποία στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία.
    Και τώρα προβάρει ονόματα… 🙂

  164. spiral architect 🇰🇵 said

    @163: Ας είναι καλά τα αυτόματα email. 😉

  165. Πέπε said

    @145:
    > > 101/106 Για το «τεμ(π)ελίδικα», μήπως το λάθος είναι το -μ- και η λέξη είναι τεπελίδικα? Tepe στα τούρκικα εκτός από λόφος παναπεί και κορυφή / κεφάλι, και tepeli = θυσανωτός. Πιό εύκολα συνδέονται αυτά με τα μαλλιά που λένε οι στίχοι παρά με το temel=θεμέλιο.

    Λογικό. Κι εγώ αυτό υπέθεσα αρχικά, είτε ότι εννοεί τεπελίδικα είτε ότι το τεπελίδικα λέγεται τεμπελίδικα στο ιδίωμα (χωρίς τυπογρ. λάθος). Αλλά ο Μηνάς δεν έχει λήμμα τεπελίδικος, ούτε τίποτε συναφές με οποιαδήποτε γραφή, ενώ έχει το τεμελίδικος, με παραδείγματα και από καθημερινό λόγο. Εκτός από αυτά τα παραδείγματα, έχει και τον εν λόγω στίχο, με παραπομπή στη συλλογή καρπάθικων τραγουδιών του Μιχ. Μιχαηλίδη-Νουάρου. Δεν εντόπισα το τραγούδι της παραπομπής, γιατί έχω μεν το βιβλίο αλλά έχει κάπως περίεργη δομή (είναι συμπίλημα πολλών μικρότερων), πάντως την ίδια ακριβώς παραπομπή δίνει και στον άλλο στίχο, που είναι παράδειγμα στο «ράντου ράντου».

    Και ο Μιχαηλίδης-Νουάρος ήταν και ο Μηνάς είναι βέροι Καρπάθιοι, φυσικοί ομιλητές του ιδιώματος που μελέτησαν και βιωματικοί γνώστες των τραγουδιών, οπότε τους εμπιστεύομαι.

    Εξάλλου, μια σημείωση στο λήμμα του λεξικού του Μηνά (ότι πρόκειται περί λεμβοδρομικού τραγουδιού) με βοήθησε να το βρω σ’ ένα άλλο βιβλίο, τη Μούσα Ολύμπου Καρπάθου του Γ. Χαλκιά, κι εκεί πάλι λέει «τεμελίδικα εμένα». Δεν ξέρω αν ο Χαλκιάς το άντλησε από τον Μιχαηλίδη-Νουάρο ή το ήξερε από μόνος του (κι αυτός Καρπάθιος είναι/ήταν).

    Τα λεμβοδρομικά, «Σαριάτικα» κατά την τοπική ονομασία, ήταν μια ειδική κατηγορία τραγουδιών που λέγονταν κατά την κωπηλασία καθώς οι Ολυμπίτες διέσχιζαν το στενό Καρπάθου-Σαρίας με κάτι τοπικές πεντάκωπες σχεδίες, για να παν και να ‘ρθουν από τα σπίτια τους στα χωράφια τους και τούμπαλιν. Είναι λίγο ασυνάρτητα, γιατί δε λέγονται για να αφηγηθούν μια ιστορία, ούτε για την απόλαυση της ωραίας μουσικής, αλλά απλώς για να δίνουν ρυθμό και κουράγιο στους κωπηλάτες. Υποψιάζομαι ότι και η αρίθμηση Α-Ε των στίχων στο παράθεμα του Μπλογκ (#101) έχει σχέση με τα πέντε κουπιά (ότι ο κάθε κωπηλάτης λέει ένα στίχο;;).

  166. leonicos said

    Σέκοντ θοτ, θα το βάλω και σήμερα, διότι

    ΤΑ ΠΟΛΥ ΣΚΟΥΔΑΙΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΙΟΥ ΑΥΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΔΕΝ ΕΞΑΝΤΛΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΜΙΑ ΜΕΡΑ.

    ΟΙ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΙ ΣΧΟΛΙΑΣΤΕΣ ΤΑ ΣΚΕΠΤΌΜΑΣΤΕ ΜΕΡΕς ΠΟΛΛΕΣ

    Το unplug είναι ξε-συνδέω < εκσυνδέω

    Το ίδιο μπέρεμα με τις αποφράξεις. Αποφράξαμε την αρτηρία σημαίνει την ανοπίξαμε, βγάλαμε το κώλυμα. Αποφράχθηκε ην αρτηρία συνήθως σημαίνει βούλωσε, αλλά σε πούρα ελληνικά έχει το δικαίωμα να σημαίνει και ξεβούλωσε από μόνη της.

    Και τούτο επειδή καθαρολουγοῦντες, οὕτως εἰπεῖν, κάναμε την ἀπό συνώνυμη τη ἐκ, ενπω δεν είναι πάντα.

    Επομένως αν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, δεν σημαίνει 'ξεσυνδἐσεις'

    Συντάσσομαι με τον Αβονίδα και όχι με τον εσυτό μου.

    ΝΒ Στο ΚΚΕ μάθαμε τα αγαθά της αυτοκριτικής. τίποτα δεν ππάει χαμπένο στη χώρα των τρελών

    Γειά σου Γς που μας εμπνέεις

  167. TJ Stretch said

    Με Θήτα, μάλλον επαναξαναδιορθωμένο:

  168. sarant said

    167 Ειναι το ίδιο;;;

  169. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @105. Πέπε said:
    «…
    Τα λεμβοδρομικά, «Σαριάτικα» κατά την τοπική ονομασία, ήταν μια ειδική κατηγορία τραγουδιών που λέγονταν κατά την κωπηλασία καθώς οι Ολυμπίτες διέσχιζαν το στενό Καρπάθου-Σαρίας με κάτι τοπικές πεντάκωπες σχεδίες, για να παν και να ‘ρθουν από τα σπίτια τους στα χωράφια τους και τούμπαλιν.

    Συνήθως ὁ ἀριθμὸς τὼν κουπιῶν εἶναι ζυγός. Οἱ σχεδίες αὐτὲς εἶχαν πέντε κουπιὰ ἤ πέντε ζευγάρια κουπιῶν (μὲ πέντε κωπηλάτες);

    @106, 109. Τὸ λέβα εἶναι προστακτικὴ τοῦ λεβάρω ποὺ σημαίνει τραβῶ, σηκώνω τραβώντας, π.χ. λεβάρω τὸ σίδερο (ἄγκυρα), λέβα τἠν πρυμάτσα (σκοινί πρόσδεσης τῆς πρύμης). Ἀντίθετο: λάσκα ἀπὸ τὸ λασκάρω: ἀφήνω, χαλαρώνω.
    Προφανὴς ἡ ἰταλικὴ προέλευση καὶ τῶν δύο.

  170. Χρίστος Δάλκος said

    Ἡ ἐτυμολογία καί ἡ πρωταρχική σημασία τοῦ «ρόντου πόντου» μέ ἀπασχόλησε, καί ἐπειδή θεώρησα ὅτι ἡ λέξη -ἤ μᾶλλον ἡ φράση- ἔχει ὑποστῆ παραφθορά, εἴκασα ὅτι ἐνδέχεται νά ἀποτελῇ ἐναλλακτικό τύπο τοῦ γνωστοῦ καί ἀπό τόν Μακρυγιάννη ναυτικοῦ παραγγέλματος «Ὄρτσα, πότζα!», πού οἱ Ρουμελιῶτες τό ἀντιμετώπιζαν μέ τό ἀμίμητο: «Τί λέγει αὐτός, γαμῶ τὸ καυλί τ᾿;»

    Ἡ φράση μαρτυρεῖται μέ διάφορες παραλλαγές πού εἶναι ὑπεύθυνες γιά τό γεγονός ὅτι οἱ ποικίλοι τύποι ἐμφανίζονται ἐγκατεσπαρμένοι στό Ἀρχεῖο τοῦ ΚΕΝΔΙ-ΙΛΝΕ, ἀναμένοντας τό χέρι –καί τό ἀπροκατάληπτο μυαλό, θά πρόσθετα- πού θά τούς ὁμογενοποιήσῃ.

    Σταχυολογῶ αὐτά πού ἔχουν πιθανόν ἐνδιαφέρον γιά τήν ὑπόθεσή μας: ἄλλος ὄρτσα ἄλλος μπόρτσα | ὄρσα (= πλάγια) | ὄρτσα (= στραβά) | ὀρτσάρισμα (= διεύθυνσις τοῦ πλοίου πρός τ᾿ ἀριστερά) | «Πήγαινε σὰ μεθυσμένο ὄρτσα μπόρτσα, ζυγώνοντας ὁλοένα τὴν τούρκικη ναυαρχίδα» Ν. Ἑστ. 27, 208 | μπότζα (= ἀριστερά) | πόντσα (= πρός τά δεξιά ἤ πρός τήν φορά τοῦ ἀνέμου) | πότζα (= ὑπηνέμως, πλαγιοδρόμως)

    | μπόντζι (= ἄνεμος πού χτυπάει πλαγίως τό καράβι) | μπότζι (= τό κούνημα τῆς βάρκας || παιδικό παιχνίδι, τραμπάλα) | πότζι (= ταλάντευση τοῦ σκάφους δεξιά καί ἀριστερά) | μποτζάρω (= στρίβω πρός τά κάτω) | ποτζάρω (= στρίβω πρός τά κάτω) | μποτζίρω (= ἐπί πλοίων, ταλαντεύομαι) | ποτζάρισμα (= ὁ ἐπί τῶν πλαγίων κλυδωνισμός).

    Ἀντιγράφω ἐπίσης ἀπό τό ἔργο τοῦ Πανταζῆ Κοντομίχη «Λεξικό του Λευκαδίτικου γλωσσικού ιδιώματος»: «πόντζα ἡ: ἡ λέξη συνοδεύεται πάντοτε ἀπό τή λ. ὄντζα καί ἀποτελοῦν μιά ἔννοια. Λέμε: ἤ πόντζα ἤ ὄντζα, δηλ. νά λυθεῖ ἐπιτέλους τό ζήτημα, νά μήν ἔχουμε ἐκκρεμότητες» | «ποτζάρω: γυρίζω τό καράβι μέ τήν πλευρά πρός τόν ἄνεμο, κλυδωνίζομαι».

    Ἡ ἰδέα εἶναι ὅτι ἐκ τῆς σημασίας «ἀριστερά – δεξιά» / «δῶθε – κεῖθε» / «ἄνω κάτω», πού ἐνυπάρχει καί στήν ἔννοια τοῦ κλυδωνισμοῦ τῶν σκαφῶν, προέκυψε πιθανόν καί ἡ ἔννοια «μέσες – ἄκρες» πού ὡδήγησε στήν μορφοποίηση τῆς σημασίας «σιγά σιγά», ὑποκείμενης τῆς φράσης «ρόντου πόντου».

    Ὁμολογῶ ὅτι ἡ λύση αὐτή εἶναι ἐλάχιστα ἱκανοποιητική –κάποιος θά τήν χαρακτήριζε τραβηγμένη ἀπό τά μαλλιά, καί πιθανόν δέν θά εἶχε ἄδικο. Τό καλαμπούρι λοιπόν σ᾿ ὅλην αὐτή τήν ἱστορία εἶναι ὅτι ξεκινῶντας νά ἐτυμολογήσω τό «ρόντου πόντου» κατέληξα τελικῶς σέ μιά ἐτυμολογία τοῦ «ἄρτσι μπούρτσι» πού μοῦ φαίνεται πολύ περισσότερο πιθανή ἀπό τήν παραδεδεγμένη.

    Εἶναι γνωστό ὅτι τό κοινό «ἄρτσι μπούρτσι» ἀνάγεται στό «μεσν. οὐσ. ἀρτσιβούριν. Πβ. Δουκ. (λ. ἀρτζηβούριον)», τό δέ ΙΛΝΕ παραθέτει τίς κατά τήν γνώμη του βασικές σημασίες τῆς λέξης:

    «ἀρτσιβούρτσι τό, (= Ἡ ἑβδομὰς τοῦ Τελώνου καὶ Φαρισαίου καθ᾿ ἣν καταλύεται ἡ νηστεία τὴν Τετάρτην καὶ Παρασκευὴν (ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς Ἀρμενίους, ὧν καὶ ἡ λέξις, οἱ ὁποῖοι νηστεύουν ὅλην τὴν ἑβδομάδα) […] || ἀτάκτως, ἀδιακρίτως, ἄνω κάτω, φύρδην μίγδην […] Ἄρσι – μούρσι κάεται ὁ γιαλὸς σήμ-μερο (οἱ ἐν τῷ αἰγιαλῷ εὑρίσκονται εἰς ταραχὴν καὶ ἀναστάτωσιν, εἶναι ἄνω κάτω) Σύμ.»

    Ὁμολογῶ ὅτι ἡ σημασία τοῦ «ἀρτσιβοῦρτσι» στήν παροιμία ἀπό τά Ἰωάννινα πού παραθέτει ὁ Ν. Πολίτης (: «Ἀρτσιβοῦρτσι τό λεγαν / κὶ ψουμὶ δὲν εἴχαμαν») μοιάζει νά ταυτίζεται μέ τήν βυζαντινή σημασία (: αὐστηρή νηστεία «διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ κυνός, ᾦ ἐπώνυμον ἦν Ἀρτζιβούρτζιος», ἀρμενιστί aṙaǰaworac = μηνυτής, ἀγγελιαφόρος, «μανδάτωρ»), ἀλλά ἡ ἔννοια «ἄνω κάτω, φύρδην μίγδην» ἀντιπροσωπεύεται νομίζω καλλίτερα ἀπό τό ἠπειρώτικο «ὄρτσα – βούρτσα» πού παραθέτει τό ΙΛΝΕ.

    Μόνο πού δέν πρόκειται ἐδῶ γιά τήν ἀρμενική λέξη ἀλλά γιά ἐναλλακτικό τύπο τῆς ἰταλικῆς προελεύσεως ναυτικῆς φράσης «ὄρτσα μπόρτσα» ἤ «ὄρτσα πότζα» ἤ «ὄντζα πόντζα» κ.λπ. πού διαθέτει ἀπό γεννησιμιοῦ της τήν ἔννοια «ἄνω κάτω, φύρδην μίγδην» τήν ὁποία ἔχει καί τό κοινό «ἄρτσι μπούρτζι».

    Εἶναι λοιπόν πιθανώτατο νά ὑπῆρξε σύγχυση δύο λέξεων διαφορετικῆς καταγωγῆς καί ἐτυμολογίας, καί ἀντιπροσώπευσή τους ἀπό μία καί μόνη.

  171. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    165 Αφού λοιπόν τεμελιώνεται 🙂 το δέχομαι. Απλώς μου φάνηκε λογικότερο αυτό που πρότεινα.

    Πέπε, αν μου επιτρέπεις, όταν έγραφες στο σλανγκρ με άλλο χρηστώνυμο, αυτό ήταν με κεφαλαία? Αν είσαι αυτός που νομίζω κρίμα που δεν σε πρόλαβα όταν μπήκα (με άλλο χρηστώνυμο κι εγώ). Έχω την αίσθηση ότι θα κάναμε καλή παρέα εκεί μέσα. Τέλος πάντων, τώρα πιά ρημάδιασε το μαγαζί.

  172. 167, 168

    Αν κρίνουμε από τη θέση της σημαιούλας στο καραβάκι, σχετικά με την αποπάνω λέξη, ναι, είναι το ίδιο.

  173. ΣΠ said

    167
    Μήπως η φωτογραφία είναι πριν από την τελευταία διόρθωση; Μπορεί να μας ενημερώσει κάποιος που μένει στο Ηράκλειο;

  174. sarant said

    173 Εικάζω ότι η φωτο του 167 είναι πράγματι πριν από την επαναδιόρθωση.

  175. ΣΠ said

    Παρατηρώ τώρα ότι στα δύο «ένα», πάνω από το ε, φαίνεται να έχει γίνει διόρθωση. Ίσως το είχαν γράψει κι αυτό με ψιλή.

  176. Ο χώρος αυτός είναι το Πολύκεντρο Νεολαίας του Δήμου Ηρακλείου, ένας συνδυασμός χώρου εκδηλώσεων, καφετέριας, ίντερνετ καφέ κιαι Κέντρου Πληροφόρησης Νέων. Βρίσκεται στο ισόγειο του δημοτικού κτηρίου Ανδρόγεω, δλδ του δημοτικού κτηρίου επί της οδού Ανδρόγεω, που είναι ένας από του κεντρικούς παράλληλους πεζόδρομους του Ηρακλείου (όπως η Δαιδάλου, η Κοραή, η Μιλάτου) που συνδέουν την Πλατεία Ελευθερίας (Αστόρια), με την Πλατεία Λιονταριών (Κρήνη Μοροζίνη). Βρίσκεται μερικά μόλις μέτρα από το Δημοτικό Μέγαρο, τη Λότζια, κιαι λειτουργεί κυρίως με δημοτικά κονδύλια. Είναι διακοσμημένο εξωτερικά με στίχους διαφόρων Ελλήνων ποιητών, κιαι το θυμάμαι έτσι απ’ τα τέλη της δεκαετίας του ’90, αρχές της δεκαετίας του 2000.

  177. Γιάννης Ιατρού said

    173/174: Αν διευκολύνει, το δ(έλτα) προϋπήρξε 🙂

  178. ΣΠ said

    177
    Το θέμα είναι ποιο είναι το τελευταίο, δηλαδή τι υπάρχει αυτή την στιγμή. Παρεμπιπτόντως, υπάρχει δυνατότητα να δεις αν ισχύει αυτό που γράφω στο 175;

  179. Πέπε said

    @171:
    > > Αν είσαι αυτός που νομίζω…

    Όχι, ο άλλος είμαι! 😉

    @175:

    Μωρέ σαν να θυμάμαι να έχουν και τα «ένα» ψιλή. Μπορεί να κάνω λάθος, ή να είχα δει τη μουντζούρα (που δε φαίνεται στην πρώτη φωτογραφία).

    @169:
    Έχεις δίκιο Δημήτρη. Από κάπου θυμόμουν λανθασμένα αυτή την όντως ιδιόρρυθμη λεπτομέρεια με τα πέντε κουπιά. Τέσσερα ήταν, τώρα που το ξανακοιτάω (στο προαναφερθέν βιβλίο του Χαλικιά). Και όχι σχεδίες, μαούνες.

  180. Γιάννης Ιατρού said

    178: Είμαι τώρα εκτός Σταύρο, σε καμιά ώρα 🙂

  181. Γιάννης Ιατρού said

    178/180: Δεν βλέπω κάτι εμφανές σχετικά με αλλαγή της δασείας στα «ένα», στο δεύτερο (δεξί) είναι απολύτως ξεκάθαρο. Στο αριστερό, ο τόνος είναι λίγο αμυδρός, αλλά το πνεύμα φαίνεται καθαρά.

  182. ΣΠ said

    181
    Ευχαριστώ, Γιάννη. Έλεγα μήπως η δασεία μπήκε εκ των υστέρων καλύπτοντας λανθασμένη ψιλή.

  183. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    179α χεχε (σατανική φατσούλα)

  184. Χρήστος Γιαννακός said

    Ο ποιητής γνωρίζει από Χημεία; Κάτι σκαμπάζει!
    Όπως ξέρετε, η σύνθεση παράγει ένα προϊόν που δεν φέρει απλώς τα χαρακτηριστικά των συστατικών του, αλλά αποκτά νέες ιδιότητες. Σύμφωνα με το στίχο, αναγκαία και αποκλειστικά συστατικά για σύνθεση Ελλάδας είναι λοιπόν τα τρία που αναφέρει ο ποιητής. Επομένως, πάντα κατά τη γνώμη μου, η μηχανική αποσύνδεση δεν φαίνεται να εξυπηρετεί την ποιητική πρόθεση.
    Για να πω πάντως την αμαρτία μου, ως χημικός των ιδεών και ποιητής του πάγκου, δεν μου ακούγονται όμορφα μήτε το δ, ούτε το θ… Ιδανική εδώ θα ήταν η εναργής ευφωνία μιας άλλης λέξης. Ποιας;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: