Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μηνολόγιον Μαρτίου μηνός

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2018


Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

 

Πε  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Πα 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Σα  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Κυ 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Δε 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Τρ 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Τε  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Πε  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Πα  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Σα 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα και Παγκόσμια ημέρα ασκαύλου
Κυ 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Δε 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Τρ 13 † Ίβο Άντριτς
Τε 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Πε 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Πα 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Σα 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Κυ 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Δε 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Τρ 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Τε 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Πε 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Πα 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Σα 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Κυ 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Δε 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Τρ 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Τε 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Πε 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Πα 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Σα 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Ο Μάρτιος, όπως έχουμε ξαναπεί ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), κάτι που ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη, και μάλιστα την πρώτη του Μάρτη γιόρταζαν το Armillustrum (Αρμιλούστριο) σε τέμενος του Άρη, γιορτή καθαγιασμού των όπλων.

Η ελληνική λοιπόν ονομασία του τρίτου μήνα της χρονιάς είναι δάνειο από τα λατινικά, όπως άλλωστε και όλα τα ονόματα των μηνών. Για να αναφέρουμε την άχρηστη πληροφορία της ημέρας, ο Μάρτιος είναι ένας από τους τρεις μήνες του χρόνου που η τουρκική του ονομασία είναι επίσης δάνειο από τα λατινικά, Mart (οι άλλοι δυο: Mayιs και Ağustos). Στα αγγλικά, το όνομα του μήνα, March, συμπίπτει με τη λέξη march που σημαίνει πορεία/εμβατήριο (μαρς) αλλά πρόκειται για απλή σύμπτωση -δεν υπάρχει ετυμολογική συγγένεια. Σύμφωνα δε με το γνωστό ανέκδοτο, στα λαρσινά ο Μάρτιος είναι επίσης Μαρτς, όπως στα αγγλικά.

Ο Μάρτης είναι ο πρώτος μήνας της άνοιξης, αλλά κάνει και τα τελευταία κρύα. Η γνωστή παροιμία λέει: Μάρτης, γδάρτης, παλουκοκάφτης, ενώ μια άλλη συμβουλεύει «Φύλα ξύλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλούκια». Βέβαια, να θυμηθούμε πως τον καιρό που φτιάχτηκαν οι παροιμίες είχαμε το παλιό ημερολόγιο, άρα πρέπει να πάμε 10-12 μέρες πιο μπροστά: ο τότε Μάρτης είναι σημερινός Απρίλης ενμέρει. Ξέρουμε άλλωστε ότι “από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα”, εξίσου όπως και “μήτε ο Μάρτης καλοκαίρι, μήτε ο Αύγουστος χειμώνας”. Σε μια συλλογή κεφαλονίτικων γνωμικών του Δημ. Λουκάτου βρίσκω και μιαν άλλη παραλλαγή: Από Μαρτιού ποκάμισο κι απ’ Αύγουστο σεγκούνι.

Άστατος λοιπόν ο μαρτιάτικος καιρός. Από την ίδια συλλογή, «Μάρτης είναι νάζια κάνει, πότε κλαίει, πότε γελάει». Για να εξηγήσουν αυτή τη μετεωρολογική διπροσωπία του Μάρτη, οι παλιοί είχαν φτιάξει μια παράδοση, ότι ο Μάρτης έχει γυναίκα πανέμορφη, αλλά κουτσή. Όποτε τη βλέπει καθιστή, χαίρεται και κάνει τον λαμπρό μαρτιάτικον ήλιο. Όποτε όμως η γυναίκα σηκώνεται, ο Μάρτης θυμάται το κουσούρι της και κατσουφιάζει. Σε μιαν άλλη παραλλαγή, ο Μάρτης έχει δυο γυναίκες, τη μια πάμφτωχη και πανέμορφη, την άλλη πάμπλουτη και άσκημη. Όποτε πηγαίνει με την όμορφη, ο καιρός είναι καλός. Γενικά, και για την αστασία του καιρού οι γυναίκες φταίνε.

Και ο ήλιος του Μάρτη καίει, λένε, οπότε κάθε πρωτομηνιά, σαν σήμερα, οι μανάδες φορούσαν στα παιδιά (ή μόνο στα κορίτσια) ένα βραχιολάκι από στριμμένες κλωστές, κόκκινη σίγουρα, ίσως και άσπρη ή άλλα χρώματα -το έθιμο ακόμα βαστάει νομίζω. Τα βραχιολάκια αυτά τα λέμε Μάρτηδες ή Μαρτάκια, θαρρώ -στην Ήπειρο, έχουν «το μαρτίτσι». Λέει κι η παροιμία, οπούχει κόρην ακριβή, του Μάρτη ο ήλιος μην τη δει.

Στα τέλη του Μάρτη, την τελευταία του Κυριακή, περνάμε και στη θερινή ώρα, αν και δεν ξέρω για πόσο ακόμα θα συνεχιστεί αυτό αφού σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητιέται η κατάργηση αυτού του μέτρου. Βέβαια, ήδη οι μέρες έχουν μεγαλώσει και από την ισημερία και μετά έχουν πάρει το πάνω χέρι. Τον παλιό καιρό, που η δουλειά βαστούσε ήλιο με ήλιο, οι αγρότες δούλευαν πολύ τον Μάρτη, καθώς είχε μεγαλώσει η μέρα και είχε σπάσει το κρύο, ενώ και οι περισσότερες καλλιέργειες βρίσκονταν σε κρίσιμο σημείο. «Τον Μάρτη βάλε εργάτες κι ας είν’ και ακαμάτες», λέει μια παροιμία, ενώ μια άλλη, αμπελουργική, συμβουλεύει: Τις εννιά του Μαρτιού, μήτε σκύλος κούντουρος στ’ αμπέλι -επειδή πια τα μπουμπούκια έχουν δέσει, αν μπει στο αμπέλι σκύλος (έστω και κολοβός!) θα κάνει μεγάλη ζημιά.

Τον Μάρτη έρχονται τα χελιδόνια, αλλά ο Βάρναλης στους Πόνους της Παναγιάς μιλάει και για την καρδερίνα του Μαρτιού. Στην Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων υπάρχει ο μαρτιάτικος λαγός, March hare, που είναι θεότρελος κατά την παροιμία (mad as a march hare).

Από τον Μάρτη έχουμε και τις Ειδές του Μαρτίου, που αναστήθηκαν στη γλώσσα μας εξαιτίας εκείνης της ταινίας που δεν έχω αξιωθεί να δω, αλλά βέβαια το “Ειδές” το θεωρούμε μαλλιαρό και δεν το λέμε και προτιμάμε το “ειδοί, τις ειδούς”, σκέτη καθαρευουσιανιά, και όπως είναι άτριφτη λέξη όλο και περισσότεροι φοράνε στις ειδούς μουστάκια και λένε για “τους ειδούς” (που βγάζει περισσότερες γκουγκλιές από τις ειδούς), ενώ με τις Ειδές είναι αδύνατο να φορεθεί μπούρκα. Είδες οι Ειδές;

Ένα ακόμα ημερολογιακό ορόσημο που οπωσδήποτε πέφτει (και) τον Μάρτη είναι η Σαρακοστή, εξού και η παροιμία «Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή;» που τη λέμε για κάποιον που επιδιώκει και καταφέρνει να παρευρίσκεται συνεχώς σε συγκεντρώσεις, εκδηλώσεις κτλ. Φέτος που έχουμε νωρίς το Πάσχα, ολόκληρος ο μήνας Μάρτιος πέφτει μέσα στη σαρακοστή, άλλες χρονιές βέβαια αυτό δεν συμβαίνει.

Υπάρχει και επίθετο Μάρτης, μάλλον από παρατσούκλι. Ίσως θυμάστε τον Νικ. Μάρτη, υπουργό κυβερνήσεων της ΝΔ, με έντονη δραστηριότητα για το Μακεδονικό. Εκείνος ήταν από την Καβάλα, αλλά βρίσκω ότι το επώνυμο επιχωριάζει ιδίως στην Πέρδικα της Αίγινας και στον Ποταμό της Κέρκυρας.

Τέλος, στις 21 Μαρτίου που έχουμε την ισημερία, οι Κούρδοι, οι Πέρσες και άλλοι λαοί της Κεντρικής Ασίας γιορτάζουν το Norouz ή Newroz (και πολλές άλλες παραλλαγές, ανάλογα τη γλώσσα), την πρωτοχρονιά τους. Κατά λέξη, Norouz στα αβεστικά θα πει «νέα ημέρα».

Τραγούδια για τον Μάρτη υπάρχουν πολλά -όπως και για κάθε μήνα. Να κλείσουμε με ένα σχετικά καινούργιο, τα Όνειρα του Μάρτη, με τον Μίλτο Πασχαλίδη:

Advertisements

176 Σχόλια to “Μηνολόγιον Μαρτίου μηνός”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    Καλό μήνα
    Καλή άνοιξη!

    Chopin – Spring Waltz

    Γνωστό και ως Mariage D’amour

  2. Γς said

    >Πα 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού

  3. raf said

    Καλό μήνα! Το ‘χω ξαναναφέρει πέρσι ή πρόπερσι, αλλά από τον δίσκο «Ονειροπόλων μόχθοι» του Ορφέα Περίδη, με τραγούδια για τους δώδεκα μήνες, ο «Μάρτης» είναι το αγαπημένο μου.

  4. Πέπε said

    Καλημέρα, καλό μήνα. Δεν ήξερα ότι ο Μουσόργκσκι λεγόταν Μόδεστος. Επίσης, δεν ξέρω ποιος είναι ο Χαράλαμπος Κανόνης. Επ’ ευκαιρία δε, δεν ξέρω και γιατί κλίνουμε «του Χαραλάμπους» – Χαραλάμπης είναι το κανονικό;

    Φυσικά και κρατάει το έθιμο με τους μάρτηδες. Νομίζω ότι το καλλιεργούν και στα νηπιαγωγεία, για τα δημοτικά δεν ξέρω, και βέβαια και κάποιοι στα σπίτια. Μετά, άλλοι τον πετάνε στα κεραμίδια όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να το πάρει να χτίσει τη φωλιά του (που δεν είναι πλεχτή αλλά τέλος πάντων) κι άλλλοι το κρατάνε μέχρι τ’ Άη Γιαννιού του Κλήδονα, οπότε και το πετάνε στη φωτιά μαζί με το μαγιοστέφανο.

  5. Thanasis P said

    Τις ευχές κι από μένα για καλό μήνα και ανοιξιάτικη διάθεση!
    Εδώ και μέρες, βρίσκει κανείς σε πλανόδιους μικροπωλητές, ποικίλα χειροτεχνήματα σχετικά με το έθιμο του «Μάρτη». Είναι κάτι που εμφανίστηκε δειλά στην αρχή, πριν από μερικά χρόνια και τώρα έχει πάρει τη μορφή μιας λαϊκής αγοράς.
    Δεν γνωρίζω πως εμφανίζεται στην κάθε πόλη, όμως εδώ στη Θεσσαλονίκη εγώ εντυπωσιάζομαι.

  6. LandS said

    4 Στη Βόρεια Ελλάδα και στις γειτονικές της χώρες το κρεμάνε στα δέντρα. Οι Βούλγαροι και οι Περιμένουμεναδούμετιμακεδόνες έχουν πολλούς μύθους γύρω από αυτό το έθιμο.

    Δυο ερωτήματα.
    Στα χρόνια μας ο Μάρτης μπαίνει πιο νωρίς από ότι στα χρόνια που φτιάχτηκαν οι παροιμίες. Άρα τώρα είναι πιο ψυχρός. Δεν είναι έτσι;
    Γιατί γράφουμε τας Ειδούς με έψιλον γιώτα;

  7. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα και καλό μήνα.

    Πε 1 Ανακάλυψις Φωτίου Κουβέλη υπό Αλεξίου Τσίπρα.

  8. Καλό μήνα! Ένα ας πούμε λογοπαίγνιο με το march έχει ο Μπόρχες περιγράφοντας ένα φανταστικό μυθιστόρημα (όπου η χρονική αλληλουχία καταστρατηγείται) με τίτλο April March, που σημαίνει ακριβώς Απρίλης Μάρτης και όχι «το εμβατήριο του Απριλίου».

    Πέπε, για τον Χαράλαμπο Κανόνη, φίλο του παππού Σαραντάκου: https://sarantakos.wordpress.com/2014/03/30/kanonis/

  9. 8 April March: https://en.wikipedia.org/wiki/An_Examination_of_the_Work_of_Herbert_Quain

  10. spiral architect 🇰🇵 said

    @5: Ο «Μάρτης» είναι ένα έθιμο που έγινε γνωστό και προήλθε από παιδικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία πριν καμιά τριανταριά χρόνια.

  11. Pedis said

    7 – ο κάθε μασκαράς θα παίζει μπάλα εκλεγμένος ή μη μέχρι να τα τινάξει …

  12. sarant said

    Καλή μέρα, καλό μήνα, ευχαριστω για τα πρώτα σχόλια!

    4 Για τον Χαράλαμπο Κανόνη είχα γράψει παλιοτερα:
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/03/30/kanonis/

  13. cronopiusa said


    Πορεία για 8η Μάρτη Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας

    Καλή σας μέρα και καλό μήνα!

  14. Πάνος με πεζά said

    Καλό μήνα σε όλους, με υγεία !

  15. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα και καλό μήνα,

    αλλά κάνει και τα τελευταία κρύα
    Πάντως μέχρι τώρα φτηνά τη βγάλαμε με τον καιρό…. αν σκεφτούμε το χαμό που γίνεται γενικά στις άλλες χώρες στην Ευρώπη. Αλλά κρατώ μικρό καλάθι, καθότι όπως γράφεις, Μάρτης, γδάρτης, παλουκοκαύτης….

    ένα βραχιολάκι από στριμμένες κλωστές…..
    Πανάρχαιο (λένε) το έθιμο, ξεκινάει τα Ελευσινία Μυστηρία, και (η κλωστή) ονομαζόταν «Κρόκη»

    ΥΓ: Νίκο, δεν αναφέρεις τα (κατά δήλωσή του) γενέθλια, στις 26/3, πολυώνυμου (τουλάχιστον 3ου βαθμού 🙂 ) σχολιαστή

    … τα δε πολυώνυμα δείξουσιν ου καθ’ εν λεγόμενα, αλλά κατά διαφόρους ετυμολογίας αποδιδόμενα, όταν όντως ονόματα ή των δε παρωνύμων τον παρασχηματισμόν οικείως εκείνοι ταίς κατά τα πράγματα συζυγίας εξηγήσονται….

  16. ΚΑΒ said

    Οὕτω μὲν δὴ Γάιος Καῖσαρ ἐτελεύτησεν ἐν ἡμέραις αἷς καλοῦσιν εἰδοῖς Μαρτίαις, Ἀνθεστηριῶνος μάλιστα μέσου, ἥν τινα ἡμέραν αὐτὸν ὁ μάντις οὐ περιοίσειν προύλεγεν· ὁ δ’ ἐπισκώπτων αὐτὸν ἔφη περὶ τὴν ἕω· “πάρεισιν αἱ εἰδοί.” καὶ ὁ μὲν οὐδὲν καταπλαγεὶς ἀπεκρίνατο·“ἀλλὰ οὐ παρεληλύθασιν,

    ἥν τινα ἡμέραν αὐτὸν ὁ μάντις οὐ περιοίσειν προύλεγεν :ο μάντης του είχε προφητέψει ότι θα πεθάνει αυτήν την ημέρα

    idos=είδος, εικών

    idus,uun θηλ. αρχ. ρ. iduo= divido=διαιρώ, η ημέρα που διαιρεί τον μήνα σχεδόν σε 2 ίσα τμήματα

  17. alexisphoto said

    καλημέρα κ καλό μμήνα

  18. Παναγιώτης Κ. said

    @15.Πολυώνυμα!
    Σε μπελά μας βάζεις. 🙂
    Ποια η σχέση του…δικού σου πολυώνυμου με τα πολυώνυμα που συναντάμε στην Άλγεβρα;
    Εικάζω ότι την απάντηση πρέπει να την αναζητήσουμε στην αγγλοσαξονική γλώσσα και βιβλιογραφία.

  19. Παναγιώτης Κ. said

    «Οι ειδοί του Μαρτίου».
    Είδα την αυτή την (πολιτική;) ταινία πριν λίγα χρόνια αλλά δεν την θυμάμαι.
    Ας μας πει κάποιος τι σημαίνει αυτή η φράση.
    Εντάξει μπορώ να ψάξω αλλά οι απαντήσεις που δίνονται μέσω του ιστολογίου μου αρέσουν περισσότερο! 🙂

  20. cronopiusa said

  21. cronopiusa said

    Μάρτιαι Ειδοί – Κ.Π. Καβάφης

  22. spiral architect 🇰🇵 said

    @19: Και εξαιρετική ταινία, μπαϊδεγουέι! 😉
    «Φοβού τας ειδούς του Μαρτίου«

  23. ΚΑΒ said

    το έθιμο του Μάρτη.

    Ο Ιωάννης Χρυσόστομος καταδικάζει τη συνήθεια αυτ :;κρόκη δε και στήμων και τα άλλα περιάμματα τα τοιαύτα των παίδων εμπιστεύονται την ασφάλειαν.

    Κληροδότημα των αρχαίων το έθιμο με μόνη διαφορά ότι δε συνδεόταν με συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε πολυπληθείς αγγειογραφίες υπάρχουν παραστάσεις παιδιών ή αντρών που έχουν στον καρπό του χεριού κλωστές ή ταινίες ενώ γυναίκες έχουν δεμένες κλωστές στα πόδια,στον βραχίονα, στον τράχηλο.Οι κλωστές αυτές δεν είχαν κάποιον διακοσμητικό ή πρακτικό χαρακτήρα, αλλά προερχόταν από κάποια δεισιδαίμονα συνήθεια που απομεινάρι είναι ο δικός μας μάρτης.

    Λεπτομέρειες στον Πολίτη Λαογραφικά σύμμεικτα Β΄210 κ.ε.

  24. Καλημέρα, καλό μήνα, καλή εποχή

    Spring

    ( Όπως λέγεται τοπικά πλέον η άνοιξη)

    Ανοιξη στα γύρω της Κνωσσού
    Μητέρα φύση, αρχέγονη
    όλα τ’ ανθίζει με τη σωστή σειρά
    να χαίρονται τιτιβιστά πτηνά
    και μέλισσες εργάτριες – στην άκρη οι κηφήνες
    Ο ταύρος, ένα σύμβολο αντρικό,
    παιχνίδι των παρθένων,
    την χρήση του μονάχα περιμένει,
    στης εποχής Της τη σειρά

    Η εξουσία – των γυναικών προνόμιο

    Τουρίστες στίφη
    σ’ αυτή τη τελετή
    μια απορία έχουνε,
    απ’ τ’ άχραντα μυστήρια
    Κομψός ο πρίγκηψ με τα κρίνα
    – όχι να τα προσφέρει
    μα να του τα προσφέρουνε
    όμορφες, γυμνόστηθες κυρίες –
    τον ρόλο του να παίξει

    Ανοιξη στα φρέσκα της Κνωσσού.
    Τότε που ο Μίνωας τιμούσε
    την Σελήνη – Πασιφάη
    προτού ο Δίας όλα αυτά
    τ΄αλλάξει

  25. sarant said

    15 Εδώ είμαστε στην κατάψυξη αλλά με ήλιο και χωρίς χιόνι φρέσκο. Στη νότια Γαλλία χιόνισε χτες κι όπως είναι άμαθοι έπαθαν λιγάκι.

    19 Είχαμε γράψει παλια για τις Ειδούς, ίσως το ξαναβάλω φέτο:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/03/17/eidoi/

  26. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, καλό μήνα!
    25 Μαρτς ζγκατάψυξ, δηλαδή, ε;

  27. ΚΑΒ said

    Στο Βυζάντιο η 1η Μαρτίου θεωρούνταν μεγάλη και καθολική εορτή και πανήγυρις, ανταλλάσσονταν δώρα και εγίνοντο απρεπείς ορχήσεις παρά τε γυναικών και ανδρών. Εννοείται βέβαια ότι η Εκκλησία τα καταδίκαζε.
    Στο βυζάντιο επικρατούσε και το έθιμο των χελιδονιστών.που μετά τις ευχές για μακροζωία στον οικοδεσπότη τελείωναν το χελιδόνισμά τους με :φύγε φύγε Φεβρουάρις, ο Μάρτις σε διώκει..

    Ο Ιωάννης Βρυέννιος (ιδ’ αι.) αποδίδει τις συμφορές του Βυζαντίου «ότι Μαρτίου περιάμματα φέρομεν»

  28. ΚΑΒ said

    >>ο Μάρτης έχει δυο γυναίκες, τη μια πάμφτωχη και πανέμορφη, την άλλη πάμπλουτη και άσκημη. Όποτε πηγαίνει με την όμορφη, ο καιρός είναι καλός

    Τις περισσότερες φορές πηγαίνει με την άσχημη, γιατί αυτή είναι πλούσια και τρέφει και τη φτωχή και όμορφη.

  29. sarant said

    26 Άσε…

    27 Εκεί λοιπόν οφείλεται η Άλωση!

  30. Avonidas said

    Καλημέρα και καλό μήνα να ‘χουμε. Ο Φλεβάρης μας πέθανε στα κρύα, δικαιώνοντας το πολωνικό του όνομα…

    Μην ξεχνάμε και την Ημερα του π, στις 14 Μαρτίου (3/14 κατά την ανώμαλη αμερικανικη σύμβαση),

    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Pi_Day

    Και για οσους δεν εχουν έφεση στα μαθηματικά, υπάρχει κι η Παγκόσμια Ημέρα Μπριζόλας και Πίπας, το αντίπαλον δέος στην ημέρα του Αγ. Βαλεντίνου, επίσης στις 14 Μαρτίου:

    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Steak_and_Blowjob_Day

    😉

  31. Lands, η αρχαία δίφθογγος ει είχε συμπέσει ηχητικά με το μακρό ι ήδη από την πρώιμη ελληνιστική εποχή, και γι´ αυτό χρησιμοποιούνταν συχνά, έως και συστηματικά, για την απόδοση του μακρού ι ξένων λέξεων. Πρβ. τον εβραϊκό πληθυντικό που πάντοτε μεταγράφεται -είμ (χερουβείμ, σεραφείμ…) και λέξεις όπως Λείγηρ ή Πείσωνες (Pisones, Ρωμαίοι άρχοντες στους οποίους απευθύνει ο Οράτιος την Ποιητική του). Έτσι μας προέκυψε, αργότερα βέβαια, και ο ΦρΕΙδερίκος.

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    5 Μαρτίου 1953: Θάνατος Ιωσήφ Στάλιν. 😢
    Τον θρήνησαν αμέτρως και εμμέτρως:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://ptheo.blogspot.com/2009/04/blog-post_8513.html%3Fm%3D1&ved=2ahUKEwj_x8z8-srZAhVJjywKHaMdBjgQFjAPegQIBhAB&usg=AOvVaw30EM9G4W1XRHl6oN5hlevA

  33. ΚΑΒ said

    27. 2 διορθώσεις: Ιωσήφ Βρυέννιος 15ος αι., οπότε πλησιάζει η μεγάλη συμφορά.

  34. ΚΑΒ said

    31. Ναι, ξέχασα να γράψω (σχ. 16) ότι το i στο idus ;είναι μακρόχρονο.

  35. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δε 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω
    Πε 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
    Πα 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
    Σα 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

    εν τω στρατοπέδω, εν Χίω, των συν αυτώ, εν Χίω

    Η δοτική ανέστη, ούσα νεκρή, πεθαμένη, ψόφια, μακαρίτισσα, ψοφίμι, κουφάρι, πτώμα σεσηπός και οδωδό 🙂

  36. Corto said

    Καλό μήνα!

    Σαν σήμερα 1η Μαρτίου 1860 (με το παλαιό ημερολόγιο βέβαια) γεννήθηκε μία από τις μεγαλύτερες διάνοιες του νεότερου ελληνισμού: ο Ευγένιος Αντωνιάδης, μέγας αστρονόμος, αρχιτέκτονας, βυζαντινολόγος και δεινός σκακιστής.

    Χάρη στο έργο του, όπως και του Ιωάννη Φωκά, τα κύρια χαρακτηριστικά του πλανήτη Άρη έχουν διεθνώς ελληνικά ονόματα.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%85%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%91%CE%BD%CF%84%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B7%CF%82

    Φωτογραφία του κρατήρα «Αντωνιάδης» στην Σελήνη:

  37. ΚΑΒ said

    Οταν λείπει από το τραπέζι μας το ψωμί κι από το στρώμα μας τ’ όνειρο κι απ’ το δώμα μας το λυχνάρι είναι ο Στάλιν που ανάβει τα μεγάλα ηλεκτρικά στον ορίζοντα

    Όταν η λάμπα πετρελαίου στο σπίτι μας δεν είχε πετρέλαιο και μέναμε σκοτεινοί, ούτε ο Στάλιν, ούτε κανείς άλλος δεν ήρτε να μας φέρει ένα κερί.

  38. Theo said

    @31:
    ο εβραϊκός ενικός μεταγράφεται σε -ειμ, ενώ ο πληθυντικός σε -ιμ.
    τα Χερουβίμ, ο Σεραφείμ.

  39. spiral architect 🇰🇵 said

    @36β: Κρατήρας «Αντωνιάδης» στην Σελήνη; Στην αρχή νόμισα ότι προήλθε απ’ αλλού η ονομασία. 🙄

  40. Corto said

    39: Πολύ γέλιο!

    Πράγματι κρατήρας «Αντωνιάδης» στον Άρη και δύο κρατήρες «Φωκάς», ένας στην σελήνη και ένας στον Άρη:

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%95._%CE%A6%CF%89%CE%BA%CE%AC%CF%82

    https://en.wikipedia.org/wiki/Focas_(Martian_crater)

  41. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δε 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις και Στάλιν θανή

    http://sfyrodrepano.blogspot.gr/2010/12/blog-post_25.html

  42. Corto said

    40:
    Και επίσης κρατήρας Παρασκευόπουλος στην Σελήνη:

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%A3._%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82

  43. Babis said

    «Επ’ ευκαιρία δε, δεν ξέρω και γιατί κλίνουμε «του Χαραλάμπους» – Χαραλάμπης είναι το κανονικό;»

    Να σου απαντήσω εγώ.

    Όταν πήγα στην Πρώτη δημοτικού, οι γονείς μου μου έμαθαν ότι το μικρό μου όνομα δεν είναι Μπάμπης αλλά Χαραλάμπης. Για μια ολόκληρη χρονιά κάπως την γλύτωσα και η δασκάλα δεν παρατήρησε το λάθος.
    Όταν όμως πήγα στην Δευτέρα δημοτικού με ρώτησε ο νέος μας δάσκαλος πως με λένε, απάντησα Χαραλάμπης και έφαγα ένα σκαμπίλι ένα μιλισέκοντ μετά το τέλος της λέξης.
    – Χαραλάμπης λένε οι αλήτες. Χαράλαμπος είναι το σωστό.

    Από τότε δεν την ξαναπατάω, είναι ο Χαράλαμπος του Χαραλάμπους 😛

  44. Γιάννης Ιατρού said

    Τον Μάρτη ξύλα φύλαγε μην κάψεις τα παλούκια…

  45. sarant said

    32 Έχουν γραφτεί πολύ συγκινητικά ποιήματα για τον Στάλιν. Δεν ξέρω αν θα προλάβω να τα βάλω την Κυριακή ή αν θα τ αφήσω για του χρόνου.

    35 Μόνο που το μηνολόγιο επίτηδες γράφεται σε καθαρεύουσα.

  46. spiridione said

    Kατηξιώθης Xαράλαμπες εκ ξίφους, το συναξάρι
    http://www.snhell.gr/references/synaxaristis/search.asp?id=261&search=3

  47. Λ said

    Στις 5 του Μάρτη του 53 που τα τίναξε ο Στάλιν μας έφυγε και ο Προκόφιεβ. Το συζητούσαμε ψες σ’ενα κονέρτο όπου το τελευταίο έργο ήταν ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα. Το ψεσινο ήταν μόνο με βιόλα και πιάνο

  48. ΣΠ said

    Φέτος η εαρινή ισημερία είναι στις 20 Μαρτίου 16:15 UTC (18:15 ώρα Ελλάδας.

  49. Πέπε said

    @46:
    Άρα Χαραλάμπης είναι ο άγιος.

    Ρε τον αλήτη!!

  50. Γιάννης Κουβάτσος said

    Επαναστατικός μήνας ο Μάρτιος. Ελληνική επανάσταση, κορύφωση των ευρωπαϊκών επαναστάσεων του 1848, έναρξη Παρισινής Κομμούνας του 1871, εξέγερση του Κιλελέρ, Ρωσική επανάσταση (ν.η.), ώσπου φτάνουμε στην ιστορική 18η Μαρτίου 2012, οπότε εκλέγεται ο Ευάγγελος Βενιζέλος στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ.

  51. Γιάννης Κουβάτσος said

    Βάλ’ τα την Κυριακή, Νικικύρη. Να γελάσουμε κομμάτι και, πιθανώς, να ξεπεραστεί σε αριθμό σχολίων η ανάρτηση της περασμένης Κυριακής. 😊

  52. Λ said

    Για το μαρτούι, πληθ. μαρτούθκια είχαμε μιλήσει παλιά
    http://kykpee.org/?p=3283

  53. Γιάννης Κουβάτσος said

    Νικοκύρη, διορθώνω. Ο κορέκτορας φταίει. 😇

  54. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μάρτυς γδάρτης Νοβάρτις. Τουϊτερικόν

    51. Χμ, στην εποχή που ξεφυτρώνουν αδολφάκια…

  55. Pedis said

    Πολιτική αρχών.

  56. 43, 46 Κατά το Περικλέους, ω Περίκλες; Η αλήθεια είναι πως σήμερα ακούγονται αρκετά αστείες φράσεις όπως «ο Άγιος Iερομάρτυς Xαραλάμπης». Ας μας πει ο π2 αν μαρτυρείται αλλού το όνομα και πώς.

  57. sarant said

    51 Δεν είναι για γέλια, είναι μερικά ποιήματα πολύ καλά

    55β Δεν τη διανοούμαι ήθελε να γράψει

  58. Μαρία said

    47
    Γι’ αυτό κι η αγγελία του θανάτου του δημοσιεύτηκε στην Πράβντα 6 μέρες αργότερα.

  59. Pedis said

    # 57 – 55β Δεν τη διανοούμαι ήθελε να γράψει

    τότε, σήμερα όμως θα ήθελε να πει κάτι σε μετανοούμαι;

    το «δηλώνει παρόν» τι σου λέει;

  60. spiridione said

    56. Σε όλα τα τροπάρια πάντως βλέπω Χαραλάμπη τον λένε
    http://www.imkorinthou.org/keimena/texts/Feb/10.uni.htm

  61. Γιάννης Κουβάτσος said

    Συγγνώμη, Νίκο, αδυνατώ να συγκινηθώ με ποιήματα που πενθούν τον Στάλιν. Όσα έχω διαβάσει, είναι επιεικώς γελοία. Προφανώς αναφέρεσαι σε άλλα ποιήματα, που δεν τα έχω υπόψη μου, δεν προτρέχω λοιπόν εμπιστεύομαι το γούστο σου και περιμένω να τα διαβάσω, αν τα αναρτήσεις αυτήν την Κυριακή.

  62. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μήπως ο κυρ Φώτης ήθελε να γράψει «δεν τη νοούμε και δεν τη συζητάμε». Πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, το αγαπημένο πρόσωπο της αριστεράς.
    Βγάζει μάτι το «παρόν» του Τσίπρα.

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μήπως ο κυρ Φώτης ήθελε να γράψει «δεν τη νοούμε και δεν τη συζητάμε». Πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, το αγαπημένο πρόσωπο της αριστεράς.
    Βγάζει μάτι το «παρόν» του Τσίπρα.

  64. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εις διπλούν το σχόλιο, μια φορά πάτησα δημοσίευση. 😇

  65. geobartz said

    Καλό μήνα, καλή άνοιξη

    (α)
    Πε 1 Των παραδοσιακών εαρινών καλενδών και χελιδονιαμάτων
    Πα 9 Εαρινής επιθέσεως της Φασιστικής, Θεσσαλών και Σερραίων θυσία στο ύψωμα 731 της Τρεμπεσίνας
    Κυ 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως (εξ …αλλαξοκωλιάς με την 21 Φεβρουαρίου εν Μολδοβλαχία!)

    (β) Σύμφωνα δε με το γνωστό ανέκδοτο, στα λαρσινά ο Μάρτιος είναι επίσης Μαρτς, όπως στα αγγλικά.
    # και στα Σ(ι)έρρας, και στα Σ(ι)έρρας!

    (γ) «κάθε πρωτομηνιά, σαν σήμερα, οι μανάδες φορούσαν στα παιδιά (ή μόνο στα κορίτσια) ένα βραχιολάκι από στριμμένες κλωστές, κόκκινη σίγουρα, ίσως και άσπρη ή άλλα χρώματα -το έθιμο ακόμα βαστάει νομίζω. Τα βραχιολάκια αυτά τα λέμε Μάρτηδες ή Μαρτάκια, θαρρώ -στην Ήπειρο, έχουν «το μαρτίτσι».
    # Είναι η μάρτα, από δύο συνεστραμμένες κλωστές (μία κόκκινη και μία άσπρη). Την φορούσαν όλα τα κορίτσια και όλα τα παιδιά (αγόρια …δεν υπήρχαν!) της σχολικής και της προσχολικής ηλικίας, για να μην μαυρίσουν από τον ήλιο! Σήμερα διατηρείται, κυρίως στα νηπιαγωγεία, ως ανάμνηση του παλιού εθίμου.

  66. Avonidas said

    #57. Δεν είναι για γέλια, είναι μερικά ποιήματα πολύ καλά

  67. Avonidas said

    #51. Βάλ’ τα την Κυριακή, Νικικύρη. Να γελάσουμε κομμάτι και, πιθανώς, να ξεπεραστεί σε αριθμό σχολίων η ανάρτηση της περασμένης Κυριακής.

  68. leonicos said

    @31 Άγγελε

    Έτσι μας προέκυψε, αργότερα βέβαια, και ο ΦρΕΙδερίκος.

    Μεταγραφή του Friede

  69. leonicos said

    @38 Theo

    Ο εβραϊκός ενικός είναι Χερούβ και Σεράφ (το ε στο ‘σεράφ’ πολύ σύντομο). Δεν αποδόθηκε στα ελληνικά έτσι

    η κατάληξη -ιμ είναι πληθυντικός. Η κατάληξη -άιμ είναι δυϊκός. Η κατάληξη -άι (Αδονάι, Ελοχάι) είναι πληθυντικός με κτητικό α΄προσώπου.

  70. leonicos said

    @35 Κώστα

    πτώμα σεσηπός και οδωδό

    διόρθωσε

    πτώμα σεσηπός και οδωδός

  71. π2 said

    56: Αν εννοείς για το Χαραλάμπης, Χαράλαμπος, θα σε γελάσω. Ου κείται στ’ αρχαία.

  72. Χμ! παρόλο που μαρτυρεί το 198; Περίεργο δεν είναι;

  73. π2 said

    72: Δεν κοίταξα όλη τη γραμματεία γιατί βαριόμουν να φιλτράρω τα μεταγενέστερα του TLG. Δεν υπάρχει σε επιγραφές και στο Lexicon of Greek Personal Names. Πού το ξέρουμε ότι μαρτύρησε το 198;

  74. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ξέμεινε στο Ρίαλ το ράδιο κι ακούω αίφνης φωνή Καμίνη που καλεί προσωπικότητες της Αθήνας,(όπως η Μιμή Ντενίση, ο Γιώργος Αρμένης -δε θυμάμαι ποιους άλλους είπε) να συστρατευτούν ενάντια στην υπαίθρια/δημόσια χρήση ουσιών. Να γίνεται λέει όπως στο εξωτερικό η «χρήση σε ελεγχόμενους χώρους χρήσης όπου πας και κάνεις την ένεσή σου…» ακριβώς έτσι το είπε «που πας και κάνεις την ένεσή σου».
    Μα τέτοια φόλα-δήμαρχος, αχ αμάν μη λέω και είναι νομίζω δημαρίτης 😦

  75. Ο Νικόδημος το λέει, δεν ξέρω τι παλιότερες αναφορές έχουμε: http://www.snhell.gr/references/synaxaristis/search.asp?id=261&search=3

  76. π2 said

    Ούτε στο TLG υπάρχει. Έλα να πιάνουν δουλειά οι βυζαντινοί / μεταβυζαντινοί του ιστολογίου.

  77. ΣΠ said

    Γιατί φοράμε τον «Μάρτη», το βραχιολάκι με την στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή

  78. sarant said

    61 Επειδή μάλλον δεν θα το προλάβω για την Κυριακή, πάρε ένα που έχει δημοσιευτεί

    https://athens.indymedia.org/post/642947/

  79. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πρέπει όμως να βρεθεί μια λύση, Έφη. Αυτή ή κάποια άλλη. Δεν γίνεται να τρυπιούνται στα πάρκα, στις πλατείες, στην Πατησίων, μπροστά στους περαστικούς. Δεν γίνεται να πηγαίνουμε τα μαθητούδια βόλτα στο πάρκο δίπλα στην Αποστόλου Παύλου και να φεύγουμε άρον-άρον, αφού ο χώρος ήταν κατάσπαρτος με χρησιμοποιημένες σύριγγες.

  80. ΚΩΣΤΑΣ said

    45 β > Μόνο που το μηνολόγιο επίτηδες γράφεται σε καθαρεύουσα.

    Νικοκύρη, πραγματικά είσαι υπέροχος. Κάθε Τρίτη μας διδάσκεις αρχαία, κάθε πρωτομηνιά καθαρεύουσα και τις υπόλοιπες μέρες προσπαθείς να μας κάνεις να τα ξεχάσουμε. 🙂

  81. ΚΩΣΤΑΣ said

    70 Λεώνικος

    > @35 Κώστα

    πτώμα σεσηπός και οδωδό

    διόρθωσε

    πτώμα σεσηπός και οδωδός

    Λεώνικε, εγώ το ξέρω, η αντιγραφή – επικόλληση το ξέρει; αυτηνής είναι το λάθος! 🙂

  82. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κοτζιούλας, ε; Σαφώς καλύτερο από τα στιχουργήματα του Ρίτσου και του Λειβαδίτη. Γραμμένο αυθόρμητα και όχι κατά παραγγελία, φαίνεται αυτό. Για να το νιώσω, προσπάθησα να μη σκέφτομαι για ποιον γράφτηκε. Έβαλα στη θέση του τον Τσε και είχε αποτέλεσμα.

  83. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κώστα, δικά μας είναι και τα αρχαία και η καθαρεύουσα και η νεοελληνική κοινή και τα αργκοτικά ιδιώματα και οι ντοπιολαλιές. Αρκεί να τα χρησιμοποιούμε δημιουργικά και αρμονικά, να μην τα κάνουμε αχταρμά. Δάσκαλοι οι λογοτέχνες μας, μείζονες και ελάσσονες.

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Βαλκανική άνοιξη σε Άσπρο και Κόκκινο» ετοιμάζουν οι Βούλγαροι στο Μιλάνο
    Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα

    http://bnr.bg/el/post/100937404/valkaniki-anoiksi

  85. Μανούσος said

    Κι ένα τραγούδι στα γίντις εις υγείαν του αγαπητού μας συντρόφου Στάλιν (ούνζερ λίμπερ χάβερ Στάλιν)

    και οι στίχοι

    https://vk.com/video1565520_142252485

  86. Μπα! ήταν λέει από 107 ως 113 χρονώ κιόλας.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%A7%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%82
    https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Charalambos
    https://fr.wikipedia.org/wiki/Charalampe_de_Magn%C3%A9sie
    Δεν έχω ιδέα πώς να το ψάξω καλύτερα στα βυζαντινά συναξάρια. Το πιο παλιό που βρήκα ονλάιν είναι ένα γαλλικό, μετάφραση από τα ελληνικά που φαίνεται να πρωτοδημοσιεύτηκε τον 17ο αιώνα: https://books.google.fr/books?id=5UpbAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false

  87. … όπου βλέπουμε ότι υπήρχε (υπάρχει;) και αδελφότητα, confrérie de Saint Charalambe; στο Wadelincourt της Βαλονίας, ενώ λατρεύεται και στην Πικαρδία. Κοίτα να δεις!

  88. sarant said

    87 Δεν το ήξερα ότι είχα Χαραλαμπόφιλους στη γειτονιά μου!

    82 Εγώ στο άλλο είχα δακρύσει -επιφυλασσομαι όμως.

  89. π2 said

    Οι πηγές και οι παραδόσεις που καταγράφονται στο αγγλικό και στο γαλλικό λήμμα της wiki είναι πολύ πιο ποικιλμένες από την εξιστόρηση του Συναξαριστή. Ανύπαρκτες κόρες του αυτοκράτορα, διάλογοι, κλπ.

    Βρήκα ένα γκατζετάκι με το οποίο ψάχνει υποτίθεται κανείς στην Patrologia Graeca, αλλά δεν φαίνεται να δουλεύει ή δεν δίνει αποτελέσματα.

  90. ΣΠ said

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B7%CF%82

  91. Δύτα, σούστειλα ένα μέιλ στη διεύθυνση του μπλογκ σου.

  92. Μαρία said

    74
    Παλιό το θέμα. Υπήρχε ο Οδυσσέας αλλά έκλεισε http://www.athina984.gr/2017/04/26/zitite-domi-epoptevomenis-chrisis-narkotikon-stin-athina/

  93. sarant said

    85 Κι ένα από τον καιρό του πολέμου, Stalin wasn’t stallin

  94. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    79,92, για την παλιά δομή, σα να το ξαναέχουμε θίξει/αναφέρει.
    Αυτό που έλεγα στο 74 ήταν η άγαρμπη εκφορά
    «Πας και κάνεις την ένεσή σου» , μες το Πρωτομαρτιάτικο απόγεμα, κοντέψαμε να καταπιούμε τις κλωστούλες δω χάμω με τη μικρή που ξαναέπλεκε το ξεφτισμένο κιόλας μακραμέ βραχιολάκι της.

  95. Μαρία said

    Ε αφού το γυρίσατε στο «ο Στάλιν στην τέχνη» νά και το πορτραίτο που του φιλοτέχνησε ο Πικάσο για την πρώτη σελίδα της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Τα γαλλικά γράμματα» στις 8 Μαρτίου 1953.

    Το πορτραίτο αποδοκιμάστηκε απ’ το ΚΚΓ κι ο Αραγκόν, που διηύθυνε τότε τα γαλλικά γράμματα έκανε την αυτοκριτική του.

    Για λεπτομέρειες εδώ. Έχει και φιλμάκια και πονηρό σχόλιο του Πικάσο. http://www.pileface.com/sollers/spip.php?article1375#nb6

  96. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και το ποίημα του Νερούδα:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://anasintaxi.blogspot.com/2010/01/pablo-neruda.html%3Fm%3D1&ved=2ahUKEwjH67PS7svZAhVLjCwKHfB5Dbk4ChAWMAR6BAgEEAE&usg=AOvVaw1iPisAMkfXJ9ueT9LlGSCN

  97. Tah ala tahalasa said

    Καλησπέρα κ καλό μήνα. Πρώτα σας έχω σάουντρακ για το μηνολόγιο εξαιρετικό

    Έπειτα πάρτε κι αυτό

  98. Tah ala tahalasa said

    http://dialogos.com.cy/blog/to-facebook-ziti-singnomi-gia-tin-apagorefsi-anartisis-tis-afroditis-tou-villentorf/#.Wphfpnqgcwh

    Αυτό το άγαλμα όπως διαβάζουμε είναι 30.000 ετών .; Α. Κ είναι η θέα Αφροδίτη.

  99. rogerios said

    Κι αφού, εν μέρει τουλάχιστον, το σταλινοποιήσαμε το πράγμα, πάρτε κι ένα απόσπασμα από το φοβερό και τρομερό «Η πτώση του Βερολίνου» ( Падение Берлина ) του Μιχαήλ Τσιαουρέλι (εκτός των άλλων, πατέρα της Σοφίκο Τσιαουρέλι, μούσας του Παρατζάνοφ). Στο 6΄38΄΄ περίπου, ακούγεται στα ελληνικά και το περίφημο «Ζήτω ο σύντροφος Στάλιν, ο φίλος του ελληνικού λαού». 😉

  100. Spiridione said

    89.
    Στα παλαιό­τερα Συναξάρια, όπως είναι το Συναξάριο της Εκ­κλησίας της Κωνσταντινουπόλεως και τo Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’ (σ.σ. 10ος αιώνας), το μαρτύριο του αγίου Χαραλάμπους αποτελείται από τρία επεισόδια..
    Στα νεότερα Συναξάρια ο βίος του αγίου εμπλουτίστηκε και με άλλα επεισόδια, που αναφέρονται είτε στο μαρτύριο είτε στα θαύματά του…
    Στο Συναξαριστή του Νικόδημου του Αγιορείτη υπάρχει η παλαιά και σύντομη διήγη­ση του βίου του αγίου, αλλά ο Νικόδημος γνωρίζει και
    τη νεότερη παραλλαγή, στην οποία και παραπέμπει.
    https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/deltion/article/viewFile/4633/4409

  101. 98 Δεν είναι η Αφροδίτη ακριβώς, έτσι την ονόμασαν όταν τη βρήκαν. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%92%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%81%CF%86

    100 Ωραία! Φαντάζομαι δεν θα είναι το μόνο όνομα που μαρτυρείται έτσι άπαξ στην Ύστερη Αρχαιότητα.

  102. Μαρία said

    99
    Και στο άρθρο που λίνκαρα υπάρχει φιλμάκι που γυρίστηκε το 1949 απ’ το ΚΚΓ
    « En hommage au maréchal Staline, les intellectuels, techniciens, travailleurs du cinéma français ont réalisé ce film qu’ils lui offrent à l’occasion de son 70ème anniversaire. »
    Texte écrit et lu par Paul Eluard.

  103. Tah Ala Tahalasa said

    ειναι όντως 30.000 ετων!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Μαζί με το » Αφροδίτη» μου φάνηκε επιστημονική φαντασία

  104. Avonidas said

    #96. Και το ποίημα του Νερούδα

    Είναι πραγματικά κάτι το θλιβερό να βλέπεις έναν μεγάλο, πραγματικά μεγάλο ποιητή, να γράφει με τη δουλικότητα αυλικού γραφιά στην αυτοκρατορική Κίνα. :-/

    Είναι κάτι που δεν θα μπορέσω ποτέ να το καταπιώ. Είναι το είδος της προδοσίας των διανοουμένων που είχε πονέσει τόσο πολύ τον Όργουελ.

  105. sarant said

    104 Kι αν ήταν ειλικρινής;

  106. Avonidas said

    #105. Μα, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ήταν ειλικρινής! Αυτό είναι που με παλαβώνει…

    (Από την εποχή τουλάχιστον του Οιδίποδα, το «δεν ήξερα» δεν αποτελεί επαρκή δικαιολογία)

  107. Theo said

    @69:
    Λεώνικε, εννοούσα πως στα ελληνικά έχει επικρατήσει ο ενικός των Χερουβίμ και Σεραφίμ να γράφεται: το Χερουβείμ και το/ο Σεραφείμ.
    Αλλά δεν το διετύπωσα καλά 😦

  108. π2 said

    100: To Συναξάριον της Κωνσταντινούπολης υπάρχει ονλάιν, αν ενδιαφέρεται κανείς: https://archive.org/details/DelehayeSynaxariumConstantinopolitanum

    101: Ε, με παλαιότερη αναφορά τον 10ο αιώνα δεν μαρτυρείται ακόμη στην ύστερη αρχαιότητα. Μπορεί κάλλιστα να είναι μεταχρονολογημένος / ανιστορικός ο βίος όπως πολλοί βίοι αγίων (υποθέτω, δεν το γνωρίζω το θέμα).

    Μα πού είναι οι χριστιανοί του ιστολογίου;

  109. Avonidas said

    #107. Χμ, χρησιμοποιούνται ποτέ στον ενικό αυτές οι λέξεις; Σχεδόν ποτέ δεν έχω ακούσει να λένε για ΤΟ Χερουβείμ, μόνο για ΤΑ Χερουβείμ, σαν αγγελική τάξη.

  110. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν μπορούμε να το καταλάβουμε, Αβονίδα, γιατί στην εποχή μας γνωρίζουμε γεγονότα που εκείνοι αγνοούσαν ή ήθελαν να αγνοούν. Αλλιώς, έχεις δίκιο, είναι ακατανόητη τόση τύφλωση.

  111. Πέπε said

    @56:
    > > Κατά το Περικλέους, ω Περίκλες; Η αλήθεια είναι πως σήμερα ακούγονται αρκετά αστείες φράσεις όπως «ο Άγιος Iερομάρτυς Xαραλάμπης».

    Όχι. Προφανώς κατά τα επίθετα σε -ης, -ης, -ες (τριτόκλιτα σιγμόληκτα τριγενή και δικατάληκτα):

    ο αυτάρκης
    του αυτάρκους
    τω αυτάρκει
    τον αυτάρκη
    ω αύταρκες.

    Αφού η γενική «Χαραλάμπους» είναι γνωστή και εδώ εντοπίστηκαν ήδη η ονομαστική Χαραλάμπης (εννοώ σε παλιά κείμενα) και η κλητική Χαράλαμπες, προφανώς αυτή η κλίση είναι. Περίεργο πάντως, μόνο σε επίθετα την έχω δει. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι υπήρχε επίθετο «ο/η χαραλάμπης, το χαράλαμπες» και εδώ που τα λέμε δεν πολυκαταλαβαίνω και την ετυμολογία: ντάξει, χαρά+λάμπω (κι εσύ λάμπεις, Μπάμπη μου), αλλά πώς ακριβώς;

  112. Tah Ala Tahalasa said

    Μου κάνει εντύπωση που λέτε «τόση τύφλωση», «με παλαβώνει» και τέτοια. Μου φαίνεται πως για να κάνει κανείς στρατευμένη τέχνη και να εκθέτει τον εαυτό του σε τόσο προσωπικές εξομολογήσεις χρειάζεται εκτός απο πίστη και γενναιότητα. Ασχετα αν συμφωνείς ή όχι με το περιεχόμενο. Ο άλλος είναι ξεβράκωτος μπροστά μας με την _όποια – ιδεολογία του κι έμεις του λέμε » καλά εσύ διανοούμενος άνθρωπος δε ντρέπεσαι να πικραίνεις τον Όργουελ;»

  113. Spiridione said

    111. Ο Δημοσθένης ας πούμε δεν είναι η ίδια κλίση;

    108. Ναι μπράβο, σελ 455. Γενική μόνο Χαραλάμπους, σε άλλους κώδικες Χαραλαμπίου.

  114. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το πρόβλημα με τους διανοούμενους υμνητές του Στάλιν συνίσταται στο ότι ήταν στρατευμένοι ιδεολογικά, είχαν προνόμια στον ιδεολογικό τους χώρο και φοβόντουσαν και τις συνέπειες αν αποχωρούσαν.

    Η κομμουνιστική προπαγάνδα είχε και μια έξυπνη, γι’ αυτούς, τακτική. Φρόντιζε να εκθέτει ανεπανόρθωτα όσους τους ακολουθούσαν, με αποτέλεσμα να είναι αυτόματα για τους ίδιους δύσκολή η αλλαγή στάσης και η αποχώρηση από το «μαντρί».

  115. Avonidas said

    Ο άλλος είναι ξεβράκωτος μπροστά μας με την _όποια – ιδεολογία του

    Αλήθεια, δουλεύει με την *όποια* ιδεολογία; Δηλαδή, ας πούμε, όταν είδες αυτό:

    συγκινήθηκες; Εγώ πάντως όχι.

  116. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν είναι τόσο απλό, ούτε θα μεμφθούμε τον Όργουελ για τη διορατικότητά του. Και ο Ζιντ κομμουνιστής ήταν, αλλά μετά από ένα ταξίδι στην ΕΣΣΔ κατάλαβε τι παίζει, ενώ ο Ελυάρ επικροτούσε απαγχονισμούς «προδοτών» στην Τσεχοσλοβακία.

  117. Μαρία said

    111
    Αν υπήρχε επίθετο, που αρχαίο δεν υπήρχε, θα ήταν χαραλαμπής κατα το νυκτιλαμπής.
    Ακούμε στις κηδείες 🙂 «Το τριλαμπές της μιάς Θεότητος, ευσεβώς υμνήσωμεν βοώντες»

  118. Spiridione said

    Από το λινκ του σχ. 100:
    Ως προς την ταυτότητα του αγίου δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, αφού η επιγραφή με το όνομά του είναι αυθεντική και σ’ αυτήν διαβάσαμε καθαρά Ο A[ΓΙ]OC ΧΑΡΑΛΑΜΠΗC, που αποτελεί και τον αρχαϊκότερο τύπο του ονόματος του αγίου 45
    45. Ως Χαραλάμπης αναφέρεται στο Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’
    .

  119. sarant said

    114 Αν αποχωρούσαν από την φιλοσοβιετική παράταξη μέχρι και Νόμπελ κινδύνευαν να πάρουν. Μεγάλος φόβος.

  120. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ούτε αυτό ισχύει απολύτως, Κώστα, εις ό,τι αφορά τους διανοούμενους του δυτικού κόσμου. Πολλοί, μετά τις δίκες της Μόσχας, αποχώρησαν από τα ΚΚ, ενώ άλλοι πέθαναν πιστοί κομμουνιστές ακόμα και μετά την πτώση του «υπαρκτού».

  121. cronopiusa said

    Καλή σας νύχτα!

  122. Avonidas said

    #116. Κατά τη γνώμη μου, όποιος μετά τις δίκες της Μόσχας και τις (αυξανόμενης γελοιότητας) κατηγορίες όοοολης της παλιάς φρουράς των Μπολσεβίκων ως προδοτών, σαμποτέρ και αντεπαναστατών δεν κατάλαβε ότι κάποιο λάκκο έχει η φάβα, απλούστατα δεν ήθελε να καταλάβει.

  123. Pedis said

    Ο Όργουελ δεν συνέθετε ποιήματα. Συνέτασε λίστες …

    Α προπό για το 1984, μια παλιά βιβλιοκριτική που, όμως, την πέτυχα σχετικά πρόσφατα:

    The lack of originality is illustrated by the fact that Orwell borrowed the idea of 1984, the plot, the chief characters, the symbols and the whole climate of his story from a Russian writer who has remained almost unknown in the West. That writer is Evgenii Zamyatin, and the title of the book which served Orwell as the model is We.
    1984 – The Mysticism of Cruelty
    Isaac Deutscher, 1955 (https://www.marxists.org/archive/deutscher/1955/1984.htm)

  124. Pedis said

    -> Ν.Β. Ο Ντόιτσερ είναι εντάξει, δεν είχε γραψει ποίημα για τον Στάλιν.

  125. Avonidas said

    #123. Το χω διαβάσει. Δεν νομίζω ότι ο Όργουελ έχει αρνηθεί την επιρροή.

    Κι όσο για το 1984, δεν τίθεται θέμα πρωτοτυπίας, πρακτικά το ζούσε.

  126. ΚΩΣΤΑΣ said

    119 > … μέχρι και Νόμπελ κινδύνευαν να πάρουν. Μεγάλος φόβος.

    Αυτό ίσχυε για ελάχιστους. Αν μείνουμε στους δικούς μας, ο Βάρναλης, ο Αυγέρης, ο Αγγουλές, ο Σκαρίμπας, ο Κοτζιάς, ο Ρίτσος κλπ είχαν τίποτα να περιμένουν από την άλλη παράταξη;

  127. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ε, ναι, Αβονίδα:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.tellingstories.gr/stories/index.php%3Foption%3Dcom_content%26view%3Darticle%26id%3D456:-10062012%26catid%3D14:2009-01-11-16-45-05%26Itemid%3D18&ved=2ahUKEwjJrvm8jczZAhUBliwKHcxrAiYQFjAFegQIAhAB&usg=AOvVaw0Vo96_8XD_6elqRdH1qiQQ

  128. π2 said

    117: Από ένα επίθετο *χαραλαμπής προκύπτει κύριο όνομα Χαραλάμπης με αναβιβασμό του τόνου, όπως από το πυριλαμπής βγαίνει το Πυριλάμπης. Ενώ σύνθετα ονόματα σε -λαμπος (το Λάμπος μαρτυρείται) είναι σπανιότατα στα αρχαία. Το μόνο που βρίσκω είναι το Μέλαμπος, που δεν έχει σχέση με το λάμπω, και το Πυρίλαμπος που είναι προφανώς παραλλαγή του Πυριλάμπης.

    Με δεδομένο λοιπόν ότι υπάρχουν πολλά σύνθετα επίθετα σε -λαμπής στα αρχαία, ίσως η μορφή Χαραλάμπης είναι «σωστότερη».

  129. Tah Ala Tahalasa said

    Στα σοβαρά μου βάζετε το Μπογδάνο; Ως τι; Ως καλλιτέχνη ή ως άνθρωπο του πνεύματος; Θα φτάσουμε να εξισώσουμε τα έργα τέχνης με τους θεατρινισμούς του κάθε τυχάρπαστου για να πούμε οτι η αποψη μας είναι σωστή; Περίεργα πράγματα..
    Εγώ σέβομαι τους ανθρώπους που πορεύτηκαν στη ζωή και στην τέχνη με τις πεποιθήσεις τους. Το θεωρώ δύσκολο.Και ιδιαίτερα όταν αυτοί οι άνθρωποι έχουν κυνηγηθεί ενώ θα μπορούσαν με το ταλέντο τους να παίρνουν αβέρτα βραβεία κι αμα ήταν καλα παιδιά να τους καλούσαν και στις απονομές των όσκαρ ξερωγω…

  130. sarant said

    126 Σοβαρά το λες; Είχαν να γίνουν ακαδημαϊκοί, να παίρνουν παχυλές αργομισθίες, να μπουν τα βιβλία τους στις σχολικές βιβλιοθήκες, και αλλα πολλά.

    128 Γενικά εντυπωσιαστηκα με όσα γράψατε. Να τον παντρέψουμε του χρόνου τον Χαραλάμπη.

  131. Tah Ala Tahalasa said

    Βασικα αυτά που γράφει ο κος Σαραντάκος είναι πιο ρεαλιστικά απ την απονομή των όσκαρ αλλά καταλάβατε 🙂

  132. Tah Ala Tahalasa said

    κ btw πιστεύω πως ο Ρίτσος ειδικά θα μπορούσε να χτυπήσει και Νομπελ.

  133. Pedis said

    # 125 – #123. Το χω διαβάσει. Δεν νομίζω ότι ο Όργουελ έχει αρνηθεί την επιρροή.

    το σημειώνει ο Ντόιτσερ.

    ‘Have you read this book? You must read it, sir. Then you will know why we must drop the atom bomb on the Bolshies!’ With these words a blind, miserable news-vendor recommended to me 1984 in New York, a few weeks before Orwell’s death.

    Poor Orwell, could he ever imagine that his own book would become so prominent an item in the programme of Hate Week?

    During the last war Orwell seemed attracted by the critical, then somewhat unusual, tenor of my commentaries on Russia which appeared in The Economist, The Observer and Tribune. (Later we were both The Observer’s correspondents in Germany and occasionally shared a room in a press camp.) However, it took me little time to become aware of the differences of approach behind our seeming agreement. I remember that I was taken aback by the stubbornness with which Orwell dwelt on ‘conspiracies’, and that his political reasoning struck me as a Freudian sublimation of persecution mania. He was, for instance, unshakably convinced that Stalin, Churchill and Roosevelt consciously plotted to divide the world, and to divide it for good, among themselves, and to subjugate it in common. (I can trace the idea of Oceania, Eastasia and Eurasia back to that time.) ‘They are all power-hungry’, he used to repeat. When once I pointed out to him that underneath the apparent solidarity of the Big Three one could discern clearly the conflict between them, already coming to the surface, Orwell was so startled and incredulous that he at once related our conversation in his column in Tribune, and added that he saw no sign of the approach of the conflict of which I spoke. This was by the time of the Yalta conference, or shortly thereafter, when not much foresight was needed to see what was coming. What struck me in Orwell was his lack of historical sense and of psychological insight into political life coupled with an acute, though narrow, penetration into some aspects of politics and with an incorruptible firmness of conviction.

  134. ΚΩΣΤΑΣ said

    130 α

    Νικοκύρη, σέβομαι αυτά που λές και δεν έχω σκοπό να σε μεταπείσω, αλίμονο.

    Μια διευκρίνιση μόνο. Εννοείς από την αρχή να είχαν κάνει άλλη επιλογή ή αφού πέρασαν εμφύλιο, εξορίες κλπ, και μόλις κατάλαβαν τι κάνει ο Στάλιν να βγουν και να τον αποκηρύξουν;

  135. Avonidas said

    #128. Το να έχεις ειλικρινείς πεποιθήσεις δεν τις κάνει αξιέπαινες. Ούτε το να διώκεσαι γι’ αυτές. Κι άλλωστε ακόμα κι όσοι διώκονται έχουν τον κύκλο των κλακαδόρων τους για να βγάζουν τα προς το ζην — αν αυτό είναι που επιθυμούν.

    Ο Όργουελ δεν θλιβόταν, θύμωνε με τους στρατευμένους διανοούμενους, διότι εκείνοι που ήταν σε θέση περισσότερο από τον καθένα να δουν τον κόσμο όπως πραγματικά είναι, διάλεγαν να διαστρεβλώσουν και να στρεψοδικήσουν.

  136. Theo said

    @109:
    Ναι, δεν συνηθίζονται στον ενικό για τα αγγελικά πλάσματα, αλλά κάποιοι συμπολίτες μας έχουν ως όνομα ή επώνυμο το Χερουβείμ (βλ. https://mech-design.gr/) και το Σεραφείμ.
    Κι όταν θέλουμε να αναφερθούμε σε έναν από αυτούς τους Αγγέλους, δεν θα πούμε το Χερουβείμ ή το Σεραφείμ;

  137. Avonidas said

    #133. He was, for instance, unshakably convinced that Stalin, Churchill and Roosevelt consciously plotted to divide the world, and to divide it for good, among themselves, and to subjugate it in common.

    Άδικο είχε; Ο Τσώρτσιλ τουλάχιστον μια χαρά είχε τακιμιάσει με τον Στάλιν, και μάλλον του καλάρεσαν οι μέθοδοί του. Βεβαίως, δεν μπορούσε να κάνει τα ίδια στους Βρετανούς φόρα-παρτίδα, αλλά στους Άραβες π.χ. με το παραπάνω!

    Ε, τώρα, οι μπλόφες, οι κρυμμένοι άσσοι στο μανίκι και τα πισώπλατα μαχαιρώματα ήταν μέρος του παιχνιδιού που παίζανε αυτοί οι αξιότιμοι κύριοι (του κόσμου)…

  138. Theo said

    @132:
    Ε, ναι, όταν ο Ελύτης, που δεν τον βάζω μαζί με τους πρώτους ποιητές μας (Σολωμό, Κάλβο, Καβάφη, Σεφέρη, Σαχτούρη), παίρνει το Νόμπελ, γιατί να μην το πάρει κι ο Ρίτσος;
    Το ίδιο βερμπαλιστές και νάρκισσοι ήταν και οι δύο😊

  139. Pedis said

    http://files.spazioweb.it/aruba27963/file/pietro_nenni_commemorazione_di_giuseppe_stalin_6_marzo_1953.pdf
    Onorevoli colleghi, nessuno fra i reggitori di popoli ha lasciato dietro di sé, morendo, il vuoto che lascia Giuseppe Stalin. Da ieri sera manca qualche cosa all’equilibrio del mondo. In questa constatazione, comune a tutti, amici e avversari, è il riconoscimento unanime della
    grande personalità che è scomparsa

    από τον επικήδειο του Νέννι (https://en.wikipedia.org/wiki/Pietro_Nenni) στο ιταλικό κοινοβούλιο την επομένη της είδησης του θανάτου του Στάλιν, σε επίσημη συνεδρίαση αφιερωμένη στο γεγονός.

    (βαριέμαι να μεταφράσω … για τους ιταλομαθείς)

  140. Pedis said

    # 137 – αν μομάν, με μπερδεύεις: Ο Τσώρτσιλ δεν είναι εκείνος που γκρινιάζει και στους έξι (;) τόμους της ιστορίας του ΠΠΙΙ, ότι είναι ο Ρούζβελτ που τα έχει κάνει τατσιμιτσικότσι με τον μουστάκια επειδή δεν καταλαβαίνει πολλά και δεν τον ακούει;

  141. Pedis said

    # 130 – 126 Σοβαρά το λες; Είχαν να γίνουν ακαδημαϊκοί, να παίρνουν παχυλές αργομισθίες, να μπουν τα βιβλία τους στις σχολικές βιβλιοθήκες, και αλλα πολλά.

    Λ.χ. ο Πιραντέλλο:

    Mussolini non trova paragoni nella storia, mai esistito un condottiero che abbia saputo dare al suo popolo una così viva impronta della sua personalità.

    Non può non essere benedetto Mussolini da uno che ha sempre sentito questa immanente tragedia della vita, la quale, per consistere in qualche modo, ha bisogno d’ una forma; … Mussolini, che così chiaramente mostra di sentire questa doppia e tragica necessità della forma e del movimento, e che con tanta potenza vuole che il movimento trovi in una forma ordinata il suo freno, e che la forma non sia mai vuota, idolo vano, ma dentro accolga pulsante e fremente la vita, per modo che essa ne sia di momento in momento ricreata e pronta sempre all’ atto che la affermi a se stessa e la imponga agli altri. Il moto rivoluzionario da Lui iniziato con la marcia su Roma e ora tutti i modi del suo nuovo Governo mi sembrano, in politica, l’ attuazione propria e necessaria di questa concezione della vita

    πρόβλημα (όχι προς τον Νικοκύρη): να μην διαβάζουμε Πιραντέλλο;

  142. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    130.α εδώ σήμερα γίνανε ακαδημαϊκοί άλλοι κι άλλοι…
    Διαλέγει ο Θ.Βαλτινός τα τελευταία δευτερόλεπτα να πει,αναπάντητο λόγω χρόνου,
    «ο Δημοκρατικός Στρατός, από πού κι ως πού δημοκρατικός,ο στρατός που αιματοκύλησε την Ελλάδα και έγινε της κακομοίρας,δεν έμεινε τίποτα όρθιο,και δεν τολμούσε κανένας να κάνει να πει κάτι…δε θέλω να πολιτικολογήσω τώρα…» Στο 50:27
    http://news247.gr/radiofono247/arxeio/pezoi-ston-aera.4679962.html

  143. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    142, Ηταν η εκπομπή «Πεζοί στον αέρα» της 28-2-2018

  144. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ωχ,συγγνώμη.Μαντάρα.

  145. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εννοείται πως διαβάζουμε λογοτέχνες, που δεν μας βρίσκουν σύμφωνους οι πολιτικές ιδέες και πράξεις του. Ρίτσος, Λειβαδίτης, Σελίν αγαπημένοι.
    Μπορεί να είχαμε περισσότερα Νόμπελ, Theo, αν δεν είχαν προσπαθήσει τόσο πολύ για το αντίθετο το παλάτι, η επίσημη εκκλησία και οι κομιστές Μελάδες. 😊

  146. cronopiusa said

    «Κι αν οι αδυναμίες του στον οργανωτικό τομέα και η εμπιστοσύνη του στα καϊνάρια των ΜΚΟ, τον πρόδωσαν μερικές φορές, ούτε υστερόβουλος υπήρξε ποτέ ούτε κονόμησε από όλη αυτή τη θλιβερή ανακατωσούρα του μεταναστευτικού.»

    τι σημαίνει καϊνάρια;

    Καλή σας μέρα!

  147. spiral architect 🇰🇵 said

    @146: Καϊνάρι είναι το γλυκόπιοτο χασίς και κατ’ επέκταση κατιτίς το εξαιρετικό, Το τελευταίο μπορεί να είναι και ειρωνικό. 😉

  148. spiral architect 🇰🇵 said

    Για τους γατόφιλους του ιστολογίου.

  149. Theo said

    @145:
    Όταν διαβάζω ποίηση, δεν με απασχολεί η πολιτική κοσμοθεωρία του ποιητή. Με συγκινεί όταν εκφράζει τα βιώματά του, την προσωπική αλήθεια του. Και συνήθως οι στρατευμένοι ποιητές μού δίνουν την αίσθηση πως δεν τα πιστεύουν τελείως όσα γράφουν αλλά πρέπει να τα γράψουν για να υπηρετήσουν την ιδεολογία τους. Εξαιρώ τον και δικό μου αγαπημένο Λειβαδίτη αλλά και τον Κοτζιούλα που τους νιώθω πιο αγνούς και ανυστερόβουλους.

  150. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σωστά, Theo. Είναι εντυπωσιακή η κακογουστιά των στρατευμένων ποιημάτων. Γι’ αυτό ο καλός Λειβαδίτης βρίσκεται στους δύο τελευταίους συγκεντρωτικούς τόμους των ποιημάτων του.

  151. cronopiusa said

    147

    Ευχαριστώ!

  152. Πέπε said

    @113:
    > > Ο Δημοσθένης ας πούμε δεν είναι η ίδια κλίση;

    Μπράβο, σωστά! Ίδια περίπτωση όπως αυτά που εντοπίστηκαν και ξεκαθαρίστηκαν σε επόμενα μηνύματα (#117, 128): ο ασθενής, ο *δημοσθενής, Δημοσθένης. Ο τριλαμπής, ο *χαραλαμπής, Χαραλάμπης.

    Μπράβο παρέα!

  153. spiral architect 🇰🇵 said

    Τι πρόβλημα έχετε μερικοί με τη «στρατευμένη» τέχνη, δεν καταλαβαίνω. Μήπως την μπερδεύετε με την τέχνη κατά παραγγελία; Θέση (και όχι απαραίτητα πολιτική) μέσω της τέχνης τους παίρνουν οι άνθρωποι, δεν γράφουν ποιήματα και πεζά, δεν ζωγραφίζουν πίνακες και γυρίζουν ταινίες με λουλούδια, παιδάκια, μπαλόνια και αγαπούλες.

    – Σεργκέι Αϊζενστάιν
    – Κουεντίν Ταραντίνο
    – Φατίχ Ακίν
    – Μέμος Μακρής
    – Γιάννης Ρίτσος
    – Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι
    – Σεμπαστιάο Σαλγκάδο
    – Κώστας Βάρναλης
    – Μάικλ Μουρ
    – Πάμπλο Πικάσο

    (ενδεικτικά και ανάκατα διάφοροι παλιοί και νέοι «στρατευμένοι» από διάφορους χώρους και εθνικότητες)

  154. Pedis said

    Εννοείται πως διαβάζουμε λογοτέχνες, που δεν μας βρίσκουν σύμφωνους οι πολιτικές ιδέες και πράξεις του.

    Πάλι καλά, σε αντίθετη περιπωση θα ήσουν αναγκασμένος να διαβάζεις μονάχα Κουβάτσο.

  155. Μόνο που συρατευμένοι δεν είναι μόνο πολιτικά αλλά και σε άλλους χώρους …

  156. spiridione said

    152. 113 κλπ. Να κάνουμε και μια διόρθωση η κλητ. του Περικλή είναι Περίκλεις, όχι Περίκλες. Δύτη, έχουμε πάει Κλασικό, αλλά περάσαν τα χρόνια 🙂

    Κατά τα λοιπά τα τα αρσενικά, τριτόκλιτα, σιγμόληκτα σε -ης (γεν. -ους) Δημοσθένης Κλεισθένης, Σωκράτης κλπ, και -κλῆς (γεν.-κλέους) Περικλής, Ηρακλής κλπ, είναι όλα κύρια ονόματα.
    http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B112/640/4112,18878/

  157. Theo said

    @153:
    Άλλο το να παίρνω θέση για κάποια ζητήματα, κι άλλο να εκφράζω τον εσωτερικό κόσμο μου, δηλαδή άλλο να γράφω από το ξεχείλισμα της καρδιάς μου κι από τον πόνο μου για τον συνάνθρωπο και την κτίση, κι άλλο να γράφω εγκεφαλικά και συναισθηματικά (επιπόλαια δηλαδή, κι όχι από βαθύτερο αίσθημα) για να προωθήσω κάποια ιδεολογία, άλλο καταγραφή των εσωτερικών δονήσεων κι άλλο προπαγάνδα.

    Το πρόβλημά μου είναι πως συνήθως η στρατευμένη τέχνη μυρίζει ψέμα κι έχουμε μπουχτίσει από τις κάθε λογής προπαγάνδες.

    Από όσους αναφέρεις με σαγηνεύουν ο Σαλγκάδο και ο Μουρ. Μου αρέσουν και κάποιες ταινίες του Ακίν. Νιώθω πως είναι αληθινοί κι ειλικρινείς και δεν με ενδιαφέρει τι ψηφίζουν.
    Κάνω καλά, γιατρέ μου;

  158. sarant said

    134 Η πιο καλή ευκαιρία για στροφή ήταν το 1945.

    153 Και ο Αισχύλος

  159. Πέπε said

    @156:
    > > …τα αρσενικά, τριτόκλιτα, σιγμόληκτα σε -ης (γεν. -ους) Δημοσθένης Κλεισθένης, Σωκράτης κλπ, και -κλῆς (γεν.-κλέους) Περικλής, Ηρακλής κλπ, είναι όλα κύρια ονόματα

    Κι ο Σωκράτης (και ο Ιπποκράτης και όλοι οι σχετικοί) πρέπει να είναι ίδια περίπτωση με τον Χαραλάμπη και με όλους τους Σθένηδες. Δε βρίσκω προχείρως, από μνήμης, επίθετα σε -κρατής, αλλά έχουμε το επικρατέστερος, που υπονοεί έναν θετικό βαθμό *επικρατής, άρα έστω και δυνητικά υπήρχε κι εδώ το μοντέλο των επιθέτων που με αναβιβασμό του τόνου γίνονταν κύρια ονόματα.

    Όλο αυτό μου θυμίζει μια σκέψη που βρήκα κάποτε ενδιαφέρουσα:

    Αυτός ο αναβιβασμός του τόνου είναι αδικαιολόγητος. Στα κύρια ονόματα γίνονται κι άλλα πράγματα αδικαιολόγητα, για παράδειγμα (σήμερα) υποκοριστικά που εξαφανίζουν κάθε ετυμολογική διαφάνεια, από το απλό Χαραλάμπης-Μπάμπης μέχρι το κραυγαλέο Αθανάσιος-Θανάσης. Γιατί αυτό;

    Γιατί, αν η διατήρηση της ετυμολογικής διαφάνειας είναι μια φυσική τάση των ομιλητών για να διευκολύνονται στην κατανόηση, και να μην απομνημονεύουν μία προς μία όλες τις δισεκατομμύριες λέξεις της πλούσιας γλώσσας μας, στα κύρια ονόματα δεν υφίσταται τέτοια ανάγκη. Χαραλάμπης, σε πρακτικό επικοινωνιακό επίπεδο, δε σημαίνει «η λάμψη της χαράς» ή τίποτε παρόμοιο, σημαίνει απλά τον φίλο μας τον αλήτη που τον βαρούσε ο δάσκαλος, ή όποιον άλλον έχει το ίδιο όνομα. Επομένως ούτε Μπάμπης σημαίνει «η λάμψη της χαράς», σημαίνει απλά «ο Μπάμπης». Μ’ αυτό τον μηχανισμό απελευθέρωσης από οποιαδήποτε δέσμευση ετυμολογικής διαφάνειας προκύπτουν ονόματα που μπορεί να μην έχουν ούτε ένα φθόγγο κοινό με την αρχική, επίσημη μορφή τους, όπως ένας φίλος μου Άκης από το …Πολύκαρπος.

  160. spiridione said

    159. Αρκετά τέτοια κύρια ονόματα σίγουρα δεν προέρχονται από επίθετα, αλλά αναλογικά υπάγονται σε αυτό το κλιτικό σύστημα: Τισσαφέρνης, Κυαξάρης.

  161. spiridione said

    Δε βρίσκω προχείρως, από μνήμης, επίθετα σε -κρατής,
    εγκρατής.

  162. Alexis said

    #159: Κάποιος φίλος μου παλιά (ήμασταν πιτσιρικάδες) ανέλυε το Χαραλαμπόπουλος σε Χαρά+λάμπω+πούλος, στην πλάκα εννοείται… 🙂

  163. ΣΠ said

    159
    εγκρατής

  164. spiral architect 🇰🇵 said

    @157: Η στρατευμένη τέχνη αγγίζει και διαμοιράζει πολιτικές (όχι απαραίτητα κομματικές) θέσεις. Λ.χ., ο Μάικλ Μουρ παίρνει ξεκάθαρες πολιτικές θέσεις υπέρ των δημόσιων συστημάτων υγείας ή κατά της οπλοκατοχής στις ΗΠΑ και ο Σαλγκάδο κατά της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Αδιαφορώ για το τι ψηφίζουν και αν προσέρχονται να ψηφίσουν, το αποτέλεσμα της δουλειάς τους βλέπω και καθότι πολιτικό ον παίρνω και εγώ θέση «μ’ αρέσει/δεν μ’ αρέσει». Λόγω θέσεων και μόνο.

    Επίσης η προπαγάνδα έχει αρνητική χροιά γιατί ακούγοντας και μόνο το ουσιαστικό έρχονται στο νου άτομα που αντιπαθούμε. Παρ’ όλα αυτά προπαγανδιστικές είναι οι ταινίες του Μουρ και το φωτογραφικό έργο του Σαλγκάδο ή ο Ιβάν ο Τρομερός του Αϊζενστάιν, τολμώ δε να βάλω μέσα και την προπαγανδίστρια του ναζιστικού καθεστώτος τη Λένι Ρίφενσταλ.

    Το αν με εκφράζουν οι παραπάνω έχει να κάνει με τη θέση που έχω πάρει εγώ. 😉

  165. Pedis said

    # 164 – τα αυτονίητα λες, αλλά, εδώ που φτάσαμε … καλά κάνεις.

  166. Γιάννης Κουβάτσος said

    154: Σε ευχαριστώ που με θεωρείς λογοτέχνη, αλλά θα σου το χαλάσω: δεν είμαι. Υπάρχουν, ξέρεις, πολλοί λογοτέχνες που δεν είναι σταλινικοί ή ναζιστές, οπότε υπάρχουν ευτυχώς και περιθώρια επιλογής. Αλλά και από τους σταλινικούς και τους ναζιστές, πετάμε τα σκουπίδια της ιδεολογίας τους και κρατάμε τα καλά.

  167. ΚΩΣΤΑΣ said

    Επειδή σέβομαι τον Νικοκύρη και για να αποφύγω παρανοήσεις από τυχόν ασαφείς δικές μου εκφράσεις στα σχόλια 114 και 126, επαναδιατυπώνω τις σκέψεις μου.

    Ο κομμουνισμός ως θεωρία ήταν ελκυστικός και δημιουργούσε ελπίδες στους φτωχούς και κατατρεγμένους. Πολλοί άνθρωποι λοιπόν που προσδοκούσαν μια καλύτερη ζωή και μια πιο δίκαιη κοινωνία, όχι μόνο πίστεψαν σε αυτές τις ιδέες αλλά στρατεύτηκαν ολοκληρωτικά σε αυτές, χωρίς να λογαριάσουν το κόστος και υπέφεραν εξ αιτίας αυτής της στράτευσης πολλές θυσίες, αρκετοί έχασαν και την ζωή τους. Όταν λοιπόν λέω για κάποιους ότι ήταν στρατευμένοι, δεν το λέω με αρνητική σημασία.

    Όταν πέρασαν τα χρόνια, επί Στάλιν, και μετά τον Β΄ ΠΠ και άρχισε δειλά – δειλά να φαίνεται το αληθινό πρόσωπο του κομμουνισμού, πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους ήρθαν σε πολλή δύσκολη θέση. Δεν μπορούσαν να αποδεχθούν ότι όλη η ζωή τους, οι θυσίες τους, οι αγώνες τους και τα όνειρά τους πήγαν στράφι. Δεν ήθελαν να το πιστέψουν ή μερικές φορές προσποιούνταν ότι δεν καταλάβαιναν δήθεν τίποτα.

    Πέραν αυτού υπήρχαν και ιδιοτελείς λόγοι που καθόρισαν την μετέπειτα πορεία τους. Από τους αντιπάλους συνεχίζονταν οι διωγμοί τους, ενώ στον δικό τους ιδεολογικό χώρο τύχαιναν σεβασμού, αναγνώρισης και βοήθειας για να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες της ζωής. Αν αντίθετα προχωρούσαν σε καταγγελίες για τα στραβά του κομουνιστικού καθεστώτος, είχαν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο την έλλειψη στήριξης από τους ομοϊδεάτες τους αλλά και τον πόλεμο από την κομματική νομεκλατούρα και κυρίως την ηθική εξόντωση ως δήθεν προδότες και πράκτορες του εχθρού. Αυτός ο φόβος τους έκανε αδρανείς.

    Αυτά δεν τα λέω μόνο ως αποτέλεσμα λογικών διεργασιών, αλλά και από παραδείγματα μέσα από την ίδια τη ζωή. Θείος της γυναίκας μου που ζούσε ως πολιτικός εξόριστος στην Πολωνία, όταν τον επισκέφτηκαν τα παιδιά τον βρήκαν από άποψη διαβίωσης σε συνθήκες άσχημες έως σχεδόν άθλιες. Η παραγγελία όμως που τους έδωσε όταν ξεκίνησε η επιστροφή τους ήταν: όταν επιστρέψετε στην πατρίδα, δεν θα πείτε τίποτα από αυτά που είδατε. Να μην το μάθουν οι εχθροί και χαρούν. Να πείτε ότι περνάω πλούσια.

    Αυτό ήταν το πνεύμα των σχολίων μου, δεν διεκδικώ το αλάθητο και δεν σκοπεύω να δώσω συνέχεια… εκτός αν προκληθώ, 🙂

  168. Babis said

    118 κ.α.

    Να μην το ήξερα τότε να του τρίψω στην μούρη. Αλλά μάλλον θα έτρωγα κι’άλλο χαστούκι για την αυθάδεια μου.

    130β Αφήστε τον Χαραλάμπη ανύπαντρο, ξέρει τι κάνει.:P

  169. Pedis said

    # 166 – δεν ξέρω αν είναι σοβαρότερο ότι δεν έχεις χιούμορ από το να βλέπεις παντού σταλινικούς και ναζιστές. Άλλαξε τροπάρι, αγαπητέ. Ουφ.

  170. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ναι, «βλέπω» έναν. Κράτα τις υποδείξεις για τον εαυτό σου, όπως είδες πρόσφατα, σ’ αυτό το ιστολόγιο δεν μας αρέσουν.

  171. Pedis said

    Τόσο σου κόβει.

  172. Γιάννης Κουβάτσος said

    Για να κάνω διάλογο μαζί σου, όντως δεν μου κόβει. Τερματίζω εδώ την ευχάριστη κουβεντούλα μας, επειδή σέβομαι τον Νικοκύρη και τους άλλους σχολιαστές και αναγνώστες.

  173. Pedis said

    # 172 – Σωστά, να τους σεβόμαστε, δώσε μας τα φώτα σου για κάναν αγώνα της κυριακής.

  174. Λ said

    Μάρτη μήνα βρέθηκε νεκρός ο Σήφης ο κροκόδειλος

  175. Λ said

    13 του Μάρτη γεννήθηκε ο Σεφέρης λέει ο θείος Γούγλης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: