Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η Γωγού και το Μάστερ Σεφ

Posted by sarant στο 8 Μαρτίου, 2018


Το έχω ξαναγράψει, τηλεόραση ελάχιστα βλέπω, κι έτσι στην αρχή δεν μπορούσα να καταλάβω τι είδους μανία είχε πιάσει τους φίλους μου στο Φέισμπουκ να ρωτάνε αν είναι σωστή η γενική «της Γωγούς» ή να μέμφονται την ακλισιά του ονόματος «Τιμολέων» (π.χ. του Τιμολέων). Δεν καταλάβαινα γιατί τους απασχολούσαν ειδικά αυτά τα δύο ονόματα.

Ύστερα πληροφορήθηκα ότι υπάρχει εκπομπή ονόματι Μάστερ Σεφ -ή μάλλον να το λατινογράψω, Master Chef, μια και είμαι βέβαιος πως όσοι το γράφουν έτσι το προφέρουν με ένα παχύτατο σίγμα, σαν τη Ντόρα Μπακογιάννη όταν λέει τη λέξη chοκολάτα -δεν λέω για τον γέρο Καραμανλή για να μην προδώσω την ηλικία μου.

Αλλά πλατειάζω. Υπάρχει λοιπόν αυτη η εκπομπή, που δεν την έχω δει ποτέ αλλά υποθέτω πως είναι η μαγειρική παραλλαγή των παιχνιδιών «ανάδειξης ταλέντων», όπου συμμετέχουν η Γωγώ και ο Τιμολέων, που τα ονόματά τους κακοπαθαίνουν, του ενός επειδή μένει άκλιτο και της άλλης επειδή αρχαιοκλίνεται.

Το Σαββάτο που μας πέρασε, παρέθεσα την άποψη μιας φίλης που είδα στο Φέισμπουκ και που με βρισκει σύμφωνο, οπότε την επαναλαμβάνω:

«Της Γωγούς και του Τιμολέων» ακούω όλη την ώρα στο Μάστερ Σεφ και πραγματικά αναρωτιέμαι πώς γίνεται από το αρχαιόπληκτο «της Γωγούς» να πηγαίνουμε στο λανθασμένο γραμματικά ακόμη και σήμερα, τουλάχιστον με τους τυπικούς κανόνες, «του Τιμολέων». Και μάλλον καταλήγω στο εξής: ότι και τα δύο έχουν την ίδια ρίζα αρχαιοπληξίας. Τα ονόματα, καθότι δεν ακολουθούν τους γνωστούς μηχανισμούς κλίσης της νέας ελληνικής, είναι αδιαφανή. Έτσι, σε ένα περιβάλλον που κυριαρχεί το «εμπρός-πίσω» στη γλωσσική συζήτηση, που θεωρείται δηλαδή ότι το ομιλούν πρόσωπο κερδίζει πόντους αν μιλήσει αρχαιοπρεπώς (είναι αστείο ότι τα περισσότερα «αρχαιοπρεπή» είναι λανθασμένα), σε ένα περιβάλλον που προτιμά να λέει «της Σαπφούς» από «της Σαπφώς», «τα mails» από «τα μέιλ», τα «bars» από τα «μπαρ», γιατί να μην προτιμάει να λέει «της Γωγούς» και γιατί να μην προτιμάει να λέει «του Τιμολέων»; Ακούγονται τόσο όμορφα αρχαία και τα δύο.

Για την ακλισιά του Τιμολέοντα δεν έχω να πω πολλά. Πέρα από τον παράγοντα που επισήμανε η φίλη, ότι δηλαδή το «Τιμολέων» ακουγεται πολύ επίσημο και γκλαμουράτο,  ο άλλος παράγοντας που συμβάλλει στο να αφήνεται άκλιτο το όνομα είναι ότι δεν συμμορφώνεται με κάποιο συνηθισμένο κλιτικό υπόδειγμα όπως βλεπουμε και στην επισημοποιημένη πλέον ακλισία ανάλογων επωνύμων π.χ. του συγγραφέα Μάνου Κοντολέων. Βέβαια, το όνομα «Τιμολέων» μέχρι πρότινος θα έμενε θαμμένο στα επίσημα κατάστιχα, διότι μέχρι πρότινος κανένας λογικός άνθρωπος νέας ηλικίας δεν θα σκεφτόταν να αυτοαποκαλείται και να αυτοσυστήνεται έτσι -θα το έκανε Τίμος, κάτι που δεν εμπόδισε τον φιλο μου στο δημοτικό να γίνει καθηγητής πρώτα στο ΕΜΠ και μετά στη Μελβούρνη. Αλλά με το θέμα του εξοβελισμού των συντομευμένων μορφών θα ασχοληθούμε σε αλλο άρθρο.

Οπότε αφηνουμε ήσυχο τον… Τιμολέων και περναμε στη Γωγώ. Η γενική «της Γωγούς», που όπως ακούω δίνει και παίρνει στο Μάστερ Σεφ, μου θύμισε ένα από τα βιβλία που κληρονόμησα από τον παππού μου, ένα θεατρικό έργο του 19ου αιώνα, μια φάρσα του Άννινου, στο οποίο υπάρχει μια πολύ διασκεδαστική σκηνή ανάμεσα σε έναν δάσκαλο, που μιλάει καθαρεύουσα, και στην υπηρέτρια του σπιτιού, τη Μαριγώ. Η Μαριγώ έχει παρακαλέσει τον δάσκαλο να της κάνει μια εξυπηρέτηση, και ο δάσκαλος λέει:

– Ας ικανοποιήσω την επιθυμίαν της αγαπητής μου Μαριγούς

– Δεν με λένε Mαριγού, Μαριγώ με λένε, διορθώνει η κοπέλα.

– Ναι, καλή μου, αλλά κλίνεσαι!

– Και γιατί να κλείνομαι; Καμιά ασκημομούρα είμαι;

Ο Άννινος παίζει με τις διαφορές δημοτικής και καθαρεύουσας· βάζει τον δάσκαλο να κλίνει αρχαιότροπα το λαϊκό όνομα της Μαριγώς, και βέβαια η κοπέλα, που αγνοεί το κλιτικό υπόδειγμα, υποθέτει ότι η ονομαστική είναι «Μαριγού» (όπως: η αλεπού της αλεπούς) και διαμαρτύρεται. Κι επειδή αγνοεί επίσης το ρήμα «κλίνομαι», νόμισε ότι της είπαν ότι «κλείνεται» μέσα στο σπίτι -αλλά δεν έχει λόγο να κλείνεται, κοπέλα σαν τα κρύα τα νερά! Το κοινό γελάει με την αφέλεια της κοπέλας αλλά και με τη γλωσσική στενοκεφαλιά του δασκάλου. Αυτά, περί το 1890.

Καμιά εικοσαριά χρόνια αργότερα, στο βιβλίο του «Γλώσσα και ζωή», ο πρωτοπόρος δημοτικιστής Ελισαίος Γιανίδης, έκανε ένα ενδιαφέρον πείραμα που άλλωστε το είδαμε εδώ τις προάλλες: πήρε λόγιες λέξεις και τις προσάρμοσε στο τυπικό της δημοτικής, και από την άλλη πήρε λαϊκές λέξεις και τις προσάρμοσε στο τυπικό της καθαρεύουσας. Στην πρώτη περίπτωση η προσαρμογή ήταν εντελώς ή σχεδόν αβίαστη, στην άλλη περίπτωση τραγελαφική. Ανάμεσα στα άλλα, πήρε τα αρχαία θηλυκά Ερατώ, Κλειώ, κι έφτιαξε τη δημοτικότροπη γενική: της Ερατώς, της Κλειώς, καμιά δυσκολία. Πήρε μετά τα λαϊκά Φωφώ, Μαριγώ, τα προσάρμοσε στο τυπικό της καθαρεύουσας: της Φωφούς, της Μαριγούς -και γέλασε και το παρδαλό κατσίκι.

Σήμερα, το παρδαλό κατσίκι θα γελούσε πολύ περισσότερο, και όχι απλώς πειραματικά αλλά σε μόνιμη βάση, επειδή σήμερα κάποιοι συνηθίζουν, και το θεωρούν και πιο καθωσπρέπει, να αρχαιοκλίνουν τα θηλυκά ονόματα σε -ώ, και μάλιστα όχι μόνο τα αρχαία αλλά και τα νεότερα. Είναι κι αυτό ένα από τα πολλά φανταχτερά κουρελάκια με τα οποία διανθίζουν τα κείμενά τους όσοι θέλουν να ξεχωρίσουν από την πλέμπα που γράφει στην καθομιλουμένη. Λέω ότι είναι κουρελάκια, επειδή βέβαια κανείς δεν γράφει σωστή και στρωτή καθαρεύουσα, απλώς πασπαλίζει τα κείμενά του με ξεκομμένους καθαρευουσιάνικους τύπους.

Αυτή η τάση, να κλίνονται αρχαιοπρεπώς ορισμένα κύρια ονόματα, συνήθως θηλυκά, είναι σχετικά καινούργια, ας πούμε της τελευταίας δεκαπενταετίας-εικοσαετίας. Η παλιότερη δημοτική είχε προσπαθήσει, και σε πολύ μεγάλο βαθμό είχε καταφέρει, να συμμορφώσει με το δημοτικό τυπικό τα αρχαία ονόματα, είτε των ίδιων των αρχαίων, είτε των νεότερων που βαφτίζονταν με αρχαία ονόματα. Έτσι, η αρχαία κλίση έμενε μόνο για στερεότυπες «απολιθωμένες» χρήσεις σαν την οδό Σοφοκλέους. Κατά τα άλλα, όλοι ή σχεδόν όλοι έλεγαν και έγραφαν π.χ. ο Θαλής του Θαλή (και όχι του Θαλού) είτε γινόταν λόγος για τον αρχαίο φιλόσοφο από τη Μίλητο είτε για τον Θαλή Τσιριμώκο, τον ποδοσφαιριστή.

Υπήρχαν βέβαια κάποιοι, όπως ο λόγιος Γ. Καλιόρης ο οποίος στη δεκαετία του 1980 είχε στηλιτεύσει την τάση των σχολικών βιβλίων να συμμορφώνουν με το τυπικό της δημοτικής τα ονόματα των αρχαίων (ο Σόλωνας, του Πλάτωνα) διότι, όπως έλεγε, έστω κι αν τα ονόματα αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί ως βαπτιστικά μεταγενέστερων, «ο αρχαίος φιλόσοφος, ο ένας και ανεπανάληπτος και απολύτως ορισμένος παραμένει Πλάτων και όχι Πλάτωνας, γιατί αυτό είναι το όνομά του». Άρα, Πλάτων ο φιλόσοφος, αλλά Πλάτωνας ο περιπτεράς της γωνίας, κατά Καλιόρη. Να προσθέσω πάντως ότι αυτή η γνώμη του Καλιόρη ήταν τότε μειοψηφική. Άλλωστε, όσοι έκαναν κλασική φιλολογία γαλουχήθηκαν με την Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας του Λέσκι, στη θαυμάσια μετάφραση του Αγ. Τσοπανάκη, όπου όλα τα ονόματα αρχαίων συγγραφέων κλίνονται ανθρωπινά: του Σωκράτη, ο Πλάτωνας, του Σοφοκλή, της Σαπφώς.

Για να εστιαστούμε στη Γωγώ και τα συναφή γυναικεία ονόματα, μπορούμε να ξεχωρίσουμε δύο κατηγορίες. Αφενός τα αρχαία ονόματα, Κλειώ, Ερατώ, Σαπφώ, Ηρώ, και αφετέρου τα νεότερα, είτε είναι ακέραια ονόματα (Αργυρώ) είτε χαϊδευτικά (Γωγώ, Φωφώ, Ζωζώ, Μαρώ). Μαζί με την Αργυρώ πρέπει θαρρώ να βαλουμε και ονόματα όπως Μυρτώ και Μαντώ διότι, αν και είναι αρχαία, ο περισσοτερος κόσμος τα εκλαμβάνει ως νέα και δεν υπάρχει κάποιο πολύ γνωστό αρχαίο πρόσωπο που να τα είχε -παρά μόνο νεότερα.

(Να μην ασχοληθούμε με τα ονόματα που τελειώνουν σε -ω αλλά δεν τονίζονται στη λήγουσα π.χ. Αρχόντω, Μαλάμω, Φρόσω κτλ. διότι αυτά δεν παρουσιάζουν πρόβλημα κλίσης).

Στην αρχαιότητα, τα γυναικεία ονόματα σε -ώ σχημάτιζαν γενική σε -ούς, της Σαπφούς, αν και οι γραμματικοί σημειώνουν ότι σε κάποιες διαλέκτους η γενική σχηματιζόταν σε -ώς, της Ερατώς, της Σαπφώς. Δεν μπόρεσα να βρω πότε αρχίζει να γενικεύεται η κλίση των ονομάτων σε -ώς με τον νεότερο δηλαδή τρόπο.

Σε σχέση πάντως με αυτα τα γυναικεία ονόματα, μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερις στάσεις.

α. Όλα τα ονόματα κλίνονται κατα τον νεότερο τρόπο, -ώ -ώς, είτε είναι αρχαία είτε νέα: της Σαπφώ, της Κλειώς, της Αργυρώς, της Γωγώς. Αυτή είναι η λύση που προτιμώ και εφαρμόζω εγώ. Εννοείται ότι εξαιρούμε τυποποιημένες χρήσεις όπως στα ονόματα οδών: το σπίτι της φίλης μου της Ερατώς βρίσκεται στην οδό Σαπφούς στην Καλλιθέα.

β. Τα ονόματα αρχαίων προσώπων κλίνονται κατα τον αρχαίο τρόπο, τα αρχαία ονόματα νεότερων προσώπων όμως κλίνονται κατά τον νεότερο τρόπο: η ποίηση της Σαπφούς, αλλά η φωνή της Σαπφώς Νοταρά. Εννοείται ότι και τα νεότερα ονόματα κλίνονται νεότροπα: της Αργυρώς, της Μαριγώς. Αυτή είναι η στάση που συνιστούσε ο Γ. Καλιόρης.

γ. Όλα τα αρχαία ονόματα κλίνονται αρχαιότροπα, ολα τα νέα ονόματα νεότροπα. Αυτή τη στάση είδα να τη συνιστούν κατά τις πρόσφατες συζητήσεις καποιοι φίλοι στο Φέισμπουκ, που κοροϊδεύουν τη γενική «της Γωγούς» αλλά δεχονται π.χ. «της Ερατούς» για την τσιγγανοπουλα εκείνου του παλιού σίριαλ. Προσωπικά, αυτό το θεωρώ ξιπασιά -«αρχαιοκλιτική ξιπασιά»το έχω πει.

δ. Όλα τα ονόματα σε -ώ κλινονται αρχαιότροπα, είτε αρχαία είτε νέα: της Κλειούς, της Ζωζούς, της Φωφούς. Αυτή τη στάση δεν είδα να την συνιστά ρητά κανένας, αλλά την εφαρμόζουν κάποιοι όσο κι αν οι περισσότεροι (ελπίζω) βρίσκουμε κωμικούς τους τύπους «της Γωγούς».

Βρισκουμε κωμικούς τους τύπους αυτούς που θυμίζουν το στερεότυπο «σμόκιν με σαγιονάρες», ωστόσο πρέπει να έχουμε κατά νου ότι στη γλώσσα «οι όμορφες διακρίσεις όμορφα καίγονται». Όσο κι αν έχει κάποια βάση η στάση αριθ. 2 (αρχαία πρόσωπα να κλίνονται αρχαιότροπα, αρχαία ονόματα νεότερων προσώπων να κλίνονται νεότροπα), φαίνεται πως στην πράξη δεν είναι εύκολο να τηρηθεί απ’ όλους η διάκριση κι έτσι κάποιοι μεταπίπτουν στη στάση 3 και μετά στη στάση 4. Προσωπικά, όπως είπα, θεωρώ πολύ πιο στρωτό να κλίνουμε όλα τα ονόματα των αρχαίων, ανδρικά και γυναικεία, με τον σημερινό τρόπο: του Θαλή, του Σοφοκλή, της Ηρώς, της Κλειώς.

Σήμερα όμως το εκκρεμές του ευπρεπισμού και του συντηρητισμού έχει φτάσει στο άλλο άκρο, όχι μόνο τα ονόματα των αρχαίων φιλοσόφων, αλλά και των νεότερων περιπτεράδων αρχαιοκλίνονται. Αντιγράφω από παλιότερο δικό μου άρθρο:

«Τα κομμάτια κινούνται στο γνωστό συνθετικό μοτίβο της Ηρούς» διαβάζω σε δελτίο τύπου για την συνθέτρια Ηρώ, ενώ αλλού καλούμαι να εντρυφήσω στις «απαντήσεις της Μαντούς στο κοινό της». Και σε περιγραφή των τεκταινομένων στον «Μπιγκ Μπράδερ» είχα δει ότι «Άσκοπες βόλτες στον κήπο έκανε ο Κώστας μετά την αποχώρηση της Κλειούς, θέλοντας να απομονωθεί.» Μάλιστα, ο Γ. Χάρης διασώζει ένα πολύ ενδιαφέρον στιγμιότυπο από την εκπομπή αυτή: ενώ οι παίκτες συζητούσαν για την αποχώρηση της Κλειώς λέγοντας, όπως κάθε φυσιολογικός άνθρωπος, «της Κλειώς», ο παρουσιαστής της εκπομπής τους διόρθωνε: «της Κλειούς». Προφανώς, θα έβρισκε τον αρχαιότροπο τύπο πιο σικάτο, πιο φιγουράτο, πιο ταιριαστό στο επίπεδο της εκπομπής, βρε αδερφέ!

Και βέβαια, οι επώνυμες Ηρώ και Μαντώ έχουν κάθε δικαίωμα να ζητήσουν να κλίνονται αρχαιότροπα, για να κολλήσουν λίγην αρχαιοπρεπή χρυσόσκονη μήπως και επιτέλους λάμψουν, αλλά η μπάλα έχει πάρει δικαίους και αδίκους. Έτσι, έπεσε στα χέρια μου παιδικό βιβλίο με βιογραφίες αγωνιστών του ’21, το οποίο χρησιμοποιούσε αποκλειστικά τον τύπο «της Μαντούς Μαυρογένους», ενώ στα σχολικά μου χρόνια, επί χούντας και καθαρευούσης, η ηρωίδα του’21, το θυμάμαι ολοκάθαρα, κλινόταν λαϊκά: της Μαντώς Μαυρογένους (Η μανία του βιβλίου μάλιστα φτάνει στο ανεπίτρεπτο ατόπημα να ευπρεπίζει και το δημοτικό δίστιχο: «Κάνει φτερά στον πόλεμο για της Μαντούς τη χάρη / και της πατρίδας την τιμή κάθε άξιο παλληκάρι»). Και στο Βήμα είχα δει να γίνεται λόγος για τη «φωνή της Σαπφούς Νοταρά» –χωρίς ο καλός δημοσιογράφος να φοβηθεί μήπως τον πάρει είδηση από εκεί ψηλά η μακαρίτισσα και τον κράξει με την τόσο χαρακτηριστική φωνή της. Όπως δεν φοβήθηκε το γελοίο και ο δημοσιογράφος του περιοδικού ΚΛΙΚ, όταν ρώτησε την ηθοποιό Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους πώς ερμήνευσε το ρόλο της Ερατούς, της τσιγγανοπούλας Ερατούς να θυμίσω, σε μια πετυχημένη τηλεοπτική σειρά.

Αυτά τα παραδείγματα τα είχα ψαρέψει όταν πρωτοέγραψα άρθρο για αυτό το θέμα, γύρω στο 2003. Από τότε, η αρχαιοκλιτική ξιπασιά εξαπλώθηκε και πήρε διαστάσεις επιδημίας: εμφανίστηκαν τύποι όπως της Αργυρούς ή της Γωγούς που παλιότερα μόνο για αστείο θα λέγονταν. Παράλληλα εξαπλώθηκε και η ακλισία των άλλων θηλυκών κύριων ονομάτων (βρίσκει πια κανείς όχι μόνο «της Άννα Φρανκ», αλλά και «της Άννα Βίσση»), οπότε αν κάποιος χαλκέντερος συντάξει γραμματική της γλαφυράς ελληνικής θα συμπεριλάβει τον κανόνα ότι τα θηλυκά κύρια ονόματα είναι άκλιτα εκτός αν λήγουν σε -ώ οπότε έχουν γενική -ούς.

Μια πρόχειρη τσάρκα στο Διαδίκτυο, του 2012, έδωσε, ανάμεσα στ’ άλλα, τα εξής αποτρόπαια δείγματα που θα έκαναν τον Μποστ να κιτρινίσει από τη ζήλεια του:

* Είναι κόρη του Ιωάννη (που ήταν κηπουρός στο νεοκλασσικό) και της Φωφούς Βλαχάκη και από πολύ μικρή ήταν παιδί χωρισμένων γονιών (Λήμμα της Βικιπαίδειας για το σίριαλ «Κωνσταντίνου και Ελένης»)

* Οι πρώτες φωτογραφίες από το γάμο της Γωγούς Μαστροκώστα και άρθρο της Γωγούς Ατζολετάκη για τα ελληνικά προϊόντα.

* Η προσγείωση της Ζωζούς [Σαπουντζάκη] στην αγκαλιά του προέδρου του πολιτιστικού οργανισμού…

* Όσο για το πρώην υπέροχο όνομα Αργυρώ (της Αργυρώς) το έχουν χακέψει οι ευπρεπιστές, με δάσκαλο τον Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος καμάρωνε που η γυναίκα του «έχει πάρει το βιβλίο της Αργυρούς και κάνει πολλές συνταγές». Εξαντλητική απογραφή του στερεώματος των Αργυρούδων είχε κάνει παλιότερα ο φίλος Earion στη Λεξιλογία.

Βέβαια, το παρήγορο είναι ότι, ακόμα και μετά την επέλαση των μιμητών του Άδωνη, τα νεότερα ονόματα αντέχουν στο μικρόβιο της αρχαιοκλιτικής ξιπασιάς· έτσι, ακόμα και για την Αργυρώ, οι ανθρωπινές γενικές (της Αργυρώς) είναι πολύ περισσότερες  στο γκουγκλ απ’ ό,τι οι ξιπασμένες (της Αργυρούς). Στα ονόματα αρχαιοελληνικής προέλευσης, τα πράγματα είναι πιο μοιρασμένα -για παράδειγμα, για τη Διδώ Σωτηρίου ο στρωτός τύπος της γενικής (της Διδώς Σ.) βγάζει τριπλάσιες γκουγκλιές από τον ξιπασμένο, αλλά στη Σαπφώ Νοταρά φαίνεται να υπερτερεί ο ξιπασμένος τύπος, ελπίζω παροδικά.

Μια και σήμερα είναι η μέρα της γυναίκας, να πούμε ότι η αρχαιοκλιτική ξιπασιά κυρίως γυναικεία ονόματα πλήττει. Δύσκολα θα βρείτε σε αρσενικά αρχαία ονόματα αρχαιόκλιτες γενικές π.χ. «η ποίηση του Μιλτιάδου Μαλακάση», «οι διεθνείς συμμετοχές του Θαλού Τσιριμώκου», «τα ανέκδοτα του φίλου μας του Αρχιμήδους» κτλ. Ακόμα και για τα ίδια τα αρχαία πρόσωπα, οι τάσεις είναι μοιρασμένες -πολλοί γράφουν «του Σόλωνος» ή «του Πλάτωνος» αλλά ελάχιστοι «κωμωδία του Αριστοφάνους».

Η λύση που εγώ έχω βρει για να σαρκάζω την αρχαιοκλιτική ξιπασιά, μήπως και το κόψουν, είναι να περνάω το -ου και στις άλλες πτώσεις: γεια σου Αργυρού, τι κάνεις Ηρού; θα έρθει και η Λητού; Αυτό ακριβώς εφαρμόζω και στη Γωγού του τίτλου -να δούμε, θα πιάσει;

ΥΓ Να αφήσουμε για άλλη φορά τα γυναικεία και αντρικά΄ονόματα και παρατσούκλια σε -ις, πχ Άλκηστις, Χάρις, Άδωνις.

Advertisements

151 Σχόλια to “Η Γωγού και το Μάστερ Σεφ”

  1. Γς said

    Kαλημέρα

    8 Μαρτίου.

    Χρόνια Πολλα στις γυναίκες του ιστολογίου κι όλου του κόσμου

  2. spiral architect 🇰🇵 said

    Μη χάσεις εσύ …

  3. Γς said

    Μυρτώ

    της Μυρτούς και πάσης Ελλάδος άμα λά’ χει να’ ούμε.

    [φυρί φυρί το πάω να με μπανιάρει]

  4. Γς said

    2:

    Εμ, τι ψυχή θα παραδώσω…

  5. καλημερα
    απο τα αρχαιοπρεπη κανεις δεν ξεφευγει ευκολα

  6. Katsoyannou said

    Μα δεν θα προλάβω ποτέ να κάνω το πρώτο σχόλιο;

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6 Δύσκολο!

  8. Τιμολέων και Ροζαλία, για τους συνομήλικούς μου. Ροζαλία έχω γνωρίσει, Τιμολέοντα λάιβ όχι ακόμα.

  9. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα.

    Είμαι της παλιάς σχολής με επιρροές από καθαρεύουσα οπότε το «η Σαπφώ, της Σαπφούς» το χρησιμοποιώ κι εγώ όπως και το «ο Θεμιστοκλής, του Θεμιστοκλέους«, αλλά το «η Γωγώ, της Γωγούς» βγάζει μάτι γιατί, α) δεν είναι αρχαιοελληνικό (ομοίως και η Αργυρώ) και β) είναι υποκοριστικό (όπως και η Φωφώ).
    (τον έβγαλα κι εγώ τον γραμματικό κανόνα μου)

    Παρεμπιπτόντως δεν βλέπω τηλεοπτικά ριάλιτι με ψωνάρες, την τιβί την έχω για μόνιτορ, οπότε χτες είδα τις πινακίδες. 😉

  10. cronopiusa said

    Όλες στη Πλ. Κλαυθμώνος στις 18.00. Αγωνιζόμαστε ενάντια στις πολλαπλές καταπιέσεις από πατριαρχία και καπιταλισμό, διεκδικούμε ισότητα και αξιοπρέπεια.

  11. Γς said

    8:

    Αχ Ρόζα, Ρόζα Ροζαλία
    πάμε μαζί στη συναυλία,
    ν’ ανθίσει μ’ όλα τα βιολιά
    μια ροζ μεγάλη βυσσινιά
    στο πρώτο μας φιλί.

    http://www.youtube.com/watch?v=7BcAIB9zVIo

  12. π2 said

    Υπάρχουν 633 ονόματα σε -ώ στο Lexicon of Greek Personal Names, οπότε δεν μπορώ να τα ψάξω όλα, προχείρως όμως βρίσκω στις επιγραφές αρκετά Σαπφώς, Θεανώς, Γοργώς, Καλλιστώς, Μαντώς, Μυρτώς, Νικώς, Στρατώς, Σωσώς, Τιμώς, Φιλώς με παραδείγματα ήδη από τη μέση ελληνιστική περίοδο (τα περισσότερα ήδη στα ρωμαϊκά χρόνια).

  13. Γς said

    Γωγώ.

    Είναι κι εκείνο το Γιόλα απο Γεωργούλα.

    Γιόλα της Κ@ργιόλας;

    Δεν πάει

  14. sarant said

    12 Εσένα σκεφτόμουν χτες που έγραφα το άρθρο και λέω, δεν μπορεί, θα μου πει για τις επιγραφές! Ευχαριστώ πολύ!

    9 Δηλαδή θα επιδοκιμάσεις το σχόλιο του φίλου μας του Αρχιμήδους;

  15. LandS said

    Ορέ το Μαντώ δεν είναι απ’ το Διαμάντω;

  16. lsuper p said

    τι λέτε για αυτους που ζουν στο εξωτερικό, αν σε λενε πχ Κιμων ή Τιμολέων το κρατάς το ‘ονομα άκλιτο ή προσπαθείς να το εξηγησεις, τουλάχιστο στο στενό φιλικό και οικογενειακό περιβάλλον?

  17. Θεοδώρα said

    Καλημέρα, ευχαριστούμε Γς !
    …και καλά ο Τιμολέων θα γίνει Τίμος, αλλά ο θείος μου ο Ναπολέων πως θα γίνει…;

  18. sarant said

    15 Είναι και από το Διαμάντω, υπάρχει και σκέτο.

    16 Κανονικά, εγώ (αλλά είναι προσωπικήμου γνώμη) θα έγραφα το όνομά μου KIMONAS SARANTAKOS. O Kίμωνας του Κίμωνα.

    17 Δεν θα γίνει Νάπος, αν και στην Ήπειρο πρέπει να λέγεται. Ο Ναπολέων, τότε, αλλά του Ναπολέοντα

  19. Γς said

    15:

    Το όνομα είναι από το Διαμάντω.

    Το ρούχο [ manteau ] είναι από ύφασμα

  20. Λεύκιππος said

    Την εγγονή μου την λένε Λενιώ (που λέει και το τραγούδι), αλλά ελπίζω ότι εγώ δεν είμαι ο παππούς της Λενιούς,……

  21. π2 said

    Το Μαντώ είναι αρχαίο. Υπήρχε και κόρη του Τειρεσία στη μυθολογία. Ως ανθρωπωνύμιο μαρτυρείται νωρίς, από την πρώιμη ελληνιστική.

  22. spiral architect 🇰🇵 said

    @14: Αυτό συγκεκριμένα δεν θα ξεφύγει από το έρκος των οδόντων μου, έλα όμως που οι χάρτες δεν ακούνε αλλιώς.
    Αρχιμήδους 16 – Καλλιθέα Αττικής
    (και στην τελική λάθος δεν είναι)

  23. Γς said

    20:

    >δεν είμαι ο παππούς της Λενιούς

    Ο καθείς με τον πόνο του:

    Εγώ όμως είμαι ο Οπα [είπα λέω] του Γς-τζιούνιορ,

    [που μένει στην Γερμανία και όπυ παππους=Opa]

  24. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Πολύ παλιό λαθάκι το ένα από τα δύο, το θυμόμαστε ήδη από τη «Σωφερίνα», με τη Τζόλυ (της Τζόλυς) Γαρμπή να λέει, υπέρ του σκύλου της, στο δικαστήριο για τη Βουγιουκλάκη «Χτυπήσατε το ποδαράκι του Λέων», κι εκείνη να της απαντάει «Του Λέων…Είσαι και χήρα Γυμνασιάρχου…»
    Επίσης πρέπει να έχω στείλει κάποτε και μια φωτογραφία πινακίδας δρόμου στη Ραφήνα, που γράφει «ΟΔΟΣ ΖΕΡΒΑ ΝΑΠΟΛΕΩΝ»…

    Χρόνια πολλά στη γυναίκα, που «είναι σκληρός άνθρωπος», όπως λέει και η ομώνυμη ταινία…

  25. stelios mavromoustakis said

    Δηλώνω οπαδός της καλλιορικής πολυτυπίας. Λύνει περισσότερα από τα προβλήματα που ανακύπτουν χωρίς να ενδίδει σε εμμονές που οδηγούν είτε σε μαλλιαρισμούς της δημοτικής είτε σε γελοίους αρχαιοπρεπισμούς.

  26. Πάνος με πεζά said

    @ 22 : Αυτό τρώγεται. Αλλά την οδό Πεισιστράτους πώς να τη χωνέψεις; Σε κάνει να πιστεύεις ότι ο άνθρωπος λεγόταν Πεισιστράτης.

  27. nikiplos said

    Τα ονόματα και η καθημερινή κλήση τους έχουν κι αυτά την (νεότερη) ιστορία τους…
    Εγώ ας πούμε όντας σχετικά νεώτερος, πέρασα ευτυχώς «ξυστά» από τη μόδα 60ς και 70ς, όπου στην οικογένειά μου οι
    Χαρίλαος, Δημήτριος, Παναγιώτης, Σοφοκλής, Αρχιμήδης, Βλάσσης και Βρασίδας, έγιναν αντίστοιχα:
    Λάκης, Τάκης, Πότης, Λάκης, Δάκης, Σάκης, Δάκης. Έναν Σταύρο στον τόπο του, κανείς δεν τον ξέρει εξόν από … Ρούλη…

    Ευτυχώς πέρασε αυτή η μόδα. Εμείς φωνάζαμε στρωτά τα ονόματα. Ενίοτε τα κόβαμε. Η Θωμαή η φίλη μου έγινε Θώμη, η Φωτεινή, από Φωφώ Φόφη, ενώ η προγιαγιά μου Ευφημία Έφη. Την Αδερφή της Αργυρώ, ανέκαθεν την φώναζαν «Ρούλα». Και πάει λέγοντας…

    Σήμερα με ενοχλεί κάπως το Κωνσταντίνος, Εμμανουήλ, Δημοσθένης, Έξαρχος κλπ που οι φίλοι μου παρεξηγούνται εάν κάνω το λάθος και φωνάξω τα παιδιά τους:
    Κωστή, Μανώλη, Δήμο, Ξάρχο κλπ.

    τα λέγαμε και πρόσφατα… Εγώ προσπαθώ να εφαρμόζω τον κανόνα του Γ. Καλιόρη, όμως δεν λέω ποτέ γενική Λεωνίδου, παρά μόνο την οδό, ενώ το Θαλού ομολογώ ότι σήμερα το έμαθα…

    Έχω την εντύπωση ότι το Γωγούς, Αργυρούς κλπ ξεκίνησαν ως πλάκα πριν 10 περίπου χρόνια. Ας είναι… φράκο με σαγιονάρες έτσι κι αλλιώς είμαστε σε πολλά πράγματα…

  28. Μπετατζής said

    (ΣΟΣΟΣΟΣ οφ τόπικ) Σπειροειδή, καλές οι πινακίδες ;;; Πες μια γνώμη. Δράττομαι της ευκαιρίας (άλα της), να πω ότι το «μαζί ή τίποτα» είναι ταινιάρα και να διαφωνήσω κάθετα με εκείνους που δεν τους άρεσε. Έχω μάνα με τέτοιο όνομα, ας πούμε Αργυρώ και πάντα της Αργυρώς λέγαμε (έτσι για να συνδεθώ και με το νήμα). Επίσης μία είναι η Διαμάντω, η φοβερή και τρομερή Μανωλάκου. Δώξα τω Λένιν, το κόμμα ακόμα μιλάει σαν άνθρωπος https://www.902.gr/eidisi/politiki/134196/periodeia-tis-diamantos-manolakoy-stin-anatoliki-mani

  29. Πάνος με πεζά said

    Α κάτσε…Υπήρχε Πεισίστρατος, και Πεισιστράτης; Κι ήταν και οι δύο τύραννοι της Αθήνας; Και ο ένας έχει γενική «Πεισιστράτου» και ο άλλος «Πεισιστράτους»; Μπερδεύτηκα με τα γκουγκλίσματα…

  30. Πάνος με πεζά said

    Και πάλι, στον Πεισιστράτη η σωστή γενική είναι Πεισιστράτου.

  31. # 17

    Βοναπάρτης !!

  32. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    Νίκο, μιάς κι έβαλες τόσο ενδιαφέρον θέμα σήμερα, να κάνω και μιά προσφορά για τους συνεντευξόμενους αναγνώστες, το Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας του Albin Lesky, έκδ, 1964 (59 MB !!, από την γνωστή επτασφράγιστη υπόγεια βιβλιοθήκη της Ζυρίχης…., δυστυχώς έτι χωρίς δυνατότητα αναζήτησης, αλλά θα δούμε μέχρι αργά το βράδυ …., μήπως υπάρξουν κάποιες επ΄αυτού βελτιώσεις, καθότι χρησιμοποιείται πολυτονικό 😦 )

  33. Χρόνια Πολλά σε όλες τις γυναίκες, από την Αργυρώ μέχρι τη Φοφώ κλπ, κλπ.
    Σε ότι αφορά τον Κίμωνα, θα σας πω πως οι δικοί μας έλυναν τα προβλήματα κλίσης των αρχαίων ονομάτων. Είχαμε λοιπόν στον χωριό έναν και μοναδικό Κίμωνα. Σιγά να μην …έκλιναν αυτό το όνομα οι χωρικοί: Έλεγαν ο Κίμος, του Κίμου, τον Κίμο κλπ. Όχι, θα κάτσω να σκάσω!

  34. Απολαυστικό όπως πάντα το άρθρο σας. Πραγματικά θα ήθελα να δω ένα άρθρο για τα ονόματα που λήγουν σε -ις καθώς η αιτιατική τους με έχει προβληματίσει. Π.χ στο γυναικείο όνομα Άρτεμις,(της Αρτέμιδος) θα πούμε στην Άρτεμιν ή στην Άρτεμη?

  35. Πάνος με πεζά said

    Και πού να πάτε σε καμιά Λήμνο, όπου προστάτης είναι ο Άγιος Σώζων, και φυσικά όλο ακούς από εδώ κι από κει «εσύ ποιανού είσαι, του Σώζων;»

  36. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Καλημέρα, ευχές πολλές στις κυρίες!

    Νίκο, ευχαριστούμε για το άρθρο, κρατάς τις υποσχέσεις σου! Άμποτες να το διαβάσουν και οι δέκα εναπομείναντες παίκτες στο παιγνίδι -η Γωγώ, παρεμπιπτότως, μετά τη χθεσινοβραδυνή διαδικασία αποχώρησης, παραμένει. Μαζί με τη Μάγκυ (έχουμε τίποτα γι’ αυτή;) είναι πλέον οι μόνες δύο επιζήσασες…

    Βέβαια, κάτι άλλο έχει αρχίσει ειλικρινώς να με ανησυχεί: Η μητέρα μου, προ ημερών, μου φώναξε «σε δέκα λεπτά στήνω πιάτο»! Κάτι αλλάζει στο Βασίλειο της Δανιμαρκίας. Ή, για να το πάρω από άλλο έργο, «ζουν ανάμεσά μας».

  37. Γιάννης Ιατρού said

    Και ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ στις (όποιες) εορτάζουσες σήμερα 🙂

  38. Τρίβλαξ said

    13:
    Γιόλα— από το Μαρία, σύμφωνα με φίλη Γιόλα.
    Μαρία—Μαργιόλα—Γιόλα.

  39. sarant said

    22 Mα, το έχουμε πει ότι τα οδωνύμια είναι στερεότυπες εκφράσεις και μένουν ως έχουν! Αλλά άλλο είναι η ακτή Θεμιστοκλέους και άλλο το μπακάλικο του Θεμιστοκλή!

    25 Να τηρείς τότε όμως τις διακρίσεις. Της Σαπφώς Νοταρά να λες.

    32 Α μπράβο!

    33 Ο Κίμος και στη Μυτιλήνη

    34 Η Άρτεμη της Άρτεμης. Δεν έχει άλλο τρόπο για όνομα. Για οδό, οδός Αρτέμιδος.

    35 Σώζος στην Αίγινα

    36 Αυτή ηέκφραση «στήνω πιάτο» μου έχει ξεφύγει.

  40. Πάνος με πεζά said

    @ 36 : Πώς λέμε «Μπλάνσαρε όρυζα…» 🙂 Αν και, ας μην κλέβουμε, μπλανσάρω δε σημαίνει βράζω, αλλά ζεματίζω για λίγη ώρα σε βραστό νερό, και μετά ρίχνω σε κρύο,΄και χρησμοποιείται αποκλειστικά για λαχανικά.
    Βεβαίως τώρα, τί να κλ@σουν τα γαλλικά στην κουζίνα; Συγκρίνεται ποτέ το αδερφίστικο «φουέ» με τη βαρβατίλα του «αυγοδάρτη»;

    Πάντως, για να παίξεις μπάλα με τη μαμά, πέτα της κανένα «δε νομίζω ότι διαχειρίστηκες καλά τη μελιτζάνα»… (ΑΕΔΑΚ, που λέμε…) 🙂

  41. Παναγιώτης Κ. said

    Ως χώρα,γλωσσικώς πάμε καλά γιαυτό και δεν ανησυχώ.Κάτι καταλαβαίνουμε και εμείς οι κάπως μεγάλοι. 🙂

  42. leonicos said

    Ρε, θέση στη γαλαρία, πρωί πρωί σήμερα

    Τέλος πάντων!

    τη Ντόρα Μπακογιάννη όταν λέει τη λέξη chοκολάτα

    Δεν είχα την τιμή ν’ ακούσω με τ’ αφτιά μου (αΦτιά μου είπα…) την κα Μπακογιάννη, αλλά έχω ακούσει κι άλλες λελούδες λιγότερο περιώνυμες και περίοπτες να το κάνουν.
    Οι κύπριοι το κάνουν αυτοδικαίως διότι έτσι προφέρεται η σοκολάτα στην Κύπρο, ο κυπριακή έχει παχύ σίγμα, και άμα ζητήσεις σοκολάτα στην Λάρνακα και είσαι κύπριος, σε δουλεύουν ότι ‘καλαμαρίζεις’ δηλαδή μιλάς ελλαδίτικα

  43. Alexis said

  44. Πάνος με πεζά said

    Υπάρχει και ο παλιός ηθοποιός, ο Γιάννης Ευδαίμων, όπως και αρκετά αντίστοιχα επώνυμα. Εκεί φυσιολογικά, κλίνουμε και το επώνυμο, λέγοντας «του Γιάννη Ευδαίμονα», όπως θα λέγαμε «του νίκου Σαραντάκου». Στην πράξη βεβαίως δεν το ακούμε πάντα.

  45. spiral architect 🇰🇵 said

    @28: Εξαιρετικές. 🙂
    (όπως όλες οι ταινίες που έχει παίξει η Φράνσις ΜακΝτόρμαντ)

    Να πω τώρα και την αποψάρα μου. Πιστεύω ότι τα καθιερωμένα είναι δύσκολο να ανατραπούν και τυχόν καινοφανείς εκφράσεις-κλίσεις-πτώσεις θα ειπωθούν και θα γραφτούν για λίγο, θα χρησιμοποιηθούν ενδεχομένως για χαβαλέ (θυμάται κανείς το «καλυτερότερος» του Κωστόπουλου) αλλά σε επίσημα κείμενα και βικβλια θα συνεχίζουμε να βρίσκουμε «του Αρχιμήδους» άλλα και «του Αρχιμήδη», αλλά ποτέ «της Φωφούς». Και αν σε κάνα χωριό πει κάποιος το τελευταίο, όλο θα βρεθεί κάποιος αναπληρωτής δασκαλάκος ή καθηγητής να διορθώσει την κοτσάνα.

  46. Alexis said

    #18: Νάπος, ναι λέγεται στην Ήπειρο για το Ναπολέων, το έχω ακούσει.

    #33: Στο χωριό της γυναίκας μου ένας Ορφέας έγινε Φέφ’ς. Ο Φέφ’ς, του Φέφ κι ησύχασαν! 🙂

    #37: Ναι, σωστά, γιορτάζει και η γραία Βατάλαινα σήμερα! 😆

  47. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Είναι κι αυτό ένα από τα πολλά φανταχτερά κουρελάκια με τα οποία διανθίζουν τα κείμενά τους όσοι θέλουν να ξεχωρίσουν από την πλέμπα που γράφει στην καθομιλουμένη.

    Το ενδεχόμενο να μην ειναι όλα virtue signalling*, αλλά απλώς να μιλάει και να γράφει κανείς όπως είναι ευχάριστο στο αυτί και στο μάτι του, το έχεις εξετασει; Με άλλα λόγια, το ενδεχόμενο να μη μοιράζονται ολοι την αισθητική σου;

    Μια χαρά ωραίο όνομα είναι το Τιμολέων. Καλός κι ο Τίμος. Δημοκρατία έχουμε (ακομα).

    *virtue signalling : αγγλισμός της μοδός ξεσηκωμενος απο την κοινωνιολογια/ψυχολογία, που σημαίνει να κάνεις ο,τι κανεις με σκοπό να αυξήσεις το κοινωνικό σου κύρος.

  48. sarant said

    46 Εμ, είχε αφήσει ο Ζέρβας πολλά βαφτιστήρια

    47 Καλά, εσύ λέγε «της Γωγούς»

  49. Γιάννης Ιατρού said

    46γ Τι σου είναι το εκπαιδευμένο, έμπειρο μάτι !!!! 🙂 🙂

  50. leonicos said

    Άρα, Πλάτων ο φιλόσοφος, αλλά Πλάτωνας ο περιπτεράς της γωνίας, κατά Καλιόρη.

    παρά το γεγονός ότι θα φάω σφαλιάρες εδώ μέσα, και παρά το ότι κανείς δεν μπορεί να με αποκαλέσει καθαρευουσιάνο, θα τον αποκαλέσω συκοφάντη, εκτός αν είναι ο Γς που έχει φιλική ασυλία,

    πρέπει να πω ότι κι εγώ έχω την ίδια άποψη, αν και δεν την ακολουθώ πιστά. Ο φιλόσοφος δεν φαντάστηκε ποτέ πως θα υπήρχε όνομα Πλάτωνας. Και αν το φανταζόταν, που θα μας το είχε πει, δεν θα ήταν το δικό του όνομα. Τουλάχιστον στην ονομαστική πρέπει να το σεβόμαστε. Μεγαλύτερο πρόβλημα μού δημιουργούν τα τύπος Άρτεμις, Δημήτηρ κοκ. Ξέρω ότι η Άρτεμη κλίνεται της Άρτεμης, και την Άρτεμη που αγαπούσα το 1960 (ΤΙ ΛΕΩ Ο ΑΠΙΘΑΝΟΣ!) Άρτεμη τη φώναζα και ποιήματα για την Άρτεμη έγραφα, και την Άρτεμη ζήτησα σε γάμο στα 17 μου και μ’ έδιωξαν αξιοπρεπώς χαμογελώντας ελαφρά, σκέψου να μας διαβάζει και να γελάει, δεν αποκλείεται, αλλά δεν ήταν κι η θεά.

    Είχαμε ξανακάνει συζήτηση με την άτυχη εκείνη Μυρτώ, που νοσηλευόταν στο Αττικό και τώρα την πήγανε στην Αμερική.

    Βέβαια δεν μιλάμε για τη Γωγώ και την Μαριγώ ούτε το Λενιώ και το Ζερμπινιώ (Παπαδιαμάντη) αλλά ανν ξεφύγει και κάποιο Μυρτούς δεν χάλασε ο κόσμος. Τρισύλλαβα όμως, όπως Ερατώ, το βρίσκω δύσκαμπτο τουλάχιστον

  51. Alexis said

    «Σκασμένος από την εξέλιξη της σημερινής συνεδρίασης και τη βουτιά των μετοχών στη Σοφοκλή, πήγε μια βόλτα μέχρι το πεδίο του Άρη για να ξεσκάσει. Αφού πήρε λίγο αέρα, ανηφόρισε προς το αγαπημένο του στέκι στη λεωφόρο Κηφισιάς για να πιει το εσπρεσάκι του»

  52. leonicos said

    Πρακτικά συντάσσομαι με τον Σπάιραλ στο @45

  53. leonicos said

    @51
    Αλέξη, το άρθρο μιλάει σαφώς για τη Σοφοκλέους και τα συναφή.

  54. Alexis said

    #48: Ωχ, λές; Δεν το είχα σκεφτεί!
    Και ο συγκεκριμένος που γνωρίζω είναι σε ηλικία που θα μπορούσε να τον έχει βαφτίσει ο Ζέρβας!

  55. leonicos said

    Άδωνις

    Κάτω τα χέρια σου από τον Άδωνι και τον Πάρι, του Αδώνιδος και του Πάριδος

  56. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα κι ἀπὸ μένα καὶ χρόνια πολλὰ στὶς ἑορτάζουσες.

    Νομίζω πὼς μόδα εἶναι καὶ θὰ περάσει.
    Κάθε ἐποχὴ ἔχει καὶ τὴ δική της μόδα γιὰ τὰ ὀνόματα.

    Θυμᾶμαι ὅταν πρωτοπῆγα στ᾿ Ἀγγλικά.
    Γαλάτσι, δεκαετία τοῦ ᾿60. Ἡ δασκάλα μας -εἶχε κάνει λίγα χρόνια στὸ Ἀμέρικα- εἶχε ἐξαμερικανίσει τὰ ὀνόματά μας. Ἔτσι ὁ Γιάννης εἶχε γίνει Τζών, ὁ Γιῶργος Τζώρτζ, ὁ Δημήτρης Τζίμ καὶ πάει λέγοντας. Μόνο ὁ φουκαρὰς ὁ Σαράντης ἔμεινε ὁ ἴδιος. Γιὰ νὰ τὸν παρηγορήσουμε ἐμεῖς μὲ τὸ ἀνελέητο παιδικό μας χιοῦμορ τὸν φωνάζαμε Φόρτη.

    Μετά, στὰ χρόνια τῆς μεταπολίτευσης, ἔγιναν τῆς μόδας τὰ πιὸ λαϊκότροπα ὀνόματα. Ἔτσι ἔγινα Μῆτσος, πρὸς μεγάλη χαρὰ τοῦ παπποῦ. Ὁ Γιῶργος ἔγινε Γιώργης, ἐνῶ ὁ Τέλης ἔγινε Ἄρης καὶ τὸ καμάρωνε· τότε ἦταν ΠΠΣΠ καὶ κάτι δεκαετίες ἀργότερα εἶδα τ᾿ ὄνομά του στοὺς Ταύρους τοῦ Μάνου.

    Ὅσο γιὰ τὸν Ναπολέοντες, κάτι γαμπροὶ ποὺ ἦρθαν στὰ Θερμιὰ ἔγιναν Ναπολέοι (ὁ Ναπολέος τοῦ Ναπολέου).

  57. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    51 και μετά έκανε μια βόλτα από την πλατειά Εξαρχείων, όπου έχουν τα γραφεία τους πολλά κόμματα της Αριστερής.

  58. Corto said

    Χαίρετε!

    Στο άρθρο της βικιπαίδειας «Κωνσταντίνου και Ελένης» βλέπω:

    «Είναι κόρη του κηπουρού του Θείου, Ιωάννη και της Φωφώς Βλαχάκη»

    Μία παρατήρηση για το παρακάτω:
    «σε ένα περιβάλλον που προτιμά να λέει «της Σαπφούς» από «της Σαπφώς», «τα mails» από «τα μέιλ», τα «bars» από τα «μπαρ»»

    Δεν πιστεύω ότι πρόκειται για ένα ενιαίο περιβάλλον. Αυτοί που χρησιμοποιούν αγγλισμούς δεν αρέσκονται να χρησιμοποιούν αρχαϊσμούς, όπως και το αντίστροφο.

  59. atheofobos said

    Και όσους θεωρούν ότι η Σωσώ από την τηλεοπτική σειρά Εγκλήματα είναι σύγχρονο υποκοριστικό δεν ξέρουν ότι το αναφέρει ο Σιμωνίδης στο επίγραμμα του :
    Σῶσος καὶ Σωσώ, σῶτερ, σοὶ τόνδ’ ἀνέθηκαν
    Σῶσος μὲν σωθείς, Σωσώ δ’ ὅτι Σῶσος ἐσώθη.
    (Ο Σώσος και η Σωσώ, σωτήρα μας, σ’ αφιέρωσαν τούτο το τάμα, ο Σώσος γιατί σώθηκε, και η Σωσώ γιατί σώθηκ’ο Σώσος.)
    Το ερώτημα λοιπόν είναι πως μπορούμε να λέμε ότι γνωρίζουμε 3 Σώσους (αν και ο μόνος γνωστός είναι ο μουσικός Σώσος Ιωαννίδης) αν ξέρουμε όμως 3 με το όνομα Σωσώ πως το λέμε, 3 Σωσές ;

  60. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλά να λένε «της Αργυρούς» διάφορα αρχαιόπληκτα (άνευ αρχαιογνωσίας, συνήθως) ψώνια, αλλά να εκδίδονται και επίσημα έγγραφα στο όνομα «της Αργυρούς»; Θύμα παλιά μου μαθήτρια και νυν συνάδελφος (ας πρόσεχε). Στο σχολείο εμείς έλεγχοι, ενδεικτικά: της Αργυρώς. Στο πανεπιστήμιο, μαντέψτε: εντάξει, ευκολάκι, της Αργυρούς. Δεν το άφησε έτσι, μαχητικό κορίτσι ανέκαθεν, πάλεψε με το γραφειοκρατικό τέρας, έδωσε-πήρε, νίκησε. Η δικαίωση της Αργυρώς. 👍

  61. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @56. Τὴν ἴδια τύχη μὲ τὸν Ναπολέοντα εἶχε κι ἕνας Κρέων· ἔγινε ὁ Κρέος, τοῦ Κρέου.

    Θυμᾶμαι τὴ βάφτιση τῆς κόρης κάποιου φίλου ποὺ ὀνομάστηκε Ἄλκηστις, σύμφωνα μὲ τὴ μόδα τῆς ἐποχῆς. Ὁ παπὰς, ἄρχισε νὰ κομπιάζει «…τῆς δούλης τοῦ Θεοῦ Ἁλκηστ… τῆς δούλης τοῦ Θεοῦ Ἀλκηστ…» μέχρι ποὺ κάποιος τοῦ ψυθίρισε «Ἀλκήστεως» καὶ μπόρεσε νὰ τελειώσει. Τότε μοῦ εἶχε φανεῖ σωστὸ καὶ δὲν τό ᾿ψαξα, μέχρι πρὶν ἀπὸ λίγο καιρὸ ποὺ εἶδα, ἐδῶ, ποῦ ἀλλοῦ, 🙂 πὼς ἡ σωστὴ γενικὴ εἶναι «Ἀλκήστιδος».

    Τὰ μεταξωτὰ βρακιά…

  62. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @61. !@#$%^&* ψυθίρισε =>ψιθύρισε

  63. Corto said

    Βικιπαίδεια, λήμμα: «Σαπφώ»:

    Η Σαπφώ, γενική της Σαπφούς,…

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B1%CF%80%CF%86%CF%8E

  64. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Αὐτὸς ὁ μανταμσουσουδισμὸς (τὸ virtue signalling -ἔμαθα καὶ κάτι καινούργιο σήμερα- ποὺ λέει ὁ Ἀβονίδας) περιγράφεται θαυμάσια ὰπὸ τὴν παροιμία:
    Τί τοῦ λείπει τοῦ ψωριάρη, φούντα μὲ μαργαριτάρι.

  65. sarant said

    58 Προφανώς είδαν το αρχικό άρθρο και το διόρθωσαν. Αλλά νομίζω ότι τόσο ο αρχαϊσμός όσο και η τάση μη εξελληνισμού των δανείων είναι και τα δύο φαινόμενα καθαρεύουσας.

    61 Και καλά, στη βάφτιση ας το κλίνουν αρχαιότροπα αφού έτσι είναι διατυπωμένο όλο το κείμενο του μυστηρίου. Αλλά στην καθημερινή ζωή; Η κρέμα της Αλκήστιδος;

  66. spiral architect 🇰🇵 said

  67. # 61

    Πρέπει νάναι πολύ…ζντουπ αυτοί για να χαλάσουν ένα υπέροχο όνομα όπως Κρέων που πανεύκολα λέγται και Κρέοντας που κλίνεται ομαλότατα

  68. Corto said

    65 (Sarant):

    Οπωσδήποτε στον δημοσιογραφικό λόγο παρουσιάζονται τέτοια φαινόμενα.
    Ωστόσο αν κρίνω από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, στην προφορική γλώσσα αυτοί που λένε «γιούρος», «σεντς», «τράτζικ», «κουλ», «ανιμέισον», «θρι ντι», «φιτ», «σμούθι», «πι αρ», «τρεντ» κλπ κατά κανόνα έχουν πλήρη άγνοια των αρχαϊκών λεκτικών τύπων και δεν ενδιαφέρονται να τους χρησιμοποιήσουν.

  69. spiral architect 🇰🇵 said

    Η Διαμάντω (του ΚΚΕ και του Μπετατζή παραπάνω) στο Αμέρικα έγινε Diamanda και ούτε γάτα, ούτε ζημιά.
    (Διαμάντω Καλογεροπούλου με μανιάτικες ρίζες)

  70. geobat said

    Ο Γιάννης έγινε Ιωάννης κ Γιάνης με ένα.
    Ο Μιχάλης Μιχαήλ κ ο Βαγγέλης Ευάγγελος.
    Γεμίσαμε Απόλλωνες Ίριδες Αινείες (ω ναι) και Ιοκάστες.
    Ο Σπύρος έγινε Άδωνις κ τον βλέπεις από το πρωί εώς το βράδυ μπροστά σου.
    Με τις υγείες μας.

  71. Κουνελόγατος said

    Στο κόκκινο τώρα, η παραγωγός λέει της ΚλειΩς, η καλεσμένη της ΚλειΟΥς. Τι να κάνουμε; 🙂

  72. Corto said

    Αριστούργημα γλωσσικής ξενομανίας από το αθηνόραμα (ως συνήθως):

    http://www.athinorama.gr/nightlife/article/san_tin_anna_kamia-2527241.html

  73. Γς said

    70:

    >Ο Γιάννης έγινε Ιωάννης κ Γιάνης

    Κι ο φίλος μου ο Jonathan έγινε … Joan. Και γιορτάζει σήμερα 8 Μαρτίου, ημέρα της γυναίκας.

    http://caktos.blogspot.gr/2015/05/jonathan-joan.html

  74. Helena said

    Το «Μυρτώ» είναι αρχαίο όνομα;

  75. Δυσκολεύομαι να πιστέψω πως είναι τόσο διαδεδομένα τα τερατώδη (για το δικό μου αυτί) «της Γωγούς», «της Μαντούς» (κι ας είναι αρχαίο) κλπ. Ίσως στον κύκλο μου 🙂 να μη λέγονται — και βέβαια δεν βλέπω Μάστερ Σεφ.
    Απεναντίας, τα αρχαία ή αρχαιοπρεπή (Ναπολέων) σε -ων τα λέω κι εγώ συνήθως έτσι στην ονομαστική. Δεν θα πω «ο Πλάτωνας» ούτε για τον αρχαίο ούτε για τον περιπτερά, εκτός αν συνειδητά βιάσω την αυθόρμητη ομιλία μου για να συμμορφωθώ με κάποια θεωρία δημοτικισμού. Θα μου πείτε «και τον τραγουδιστή, πώς τον λές;» Ε, δεν μου έχει συμβεί ποτέ να τον αναφέρω ως τώρα. Στη γενική όμως θα πω «του Πλάτωνα», «του Σόλωνα», «του Ναπολέοντα». Ευτυχώς για την αιτιατική δεν τίθεται θέμα 🙂 Δεν προσπαθώ να τα δικαιολογήσω θεωρητικά αυτά — λέω απλώς πώς μου έρχεται φυσικά.

  76. Tomás de Torquemada said

    Ο Ναπολέων αφού είναι ξενικό, καλώς δεν κλίνεται. Τότε όμως και Ναπολέον! 🙂

    Πιο σοβαρά, τα σε -ων τριτόκλιτα αρσενικά νομίζω ότι αποβάλουν κανονικά την κατάληξη και γίνονται σε -ος. Ο Σώζων γίνεται Σώζος (το πρώτο «σ» ψιλό, με ουρανικό είναι άλλο, χαϊδευτικό) ο Λέων, Λέος (θυμάμαι τον ζωγράφο Λέο Μόσκο του 17ου αι.) κλπ. Άρα τελικά, Ναπολέος! 😀

    Στα θηλυκά σε -ώ, θέλω να τους δω να χρησιμοποιούν την κλητική!

  77. antonislaw said

    Ήταν και ο αείμνηστος Λέων. Αυδής, ο βουλετής του ΚΚΕ και διαπρεπής δικηγόρος εργατολόγος και αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας, ο οποίος ήθελε να αναφέρεται έτσι το όνομά του (Λεωνίδας το πλήρες) και να μην κλίνεται, άρα ο Λέων. Αυδής, του Λέων.Αυδή κτλ.
    https://www.rizospastis.gr/story.do?id=455424
    http://www.imerodromos.gr/leon/

    Ήμουν μάρτυρας σε μία μεταθανάτια (σημ. απεβίωσε το 2000, νεότατος) ημερίδα για να τιμηθεί η μνήμη του και ο ομιλητής συνεχώς αναφερόταν έτσι, «να τιμήσουμε τη μνήμη του Λέων. Αυδή, είχαμε αναφέρει στον Λέων. Αυδή», κτο.
    Προσωπικά, που δεν γνώριζα αυτή την ιδιαιτερότητα, ομολογώ ότι με ξένισε αλλά επειδή εμπιστευόμουν τον ομιλητή, ο οποίος ήταν φίλος του εκλιπόντα και πανεπιστημιακός ο ίδιος, το δέχτηκα. Μία κυρία όμως δίπλα μου δεν άντεξε και εξανέστη και διέκοψε τον ομιλητή φωνάζοντας «επιτέλους του Λέωντος, του Λέωντος Αυδή», για να εισπράξει την ευγενέστατη διευκρίνηση από τον ομιλητή.

    Σχετικά με το Μαντώ:
    Φίλη μεταφράστρια επέμενε ότι κλίνεται, της Μαντούς, και μόνο όταν της είπα ότι η συγκεκριμένη ήταν Αδαμαντία>Μαντώ, τότε μόνο πείσθηκε-νομίζω, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση κάνει της Μαντώς!!!
    Πάντως έχω δει και παιδικό βιβλίο δεκαετίας του ενενήντα που το έχει στα νεοελληνικά : Μαντώ Μαυρογένη!
    https://www.protoporia.gr/manto-mayrogeni-demeno-p-74043.html

  78. Alexis said

    Μια που πιάσαμε την κλίση των ονομάτων να θυμίσουμε (για τους παλαιότερους) κάτι αλησμόνητα που έλεγαν οι παλιοί ραδιοφωνικοί εκφωνητές όταν μετέδιδαν ποδοσφαιρικούς αγώνες, όπως «η ομάδα του Άρεως» ή «η ομάδα του Ηρακλέους».
    Πήγαιναν πακέτο τότε με κάτι κωμικές προσπάθειες της χούντας να εξελληνίσουν και να ευπρεπίσουν κάποιους ποδοσφαιρικούς όρους.
    Άκουγες τότε διάφορα περίεργα του τύπου: επανορθωτικόν λάκτισμα (φάουλ), γωνιακόν λάκτισμα (κόρνερ), σφαίρα (η μπάλα), δοκός (το δοκάρι), οπισθοφύλακας (ο αμυντικός) και άλλα που δεν θυμάμαι αυτή τη στιγμή…

  79. Tomás de Torquemada said

    «Σαπφοί!, Σαπφοοιοιοί σ’ λέου! Παρ’ ντ’ ξαδέρφ’ ‘σ’ τν Ερατού κι τσακστίτι ελάτ’ απάν’ για φαΐ!»

  80. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Δὲν κατάλαβα ὅμως τὶ πειράζει ποὺ ἡ Ἐρατὼ εἶναι τσιγγανοπούλα. Μιὰ τσιγγανοπούλα δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ κλίνει τὸ ὄνομά της ἀρχαιοπρεπῶς:

  81. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Άσχετο αλλά το ακούω συχνότατα: Το διαφανή (αντί διαφανές).

  82. atheofobos said


    Από ότι βλέπω στο ερώτημα που έθεσα στο 59 η απάντηση ήταν άκρα του τάφου σιωπή!
    Μπορούμε να έχουμε πολλές Μαρίες, Χαρίκλειες, Κατίνες κτλ αλλά όταν η Γωγώ, η Σωσώ, η Μαντώ κτλ είναι περισσότερες από μια πως τις λέμε;

  83. Γιάννης Κουβάτσος said

    78:
    Θυμάμαι και το εκτός παιδιάς (το αράουτ, πλάγιο σήμερα), εσχάτη των ποινών (πέναλτι). Και η Ακαδημία Αθηνών πριν από κάποια χρόνια είχε προσπαθήσει να εξελληνίσει την αθλητική ορολογία με τρόπο πιο γελοίο και από της χούντας. Κάτι ενδεκάμετρος βολή (πέναλτι) θυμάμαι, κάτι βολή με άλμα (τζαμπ σουτ) κλπ 😊
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.sarantakos.com/language/penalty.htm&ved=2ahUKEwich7mS5dzZAhWCCOwKHYLcDmUQFjAFegQIAhAB&usg=AOvVaw3UQpQWfhTn3lpouswTAgGx

  84. Γιάννης Κουβάτσος said

    82. Γωγούδες, Μαντούδες, Σωσούδες;

  85. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    80. Ἔχω δυὸ ξαδέλφες μὲ τὸ ὄνομα «Μυρτώ». Μυρτοῦδες τὶς λέω ἀπὸ παιδάκι

  86. Ο πατέρας μου είναι Ναπολέων αλλά απο παιδί τον φωνάζουνε …Λάκη! Μην ρωτάτε γιατί, δεν ξέρω.
    Σε παλαιότερα έγγραφα που με αφορούσαν θυμάμαι «του Ναπολέοντος», τώρα πια συνήθως γράφει απλώς όνομα πατέρα, γλιτώσαμε τη γενική που ανάλογα με τον υπάλληλο εμφανιζότανε και ως «Ναπολέωντος».

  87. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    84 Μην απαντάς, θα γίνει το σώσε 🙂

  88. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    74 Αρχαίο είναι, αλλά δεν του φαίνεται

    75 Με πρόλαβες, θα σε ρωτούσα πώς λες τη γενική, είτε του φιλοσόφου είτε του περιπτερά. Υπάρχει και αυτή η στάση, που έπρεπε να την αποτυπώσω στο άρθρο, να μένει η ονομαστική αρχαιότροπη αλλά να κλίνεται νεωτερικά το όνομα.

    76 Και ο Καντανολέος στην εξέγερση κατά των Ενετών.

    79 🙂

    80 Να το κλίνει. Αλλά εδώ της το κλίνουν άλλοι.
    Μια φίλη από το Φβ έγραψε;

    Στη δεκαετία το ΄90 η Λιάνα Κανέλλη είχε μια πρωινή εκπομπή στο Μέγκα και πολλές φορές μιλούσε και για γλωσσικά θέματα. Την ίδια εποχή έπαιζε και η γνωστή σειρά ΄Ψίθυροι καρδιάς΄ με την γυφτοπούλα Ερατώ. Η Κανέλλη είχε πει τόσες πολλές φορές ότι η σωστή κλίση στη γενική είναι «της Ερατούς» και γενικά για τα γυναικεία ονόματα που τελειώνουν σε -ώ, που έχω την αίσθηση ότι η Κανέλλη επέβαλε αυτη την αρχαιοπρεπή κλίση στα ΜΜΕ. Οι υπόλοιποι δημοσιογράφοι τότε θυμάμαι -που είχαν άλλωστε την Κανέλλη μέντορα τους- είχαν υιοθετήσει αυτή την κλίση γιατί αλλιώς όλοι οι υπόλοιποι θα τους θεωρούσαν αμόρφωτους. Το θυμάμαι πολύ καλά γιατί είχα μια θεία που την έλεγαν Αργυρώ και διαφωνούσα εντελώς με το σκεπτικό της Κανέλλη.

    82-84-85 Παίζει και το -ούδες, αν και εμείς που είχαμε Μυρτώ στην οικογένεια γιαγιά και εγγονή λέγαμε «οι Μυρτές».

  89. Μαρία Γλέζου said

    Καλησπέρα!
    Αν είναι εύκολο να γράψετε τον τίτλο του θεατρικού έργου του Άννινου που αναφέρεται στο άρθρο.
    Χρόνια πολλά σε όλες τις γυναίκες!

  90. Πέπε said

    > > Βέβαια, το όνομα «Τιμολέων» μέχρι πρότινος θα έμενε θαμμένο στα επίσημα κατάστιχα, διότι μέχρι πρότινος κανένας λογικός άνθρωπος νέας ηλικίας δεν θα σκεφτόταν να αυτοαποκαλείται και να αυτοσυστήνεται έτσι

    Δε νομίζω. Ο θείος μου ο Τιμολέων, που κοντεύει τα 90, το έχει ολόκληρο, και όλοι λένε «ο Τιμολέων – του Τιμολέοντα – τον Τιμολέοντα – Τιμολέων». Για την κλητική, πιο οικεία-χαϊδευτικά, και Τιμολιό – Τιμολάκο.

    Με τον φίλο μου τον Φωκίωνα που είναι δυο γενιές νεότερος, το πράγμα έχει αλλάξει λίγο: λέμε περισσότερο «ο Φωκίωνας, Φωκίωνα» παρά «ο Φωκίων, Φωκίων» (αλλά καμιά φορά το λέμε κι αυτό), και βέβαια «του/τον Φωκίωνα». Δε βλέπω γιατί θα πρέπει να επιλέξομε ανάμεσα σε καθαρά αρχαία και καθαρά δημοτική κλίση, η μίξη μια χαρά ομαλή ακούγεται. Είτε μίξη μοναδικών τύπων είτε και με πολυτυπίες.

    Γενικότερα, δε βλέπω γιατί θα πρέπει να επιλέξουμε μοντέλο. Σίγουρα το «της Ζωζούς» είναι γελοίο, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι μόνο ένας τρόπος είναι και σωστός και μη γελοίος και όλες γενικώς τις χάρες συγκεντρώνει. Για παράδειγμα, όσο κι αν κάποιος αυτοσυστήνεται ως Φωκίωνας, Τιμολέοντας, Σόλωνας, κρατάει ακόμη καλά η τάση να υπογράφει ως Φωκίων / Τιμολέων / Σόλων. Θα πρέπει να του βάλουμε τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι, ότι πρέπει ή έτσι ή αλλιώς; Όχι, και έτσι και αλλιώς.

  91. Πέπε said

    Μαντώ < Μανταλένα < Maddalena < Μαγδαληνή.

    (Τουλάχιστον για κάποιες περιπτώσεις.)

  92. sarant said

    89 Η νίκη του Λεωνίδου

  93. Faltsos said

    Εντάξει ο Τιμολέων του Τιμολέων, δυσκολεύει κάποιους και μένει άκλιτος. Αλλά και η Μαρία της Μαρία;
    Στη Θεσσαλονίκη, στη διασταύρωση 25ης Μαρτίου και Μαρίας Κάλλας, προς το Μέγαρο Μουσικής, υπάρχει μαρμάρινη πινακίδα: «Οδός Μαρία Κάλλας».

    (Οι κανονικές μπλε πινακίδες του Δήμου είναι σωστές)

  94. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μοὶ προξενεῖ ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν ὅτι οὐδεὶς ἀνέφερε τὸ «Λησμόνει Τιμολέων, διότι ὅστις λησμονεῖ δὲν ἐνθυμεῖται πλέον»

    Ἀπὸ μιὰ πρώτη ματιὰ στὸ γκούγκλ, εἶδα ὅτι κανεὶς δὲν γράφει γιὰ τὴν προέλευσή του.
    Κανείς;
    Ὄχι, βέβαια.
    Τό ᾿χει ἀπαντήσει ὁ Νικοκύρης:

    «…μετά που το έψαξα με την ησυχία μου βρήκα ότι πρόκειται για στίχους απο το ποίημα Spleen του Νεοκλή Καζάζη:

    Κλείσον το λεύκωμα πτωχέ! Λησμόνει Τιμολέων.
    Ευδαίμων όστις λησμονεί, δεν ενθυμείται πλέον.»

  95. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @ 94. Ἡ ἀπάντηση τοῦ Νικοκύρη ἀπὸ ᾿δῶ.

  96. ΣΠ said

    42
    Ορίστε, ακουσέ την.

  97. ΣΠ said

    56 ὁ Τέλης ἔγινε Ἄρης καὶ τὸ καμάρωνε· τότε ἦταν ΠΠΣΠ καὶ κάτι δεκαετίες ἀργότερα εἶδα τ᾿ ὄνομά του στοὺς Ταύρους τοῦ Μάνου.

    Αϊβαλιώτης;

  98. ΣΠ said

    Τα λινκ από το 2012 για την Μαστροκώστα, την Ατζολετάκη και την Σαπουντζάκη δεν ισχύουν πια.

  99. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν είναι ειρωνικό και αντιφατικό, μέρα που ‘ναι, χιλιάδες φεμινίστριες να δίνουν δυναμικά …»το παρών»; 😊
    http://www.efsyn.gr/arthro/den-einai-giorti-einai-apergia

  100. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @95. https://sarantakos.wordpress.com/2017/04/28/qa-3/

  101. Γιάννης Κουβάτσος said

    99: Στο άρθρο δεν αναφέρεται, αλλά αναφέρεται στη συνοπτική παρουσίαση της είδησης.

  102. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @97. Γειά σου, Σταῦρο. Κέρδισες chοκολατάκι. 🙂

  103. Πάνος με πεζά said

    @ 77 : Και κοίτα να δεις παρεξήγηση τώρα, φτιάχτκε η Πλατεία Λέοντος Αυδή, κι άντε να βρει κανείς μετά από 100 χρόνια ότι τον λέγαν Λεωνίδα αντί για Λέοντα !

  104. Λάζαρος Ρεπούνδιος said

    Θα μπορούσε να είναι κουίζ,
    Ποιο είναι το βαφτιστικό όνομα τριών γυναικών που γνώριζα;

    Τούλα

    Ντίνα

    Σούλα

  105. … Εξαντλητική απογραφή του στερεώματος
    των Αργυρούδων …

    Να προσθέσουμε και τον
    Ρομαίν Αργυρούδη
    του γάβρου.

    (Κοίτα να δεις που πάλι
    ποδόσφαιρο μάς βγήκε…)

  106. Faltsos said

    56,97 Λίγα ονόματα δίνουν τέτοιο πλεονέκτημα (Αριστοτέλης). Ενώ αν σε λένε Κωνσταντίνο κι από Ντίνος το κάνεις Κώστας τι κατάλαβες;

  107. … Γ. Καλιόρης … έλεγε, «ο αρχαίος φιλόσοφος, … παραμένει Πλάτων και όχι Πλάτωνας, γιατί αυτό είναι το όνομά του». …

    Όμως, δεν είναι γενικό το «Πλάτων» (παραμένοντας στο αρχαίο):
    Ο Αχιλλεύς, ο Θησεύς, και άλλοι σε -εύς νομίζω πως λέγονται πλέον
    Αχιλλέας, Θησέας (υπάρχει, βέβαια, λεωφόρος «Θησέως»)
    είτε για τους μοναδικούς, είτε για σύγχρονους.

    (Ωστόσο, καθαρά για θέμα υποκειμενικού γούστου, άντε και οικονομίας,
    προτιμώ το «Πλάτων» για τον ένα, ή «Αριστογείτων» αντί «Αριστογείτονας»
    χωρίς να είμαι αρμόδιος.)

  108. Συνέχεια από σχόλιο 33:
    Ξέχασα την Χάιδω. Σε όποιον δεν αρέσει να λεει της Χάιδως, πως θα λεει άραγε; Της Χάϊδους ή της Χαϊδούς; Προτείνω το δεύτερο, της Χαϊδούς. Είναι δόκιμο. Θυμίζει το βουνό της Χαϊντούς, βόρεια της Ξάνθης.
    Και ένα άλλο: Σύμφωνα με την φιλόλογό μου στο Γυμνάσιο (υπερεννηντακοντούτις τώρα, καλή της ώρα!). «μαλλιαρή» δεν έλεγαν (κάποτε) τη δημοτική αλλά κάτι άλλο, με χρήση λέξεων τόσο από τη δημοτική όσο και από την καθαρεύουσα.

  109. Πάνος με πεζά said

    @ 108 : Ναι ρε φίλε, αλλά μετά. δεν κάνει δεκαπεντασύλλαβο με τ’ @@#$δια του Καράμπελα ! 🙂

  110. ΣΠ said

    108
    Για τέτοια ονόματα γράφει στο άρθρο:
    Να μην ασχοληθούμε με τα ονόματα που τελειώνουν σε -ω αλλά δεν τονίζονται στη λήγουσα π.χ. Αρχόντω, Μαλάμω, Φρόσω κτλ. διότι αυτά δεν παρουσιάζουν πρόβλημα κλίσης

  111. Λ said

  112. ΣΠ said

    112
    Οι «Ράδιο Αρβύλα» σχολιάζουν τα ελληνικά του Τσίπρα επειδή λέει «τους ψήφους» αντί «τις ψήφους». Εμένα μου φαίνεται πιο λαϊκό αλλά όχι λάθος (στο 22:44).

  113. Μυλοπέτρος said

    Δηλαση η Σαπφω δε βγαινει απο το (ουδετερο) Ζαφο; καποτε παιδι, ρωτησα τη μανα μου γιατι το Ζαφο μια ζωριανη μα; να τη λενε ετσι αφου ητανε γυναικα. Σε απαντηαη εκεινη με μαλωσε.

  114. 16, … τι λέτε για αυτους που ζουν στο εξωτερικό, αν σε λενε πχ Κιμων ή Τιμολέων …

    Ένας Τιμολέων που ξέρω το έχει κάνει Τιμ, άκλιτο.
    (Ένας, αλλά Τιμολέων!)

  115. Μυλοπέτρος said

    Καποτε η μητροπολη της Χιου εβγαζε ενα εντυπο με τιτλο «Πλατων» καπως ετσι, στη μνγμη του μητροπολιτη που κρεμασαν οι Τουρκοι το 1822. Οταν ρωτησα τον παπα για το παραξενο ονομα μου ειπε οτι το ονομασαν ετσι για να τιμησουνε τον πλατανο στο Βουνακι απο τον οποιο τον κρεμασανε. Εγω εθαυμασα θυμαμαι. Μετα απο λιγο μου ειπε την αληθεια διαλυωντας ομως την εντυπωση που μου ειχε δημιουργθει.

  116. Λεύκιππος said

    113 Κάτι θέλεις να πεις αλλά….

  117. Μυλοπέτρος said

    Ο Φωκιων εγινε Φωκος. Και ο Θρασυβουλος, ντροπη, Θρασος.

  118. Λ said

    Απλά να πω ότι η κατάληξη σε ουγυναικείων ονομάτωνήταν πολύ συνηθισμένη, στην ονομαστική όμως, όπως η Σταυρού, η Γιωρκού, η Μαρουλλού, η Ελενού/Λενού, η Μαριτσού/Μαριού, η Κυριακού. Τώρα σπάνια συναντούμε τέτοια ονόματα στις νέες γενιές έχουμε όμως την κυριακού Πελαγία που διαπρέπει στο τραγούδι

  119. sarant said

    93 Πρέπει να το έχω βάλει σε κάποια μεζεδακια πέρυσι τέτοιον καιρό (είχα ανέβει και είχα φωτογραφίσει αυτή την πινακίδα)

    107 Σωστό

    108 Δεν έχει δίκιο η φιλόλογος

    112 Εφόσον υπάρχει σε λεξικό (ΛΚΝ) δεν είναι λάθος.

  120. Γιάννης Κουβάτσος said

    112: Το παθαίνουν αυτό οι τηλεπερσόνες. Είναι αναγκαστικά ημιμαθείς (όπως οι περισσότεροι από εμάς), αλλά η ισχύς της κάμερας και του μικροφώνου, που θολώνει την κρίση, και η πλημμελής προετοιμασία τούς ρίχνουν συνεχώς σε λούμπες.

  121. Alexis said

    #120: Εκτός αυτού ο συγκεκριμένος έχει πλέον χάσει και το μέτρο της (αυτο)γελοιοποίησης. Με τα μαλλιά που φύτεψε μοιάζει με συνοικιακό μπακάλη των ’50s, κάτι σαν το αφεντικό του Ζήκου στον «Μπακαλόγατο» ένα πράμα…

  122. Πέπε said

    > > Δεν μπόρεσα να βρω πότε αρχίζει να γενικεύεται η κλίση των ονομάτων σε -ώς με τον νεότερο δηλαδή τρόπο.

    Δεν ξέρω, αλλά πάντως μία σειρά άλλαγές στην κλίση (που για καμία δεν ξέρω πότε έγινε) συνέτειναν στο να υπάρχει πλέον, ουσιαστικά, μία και μόνη κλίση για όλα τα θηλυκά, τουλάχιστον στον ενικό:

    -Τα πρωτόκλιτα σε -α, -ης έπαψαν να τρέπουν το -α σε -η στις πλάγιες πτώσεις.
    -Τα τριτόκλιτα σε -ις, -εως έγιναν -η, -ης
    -Τα τριτόκλιτα σε -υς (φωνηεντόληκτα) μάλλον χάθηκαν
    -Τα τριτόκλητα σε -ις, -ιδος ή -ινος / -ης, -ητος / -ξ / -ψ κλπ. έγιναν όλα -α, -ας (-ιδα, -ινα, -ητα, -κα ή -γα ή -χα, -πα ή -βα – ή -φα)
    -Τα δευτερόκλιτα σε -ος στην πλειοψηφία τους χάθηκαν ή έγιναν αρσενικά, τα δε τοπωνύμια έγιναν -ο, -ος (η Πάρο, της Πάρος)

    Κι έτσι, όλα τα θηλυκά έφτασαν να λήγουν σ’ ένα φωνήν, στο οοίο προστίθεται -ς για τη γενική. Αφού όλες οι παραπάνω αλλαγές συντείνουν στην κλίση -α, -ας ή -η, -ης, δεν ήταν δύσκολο να προσαρμοστεί και η κλίση -ω, -ως. Προστέθηκαν αργότερα και μερικά σε -ου, -ους (η μυλωνού, η αλεπού) και λιγότερα σε -ε, -ες (είτε ιδιωματικά, η αελέ, η ροβιθέ, είτε τούρκικα, η βαλιδέ, η νενέ), κι αυτά κατά το ίδιο πρότυπο.

  123. Λάζαρος Ρεπούνδιος said

    Αφού δεν υπάρχει ενδιαφέρον!

    Τούλα ⇨ Ελευθερία ⇨ Liberté ⇨ Λιμπερτούλα

    Ντίνα ⇨Παρασκευή ⇨ Vendredi ⇨Βαντρεντίνα

    Σούλα ⇨ Κυριακή ⇨Dimance ⇨ Ντιμανσούλα

    Και ένα αρχαιοπρεπές το οποία έγινε ξένο: Αγλαΐα ⇨ Γκλόρυ.

  124. Πέπε said

    @123:
    Κι εγώ ήξερα (αλήθεια) μια Σάντυ εκ του Κυριακή (Sunday).

  125. stodgialohtinos said

    124 Κι εγώ (αλήθεια) μιά Νάγια, όχι από την Ινδία αλλά από την Παναγιώτα.

  126. sarant said

    123 Εμ ήταν δύσκολα!

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    88ε>>Ψίθυροι καρδιάς με την γυφτοπούλα Ερατώ. Η Κανέλλη είχε πει τόσες πολλές φορές ότι η σωστή κλίση στη γενική είναι «της Ερατούς»

    γι΄αυτό λέγαμε η Ξερατώ; (για το σήριαλ) 🙂

  128. Λ said

    Κι εγώ ήξερα για μια Σάντη από το Ελισάβετ και ήταν η μαμμά του ποιητή Αντρέ Σιενιέ του λαιμητομηθέντος . Επειδή ήταν Κυπριακής καταγωγής και θέλαμε να την τιμήσσουμε δώσαμε το όνομά της σε ένα δρόμο, την οδό Ξάνθης Ξενιέρου (Σάντης Σιενιέ αλα κυπριακά)
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%AC%CE%B2%CE%B5%CF%84_%CE%A3%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%AD

  129. Αιμ said

    124. Και γω είχα έναν Μπενινέζο συγκάτοικο Σάνντει που τον φωνάζανε Κυριάκο

  130. 127,
    Ήθελε να το κάνει Λιανά.

  131. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ἤτανε κάποτε μιὰ Νάρα ποὺ τὴν φώναζαν γλυκιά μου.

  132. Κι εγώ ήξερα μια Λίνα από το Κοντοσταβλίνα
    έναν Μάκη από Σταμάτη κι έναν Ικο-Σολομών
    μία Φαίη- Ευτυχία-πούταν απ’την επαρχία-
    κι έναν Κρέκο αντί Κυριάκο απ’ το άστυ το κλεινόν

  133. cronopiusa said

    El emocionante cántico de las mujeres en la manifestación en la huelga de Bilbao

  134. Γιώργος Λαρ. said

    Καταθέτω και την άκλιτη η Άρτεμις, την Άρτεμις

  135. Γς said

    125:

    >Κι εγώ (αλήθεια) μιά Νάγια, όχι από την Ινδία αλλά από την Παναγιώτα.

    Κι εγώ στο διευρυμένο σόι μας μια Νάγια, που αυτομόλησε απ τις λοιπές Παναγιώτες.
    Ενίοτε, και σε επιλεγμένες στιγμές, την φωνάζω … Παναγιώτα.

    Κι οι Παναγιώτες στις USA είναι Peggy, Ηξερα μία που είχε κρατήσει το Γιώτα. Κι όταν της άφησα κάποτε ένα φάκελο στο γραφείο της που είχα γράψει To Yota [στην Γιώτα] άρχισαν να την φωνάζουν και ΤΟΥΟΤΑ

  136. cronopiusa said

    5,3 εκατομμύρια διαδήλωσαν ενάντια στον σεξισμό και την πατριαρχία
    και στα δικά μας.

    Καλή σας μέρα!

    https://www.amnesty.gr/news/articles/article/21317/israil-kai-katehomena-palaistiniaka-edafi-koini-anoikti-epistoli-pros

  137. Pedis said

    5,3 εκατομμύρια διαδήλωσαν ενάντια στον σεξισμό και την πατριαρχία και στα δικά μας.

    Χλωμό Κρόνη.

    Ωρέ να σφυριχτεί άδικο πέναλτυ εις βάρος μας σε αγώνα με τα Σκόπια-Μακεδονία και τότε να δεις τα μιλιούνια στους δρόμους …

  138. sarant said

    132 Το Κρέκος αντί Κυριάκος ακουγόταν κάποτε. Το εχει και ο Τσιφόρος.

  139. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    137 Μπα, ούτε καν πέναλτυ, ούτε καν με τα Σκόπια.
    http://www.ert.gr/eidiseis/ellada/kinonia/kynigi-pokemon-se-syntagma-monastiraki-video/

  140. cronopiusa said

    137

  141. Πάνος με πεζά said

    Νάγια, μια που αναφέρθηκε, ξέρω κι εγώ μια ενδοσκόπο. Και με απόλυτα φυσιολογική «τομή», το όνομα που έγραφε κάτω κάτω στο χαρτί ήταν «Πανάγια». Άλλο που εγώ την πρώτη φορά, το είχα διαβάσει «Παναγία», μέχρι που η γιατρός που διάβαζε την εξέταση (και την ήξερε) μου είπε «Α…η Νάγια τα είδε;»
    Νάγια είχαμε και κάτι τσα΄νες (σακ βουαγιάζ) στα μικράτα μας…

  142. antonislaw said

    Ίσως λίγο άσχετο με το θέμα μας αλλά μήπως πρέπει να συστήσουμε «Επιτροπή διατήρησης λαϊκών υποκοριστικών ονομάτων»?
    Λογικά με τόσες Δανάες, Ορέστηδες, Αριάδνες και Ερμήδες, Κωνσταντίνους(μπρρρ) και Ιωάννηδες η Μιμή, η Μέμα, η Λίζυ, η Φιφίκα, η Λιλίτσα, η Κική, θα χαθούν, και όλα τα ονόματα που απέδιδαν όλη την τρυφερότητα των γονιών προς τα παιδιά τους μην πω η Κατίνα και η Μαρίκα… Μου κάνει πολύ αρχοντοχωριατισμός πχ να λένε τον παππού Δανιήλ αλλά να τον φωνάζουν όλοι Λάκη ανέκαθεν, και ο εγγονός να λέγεται πάλι Δανιήλ… Εγώ σκέφτομαι σοβαρά να δώσω στο παιδί μου λαϊκό όνομα ή σε κάθε περίπτωση να διατηρήσω το λαϊκό υποκοριστικό!

  143. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    130, >>127, Ήθελε να το κάνει Λιανά.
    το λιάνισε 🙂

    142 κι ένα Ρίκο (Θοδωρή) συνάντησα -για την βιοποικιλότητα της τρυφερότητας-. 🙂
    και το πασπαρτού Μπεμπέκα. Δυο (60 άνω) ξέρω, εξ ων η μία Αναστασία, η άλλη αγνοώ.

  144. Theo said

    Καλησπέρα!

    Πριν από λίγο διάβασα το άρθρο και τα σχόλια.

    Συμφωνώ κι εγώ με την πολυτυπία του Καλλιόρη και τους φίλους μου τους προσφωνώ Κρίτων, Αγάθων, Πλάτων, Φαίδων, όταν όμως αναφέρομαι σ’ αυτούς στη γενική, λέω του Κρίτωνα, του Αγάθωνα, του Πλάτωνα, του Φαίδωνα.

    Γιατί να τα ισοπεδώνουμε όλα, να μην αφήνουμε όλα τα λουλούδια ν’ ανθίσουν και να χαιρόμαστε την πολυτυπία της γλώσσας μας;

  145. jesuspodolagny said

    το εκκρεμές της φουκούς;

  146. shin0bi said

    O Τιμολέων πάντως χτες κλίθηκε, έγινε του Τιμολέοντως σαν το έμπλαστρο.

  147. sarant said

    146 Η Γωγώ;

  148. […] μεζεδάκια Αποκριάτικα μεζεδάκια ξανά Η Γωγού και το Μάστερ Σεφ Νοβάρτιστα μεζεδάκια Το ιγκρέκ και οι […]

  149. Πέπε said

    @143:
    > > η μία Αναστασία, η άλλη αγνοώ.

    Αυτό πώς κλίνεται, της Αγνοούς ή της Αγνοώς;

  150. π2 said

    Δεν θυμάμαι (και δεν βρίσκω) σε ποια ανάρτηση έχει ήδη σχολιαστεί ο παίκτης του Survivor με το φοβερό όνομα Σώζων Παλαίστρος-Χάρος, οπότε το βάζω εδώ που βλέπω έναν Σώζοντα:

    Φοβερός τίτλος σε ηλεκτρονικά ΜΜΕ: Αναποφάσιστος ο Χάρος για τη Σπυροπούλου.

  151. sarant said

    150 Φοβερό!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: