Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πώς (δεν) έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι το χόκεϊ επί χόρτου;

Posted by sarant στο 29 Μαρτίου, 2018


Ταξίδευα χτες και δεν προλάβαινα φρέσκο άρθρο, οπότε καταφεύγω στη δοκιμασμένη λύση της επανάληψης παλιότερου, κάτι που σκοπεύω να κάνω και μέσα στη Μεγαλοβδομάδα.

Το άρθρο που θα (ξανα)δούμε σήμερα το διάλεξα επειδή το είχα δημοσιεύσει αρχικά στο ιστολόγιο ακριβώς πριν από 8 χρόνια. Οι παλιότεροι θα το θυμούνται, πιθανώς -αλλά έχουμε στο μεταξύ αποκτήσει αρκετούς νέους φίλους. Αυτό ειδικά το άρθρο, μάλιστα, ουσιαστικά το οφείλουμε στον φίλο μας τον π2 και σε άλλους φίλους του ιστολογίου, που εκαναν την περισσότερη έρευνα για το θέμα.

Πριν ξεκινήσω, μια δήλωση αποποίησης: τα όσα θα διαβάσετε πιο κάτω δεν θα μπορούσα ποτέ να τα γράψω χωρίς την καθοριστική βοήθεια του φίλου π2, που βρήκε όλα τα στοιχεία που χρειάζονταν έρευνα σε βιβλιοθήκη, αλλά και χωρίς το έναυσμα που μου δόθηκε από την ερώτηση ηλεπιστολογράφου που έκανε με την παρέα του εντυπωσιακή δουλειά (έδωσε, που θα λέγαμε στο ποδόσφαιρο ή στο μπάσκετ, την ασίστ, ή επί το ελληνικότερο «πάρε βάλε»).

Όλα ξεκίνησαν από ένα επιτραπέζιο παιχνίδι τρίβιαλ, στο οποίο έπαιζε μια παρέα «άθεων μαλλιαρών» (οι ίδιοι το λένε). Τους έβαλαν την ερώτηση «Πώς λέγεται στα αρχαία ελληνικά το χόκει επι χόρτου;» Παρ’ ό,τι είχαν και γλωσσολόγο στην παρέα, δεν το βρήκαν. Η «σωστή» απάντηση ήταν: «κερητίζειν» το άθλημα, «κερητίζοντες» οι παίχτες. Επειδή οι ηλεπιστολογράφοι μου είναι δύσπιστοι τύποι, και καλά κάνουν άλλωστε, έψαξαν στο Λίντελ Σκοτ και δεν βρήκαν αυτή τη λέξη, οπότε τούς μπήκαν ψύλλοι στ’ αυτιά. Ωστόσο, και στη Βικιπαίδεια υπάρχει αναφορά στο «κερητίζειν», αλλά και στον ιστότοπο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Χόκεϊ υπάρχει το ανάγλυφο που βλέπετε στην εικόνα, ενώ δίνονται αρκετές πληροφορίες για τον πρόγονο του χόκεϊ στην αρχαία Ελλάδα, μεταξύ άλλων και η αρχαία φράση «Το κερητίζειν εστί μετά τέρψεως αθλεύειν», από το οποίο συνάγεται ότι:

Η παραπάνω περιγραφή του αθλήματος φανερώνει ότι ήταν ιδιαίτερα αγαπητό και διασκέδαζε πολύ κόσμο. Μάλιστα, στον Πλούταρχο αναφέρεται ότι σε ένα σφαιριστήριο στην Αθήνα υπήρχε ένα άγαλμα του ρήτορα Ισοκράτη στο οποίο εμφανιζόταν να παίζει μπάλα με κυρτωμένο ξύλο.

Οι επιστολογράφοι μου βρήκαν και δημοσίευμα της… έγκυρης Απογευματινής [το λινκ δεν λειτουργεί πλέον αφού η εφημερίδα έκλεισε] στο οποίο, με την ευκαιρία των τελικών του πρωταθλήματος χόκεϊ, διαβάζουμε ότι: Η είσοδος για τους θεατές είναι δωρεάν και στους δύο αγώνες και αποτελεί μοναδική ευκαιρία, για όσους το επιθυμούν, να ανακαλύψουν ένα άθλημα που παραμένει σχετικά άγνωστο στη χώρα μας, παρότι ο πρόγονός του (το κερητίζειν) παιζόταν στην αρχαία Αθήνα ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ.! Όσοι προσέλθουν θα μπορέσουν να διαπιστώσουν ιδιοίς όμμασιν ότι (όπως έλεγαν οι αρχαίοι) το «κερητίζειν εστί μετά τέρψεως αθλεύειν».

Οι «άθεοι και μαλλιαροί» ηλεπιστολογράφοι μου βρήκαν επίσης ότι το ρήμα «κερητίζω» υπάρχει μόνο στο έργο Βίοι των δέκα ρητόρων του ψευδο-Πλουτάρχου, όπου, μιλώντας για τον Ισοκράτη, γράφεται ότι υπάρχει ένα χάλκινο άγαλμά του στη σφαιρίστρα των Αρρηφορίων που τον παριστάνει να «κερητίζει». Όμως, οι περισσότεροι φιλόλογοι διορθώνουν το χειρόγραφο σε «κελητίζει» (που σημαίνει «ιππεύει» αλλά και κάνει διάφορα ακροβατικά πάνω στο άλογο, κέλης είναι το άλογο της ιππασίας). Και το TLG έχει δεχτεί τη διόρθωση. Λέει ο (ψευδο)Πλούταρχος: λέγεται δὲ καὶ κελητίσαι ἔτι παῖς ὤν· ἀνάκειται γὰρ ἐν ἀκροπόλει χαλκοῦς ἐν τῇ σφαιρίστρᾳ τῶν Ἀρρηφόρων κελητίζων ἔτι παῖς ὤν͵ ὡς εἶπόν τινες.

Εδώ ίσως έχετε άγνωστες λέξεις. Τα Αρρηφόρια ήταν μια γιορτή των Αθηναίων προς τιμή της Αθηνάς. Τέσσερα κορίτσια ηλικίας 7-11 ετών, από καλές οικογένειες, ήταν οι Αρρηφόρες. Διέμεναν σε ένα μικρό οίκημα στην Ακρόπολη, το Αρρηφόριο, και έπλεκαν το πέπλο της θεάς, που δύο από αυτές το μετέφεραν κατά την τελετή, ενώ άλλες δύο μετέφεραν κάποια (μυστικά) ιερά σκεύη. Δείτε εδώ τη Βικιπαίδεια ή εδώ μια αγγλική πηγή

Όμως η παρέα των «άθεων μαλλιαρών» δεν σταμάτησε εκεί. Έψαξε επίσης, μέσω google books, και βρήκε το βιβλίο Athletics in the Ancient World του E. Norman Gardiner, όπου επίσης δηλώνεται ότι το κερητίζειν είναι ο πρόγονος του χόκεϊ και δίνεται σαν πηγή ένα άρθρο του αρχαιολόγου Γεώργιου Οικονόμου στο Αρχαιολογικό Δελτίο περί το 1920. Ο Οικονόμος γράφει το άρθρο του λίγο αργότερα από τότε που βρέθηκαν, τον Φεβρουάριο του 1922, στο οικόπεδο Πουλοπούλου, τέσσερα βάθρα αγαλμάτων, σε ένα από τα οποία υπάρχει το ανάγλυφο της εικόνας με τους εφήβους που παίζουν «χόκεϊ». Ο Οικονόμος, με το επιχείρημα ότι στη σφαιρίστρα των Αρρηφορίων δεν είναι λογικό να υπάρχουν αγάλματα ιππέων, απορρίπτει τη διόρθωση «κελητίζει» και προτείνει να διατηρηθεί το «κερητίζει». Και κάνοντας ένα αρκετά τολμηρό κατά τη γνώμη μου λογικό άλμα, υποστηρίζει ότι το άθλημα του αναγλύφου είναι το «κερητίζειν» του Ισοκράτη.

Και με ρωτούν οι επιστολογράφοι μου: Το ερώτημα τελικά δεν είναι αν υπήρχε άθλημα στην αρχαιότητα που έμοιαζε με hockey, αλλά σε ποιό βαθμό δικαιολογείται να το αποκαλούμε σήμερα “κερητίζειν”. Θα προσπαθήσω να απαντήσω, φυσικά με την πολύτιμη βοήθεια του αγαπητού π2.

Το βέβαιο είναι ότι οι αρχαίοι έπαιζαν παιχνίδια με μπάλα (συχνά ήταν από κύστη γουρουνιού). Εξίσου βέβαιο είναι το ανάγλυφο που βλέπουμε στην εικόνα. Οι περισσότεροι που ασχολούνται με τα αρχαία αθλήματα, έχουν δεχτεί τη θεωρία του Οικονόμου, ότι δηλαδή το «κερητίζω» είναι το άθλημα που βλέπουμε στο ανάγλυφο. Βέβαια, κάποιοι παρατηρούν πως οι παίκτες που παριστάνονται αριστερά και δεξιά δεν είναι συμπαίκτες των δύο που παριστάνονται στο κέντρο, αλλά απλώς περιμένουν τη σειρά τους να παίξουν, δηλαδή το άθλημα δεν είναι ομαδικό αλλά ατομικό. Ο π2 βρήκε ότι σε ένα πρόσφατο έργο (Ν. B. Crowther, Sport in Ancient Times, Westport 2007, σελ. 155), διατυπώνεται η υπόθεση ότι το παιχνίδι που παριστάνεται στο ανάγλυφο ίσως είναι παρόμοιο με το μεσαιωνικό παιχνίδι που είναι γνωστό ως la soule. Με όλο το σεβασμό προς τους μελετητές, ο π2 κι εγώ πιστεύουμε ότι βιάστηκαν να υιοθετήσουν την εκδοχή του Οικονόμου, η οποία φαίνεται να κάνει ένα όχι ευκαταφρόνητο λογικό άλμα.

Λέω ότι κάνει λογικό άλμα διότι ακόμα κι αν δεν δεχτούμε τη διόρθωση  του κερητιζειν σε κελητίζειν (δείτε και παρακάτω), ακόμα κι αν δεχτούμε πως το άγαλμα παρουσίαζε τον Ισοκράτη να παίζει μπάλα, τίποτε δεν μας λέει ότι έπαιζε το παιχνίδι με τα κυρτά μπαστούνια. Και αν διαβάσετε όλο το άρθρο (βλ. παρακάτω) θα δείτε ότι ο Οικονόμος δεν φοβόταν τα άλματα: με βάση αυτές τις ισχνές ενδείξεις, όχι μόνο βαφτίζει το παιχνίδι «κερητίζειν» αλλά και αναρωτιέται μήπως πρέπει να διορθωθούν κάποια celetizontes στον Πλίνιο σε ceretizontes!

Το πρόβλημα των χειρογράφων
Φαίνεται ότι υπήρχε αρχαία λέξη, ρήμα, «κερητίζειν» αν και δεν είναι βέβαιο. Δεν είναι βέβαιο διότι απαντά όλες κι όλες τρεις φορές στην αρχαία γραμματεία, και τις τρεις αμφισβητούμενες. Συγκεκριμένα, τη βρίσκουμε δυο φορές στον ψευδοΠλούταρχο (βλ. παραπάνω), όπου στους καλύτερους κώδικες υπάρχει το «κερητίζειν» που όμως οι περισσότεροι φιλόλογοι το διορθώνουν σε «κελητίζειν».

Τη βρίσκουμε ακόμα και στον Ησύχιο, που έχει λήμμα «κερητίζει: βαλλίζει». Οι δύο βασικές εκδόσεις του Ησυχίου είναι του Schmidt (19ος αι.) και του Kurt Latte (1953 και 1966, πρόλαβε να φτάσει ως το Ο). Μόνο αυτοί οι δύο, νομίζω, έχουν δουλέψει στον Μαρκιανό κώδικα, το μοναδικό χειρόγραφο του Ησυχίου. Ο Schmidt έχει: «κερητίζει· βασανίζει», με σημείωση ότι το κερητίζει μπορεί να είναι λάθος αντί για «πειρητίζει» (προσπαθώ, επιχειρώ). Ο Latte έχει «κερητίζει· βαλλίζει», με παραπομπή στο άρθρο του Οικονόμου και σ’ ένα άρθρο του Φιλαδελφέως που αναπαράγει την άποψη του Οικονόμου, αλλά και με σημείωση ότι ο Μαρκιανός κώδικας έχει «βασανίζει». Δηλαδή, η ερμηνεία «βαλλίζει» του Latte οφείλεται στη θεωρία του Οικονόμου και δεν είναι ανεξάρτητη από αυτήν. Επιπλέον, το «βαλλίζω» θα πει κυρίως «χορεύω» -από εκεί βγήκε, κατά την επικρατούσα ετυμολογία, η λατινική λέξη που έδωσε τελικά το μπαλέτο. Συμπέρασμα: το λήμμα του Ησυχίου «κερητίζει» δεν ξέρουμε με βεβαιότητα τι σημαίνει, αλλά ακόμα κι αν είναι σωστό το «βαλλίζει» δεν συνεπάγεται ότι σημαίνει παιχνίδι με μπάλα. Πολύ περισσότερο, αν είναι σωστό το «βασανίζει», που αυτό έχει ο κώδικας.

Ένα άλλο πρόβλημα με το «κερητίζειν» είναι η ετυμολογία του. Από πού βγαίνει; Ο Οικονόμος στο άρθρο του εικάζει ετυμολογία από το «κέρας», αλλά το κέρας δίνει τύπο «κερατίζω» που είναι υπαρκτός (και σημαίνει «χτυπάω κάποιον με τα κέρατα»). Ο Οικονόμος προσπαθεί να ξεπεράσει αυτόν τον σκόπελο υποθέτοντας ότι το *κερητίζω (αντί του κερατίζω με άλφα μακρό) υποδεικνύει ιωνική καταγωγή της λέξης, αφού η ιωνική διάλεκτος συχνότατα εμφανίζει ήτα εκεί όπου η αττική έχει άλφα μακρό (π.χ. πρῆξις αντί πρᾶξις, μακρή αντί μακρά). Όπως όμως τόνισαν οι φίλοι Τιπούκειτος και Νικ Νίκολας στην πρώτη δημοσίευση του άρθρου, στην προκειμένη περίπτωση όμως αυτό δεν μπορεί να ισχύει, διότι το άλφα του κέρατος είναι βραχύ, οπότε δεν μπορεί να δώσει τη θέση του σε μακρό ήτα. Άλλωστε, στον Ηρόδοτο το κέρας έχει γενική κέρεος, δοτική κέρεϊ κτλ.

Έπαιζαν μπάλα οι Αρρηφόρες;
Πάμε τώρα στη σαγηνευτική υπόθεση του Οικονόμου, που την έχουν δεχτεί οι περισσότεροι μελετητές του αθλητισμού στην αρχαιότητα, ότι επειδή το άγαλμα του Ισοκράτη βρισκόταν στη «σφαιρίστρα» των Αρρηφορίων, παναπεί ότι έπαιζε ένα παιχνίδι με μπάλα το οποίο υποθέτει ο Οικονόμος πως ήταν το παρουσιαζόμενο στο ανάγλυφο.

Εδώ έχουμε να αντιτάξουμε τις εξής ενστάσεις. Πρώτον, η λέξη «σφαιρίστρα» είναι άπαξ λεγόμενο, δηλαδή δεν απαντά πουθενά αλλού στην ελληνική γραμματεία, γι’ αυτό και ορισμένοι εκδότες του Ψευδοπλουτάρχου δεν τη δέχονται και ψάχνουν για διόρθωση (π.χ. εις αριστερά, λέει ένας). Στις παλαίστρες υπήρχε ειδική αίθουσα για τα παιχνίδια με μπάλα, αλλά αυτή λεγόταν σφαιριστήριον. Ας δεχτούμε όμως ότι καλώς έχει η σφαιρίστρα.

Τα κείμενα που έχουμε για τις Αρρηφόρες δεν είναι πολλά. Η υπόθεση του Οικονόμου, ότι στην τειχισμένη αυλή του Αρρηφορίου τα κοριτσάκια που ύφαιναν τον πέπλο της Αθηνάς έπαιζαν μπάλα βασίζεται στην αμφισβητούμενη λέξη «σφαιρίστρα» και δεν επιβεβαιώνεται από αλλού. Έπειτα, η τοιχισμένη αυλή του Αρρηφορίου δεν είναι και πολύ μεγάλη, 4 μέτρα μήκος έχει (δείτε  εικόνα της αναπαράστασης). Επικουρικά, δεν είναι πολύ πιθανό τα κοριτσάκια να έπαιζαν ένα μάλλον σκληρό άθλημα όπως το «χόκεϊ». Ούτε και είναι πολύ ταιριαστός διάκοσμος το άγαλμα ενός αγοριού που παίζει μπάλα. Να πω επίσης ότι ο Οικονόμος δέχεται ότι το άθλημα ήταν σκληρό (διότι έχει υπόψη του ότι ο Ησύχιος γράφει ‘κερητίζει = βασανίζει’). Μα τότε, δεν θα παιζόταν από κορίτσια.

Παρεμπιπτόντως, το Αρρηφόριο σήμερα είναι καταχωσμένο, σκεπασμένο με ειδικό τρόπο με χώμα, για να μην καταστραφούν τα εξαιρετικά εύθρυπτα υλικά του. Η μυστική δίοδος από την οποία κατέβαιναν οι Αρρηφόρες στην πόλη είναι η δίοδος την οποία χρησιμοποίησαν ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας για να κατεβούν με τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη (είχαν διαβάσει και ήξεραν την ύπαρξή της).

Ωστόσο, αυτά τα λέμε ο π2 κι εγώ. Ξαναλέω πως οι περισσότεροι μελετητές του αρχαίου αθλητισμού δέχονται τη θεωρία του Οικονόμου ότι το κερητίζειν δηλώνει το παιχνίδι που μοιάζει με χόκεϊ. Για να μη μου πείτε ότι παρουσίασα μεροληπτικά τις απόψεις του Οικονόμου, ανέβασα εδώ το άρθρο του, όποιος θέλει το διαβάζει: Σελίδα 1, Σελίδα 2, Σελίδα 3, Σελίδα 4.

Μετά τέρψεως, τι;

Προχωράμε. Όπως θα έχετε καταλάβει, η φράση την οποία προβάλλει η Ελληνική Ομοσπονδία Χόκεϊ «Το κερητίζειν εστί μετά τέρψεως αθλεύειν», δεν υπάρχει πουθενά στη γραμματεία. Οι επιστολογράφοι μου και με το δίκιο τους παρατηρούν εύστοχα ότι δεν αρκεί να αποδίδεις αόριστα τη φράση «στη συλλογική υπέρ-οντότητα που είναι γνωστή στους Νεο-έλληνες ως “Οι Αρχαίοι” (μια παραπομπή ζητάμε δηλαδή, τόσο πολύ είναι;)».

Η φράση δεν υπάρχει πουθενά, ξαναλέω, ούτε στο άρθρο του Οικονόμου. Μια πιθανότητα που υπάρχει είναι να τη σκάρωσε κάποιος ευφάνταστος αρχαιομαθής, ο οποίος διάβασε το έργο του Γαληνού «Περί του δια της μικράς σφαίρας γυμνασίου», που είναι αφιερωμένο στα παιχνίδια με μπάλα (ο Γαληνός δεν ήταν μόνο γιατρός, έγραψε για πάρα πολλά πράγματα), όπου πράγματι απαντά η φράση «μετά τέρψεως» (τοῦτο μὲν δὴ κοινὸν ἁπάντων γυμνασίων τῶν μετὰ τέρψεως͵ ἄλλα δ΄ ἐξαίρετα τῶν διὰ τῆς σμικρᾶς σφαίρας͵ ἃ ἐγὼ νῦν ἐξηγήσομαι).

Η φράση λοιπόν αποτελεί κατασκευή, εκτός αν η Ελληνική Ομοσπονδία Χόκεϊ μάς κάνει τη χάρη να μας υποδείξει, πολύ απλά, την πηγή απ’ όπου τη βρήκε. Αυτά τα πράγματα είναι κουκιά μετρημένα. Ή η πηγή υπάρχει σε σύγγραμμα αρχαίο, οπότε εγώ θα φάω το καπέλο μου χωρίς αλάτι, ή δεν υπάρχει, οπότε η Ομοσπονδία θα πρέπει να διορθώσει την ιστοσελίδα της και να ζητήσει συγνώμη για την παραπληροφόρηση. [Αυτό το έγραψα πριν από οχτώ χρόνια αλλά η Ομοσπονδία αγρόν ηγόρασε]

Συμπέρασμα

Συμπέρασμα;

–          Ναι, οι αρχαίοι έπαιζαν παιχνίδια με μπάλα

–          Πιθανώς υπάρχει λέξη «κερητίζω» αλλά δεν ξέρουμε τι σημαίνει.

–          Υπάρχει πιθανότητα το «κερητίζω» να σημαίνει παιχνίδι με μπάλα.

–          Ο αρχαιολόγος Γ. Οικονόμος υπέθεσε ότι το παιχνίδι με μπάλα που ενδεχομένως δηλώνεται από το ρήμα «κερητίζω» είναι το παιχνίδι που παρουσιάζεται στο ανάγλυφο της εικόνας που είδαμε στην αρχή του άρθρου. Θα μπορούσε να είναι οποιοδήποτε άλλο, π.χ. ένα είδος τένις ή ράγκμπι.

–          Ωστόσο, την εικασία του τη δέχονται οι περισσότεροι μελετητές του αρχαίου αθλητισμού, όσο κι αν αυτό κατά τη γνώμη μου είναι βεβιασμένο.

–          Σε κάθε περίπτωση, η φράση «κερητίζειν εστί το μετά τέρψεως αθλεύειν» είναι κατασκευή.

Είδατε πόσος κόπος χρειάζεται για να «ξεμάθεις» μερικά πράγματα; Πολύ πιο βολική είναι η κατασκευή μύθων.

Advertisements

119 Σχόλια to “Πώς (δεν) έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι το χόκεϊ επί χόρτου;”

  1. BLOG_OTI_NANAI said

    Καλημέρα!

  2. Γς said

    Καλημέρα

    Και για ν αρχίσουμε:

    Υπάρχει και Χόκευ επί χάρτου;

  3. Πάνος με πεζά said

    Ναι ρε ! Και με άλογα !
    Όχι, αυτό είναι το πόλο…

    Καλημέρα !

  4. Νέο Kid said

    Mα τί χόκεϋ και τζόκεϋ και πράσινοι ίπποι να πούμε!
    Είναι προφανής η ετυμολογική συνάφεια του κερητίζειν με το Κρίκετ!
    Προέρχονται από την παλαιοινδοευρωπαϊκή (με 70% Ινδία, 30% ευρασία) ρίζα Κwarten η οποία έδωσε το εθνικό σπόρ των λαών του Ινδουστάν, το Κρίκετ! και το κερατήζειν στην Ελλάδα.
    Μάθετε λίγη γλωσσική μπαλίτσα, άμπαλοι!

  5. Πάνος με πεζά said

    Σε ένα παράλληλο σύμπαν, κυκλοφορούν άλογα που φοράνε μπλουζάκια με σήμα τον Τράγκα !

  6. Γιάννης Ιατρού said

    4: Kid
    Αυτά Θρίλερ στη Σαουδική Αραβία…με Έλληνες και Κύπριους μηχανικούς…. θα τα ξέρεις μάλλον, ε;

  7. Καλημέρα

    Αν η ιστορία είναι η άποψη του νικητή, η μυθολογία είναι η άποψη του ομιλούντος και επειδή ο ομιλών δεν προέρχεται υποχρεωτικά από αγώνα ένταση κ.λ.π. ηαφήγησή του είναι πιο κοντά στην αλήθεια από την ιστορία. Τώρα πως φτάσαμε μύθος να σημαίνει μπίρα είναι μια άλλη ιστορία.

    Κέλης ο νεαρός ίππος ο προοριζόμενος για ιππασία, συχνότατα εκτομίας. Κήλων ο προοριζόμενος για επιβάσεις. (είδες…λεξιλογία οι αλογομούρηδες ; )

  8. sarant said

    Καλημέρα από τα πάτρια και από εδώ.

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια και για την… υπηρεσία αφύπνισης.

  9. BLOG_OTI_NANAI said

    Το άρθρο του Οικονόμου:

    εξώφυλλο,
    σελ. 1,
    σελ. 2,
    σελ. 3,
    σελ. 4.

  10. Νέο Kid said

    6. H Tζέι εν Πί έχει θέματα εδώ και καιρό.
    Τώρα, κάποια σημεία του κειμένου και ειδικά το:
    «Σε μια απ’ αυτές μάλιστα αναφέρεται από τους εργαζόμενους πως « υπάρχουν άνθρωποι ανάμεσα μάς που πωλούν το αίμα τους για να αγοράσουν φαγητό!» »
    ασχολίαστα! (και ντροπιαστικά ψευδή!) (οι Κύπριοι είναι χειρότεροι από τους Καλαμαράδες στη μυθοπλασία και την κλαψομουνίαση…)

  11. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα.
    Ξύλο αναμεταξύ τους έπαιζαν άραγε, όπως στο χόκεϊ επί πάγου;

  12. BLOG_OTI_NANAI said

    Το άρθρο του Οικονόμου έχει επηρεάσει σε κάποιο βαθμό. Βλέπω και εργασίες επιστημονικές να το αναπαράγουν. Θα τα παραθέσω αργότερα.

  13. spiral architect 🇰🇵 said

    @10: Το διάβασα κι εγώ το πρωί και σε σκέφτηκα Κιντ, αλλά εμένα οι κύπριοι με έβαλαν στα κόλπα τότε 🙄 στην αραπιά. Κείνο τον καιρό οι Ιωάννου & Παρασκευαΐδης ΛΤΔ πλήρωναν καλά, αλλά τότε δέναμε και τα σκυλιά με τα λουκάνικα.

  14. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Σε κάθε περίπτωση, η φράση «κερητίζειν εστί το μετά τέρψεως αθλεύειν» είναι κατασκευή.

    Θυμίζει πολὺ τὴ φράση «τὸ λακωνίζειν ἐστὶ φιλοσοφεῖν» Αὐτὸ μᾶλλον ἐνέπνευσε τὸν κατασκευαστή. Ἀλήθεια ἡ τελευταία ὑπάρχει ἢ εἶναι κι αὐτὴ κατασκευασμένη;

    Να πω επίσης ότι ο Οικονόμος δέχεται ότι το άθλημα ήταν σκληρό (διότι έχει υπόψη του ότι ο Ησύχιος γράφει ‘κερητίζει = βασανίζει’). Μα τότε, δεν θα παιζόταν από κορίτσια.

    Σεξιστή 🙂

  15. Νέο Kid said

    13. Kαι τώρα πληρώνουν ακόμα σχετικά καλά. Όταν οι μέσοι μισθοί στην JP από section Engineer και πάνω είναι 100 χιλιάρικα το χρόνο, το να λες ότι «πωλούν το αίμα τους για τρόφιμα!»… ε! παραπάει η μαλακία! τι να πουν και οι Ινδοί και οι Σριλανκέζοι δηλαδή!
    Απλώς είχαν καλομάθει στo δημοσιουπαληλίκι στην JP , και τώρα που οι αραπάδες έσφιξαν τα γάλατα, ζορίζονται.

  16. Είναι που προέτρεπα χτες τον π2 να ανοίξει μπλογκ. Τώρα ήρθε η σειρά της αποπουδοβαλίας 😉

  17. nikiplos said

    καλημέρα κι από εδώ… πόσα και πόσα τέτοια ορέα δεν έχουμε δει κατά καιρούς και κάνουμε τη σκέψη:
    Μα καλά όλα οι ΑΗΠ τα ανακάλυψαν? Οι άλλοι τι έκαναν?
    (πικρή η σκέψη με τη μλκ που μας δέρνει ενίοτε)

  18. Νέο Kid said

    15. 13.10.6. Για να μην παρεξηγηθώ, δεν εννοώ σε καμιά περίπτωση ότι η δουλειά στην αραπιά (και δή στη χειρότερη! Τη σαουδική) είναι εύκολη ή ευχάριστη, και φυσικά σε περιόδους κρίσης οι μεγάλες εταιρίες έχουν σαν εύκολους στόχους τους εργαζόμενούς τους, αλλά όχι και «πουλάμε το αίμα μας για τρόφιμα» για 2 μήνες καθυστερούμενα ρε παιδιά! Έλεος δηλαδή!

  19. 17 ανακάλυπταν το μπάσκετ 🙂
    https://cityculture.gr/2017/08/pok-ta-pok-to-basket-ton-aztekon-ke-ton-magia

  20. sarant said

    12 Δεν το έχω κι εγώ στο άρθρο το λινκ προς τις σελίδες του Οικονόμου;

    16 Εχουμε γράψει για την αποπουδοβαλία, ως γνωστόν.

  21. Νέο Kid said

    20. Για το Αρπαστόν (που ήταν και υπαρκτόν! χα!) όμως κουβέντα, Νικοκυράκο!
    (που έχει και διάδοχο στους αιώνες. την Αρπαχτή!)

  22. Ριβαλντίνιο said

    Πλέον δεν υπάρχει ομοσπονδία Χόκεϋ επί χόρτου. Έκλεισε μαζί με την ομοσπονδία Μπέηζμπολ και αυτήν του Ράγκμπυ , πάνω που η Πανάθα – η αγνή και η ατρόμητη – είχε φτιάξει ή ανασυστήσει νέα τμήματα σε αυτά τα αθλήματα και ετοιμαζόταν για νέους θριάμβους και τίτλους. Έκλεισαν λόγω χρεών , ατασθαλιών και περίεργων μοριοδοτήσεων σε εξετάσεις.

    Τελευταίος πρωταθλητής στο Χόκεϋ επί χόρτου Ανδρών ήταν ο Εθνικός Πειραιώς το 2014. Έφερε κάτι παίκτες από το εξωτερικό και μας νίκησε. Η Πανάθα – η αγνή και η ατρόμητη – έχει πάρει 4 πρωταθλήματα Ελλάδας ( 1911, 1930, 1932, 1939 ).

    Στην εικόνα του λήμματος La soule της wiki , κάτω δεξιά, ένας πνίγει έναν άλλον !!! 🙂

  23. 20β το θυμάμαι βέβαια – αλλά και το σημερινό αναδημοσίευση είναι!

  24. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα κι ἀπὸ μένα.

    » Το βέβαιο είναι ότι οι αρχαίοι έπαιζαν παιχνίδια με μπάλα (συχνά ήταν από κύστη γουρουνιού). «

    Τί μοῦ θύμισες, Νικοκύρη!
    Δεκαετία τοῦ ᾿50 στὰ Θερμιά. Στὰ χοιροσφάγια περιμέναμε γιὰ νὰ πάρουμε τὴ φούσκα τοῦ χοίρου· τὴ χρησιμοποιούσαμε μόνο γιὰ παιχνίδια τῶν χεριῶν, ἐπειδὴ δὲν ἄντεχε τὶς κλωτσιές.

  25. Λητώ said

    Δυστυχώς, οι αρχαιολάτρες είναι, κατά συντριπτική πλειονότητα, ψώνια. Δεν μπορώ να αποκλείσω τίποτα, αλλά θεωρώ πιθανότερο τα περί κερητίζειν να είναι μπούρδες.
    Κέλης συνηθίζοταν να ονομάζεται, εκτός από το άλογο ιππασίας που λάμβανε μέρος σε αγώνες είτε δρόμου είτε αλμάτων και ασκήσεων, και το αιδοίο (αυτοί οι φαλλοκράτες, κάτι συνειρμούς που κάνουν με την καβαλαρία)!

  26. Ιωάννης Δάσκαλος said

    25.:
    Πράγματι, οι αρχαιολάτρες έχουν καταστεί (και καταντήσει) «μάστιγα». Και βέβαια όλα αυτά ότι είμαστε δήθεν οι καλύτεροι και απόγονοι δήθεν καλύτερων οδηγούν τους αμαθείς και σε μία ρατσιστική νοοτροπία. Δηλ., εκτός από γραφικοί, γίνονται και επικίνδυνοι.
    Όσον αφορά την τελευταία σημασία του κέλητος που αναφέρατε, άνοιξα τον «άγιο» Δημητράκο στο λήμμα κέλης (σελ. 3846): «… 4) ὁμ. τὸ γυναικεῖον αἰδοῖον: Εὐστ. I53b,34.»· όπου Εὐστ.: Εὐστάθιος Θεσσαλονίκης (12ος αιών μΧ).

  27. Corto said

    Η σαρακατσάνικη γρούνα:

  28. Νέα κατορθώματα Βασιλειάδη και της περιρρέουσας ατμόσφαιρας που δημιούργησε. Αυτή την φορά οι ποινές στον ΠΑΟΚ είναι σύμφωνες με τον κανονισμό για διακοπή αγώνα όπως έκρινε ο δικαστής Καποδίστριας χωρίς φυσικά αυτό να προκύπτει από το φύλλο αγώνα και την ΑΡΝΗΣΗ (τυχαία άραγε ; ) του διαιτητή Κομίνη να προσέλθει ή δώσει εξηγήσεις (…ακόμα θα γεννάει η γυναίκα του…) Ούτε φυσικα από το οπτικοακουστικό υλικο αφού το όπλο φάνηκε όταν ΕΙΧΑΝ ΑΠΟΧΩΡΗΣΕΙ ΟΙ ΔΙΑΙΤΗΤΕΣ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΔΙΑΚΟΨΟΥΝ ΤΟ ΜΑΤΣ ΑΦΟΥ ΩΣ ΓΝΩΣΤΟΝ ΕΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΚΑΤΑΚΥΡΩΣΑΝ ΤΟ ΓΚΟΛ

    Μένει να δούμε στο σκεπτικό τι παπάδες θα περιέχει κι αν θα μπορέσει να σταθεί σε δεύτερο βαθμό.

    Δεν πιστεύω να διανοήθηκε κανείς πως η πειθαρχική δίωξη στον Καποδίστρια επειδή επέστρεψε το ( παρανοϊκό ) -3 στον ΠΑΟΚ, έπαιξε κανένα ρόλο…

    Ντροπή Ναυπλιώτες !!

  29. spiridione said

    Κάποιες πληροφορίες υπάρχουν και εδώ (σελ. 71)
    https://www.academia.edu/28619948/%CE%97_%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%8D_%CE%B2%CE%AF%CE%BF%CF%85_%CF%83%CF%84%CE%B1_%CF%88%CE%B7%CF%86%CE%B9%CE%B4%CF%89%CF%84%CE%AC_%CE%B4%CE%AC%CF%80%CE%B5%CE%B4%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D_%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CF%85_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC_%CF%84%CE%B7_%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE_%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%BF%CE%B4%CE%BF_%CF%84._1_%CE%9A%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF_-_La_repr%C3%A9sentation_de_la_vie_quotidienne_sur_les_mosa%C3%AFques_grecques_de_l%C3%A9poque_imp%C3%A9riale_vol._1_Texte

  30. Γιάννης Ιατρού said

    Για τα Αρρηφόρια, πιθανώς μέρος της γιορτής των Θεσμοφορίων, εδώ περισσότερα, από την αξιόλογη (και προφανώς ελληνόψυχη, και λόγω ονόματος 🙂 🙂 ) Jane Ellen Harrison.

  31. Πάντως, τώρα που βλέπω το ανάγλυφο ξανά, θα μπορούσε να είναι και πρόδρομος του περίφημου κέρλινγκ (αυτού με το σφουγγάρισμα).

  32. ΣΠ said

    Μια μικρή διόρθωση.
    Ο Οικονόμος σε τρία σημεία μέσα στο κείμενο είναι γραμμένος (στην ονομαστική) Οικονόμου.

  33. Δύτη (31) –> https://www.youtube.com/watch?v=nnChxf_ncB0

  34. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    κέλης ἔχει ἄλλη μιὰ σημασία: ναυτ. ελαφρά, επιμήκης και ταχεία κωπήλατη λέμβος στην οποία οι ερέτες κάθονται αντίθετα προς την πλευρά κίνησης τού φτερού τής κώπης, αλλ. φαλαινίς.

  35. f kar said

    Κέληδες στη Ρόδο λένε τους καραφλούς νομίζω, υπάρχει βέβαια και το σχετικό σουβλατζίδικο. Βλ. και αυτό, για τα κυπριακά μεν, αλλά δεν είναι άσχετα τα ροδίτικα με τα κυπριακά, τουλάχιστον στην προσωδία, δε.

  36. Ριβαλντίνιο said

    Έχει ακούσει κάποιος φίλος ( ίσως από την Μεσσηνία ) να λένε το χταπόδι και «χαμούστι» ; Αν ναι, ξέρει κάποιος ετυμολογία ;

  37. Γιάννης Ιατρού said

    33: χαχα! κοίτα σύμπτωση με αυτά που λέγαμε προχθές, ε; 🙂

  38. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Νικοκύρη, κάποια πατάτα ἔκανα καὶ μ᾿ ἔπιασε ἡ μαρμάγκα. κάνε μου «φτοῦ ξελευτερία!»
    Εὐχαριστῶ.

  39. π2 said

    Πόσες φορές πρέπει να σου πουν νισάφι με τον ΠΑΟΚ βρε Τζι; Σε όλες τις αναρτήσεις πια; Κρατιόμαστε, κρατιόμαστε να μην απαντάμε και ταΐζουμε τις ονειροφαντασίες σου αλλά δεν μπορούμε να διαβάζουμε ολημερίς μπούρδες και πλήρη διαστροφή της πραγματικότητας και της στοιχειώδους λογικής χωρίς ν’ απαντάμε, άνθρωποι είμαστε κι εμείς. Το εμπεδώσαμε, σας κυνηγάει το κράτος, η κακιά ΕΠΟ του Γραμμένου, ο Ολυμπιακός, ο ΠΑΟ, η ΑΕΚ, τα Πράσινα Πουλιά της ΕΠΣ Αθήνας, η Αστυπάλαια Κορυδαλλού της ΕΠΣ Πειραιά, μπορεί κι ο Μακεδονικός Φούφα. Δεν χάθηκε ο κόσμος, η αδικία είναι κομμάτι της οπαδικής σου ταυτότητας, έτσι δεν έλεγες; Μία αδικία πάνω, μια αδικία κάτω, το ίδιο κάνει.

    Μπορεί να φάμε κι ένα ωραίο grexit τώρα για χάρη σας εξάλλου, και θα έχεις περισσότερες ευκαιρίες για πρωτάθλημα του χρόνου.

  40. BLOG_OTI_NANAI said

    20: ο γκαβός καθόμουν και το ξαναέβαλα και σε χειρότερη μορφή… 🙂

  41. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένας αρχαιολόγος σύνδεσε μια εικόνα από ρωμαϊκό ψηφιδωτό της Πάτρας με το «κερητίζειν» ( το άρθρο της «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ» (τχ.95, 2005) αναφέρεται στο ψηφιδωτό αυτό).

  42. BLOG_OTI_NANAI said

    Στο πανεπιστημιακό σύγγραμμα «κερητίζουν»:

  43. BLOG_OTI_NANAI said

    Σε σχολικό βιβλίο του 1966 με την διόρθωση σε υποσημείωση και την αναφορά στον Οικονόμου:

  44. «Κελητίζειν» είναι η στάση «ιππαστί» κατά την συνουσία (πισωκολλητό) http://www.timeoutcyprus.com/article/29684/o-erotas-stin-elliniki-kai-kypriaki-arhaiotita (Ἀριστοφ. Σφ. 501, Θεσμ. 153)

    Εμείς οι Αρβανίτες έχουμε την «καλιακούτσα» (το αρχαιοελληνικό παιχνίδι «εφεδρισμός»). Όταν ήμασταν μικρούληδες,ο κατά πέντε χρόνια μεγαλύτερος αδελφός μου συχνά με έπαιρνε καλιακούτσα.Το ίδιο,φυσικά,γινόταν και με όλα τα άλλα πιτσιρίκια. Η κατάληξη –ουτς [όπως και –ους, –ατς, –οτς] είναι υποκοριστική [βλέπε: Πανούς ← Παναγιωτάκης, Γιωργάτς ← Γιωργάκης, Κολιότς ← Νικολάκης].
    Στο θέμα εντοπίζεται η λέξη κάλι ή κάλιε=άλογο.Καλιακούτσα δηλαδή,σημαίνει αλογάκι. Η λέξη κάλι είναι το αρχαιοελληνικό επίθετο Κέλης που προσδιόριζε τον ίππο. Κέλης ίππος: κινούμενο,διατασσόμενο άλογο.Προοδευτικά,ουσιαστικοποιήθηκε και ταυτίστηκε με τον ίππο.
    Εξού και το ρήμα «κελεύω»κελεύω= κινώ (ωθώ) προς τα εμπρός, παρακινώ, παροτρύνω / διατάσσω, παραγγέλλω (επί ίσων ή και επί ανωτέρου προς κατώτερο / επιμόνως (θερμώς) παρακαλώ,ικετεύω (επί κατωτέρου προς ανώτερον).

    Πάντως, είναι αντιδεοντολογικό να αναφέρετε τον συμπατριώτη μου (αρβανίτη) Γεώργιο Π. Οικονόμου και να μήν παραπέμπετε στο άρθρο του για να το δούν όλοι οι σχολιαστές. Ο σχολιαστής 9 πάει να θολώσει τα νερά αναρτώντας μακρυνές φωτοτυπίες που κανείς δεν μπορεί να διαβάσει. Δείτε εδώ το άρθρο του αείμνηστου Οικονόμου (σελ. 65-69) και θα δείτε πόσο δίκιο έχει και γιατί βασίζονται πάνω του τόσα ξένα βιβλία περί Αθλητισμού http://dspace.museumshops.gr/jspui/retrieve/42979/636016.pdf

  45. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @28. Μιὰ φιλικὴ παράκληση.
    Ἂς μὴν κάνουμε ΟΛΑ τὰ νήματα «ἀμέρικαν μπάρ». Γιὰ τὰ ποδοσφαιρικὰ ἔχουμε τὰ δίμουρα.

  46. BLOG_OTI_NANAI said

    Και ο Mανόλης Aνδρόνικος το αναφέρει:

  47. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @34.

    » …ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ «ΔΑΡΤΜΟΥΘ» (στὸν Φιτζρόϋ). Θὰ πάρετε τὸν κέλητα… Θὰ πᾶτε στὸ δεξιά μας Αἰγυπτιακὸ πυρπολικό… »

    Τὸ ξανθὸ προσάναμμα ἀπὸ τὰ Διηγήματα τοῦ Ζαχαρία Παπαντωνίου.

  48. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @45 Δίμουρα μεζεδάκια:
    https://sarantakos.wordpress.com/2018/03/10/meze-313/

  49. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα και για τη διόρθωση στο επώνυμο Οικονόμος.

    22 Πραγματι, ο ιστότοπος έχει να ενημερωθεί από το 2010!

    35 Πράγματι, κέλης είναι ο φαλακρός σε ορισμένα ιδιώματα αλλά προκειται για σύμπτωση, είναι τουρκικό δάνειο.

    38 Το ελευθέρωσα στο 47

    41 Χμμ….

    44 Το άρθρο του Οικονόμου το παραθέτω (σε εικονες των σελίδων) ολόκληρο στο άρθρο μου!

  50. BLOG_OTI_NANAI said

    Η πρώτη εμφάνιση του γλυπτού έγινε στα 1918. Πάλι όμως έβαλε το «χεράκι» του στην ερμηνεία ο Οικονόμου:

  51. π2 said

    Blog: Το γράφω ότι πολλοί ειδικοί δέχονται, άνευ συζήτησης, την ερμηνεία του Οικονόμου για το κερητίζων και τη συσχέτιση με το ανάγλυφο (εξού και η «βάση των κερητιζόντων» του Ανδρόνικου). Αμφιβάλλω όμως κατά πόσο οι αρχαιολόγοι που αναπαράγουν την ερμηνεία έχουν ελέγξει τις φιλολογικές της προκείμενες.

  52. ΣΠ said

    14
    Πλάτωνος Πρωταγόρας [342e]
    ὅτι τὸ λακωνίζειν πολὺ μᾶλλόν ἐστιν φιλοσοφεῖν ἢ φιλογυμναστεῖν

  53. spiridione said

    ?ref_src=twsrc%5Etfw&ref_url=http%3A%2F%2Fwww.koutipandoras.gr%2Farticle%2Fskandalisthke-o-kallianos-apo-ton-pinaka-toy-montiliani-eikona

  54. Μαρία said

    53
    Απο τι γωνία τραβήχτηκε;
    Εδώ ούτε ένας Μοντιλιάνι https://www.facebook.com/pg/left.gr/photos/?tab=album&album_id=1895869250431348

  55. spiridione said

    54.
    http://www.topontiki.gr/article/266228/xefyge-o-kallianos-me-xaplomeno-gymno-toy-tsakalotoy-photo

  56. Triant said

    Άσχετο. Δεν ξέρω εσάς, αλλά εμένα ο Τσακαλώτος ιδίως στο 53 μου θυμίζει έντονα τον Ιάννη Ξενάκη. Θες το στραβο στόμα, θες το στήσιμο, δεν ξέρω.

  57. ΚΑΒ said

    http://www.efsyn.gr/arthro/o-kallianos-poy-mperdepse-ton-montiliani-me-ta-koritsia-tis-pirelli

  58. Chris said

    Φαντάζομαι ότι όταν εφευρεθούν τα ταξίδια στο χρόνο όλοι θα τρώμε καπέλα (αν δεν σκοτώσουμε κατά λάθος τον παππου μας και διαταραξουμε το χωροχρονικό συνεχές). Από τα συμφραζόμενα καταλήγω στο ότι η ελληνική ομοσπονδία του πόλο μπορεί να διαμαρτυρηθεί στην αντίστοιχη του χόκεϊ για αντιποιηση της ιστορίας της.

  59. Theo said

    @53, et al:
    Κι ένα άρθρο του OldBoy για το θέμα: Ανακοίνωση

  60. sarant said

    53-58 Κι έλεγα να το βάλω στα μεζεδάκια το Σάββατο 🙂

    52 Ετσι είναι. Και πάντως το «το κερητιζειν εστί…» δεν το δέχεται κανεις, ούτε ο Οικονόμος 🙂

  61. BLOG_OTI_NANAI said

    51: Τα αποσπάσματα τα βάζω επειδή είναι το θέμα μας αυτό. Ας υπάρχουν. Ίσα-ίσα, προσωπικά θεωρώ πως αυτά που γράφετε εσύ κι ο Νίκος έχουν βάση και όλα φαίνεται να περιστρέφονται γύρω από τον Οικονόμου.

    Αυτά που μοιάζουν με τη συγκεκριμένη λέξη τα έχετε ελέγξει;

  62. BLOG_OTI_NANAI said

    Η φράση με το «τέρψεως αθλεύειν» είναι ανύπαρκτη. Εδώ από μόνο του το «αθλεύειν» ως τύπος είναι δυσεύρετο, πόσο μάλλον γίνεται σπάνια μια φράση με τόσες λέξεις που περιέχει το «αθλεύειν»…

    Δύο ακόμα αποσπάσμτα από ΙΕΕ, τόμ. Β΄ και ΕΙΕ:

  63. Μαρία said

    60α
    Το Σάββατο μπορείς να παίξεις του Ανδρίτσου, της δημοσιογραφάρας.

  64. BLOG_OTI_NANAI said

    Εμένα ξαδερφός μου δεν είναι και το κόμμα του μου είναι αδιάφορο, αλλά δεν κατάλαβα το νόημα. Από που φαίνεται ότι ο Καλλιάνος δεν ήξερε ότι ο πίνακας ήταν αξιόλογος; Αν τα διαβάζω όλα, αυτό που κατάλαβα εγώ είναι ότι ως Ελλάδα και ως οικονομία είμαστε εντελώς γυμνοί και εκτεθειμένοι και αυτός ο πίνακας με τον Έλληνα υπουργό το τονίζει απόλυτα. Για τη συγκεκριμένη σκέψη δεν έχει σημασία τίνος είναι ο πίνακας, αλλά ότι αποτελεί ειρωνία ο υπουργός να μιλάει με φόντο μια γυναίκα γυμνή και παραδομένη σαν την ελληνική οικονομία.
    Μήπως υπερβάλλουν οι σχολιαστές του τουίτερ ή έγραψε και τίποτε άλλο ο Καλλιάνος.

  65. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δυστυχώς, κύριε Καλλιάνο μου, τέτοια σχόλια τα κάναμε κάποτε στην παρέα μας και γέλαγαν με το καλαμπουράκι μας ή με την άγνοιά μας. Τώρα τα ποστάρουμε και ξεφτιλιζόμαστε στο πανελλήνιο.
    Αμ το άλλο τι το ‘θελες; Έμαθες στους συριζαίους τον Μοντιλιάνι (γράφεις και το μικρό του όνομα, για να δείξεις ότι τον ξέρεις), που κατάγονται από το ΚΚΕεσ. και τον Συνασπισμό, λέσχες κουλτούρας και συζητήσεων, όπως ειρωνευόσασταν εσείς τα μπρουτάλ γαλάζια λεβεντόπαιδα; Αλήθεια, ο Ρόμπερτ Ουίλιαμς τι κάνει;

  66. Κ. Καραποτόσογλου said

    «γρούνα, η· ομαδ. παιχν. που παιζόταν με ένα άδειο μεταλλικό κουτί από κονσέρβα, στο οποίο όλη η ομάδα προσπαθούσε να το βάλει σε μια τρύπα ανοιγμένη στο χώμα, χτυπώντας το με ραβδιά, ενώ η μάνα φρόντιζε για το αντίθετο· ήταν το αρχ. παιχν. κερητίζειν, μόνο που αντί για μπάλα είχαμε ένα μεταλλικό κουτί, ήταν ο
    πρόδομος του σημερινού χόκεϊ».

    «τόπκα, η· τόπι, μικρή ελαστική μπάλα από διάφορα υλικά, όπως πανιά, συμπιεσμένες τρίχες, λάστιχο κλπ., ομώνυμο παιχν.· στην αρχαία Ελλάδα ήταν η σφαίρα και τα παιχνίδια μ’ αυτήν είχαν το γενικό όνομα σφαίρισις ή σφαιρισμός· ειδικότερα με την τόπκα οι αρχαίοι είχαν τα παιχίδια ανακρουσία, αντισφαίρισις, απόρραξις, αρπαστόν, εφετίνδα, επίσκυρος σφαίρα, εφηβική σφαίρα, ιππαστί σφαίρισις, κερητίζειν, κωρυκομαχία, ουρανία σφαἰρα, τρίγωνον, φαινίνδα, [τουρ. top (= σφαίρα) + -κα, σλ. topka]».

    Νίκου Λ. Πασχαλούδη, Τα Τερπνιώτικα και τα Νιγριτινά. Ένα γλωσσικό ιδίωμα της Βισαλτίας Σερρών.Σέρρες 2013(2), σ.102, 353.

    Η γρούνα έχει παρουσιαστεί από τον γράφοντα: https://sarantakos.wordpress.com/2018/02/22/kocan/

  67. https://scontent-sof1-1.xx.fbcdn.net/v/t1.0-9/29572340_10159968860615411_3006690577133088188_n.jpg?_nc_cat=0&oh=cd458c20af9a46d19e2923a6dc1aa8fe&oe=5B69E7AD

  68. Corto said

    66 (Κ. Καραποτόσογλου):

    Υπάρχει ενδεχόμενο η λέξη γρούνα να προέρχεται όχι μόνο από την γουρούνα, αλλά και από την γούρνα;
    Στο βίντεο του σχ.27, ο εκφωνητής ακούγεται να λέει στο 0.39:

    «Έχει μείνει ελεύθερη η τρύπα του γουρνάρη.
    Η μπάλα εδώ είναι η γρούνα.
    Ο γρουνάρης την μεταφέρει με σκοπό να την βάλει στην τρύπα, στην γρούνα.»

    Μήπως υπάρχει κάποια ετυμολογική σχέση γουρούνας και γούρνας;

  69. Και η ανακοίνωση του ΣύΡιζΑ για όσους στρουθοκαμηλίζουν…

    «Οι απειλές και οι προσπάθειες εκφοβισμού από μερίδα οργανωμένων οπαδών του Ολυμπιακού κι από όσους κρύβονται πίσω τους εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ, θα πέσουν στο κενό. Λάθος γήπεδο διάλεξαν να παίξουν.

    Και κυρίως λάθος υπολογισμό έχει κάνει ο διωκόμενος για ναρκωτικά ιδιοκτήτης της ΠΑΕ που τους υποκινεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ δε χρωστάει σε κανέναν, για αυτό και δεν εκβιάζεται από κανέναν.

    Η συντριπτική πλειοψηφία των φιλάθλων του Ολυμπιακού κατανοεί ότι πίσω από την επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ και την κυβέρνηση κρύβονται επιχειρηματικές και πολιτικές σκοπιμότητες και είναι βέβαιο ότι απομονώνει τέτοιες ολιγαρχικές λογικές και πρακτικές.

    Καλούμε όλα τα πολιτικά κόμματα να πάρουν ξεκάθαρη θέση και να καταδικάσουν, τόσο τους χθεσινούς τραμπουκισμούς, όσο και τη σημερινή ανακοίνωση της Θύρας 7 που προαναγγέλλει αντισυγκεντρώσεις που μας θυμίζουν τις θλιβερές εποχές των Γκοτζαμάνηδων».

    Οταν θα ξυπνήσουν και θα καταλάβουν τι αποτέλεσμα είχε η τακτική Βασιλειάδη θα είναι ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ

    Οταν δηλώνει ο Βασιλειάδης πως ο ΠΑΟΚ θα χάσει το πρωτάθλημα για έναν ηλίθιο αντί να εφαρμοσθούν οι κανονισμοί και να μηδενισθεί ο ΟΣΦΠ ή εστιάζει σε μια φωτογραφία και αγνοεί όλα τα υπόλοιπα. προτρέπει σε σκεπτικά αποφάσεων κατάλληλα για σαββατιάτικα μεζεδάκια. Το μόνο που δεν έγραψε ο Καποδίστριας είναι πως έκρινε κατα την επιθυμία του Βασιλειάδη ! Υποθέτει πως ο Κομίνης αφού κατακύρωσε το γκολ στον ΠΑΟΚ διέκοψε το παιχνίδι σε βάρος του κάτι που φυσικά ούτε αναγράφεται στο φύλλο αγώνος ούτε το διευκρίνησε ο διαιτητής. Τις δηλώσεις Κονέ και Χιμένες στον ισπανικό τύπο πως δεν θα βγαίνανε να παίξουνε με σκορ 1-0 δεν τις εκτιμά γιατί τους θεωρεί ψυχικά ταραγμένους (την επόμενη μέρα !!!), αρνείται όμως να δει στο βίδδεο από τα αποδυτήρια πως επικρατούσε ηρεμία.Την κατηγορία όμως για την επίθεση Σαββίδη στον Δημητριάδη που δεν αναγράφεται στο φύλλο αγώνα την στηρίζει στο βίδδεο !!
    Κοινώς τα καλά και συμφέροντα, βαριέμαι να γράφω, ας τα βάλει ο Νικοκύρης το Σάββατο να διασκεδάσουμε.

    Ο λαός ξεχνά και αυτοί που φώναζαν » Μητσοτάκη κάθαρμα» μετά από 25 χρόνια τον έβγαζαν πρωθυπουργό. Οι ΠΑΟΚτσήδες ΔΕΝ ΞΕΧΝΟΥΝ.

  70. voulagx said

    #67: Πρώτη φορά στην ιστορία του παθητικού οφσάιντ ένα γκολ κρίνεται από το πόσο επηρέαζε τη φάση ο πρόεδρος.

  71. Corto said

    Και ολίγος Πωλ Νορ:

    Ποία ήτο η Ελληνίς πρωταθλήτρια του γκολφ;
    Και ο Αμίμητος σοβαρώς.
    -Η Γκόλφω.

    Τον δυστυχή Κώτσον Κοτσονάτον!
    Απεβίωσε εις το άνθος της ηλικίας του, διότι εις ερώτησιν του Μίμη Αμίμητου.
    – Πώς λέγεται εκείνος, ο οποίος παίζει τέννις κατ’ ευθείας;
    – Ευθυτενής!
    Απάντησε.

  72. sarant said

    71 Γκολφ και τένις προπολεμικά, ωραία.

  73. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κι εμείς παίζαμε με τη φούσκα του γουρουνιού. Σαν μπαλόνι, λίγο πιο γερό. Μολονότι είχαμε μπαλόνια που επίσης φούσκες τα λέμε, ήταν μεγάλη χαρά να έχουμε κάτι να περιμένουμε δικό μας για παιχνίδι από τη διαδικασία του χοιροσφάγιου.
    Υπήρχε μια λεία κατηφορίτσα στο σοκάκι , λειασμένο τσιμέντο σύριζα στα σπίτια κάπως σαν ποδιά, στα θεμέλια των σπιτιών αράδα κι εκεί το τσουλάγαμε μαλακά προσέχοντας να μην ξεφύγει και τρυπήσει ακαριαία.

    H ουροδόχος κύστη του χοίρου
    http://www.madeincreta.gr/el/article/%CF%8C%CE%BB%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%87%CE%BF%CE%AF%CF%81%CE%BF%CF%85-%CF%87%CF%81%CE%AE%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%B1-%CE%B1%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%BA%CF%8D%CF%83%CF%84%CE%B7

  74. Κ. Καραποτόσογλου said

    68 (Corto)

    Το παιχνίδι γρούνα, η, όπως περιγράφεται παρακάτω προέρχεται από το γούρνα, η = λάκκος, από το μεσν. γούρνα = στάμνος, υδρία…σκάφη (Du Cange), από το μτγν. γρώνη (πέτρα) = τρύπα βράχου, σπήλαιον.

    Είδος παιδιάς, κατα την οποίαν οι παίκται σκάπτουν λακκίσκον, Θέτοντες δε τετράγωνον λίθον εις το άνω μέρος αυτού προσέρχονται επειτα ανά εις και κρατούντες έκαστος ανά πέντε λιθάρια ρίπτουσιν αυτά εξ άποστάσεώς τινος εις τον λακκίσκον και, εάν μεν εισέλθουν εις αυτόν δύο ή τέσσαρα, ο παίζων κερδίζει, άλλως χάνει Ήπ. (Άρτ.) Θεσσ. (Καρδίτσ.) Μακεδ, (Δασοχώρ.) Σάμ. (Πβ. το αρχ. τ ρ ό π α, δια το όπ. βλ. Πολυδ. 9, 103). 14) Είδος παιδιάς, κατά την οποίαν οι παίκται ίστανται πλησίον μικρού λάκκου έκαστος, εις δ’ έξ αυτών ρίπτει σφαιρικόν αντικείμενον, τόπι, εις τούς λάκκους. Ο παίκτης, εις τον λάκκον του όποιου θα εισέλθη το τόπι, αρπάζει τούτο και κτυπά τους εν τω μεταξύ σπεύδοντας να απομακρυνθούν άλλους παίκτας. Εκείνος ο όποιος θα κτυπηθή παρ’ αυτού λαμβάνει την θέσιν του κυνηγού και παρακάθηται εις τους λάκκους, ίνα συνεχισθή η παιδιά Νάξ. (Απύρανθ.)

    Ιστορικό Λεξικό, τ. 5(2), σ. 112.

    Η λ. γούρνα, η = 1) Παιδιά παιζομένη ως εξης: Πέριξ ευρέος λάκκου, χρησιμεύοντας δια κατοικίαν, παραμονήν της γουρούνας, ανοίγονται λακκίσκοι σχηματίζοντες πέριξ αυτού κύκλον. Έκαστος των παικτών φυλάσσει τον λακκίσκον του δια ράβδου, ενώ ο εκλεγείς ως βοσκός τής γουρούνας, προσποιούμενος την φωνήν του χοίρου και μετακινών δια ραβδίου την γουρούναν εκ του κεντρικού λάκκου, προσπαθεί ή να κτυπήση δι’ αυτής τινα των παικτών ή να καταλάβη λακκίσκον τινά αφύλακτον και τοποθετήση εντός αυτής την γουρούναν. Οι συμπαίκται προσπαθούν να ματαιώσουν πάντα ταύτα, κτυπώντες την γουρούναν δια του άκρου της ράβδου των καί προσπαθοϋντες να άπομακρύνουν αυτήν. Εάν ο βοσκός επιτύχη ενός των επιδιωκομένων υπ’ αυτού σκοπών, αναφωνεί την λέξιν ά λ λ α γ ή και προσπαθεί δια της ράβδου του να καταλάβη λακκίσκον αφύλακτον. Οί παίκται τότε οφείλουν να αλλάξουν θέσιν και ο εξ αυτών απολέσας τον λακκίσκον αναλαμβάνει τα καθήκοντα του βοσκού και η παιδιά συνεχίζεται πολλαχ.: Συνών. γ κ ο ύ ι ζ α 1, γ ο υ ρ ο υ ν ά κ ι 12, γ ο υ ρ ο υ ν ο π ο ύ λ α 1, γ ο ύ τ σ ο ς, π ί κ ο ς, σ κ ά φ η, σ κ ρ ο φ ί τ σ α, σ τ ρ ί γ γ λ α, τ ζ ί τ ζ ι ρ α ς, χ ε λ ώ ν α, προέρχεται από το γουρούνα.

    Ιστορικό Λεξικό, τ. 5(2), σ. 117.

  75. Κουτρούφι said

    74. «Είδος παιδιάς, κατά την οποίαν οι παίκται ίστανται πλησίον μικρού λάκκου έκαστος, εις δ’ έξ αυτών ρίπτει σφαιρικόν αντικείμενον, τόπι, εις τούς λάκκους. Ο παίκτης, εις τον λάκκον του όποιου θα εισέλθη το τόπι, αρπάζει τούτο και κτυπά τους εν τω μεταξύ σπεύδοντας να απομακρυνθούν άλλους παίκτας. Εκείνος ο όποιος θα κτυπηθή παρ’ αυτού λαμβάνει την θέσιν του κυνηγού και παρακάθηται εις τους λάκκους, ίνα συνεχισθή η παιδιά Νάξ. (Απύρανθ.)»

    Εμείς (Σιφνος), το παιχνίδι αυτό το λέμε «χούλες(οι)». Το -λ- προφέρεται διπλό (κυπρέικα). Οι λάκκοι είναι τοποθετημένοι σε μια ευθεία γραμμή και έχουν διάμετρο περίπου 5-6 εκατοστά. Στη δεκαετία του 70 διαπιστώσαμε ότι κατάλληλες για χούλες είναι οι μπάλες που χρησιμοποιούνται στις ρακέτες της παραλίας.

  76. BLOG_OTI_NANAI said

    Στη σκηνή αυτή του «χόκεϊ» η πλέον βάσιμη αμφιβολία για το αν πρόκειται για ομαδικό παιχνίδι γεννιέται με τον τελευταίο δεξιά άνδρα που ακουμπά νωχελικά στον τοίχο τη στιγμή πυο οι δύο κεντρικοί παίχτες είναι προφανώς σε ετοιμότητα για την έναρξη. Η στάση των τριών άλλων θα μπορούσε να δικαιολογηθεί κατά κάποιον τρόπο, όχι όμως και του ακουμπισμένου. Προφανώς, παιζόταν ανά δύο και δεν ήταν ομαδικό παιχνίδι.

  77. BLOG_OTI_NANAI said

    71: Άσχετο, αλλά κάπου είδα και ξέχασα που, ότι είχες αναφέρει για επιστολή του Αϊνστάιν στον Πωλ Νορ. Έκανα μια έρευνα όσο μπορούσα και για «Πωλ Νορ» και ως Νικολαΐδης, αλλά δεν βρήκα κάτι τέτοιο. Έλεγε ο ίδιος ότι είχε επικοινωνία με τον Αϊνστάιν;

  78. Alexis said

    #53: Τι κακό έχει ο πίνακας και γιατί ο Τσακαλώτος δεν έπρεπε να μιλήσει με φόντο αυτόν τον πίνακα;
    Φαντάζεστε τι σάλος θα είχε ξεσπάσει και τι πλάκα θα γινόταν πανελληνίως αν ο Τσακαλώτος έμπαινε να μιλήσει και ζητούσε να κατέβει ο πίνακας;

    Μήπως ο Καλλιάνος να ασχοληθεί επιμελέστερα με τα μετεωρολογικά αφού τον πολιτικό σχολιασμό «δεν τον έχει»;
    Ίσως τότε θα βελτίωνε και το επίπεδο των προγνώσεών του, που όλο αστοχούν τελευταίως…

  79. spiral architect 🇰🇵 said

    Την επόμενη φορά, ο επόμενος «υπουργός οικονομικών» του προτεκτοράτου θα φροντίσει να ομιλήσει με φόντο αντίγραφο της αρχής του κόσμου . Εκεί πια, θα δοθεί το μήνυμα για την διαχρονική κατάσταση της οικονομίας μας χωρίς υπονοούμενα.

    Και μιας και με τις ανοησίες (για να μην πω τίποτα χειρότερο) των αρδοκαλιάνων έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό ο «καταραμένος ζωγράφος» συμπτωματικά χτες στην ΕΡΤ2 προβαλλόταν η ταινία (βασισμένη σε θεατρικό) Η νύχτα πριν πέσει το Παρίσι (Diplomatie). Προς το τέλος της ταινίας και ενώ ολόκληρο το Παρίσι, μνημεία, μουσεία και γέφυρες ήταν υπονομευμένα από τους Γερμανούς, έρχεται αποστολή από Βερολίνο φέρνοντας ιδιόχειρη διαταγή του Χίμλερ να αφαιρεθούν κάποιοι πίνακες από το Λούβρο πριν αυτό καταστραφεί από τα εκρηκτικά μεταξύ των οποίων και του Μοντιλιάνι και να πάνε στο Βερολίνο χωρίς τα πλαίσιά τους, για να χωράνε στο τζιπ.
    Η ερώτηση του Γερμανού στρατηγού:
    – Και η Μόνα Λίζα;
    Απάντηση καμία.

  80. Alexis said

    Έχω βάσιμα στοιχεία από έγκυρες πηγές (της προσωπικής μου βιβλιοθήκης βεβαίως… ) ότι αφορμή για τον Πελοποννησιακό πόλεμο ήταν ένας αγώνας χόκεϊ επί χόρτου μεταξύ Σπάρτης και Αθήνας, που διεκόπη πριν καν αρχίσει, όταν Λακεδαίμων οπαδός πέταξε ένα ρολό περγαμηνής και τραυμάτισε τον προπονητή των Αθηναίων.
    Τη χρονιά εκείνη (431 π.Χ.) η ομάδα της Σπάρτης ήταν πρωτοπόρα στη βαθμολογία και πολύ κοντά στο να κατακτήσει το πρωτάθλημα, αλλά το συγκεκριμένο γεγονός επέφερε το μηδενισμό της.
    Έξαλλοι οι Λακεδαιμόνιοι ξεκίνησαν πόλεμο κατά της Αθήνας καταγγέλλοντας το αθηνοκεντρικό κράτος…

  81. spiral architect 🇰🇵 said

    Επειδή. εδώ λεξιλογούμε: ΑΡΔ. 😉

  82. BLOG_OTI_NANAI said

    80: Πάντως, έτσι κι αλλιώς είχε γίνει καταγγελία ότι το πρωτάθλημα ήταν στημένο όταν αποκαλύφθηκε ότι συμμετείχαν και ομάδες ειλώτων που έστηναν τα παιχνίδια εις όφελος των Σπαρτιατών. Να τα λέμε όλα!

  83. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @81. Καλημέρα.

    Δὲν ἦταν κἂν ΑΡΔ, ἀγαπητὲ Σπειροειδή· τὸν καιρὸ ἔλεγε.

    Μετά, ἂς ὄψεται ἡ ἀναγνωρισιμότητα ποὺ δίνει τὸ γυαλί, ἔγινεΛεβεντάνθρωπος κι ἀπὸ ᾿κεῖ πῆρε μεταγγραφὴ γιὰ τὰ μεγάλα σαλόνια. 🙂

  84. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    80: Καλό Αλέξη!
    Να συμπληρώσω, πως άρχοντας της αντίπαλης ομάδας μπήκε στο χώρο αθλοπαιδιών οπλισμένος με ξιφίδιο…. και προκάλεσε τους θεούς με την βέβηλη αυτή πράξη του… Πιθανολογείται η αποβολή της πόλης από την Φιφιακή Συμμαχία 🙂

  85. BLOG_OTI_NANAI said

    Πάντως οι πληροφορίες λένε ότι ο Τσακαλώτος αναγκάστηκε να πάει μπροστά από τον πίνακα με την γυμνή, διότι ο άλλος πίνακας που είχε επιλογή να στηθεί μπροστά δημιουργούσε χειρότερους συνειρμούς για την οικονομία: https://tinyurl.com/ydghvke8

  86. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @80, 82. Φιρὶ-φιρὶ τὸ πᾶτε. 🙂

  87. spiral architect 🇰🇵 said

    @83: Ο Καλιάνος δεν είναι ΑΡΔ, μαθηματικός-μετεωρολόγος είναι, ο Ανδρίτσος του σκάι_γάϊδαρο_στον_ανήφορο είναι.

  88. Γς said

    73:

    >Κι εμείς παίζαμε με τη φούσκα του γουρουνιού.

    και σαν μεγάλωσαν ίγο ακόμα τα κοράσια παίζανε με την [μπιπ] του γουρουνιού [που όλα τ αρσενικά την ίδια φάτσα έχουν]

  89. sarant said

    83-87 Μετεωρολόγος ήταν, αλλά όπως λέτε χάρη στο γυαλί έγινε αναγνωρίσιμος.

  90. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @87. Μαία κούλπα · δὲν εἶχα δεῖ τὴν παραπομπή σου στὸ #79.

  91. BLOG_OTI_NANAI said

    84: Αυτά είναι απαράδεκτα που λες. Είδες να απειλεί κανέναν; ε; Είδες; Το είχε μέσα στο θυκάριο διαρκώς. 🙂

  92. Alexis said

    #82, 84, 86: 😆 😆 😆

  93. Πέπε said

    @24, 73 (μπάλα με τη φούσκα του χοίρου):

    Από αφηγήσεις παλαιών, η φούσκα του χοίρου ήταν περιζήτητη από τα παιδιά. Σε κάθε χοιροσφάι υπήρχε ανταγωνισμός ποιος θα την πάρει. Εκτός από μπάλα, η άλλη της χρήση ήταν για την κατασκευή ενός παιδικού μουσικού οργάνου, του μονοτσάμπουνου. Προσαρμόζεις στη μία άκρη ένα μαντουράκι, στην άλλη ένα μικρό καλάμι για να φουσκώνεις τη φούσκα, και είναι μια παιδική τσαμπούνα. Τη φτιάχναν όσα αγόρια έπαιζαν ήδη μαντούρα και ονειρεύονταν να περάσουν σιγά σιγά στην ολοκληρωμένη τσαμπούνα.

    Η μαντούρα (ή και «μονοτσάμπουνο», και αυτή) είναι ένας καλαμένιος αυλός με τρύπες και μονό γλωσσίδι, με πολύ εύκολη κατασκευή, ένα πρωτόγονο όργανο που μέχρι το ’50 ή ’60 το έφτιαχναν και το έπαιζαν πολλά παιδιά σ’ όλα τα χωριά. Η μαντούρα είναι επίσης ο ένας από τους δύο αυλούς της τσαμπούνας. Όσα παιδιά, πέρα από το να σφυρίζουν με τη μαντούρα σαν σφυρίχτρα, είχαν και μια κλίση για τη μουσική, σταδιακά πέρναγαν στην τσαμπούνα. Το μονοτσάμπουνο με τη φούσκα του χοίρου ήταν ένα ενδιάμεσο στάδιο.

    Για να είναι μαλακή η φούσκα και να μη σκιστεί πολύ γρήγορα της έκαναν μια υποτυπώδη επεξεργασία, που περιλάμβανε κι ένα ξόρκι.

    http://karpathiandiaries.blogspot.gr/2010/03/blog-post.html

  94. Corto said

    74:
    Ευχαριστώ πολύ κ. Καραποτόσογλου για την διεξοδική απάντηση!

    Άρα καταλαβαίνω ότι υπάρχουν δύο είδη παιχνιδιών, η γούρνα και η γουρούνα, έστω κι αν προφέρονται και τα δύο ως γρούνα. Συνεπώς το σχετιζόμενο με το υποτιθέμενο (συμβατικώς λεγόμενο) «κερητίζειν» είναι προφανώς η γουρούνα, αφού σε αυτήν χρησιμοποιούνται ραβδιά (ή γκλίτσες).

  95. Κ. Καραποτόσογλου said

    Η μεσαιωνική ελληνική γνωρίζει τις λέξεις:

    «τ ζ ο υ κ α ν ί ζ ω, also τ ζ υ κ α ν ί ζ ω (Persian tshu-qan) to play guff (golf). Achmet. 155 — ελαύνειν την σφαίραν. (Sophocles).

    τ ζ υ κ ά ν ι ο ν (τo) νεώτ. π. Βυζ. είδος παιδιάς παιζομένης υπό δύο ομάδων εφίππων φερόντων ράβδους,
    έχουσας το έτερον των άκρων συνεστραμμένον εις κύκλον πεπληρωμένον δια δικτυωτού,
    δι’ ού ώθουν προς το άντίπαλον τέρμα την επί του εδάφους μικράν δερματίνην σφαίραν.

    τ ζ υ κ α ν ι σ τ ή ρ ι ο ν (το) νεώτ. κ. τζο(υ)κανιστήριον ή τσουκανιστήριον π. Βυζ. ο τόπος, ο χώρος,
    το στάδιον, ένθα ησκούντο εις το τζυκάνιον. (Δημητράκου ).

    τ ζ ο υ κ ά ν ι σ μ α, τό Polo: -ίσμασι CCedr II 480, 14 v.l. pro κοττάβοις.— (τσ. Dem) (Trapp)».

    Η λ. τ ζ υ κ ά ν ι ο ν, προέρχεται από το περσικό چوگان tšaugān = (from (haul “ bent” + gān), A stick with one end bent, used in a game at ball; the game of polo or horse-shinty ; a crooked drum-stick ; a stick baying one end arched, to which is suspended an iron or steel ball, carried as an ensign of royalty. (Steingass).

    Κ. Καραποτόσογλου

    94

    Σωστό το συμπέρασμα του Corto.

  96. Theo said

    @80:
    Ο ρολός (βίβλος κατά την ορολογία των ΑΗΠ) ήταν από πάπυρο (η περγαμηνή εφευρέθηκε κάπου μισή χιλιετία αργότερα) και περιείχε έπη του Ζουράριδος, άρχοντος των Θυραίων του τετάρτου διαζώματος 🙂

  97. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Πέπε said:
    » …Από αφηγήσεις παλαιών, η φούσκα του χοίρου ήταν περιζήτητη από τα παιδιά. Σε κάθε χοιροσφάι υπήρχε ανταγωνισμός ποιος θα την πάρει. Εκτός από μπάλα, η άλλη της χρήση ήταν για την κατασκευή ενός παιδικού μουσικού οργάνου, του μονοτσάμπουνου… »

    Τέτοια μονοτσάμπουνα φτιάχνανε καὶ στά Θερμιά. Ὑπάρχει μάλιστα ἕνα τέτοιο στὸ Μουσεῖο Ἑλληνικῶν Λαϊκῶν Ὀργάνων Φοίβου Ἀνωγειανάκη. Τοῦ τὸ εἶχαν δώσει τὸ 1958, ὅταν ἦρθε νὰ ἠχογραφήσει τὰ τραγούδια τοῦ νησιοῦ.

  98. Corto said

    77 (BLOG_OTI_NANAI):

    Ναι, σύμφωνα με το βιβλίο του Άγγελου Βογάσαρη «ΠΩΛ ΝΟΡ (Νίκος Νικολαΐδης)» εκδόσεις Δωδώνη, 1985, ο Πωλ Νορ είχε αποστείλει στον Άλμπερτ Αϊνστάιν το βιβλίο του «Salamander», το οποίο ήταν ένα επικό σατυρικό ποίημα γραμμένο στα αγγλικά. Στις 23 Φεβρουαρίου 1947 ο μεγάλος φυσικός του απάντησε με μία συνοπτική αλλά πολύ ενδιαφέρουσα επιστολή, η οποία παρουσιάστηκε από τον Φρέντυ Γερμανό στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία της 13ης Μαρτίου 1979. Το περιεχόμενο της επιστολής το παραθέτει και ο Βογάσαρης.

    Το δικό μου ερώτημα είναι αν πρόκειται για πραγματική απάντηση του Αϊνστάιν ή για κάποια τυπική επιστολή, από την γραμματεία του μεγάλου φυσικού. Νομίζω ότι είναι ενδιαφέρον φιλολογικό/ ιστορικό θέμα και αξίζει κάποια διερεύνηση.

  99. Corto said

    95 (Κ. Καραποτόσογλου):
    Είναι μάλιστα εντυπωσιακό ότι το τζυκανιστήριο στο Ιερόν Παλάτιον στην Κωνσταντινούπολη ήταν ξεχωριστός χώρος από τον Ιππόδρομο.

    https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%CE%9A%CE%AD%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%92%CF%85%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%AE%CF%82_%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B7%CF%82.svg

  100. sarant said

    98 Μπορούμε να την παρουσιάσουμε κι εδώ.

  101. Corto said

    100 (Sarant):

    Ωραία, αναμένουμε!

  102. 98,
    Υπάρχει πρόχειρο το γράμμα (απάντηση στον Πωλ Νορ) να το δούμε;
    Θα είχε ενδιαφέρον.

  103. Πέπε said

    @97:
    Δημήτρη, λέγατε κι εσείς το ξόρκι; Το έχω βρει σε μερικά νησιά ως «γίνου φούσκα γίνου / σαν του βου την κεφαλή» ή «τράου τράου να γενεί / σαν του βου την κεφαλή», κατά τη διάρκεια του τριψίματος.

    Η ιδέα της χρήσης της φούσκας ως ασκιού δεν είναι περίεργη (σε άλλους λαούς φτιάχνουν κανονικά όργανα με τέτοιο ασκί, όχι παιδικά/μαθητικά). Αλλά το να γίνεται η συγκεκριμένη διαδικασία με συνοδεία ξορκιού σε παραπάνω από ένα μέρος, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Ιδίως που πρόκειται για παιδική κουλτούρα, οπότε η πιθανότητα δανείων και επηρεασμών από άλλα νησιά περιορίζεται σχεδόν στο μηδέν – πιθανώς πρόκειται για παλαιότατη κοινή κληρονομιά.

  104. Corto said

    102 (Μιχάλης Νικολάου):

    Βεβαίως, άμα θέλει ο Νοικοκύρης και δεν κάνω χαλάστρα σε μελλοντικό άρθρο, πολύ ευχαρίστως το πληκτρολογώ και εδώ.

  105. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @103. Πέπε, δὲν ἔχω ἄμεση ἐμπειρία γιὰ τὸ πῶς ἔφτιαχναν τὶς τσαμποῦνες, οὔτε ἀκούσει κάτι σχετικὸ μὲ ξόρκια.

    Ὅταν ἦρθε ὁ Ἀνωγειανάκης στὸ νησὶ ἤμουν ἕξι χρονῶν καὶ θυμᾶμαι κάποια στιγμιότυπα ἀπὸ τὶς ἠχογραφήσεις, στὶς ὁποῖες σημαντικὴ βοήθεια προσέφερε ὁ ἀείμνηστος πατέρας μου Στέφανος Μαρτῖνος, κοινοτάρχης Δρυοπίδας τὴν ἐποχὴν ἐκείνη. Πολλὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν ἠχογράφηση περιλαμβάνονται στὸ ἐκτεταμένο ἔνθετο τοῦ διπλοῦ σιντί μὲ τραγούδια ἀπὸ αὐτήν. Ἐκδόθηκε ἀπὸ τὸ Σύνδεσμο Δρυοπιδέων πρίν ἀπὸ μιὰ δεκαετία μὲ ἐπιμέλεια τοῦ ἀδελφοῦ μου. Τίτλος τῆς ἔκδοσης «Ἕνα τραγούδι θὲ νὰ πῶ». Ἂν θυμᾶμαι καλὰ τὸ ἔχεις δεῖ/ἀκούσει.

  106. Πέπε said

    @105:
    Ναι Δημήτρη, ορθώς θυμάσαι.

    Μου το ‘χεις πει ότι δεν έχεις άμεση εμπειρία της τσαμπούνας, αλλά είπα να ρωτήσω και πάλι γιατί έχω καταλάβει ότι τουλάχιστον το μονοτσάμπουνο ήταν παιχνίδι για σχεδόν κάθε αγόρι, ανεξάρτητα αν είχε κλίση προς τη μουσική: αν είχε, θα έφτανε κάποια στιγμή να μην τον καλύπτει το μονοτσάμπουνο και να θέλει τσαμπούνα, αν δεν είχε, θα είχε τη χαρά να σφυράει μ’ ένα πράγμα που το κατασκεύασε ο ίδιος, μέχρι να βαρεθεί και να φτιάξει μια σφεντόνα ή μια μπάλα ή κάποιο άλλο παιχνίδι…

  107. BLOG_OTI_NANAI said

    98: Πολύ ενδιαφέρον!

  108. sarant said

    104 Εγώ δεν το έχω. Αν είναι μικρό, πληκτρολόγησέ το εδώ. Αν μπορεί να σταθεί αυτοτελές άρθρο, στείλε να το βάλω αυτοτελές άρθρο.

  109. Corto said

    108:
    Σύμφωνα με τον Βογάσαρη ο Πωλ Νορ είχε στείλει στον Αϊνστάιν το βιβλίο του «Salamander» (Σαλαμάνδρα), «επικό σατυρικό ποίημα» 76 σελίδων σε «οττάβα τέρτσα ρίμα, στυλ Μπάιρον». Το έργο αυτό είχε ως κίνητρο τον θάνατο ενός αγαπημένου του φίλου, του Γιώργου Στράγκα, ο οποίος πολεμούσε στην Ελευσίνα με τον ΕΛΑΣ και «τον γάζωσε εγγλέζικο Σπιτ Φάιρ…», υποθέτω στα Δεκεμβριανά.
    Το βιβλίο ο Νικολαΐδης (Nord) το έστειλε στον Αϊνστάιν στις 20 Φεβρουαρίου 1947, στην διεύθυνση:

    Στον Δόκτορα ALBERT EINSTEIN
    112 MERCER STREET
    PRINCETON N.J.

    Ο Αϊνστάιν απάντησε το εξής:

    Mr. Paul Nord
    Natl. Theatres Amusement Co., Inc.
    444West 56 Str.
    New York 19, N.Y.

    February 23, 1947

    My dear Mr. Nord:
    I have read your poems with real interest and (so I believe) understanding of your views. I can also understand your feelings toward the British. Their influence is horrible in all countries coming within their sphere of power, be it Greece, Palestine or the Far East. The big “Democracies” are the worst enemies of the smaller ones. It would be probably be otherwise if they were really democratic.

    With my sincere thanks and best wishes,
    Yours truly
    Albert Einstein

    Ο Φρέντυ Γερμανός παρουσίασε το παραπάνω γράμμα στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (13 Μαρτίου 1979), αλλά και στην εκπομπή του «Αλάτι και Πιπέρι».Ο Βογάσαρης γράφει επίσης ότι ο Αϊνστάιν είχε αλληλογραφία με τον Πωλ Νορ μέχρι τον θάνατό του. Κάθε 14 Μαρτίου στα γενέθλιά του δεχόταν τις ευχές του Πωλ Νορ. Για την πληροφορία αυτή ο Βογάσαρης παραπέμπει στο περιοδικό Πολιτικά Θέματα 17 – 23 Μάρτη 1979.

  110. Γς said

    Του Amedeo Modigliani ειναι κι αυτοί
    οι πίνακας. Γυμνά μοντέλα σε πιο βολικές στάσεις για την Ελληνική Οικονομία

  111. cronopiusa said

  112. BLOG_OTI_NANAI said

    109: Δεν μπορώ να βρω κάτι και οι εφημερίδες της Βουλής δεν δουλεύουν, ελπίζω προς το παρόν. Φαίνεται όμως ότι κάνει συγκεκριμένα σχόλια. Θα ήταν περίεργο μια γραμματέας ν’ αναλαμβάνει τόσο ειδικά σχόλια για εξωτερική πολιτική.

    Ο Νικολαΐδης όπως βλέπω, κυρίως για τις μεταφράσεις του χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Νίκος Λαΐδης στα νεανικά του χρόνια, αν και βρήκα και ένα ποίημα του 1919 που δεν αναφέρει ότι είναι μετάφραση:

  113. BLOG_OTI_NANAI said

    Βεβαίως, ίσως δεν είχε αποφασίσει ακόμα, ίσως ήθελε να κρύψει το πραγματικό του όνομα μέχρι να δει τις κριτικές, αλλά στο ίδιο περιοδικό υπογράφει και με το πραγματικό του όνομα:

  114. sarant said

    109 Ευχαριστώ!

    112 Κι εγώ το θεωρώ απίθανο να ηταν της γραμματέα το κείμενο.

    113 Το τελευταίο κατά 99% είναι άλλου, είναι του Νίκου Νικολαΐδη του Κύπριου (και Αιγυπτιώτη).

  115. BLOG_OTI_NANAI said

    114γ: Περίεργη τέτοια συνωνυμία στο ίδιο έντυπο! Πάντως είναι πιο λογικό να είναι άλλος Νικολαΐδης παρά να αλλάζει ο ίδιος τόσο σύντομα διάθεση για το ψευδώνυμο που χρησιμοποιεί.

  116. Πέπε said

    Όταν λέγεσαι Νίκος Νικολαΐδης και διαλέγεις ψευδώνυμο Νίκος Λαΐδης, μάλλον η πρόθεση είναι να σε αναγνωρίσουν (τουλάχιστον όσοι σε ξέρουν ίσως) παρά το αντίθετο.

  117. sarant said

    115-116 Δεν έχω συναντήσει πουθενά λογοτεχνικό κείμενο του Πωλ Νορ να υπογράφεται Νίκος Νικολαΐδης.Ή Νίκος Λαΐδης ή Πωλ Νορ.

  118. BLOG_OTI_NANAI said

    117: Δεν κατάλαβα την διατύπωση! Εννοείς να υπογράφεται με δύο ονόματα ή δεν υπέγραφε καθόλου; Τα παραπάνω δεν είναι λογοτεχνικά που υπογράφονται Νίκος Λαΐδης;

  119. Corto said

    112 & 114:

    Εάν πράγματι ο Αϊνστάιν διάβασε την «Σαλαμάνδρα» και όντως του προξένησε ενδιαφέρον, νομίζω ότι ο Πωλ Νορ αξίζει να κερδίσει αρκετά επίπεδα αναγνώρισης από το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, στο οποίο είναι μάλλον άγνωστος. Εξάλλου σύμφωνα πάντα με το βιβλίο του Άγγελου Βογάσαρη για το έργο αυτό του Νικολαΐδη έγραψαν επαινετικά σχόλια και αρκετοί σημαντικοί λογοτέχνες, όπως ο Σάμουελ Πούτναμ, ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, η Γερτρούδη Στάιν, ο Νόρμαν Ρόστεν και Παντρέικ Κόλουμ (Padraic Colum).
    Εν πάση περιπτώσει, την «Σαλαμάνδρα» την μετέφρασε στα ελληνικά ο ίδιος ο Νικολαΐδης, συνεπώς μπορεί ο Έλληνας αναγνώστης να την αξιολογήσει άμεσα. Εκδόθηκε με τον τίτλο «Σαλαμάνδρα ή Φάσμα Φασμάτων (Ιλαροτραγικό έπος σε 16 χάσματα)», εκδόσεις Καστανιώτη, 1979.

    Αντιγράφω από το βιβλίο του Βογάσαρη ένα μικρό απόσπασμα της «Σαλαμάνδρας», που ίσως ενδιαφέρει το Ιστολόγιο, λόγω θεματολογίας:

    ΑΣΜΑ ΠΕΜΠΤΟ
    ΙΙ
    Τι είναι ο γλωσσολόγος; Θεομπαίχτης
    αφού παίζει με το Λόγο, το Θεό.
    Αυτός είναι ο κύριος ο φταίχτης,
    τέτοιον τουλάχιστον εγώ τον θεωρώ,
    αν και δεν μου αρέσει να είμαι ψέχτης,
    μα «εν συνειδήσει» τον κατηγορώ,
    ότι διαθέτει το ιδιαίτερο προσόν
    να επιφέρει «σύγχυσιν γλωσσών».

    ΙΙΙ
    Και τούτο είναι το πρώτο μου το αίτημα:
    Να κηρυχτούν ευθύς ανεπιστήμονες.
    Γιατί; Γιατί τα βρήκαν όλα έτοιμα,
    από τους περισσότερους ειδήμονες,
    που ξέρανε ποια ήτανε τα έτυμα
    και απ’ όλους των λέξεων τους μνήμονες,
    που ήξεραν της καθεμιάς την έννοια,
    τη ρίζα και την οικογένεια.

    IV
    Αλλά πού βάζεις και τους λογοπαίχτες,
    τους καλαμπουριτζήδες, που τους λένε:
    Χειρότεροι όλοι τούτοι, θεομπαίχτες,
    που από χαρά τα μάτια μου τους κλαίνε,
    τους άτυχους, τους καρπαζοσυλλέχτες!
    Όπως κ’ οι γλωσσολόγοι, το ίδιο φταίνε
    και είναι φόβος, έτσι καθώς πάνε
    τη γλώσσα μας να τήνε γλωσσοφάνε.

    V
    Της γλώσσας διαστροφείς, στραγγαλιστές,
    διαστρεβλωτές, δυσφημιστές, διαόλου φάρα,
    λέξεων εξαμβλωτές, εκμαυλιστές,
    των λόγων αιμομίχτες, η άρα, η μάρα,
    «του πνεύματος» τους είπε «κοπριοτές»
    Ο Βίκτορας Ουγκώ, τι θεία κατάρα!
    παρ’ όλο που κι ο ίδιος , «σαπριστί!»
    είχε το βίτσιο του καλαμπουριστή.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: