Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το βιβλίο και το μαχαίρι που το κρατάμε στο χέρι

Posted by sarant στο 25 Απρίλιος, 2018


Το σημερινό μας άρθρο, που δεν θα είναι και πολύ μεγάλο, πηγάζει από μια ερώτηση που μου έκανε φίλος. Μου κάνουν κατά καιρούς ερωτήσεις γλωσσικές και άλλες, κι όταν κρίνω πως το θέμα έχει ευρύτερο ενδιαφέρον μπορεί να τις παρουσιάσω, μαζί με την απάντησή μου, στο ιστολόγιο -είτε πολλές ερωταπαντήσεις μαζί, είτε ειδικό άρθρο αφιερωμένο σε μια συγκεκριμένη απορία.

Αυτό θα κάνω και σήμερα, αν και δεν έχω συγκρατήσει την απάντηση που έδωσα -διότι, αν θυμαμαι καλά, είπα στον φίλο μας ότι «αξίζει άρθρο».

Με ρώτησε λοιπον ένας φίλος πώς έγινε και η λέξη εγχειρίδιο σημαίνει δύο τόσο διαφορετικά πράγματα: ένα φονικό όπλο, μαχαίρι ή ξιφίδιο αλλά και ένα βιβλίο, συχνά διδακτικό.

Πράγματι, συμφωνα με το ΛΚΝ, η λέξη «εγχειρίδιο» έχει δύο βασικές σημασίες: I.(λόγ.) αγχέμαχο όπλο με λαβή και με δίκοπη και πολύ μυτερή λεπίδα· (πρβ. στιλέτο). II. βιβλίο που εκθέτει με αυστηρά συστηματικό τρόπο τις βασικές και πιο έγκυρες γνώσεις μιας επιστήμης: Διδακτικά / σχολικά εγχειρίδια. ~ ιστορίας / φιλοσοφίας.

Αγχέμαχο θα πει όπλο που χρησιμοποιείται για μάχη σώμα με σώμα, από το αρχαίο επίρρ. άγχι = κοντά, απ’ όπου και η αγχιστεία. Αλλά αυτά θα τα πούμε άλλη φορά, ας συνεχίσουμε τώρα τον γύρο των λεξικών.

Το Χρηστικό Λεξικό πρωτοτυπεί και βάζει πρωτη σημασία του βιβλίου και δεύτερη του όπλου, διότι έχει ως κριτηριο τη χρήση -και πράγματι, όταν θα μιλήσουμε σήμερα για εγχειρίδιο κατά πάσα πιθανότητα θα εννοούμε το βιβλίο, όχι το μαχαίρι.

Πάντως, η πρώτη σημασία της λέξης είναι το οπλο. Ή μάλλον, για να ακριβολογούμε, στην αρχαιότητα η λέξη αρχικά εμφανίζεται ως επίθετο, ο εγχειρίδιος. Στις Ικέτιδες του Αισχύλου βρίσκουμε την πρώτη χρονολογικά μνεία της λέξης:

τίν’ ἂν οὖν χώραν εὔφρονα μᾶλλον
τῆσδ’ ἀφικοίμεθα
σὺν τοῖσδ’ ἱκετῶν ἐγχειριδίοις
ἐριοστέπτοισι κλάδοισιν;

Μετάφραση δεν χρειάζεται βέβαια, αφού η γλώσσα είναι μία και ενιαία, πάντως λέει ότι έφτασαν σε τούτη τη χώρα κρατώντας στα χέρια τα ζωσμένα με ταινίες κλαδιά της ικεσίας. Εδώ το εγχειρίδιος είναι επίθετο στο κλάδος.

Ωστόσο, πολύ γρήγορα εμφανίζεται και το ουσιαστικοποιημένο επίθετο, το εγχειρίδιον, το οποίο αρχικά έχει μία και μονη σημασία, το μαχαίρι, το ξιφίδιο. Πολύ εύλογη η επέκταση της σημασίας για ένα όπλο που κρατιεται στο χέρι και σε μεγάλο βαθμό κρύβεται και στο χέρι.

Η αρχαιότερη (νομίζω) εμφάνιση της λέξης στον Ηρόδοτο, σε μια σκαμπρόζικη ιστορία, για τον Κανδαύλη και τη γυναίκα του -ξέρετε, τον Κανδαύλη που κοκορευόταν πόσο όμορφη γυναίκα έχει και πίεζε τον υπηρέτη του τον Γύγη να τη δει γυμνή, και τελικά κατάντησε κερατάς, και μαλιστα όχι κερατάς και δαρμένος αλλά σφαγμένος, διότι η γυναίκα εξοργίστηκε και έδωσε στον Γύγη ένα εγχειρίδιο και οταν έπεσε ο Κανδαύλης να κοιμηθεί ο Γυγης τον έσφαξε και πήρε και τον θρόνο: Καί μιν ἐκείνη ἐγχειρίδιον δοῦσα κατακρύπτει ὑπὸ τὴν αὐτὴν θύρην. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀναπαυομένου Κανδαύλεω ὑπεκδύς τε καὶ ἀποκτείνας αὐτὸν ἔσχε καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὴν βασιληίην Γύγης·

 

Ωστόσο, καναδυό αιώνες μετά η λέξη «εγχειρίδιον» αρχίζει να χρησιμοποιείται και για άλλα πράγματα που τα πιάνουμε με το χέρι: χερούλια (στον Θεόφραστο), εργαλεία (στους Εβδομήκοντα) και κυρίως για βιβλία, και μάλιστα για τίτλους βιβλίων.

Το πιο ονομαστό Εγχειρίδιον της αρχαιότητας είναι μάλλον το Εγχειρίδιον του Επικτήτου, που είναι μια σύνοψη της διδασκαλίας του στωικού αυτού φιλοσόφου, που όμως δεν την έγραψε ο Επίκτητος αλλά ο μαθητής του ο Αρριανός (ο ίδιος που έγραψε για τον Μεγαλέξαντρο). Ωστόσο, θεωρείται ότι καταγράφει κατά λέξη τις διδαχές του Επικτήτου γι αυτό και συγγραφέας του έργου αναφέρεται ο Επίκτητος. Αξίζει να το διαβάσετε, το κουβεντιαστό στιλ του το βρίσκω γοητευτικό.

Στα νεότερα χρόνια, η λέξη «εγχειρίδιο» χρησιμοποιήθηκε πολύ περισσότερο για βιβλία παρά για όπλα -στο κάτω κάτω, για τα όπλα έχουμε τόσες άλλες λέξεις: μαχαίρι, σουγιάς, στιλέτο, ξιφίδιο, και μιαν αλλη που θα την πούμε πιο κάτω.

Όπως λένε και τα λεξικά, εγχειρίδιο ονομαζουμε το βιβλίο που εκθέτει με συστηματικό τρόπο τις βασικές γνώσεις μιας επιστήμης. Ειδικότερα, στα νεότερα χρόνια, στην πληροφορική και στις συσκευές, συνηθίζεται το δίλεκτο «εγχειρίδιο χρήσης» που περιέχει τις βασικές οδηγίες για τη χρήση ενός προγράμματος, πακέτου λογισμικού ή συσκευής -αυτό που λέγεται στα αγγλικά manual, μια λέξη που γεννήθηκε με τον ίδιο τρόπο όπως και το εγχειρίδιο, από το λατινικό manualis, του χεριού, από το manus που είναι το χέρι, και που μια μέρα θα βάλουμε ένα άρθρο για τις πάμπολλες ελληνικές λέξεις που προέρχονται απο αυτη τη ριζα. Προς το παρόν ας αναφέρω μία μόνο, το μανουάλι, μεσαιωνικό μανουάλιον, δάνειο από το λατινικό (candelabrum) manuale, κηροπήγιο χειρός, φορητό κηροπήγιο.

Στα αγγλικά μάλιστα υπάρχουν δυο ξαδερφάκια του εγχειριδίου, αφενός το manual και αφετέρου το handbook που λέγεται περισσότερο για εκπαιδευτικά συγγράμματα. Βέβαια, σε κάποιες περιπτώσεις τα handbook (όπως και τα εγχειρίδια) διαψεύδουνε την ετυμολογία τους: το Chemical Engineers’ Handbook, του Perry, που το είχα για ευαγγέλιο σε μιαν άλλη ζωή, έχει 2700 σελίδες, μάλλον με χειράμαξο το κουμαντάρεις παρά με το χέρι.

Όσο για το εγχειρίδιο με τη σημασία του μαχαιριού, υπάρχει και μια άλλη λέξη, δανεια αυτή, που γεννήθηκε με παρόμοιο τρόπο όπως και το εγχειρίδιο, και είναι το πουνιάλο. Δάνειο από το ιταλικό pugnale, από την pugna = γροθιά (απ’ οπου και η μπουνιά), το όπλο που το κρατάς στη γροθιά σου. Πρόκειται βέβαια για λέξη κυρίως μεσαιωνική αν και τη χρησιμοποίησε στα Εντεψίζικά του ο Σεφέρης, στην έκτη και τελευταία από τις άσεμνες «Διπλες μαντινάδες για μαχαίρια»:

Έβαλα το πουνιάλο μου στο μαύρο σου θηκάρι,
και στα βυζιά σου εκύλα ιδρώς σαν το μαργαριτάρι.

—Τράβηξε το πουνιάλο σου, να σου γυρνώ τη ράχη·
πιάσ’ τα βυζιά μου πίσω μπρος και βλέπεις άλλη μάχη.

Αλλά εμείς εδώ λεξιλογούμε και μοιραία το εγχειρίδιο μάς φέρνει στην εγχείριση. Ή στην εγχείρηση; Πώς γράφεται η χειρουργική επέμβαση; Με γιώτα ή με ήτα;

Εγχείρηση συνήθως. Αλλά τότε γιατί γράφουμε και λέμε «ο γιατρός εγχειρίζει/εγχείρισε / θα εγχειρίσει τον ασθενή»;

Στα αρχαία είχαμε το ρήμα «εγχειρώ» που πήρε και τη σημασία «χειρουργώ» και από εκεί παράξαμε (σικ, για την αλητεία) και την εγχείρηση. Ωστόσο, υπήρχε και ρήμα «εγχειρίζω», που αρχικά σήμαινε «εναποθετω κάτι στα χέρια κάποιου, εμπιστεύομαι σε κάποιον κάτι» αλλά στη συνέχεια πήρε κι αυτό τη σημασία «χειρουργώ», και τελικά το ρήμα «εγχειρώ» έπεσε σε αχρηστία ενώ το εγχειρίζω έχει δύο σημασίες (ή πρόκειται για δύο διαφορετικά ρήματα), αφενός χειρουργώ και αφετέρου «δίνω κάτι στο χέρι κάποιου».

Οπότε τώρα έχουμε το παράδοξο να έχουμε ένα ρήμα (εγχειρίζω = χειρουργώ) που το ουσιαστικό του παράγεται από άλλο συγγενικό ρήμα (εγχείρηση). Ο Μπαμπινιώτης συνιστά να γράφουμε «εγχείρηση» μόνο για τη χειρουργική επέμβαση και να κρατήσουμε την «εγχείριση» για τη σπάνια χρήση της ιδιόχειρης επιδοσης εγγράφου, αλλά στην πράξη βλέπουμε πάμπολλες εγχειρίσεις που είναι επίσης χειρουργικές επεμβάσεις.

Τέλος, να πούμε ότι τα δυο ρήματα «εγχειρίζω» διακρίνονται στους παρελθοντικους χρόνους. Εγχείρισα τον ασθενή αλλά του ενεχείρισα εμπιστευτική επιστολή. Άλλο παράδειγμα: ο γιατρός εγχείρισε την ασθενή μόνο αφού ο σύζυγός της του ενεχείρισε φακελάκι με 1000 ευρώ. Σπεύδω να προσθέσω ότι η τελευταία φράση προέρχεται από μυθιστορημα επιστημονικής φαντασίας, και ουδεμία σχέση έχει με πρακτικές των Ελλήνων ιατρών. Μη βρούμε τον μπελά μας όπως έγινε με το σποτάκι για την παρενόχληση!

Advertisements

106 Σχόλια to “Το βιβλίο και το μαχαίρι που το κρατάμε στο χέρι”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    -Στέλλα φύγε κρατάω Εγχειρίδιον του Επικτήτου

  2. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Πό, πό, τί θἄχανε σούρει στὸ Σεφέρη ἔτσι καὶ γινόταν πρωθυπουργός 🙂

  3. Μπετατζής said

    Ξέρεις αν έχουν τυπωθεί σε βιβλίο ή περιοδικό τα εντεψίζικα ;;;

  4. LandS said

    Καλό άρθρο το σημερινό. Εγχειρίδιο χρήσης της λέξης «εγχειρίδιο» και των συγγενικών της.

    Πολλά πράγματα γίνονται με το χέρι. Διαχείριση, επιχείρηση, μεταχείριση, καταχέριασμα 🙂

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Είχαν βγει το 1989 σε εκτός εμπορίου έκδοση από τη Λεσχη του Δίσκου με το ψευδώνυμο (πολύ χαρακτηριστικό βέβαια) Μαθιός Πασχάλης.

    Τα βρίσκεις εδώ
    http://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1961

  6. Γς said

    Ζεστάθη το φουστάνι σου στ’ όμορφο καλοκαίρι.
    Βγάλ’ το και δώσ’ μου το λαγό για να χαρεί μαχαίρι.
    —Σαν πύρωσα, σα φούντωσα, πέταξα το φουστάνι.
    Πιάσ’ το λαγό μου και θα δεις την κάμα πώς δαγκάνει.

    ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ /ΤΑ ΕΝΤΕΨΙΖΙΚΑ /ΔΙΠΛΕΣ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΓΙΑ ΜΑΧΑΙΡΙΑ

  7. «Όπως λένε και τα λεξικά, εγχειρίδιο ονομαζουμε το βιβλίο που εκθέτει με συστηματικό τρόπο τις βασικές γνώσεις μιας επιστήμης».

    #Σέβομαι απολύτως τα λεξικά, αλλά νομίζω ότι η έννοια «εγχειρίδιο» προέρχεται πρωτίστως από το γεγονός ότι ένα τέτοιο βιβλίο είναι σχετικά μικρού μεγέθους ώστε να το χειριζόμαστε εύκολα (να το κουμαντάρουμε) «με το χέρι». Διότι, οι «βασικές γνώσεις μιας επιστήμης» μπορεί να περιλαμβάνονται σε …μερικούς τόμους, ή και σε ένα ογκώδες επίτομο έργο που δεν θα το πούμε ποτέ εγχειρίδιο

  8. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Εγχείριση με γιώτα, κι εμένα δε μου κάθεται καλά για την επέμβαση. Εγχείρηση, και όπως σωστά λες για τα παράγωγα, εγχειρισμένος. Αντίστοιχο-ανάλογο, αποχώρηση = φευγιό, και αποχώριση=απόσπαση, πάλι από τα ρήματα αποχορώ-αποχωρίζω.

  9. Γς said

    Το βιβλίο και το μαχαίρι που το κρατάμε στο χέρι
    και
    το κοτόπουλο και η γυνή που θέλουν χέρι

    εντάξει χωρίς χέρι γνωρίζεις και κόσμο…
    \
    κρύο ε;

  10. leonicos said

    Γεια Γς!

    Γεια Τζι, Γιάννη Ιατρού, Πέπε, Κρόνη, Έφη φάσκουσα, Λ εκ Κύπρου, και οι άλλοι (την επόενη φορά)

    Ακόμα περιμένω το κλικ για τα παλαιοαλβανικά. Στο τέλος θα το βρω ο ίδιος και δε θα σας έχω την υποχρεωση

    Γεια Γς! έτσι για να η ξεχνιόμαστε

    Έχουμε και το μανουαλι, που βάζουμε τα αναμμένα κεριά στην εκκλησία, μόνο που αυτό προέρχεται από το Εμμανουήλ. Το διπλό μμ στον Εμμανουήλ δεν έχει καμιά θέση, εφόσον προέρχεται από το έμ-άνου-ελ, ο Θεός μαζί μας.

    Μπορεί καποτε να λέχτηκε το εγχειρώ, αλλά δεν λέγεται πια. Έχει αντικατασταθεί από το εγχειρίζω, οπότε η εγχείρηση, χειρουργική επέμβαση, δεν εχει κανένα λόγο να γραφτεί με η. Το ‘εγχειρή(ι)στηκα’ λέγεται μόνο περιθωριακά. Ο περισσότερος κόσμος και οι γιατροί λένε χειρούργησα και χειρουργήθηκα.

    Τον πουνιάλο δεν τον ήξερο. εγνωσμένως λεξιπενικός γαρ

    Ζήτω ο ΠΑΟΚ και η ΑΕΚ

    για ν’ ανάψουν τα αίματα, γιατί αλλιώς δεν προβλέπω τα σχόλια να ξεπεράσουν τα 28.

    Η Κρόνη τι γίνεται; Είναι στην καρδιά μας

  11. Γς said

    Ωραίος ο Γιάννης ο χασάπης. Με το εγχειρίδιον στο χέρι και την άσπρη φόρμα του. Μόνο το RTFE [read the fucking egheiridio] του μάνιουαλ του λείπει.

    -Καλέ που είναι ο κύριος Γιάννης;

    -Δεν εφημερεύει σήμερα, μαντάμ

    Σαστίζει. Με κοιτάζει, αλλά στο τέλος γελάει

    -Καλός είναι.

    -Ναι αλλά παίρνει και φακελάκι

  12. leonicos said

    @ Π με Π

    αποχορώ-αποχωρίζω.

    συγκρίνεις δύο ζωντανά ρήματα ε διακριτή σημασία επιπλέον, με δύο που είναι τόσο ξεκάθαρα, και γι’ αυτό το ένα κάλυψε το άλλο.

    αντιθέτως είναι ζωντανά τα επιχειρώ, εξ ου επιχείρηση, ενώ διαχειρίζομαι, εξ ου διαχείριση

  13. ΓιώργοςΜ said

    7 Εγώ πάλι κυρίως από την κατάληξη θα έφτανα στο συμπέρασμα αυτό. «-ίδιο» είναι υποκοριστικό. Τα αντίστοιχα handbook και manual θα μπορούσαν να είναι λοιπόν «εγχείριον» και «εγχειρίδιον» αντίστοιχα (άλλη μια για τα 6 εκ 🙂 ).
    Εννοιολογικά, για να το σοβαρέψω, εγχειρίδιο δε σημαίνει απαραίτητα «αυτό που μπορείς να κρατήσεις στο χέρι», αλλά θα μπορούσε επίσης να σημαίνει «αυτό που πρέπει να έχεις στο χέρι», την επιτομή δηλαδή μιας επιστήμης.

    Το Biomedical Engineering Handbook που ήταν η δική μου βίβλος, βλέπω πως έχει αισίως φτάσει τις 3189 σελίδες! Δύο τόμοι βέβαια.

  14. Γς said

    10:

    >Το διπλό μμ στον Εμμανουήλ δεν έχει καμιά θέση, εφόσον προέρχεται από το έμ-άνου-ελ, ο Θεός μαζί μας.

  15. ΚΩΣΤΑΣ said

    ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΣΠΕΡΙΣ
    ………………………………………
    και, τέλος, η κυρία Κάστρου,
    κρατούσα εγχειρίδιον περί φιλοσοφίας,
    μετά μεγάλης ευφραδείας
    και μετά χάριτος απείρου
    απήγγειλε τεμάχια εκ του Ομήρου

    Τίμος Μωραϊτίνης

    εγχειρίδιον φιλοσοφίας – τεμάχια Ομήρου.

    Ευφυέστατο λογοπαίγνιο του υπέροχου Μωραϊτίνη με τις αμφίσημες λέξεις εγχειρίδιο και τεμάχιο.

    Η κακούργα πεθερά κυρία Κάστρου ετεμάχισε τον γαμπρό της, τον καημένο Αθανασόπουλο, με δίκοπο μαχαίρι.

  16. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλημέρα Λεωνικε !
    ο ειδικότερος επί των εγχειρήσεων εδώ, ένα εγχειρίδιο για τα παλαιοαλβανικά αναζητά, βοηθείστε οι γνωρίζοντες.

    >>προέρχεται από μυθιστορημα επιστημονικής φαντασίας,
    ή από εγχειρίδιο ιατρικής, εποχής παπύρων, ας πούμε 🙂

  17. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Αράσσουν κι αγκαλιάζουνται κρατώντας τα πουνιάλα
    επιάσαν τα κοντά άρματα κι εφήκαν τα μεγάλα
    […]
    Στο κούτελο αποκατωθιό, εις το ζερβόν τ’ αμμάτι
    τον ήβρηκεν η πουνιαλιά εκεί που τον εκράτει

    (Ρτκρτς)

  18. Γς said

    10:

    Και είσαι μέγας και καταξιωμένος χειρουργός λέω Λεώ.
    Ή μήπως χειρούργος;

  19. Παναγιώτης Κ. said

    «Του έδωσε (ένα) γράμμα».

    «Του ενεχείρισε επιστολή».

    Και στη μία περίπτωση και στην άλλη η… κίνηση είναι ίδια.
    Νοηματικά όμως είναι εντελώς ταυτόσημες οι δύο εκφράσεις;
    Νομίζω ότι δεν είναι. Η δεύτερη υποδηλώνει κάποιον τύπο ή κάποιαν επισημότητα.

  20. Ναι, το -ίδιον είναι υποκοριστικό. Παντού. Και το ίδιον κτητικόν κάπου . Και όπως έχω στιχουργήσει

    η εξουσία η μικρά του ποιητού είναι ίδιον

    και λέγεται αρχαιοπρεπώς, μικρά αρχή, αρχίδιον

  21. Μια άλλη ωραία ευρωπαϊκή εκδοχή εγχειριδίου (του βιβλίου εννοώ) είναι το vademecum, «πήγαινε μαζί μου».

  22. Λεώνικε καλημέρα

    Ασε τον Λαμπρο να λέει για ελεύθερες καταδύσεις και βουτιές…

    Στο βάθος που βουτάει το μυαλό σου δεν φτάνουν όχι δύτες αλλά όπως λέει ο ποιητής κανένα πλάσμα του βυθού δεν ζει σε τέτοιο βάθος …

  23. Παναγιώτης Κ. said

    Ώστε έτσι ο Κανδαύλης! 🙂
    Τα διάφορα λοιπόν που κατά καιρούς ακούγονται περί ασυνήθιστων σεξουαλικών συμπεριφορών δεν είναι πλάσματα της φαντασίας των διαφόρων αφηγητών.! 🙂

  24. Πάνος με πεζά said

    @ 12 : Εντάξει, το αποχωρίζω δεν είναι τόσο ζωντανό, ούτε και η αποχώριση. Χρησιμοποιούμε χωρίζω-(απο)χωρισμός, και διαχωρίζω-διαχωρισμός.Σπανότατα διαχώριση, νομίζω κυρίως σε χημική θεματολογία.

  25. Corto said

    6 (Γς): η κάμα

    Η φαλτσέτα, η πεταλούδα, το λεπίδι, αλλά και η φοβερή και τρομερή Παρδάλα!

    «Προς τους πάντας. Μη δηνάμενος να εύρο ίδινος δικαίου παρά της δυκαιοσήνης των Ελλήνων, ηναγγάσθην να τονίσο το δίκαιον της Παρδάλας ή Μαχαίρας. Όθεον η ύψηστος αυτή λειτουργός της ανάνδρου Δικαιοσύνης ονόματι Παρδάλα έχη τον λόγον από σήμερον εις πάντας τους αιωθούντας και απίστους. Η λειτουργία αυτής έσετε πάντοτε ειλικρινής και ουδέποτε θέλη λησμονήση τα Ιερά καθήκοντά της προς αναμονή του δικαίου.
    Μαρτίου 1917»

    Φώτης Γιαγκούλας

    http://criminology-museum.uoa.gr/?q=el/node/23

  26. Πάνος με πεζά said

    Kαι θυμήθηκα εκείνο το παλιό χωρατό, «Καταπεσών ο πέλεκυς αποχώρισε την κεφαλήν από του σώματος, η δε πληγή υπήρξε θανατηφόρος» 🙂

  27. sarant said

    25 Την παρδάλα δεν την ήξερα.

  28. Ποντικαρέος said

    @19 Όπως είχε πει και ο Χάρρυ Κλύνν είναι άλλο να λες «λάβετε ημέτερε τα δέοντα προς λήψη πρωτοβουλίας» και άλλο «τσάκω ρε μάγκα 300 και κάν’ τη γαργάρα τη δουλειά»

  29. Πολύ καλό Συγχαρητήρια!

  30. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα.

    Ξεχάσατε το εγχειρίδιο μιας άλλης αθώας εποχής:

  31. Corto said

    27:
    Μυστηριώδης λέξη, ίσως έμπνευση του ίδιου του Γιαγκούλα.

  32. sarant said

    29 Nάστε καλά

    30 Σωστά. Και λίγο νωρίτερα είχαμε το Κόκκινο βιβλιαράκι των μαθητών (και πιο πριν του Μάο)

  33. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Το βιβλίο και το μαχαίρι
    (τα εγχειρίδια και το …χοιρίδιο 🙂 )

  34. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στα νομικά χρησιμοποιείται πλήρως η εγχείριση εγγράφου ,διαθήκης κλπ.

  35. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Και το μαχαίρι του Καββαδία? Διατί το αποκρύπτουν οι χριστιανούληδες του ιστολογίου? Σχεδιάζουν μήπως δολοφονίες ελληνοψύχων? Έχουσι γνώσιν οι φύλακες…

  36. (21) To vademecum των Φράγκων αποδίδεται στα ελληνικά «εγκόλπιον», για όποιον θέλει να το ξεχωρίσει από το εγχειρίδιο 🙂

    (11) Λεώνικε, τα δύο μμ στον Εμμανουήλ είναι απολύτως δικαιολογημένα. Και το εβραϊκό עִמָּנוּאֵל‬ έχει κουκκιδίτσα (ντάγκες) μέσα στο Μ. Πολύ συχνά διπλασιάζεται το τελικό σύμφωνο πριν από καταλήξεις, πρβ. לב (λεβ) αλλά לִבִּי (= λιμπί, η καρδιά μου). Και μάλλον ξέχασες ένα «δεν» στο σχόλιό σου 🙂

  37. Ριβαλντίνιο said

    @ Αγγελος

    Εσύ που ξέρεις εβραϊκά και ο Λεώνικος δεν έρχεστε από εδώ

    https://sarantakos.wordpress.com/2018/04/19/haplogy/#comment-499514

    να μας εντοπίσετε ένα εβραϊκό χρονικό ( Maassé eretz Israël ) και να μας πείτε τι ακριβώς λέει στο σημείο που μας ενδιαφέρει ;

  38. nessim said

    παρδάλα ή ασπροκωλος είναι πουλί, (Oenanthe hispanica)

  39. Corto said

    38: Ενδιαφέρον! Άραγε από αυτό το πουλί να ονομάστηκε το μαχαίρι;

  40. Γς said

    25:

    >η φοβερή και τρομερή Παρδάλα!

    εδώ μάλλον η Μαλαπέρδα

  41. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    35. Κι εγώ το σκέφτηκα το μαχαίρι του Καββαδία, μαζί με το «μικρό μικρό μαχαίρι π’ούτε το χέρι δεν το πιάνει» , του Λόρκα στο Ματωμένο Γάμο.
    και
    Το «Μαχαίρι στο Νερό» (Knife in the Water – 1962) του Πολάνσκι
    και ο «Καθρέφτης και το Μαχαίρι» του Μάνου Χατζιδάκι

    Άσε μη βγάλουμε άλλα μαχαίργια γιατί θα πάμε στ΄ «ανοιξείδωτον» 🙂 ων ουκ έστι αριθμός π.χ.
    Δυο μαχαιργιές μου κάρφωσες
    με δίκοπα μαχαίργια
    και κάθεσαι και με θωρείς
    με σταυρωμένα χέργια»

    Εσείς με τα καλά ψαχτήρια, βρείτε σε καμιά παλιά ,προπολεμική φαντάζομαι, εφημερίδα, περιγραφή φόνου δι΄εγχειριδίου.

  42. Σχολιαστής said

    >41

    Αν μ’ αρνηθείς καμιά φορά
    και κάμεις άλλο ταίρι
    θα σου τον κόψω το λαιμό
    με τούτο το μαχαίρι!

  43. Pedis said

    Το σημερινό μας άρθρο, που δεν θα είναι και πολύ μεγάλο …

    Μάλλον σκοπός σου ήταν το εγχειριδιο αλλά τελικά σου βγήκε χαντμπουκ …

    ενδιαφέρον κείμενο.

  44. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    42 Μαχαίρι μαυρομάνικο*
    κρατώ για φυλαχτάρι
    να σε φυλάξω αγάπη μου
    άλλος να μη σε πάρει

    *http://www.explorecrete.com/greek/cretan-dagger-2-GR.htm

  45. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    41 τέλος

    Από διηγήματα Ο Καβγάς, του Μητσάκη, αυτό με τους κουτσαβάκηδες. Νταξ, δεν είχε φόνο, τραυματισμό μονάχα. Αλλά και συ μην είσαι τόσο αιμοβόρα βρε παιδί μου, μπρρρ Παναγία μου μεσημεργιάτικα 🙂

  46. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Το μαχαίρι» του Άρη Αλεξάνδρου…Ο λόγος-μαχαίρι…

    «Όπως αργεί τ’ ατσάλι να γίνει κοφτερό και χρήσιμο μαχαίρι
    έτσι αργούν κ’ οι λέξεις ν’ ακονιστούν σε λόγο.
    Στο μεταξύ
    όσο δουλεύεις στον τροχό
    πρόσεχε μην παρασυρθείς
    μην ξιππαστείς
    απ’ τη λαμπρή αλληλουχία των σπινθήρων.
    Σκοπός σου εσένα το μαχαίρι.»

  47. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κι ένα μαχαίρι από τον Άγγελο Σικελιανό:
    Η Αυτοκτονία του Aτζεσιβάνο
    Μαθητή του Βούδα

    Aνεπίληπτα επήρε το μαχαίρι
    ο Aτζεσιβάνο. K’ ήτανε η ψυχή του
    την ώρα εκείνη ολάσπρο περιστέρι.
    Kι όπως κυλά, από τ’ άδυτα του αδύτου
    των ουρανών, μες στη νυχτιά έν’ αστέρι,
    ή, ως πέφτει ανθός μηλιάς με πράο αγέρι,
    έτσι απ’ τα στήθη πέταξε η πνοή του.

    Xαμένοι τέτοιοι θάνατοι δεν πάνε.
    Γιατί μονάχα εκείνοι π’ αγαπάνε
    τη ζωή στη μυστική της πρώτη αξία,
    μπορούν και να θερίσουνε μονάχοι
    της ύπαρξής τους το μεγάλο αστάχυ,
    που γέρνει πια, με θείαν αταραξία!

  48. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    45. 🙂
    Δεν τηνε κόβουν τη ζωή
    πάντοτε τα μαχαίρια
    μα τη χαρίζουν σα βρεθούν
    σε δυο ΄πιτήδεια χέρια

    (χαρισμένο σε χειρουργό από πρώην ασθενή του )

  49. Ριβαλντίνιο (37), μάλλον δεν θα ωφελούσε. Το χρονικό αυτό είναι η πηγή για μια άλλη θλιβερή ιστορία, της οικογένειας Φαρχή από την Ακρα. Τα του απαγχονισμού του Γρηγορίου Ε’ ο συγγραφέας τα εξιστορεί «βάσει αφηγήσεων αυτοπτών μαρτύρων…τις οποίες κατέγραψε ο ίδιος πριν από λίγα χρόνια». Βλ. M. Franco, Essai sur l’histoire des Israélites de l’Empire Ottoman
    , σελ.132 του βιβλίου (σελ. 144 του pdf).

  50. f kar said

    Άρθρο για τη σύνταξη και τις σημασίες της υπάρχει; 🙂

  51. Ριβαλντίνιο said

    @ 49 Αγγελος

    Πολλά Ευχαριστώ !!!!!!

  52. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    46. Σκοπός σου εσένα το μαχαίρι
    τί ωραίος στίχος!

    Εγχειρισμένη
    https://www.slang.gr/lemma/17881-egxeirismeni

  53. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τα εγχειρίδια, αι παραξιφίδες, τα χειροσίφωνα, οι λίθοι, αι ράβδοι και όλα τα λοιπά καθημαγμένα ή μη όπλα, δι’ ών εγένετο ή πλήγωσις και τα τραύματα κτλ. κτλ

  54. Πάνος με πεζά said

    Τι, βάζετε στιχουργικά μαχαίρια;

  55. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    43 Ε, handbook είναι όταν έχει πάνω από 2000 λέξεις

    50 Δεν θυμάμαι να έχω γράψει…

  56. Λ said

    Επίσης τσιακκί για το μαχαίρι, τσιακκούι για το σουγιά.Ο δε τσιάκκος σημαίνει κάτι άλλο, ειναι ο λεβέντης, ο καραπουγιουκλης.

    Να μην ξεχνάμε τη Μονή του Μαχαιρά, και τον χειρόγραφο Λεόντιο Μαχαιρά

  57. Λ said

    Έχουμε και το ρήμα ππουνιάρω γρονθοκοπώ

  58. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    22 – Υπάρχουν δύο ειδών αισθήσεις, οι βιωματικές και οι φανταστικές, ο καθένας μπορεί να επιλέξει ποιές θέλει να κυριαρχούν στην ζωή του, εγώ προτιμώ τις πρώτες ενώ οι περισσότεροι που γνωρίζω τις δεύτερες, γούστα είναι αυτά.

  59. Μυλοπέτρος said

    Στη χιο λεμε η ε(γ)χερη, το γ δεν ακουγεται ενω το χ προφερεται βαρυ εννοωντας τη χεορολαβη του αλετριου. Κατι λεει επ αυτου ο Κοραης στα ατακτα, αλλα ειναι δυσκολο τωρα να ψαξω.

  60. Ιωάννης Δάσκαλος said

    Λέμε: εγχειρίζω. Με αυτή την έννοια, εγχειρίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί ακόμη και για μία αριθμομηχανή, γράμμα, (χαρτο)νόμισμα, ο,τιδήποτε μικρό αντικείμενο. Αποτελεί ερώτημα γιατί επικράτησε να χρησιμοποιείται μόνο για αυτά τα δύο πράγματα.

  61. frenarhos said

    Δεν ξέρω αν θα άξιζε ενα άρθρο για όλα τα χ Ι ΡΟ .
    απο τον Χιροχίτο και τον Γιασουχίρο στο χοιρίδιο το ινδικό που είναι απ τις Άλπεις,τα αχυρα αλλά και το ενέχυρο και εγχειρίδιο επι τα χείρω .

  62. Αιμ said

    Αρχές δεκαετίας του ’90 εφημέρευα ΠΣΚ σε ψυχιατρικό νοσοκομείο της περιφέρειας. Όπως κάθε ΣΚ κάποια στιγμή μια κλούβα, αφού έχει μαζέψει απο τα ΑΤ της Δ. Ελλάδας όσους κρατούμενους με εισαγγελική εντολή για νοσηλεία ή εξέταση έχουν, μας τους φέρνει. Αυτή τη φορά με προειδοποιούν για έναν άνθρωπο που ενώ εργαζόταν σαν φύλακας σε κέντρο υγείας βούτηξε ένα μαχαίρι και άρχισε να κυνηγάει μια νοσοκόμα. Φυσικά έγινε πανικός τον δέσανε και τον φέρανε. Ήταν ένας μαζεμένος και μάλλον χαμένος τύπος. Μετά τα τυπικά κάθομαι απέναντι του και τον ρωτάω : Τι συνέβη, πώς βρεθήκατε εδώ ; Παρεξήγηση μου λέει, μπερδεύτηκα γιατρέ, ήθελα να της κάνω μμα το χέρι, και φιλάει την ανάστροφη της παλάμης του για να μου δείξει, αλλά μπερδεύτηκα και πήρα το μαχαίρι…

    Μεγάλε Λακάν λέω όταν το διηγούμαι

  63. Λητώ said

    1.
    Παλιά λέγαμε: «Στέλλα, κρατάω μαχαίρι – και ‘γω σακούλα ρε φίλε, χόρτα θες να μαζέψουμε;».

    57. 60.
    Μου ήρθε ιδέα: γροθιά & εγχειρίζω. Μετά τις ατάκες «βαράω μπουνιά», «δίνω μπουνιά», «σφίγγω μπουνιά», θα μπορούσαμε να πούμε και «εγχειρίζω μπουνιά»!

  64. # 58

    Αυτές που λες «πραγματικές» είναι υπεύθυνες για όσα δεν καταλαβαίνεις ή δεν αντιλαμβάνεσαι για να μην πάμε μακριά ξέρεις τις διαφωνίες για γεύσεις και οσμές ενώ στον ήχο και την όραση κινείσαι μόνο σε συγκεκριμένες συχνότητες ενώ ΞΕΡΕΙΣ πως υπάρχουν κι άλλες που δεν αντιλαμβάνεσαι ούτε με την ακοή ούτε την όραση

    Στις άλλες αισθήσεις δεν έχεις άλλους περιορισμούς παρά τα όρια του μυαλου (του καθενός)

  65. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλησπέρα.
    Πολὺ μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινὸ ἄρθρο.
    Μοῦ ἄρεσαν καὶ πολλά σχόλια.
    Ὅταν θέλουμε, μποροῦμε νὰ λεξιλογοῦμε καὶ νὰ λογοπαίζουμε· εὐχάριστα, ἔξυπνα, σκανταλιάρικα. 🙂

    Θυμήθηκα τὰ κορμιὰ καὶ τὰ μαχαίρια.

    Κρόνη σὲ περιμένουμε γρήγορα κοντά μας.

  66. # 64

    Σβήσε την λέξη «πραγματικές» και γράψε «βιωματικές» για να μην πιαστείς από κει κι αρχίσεις να λες πως παραποιώ τα γραφόμενά σου

  67. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @Μυλοπέτρος. (#59). Τὴ λένε καὶ στὰ Θερμιὰ τὴν ἔχερη τοῡ ἀλετριοῦ.

    Ὅσο πατεῖς τὴν ἔχερη, τ᾿ ἀλέτρι χαμηλώνει
    κι ὅσο φιλεῖς τὴν κοπελιά, τόσο κοντὰ ζυγώνει

    τραγουδοῦσαν στὰ Θερμιώτικα γλέντια.

    @ΕΦΗ-ΕΦΗ (#44).

    Στὸ ἴδιο τραγούδι ἄλλο στιχάκι ἔλεγε

    μαχαίρι μαυρομάνικο στὴ μέση μου θὰ βάλω
    κι αὐτὸν τὸν πούστη π᾿ ἀγαπᾶς ἐγὼ θὰ τὸν ξεκάνω
    .

  68. sarant said

    61 Kαπως απλωμένο το θέμα, να το σκεφτώ.

    65 Νάσαι καλά Δημήτρη!

  69. ΚΩΣΤΑΣ said

    67 > Ὅσο πατεῖς τὴν ἔχερη, τ᾿ ἀλέτρι χαμηλώνει

    Αν έχερη είναι η λαβή του αλετριού, κάτι δεν μου πάει καλά.

    Επειδή όργωσα με χειράλετρο, αν πατάς τη λαβή το υνί ανεβαίνει προς τα πάνω, αντίθετα αν σηκώνεις τις λαβές το υνί μπήγεται βαθιά.

  70. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @69. Ἔτσι λέει τὸ τραγούδι, Κώστα. Δὲν ἔχω ὀργώσει ποτὲ γιὰ νὰ ξέρω· μόνο μὲ θαλασσινὲς ἀσχολίες καταπιανόμουνα. 🙂

  71. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    66 – Δεν παραποιείς τα γραφόμενά μου, παραποιείς όμως το νόημά τους και τα ερμηνεύεις όπως σου αρέσει ενώ ήμουν σαφέστατος, πως απλά εμένα μου αρέσουν κυρίως οι βιωματικές αισθήσεις τι να κάνουμε, δεν είπα πως είναι οι καλύτερες ή οι μόνες σωστές, άλλωστε το λέει και το ρητό, ΑΝ ΠΕΤΥΧΕΙ Η…….ΤΥΦΛΑ ΝΑΧΕΙ ΤΟ……! σε πάρα πολλούς αρέσει η επιτυχία, σε μένα η τύφλα, ΓΟΥΣΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ. 🙂 Eκτός από τον θάνατο δεν υπάρχει τίποτε άλλο αντικειμενικό στην ζωή, υποκειμενικά είναι όλα, οπότε με λίγη καλή θέληση χωράμε όλοι στον πλανήτη. 🙂

  72. leonicos said

    @21

    vademecum, «πήγαινε μαζί μου

    ισως το έγραψαν ήδη: συνέκδημος. Υπάρχει ο ϊερός Συνέκδημος, ένα είδος Σύνοψης

  73. leonicos said

    @36 Άγγελε, δεν υπάρχει λόγος για νταγκές. Το παράδειγμα με το ‘καρδιά μου’ δεν σχετίζεται.

  74. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @2. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said:

    » Πό, πό, τί θἄχανε σούρει στὸ Σεφέρη ἔτσι καὶ γινόταν πρωθυπουργός 🙂 »

    Μόλις διάβασα τὰ «Ἐντεψίζικα» ποὺ παραθέτει ὁ Νικοκύρης στὸ #5 καὶ συμφωνῶ. Ὄχι ἐπειδὴ εἶναι τολμηρά, ἀλλὰ ἐπειδὴ κάποια εἶναι πολὺ κακότεχνα ἀκόμα καὶ γιὰ μέτριους ποιητὲς.

  75. Λ said

    Μάχαιραν έδωσες μάχαιραν θα λάβεις

  76. Λ said

    Ο καθρέφτης και το μαχαίρι του Μάνου Χατζηδάκι …
    —————————————————————————————————————————-
    Το γήρασμα του σώματος και της μορφής μου
    είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι.
    http://www.kavafis.gr/poems/content.asp?id=36&cat=1
    ——————————————————————————————————————————

    Και ο μαχαιροβγάλτης
    —————————————————————————————————————————————
    Και το εντελώς άσχετο

    Απόψε η Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου τίμησε το Δημήτρη Ραυτόπουλο. Κοιτάζω τώρα το βιογραφικό του. Γεννήθηκε λέει το 1924. Κάνω τα μαθηματικά και ποθαυμάζουμαι. Ενενήτατεσσάρων. Και μίλησε τόση διαύγεια απόψε.

  77. Λ said

    Αυτό δεν το ήξερα
    https://www.slang.gr/lemma/6792-manouali

  78. sarant said

    75 Πολλά μου θυμιζει αυτο το τραγούδι!

  79. Κουτρούφι said

    Όπου αγαπώ μην αγαπάς γιατί θε να σφαούμε
    έχω μαχαίρια δίκοπα και θα μαχαιρωθούμε

    (από γλέντι περί τα μέσα της δεκαετίας του 60)
    ———————————————————————

    όχερη, στη Σίφνο (αλλά και στην Κρήτη βλέπω)

    Αντώνιος Μαγκανάρης-Δεκαβάλλες (1920- πριν μερικά χρόνια), από το ποίημα «Το δοιάκι κι ο τροχός και η όχερη»
    ………………………………………………………………………………….
    Και πώς να στέξεις το σπαθί
    μες στο σταβάρι, να πεζέψει το υνί στο αλετροπόδι
    κι «οοοριοννναμαρτά!» —το χέρι ξυπνητό στην όχερη,
    να μη λαθέψει ο πλους στο πέλαγο του βώλου.
    Όλα μου τα ‘πες, για το δοιάκι, την όχερη και τον τροχό—-
    τριώ λογιώ αρμενίσματα μες στα στοιχεία…………

    ————————————————————
    Κι ένας Νταλγκάς (το ‘χω ξαναβάλει): «Μες στα μαχαίρια θα μπλεχτώ για να σε αποκτήσω»: https://www.youtube.com/watch?v=u_3Ssdh628M

  80. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    έχερη ή εχέρα (η) – η λαβή του αλετριού < ομηρ. εν + χειρ
    Νικοκύρης
    Λέξεις που χάνονται https://www.vatikiotikalogia.gr/d-e-z-i-th-i/

    να'χει την έχερη χρυσή τη γούλα κυπαρίσσι, και τα παρούτια μάλαμα και το ποδάρι ασήμι, το ζεύτη σου μεταξωτό, τσι ζεύβλες μπακιρένιες, να ' χεις και το σποροντρουβά, γαϊτανοπλουμισμένο. Να καλουργάς τη Μεσσαρά, να σπέρνεις το Μισσίρι κι απού τα δώδεκα χωργιά να φέρνεις θεριστάδες. https://sarantakos.wordpress.com/2015/01/01/kalixronia-4/#comment-262990

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χίλια μαχαίρια και σπαθιά
    χάμαι στη γης στρωμένα
    πατώ τα όλα κι έρχομαι
    μικρό μου με τα σένα

    Μαχαίρι δε μου βάρηκε
    νιώθω πληγή δεν έχω
    κ ίντα χει η γιέρμη μου καρδιά
    και κλαίει δεν κατέχω

    Ποιος είδε τέθοιο πόλεμο
    να πολεμού ντα μάθια
    δίχως μαχαίργια και σπαθιά
    να γίνουνται κομμάθια

  82. Λ said

    80 Εφη
    Θαρρούνε τα τζαμόγδαλα, θαρρού dα τζατζαρόλια, όσοι βαστού την έχερη, όλοι ζευγάδες είναι

    http://repository.kentrolaografias.gr/xmlui/handle/20.500.11853/188277

  83. Λεώνικε (73), λόγος για ντάγκες μπορεί να μην υπάρχει, αλλά ντάγκες υπάρχει. Μη ζαλίζουμε τους άλλους σχολιαστές με θέματα εβραϊκής γραμματικής, αλλά το עִמָּנוּ και όλοι οι συνδυασμοί της πρόθεσης עִם και της συνώνυμής της אֵת‎ (όχι της πρόθεσης אֵת‎ που εισάγει το έναρθρο άμεσο αντικείμενο) με προσωπικές καταλήξεις έχουν ντάγκες. Δες την Εβραϊκή Γραμματική του Gesenius και φυσικά το μασοριτικό κείμενο του Ησαΐα.

  84. Λ said

    Ξέχασα την ππάλα και την ππάλια. Υπάρχει και η φράση δκυο ππαλιές, δηλδή πολύ γρήγορα, σύντομα (είναι τώρα ονομασία μιας γκαλερί στη Λευκωσία).

    Φυσικά και το ρήμα ππαλιάζω δλδή μαχαιρώνω

  85. Λ said

    Και με αυτό καληνύχτα

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    67 τέλος
    μαχαίρι μαυρομάνικο στὴ μέση μου θὰ βάλω
    κι αὐτὸν τὸν πούστη απ᾿ ἀγαπᾶς θα σου τονε ξεβγάλλω *!
    ξεβγάνω,σκοτώνω, ξεπαστρεύγω,καθαρίζω. Φύγε μη σου δώσω καμιά να σε ξεβγάλλω. Η γρίππη φέτος με ξέβγαλε -με πέθανε

    Ένα μαυρομάνικο μαχαίρι είναι η αγάπη σου, τραγούδησε κι ο Στελλάρας 🙂

  87. Λ said

    Στο 84 έκανα λάθος το ππαλιάζω και το μαχαιρώνω ασφαλώς έχουν διαφορετική σήμασία

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    84 Λ. η ππάλα, σίγουρα δεν είναι η ντουφεκιά ε; Επειδή μπάλα λέμε τη σφαίρα μα και τη ντουφεκιά:
    Ποτέ μου εγώ δεν έπαιξα σε πέρδικα δυο μπάλες

  89. Λ said

    Το μαυρομάνικο ξωρκίζει τα κακά πνεύματα έτσι δεν είναι;

  90. Λ said

    88. Όχι καμία σχέση (το παίζω όμως με αυτή τη σημασία το λέμε κι εμείς)

  91. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    88 Ακυρο,άκυρο! Θυμήθηκα
    «…λάμπουν και τ’ αλαφρά σπαθιά των Κολοκοτρωναίων πο ‘χουν τ’ ασήμια τα πολλά τις ασημένιες πάλες » , τα σπαθιά

    ΤΑ ΟΠΛΑ ΤΟΥ ΄21 «ΑΓΧΕΜΑΧΑ»
    Τα όπλα που χρησιμοποιηθήκαν κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 χωρίζονται σε δυο κατηγορίες τα αγχέμαχα και τα πυροβόλα. Στην κατηγορία των αγχέμαχων βρίσκονται τα εξής : πάλες, shamshir, γιαταγάνια, χατζάρια /jambiya, kindjal, πέλεκυς, κεφαλοθραύστες καθώς και άλλα μικρά ξιφίδια.
    http://epanastash1821.blogspot.gr/2010/05/21.html

  92. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    90.Α, δεν ξέρω για μεταφυσικές ιδιότητές του αλλά το μαυρομάνικο ήταν κεράτινο. Το άσπρο ήταν κοκκάλινο.Βέβαια μαύρα συνήθως έχουν στη μέση οι οπλαρχηγοί, παλληκαράδες κλπ.
    Είχαν και με ξύλο τα τσακάκια που είπες κάπου παραπάνω κι εσύ.Ένα τέτοιο μου κρέμασε ο παππούς μου στο λαιμό ,γύρω στα πέντε μου κι από τότε μπορεί να ξεχάσω τα κλειδιά μου,το κινητό μου κλπ αλλά το μαχαίρι ίσως ποτέ.Κι αν μου έχουν κρατήσει μαχαιράκια στ΄αεροδρόμια που ξεχνώ να τα βάλω στη βαλίτσα. 🙂

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    89. Τώρα που το λες, μαυρομάνικο μαχαίρι όμως κόκκινη κλωστή, σαπούνι και δε θυμάμαι τί άλλο ιστορούσε η γιαγιά μου ότι ήσαν σύνεργα για σολωμονικές και μαγείες στα βάθη του φαραγγιού από κάποιον «μάγο» της εποχής της.

  94. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εκτός από το εγχειρίδιο λέμε θαρρώ και μαχαιρίδιο.

    «Μαχαιργιές» λέει ο Βασίλης Σκουλάς ένα πραγματικά ωραίο συρτό, που το ξέρουμε οι κρητικοί που κρατάμε επαφή με τα τραγούδια και τους χορούς μας. :
    Δώσε μου χίλιες μαχαιργιές
    μα δε θα νιώσω πόνο
    του χωρισμού σου η μαχαιργιά
    θα με σκοτώσει μόνο

    Το κόβω όμως -μαχαίρι- εδώ.Φλυάρησα ασύστολα. 🙂
    Καλή νύχτα.

  95. sarant said

    79-80 Στα υπόψη, ευχαριστώ!

  96. ΣΠ said

  97. Γς said

    Τους πρόλαβα.

    1950. Μαχαιροβγάλτες τους λέγαμε.
    Κι όλο τσακωνόντουσαν στην Πλατεία Τσιρακοπούλου του Βύρωνα και σερνόντουσαν παλεύοντας με τα μαχαίρια τους στην άσφαλτο της Αγίας Σοφίας έξω από τα καφενεία του Νισάγκα και του Μάτζου.

    Θυμάμαι τον Καπελέ. Ισως ήταν και το πραγματικό του όνομα. Ισως επειδή πάντα φόραγε ένα άσπρο καπέλο Παναμά.

    Κι ήταν πολύ μάγκας. Στο περπάτημα. Στην μακρόσυρτη φωνή του. Στον τρόπο που ίσιωνε το καπέλο του με το δαχτυλό του.

    Θα μπορούσα να λέω ιστορίες κι ιστορίες γι αυτόν και τη φάρα του.

    Αλλά πάντα θυμάμαι που όταν καυγαδίζανε τρέχαμε τα πιτσιρίκια να δούμε θέαμα, παράσταση.
    Μέχρι που κάποιο χέρι, μαμάς, θείας, γειτόνισσας μας βούταγε και μας έσερνε μακριά από την επικίνδυνη ζώνη.

    Κι ήταν κι ο λαϊκός τροβαδούρος της γειτονιάς, που του΄χε γράψει και τραγούδι

    http://caktos.blogspot.gr/2013/05/blog-post_19.html

    https://i2.wp.com/1.bp.blogspot.com/-pWh1Qa6tUT4/UZhSrM56r2I/AAAAAAAACls/7Y_Bv563ALE/s320/Thanasis.jpg?zoom=2

  98. spiral architect 🇰🇵 said

    Στην κόλαση και τα εγχειρίδια θρησκευτικών Φίλη. Ήταν δίκιο κι έγινε πράξη.
    (για τους παπάδες)

  99. Μανούσος said

    Υποσυνείδητα επετειακό το άρθρο για την σφαγή των Αρμενίων μου φαίνεται….

    Η αντίστοιχη «περιποίηση» από τους Τούρκους (και Κούρδους μη ξεχνιόμαστε…)
    για τους Ασσυρίους (7-8 Αυγούστου είναι η επέτειος νομίζω) ονομάζεται σάιφο/σέφο δηλ. ξίφος ܣܝܦܐ από παλαιά σημιτική ρίζα

    και αιγυπτιακά https://en.wiktionary.org/wiki/zft#Egyptian

    https://en.wikipedia.org/wiki/Assyrian_genocide

    http://www.seyfocenter.com

  100. sarant said

    98 Yπάρχει βέβαια και η μειοψηφία ,αλλά….

  101. Πάνος με πεζά said

    Κι ένα από τα πιο γνωστά εγχειρίδια…

  102. Reblogged στις Trimithiotis – Gerolakkos – Cyprus.

  103. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Νομίζω πὼς ξεχάσαμε τὸν Μαχαιρίτσα. 🙂

  104. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Τώρα τὸ θυμήθηκα: …τὴ μαχαιρίτσα του στὸ κούτσουρο χτυπᾶ.

  105. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Υπάρχει κι αυτό το εγχειρίδιο και παρ΄ό,τι είναι βιβλίο, είναι αρκετά κοφτερό, γι΄αυτό προσοχή στο διάβασμα. 😉

    http://www.greekbooks.gr/books/logotehnia/dokimia/eghiridio-vlakias.product

  106. Λ said

    Η ταινία μαχαιριά του Φατιχ Ακιν
    http://m.tvxs.gr/mo/i/170804/f/news/sinema/i-genoktonia-ton-armenion-mesa-apo-tin-kamera-toy-fatix-akin.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: