Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το παλιό μας το τεφτέρι ξανά

Posted by sarant στο 16 Ιουλίου, 2018


Σύμφωνα με την παλιά παροιμία, ο μπακάλης σαν φτωχύνει, τα παλιά τεφτέρια πιάνει. Το κάνει αυτό με την ελπίδα πως μπορεί ν’ ανακαλύψει τίποτα ξεχασμένα βερεσέδια, που τα είχε θεωρήσει ανάξια λόγου τον καιρό των παχιών αγελάδων ή που τα είχε παραβλέψει.

Κι εγώ τον μπακάλη της παροιμίας θα μιμηθώ, όχι επειδή φτώχυνα παρά γιατί ταξιδεύω -κι επειδή ασθενής και οδοιπόρος άρθρο δεν μπορεί να γράψει, το σημερινό μας άρθρο, και καναδυό επόμενα, θα είναι επαναλήψεις ή τέλος πάντων κονσέρβες.

Επαναλαμβάνω σήμερα λοιπόν ένα άρθρο που, ακριβώς, μιλάει για τα παλιά τεφτέρια, από ετυμολογική όμως άποψη, διότι η ιστορία της λέξης είναι μεγάλη και ενδιαφέρουσα. Το αρχικό άρθρο είχε δημοσιευτεί το μακρινό 2009, οπότε ελπίζω πως δεν θα το θυμούνται όλοι οι σημερινοί αναγνώστες. Έχω όμως προσθέσει κάμποσα που δεν υπήρχαν στην πρώτη δημοσίευση, που ήταν αμιγώς ετυμολογική, και έχω ενσωματώσει κάποια από τα σχόλια της πρώτης δημοσίευσης.

Η διφθέρα στα αρχαία σήμαινε αρχικά το δέρμα το κατεργασμένο, το πετσί. Είναι λέξη πολύ παλιά, αφού στα μυκηναϊκά υπάρχει ένας dipteraporo (διφθεροφόρος;). Προέρχεται από το ρήμα δέφω, το οποίο σήμαινε «κάνω κάτι μαλακό τρίβοντάς το», όπως λέει το Λίντελ Σκοτ, κι αν πήγε το μυαλό σας στο πονηρό καλώς πήγε. Οι αρχαίοι έλεγαν δέφομαι ή δέφω εαυτόν γι’ αυτή τη χρήση. Σε ένα ασεβέστατο απόσπασμα του κωμικού Εύβουλου για τον τρωικό πόλεμο, διαβάζουμε ότι οι Αχαιοί δεν είχαν εταίρες μαζί τους κι έτσι «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα».

Το αρχαίο δέφω, πάντως, με την αθώα σημασία του, έχει διατηρηθεί στη σημερινή βυρσοδεψία και στις δεψικές ουσίες της χημείας. Με την άλλη σημασία του δεν έχει διατηρηθεί, αν και ένας φίλος του παππού μου είχε τη συνήθεια να αποκαλεί «δέπτορες» όλους τους ημιμαθείς ενοχλητικούς που συναντούσε, ενίοτε μάλιστα και να τους συστήνει, «από εδώ ο κύριος τάδε, δέπτωρ της φιλοσοφίας». Το έχω αναστήσει κι εδώ, πρόσφατα, με παραλλαγή. Αλλά παρεκτρέπομαι, με περισσότερες από μία σημασίες.

Η διφθέρα δεν ήταν μόνο το πετσί, ήταν επίσης και το κατεργασμένο δέρμα που χρησιμοποιούσαν για γραφική ύλη, η περγαμηνή. Ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι οι Ίωνες αποκαλούν διφθέρες και τους παπύρους, διότι τον παλιό καιρό που δεν είχαν παπύρους (βύβλους) έγραφαν πάνω σε κατεργασμένα δέρματα (διφθέρας) αιγοπροβάτων κι έτσι το όνομα έμεινε. Και πολλοί βάρβαροι γράφουν σε τέτοιες διφθέρες, μας λέει:

Καὶ τὰς βύβλους διφθέρας καλέουσι ἀπὸ τοῦ παλαιοῦ οἱ Ἴωνες͵ ὅτι κοτὲ ἐν σπάνι βύβλων ἐχρέωντο διφθέρῃσι αἰγέῃσί τε καὶ οἰέῃσι· ἔτι δὲ καὶ τὸ κατ΄ ἐμὲ πολλοὶ τῶν βαρβάρων ἐς τοιαύτας διφθέρας γράφουσι.

Η λέξη περνάει στα περσικά πρώτα και από εκεί στα αραβικά ως diftar , daftar, από όπου τα τουρκικά tefter και defter, για να ξαναγυρίσει στη συνέχεια στα ελληνικά. Το ταξίδι φέρνει αλλαγές και επεκτάσεις σημασίας: περνώντας στα περσικά, η λέξη έφτασε να σημαίνει «κατάστιχο, μητρώο» κι έτσι στα ινδικά daftardar λεγόταν ο ληξίαρχος ή ο έφορος, ενώ στην δημόσια διοίκηση της αποικιακής Ινδίας ο dufterdar ήταν ο ντόπιος αξιωματούχος της υπηρεσίας εισοδήματος.

Στην οθωμανική αυτοκρατορία ο όρος defter έχει κεντρική σημασία στη διοίκηση και με διάφορους προσδιορισμούς χρησιμοποιείται σε διάφορες χρήσεις. Mühimme defterleri, τα κατάστιχα των σημαντικών υποθέσεων (αντέγραφαν φιρμάνια πριν τα στείλουν στους παραλήπτες τους στην επαρχία), avarız defterleri τα κατάστιχα των έκτακτων φόρων (των υπόχρεων, για την ακρίβεια), kadı defterleri τα κατάστιχα του καδή, tahrir defterleri οι φορολογικές απογραφές. O defterdar (δεφτερδάρης ή ντεφτερντάρης στα ελληνικά) ήταν οικονομικός αξιωματούχος· κάθε επαρχία είχε τον ντεφτερντάρ της, τον επί των οικονομικών, υπόλογο κατευθείαν στην κεντρική εξουσία, και στους αρχιντεφτερντάρ της Κωνσταντινούπολης.

Ωστόσο, το ταξίδι της διφθέρας δεν εξαντλείται σε αυτά τα ολίγα. Δεν φτάνει μόνο μέχρι την Ινδία, αλλά από τα περσικά περνάει στα θιβετιανά και από εκεί στα μογγολικά. Στα σημερινά μογγολικά, debter λέγεται το σημειωματάριο ή το χαρτόδετο βιβλίο· γουστόζικο είναι ότι το βιβλίο με σκληρό δέσιμο στα μογγολικά λέγεται nom, που είναι και αυτό δάνειο από τα ελληνικά, από το νόμος. (Τουλάχιστον έτσι με είχε διαβεβαιώσει ένας ανατολιστής που το συζητούσαμε στο παλιό Usenet -αν μου είπε ψέματα να του χτυπήσει ο σκληρός!)

Αλλά και προς τα δυτικά ίσως να ταξίδεψε η διφθέρα –μαζί με το αλφάβητο άλλωστε. Σύμφωνα με μια πρόταση, το λατινικό littera («γράμμα») είναι δάνειο, μέσω ετρουσκικών, από το διφθέρα. Στο ετυμολογικό της λατινικής του Ερνού-Μεγιέ, η πρόταση αυτή χαρακτηρίζεται ευφυής και σαγηνευτική (η τροπή δ -> l υπάρχει κι αλλού, π.χ. δάκρυμα > lacryma ή στο λατινικό όνομα του Οδυσσέα, Ulysses), αλλά όχι εύκολο να αποδειχτεί πειστικά.

Κλείνοντας τα ετυμολογικά, να επισημάνω ότι το λεξικό Μπαμπινιώτη μάλλον σφάλλει όταν θεωρεί το τουρκικό defter δάνειο από το μεσαιωνικό διφθέριον. Η τουρκική λέξη προέρχεται από τα αραβικά. Το διφθέριον πιθανώς επέδρασε μαζί με το defter ώστε να δημιουργηθεί ο τύπος δεφτέρι.

Μεγάλες δόξες λοιπόν γνώρισε το defter, μόνο εδώ στα πάτρια εδάφη το αντιδάνειο τεφτέρι (ή δεφτέρι) ξέπεσε και κατέληξε ελαφρώς λιγδιασμένο σε χέρια μπακάληδων, εξού και ο υποτιμητικός όρος «μπακαλοδέφτερο» με τον οποίο οι παλιοί δάσκαλοι παρομοίαζαν τα ακάθαρτα ή ταλαιπωρημένα σχολικά βιβλία ή τετράδια.

Το πολύ πολύ να έφτανε το τεφτέρι σε καμιά καλλονή της γειτονιάς που το είχε για να γράφει τους Λευτέρηδες που την πολιορκούσαν· αν και, σήμερα, αμφιβάλλω κατά πόσον πολυχρησιμοποιείται, είτε ως λέξη, είτε ως αντικείμενο (νομίζω πως τώρα όλοι έχουν οργκανάιζερ -κι άλλο αντιδάνειο)

 

Τα τεφτέρια του μπακάλη (ή του ψιλικατζή) που κατέγραφαν τα βερεσέδια ήταν σταθερό γνώρισμα στα μεταπολεμικά χρόνια και έχουν επανέλθει τώρα με την κρίση. Να θυμηθούμε και την έκφραση «σβήνω κάποιον απ’ τα τεφτέρια μου» και το γνωστό άσμα που έχει αυτή την προτροπή στον πρώτο της στίχο:

 

Εκτός από τα τεφτέρια του μπακάλη και του περιπτερά, που έχουν επανέλθει, στις γειτονιές και στις μικρές πόλεις κυρίως, η λέξη χρησιμοποιείται μεταφορικά και για τα κατάστιχα και τα μητρώα του κράτους. «Δεν με βρίσκουν στα τεφτέρια τους» μπορεί να πει κάποιος, αν και αυτό μπορεί να είναι και ευλογία αφού ένας συνηθισμένος τίτλος ειδήσεων τον τελευταίο καιρό είναι ότι «τόσα εκατομμύρια Έλληνες βρίσκονται στα τεφτέρια της Εφορίας».

Και μια αναπάντεχη αναβίωση του τεφτεριού έχει έρθει με το διαδίκτυο και τα νέα μέσα. Ένας φίλος αποκαλεί το μπλογκ του «Το διαδικτυακό τεφτέρι μου» και ίσως δεν είναι ο μόνος. Αλλά και το Φέισμπουκ, σύμφωνα με έναν διαδεδομένο ευτράπελο εξελληνισμό, λέγεται «φατσοτέφτερο».

Έχει εκατομμύρια σελίδες αυτό το τεφτέρι…

Advertisements

112 Σχόλια to “Το παλιό μας το τεφτέρι ξανά”

  1. Τσέτουλα=δεφτέρι. «Είναι αυτός μια τσέτουλα» Αυτός που ψωνίζει με το δεφτέρι.

  2. Γς said

    Καλημέρα

    >«εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα».

    ενιαυτούς 30, 40. Οσα είναι τέλος πάντων τα χρόνια υπηρεσίας των Δημοσίων Υπαλλήλων

  3. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Τρέμετε αμαρτωλοί. Στη δεφτέρα παρουσία ο θεός θ΄ανοίξει τα κιτάπια του και τότε να δούμε πού θα βρεθείτε.

  4. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    1 Η τσέτουλα δεν ήταν η βέργα που πάνω της ο πωλητής χάραζε γραμμές για τις ανά πελάτη πωλούμενες ποσότητες?

  5. Γς said

    Λευτέρη, Λευτέρη, Λευτέρη
    Σ έχω σταμπάρει στο παλιό μου το τεφτέρι

  6. Γς said

    3:
    >Στη δεφτέρα παρουσία ο θεός θ΄ανοίξει τα κιτάπια του

    γιατί όχι τα τεφτέρια του;

  7. leonicos said

    κοίτα να δεις

  8. gpoint said

    #7

    Κοιτάζω αλλά δεν βλέπω !!

  9. leonicos said

    Ήταν μέρα, Δεφτέρα, να γράφεις για δευτέρια;

  10. leonicos said

    Τι να δεις, ρε Τζι; Το ζούδι που σου τρωει τις πεπονιές;

    Ο Πάοκ πού παίζει σήμερα να πάω;

  11. gpoint said

    Κάπου στην Ολλανδία. Προλαβαίνεις ή νσε πετάξω με το τζετ μου ;

  12. leonicos said

    Οι ορδες του άσπρου και μαύρου προβάτου, που δεν διακρίνονταν για τα σκολιά τους, ήραν πολλές λέξεις εγκατεστημένων λαών περνώντας από τη Περσία, ΄πως το σεχίρ = πόλη, αι από το βυζάντιο φυσικά (Αυτοκρατρία του Ικονίου). Πρέπει επομένως να εντοπίσουμε πότε εμφανίζεται η λέξη στα τούρκικα, γι α να ξέρουμε από πού προήλθε.

  13. leonicos said

    Φύγαμε!!!!!

    Αλλά να ρωτήσω τη Φωτεινή πρώτα

  14. Γς said

    >Η διφθέρα στα αρχαία σήμαινε αρχικά το δέρμα το κατεργασμένο, το πετσί

    Το πετσί, το πετσάκι. Κι ήταν η εποχή που πολύ το χρησιμοποιούσαμε σε ανάρμοστες εκφράσεις.

    Και μόλις είχα διορθώσει μια κάρτα στο ντεκ ενός τεράστιου προγράμματος και το έδωσα στους χειριστές να το διαβάσει ο CDC Cyber . Μου το πέταξε όμως. Και διαβάζω στη λίστα για ένα φάταλ έρορ,. Μια εντολή

    1PETSI+1PETSI=2PETSI

    Μπούκαρα μέσα και πλακώθηκα για το χοντρό τους αστείο.. Παρίσταναν όμως τις παρθένες και έψαξα για την επίμαχη κάρτα που είχαν προσθέσει για να τους την «δέψω» στη μούρη.

    Τη βρήκα. Ηταν αυτή που είχα διορθώσει:

    ISTEP2=ISTEP1+ISTEP1

    Την είχα βάλει ανάποδα, ανάστροφα, γαμώ τη Fotran μου μέσα

  15. Λεύκιππος said

    Το αρχικό άρθρο είχε δημοσιευτεί το μακρινό 2009, οπότε ελπίζω πως δεν θα το θυμούνται όλοι οι σημερινοί αναγνώστες…… Και τότε το Αλτσχάϊμερ γίνεται συνεργάτης του ιστολογιου

  16. costasl said

    H παροιμία λέει «όταν πεινάσει ο Εβραίος, ψάχνει τα παλιά τεφτέρια», αλλά αυτά είναι μιας άλλης εποχής που «τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς». Σήμερα, επικρατεί πολιτική ορθότητα.

  17. Πέπε said

    Καλημέρα.

    «Του μπακάλη το τεφτέρι», ή «μπακαλοτέφτερο», είναι και έκφραση για τα ακατάστατα και κακογραμμένα τετράδια. Μας το έλεγαν στο σχολείο, και το είχα ανέκαθεν συνδυασμένο, στο μυαλό μου, με όλη τη θεματική «μπακάλικος = πρόχειρος». Προσωπική εμπειρία από τέτοια πράγματα έχω μόνο τους λογαριασμούς που έβγαζαν παλιότερα οι μπακάληδες γράφοντας πάνω σε οποιαδήποτε τυχαία επιφάνεια έβρισκαν, ενίοτε με διάφορες δικές τους συντομογραφίες, για να σου βγάλουν τι χρωστάς (όχι για χρέη, για τα ψώνια μιας δόσης), αλλά βέβαια το ίδιο έκαναν και οι μανάβηδες, και οι σερβιτόροι, κλπ..

  18. dryhammer said

    Ο δάσκαλός μας το έλεγε «μπακαλοδέφτερο» κι όταν ρώτησα αν υπάρχει «μπακαλοπρώτο» εισέπραξα (ελαφριά) σφαλιάρα στο σβέρκο μαζί με ένα επιτιμητικό «εξυπνάδες» που μ’ έτσουξε πιο πολύ.

  19. Πέπε said

    @18:
    Να συμπληρώσω ότι ήταν σημαντική εμπειρία για ένα σχολιαρόπαιδο, μόλις έχει βγάλει τα μάτια του για να μάθει τις πράξεις της αριθμητικής, να βλέπει να τις χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες της γειτονιάς στην απλή τους καθημερινότητα. Δεν ξέρω αν σήμερα στο Δημοτικό έχει εισέλθει η μόδα του «σε τι θα μας χρησιμέψει αυτό κύριε;», πάντως στο Γυμνάσιο και το Λύκειο το έχω φάει στη μάπα.

    Από παιδιά που όταν τα στέλνει η μάνα τους στον μπακάλη, δεν τον ακούνε να τους κλίνει αρχαία ρήματα.

    _____________

    Αλήθεια, πώς και δε σχολίασε κανείς την εξαφάνιση των μπακάληδων;

  20. Πέπε said

    Διόρθ.:

    19>17, όχι >18.

  21. Πέπε said

    ΔΟΥΛΕΙΕΣ

    – Ραφτάκι, ραφτάκι, πώς παν οι δουλειές;
    – Ψαλίδι, κοψίδι και δυο βελονιές.

    – Κυρ γύφτο, κυρ γύφτο, καψώνεις πολύ;
    – Καψώνω κι ιδρώνω, βαρύ το σφυρί.

    – Τσαγκάρη, τσαγκάρη, παπούτσια πουλάς;
    – Σκαρπίνια, λουστρίνια, σε γάμο να πας.

    – Φουρνάρη, φουρνάρη, τι κάνεις με βια;
    – Μια βάζω, μια βγάζω κουλούρια, ψωμιά.

    – Μανάβη, μανάβη, τι τρων τα παιδιά;
    – Ντομάτες, πατάτες, φασόλια, κουκιά.

    – Χασάπη, χασάπη, τι κρέμετ’ εκεί;
    – Μανάρι, μουσκάρι, γουρούνι παχύ.

    Μπακάλη, μπακάλη, έχεις ελιές;
    – Ελιές, τυρί φέτα, χαλβά και σαλάμι,
    λουκάνικα, ρέγγες, ξερό μπακαλιάρο,
    χταπόδι και τσίρους, σαρδέλες, ντολμάδες,
    αντζούγιες, λακέρδα, σκουμπριά, παστουρμά,
    τουρσιά, βορβούς, κάπαρη, κουκιά, πιπεριές…

    – Για βάστα, μα θες!

    – μανέστρα και ρύζι, φιδέ, μακαρόνια,
    φαρίνα και πίτουρο, κριθάρι και σκύβαλα,
    φακή, τραχανά…

    – Εγώ θα ΄θελα μόνο…

    – σταφίδες, καρύδια, φουντούκια και μύγδαλα,
    κουφέτα, μπισκότα, στραγάλια, φυστίκια,
    λουκάνικα, σοκολάτες,
    μπομπόνια, κουραμπιέδες,
    σουσάμι, ταχίνι…

    – Σταμάτα λιγάκι!

    – καφέ, τσάι, ζάχαρη, λεμόνια και σκόρδα,
    σαπούνι και λάδι, γουρνόξιγγο, βούτυρο,
    κρασί και γλυκάδι, μπαχάρι, λουλάκι…

    – Σταμάτα λιγάκι!

    – κανέλα, πιπέρι…

    – Μου δίνεις μια ρέγγα;

    – Μια ρέγγα; Ω, σόρι,
    οι ρέγγες μας τέλος.

    ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΩΤΑΣ

    ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ TA: ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ: ΔΟΥΛΕΙΕΣ http://akrasakis.blogspot.com/2012/10/blog-post_5103.html#ixzz5LP0IOcAT

  22. loukretia50 said

    Kαλημέρα!
    Μήπως το άρθρο προκαλεί – προσκαλεί τον Ιστοριοδίφη?

  23. Το τεφτέρι του μπακάλη (το μπακαλοτέφτερο) είναι από πολλών ετών μουσειακό είδος. Στη δεκαετία του 50 όμως, που θυμάμαι καλά, ήταν σε καθυμερινή χρήση από νοικοκυριά.

    Στο φουρνάρικο της γειτονίας μου το αφεντικό καθόταν στο γραφειάκι του έχοντας ειρωνικά πίσω του, στον τοιχο την γνωστή γραβούρα «Ο πωλών τοις μετυρητοίς και ο πωλών επί πιστώσει». Με ένα μολύβι πάντα ξυσμένο προσεκτικά με ξυραφάκι σε λεπτότατη μύτη κατέγραφε επιμελώς τα βερεσέδια σε ένα μεγάλο κατάστιχο μόνιμα ανοιγμένο μπροστά του αλλά και στο τεφτεράκι του πελάτη.

    Κάποια μέρα, μια γειτόνισσα με είδε που πήγαινα παιδί στο φουρνάρικο, μου πήρε το τάλιρο που κρατούσα για το ψωμί και μου είπε να πω στο φούρναρη ότι το ψωμί ήταν δικο της και «να το γράψει». Ο ανυποψίάστος άνδρας της περνούσε κάθε Σάββατο που πληρωνόταν στο μπακάλη και στο φουρναρη και εξοφλούσε τους λογαριασμούς από τα ψώνια της γυναίκας του. Τα μυστικά της υπερτιμολόγησης ή πώς να κλέβεις τον άνδρα σου…

  24. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    21 «Σόρι» σε ποίημα του Ρώτα? Εκπλήσσομαι. Ξέρεις του πότε είναι?

  25. Κουνελόγατος said

    23. «Το τεφτέρι του μπακάλη (το μπακαλοτέφτερο) είναι από πολλών ετών μουσειακό είδος».

    Μην ορκίζεσαι, ακόμη και σήμερα υπάρχει. Ακόμη και σε περιοχές που δεν είναι αναμενόμενο, επιβιώνει, δυστυχώς. Εννοείται πως μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ογδόντα, υπήρχε και γέμιζε…

  26. cronopiusa said

  27. (1, 4) Προφανώς < υστερολατ. cedula — αλλά ας μην πω περισσότερα, διότι σηκώνει άρθρο.

  28. νομίζω πως τώρα όλοι έχουν οργκανάιζερ
    Χμμ… ακόμα και το μακρινό 2009 αυτό έμοιαζε προϊστορικό νομίζω.

  29. dryhammer said

    Πάντως όταν ο μπακάλης έκανε τις αθροίσεις σ’ ένα κομμάτι χαρτί (μετά το ’74 ήταν σε ψηφοδέλτιο) για να βγάλει τη σούμα, δεν τον προλάβαινες ούτε με το μάτι. Οι μόνοι που συγκρίνονταν σε ταχύτητα ήταν οι Κινέζοι με το αβάκιο. Ά ναι και τα ρέστα πάντα με πρόσθεση.
    Ακόμα, σε μαγειρειό της Θεσσαλονίκης τα ’80ς, αν έπαιρνε η παρέα δύο ή τρία ίδια πιάτα, ο μάγειρας-εστιάτορας έγραφε δυο ή τρεις φορές την τιμή του πιάτου και τα πρόσθετε.

  30. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινό.
    Ἰδιαίτερα αὐτὸ τὸ » από εδώ ο κύριος τάδε, δέπτωρ της φιλοσοφίας «. 🙂

  31. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Προέρχεται από το ρήμα δέφω, το οποίο σήμαινε «κάνω κάτι μαλακό τρίβοντάς το», όπως λέει το Λίντελ Σκοτ, κι αν πήγε το μυαλό σας στο πονηρό καλώς πήγε. Οι αρχαίοι έλεγαν δέφομαι ή δέφω εαυτόν γι’ αυτή τη χρήση.

    Ε, άρα δε θα πρεπε να σημαίνει «κάνω κάτι σκληρό τρίβοντάς το; Τι λένε οι κάπως νεότεροι θαμώνες του ιστολογίου; 😉

  32. ΣΠ said

  33. dryhammer said

    31. Τρίβω κάτι που είναι ήδη σκληρό για να μαλακώσει. (δέφω εξ άνάγκης, όχι καθ έξιν)

  34. dryhammer said

    33 μπαρδόν, δέφομαι εξ ανάγκης…

  35. Avonidas said

    γαμώ τη Fotran μου μέσα

    Fortran, παρακαλώ. Και ναι, τη σιχτιριζουν ακόμα στον νέο αιώνα.

  36. gpoint said

    # 31

    οταν είσαι 10 χρόνια χωρίς εταίρα σκληρό γίνεται κι από μόνο του οπότε φροντίζεις να το μαλακώσεις (είδες ταιριάζει και το ρήμα !! )

  37. gpoint said

    Λεώνικε έχεις μέηλ

  38. Triant said

    Καλημέρα.

    Μια που τόφερε η κουβέντα στις σούμες θυμάμαι τις κλεφτές, πρόχειρες που κάναμε με την άκρη του ματιού στην πρέφα για να δούμε που είμαστε και να τα πούμε αναλόγως.

  39. ΓιώργοςΜ said

    19
    Όταν αγοράζαμε τα σχολικά το Σεπτέμβρη, ο πατέρας μου πήρε τον κατάλογο των τιμών (καμιά εικοσαριά αριθμοί, υποθέτω, κατ’ ελάχιστο) και άρχισε να τους αθροίζει ταυτόχρονα με τον (πιτσιρικά) υπάλληλο του βιβλιοπωλείου, που είπε «θα τα κάνω με το κομπιουτεράκι, για πιο γρήγορα». Τελείωσε πρώτος, ενώ ο υπάλληλος χρειάστηκε να ξανακάνει την άθροιση, επειδή είχε κάνει λάθος!

    >Αλήθεια, πώς και δε σχολίασε κανείς την εξαφάνιση των μπακάληδων;
    Δεν εξαφανίστηκαν, άλλαξαν οι ταμπέλες. Λέγονται «σουπερμάρκετ» πλέον. 🙂
    Όπως επίσης και τα μπακαλοτέφτερα, λέγονται πλέον «λογαριασμοί πιστωτικής κάρτας» και δε σηκώνουν παζάρια… :-/

    23 (κι άλλη οικογενειακή αυτοαναφορά) Όταν πρωτοήρθε ο πατέρας μου στην Αθήνα, γύρω στο ’50, θυμόταν το μπακάλη της γειτονιάς, που κάθε πρώτη και δεκαπέντε έλεγε «κυρ Δημητράκη, καλό μήνα!», για να θυμίσει στον πελάτη (δημόσιο υπάλληλο) να ξοφλήσει τα βερεσέδια, αφού πληρώθηκε.
    Το θεωρούσε εξευτελιστικό αυτό με τα βερεσέδια, να τα έχει δηλαδή ανάγκη κανείς. Με κάτι τέτοιες αφορμές αφενός προσπάθησε και κατάφερε να κάνει τη δική του δουλειά μετά από κάποια χρόνια, αφετέρου φρόντιζε να πληρώνει πάντα μετρητοίς, εκτός αν αυτό ήταν αδύνατο.

  40. Γς said

    19:

    >σχολίασε κανείς την εξαφάνιση των μπακάληδων

    Τι έγινε εκείνο το καλό παιδί που σχολίαζε εδώ, προγραμματιστής στην Αμερική.

    Τα λέγαμε με προσωπικά μηνύματα.

    Είχε κάνει μπακαλόγατος εδώ στη Ραφήνα.

    Τα μελανότερα χρώματα για τους μπακάληδες.

    Και κάτι λέγαμε με κάποιον για τους Σκλαβενήτηδες τους Γαλαξίες, Μάι Μάρκετ, Λιντλ κι όλους που έχουν μαζευτεί και τα παραδοσιακά που έχουν εξαφανιστεί και μου λέει:

    -Χίλιες φορές καλύτερα έτσι. Ηταν τραγική η κατάσταση. Δεν μπορούσαμε να φάμε!

  41. Avonidas said

    Αλήθεια, πώς και δε σχολίασε κανείς την εξαφάνιση των μπακάληδων;

    Α, δεν ξέρω τίποτα, αν θέλεις όμως μπορω να σου πω για την εξαφάνιση του μανάβη:

    Ειμαι πληρως κατατοπισμενος ☺️

  42. Γς said

    31:

    >κάνω κάτι σκληρό τρίβοντάς το

    έκανα θες να πεις…φευ

  43. Λ said

    Κάτι επίκαιρο λόγω της κατάρρευσης του συνεργατισμού εδώ στην νήσο των αγίων, θυμάμαι στο δημοτικό που είχαμε δεφτεράκι καταθέσεων και κάναμε τις καταθεσεις μας απευθείας στην τάξη. Το δεφτέρι απέξω έγραφε φασούλι, φασούλι γεμίζει το σακούλι. Που να ξέραμε ότι τα φασόλια τα χαίρονταν άλλοι😞

  44. Γς said

    Πελτές ή μπελτές.

    Μπελτές πάντως είναι ο φίλος μου ο Σωτηράκης.
    Του έμεινε το παρατσούκλι όταν τον έστειλε η μάνα του στο μπακάλη:

    -Θα πάρεις μισή οκά ρύζι,
    μια οκά φασόλια,
    200 δράμια λάδι (του έδωσε το άδειο μπουκάλι) και
    50 δράμια μπελτέ.

    Ξεκίνησε ο Σωτηράκης.

    -Ρύζι, φασόλια, λάδι, μπελτέ.

    -Ρύζι, λάδι, μπεντέ.

    -Λάδι, μπελτέ.

    Μπαίνει στο μπακάλικο, ακουμπάει το μπουκάλι στη ζυγαριά.

    –Μπελτέ!

  45. Jimakos said

    Στην ταινία «Το Κλάμα βγήκε απ΄τον παράδεισο», των Ρέππα-Παπαθανασίου, που γενικά σε ύφος διακωμωδεί τον παλιό ελληνικό κιν/φο, υπάρχει αφενός μια παραλλαγή του «Λευτέρη-Λευτέρη» στο τέλος του φιλμ, υπάρχει ωστόσο κι ένα άλλο τραγούδι μέσα, το «ο άνδρας είναι άνδρας» (σε στίχους-μουσικής της Αφροδίτης Μάνου), όπου έχει τον στίχο:

    Όλη μέρα μες στη φτώχεια
    ρίχνω αμμοχάλικο
    και πληρώνω βερεσέδια
    να καούνε τα τεφτέρια
    στο μπακάλικο.

    (Δεν βάζω λινκ, για να μην το βαρύνω, το βρίσκετε εύκολα στο γιουτουμπ)

  46. ΣΠ said

    Άραγε υπάρχει ετυμολογική σχέση με το αγγλικό debt = χρέος;

  47. Τρίβλαξ said

    John K. Defterios (born April 7, 1961) is an American journalist best known for his work at CNN. He is currently CNN’s Emerging Markets Editor and host of Marketplace Middle East on CNN International.

  48. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα»

    Ο Εύβουλος επιβεβαιώνεται και από άλλη πηγή, την Ψωλιάδα, στον μονόλογο του Οδυσσέα:

    Και γω τι φταίω για όλα αυτά, ν’ αφήσω την καλή μου
    και δέκα χρόνια να τραβώ στην Τροία το πουλί μου?

  49. Τρίβλαξ said

    Ελληνοφατσα.

  50. Γς said

    Και πολύ καλός!

  51. Γς said

    50:

    Ο Ντεφτέριος του Σχ 47

  52. Avonidas said

    #48. Και πάνε στο διάλο τα 10 χρόνια. Ο Οδυσσέας έφαγε κι άλλα 10 στα πέλαγα. 😦

    …Εντάξει, είχε και τα τυχερά του – Κίρκη, Καλυψώ, δεν ξέρουμε αν έπαιξε και κανένα στα όρθια με τη Ναυσικά – αλλά στα ενδιάμεσα θα πρέπει να τον έφαγε η…

    …ε, ύστερα, είναι να μην τους πιάσεις τους μνηστήρες και να τους αλλάξεις τον αδόξαστο;!

  53. Σπ (46), όχι, καμία. Το αγγλ. debt προέρχεται μέσω του γαλλικού dette (παλαιότερη γραφή debte) από το λατ. debitum, μετοχή του ρήματος debere = οφείλω, και αυτό κατά πάσαν πιθανότητα από το de + habere (=έχω).

  54. Καλά που δεν είναι πυρηνικός φυσικός ο κ. Δευτέριος… Ε, με τη ζέστη που κάνει, και λίγο κρύο καλοδεχούμενο είναι 🙂

  55. spiridione said

    28. Και εγώ αυτό ήθελα να σχολιάσω.

    Σχετικά με την τσέτουλα, υπάρχει και το τουρκικό çetele, που ο Νισανιάν βλέπω ότι δεν δέχεται την άποψη του Tietze ότι προέρχεται από το ιτ. cedola, αλλά ότι έχει μάλλον τουρκική προέλευση.
    http://www.nisanyansozluk.com/?k=%C3%A7etele

  56. loukretia50 said

    Μ΄ ένα άστατο γουίφι
    πώς να δεφτερολογήσω?
    Το ρουφιάνο τον ξεφτέρη*
    δε μπορώ να κουλαντρίσω

    Θα σας λείψω λίγες μέρες
    μια και είναι καλοκαίρι
    Μα θα βρίσκομαι γραμμένη
    στο παλιό σας το τεφτέρι

    • Φατσοτέφτερο

  57. ΣΠ said

    49
    Defterios married Manuela Mirkos, at the time an employee of The New York Times, in a Greek Orthodox ceremony on the island of Sifnos in 2002.
    https://en.wikipedia.org/wiki/John_Defterios

  58. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κι όντως, το κληρονόμησε το τεφτεράκι. Σαν έφυγε η μάνα της, ήταν το πρώτο πράμα που φρόντισε να περισώσει από το πατρικό της. Κι αν σήμερα είναι εύκολη η πρόσβαση σ’ άπειρες συνταγές και δεκάδες παραλλαγές της καθεμιάς, αυτή πάντοτε ανατρέχει πρώτα στο μητρικό τεφτέρι.
    Το βγάζει απ’ το συρτάρι του, τ’ ανοίγει με προσοχή να μη σκορπίσουνε οι πολυκαιρισμένες του σελίδες, το φυλλομετρά κι αφήνεται στα καλλιγραφικά της μάνας.
    http://www.efsyn.gr/arthro/tefteri

  59. Ιστοριοδίφης said

    Με κίνδυνο να δεχτώ απευθείας κόκκινη, διακόπτω για λίγο την εθελοντική σιωπή μου (προελθούσα από τις όντως ατυχείς προβλέψεις μου στο Μουντιάλ, που έστειλαν αρκετούς φίλους αναγνώστες στον κουβά…), προκειμένου να διασώσω το παρόν Ιστολόγιο από την χλεύη των επικριτών του…

    Παρατηρώ ότι απαξάπαντες οι σχολιαστές (επειδή ο ειδήμων κ. Σαραντάκος δεν ήταν αρκετά σαφής, αν και υποψιάζομαι πως και ο ίδιος αγνοεί το θέμα…) παρεξήγησαν το απόσπασμα του θρυλικού Αθηναίου κωμωδιογράφου Ευβούλου (400 – 350 π.Χ.) για το τί έκαναν επί 10 χρόνια οι Αχαιοί στην Τροία. Η παρεξήγησις προήλθε από το γεγονός ότι δεν παρετέθησαν τα πλήρη κείμενα, όπως τα διασώζει ο Αθήναιος (170 – 223 μ.Χ.) στους «Δειπνοσοφιστές» του (βλέπε TLG, 1. 46)

    Όπως θα αποδείξω ευθύς αμέσως, ναι μέν ο στίχος του Ευβούλου «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα» σημαίνει «τραβούσαν μαλακία δέκα χρόνια», ωστόσο η ορθή μετάφρασις είναι… «την εύρισκαν μεταξύ τους 10 χρόνια». Τουτέστιν, οι Αχαιοί πολιορκητές της Τροίας κάνανε αλλαξοκωλιές, ενώ συγχρόνως τραβούσαν μαλακία για να αισθανθούν μεγαλύτερη ηδονή… Είναι ακριβώς αυτό που κάνουν και σήμερα οι παθητικοί ομοφυλόφιλοι (μιά ματιά στις gay τσόντες θα σάς πείσει…), αλλά και όλες οι γυναίκες πορνοστάρ στις κανονικές τσόντες: Διαρκούσης της διεισδύσεως, τρίβουν την κλειτορίδα τους για μεγαλύτερη ηδονή, τουτέστιν «δέφονται»…

    Για να μή τα πολυλογώ, ας δούμε τί λέει ο Αθήναιος στο 1. 46 των «Δειπνοσοφιστών». Η νεοελληνική μετάφρασις είναι του Επιτελείου μας και προειδοποιώ όποιον την αμφισβητήσει ότι θα διασυρθεί πανελληνίως, διότι θα αναρτήσω την αγγλική…

    Τί προκύπτει από το ανωτέρω απόσπασμα των «Δειπνοσοφιστών»;

    1) Ο ειδήμων Αθήναιος επισημαίνει ότι ο ίδιος ο θείος Όμηρος (διά στόματος Σαρπηδόνος στο Ε, 487 της Ιλιάδος) λέει σαφώς ότι οι Αχαιοί στην Τροία τρώγανε και ψάρια, που τα ψάρευαν οι ίδιοι με δίχτυα

    2) Ο Εύβουλος στο ποίημά του λέει σαφώς ότι οι Αχαιοί επέστρεψαν από την Τροία «ευρυπρωκτότεροι», από τις αλλαξοκωλιές που έκαναν μεταξύ τους επί 10 χρόνια. Άρα, λοιπόν, ο στίχος «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα» δεν πρέπει να μεταφραστεί «τραβούσαν μαλακία δέκα χρόνια», όπως άφησε ο κ. Σαραντάκος τους αναγνώστες του να νομίζουν, αλλά «αλληλογαμιόντουσαν μεταξύ τους δέκα χρόνια». Νομίζω ότι αυτό είναι σαφές και θα συμφωνήσει μαζί μου ο έντιμος κ. Σαραντάκος…

    ΤΟ ΠΙΟ ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ είναι άλλο: Στο παρόν άρθρο του για το ρήμα «δέφεσθαι» ο κ. Σαραντάκος μάς παραπέμπει σε ένα παλιό (έξοχο, κατά την γνώμη μου…) άρθρο του που ανέβασε πρίν 9 χρόνια, στις 24 Οκτώβρη του 2009. Εκεί καταγράφει μιά εκπληκτική μαρτυρία του Μ.Μ (παλαιού φίλου του πατρός Σαραντάκου) για το πώς μετέφραζαν τα σχολιαρόπαιδα της δεκαετίας του 1960 το μνημειώδες απόσπασμα του Ευβούλου. Μεταφέρω την μετάφραση που πήρε το βραβείο μεταξύ των μαθητών:

    «Τί έκανες βρε Ομηρε στα έρμα παληκάρια
    τα έβαλες και τρώγανε μόνο βραστά πλατάρια.
    Κανείς από τους Αχαιούς δεν έτρωγε ψαράκια
    ούτ’ έναν δεν ιστόρησες να ψήνει παϊδάκια.
    Είδε κανένας απ’ αυτούς εταίρες, χανουμάκια;
    Μόνοι τους βολευόντουσαν κοντά δέκα χρονάκια.
    Πικρός τους βγήκε ο πόλεμος: πήραν με βιά την πόλη
    κι’ ορθάνοιχτοι στα νώτα τους γυρίσαν πίσω όλοι!»

    ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ; Οι μικροί μαθητές της Δεκαετίας του 1960 κατάλαβαν αυτό που αδυνατούν να καταλάβουν οι αναγνώστες της παρούσης αναρτήσεως (ίσως και ο ίδιος ο κ. Σαραντάκος: Το «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα» του Ευβούλου, τα σχολιαρόπαιδα το μεταφράζουν όπως και το Επιτελείο μας: «Μόνοι τους βολευόντουσαν κοντά δέκα χρονάκια»!..

  60. leonicos said

    Η μάνα μου ήταν περήφανη, δεκαετια του 50, που δεν είχε τεφτερι

    Θυμάμαι τη διπλή εγγραφή, σελίδα του μπακάλη και τεφτέρι, και αμφισβητήσεις, 5 ή 8`;

  61. Τρίβλαξ said

    52—Avonidas

    Στα όρθια με τα Ναυσικά…

    Ορα κατωθι: (And possibly Some others delicately Homer sensors)

    INVESTIGATION INTO A QUESTION
    HOMER DID NOT ADDRESS

    «What stroke did shipwrecked Odysseus
    Swim to reach Phaeacia’s shore?»

    Up bubbled the question from the seaweed bed
    When a mermaid muse pried the oyster open
    That held it in abeyance three thousand years,
    Treasuring it like an ethereal pearl,
    And in my face popped the bubble
    Out of the Aegean blue I swim each day
    Diving off the wave-sculpted ledge,
    One hundred strokes Australian crawl,
    Fifty per side, my morning constitutional.

    We know so much, in such detail,
    And yet this question Homer declines to address
    Or takes perhaps for granted that one
    And only one way is there to swim—
    And in his day there may well have been one only
    For, after all, the four distinct swimming strokes
    Modern Olympics crystallized into events
    And all their variants, in ancient times
    I fancy had no name to name them by.

    Had Homer dwelt some more on the swim
    Describing motion of arms and legs, for instance,
    It’s possible we could have styled
    One of the Olympic four the «Odysseus» stroke—
    A guess, of course, and we can only speculate which:
    Could be freestyle, it being the fastest,
    Or butterfly, demanding greatest skill,
    With backstroke he could brace himself against wave onslaught
    While breaststroke would point aim him to the sandy beach.

    But we don’t know exactly how he reached Phaeacia’s shore
    And so Odysseus bequeathed his name just to journeys—
    Arduous, with destinations destined distant—
    The route to Ithaca as tangled
    As a ball of twine a kitten gets hold of
    Unraveling it round each leg of every chair
    Set round a dining table for twelve
    And round each table leg at least twice
    Until no more twine is left wound into a ball.

    So, given my grasp, thanks to assiduous Homeric verse,
    Of King Odysseus’ mettle as if he were a brother,
    Cunning and shrewd, designer of the horse that conquered Troy,
    Yet also strong, enough to bend the bow no suitor could,
    A man who humbled Cyclops Polyphemus, cheated the Sirens,
    Repelled the Cicones, survived Laestrygonians
    And slipped unscathed twice through Scylla and Charybdis,
    A man who loved and was loved by Circe and Calypso
    And possibly some others delicately Homer censors,

    I think that such a man—pummeled by Zeus
    At the behest of Helios for sacrilege his men committed,
    Bereft of fleet to the last ship, his comrades dead one and all,
    Hounded by Poseidon across the known seas
    Until even his raft, ultimate makeshift float, went under,
    Now left with naught, stripped even of his tunic,
    Menaced by toothy crags, by biting gusts, by gulping waves—
    Such a man would harbor caution and rally brain to husband brawn,
    Would not with some fancy stroke augment the risk.

    The dog paddle, methinks,
    Landed Odysseus on the Phaeacian shore.

    CAS
    2014

  62. gpoint said

    # 59

    Μαζέψου ρε που θα μας πεις τι κάναν οι προγόνοι
    που αμολάς μετάφραση και κάνεις το παγώνι
    όταν στρωθείς στο διάβασμα και πολυμελετήσεις
    θα βρεις του Τζι την εκδοχή και θ’ αλλαξοπιστήσεις

    Ιδού λοιπόν τι έγραψε πριν από χρόνια εννέα
    ο Τζι που ήρθε κι έδωσε μια ερμηνεία νέα :

    Του Εύβουλου το νόημα δεν πιάσατε καθόλου
    μία ξερή μετάφραση πετάξατε του κώλου
    διόλου δεν μελετήσατε βαθιά τον ποιητή
    να δείτε πως για φάρμακο κοιλίας ομιλεί
    Κρέας βραστό μας συνιστά ο ποιητής εδώ
    τι της κοιλίας φάρμακο είναι το πιο καλό
    αποφυγή ψαρόσουπας μα και κοντοσουβλίου
    τα εψημένα κρέατα είναι πληγή του βίου
    Προς το χωνεύειν συνιστά κοιλίας εντριβή
    κυκλοτερώς να γίνεται με χείρα μαλακή
    και τελος το ευρύπρωκτοι έχει άλλη σημασία
    διότι αφορά χεσίματος μεγάλη ευκολία.

  63. cronopiusa said

    58 ΕΦΗ – ΕΦΗ

    Τὴν στιγμὴν ἐκείνην ὁ Γιάννης ὁ Κισσιώτης, καλέσας τὸν Καραντὴν πλησιέστερον εἰς τὸ λογιστήριον, ἐψιθύρισε:

    ― Κάτι ἤθελα νὰ σοῦ πῶ, νά ᾽χουμε καὶ τὸ συμπάθειο, Καραβοκύρη μ᾿.

    ― Λέγε.

    ― Μᾶς θέλετε κάτι τι. Τώρα, μὲ τὸ καλὸ κατευόδιο σας, ὁπού ᾽ναι τ᾿ ἄλλα ἔξοδα…

    ― Τί λές; Σοῦ χρωστῶ ἐγὼ τίποτα;

    ―  Κάτι λιγοστά, θαρρῶ· εἶναι περασμένα στὸ δεφτέρι.

    Ἤνοιξε τὸ κατάστιχον, καὶ τὸ ἐφυλλολόγει βιαστικὰ κατ᾿ ἀρχάς, εἶτα ἀργά.

    Τέλος ἐσταμάτησε, κ᾿ ἐφάνη ὅτι εὗρε τὴν σελίδα.

    ― Κι ἀπὸ πότε σοῦ τὰ χρωστῶ ἐγὼ αὐτὰ τὰ λεπτά; ἠρώτησεν ἐξαπτόμενος ὁ θαλασσινός.

    ― Εἶναι χρέος τῆς Καπετάνισσας, ὅταν ἔλειπες…

  64. Ιστοριοδίφης said

    κ. Gpoint (62): Αριστούργημα, θερμά συγχαρητήρια!..

    ΝΑ ΠΡΟΣΘΕΣΩ το εξής στο 59: Σύν τοις άλλοις, το απόσπασμα των «Δειπνοσοφιστών» που ανήρτησα, επιβεβαιώνει ότι η Ερασμιακή προφορά είναι για τα μπάζα: Οι αρχαίοι γράφανε αδιακρίτως την γενική «της πόλεω(ο)ς) πότε με ωμέγα και πότε με όμικρον, αφού κανείς δεν αντιλαμβανόταν την διαφορά στην προφορά, όπως μάς λένε οι ανθέλληνες Ερασμιακοί.

    Και μή μού πεί κανείς ότι το «πόλεος» με όμικρον είναι ποιητικός τύπος, διότι είναι σαφέστατο (δείτε εδώ) ότι το «πόλεος» απαντάνται και σε μή ποιητές: Εμπεδοκλής, Αθηναίος ρήτωρ Λυκούργος, Πλούταρχος κλπ.

  65. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τεφτέρι-Αφήγημα
    http://www.haniotika-nea.gr/ena-tefteri-gia-tis-axies-tis-zois/
    https://books.google.gr/books?id=FY92BQAAQBAJ&pg=PT113&lpg=PT113&dq=%CF%84%CE%B5%CF%86%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%B9&source=bl&ots=idGIV2IFpF&sig=Rjfffsb8in5C5A42mtb3azqp6io&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwji0qXJw6PcAhWGLewKHR4YCkQ4ChDoAQg1MAI#v=onepage&q=%CF%84%CE%B5%CF%86%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%B9&f=false

  66. Γιάννης Ιατρού said

    62: Γιώργο, καλώς παρενέβεις για να σταματήσει η παραπληροφόρηση.
    Είναι άλλωστε γνωστές οι αλλοιώσεις, παρερμηνείες και παρετυμολογήσεις που έγιναν στη συλλογή των επών του Ομήρου από γνωστούς κύκλους κωμικογράφων και φλυηρεόντων στο ILL Οινόη, κυρίως με σκοπό την διάδοση δυσσεβεστάτων και ασελγεστάτων «ελληνικών εικαιομυθιών» για «λάγνους, μάχλους, πόρνους καὶ οὐκ ἐχεθύμους ήρωες».

  67. Φανή Μ. said

    Καλησπέρα σας. Θα ήθελα να ρωτήσω τους Μουντιαλογνώστες σχολιαστές (κ.κ. Gpoint, Πάνος με Πεζά, Ριβαλντίνιο, Ιστοριοδίφης κλπ.) αν αληθεύει η είδηση που παίζουν από το πρωΐ τα νεοδημοκρατικά ιστολόγια : Η μπολσεβικοκρατούμενη ΕΡΤ κατάφερε να έχει ζημιά και στην μετάδοση του Μουντιάλ, της οποίας είχε την αποκλειστικότητα: Πλήρωσε 10 εκατ. ευρώ και έβγαλε 7,5 εκατ. ευρώ

  68. Γιάννης Ιατρού said

    67: Ρε Βάταλε (Φανή Μ. της 31/5) τον εαυτό σου (Ιστοριοδήφη της 21/5) πάλι ρωτάς; Α, πάενε απ΄εδώ!

  69. Γιάννης Ιατρού said

    Χα χα, αυτό κι αν είναι παλιό τεφτέρι … 🙂

  70. ΣΠ said

    Να βάλουμε και καμιά εικόνα.

  71. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το τεφτέρι του Διονυσάκη 1938

    http://www.inkefalonia.gr/photo-stories/36660-to-tefteri-tou-dionysaki-eikona-apo-tin-kefalonia-mias-allis-epoxis

  72. Γιάννης Κουβάτσος said

    24: Νομίζω ότι είναι από τα «Παιδιάτικα τραγούδια» του 1943.

  73. Λ said

    63 Καραβοκυρού

  74. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τα βερεσέδια στον Παπαδιαμάντη…»Γυνή πλέουσα»…Η Καραβοκυρού βρήκε τον μπελά της…
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.papadiamantis.org/works/58-narration/351-04-02-gynh-pleoysa-1905&ved=2ahUKEwiQvaCJ96PcAhXQEVAKHfgdCFIQFjAAegQIBhAB&usg=AOvVaw0qFePfQ3ud2jrpwULjMtEt

  75. Γιάννης Κουβάτσος said

    Α, τη μνημόνευσε η Κρόνη την Καραβοκύρού.😊

  76. ΣΠ said

    …διότι η ιστορία της λέξης, διότι είναι μεγάλη και ενδιαφέρουσα.

    Νικοκύρη, όταν ευκαιρήσεις, σβήσε το δεύτερο «διότι».

  77. Ιστοριοδίφη, αν οι αρχαίοι δεν ξεχώριζαν το Ω από το Ο, τι ήθελαν και το προσθέσανε στο αλφάβητό τους, που ως γνωστόν αρχικά δεν το είχε;
    Δεν είμαι συνδρομητής στη Βιβλιοθήκη Loeb για να μπορώ να δω όλα τα αποτελέσματα της αναζήτησης όπου μας παραπέμπεις, αλλά το μεν πρώτο (του Διογένη Λαέρτιου) είναι σαφώς παράθεμα από έμμετρο έργο του Εμπεδοκλή, το δε δεύτερο (του Λυκούργου του ρήτορα) μοιάζει να είναι και αυτό παράθεμα από ιάμβους. Και δεδομένου ότι ο τύπος ‘πόλεως’ προέρχεται, όπως ξέρουμε, από αρχαιότερο τύπο ‘πόληος’ με αντιμεταχώρηση, και ότι γι’ αυτό το λόγο είναι προπαροξύτονος παρά τη μακρά του λήγουσα (πράγμα που ίσως να δείχνει πως δεν ήταν και τόσο μακρά), διόλου δεν με εκπλήσσει αν απαντά και ως ‘πόλεος’ ποιητική αδεία. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα Ω προφέρονταν σαν Ο στην κλασική εποχή!

  78. sarant said

    Καλημέρα και καλησπέρα, ευχαριστώ για τα σχόλια, πρώτα ή επόμενα.

    Όπως καταλάβατε, ως τώρα ήμουν απασχολημένος με το ένα και με το άλλο.

    1 Κύριε Φουντούλη, η τσέτουλα αξίζει ίσως άλλο άρθρο. Πάντως είναι κι αυτή αντιδάνειο όπως το τεφτέρι.

    21 Ωραίο αυτό!

    Πρόσθεσε το: μπακάλικος υπολογισμός, πρόχειρος και κατά προσέγγιση αλλά όχι και πολύ έξω από το σωστό.

    57 Βρε τι μαθαίνει κανείς! Αλλά Μίρκος;

    62 🙂

    63 Α μπράβο

    76 Οκ, έστω και με καθυστέρηση, μερσί!

  79. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    72
    Του 1943? Και είχε μέσα «σόρι»? Μένω ενεός ως χτήνος και ως άνθρωπος.

  80. NIKOS NIKOS said

    Littera το λατινικό προέχεται από το αλείφω>αλείπτω, αλειπτός γίνεται liptus>liptera>littera και letter στην αγγλική.
    Αλειπτός με την έννοια του χρισμένος και φωτισμένος, αστράπτων (συνώνυμο του glamorous).
    Διότι ο γραμματισμένος άνθρωπος παλαιότερα ήταν περιζήτητος και σπάνιος.
    Αλειπτήριον κατά τον Ησύχιο ελέγετο το γραφείον(η γραφίς) στα κυπριακά.
    Διφθερίτις και η λοιμώδης νόσος του ανωτέρου αναπνευστικού ευτυχώς σπάνια λόγω του εμβολιασμού.

  81. sarant said

    79 Κι εγώ παράξενο το βρίσκω

  82. Αμάν, ΝΙΚΟ ΝΙΚΟ, πού τα βρίσκεις αυτά; Στο Μέγα Ετυμολογικόν ή στον Ισίδωρο της Σεβίλης;

  83. Χαρούλα said

    Και επειδή δεν είχαν κομπιουτεράκια, στο χαρτονένιο εξώφυλλο, η προπαίδεια!
    Να μην έχεις πιτσιρικάς δικαιολογία «από πού να διαβάσω;»!

  84. Μαρία said

    82
    Υπάρχει ένα ψήγμα αλήθειας στην αναφορά στον Ησύχιο αλλά τα ‘χει μπλέξει.
    Ο Μπρεάλ θεωρεί οτι πρόκειται για τη λέξη διφθέρα εκλατισμένη. βλ. σ. 169 https://ia800303.us.archive.org/18/items/dictionnairetym00bailgoog/dictionnairetym00bailgoog.pdf
    Βρήκα την παραπομπή στον Ernout-Meillet, σ.363 https://ia800403.us.archive.org/33/items/DictionnaireEtymologiqueDeLaLangueLatine/Dictionnaire%20etymologique%20de%20la%20langue%20latine.pdf

  85. Πέγκυ said

    Θέλω να δώσω συγχαρητήρια στον κ. Σαραντάκο, που τόλμησε και συνυπέγραψε (μαζί με άλλους 320 γνωστούς διανοούμενους) την Συμφωνία των Πρεσπών για το Μακεδονικό.

    Θα ήθελα να ρωτήσω τον κ. Σαραντάκο, αν ξέρει ποιός έκανε την γκάφα που έγινε βούτυρο στο ψωμί των χρυσάβγουλων: Μεταξύ των 320 διανοουμένων που υπογράφουν, είναι και ο μακαρίτης από τα Χριστούγεννα του 2008 ηθοποιός Χρήστος Ευθυμίου.

  86. gpoint said

    Πάντως κάτι δεν πάει καλά με τις υπογραφές των 320

  87. Γς said

    85:

    Και ποιος σου είπε ότι υπογράφει ο Χρήστος Ευθυμίου ο νεότερος;
    Μπορεί να είναι ο άλλος, ο Ένας βλάκας και μισός

  88. Χαρούλα said

    85
    Πέγκυ βιάζεσαι. Διπλό το λάθος! 3 ηθοποιοί με το ίδιο ονοματεπώνυμο. Ο ένας πέθανε το 1971, ήταν …βλάκας και μισός! Ο δεύτερος που αναφέρεσαι, ο «ισοβίτης» στον Λαζόπουλο. Και ο τρίτος ζεί και παίζει!

    https://www.retrodb.gr/wiki/index.php/%CE%A7%CF%81%CE%AE%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%82_%CE%95%CF%85%CE%B8%CF%85%CE%BC%CE%AF%CE%BF%CF%85_(III)

    Αν και δεν γνωρίζω αν είναι αυτός που υπέγραψε! Δεν τον εχω φακελωμένο.

  89. Πάνος με πεζά said

    Υπάρχει και Χρήστος Ευθυμίου ΙΙΙ, ηθοποιός.

  90. ΣΠ said

    85
    Πέγκυ, εσύ έκανες την γκάφα.
    https://www.eleftheriaonline.gr/local/politismos/synentefkseis-parousiaseis/item/47085-xristos-efthymiou-to-theatro-einai-mia-sympyknwsi-zois

  91. ΣΠ said

    86
    Δεν βρίσκω την Νένα Βενετσάνου μέσα στα ονόματα στο λινκ του #85.

  92. Μαρία said

    91
    http://www.efsyn.gr/arthro/dieykriniseis-gia-keimeno-ypografon-gia-tis-prespes

  93. Πέγκυ said

    Αχ συγνώμη, δεν ήξερα ότι υπάρχει και 3ος Χρήστος Ευθυμίου ηθοποιός. Να γιατί έπρεπε να δημοσιευτούν και τα πατρώνυμα. Η Βενετσάνου (91) ήταν στην αρχική λίστα και την έβγαλαν όταν διαμαρτυρήθηκε. Η τραγουδίστρια Λένα Αλκαίου που διαμαρτυρήθηκε, είναι ακόμα μέσα στη λίστα. Τον εικαστικό Κυριάκο Κατζουράκη που διέψευσε ότι υπέγραψε, τον έβγαλαν κι αυτόν από τη λίστα του iefimerida

  94. ΣΠ said

    Από την λίστα εδώ έχει αφαιρεθεί και η Λένα Αλκαίου:
    http://www.efsyn.gr/arthro/keimeno-stirixis-gia-ti-symfonia-ton-prespon

  95. Ιστοριοδίφης said

    Πολύ αγαπητέ μου κ. Άγγελε (σχόλιο 77), σεβαστέ Νέστορα του Ιστολογίου,

    ακόμα κι αν διέθετα στο Επιτελείο μου 10 Μπαμπινιώτηδες και άλλους 10 Κωνσταντίνους Οικονόμου εξ Οικονόμων, δεν θα μπορούσα να σάς πείσω γι’ αυτό που ακραδάντως πιστεύω: Ουδέποτε οι Αρχαίοι Έλληνες μίλησαν με Ερασμιακή προφορά. Απλώς, στο σχόλιο 64, επεσήμανα την χρήση της γενικής «πόλεος» και από ΜΗ ποιητές, διότι μέχρι τώρα μάς λέγανε οι αγράμματοι Ρωμιοί φιλόλογοι ότι η γενική «πόλεος» με όμικρον (αντί του ορθού «πόλεως» με ωμέγα) είναι ποιητικός τύπος.

    Αλλά κ. Άγγελέ μου, με όλη την εκτίμηση που ξέρετε πως σάς έχω, σάς ΕΡΩΤΩ: Με αυτό βρήκατε να ασχοληθείτε από όσα αποκάλυψα στο σχόλιο 59; Ίσως να φταίω κι εγώ, γιατί δεν ήμουν αρκετά σαφής, ώστε να μή λάβει μεγάλη έκταση το σχόλιο.

    ΕΞΗΓΟΥΜΑΙ: Στην παραπομπή του TLG που έδωσα στο σχόλιο 59 για το απόσπασμα του Αθήναιου από τους «Δειπνοσοφιστές» 1. 46, υπάρχει ένα λαβράκι που αξίζει δύο άρθρα στο παρόν Ιστολόγιο… Η Αγγλική μετάφραση του C. D. Yonge (1854) ΛΟΓΟΚΡΙΝΕΙ το επίμαχο απόσπασμα (όλο το κιτρινισμένο κείμενο) των στίχων του Ευβούλου για τους Αχαιούς που έκαναν 10 χρόνια αλλαξοκωλιές στην Τροία!..

    Το ίδιο περίπου συμβαίνει και στην γαλλική μετάφραση του εν λόγω αποσπάσματος των «Δειπνοσοφιστών» στον γνωστό έγκυρο ιστότοπο «remacle.org»:

    «25c] « En quel endroit Homère présente-t-il un Grec mangeant du poisson ? Ils faisaient seulement rôtir des viandes. Jamais il ne leur en fait bouillir. Il n’y en a pas un qui ait eu une maîtresse en second pendant dix ans. Mais taisons-nous sur ce qu’ils faisaient entre eux. Enfin, après une guerre si funeste, ils ont pris une ville, et s’en sont retournés, laissant l’enceinte de Troie moins large que la leur. (Lisez l’original.) »»

    Ως γαλλομαθής, κ. Άγγελε, μπορείτε να διαβεβαιώσετε εμάς τους μή γαλλομαθείς ότι αποκρύπτεται η λέξη «ευρυπρωκτότεροι» και αποσιωπάται τί πραγματικά σημαίνει ο στίχος «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα» του Ευβούλου!.. Σε τέτοια αίσχη λογοκρισίας υποχρέωνε επί αιώνες τους αγγλόφωνους και γαλλόφωνους μεταφραστές της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας ο Χριστιανικός Καθωσπρεπισμός…

    Το ίδιο ακριβώς συνέβαινε επί 150 χρόνια και εδώ στο Ρωμέικο: Οι μεταφραστές φοβόντουσαν (ακόμα κι ο θαρραλέος Βάρναλης…) να μεταφράσουν τί σημαίνει το ρήμα «δέφεσθαι». Για να μπείτε στο νόημα, αναρτώ δύο αποσπάσματα από τις «Εκκλησιάζουσες» και την «Ειρήνη» του Αριστοφάνους…

  96. Αμαλία said

    http://weknowmemes.com/2014/06/batman-dog/

  97. sarant said

    88-89 Είναι πάντως φοβερή σύμπτωση να υπάρχουν τρεις ηθοποιοί με το ίδιο ονοματεπώνυμο.

    Όσο για τις υπογραφές, μια φύρα της τάξεως του 1% ή και μεγαλύτερη είναι συχνό φαινόμενο είτε από κακή συνεννόηση είτε για άλλους λόγους.

  98. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στο χωριό την παροιμία τη λέμε με τσαγκάρη και με ρίμα το ρήμα 🙂
    Ο τσαγκάρης σα φτωχάνει
    τα παλιά τεφτέρια πιάνει

  99. Πέπε said

    @77:
    Πάντως Άγγελε ο τονισμός αυτών των τριτόκλιτων είναι γεγονός ότι δημιουργεί κάποια ερωτηματικά ως προς την ακριβή φύση των μακρών και των βραχέων.

    Ο νόμος της τρισυλλαβίας, που φαίνεται να είναι διαχρονικά τόσο ισχυρός ώστε ακόμη και σήμερα, με εντελώς άλλη έννοια του τονισμού, παραμένει σε απόλυτη λειτουργικότητα με μόνες εξαιρέσεις κάποιους ιδιωματισμούς (λέγαμενε, έρχομασταν, που λένε σε διάφορα μέρη) αλλά ούτε μία μεμονωμένη εξαίρεση στην ΚΝΕ ή στα υπόλοιπα ιδιώματα, στα κλασικά αρχαία έχει κάποιες συγκεκριμένες εξαιρέσεις:

    α) Την αττική β’ κλίση. Οκέι, τοπικός ιδιωματισμός.
    β) Τα εγκλιτικά, σε κάποιες περιπτώσεις, π.χ. «ἐὰν ἔλθῃς που» (όπου το ἔλθῃς που θεωρείται ότι τονικά πιάνεται σαν μια μονάδα, αλλά είναι προπαροξύτονο με μακρά λήγουσα). Οκέι, ας πούμε ότι την περίπτωση της έγκλισης τόνου δεν την έχουμε ακόμη μελετήσει εξαντλητικά.
    γ) Τους γνωστούς τύπους του όστις: οκέι, στην ουσία πάλι για έγκλιση τόνου πρόκειται.
    δ) Αυτά τα τριτόκλιτα: της πόλεως, των πόλεων.

    Αν ήταν μόνο τα β και γ, θα μπορούσαμε να δεχτούμε ότι «Ο νόμος της τρισυλλαβίας δεν επιδέχεται καμία εξαίρεση, απλώς κατά την έγκλιση τόνου συμβαίνει κάτι (που αγνοώ) που οδηγεί σε φαινομενική εξαίρεση». Για το α, θα μπορούσαμε αντίστοιχα να δεχτούμε είτε ότι «Ο νόμος της τρισυλλαβίας δεν επιδέχεται καμία εξαίρεση, παρεκτός στην αττική διάλεκτο» (κάτι που έχει το ανάλογό του στα νέα ελληνικά) είτε, και πάλι, ότι «Ο νόμος της τρισυλλαβίας δεν επιδέχεται καμία εξαίρεση, απλώς στα αττικόκλιτα συμβαίνει κάτι (που επίσης αγνοώ) που οδηγεί σε φαινομενική εξαίρεση». Για την περίπτωση δ όμως είμαστε αναγκασμένοι να δεχτούμε ότι τελικά ο νόμος της τρισυλλαβίας έχει εξαιρέσεις.

    Είναι όμως τέτοια η φύση του συγκεκριμένου νόμου που δε μου πάει εύκολα να δεχτώ κάτι τέτοιο. Θα έψαχνα να βρω κάποια εξήγηση που να καθιστά, κι εδώ, την εξαίρεση φαινομενική. Μήπως, για παράδειγμα, από το «πόληος» στο «πόλεως» έγινε αντιμεταχώρηση όχι ποσότητος (μακρό-βραχύ) αλλά ανοικτότητος, παράγοντας ένα «ο» που ήταν ανοικτό όπως το ωμέγα αλλά βραχύ όπως το όμικρον, και κλείνοντας το ανοιχτό ήτα σε κλειστό έψιλον (που όμως, αυτό, βραχύνθηκε κιόλας); Και μετά, επειδή αυτό ήταν μοναδική περίπτωση, δεν μπήκαν στον κόπο να εφεύρουν ειδικό γράμμα και το έγραψαν με ωμέγα όπως όλα τα ανοικτά «ο» παρ’ ότι ήταν βραχύ;

    (Φυσικά δεν μπορώ να στηρίξω ή να αποδείξω μια τέτοια υπόθεση, που άλλωστε αφήνει το «πόλεων» ανερμήνευτο. Ελπίζω όμως να κατέδειξα την ανάγκη εξεύρεσης κάποιας εξήγησης.)

  100. Γιάννης Ιατρού said

    96: 🙂
    Άστον να σκοτίζεται, κενὸς ἐκείνου σχολιαστού λόγος, ὑφ᾽ οὗ μηδεμία ἔλλειψις ἀναγνώστου θεραπεύεται …

  101. Γιάννης Γρ. said

    Θυμήθηκα δύο πινακίδες σε παλιό μπακάλικο που έγραφαν : «Βερεσές μόνο σε 90χρονους συνοδεία κηδεμόνα» και η άλλη «ο βερεσές απέθανε κι ετάφη το τεφτέρι».

  102. Alexis said

    Καλημέρα.

    Ζουν και βασιλεύουν τα μπακαλοτέφτερα, τουλάχιστον στην επαρχία, αλλά και στις γειτονιές της Αθήνας, φαντάζομαι, όπου οι περισσότεροι γνωρίζονται μεταξύ τους.
    Μόλις πριν από λίγα χρόνια είδα με τα μάτια μου πελάτισσα να λέει στον μπακάλη «γράψ’ τα» κι αυτός να βγάζει ένα τετραδιάκι και να σημειώνει.
    Και τα μπακάλικα βεβαίως επιβιώνουν. Απλά έχουν μετονομαστεί σε «μίνι μάρκετ»

    Μήπως έχει δίκιο ο Ιστοριοδίφης για τις αλλαξοκωλιές των Αχαιών;
    Θυμηθείτε και το σχετικό απόσπασμα από τα «Ομηρικά Έπη»:

    Μέσα στου αλόγου την κοιλιά κρυφτήκανε μ’ ελπίδα
    και κόβανε την κίνηση απ’ την κωλοτρυπίδα
    Μα επειδή δεν χώραγαν σ’ ένα άλογο όλο κι όλο
    καθένας είχε την ψωλή στου αλλουνού τον κώλο.
    😆 😆 😆

  103. leonicos said

    Ε! Νοικοκύρη! Εγείρου

  104. leonicos said

    Ξύπνα εννοώ

  105. leonicos said

    «Λόγω του πλήθους υπογραφών υπέρ του κειμένου της συμφωνίας των Πρεσπών και της σύντομης χρονικής περιόδου για τη συλλογή τους, συμπεριλήφθηκαν εκ παραδρομής οι υπογραφές της Ν. Βενετσάνου, του Κ. Κατζουράκη και της Λ. Αλκαίου» αναφέρει η πρωτοβουλία σχετικά με το κείμενο υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών

    Τελικά δεν υπάρχει τσίπα πάνω τους;

    Παραδρομή λέγεται αυτό; Πού τα βρήκαν τα ονόματα; Στον τηλεφωνικό κατάλογο;

  106. Pirros said

    59 Είναι ακριβώς αυτό που κάνουν και σήμερα οι παθητικοί ομοφυλόφιλοι (μιά ματιά στις gay τσόντες θα σάς πείσει…), αλλά και όλες οι γυναίκες πορνοστάρ στις κανονικές τσόντες.

    Αυτές οι… κανονικές τσόντες είναι μάλλον η αιτία που πλάστηκε ο όρος ετεροκανονικότητα (αγγλικά heteronormativity). Ευκαιρίας δοθείσης, μ’ αυτές τις νέες ορολογίες περί της ανθρώπινης σεξουαλικότητας τα τελευταία χρόνια, χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα (ή χάνει η κουίρ τον ίντερσεξ και ο σιστζέντερ την τρανς).

  107. Πέπε (99), να προσθέσω κι άλλο ένα μυστήριο: τον διττό χρόνο των τελικών -οι και -αι (μακρά στην ευκτική και π.χ. στο επίρρημα ‘οίκοι’, βραχέα στον πληθυντικό των ουσιαστικών). Πώς μπορεί μια δίφθογγος να είναι βραχεία;
    Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι κατανοούμε ΟΛΕΣ τις λεπτομέρειες της προφοράς της αρχαίας ελληνικής. Νευριάζω όμως όταν κάποιος επικαλείται τις μικροαπορίες που υπάρχουν για να αμφισβητήσει την αρχή της ερασμιακής προφοράς, ότι δηλαδή τουλάχιστον ως τα πρώτα ελληνιστικά χρόνια η ελληνική προφερόταν όπως περίπου γράφεται και ότι π.χ. οι δίφθογγοι (πλην των ει και ου) ήταν όντως δίφθογγοι!

  108. Πέπε said

    @107:

    > > Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι κατανοούμε ΟΛΕΣ τις λεπτομέρειες της προφοράς της αρχαίας ελληνικής. Νευριάζω όμως όταν κάποιος επικαλείται τις μικροαπορίες που υπάρχουν για να αμφισβητήσει την αρχή της ερασμιακής προφοράς, ότι δηλαδή τουλάχιστον ως τα πρώτα ελληνιστικά χρόνια η ελληνική προφερόταν όπως περίπου γράφεται και ότι π.χ. οι δίφθογγοι (πλην των ει και ου) ήταν όντως δίφθογγοι!

    Συμφωνώ απολύτως, άλλωστε δε χρειάζεται καν να συμφωνήσω, είναι κάτι το προφανές.

    Ωστόσο το πώς μπορεί μια δίφθογγος να είναι βραχεία, εμένα δε μου φαίνεται περίεργο: όπως σήμερα (νεράιδα), ένα βραχύ φωνήεν κι ένα ημίφωνο.

    Κατά τα άλλα, από παλιά είχα σκεφτεί ένα σχήμα που ακόμη κι αν δεν ίσχυε όπως το φαντάζομαι, ως συμβατική παραδοχή βοηθάει να κατανοήσουμε τους κανόνες τονισμού:

    -κάθε μακρό φωνήεν που τονίζεται προφέρεται σαν δύο βραχέα. Αν το μακρό περισπάται, προφέρεται οξεία στο πρώτο από τα δύο βραχέα, αν οξύνεται, στο δεύτερο (δηλ. ῆ = έε, ή = εέ).
    -επιπλέον, το φωνήεν της μακράς λήγουσας προφέρεται σαν δύο βραχέα ακόμη κι αν δεν τονίζεται.
    -στις υπόλοιπες περιπτώσεις το μακρό προφέρεται απλώς σαν μακρό, χωρίς να κάνει δύο συλλαβές.

    Αν κάτσεις να παρατηρήσεις, αυτό δίνει νόημα σε όλα τα σημεία των κανόνων τονισμού, εκτός από τα ούτως ή άλλως μυστήρια σημεία που ανέφερα στο #99. Για παράδειγμα:

    Όταν η λήγουσα είναι μακρά, η προπαραλήγουσα δεν τονίζεται. Γιατί; (όλοι ξέρουμε γιατί.)
    Όταν όμως η παραλήγουσα είναι μακρά, γιατί δεν υπάρχει πρόβλημα να τονιστεί η προπαραλήγουσα; Εκεί δεν παραβιάζεται ο νόμος της 3συλλαβίας; Με το νέο πακέτο που σας προτείνουμε 🙂 , δεν παραβιάζεται!

  109. Αιμ said

    «Σαν την ενδιέφερε κάποια συνταγή, ανέκρινε την κατεχάρα και σημείωνε πρόχειρα σ’ ένα χαρτί τα υλικά και την εκτέλεση»
    Υπάρχει όντως κατεχάρα σαν την μαρτυριάρα και την ζαβολιάρα ;

  110. 109 Βεβαίως, και κατεχάρης το αρσ.

  111. B. said

    Και ένα ανεκδοτάκι που άκουσα την καιρό της μεγάλης κρίσης (γύρω στο 2011). Πάει κάποιος μεγαλούτσικος κύριος στο μπακάλικο, παίρνει αυτά κι εκείνα, πάει στο μπακάλη, του λέει ο μπακάλης «τόσα ευρώ».

    – Γράφτα, λέει ο πελάτης.
    – Μα εμείς εδώ δεν τα γράφουμε κύριε, λέει αγαναχτισμένος ο μπακάλης.
    – Ε, λοιπόν, αγαπητέ μου, συγχαρητήρια για τη μνήμη σας!

  112. TOLIS SITAROULIS said

    Tην παροιμία αυτή,συμπτωματικά την είδα σε άλλη παραλλαγή,στο Ορθογραφικό λεξικό Πρωίας,των εκδόσεων Δημητράκου.»Ο Οβριός σαν μουφλουζέψει,τα παλιά τεφτέρια ανοίγει»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: