Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γέεννα (του Ισίδωρου Ζουργού)

Posted by sarant στο 29 Ιουλίου, 2018


Λογοτεχνικό θέμα ζητάει η ημέρα αλλά ακόμα μας κυνηγάει η κάπνα από την πυρκαγιά. Κάτι ανάλαφρο, που είχα διαλέξει από την περασμένη κιόλας Κυριακή, θα ήταν αταίριαστο -το μεταθέτω λοιπόν για την επόμενη Κυριακή και για σήμερα διαλέγω τη λογοτεχνική παρουσίαση μιας ιστορικής πυρκαγιάς, της πυρκαγιάς της Θεσσαλονίκης τον Αύγουστο του 1917, όπως μας την αφηγείται ο Ισίδωρος Ζουργός στο πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του «Λίγες και μία νύχτες«.

Στο μυθιστόρημα αυτό ο Ζουργός παρακολουθεί τη ζωή του Λευτέρη, ενός πανέξυπνου Θεσσαλονικιού, γεννημένου στα τέλη του 19ου αιώνα, που σημαδεύεται πολύ νέος από έναν αταίριαστο έρωτα. Η πυρκαγιά του 1917 τον βρίσκει να έχει μια υποτυπώδη επιχείρηση πρακτόρευσης εφημερίδων ενώ ταυτόχρονα είναι δεξί χέρι του ντονμέ Αλπερέν Μπέη αλλά κρυφά έχει δεσμό και με την κόρη του. Πρωταγωνιστικό ρόλο στο βιβλίο παίζει φυσικά και η πόλη, η Θεσσαλονίκη, και ιδίως η οδός Εξοχών, η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας.

Ο Ζουργός αφιερώνει στην πυρκαγιά ένα κεφάλαιο που το τιτλοφορεί Γέεννα. Παραθέτω το μεγαλύτερο μέρος από το κεφάλαιο αυτό.

Γέεννα

Κυριακή 7 Αυγούστου 1917

Ο Θόδωρος, ο αμαξάς του Αλπερέν μπέη, δε θυμόταν να είχε δει τον Λευτέρη άλλη φορά σε τέτοιο χάλι. Κό­ντευε έξι το απόγευμα όταν πέρασε τη σιδερένια καγκελόπορτα και προχώρησε στον κήπο. Δε φορούσε σακάκι και το πουκάμισό του ήταν γεμάτο κάπνα και χώματα. Από το ένα του παπούτσι είχε φύγει το τακούνι κι αναγκαστικά στραβοπατούσε. 0 αμαξάς δεν τόλμησε να τον ρωτήσει, ού­τε καν να τον καλησπερίσει. Ήταν φανερό ότι είχε περάσει όλη τη νύχτα ξάγρυπνος. Άλλωστε ποιος είχε κοιμηθεί τέτοια νύχτα;

«Είναι μέσα ο μπέης;» τον ρώτησε καθώς έτριβε τα μάτια του που ήταν κόκκινα απ’ τους καπνούς και το ξενύχτι.

«Μέσα είναι, Λευτέρη. Τι θεομηνία είναι πάλι αυτή;»

Κούνησε μόνο το κεφάλι και προχώρησε. Χωρίς αμφιβο­λία θα του είπαν «Καλησπέρα» τα πεύκα και τα τριαντά­φυλλά του· σίγουρα θα περίμεναν ένα χάδι του καθώς περ­νούσε από μπροστά τους. Δεν τους μίλησε, παρά έριξε μια γρήγορη ματιά για να βεβαιωθεί ότι εκεί στη βίλα ο κόσμος παρέμενε ο ίδιος και δεν τον είχε μαυρίσει η κόλαση της φω­τιάς, που από χθες το μεσημέρι κατάπινε έναν έναν τους δρό­μους της πόλης, τα ξύλινα φτωχόσπιτα, τις αυλές, τα δέντρα, τα μέγαρα με τους κίονες και τις μετόπες… Ευτυχώς στον περίβολο της έπαυλης νικούσε ακόμη το πράσινο. Εκεί μαύ­ρο ήταν μόνο το λαντό, που το είχε έτοιμο ο Θόδωρος για κά­θε ενδεχόμενο, κι εκείνο το κομμάτι του ουρανού που έβλε­πε προς τη Δύση και το Λιμάνι, εκεί όπου ακόμη μαινόταν η μεγάλη πυρκαγιά.

Ανέβηκε γρήγορα τα σκαλοπάτια χωρίς να σκουπίσει τα παπούτσια του και χτύπησε το ρόπτρο της λευκής εξώπορ­τας. Του άνοιξε η Μίρζα κι όχι η υπηρέτρια, γιατί ήταν οι ώρες τέτοιες που έμπαινε στο περιθώριο η κοινωνική εθιμο­τυπία.

«Είναι στο γραφείο και νομίζω σε περιμένει», του είπε χω­ρίς καν να τον καλησπερίσει.

«Ευχαριστώ», μουρμούρισε μέσ’ απ’ τα δόντια του και προχώρησε στον διάδρομο.

«Λευτέρη!» άκουσε πάλι τη φωνή της και κοντοστάθηκε. «Ό,τι έχεις να του πεις, με τρόπο σε παρακαλώ. Δεν πλησία­σε στο κρεβάτι του από χθες».

Άκουσε τα βήματά της πίσω απ’ την πλάτη του.

«Θέλω να ’μαι κι εγώ μπροστά. Τι κι αν είμαι γυναίκα; Έχω νομίζω το δικαίωμα…»

Μια πνοή αέρα που κουβαλούσε η φωνή της του δρόσισε τον λαιμό.

«Κι εγώ σε θέλω εκεί μέσα», της είπε. «Ας ελπίσουμε να μην έχει αντίρρηση».

Η Μίρζα τον προσπέρασε αθόρυβα και στάθηκε στην πόρ­τα του γραφείου του. Χτύπησε και του έκανε νόημα να πε­ριμένει. Την είδε να μπαίνει και ν’ αφήνει πίσω της την πόρ­τα μισάνοιχτη. Προχώρησε προς το άνοιγμά της, κι από κει είδε το μισό γραφείο κι ένα κομμάτι απ’ τη βιβλιοθήκη του. Η φωνή της ακουγόταν καθαρά, αλλά δεν πολυκαταλάβαινε γιατί μιλούσαν τούρκικα ανάκατα με λαντίνο. Αυτό που σί­γουρα ήξερε ήταν πως τον ενοχλούσε πια να στέκεται πίσω από μισάνοιχτες πόρτες και να κρυφακούει. (…)

Έσπρωξε την πόρτα ανοίγοντάς την διάπλατα και πέρασε στο μεγάλο γραφείο.

«Πείτε μου πού να καθίσω για να μη σας λερώσω, κουβα­λάω όλη την κάπνα της πόλης», είπε χωρίς να μπορεί να κρύ­ψει από τις λέξεις του μια επίγευση ειρωνείας.

Ο Αλπερέν μπέης τού έδειξε βουβά την πολυθρόνα απέ­ναντι του, όπου ήταν και η συνηθισμένη του θέση. Η Μίρζα πήρε ένα σκαμπό από τη γωνία με την ανθοστήλη και το έβα­λε δίπλα στο γραφείο του πατέρα της.

«Θέλεις τσάι;» τον ρώτησε μόλις κράτησε τη βεντάλια στα χέρια της.

Εκείνος σήκωσε ψηλά το κεφάλι κι αρνήθηκε αποκαλύ­πτοντας ένα μέρος του λαιμού του γεμάτο καρβουνόσκονη και ιδρώτα που είχε στεγνώσει πάνω του. Απέναντι του ο Αλπερέν μπέης δεν έδειχνε και πολύ καλύτερός του. Δε φο­ρούσε γραβάτα ούτε σακάκι και το πουκάμισό του ήταν ανοι­χτό ως την αρχή της κοιλιάς. Απ’ το στήθος ξεχώριζαν πυ­κνές άσπρες τρίχες και το λευκό μεταξωτό ύφασμα το στιγ­μάτιζαν λεκέδες από καφέ και τσάι. Η Μίρζα συνέχιζε να κουνάει νευρικά τη βεντάλια της. Ήταν αυτή που έσπασε τη σιωπή ανάμεσά τους:

«Τέτοια ζέστη δε θυμάμαι ποτέ στη ζωή μου! Η φωτιά κά­τω στην πόλη έχει μετατρέψει σε φούρνο όλη τη συνοικία των Εξοχών!»

«0 πραγματικός φούρνος είναι εκεί κάτω, δεσποινίς Μίρζα, στο Κονάκι, στη Βενιζέλου, στην Πλατεία Ελευθερίας, στον φραγκομαχαλά, στις εβραϊκές γειτονιές…»

Έφτιαξε τα μαλλιά της με μια νευρική κίνηση και ξέσφιξε το κολάρο γύρω από τον λαιμό, που ήταν προέκταση του μαύρου της φορέματος.

«Ακούμε», του είπε, «από χθες χιλιάδες ανθρώπους πά­νω στη λεωφόρο, σειρήνες των συμμάχων, φορτηγά, αραμπά­δες…»

«Είμαι έτοιμος ν’ ακούσω», τη διέκοψε ο μπέης, «τον απο­λογισμό της δικιάς μου καταστροφής».

«Θα μου επιτρέψετε, αξιότιμε, να ξεκινήσω πρώτα από τη δική μου καταστροφή. Από χθες το βράδυ δεν έχω σπίτι, για­τί η κάμαρη που νοίκιαζα στη Χαλκέων κάηκε μαζί με όλα μου τα ρούχα, τα χρήματα και τη μοναδική φωτογραφία της μάνας μου. Δεν έχω πρακτορείο διανομής, καθώς καρβούνια­σε όλο εκείνο το τετράγωνο, δεν έχω ούτε λεφτά γιατί η Εθνι­κή Τράπεζα κάηκε κι αυτή, και παραλίγο να μην έχει κι ο πα­τέρας μου τάφο! Ευτυχώς η φωτιά δεν έφτασε ως τα μνήμα­τα της Ευαγγελίστριας να γίνουν τα κυπαρίσσια της δαδιά και κάρβουνα».

Έγινε σιωπή. Ακουγόταν μόνο η καρδερίνα τους κάτι να ψελλίζει μέσα απ’ το κλουβί της, που κρεμόταν έξω απ’ το σκιερό παράθυρο του γραφείου.

«Λυπάμαι, Λευτέρη», του είπε ο Αλπερέν μπέης, «είμα­στε συντετριμμένοι πραγματικά, πίστεψέ με…»

«Το παρακλάδι της οικογένειας Ιπεκτσί, εσείς δηλαδή, απ’ ό,τι μπόρεσα να δω μες στην κόλαση, έχασε τα τρία της κα­ταστήματα στη Μιδάτ πασά, τις αποθήκες της πίσω απ’ την Οθωμανική Τράπεζα και όλον τον όροφο με τα γραφεία πί­σω απ’ το Splendid. Αν πάρετε τώρα μια βάρκα και πάτε προς το Λιμάνι, μπορείτε να δείτε ολόκληρο το μεγαλοπρεπές ξε­νοδοχείο Splendid Palace να καίγεται σαν λαμπάδα, το ίδιο και τον κινηματογράφο Pathé δίπλα του».

«Έχει νεκρούς;» ρώτησε η Μίρζα.

«Μέχρι στιγμής, όπως ακούγεται, κάτι Γάλλους στρατιώ­τες, που θα τους έστειλε ο Σαράιγ σαν να ήταν οι φλόγες κα­νένα ύψωμα που το κρατούσαν οι Γερμανοί κι έπρεπε να το καταλάβουν».

«Πώς ήρθες;»

«Με τα πόδια, πώς αλλιώς; Τα πιο πολλά βαγόνια είναι καμένα, άμαξες και άλογα δεν μπορούν να πλησιάσουν για­τί θα πνιγούν απ’ τους καπνούς. Τα φορτηγά των συμμάχων από σήμερα το πρωί κουβαλάνε κόσμο συνέχεια, οικογένειες ολόκληρες μόνο με τα νυχτικά τους και μια κουβέρτα στο χέ­ρι. Τους αφήνουν στο Πεδίο του Άρεως κι επιστρέφουν για να ξαναφορτώσουν. Στους δρόμους όμως το οδήγημα, εξαιτίας του πλήθους και των ερειπίων, είναι δύσκολο. Όσοι εί­χαν βάρκες και καΐκια, ξανοίχτηκαν στη θάλασσα για να σω­θούν και ν’ αναπνεύσουν…»

«Θεέ μου, γιατί μας καταράστηκες;» ψιθύρισε η Μίρζα αναπνέοντας δύσκολα, λες κι είχε φτάσει η φωτιά μες στο σπίτι τους κι είχε λιγοστέψει ο αέρας.

«Ακούγονται και τέτοια, είναι η αλήθεια».

«Δηλαδή;» τον ρώτησε η Μίρζα.

«Ότι η φωτιά είναι η θεϊκή τιμωρία γι’ αυτούς που έκα­ναν μαύρη αγορά και πλούτιζαν στην πλάτη του κοσμάκη. Ειλικρινά σάς το λέω, μέσ’ απ’ τα ερείπια βλέπεις χρηματο­κιβώτια να έχουν λιώσει απ’ τη λάβρα της πυρκαγιάς και να ’χουν πάρει αλλόκοτα σχήματα. Αυτά στράβωσαν και δεν ανοίγουν τώρα πια με τίποτα».

«Έχω ανάγκη ν’ αναπαυτώ», είπε ο μπέης κι έτριψε τα μάτια του. «Μίρζα, φώναξε τον Θόδωρο, σε παρακαλώ, να φτιάξει κάτω το σπιτάκι. Θα φιλοξενήσουμε τον Λεύτερη για όσο χρειαστεί. Πες και στην υπηρεσία να βγάλει σεντόνια, πετσέτες, δυο πουκάμισα δικά μου, ό,τι χρειάζεται τέλος πά­ντων…»

«Κάτι τελευταίο», ξαναρώτησε η Μίρζα. «Έχει τελειώσει το κακό;»

«Όχι εντελώς, αλλά φαίνεται να ελέγχεται. Το Ιπποδρό­μιο, το Σιντριβάνι, η Χαμιδιέ, δε φαίνεται να κινδυνεύουν. Απ’ την άλλη, μη νομίζεις, δεν έμειναν και πολλά για να καούν. Σώθηκαν πιο πολύ τα πέτρινα κτίρια, όπως τα Λουτρά, το Μπεζεστένι, η Αγια-Σοφιά…»

«Ξεκουράσου. Αύριο το πρωί θα κατεβούμε με τον Θόδω­ρο».

«Μπορεί, αξιότιμε, οι χωροφύλακες να μη μας αφήσουν να περάσουμε».

«Αύριο, Λευτέρη, να ξημερώσει ο Θεός τη μέρα του και βλέπουμε…»

Ένιωσε ότι ήθελε να κλείσει τα μάτια και να κοιμηθεί. Θα πήγαινε κάτω στο σπιτάκι του θυρωρού, να πλυθεί πρώτα και κάτι να φάει γιατί ήταν θεονήστικος. Θα έριχνε και μια ματιά στα τριαντάφυλλά της πριν νυχτώσει. Ήξερε ότι ήταν πάλι ένας φτωχός κηπουρός.

Ξύπνησε με το πρώτο φως από έναν ήχο σύμμεικτο – χουχούτισμα των περιστεριών με το απαλό ροχαλητό του αμα­ξά. Ανακάθισε στα στρωσίδια που ήταν ριγμένα στο πάτω­μα κι έτριψε το πρόσωπό του με τις παλάμες. Ήταν στο πρώ­το λεπτό της εξορίας του απ’ τον ύπνο και προσπαθούσε να ξαναθυμηθεί πού βρισκόταν και τι είχε συμβεί την προηγού­μενη μέρα.

«Η φωτιά», σκέφτηκε αρχικά, «και η φτώχεια που έρχε­ται», συμπλήρωσε.

Άκουσε τις σούστες απ’ το ντιβάνι δίπλα του να τρίζουν.

0 Θόδωρος άλλαξε πλευρό και μια μύγα ήρθε και κάθισε στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του. Έξω απ’ το ανοιχτό πα­ράθυρο τα πουλιά της έπαυλης γιόρταζαν την καινούρια μέ­ρα πάνω στα πεύκα.

Στάθηκε μπροστά στο τραπέζι και γέμισε έναν μαστραπά νερό απ’ το γκιούμι. Ήταν δροσερό αλλά μύριζε γαλατίλα. 0 Θόδωρος φαίνεται ότι με το γκιούμι του νερού έφερνε και το γάλα στο μαγειρείο της βίλας.

Βγήκε έξω στον κήπο· τα πεύκα ασάλευτα, η πρωινή ώρα της άπνοιας. Στον ξύλινο περιστερώνα με την κόκκινη σκε­πή τα περιστέρια της βίλας φούσκωναν και χουχούτιζαν. 0 αέρας μύριζε ρετσίνι και καμένο που ερχόταν από μακριά. Μια μέλισσα ζουζούνισε για λίγο ενοχλητικά στο αυτί του κι ύστερα τον παράτησε.

Αφού πλύθηκε και χτενίστηκε, βάλθηκε να καρφώσει το βγαλμένο τακούνι που το κουβαλούσε από τα χτες στην τσέ­πη. Χτύπησε δυο καρφιά ακουμπώντας το παπούτσι στον νε­ροχύτη του χαλέ, που ήταν δίπλα στο σπιτάκι. Μαζί με το κάρφωμα, ακουγόταν ο ήχος της πρωινής κίνησης απ’ τον δρόμο.

Διέσχισε την αυλή, βγήκε στη λεωφόρο και στάθηκε για λίγο στην πόρτα μέχρι να συνηθίσει την παραζάλη της κυ­κλοφορίας. Παρότι ήταν ακόμη πολύ πρωί, η κίνηση ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Τα συμμαχικά φορτηγά σε κομβόι κατευθύνονταν προς το Κέντρο. Απ’ την αντίθετη πλευρά έρ­χονταν κάρα, μουλάρια κι άλογα φορτωμένα, χειράμαξες, ποδήλατα… Έβλεπες γυναικόπαιδα σκαρφαλωμένα πάνω σε μπόγους από ρούχα και κουβέρτες. Σ’ ένα κάρο, στην κορυ­φή της στοίβας, μια κοπέλα έσφιγγε στην αγκαλιά τη ραπτο­μηχανή της. Άλλος είχε ξηλώσει ένα φύλλο της ντουλάπας του, αυτό με τον καθρέφτη· το ’χε κάτω απ’ τη μασχάλη και το προστάτευε σαν να ’ταν πίνακας αξίας. Μια λεχώνα πά­νω σ’ ένα καρότσι που το ’σερνε ένας μεσόκοπος άντρας θή­λαζε κοιτάζοντας γύρω της βουβά τους πύργους και τους εξώστες της πλούσιας συνοικίας.

Όσοι πυροπαθείς είχαν κάποιον συγγενή στα ανατολικά, στις Εξοχές, στην Καλαμαριά, στους Καπουτζήδες, στο Σέδες, είχαν φύγει απ’ το Πεδίο του Άρεως και είχαν πάρει τη μεγάλη λεωφόρο. Οι πιο πολλοί ήταν Εβραίοι, γιατί η φωτιά είχε προτιμήσει τις δικές τους γειτονιές.

«Ο μπέης είπε ότι μπορούμε να ξεκινήσουμε», ακούστηκε πίσω του μια φωνή.

Ήταν ο Θόδωρος, που αγουροξυπνημένος τού έκανε νόη­μα. Ο Λευτέρης αποφάσισε να σταθεί εκεί και να τους περι­μένει, πρώτα όμως έπρεπε να ανοίξει διάπλατα την καγκελόπορτα για να περάσει η άμαξα. Σε λίγο το λαντό πέρασε την ανοιχτή καγκελόπορτα και στάθηκε στον δρόμο. Το ζε­μένο άλογο κάθε τόσο φρούμαζε ανήσυχο. Ήταν μάλλον απ’ τη μυρωδιά που ερχόταν από την καμένη πόλη που ενεργο­ποιούσε στον νου του έναν αρχέγονο συναγερμό, αυτόν που έχουν όλα τα ζωντανά πλάσματα μπροστά στον τρόμο της φωτιάς.

«Ίσως θα χρειαστεί ν’ αφήσουμε την άμαξα πολύ νωρίτε­ρα, αξιότιμε», παρατήρησε ο Λευτέρης.

«Όσο μας πάει, ύστερα θα συνεχίσουμε με τα πόδια. Θα καθίσει ο Θόδωρος να το φυλάει και να μας περιμένει».

«Να πάρουμε μαζί μας βρεγμένα πανιά. Αν τυχόν υπάρ­χει ακόμα φωτιά και πλησιάσουμε, θα μας χρειαστούν».

0 μπέης διέταξε με τα μάτια τον Θόδωρο, κι εκείνος έφυ­γε προς το σπίτι για να τα φέρει.

«Αξιότιμε, με όλο το θάρρος, ίσως είστε πολύ επίσημα ντυμένος για κει που πάμε».

0 Αλπερέν μπέης ήταν καθισμένος με όρθια την πλάτη στη ράχη του καθίσματος. Οι παλάμες του, η μια πάνω στην άλλη, σκέπαζαν την κοκάλινη λαβή του μπαστουνιού του, που το είχε όρθιο ανάμεσα στα πόδια. Φορούσε μπεζ κουστούμι, άσπρο πουκάμισο και κόκκινη γραβάτα. Το κεφάλι του σκέ­παζε ένα καινούριο καπέλο, γνήσιο παναμά, που του σκίαζε τα δασιά άσπρα φρύδια. Τα παπούτσια του ήταν δίχρω­μα, καφέ με άσπρο, χειροποίητα, φτιαγμένα από έναν Αρμένη μάστορα γνωστό για την τέχνη του.

«Ακόμη και σήμερα είμαι άρχοντας, Λευτέρη», του απά­ντησε χωρίς να τον κοιτάζει. «Όταν και αν σταματήσω να εί­μαι, αυτό θα σημαίνει ότι θα έχω πεθάνει…»

Πέρασε από μπροστά τους ένας γέρος κουρελής μ’ ένα τρύπιο φέσι. Στην πλάτη του κουβαλούσε μια κομψή βιεννέ­ζικη καρέκλα. Ήταν φανερό ότι στην πόλη είχαν ξεκινήσει οι λεηλασίες.

«Ανέβα, γιε μου», του είπε ο μπέης εξακολουθώντας ακό­μη να κοιτάζει αλλού.

Έβλεπε μπροστά, στη μεγάλη λεωφόρο, καθώς εκείνη μυρ­μήγκιαζε απ’ το πλήθος, που εξαντλημένο όδευε προς τη βί­λα του Αλλατίνι και πιο πέρα, στα συμμαχικά στρατόπεδα. Από χθες ήταν κοινό μυστικό ότι όλοι οι πεινασμένοι της πό­λης μπορούσαν να χορτάσουν την πείνα τους μόνο απ’ τα χέ­ρια των συμμάχων.

0 Θόδωρος, αφού άφησε στα πόδια τους ένα χοντροϋφασμένο ταγάρι γεμάτο καθαρά πανιά, όλα βουτηγμένα σε νε­ρό με ροδέλαιο απ’ τα χέρια της Μίρζας, πήρε τη θέση του οδηγού και το λαντό άρχισε να τσουλάει αργά στο λιθόστρω­το με προσοχή, γιατί το πλήθος που ερχόταν αντίθετα κάθε τόσο τους σταματούσε.

«Διάολε!» φώναξε κάποια στιγμή ο Θόδωρος και τράβη­ξε τα γκέμια. «Την τύχη μου!»

«Τι συμβαίνει;» τον ρώτησε ο μπέης.

«Πρέπει να πηγαίνουμε σαν τις χελώνες, αφέντη, κοίτα τι έρχεται από κάτω!»

Καθώς το τραμ δε λειτουργούσε, το πλήθος καταλάμβα­νε πια όλο το πλάτος της λεωφόρου. Δεν ήταν μόνο οι άνθρω­ποι οι αλλόφρονες, οι ξενυχτισμένοι, οι κλαμένες μάνες, αλ­λά και ότι πίσω τους ακολουθούσαν ετερόκλητα υπολείμμα­τα της παλιάς τους ζωής: ένα γαϊδούρι με καμένο τρίχωμα, σκύλοι, γάτες, κότες, πάπιες, αλλά και παιδιά ξυπόλυτα που έτρεχαν από δω κι από κει.

«Πήγαινε σιγά και μη βρίζεις! Σεβάσου τη δυστυχία τους!»

Ο Λευτέρης του ’ριξε μια πλάγια ματιά και προσπάθησε γι’ άλλη μια φορά να τον χαρτογραφήσει. Ήταν ο πατέρας της, από πλούσια οικογένεια, μορφωμένος, πιο πολύ Γάλλος παρά Οθωμανός, ντονμές επιχειρηματίας, ανθρώπινος κι από­μακρος, κυνικός και φιλάνθρωπος. Πιο πολύ ήταν ο πατέρας της, ταγμένος να είναι η αρσενική γριά Μοίρα που θα καθό­ριζε τη ζωή της.

Κοντά στο Γ’ Σώμα Στρατού οι χωροφύλακες έκλειναν τον δρόμο και την πρόσβαση στο Κέντρο. 0 Θόδωρος τράβηξε στην άκρη την άμαξα και κατέβηκε να τους μιλήσει. 0 Αλπερέν μπέης ατένιζε σιωπηλός μακριά, έβλεπε τους πρώτους μαυρισμένους όγκους της πόλης. Από πολλές μεριές ξεχώρι­ζαν ασθενικοί καπνοί να υψώνονται στον ουρανό, σαν να μα­γείρευαν οι Μοίρες στις κουζίνες των ερειπίων το μέλλον χι­λιάδων άστεγων και πεινασμένων.

«Αφέντη, πρέπει να κατεβείτε. Μόνο με τα πόδια, μου εί­πανε, χωρίς αμάξι. Δε σηκώνουν και πολλά… τέτοια ώρα τέ­τοια λόγια! Καλύτερα να μην τους προκαλέσουμε».

«Δεν έχει νόημα να μπούμε στα ερείπια με την άμαξα. Να σταθείς εδώ και να μας περιμένεις όσο χρειαστεί».

0 τόπος εδώ έβραζε, η μισή πόλη ήταν μια αχανής θράκα, πολλά κάρβουνά της ήταν ακόμη διάπυρα.

«Κρατήστε αυτό, αξιότιμε», του είπε και του έχωσε στο χέρι ένα από τα βρεγμένα πανιά. «Να σκουπίζετε το πρόσω­πό σας όταν το νιώθετε να φλογίζεται».

Φόρεσαν τα καπέλα τους, παναμά και τραγιάσκα, και πή­ραν τον δρόμο για το καφενείο του Λευκού Πύργου.

«Κοίτα τι τύχη περίμενε την καινούρια κυβέρνηση των Φιλελευθέρων!» του είπε ο μπέης ύστερα από λίγο. «Ακόμα δεν καλοορκίστηκαν οι υπουργοί του Βενιζέλου, κι έγινε το κα­κό. Ποιος είναι άραγε ο αρμόδιος υπουργός για να συντονί­σει τον κρατικό μηχανισμό;»

«Ο υπουργός Συγκοινωνίας, ο Αλέξανδρος Παπαναστα­σίου, αξιότιμε. Λένε ότι είναι καθ’ οδόν με τον σιδηρόδρομο απ’ τη Αθήνα».

«Τι να κάνει ένας άνθρωπος μόνος του, μιας νέας κυβέρ­νησης, μιας χώρας φτωχής και τραυματισμένης;»

«Είναι και οι σύμμαχοι εδώ».

«Ξέρεις τι αισθήματα τρέφω γι’ αυτούς… Πάνε δυο χρό­νια τώρα που συμπεριφέρονται στον κόσμο σαν να είμαστε αποικία της Αντάντ. Αυτός ο Σαράιγ, που περπατάει φου­σκωμένος σαν το παγόνι, νομίζει ότι διαφεντεύει κούληδες της Ινδοκίνας ή χαμάληδες του Μαρόκου. Άτυχε Αβδούλ Χαμίτ, αν ήσουν εσύ στον θρόνο, αυτοί δε θα ’ταν τώρα εδώ!»

Στο άκουσμα του ονόματος του πατισάχ, κάτι ρίγησε μέ­σα του. Δεν ήταν χαρά ούτε φόβος ή νοσταλγία, έμοιαζε σαν μια επίκληση των νεκρών μες στο μεσογειακό φως, σαν μια φωτογραφία της παιδικής του ηλικίας που ήταν κάπου χα­μένη και ξαναβρέθηκε.

«Αυτές τις μέρες θα το διαπιστώσετε κι εσείς ότι η πα­ρουσία των συμμάχων στην πόλη θα είναι για καλό. Το μό­νο που τους καταλογίζουν προς το παρόν σε σχέση με την πυρκαγιά είναι ότι είχαν ρουφήξει σχεδόν όλο το νερό απ’ το Κέντρο κι από προχθές, όταν η φωτιά πήρε να δυναμώ­νει, το νερό δεν ήταν αρκετό και γι’ αυτό πρόλαβε να εξαπλωθεί. Κατά τη γνώμη μου, αυτό δε στέκει, γιατί ο Βαρδά­ρης ήταν τόσο δυνατός, που καμιά τουλούμπα Πυροσβεστι­κής και καμιά μάνικα δε θα μπορούσε να σταματήσει την καταστροφή».

«Θεέ μου, είναι δυνατόν;»

Είχαν περάσει τον Λευκό Πύργο κι έμπαιναν στον παρα­λιακό δρόμο. Η φωνή του Αλπερέν μπέη ακούστηκε ραγισμέ­νη, γεμάτη αγωνία. Παρά την ηλικία του, τάχυνε το βήμα του, με το μπαστούνι του χωρίς ν’ ακουμπάει στη γη, γιατί η θέα της καταστροφής τον άρπαζε και τον έσερνε κοντά της σαν πελώριος μαγνήτης.

Περπατούσαν τώρα στο λιθόστρωτο της παραλίας με κα­τεύθυνση το Λιμάνι. Το ένα μετά το άλλο τα λαμπρά κτίρια της πρωτεύουσας των Νεότουρκων, τεμαχισμένα, κάπνιζαν ακόμη. Τοίχοι ορφανοί έστεκαν μόνοι τους, μαύροι απ’ την κόλαση της φωτιάς, τρούλοι μισοί σαν ξεδοντιασμένα κρα­νία, καπνισμένα μάρμαρα, γύψινα ξεκολλημένα, μπαλκόνια που κρέμονταν σαν τσαμπιά. Έξω απ’ το Pathé σωροί από μπάζα, καθώς ένα μεγάλο μέρος από τους τοίχους του είχε καταρρεύσει. Μέσα στους σωρούς από χώμα, ένα πιάνο πα­ρατημένο. Ένας Βρετανός στρατιώτης με την κρεμ κάσκα στο κεφάλι κάτι προσπαθούσε να παίξει πατώντας όρθιος τα πλήκτρα. Ήταν όλα μια τρέλα βουτηγμένη στους καπνούς δυο ημερών, στη μυρωδιά του κάρβουνου που είχε αρχίσει κιόλας να παλιώνει και του καμένου λίπους από κάτι απο­θήκες στην πρώτη αποβάθρα.

«Λαμπάδιασαν και τα καΐκια ακόμη», σχολίασε ο Αλπε­ρέν μπέης και του έδειξε κάτι μισοβυθισμένα κουφάρια λίγα μέτρα πέρα απ’ την προκυμαία.

«Η ορμή του Βαρδάρη ήταν τέτοια, που οι φλόγες ταξί­δεψαν και πάνω απ’ το νερό. Σώθηκαν μόνο αυτά τα πλεού­μενα που έλυσαν έγκαιρα τους κάβους κι ανοίχτηκαν προς τα αντιτορπιλικά των συμμάχων».

«Τι κάνουν όλοι εκείνοι στην άκρη, αυτοί στις βάρκες και στις δέστρες;»

Ο Λεύτερης κοίταξε δυο τρεις παρέες από χαμάληδες και μαουνιέρηδες. Κουρελήδες οι πιο πολλοί με μαντίλια δεμέ­να στο κεφάλι, έριχναν απ’ την προκυμαία και απ’ τις βάρ­κες σχοινιά και γάντζους μέσα στο νερό.

«Ψαρεύουν έπιπλα, αξιότιμε. Κάποια στιγμή 0α τα που­λήσουν στα παζάρια, κι άντε εσύ ν’ αποδείξεις ότι ήταν του σπιτιού σου, γιατί το καΐκι που νοίκιασες βούλιαξε πριν αφή­σει τον μόλο».

Το ισόγειο σ’ ένα μέγαρο με ναυτιλιακά γραφεία είχε γί­νει γιαπί. Είχαν καεί τα αρχεία, τα έπιπλα, οι πόρτες. Μέσα εκεί στα μπάζα είχε στήσει την καρέκλα του ένας κουρέας και ξύριζε στρατιώτες και πολίτες – όσους ήθελαν να κάνουν την καινούρια αρχή, το πρώτο βήμα και να ξεχάσουν την κα­ταστροφή.

Έστριψαν απ’ την παραλία στην οδό Βενιζέλου – σκηνές Αποκάλυψης. Το καφενείο του Φλόκα κατεστραμμένο, η Νέα Λέσχη επίσης, τα ακριβά μαγαζιά, όσα ακόμα στέκονταν όρ­θια, είχαν τα κεπέγκια κατεβασμένα και λιωμένα, το πέρα­σμα της φωτιάς τα είχε παραμορφώσει. Σ’ όλον τον δρόμο φαινόταν ότι μόνο το Μέγαρο Στάιν είχε σταθεί τυχερό, σαν ν’ αδιαφόρησαν οι φλόγες και το προσπέρασαν.

Βγήκαν στον φραγκομαχαλά· εκεί άλλη Γέεννα: τράπεζες κατεστραμμένες, το Γαλλικό Νοσοκομείο είχε εκκενωθεί, η Σχολή Καλογραιών καμένη, η Καθολική Εκκλησία βρομισμένη απ’ το φούμο του διαβόλου.

«Είναι ο άγιός σας αυτός εκεί πάνω;» ρώτησε ο μπέης και του έδειξε πάνω απ’ την Εγνατία ένα μεγάλο κουφάρι φα­γωμένο από πολλές μεριές.

«Ναι, αξιότιμε, εκεί ήταν ο Αϊ-Δημήτρης».

«Άλλη μια φορά μέσα στους αιώνες που δεν μπόρεσε να σας σώσει, μόνο που τώρα δεν μπόρεσε να σώσει ούτε τον εαυτό του. Ζούμε σε τέτοιες εποχές, Λευτέρη, που ο οικου­μενικός νόμος είναι η φωτιά. Κοίτα τους μιναρέδες μας· μπορεί να στέκουν ακόμα λευκοί σαν λαμπάδες, αλλά οι μολυβένιες στέγες τους έχουν λιώσει. Αν ψάξεις κάτω στη βάση τους, θα βρεις καμένα τα λελέκια που είχαν στις στέγες τις φωλιές τους. Πού είναι οι άγιοι οι δικοί μας και οι δικοί σας; Φοβάμαι ότι γευματίζουν με τον στρατηγό Σαράιγ».

Στις επόμενες μέρες όλες οι συνοικίες έξω απ’ το καμένο Κέ­ντρο γέμισαν πυροπαθείς. Η ίδια η συνοικία των Εξοχών λη­σμόνησε για λίγο καιρό την αριστοκρατική της γαλήνη, κα­θώς τα σπίτια, οι κήποι, οι αυλές γέμισαν με συγγενείς που μέσα σε μια νύχτα είχαν χάσει τα πάντα και βρήκαν φιλοξε­νία σε ξαδέρφους, θείους, κουμπάρους…

Οι πιο φτωχοί όμως απ’ τους πυροπαθείς δεν μπορούσαν καν να ονειρευτούν ένα κρεβάτι σ’ έναν πύργο των Εξοχών, που θα θύμιζε τη Βόρεια Ευρώπη, ούτε καν να ονειρευτούν δυο μέτρα γη χωρίς πολυκοσμία σε μια πευκόφυτη αυλή, σ’ ένα κιόσκι, σ’ ένα σπίτι κηπουρού. Οι πιο πολλοί άστεγοι πά­ντως είχαν καταφύγει στα πρόχειρα στρατόπεδα που είχαν στήσει οι στρατιώτες της Αντάντ, αυτά με τα ίδια κι απα­ράλλαχτα αντίσκηνα στοιχημένα στη σειρά, με τα καζάνια γεμάτα βρασμένο γάλα και τα δελτία του ψωμιού. Υπήρχαν βέβαια κι αυτοί, οι πιο άτυχοι απ’ τη φτωχολογιά, που δεν είχαν βρει μια θέση ούτε καν σε στρατόπεδο, αλλά κοιμό­ντουσαν στα πεζοδρόμια, στην αυλή της Αγίας Σοφίας και της Μητρόπολης ή κάτω απ’ τη σκιά του μεσαιωνικού τείχους στην Άνω Πόλη.

Μες στην καρδιά του εμπορικού κέντρου, απογοητευμέ­νοι μαγαζάτορες συνέχιζαν ν’ ανακατεύουν και να ψάχνουν μες στα ζεστά ερείπια οτιδήποτε θα μπορούσε να είχε σωθεί και θα είχε κάποια αξία. Η φωτιά πάνω απ’ την Εγνατία είχε σταματήσει πριν απ’ την Αχειροποίητο, ενώ κάτω απ’ τον φαρδύ δρόμο πρόλαβε κι έκαψε λίγο απ’ το Ιπποδρόμιο, τη γειτονιά πριν απ’ τη Λεωφόρο Χαμιδιέ.

Οι Αρχές ενθάρρυναν με κάθε τρόπο την κάθε λογής ανα­χώρηση, μόνιμη ή προσωρινή. Τα τρένα, γεμάτα, ξεκινούσαν κάθε πρωί για τη Θεσσαλία και την Αθήνα με οικογένειες ολόκληρες που έριχναν πίσω τους μαύρη πέτρα πάνω στα μαύρα χαλάσματα. Οι πιο πολλοί δε θα γυρίσουν ποτέ στη Σαλονίκη. Απ’ αυτούς, οι περισσότεροι ήταν Εβραίοι που θα κατέληγαν στην Παλαιστίνη. Αλλοι, πιο τολμηροί, νοίκιαζαν τρεχαντήρια και βάρκες κι έφευγαν απ’ τη θάλασσα για να μυρίζουν μόνο την ευωδιά του αχινού μακριά απ’ τα καρβου­νιασμένα δοκάρια και τα σπασμένα κεραμίδια, που τώρα τα κατουρούσαν άστεγοι. Τα παιδιά τους έγερναν το κεφάλι ν’ αποκοιμηθούν πάνω σε κουλούρες από αλατισμένα σχοινιά με το όνειρο της Κωνσταντινούπολης, της Σμύρνης, του Πει­ραιά, του Βόλου, της Χαλκίδας… Έμεινε η Σαλονίκη ν’ αχνί­ζει μέρες και νύχτες και να σφίγγει ως στενό κολάρο τον λαι­μό του Αλέξανδρου Παπαναστασίου, που στις λίγες ώρες ύπνου που του αντιστοιχούσαν ονειρευόταν μια καινούρια πόλη με οικοδομικά τετράγωνα, χαραγμένους δρόμους, πε­ζοδρόμια, πάρκα…

(…)

Οι εκκρεμότητες των ασφαλιστικών συμβολαίων ήταν η δεύτερη φωτιά που ακολούθησε την πυρκαγιά της 5ης Αυγούστου. Πολλοί μιλούσαν για Αρμαγεδδώνα στην παγκό­σμια ιστορία των ασφαλίσεων. Μόνο η βρετανική «North Brit­ish & Mercantile Co» έπρεπε να αποζημιώσει τρεις χιλιάδες συμβόλαια. Η πόλη είχε γεμίσει εξ αυτού ασφαλιστικούς πρά­κτορες σταλμένους απ’ τις εταιρείες για να συντάξουν εμπε­ριστατωμένες αναφορές. Συχνά έμοιαζαν με πρωτάρηδες δη­μοσιογράφους καθώς ανέκφραστοι έχωναν τη μύτη τους πα­ντού, έβγαζαν φωτογραφίες και κρατούσαν σημειώσεις. Στον νομικό πόλεμο που είχε ξεσπάσει σχετικά με τις αποζημιώ­σεις, διακυβεύονταν ούτε λίγο ούτε πολύ τρία εκατομμύρια λίρες. Αν οι εταιρείες κατόρθωναν να αποδώσουν την πυρ­καγιά σε εχθρική ενέργεια, δε θα καταβαλλόταν καμιά απο­ζημίωση. Το θέμα σύρθηκε ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνη­ση, στο Φόρεϊν Όφις, στα προξενεία και στις εφημερίδες ως τον Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς.

 

 

Advertisements

154 Σχόλια to “Γέεννα (του Ισίδωρου Ζουργού)”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >Ξύπνησε με το πρώτο φως […] και προσπαθούσε να ξαναθυμηθεί πού βρισκόταν και τι είχε συμβεί την προηγού­μενη μέρα.

    Τρίτη πρωί μόλις ξύπνισα μετά από κάνα δυο ώρες ύπνο.
    Δεν χρειάστηκε όμως να ξεκολλήσω απ το όνειρο που έβλεπα, ούτε να κάνω ριφρές ποιος είμαι, που είμαι και τέτοια. Τα συνηθισμένα.

    Πρόλαβε η καπνίλα που μπήκε μέσα μου απ τα ρουθούνια μου

  2. «Ότι η φωτιά είναι η θεϊκή τιμωρία…».
    Θυμίζει κάτι;

  3. Νέο Kid said

    Τι έγινε τελικά με τις ασφάλειες; πλήρωσαν;

  4. ¨»Γέενα».
    Πρωτοσυνάντησα την λέξη αυτή στην «Αγία Επιστολή», που με έβαζε η γιαγιά μου και της την διάβαζα συχνά, όταν ήμουν παιδί. Η «γέενα του πυρός» ‘εγραφε ανάμεσα στις άλλες ανοησίες. Δεν ήξερα το νόημά της αλλά από τα συμφραζόμενα καταλάβαινα ότι κάτι φοβερό και τρομερό ήταν…

  5. Γς said

    >Αν οι εταιρείες κατόρθωναν να αποδώσουν την πυρ­καγιά σε εχθρική ενέργεια, δε θα καταβαλλόταν καμιά απο­ζημίωση.

    κι άκουγα το πρωί έναν ασφαλιστή να λέει να μην κάνουν όνειρα όσοι είχαν κάνει ασφάλεια πυρός.
    Για να πληρωθούν πρέπει να έχουν κάνει πρόσθετη ασφάλεια για φωτιά από το δάσος. δασική πυρκαγιά!

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Κι άλλος το σκέφτηκε αυτό

    5 Ωχ, ναι.

  7. 6, 2
    Το κακό δεν είναι μόνο ότι το σκέφτηκε αλλά ότι το είπε κιόλας και δη δημοσίως!

  8. Alexis said

    Καλημέρα.
    Ωραίο το απόσπασμα και τραγικά επίκαιρο…

    Ποιο είναι το Πεδίο του Άρεως στη Θεσσαλονίκη;

  9. ΚΩΣΤΑΣ said

    Νοικοκύρη, ευχαριστούμε πολύ. Παρόλο που το έχω διαβάσει, το απόλαυσα πάλι σήμερα. Απόλυτα επίκαιρο. Η καταστροφή ήταν πολύ πιο μεγάλη, λίγοι οι νεκροί.
    Ισίδωρος Ζουργός, σταθερή αξία.

  10. Νέο Kid said

    Κανένας ρε παιδιά δεν ξέρει τι έγινε με τις ασφαλιστικές την κυβέρνηση και το φορειν όφις; …

  11. sarant said

    7 Εννοούσα ότι κι εγώ σκέφτηκα, όπως κι εσύ, την αναλογία με τον άγριο Καλαβρύτων

    10 Εγώ δεν ξέρω τι απέγινε.

  12. Νέο Kid said

    Οι ντονμέδες ήταν μόνο στην Ελλάδα ή σε ολόκληρη την οθωμανική αυτοκρ. ;

  13. ΚΩΣΤΑΣ said

    10 Αν θυμάμαι καλά, απο διάφορα που κατα καιρούς έχω διαβάσει, πληρώθηκαν τα ασφάλιστρα, δεν θεωρήθηκε δόλος ή εχθρική ενέργεια η αιτία της πυρκαγιάς.

  14. Χαρούλα said

    Σύμφωνα με τις διηγήσεις της γιαγιάς μου που ζούσαν (ως πρόσφυγες, δεν ξερω πως) εκεί, τον καιρό της φωτιάς, ήταν πεπεισμένοι οι απλοί άνθρωποι, ότι ήθελαν κάποιοι, να κάψουν την πόλη… Για να την «ξαναφτιάξουν καινούργια»! Όταν έπεφτε (όπως έλεγε) το υγρό κατάσβεσης, η φωτιά δυνάμωνε. Και η απάντηση ήταν, γιατί το νερό ήταν …θαλασσινό! Θεωρίες συνομωσίας των χρόνων εκείνων, αλήθειες, αδυναμία αποδοχής της πραγματικότητας απο αγράμματους και φοβισμένους ανθρώπους; Ποιός να ξέρει; Πάντως ΣΚΑΙ δεν υπήρχε😅😂

  15. ΚΩΣΤΑΣ said

    12 Υπήρχαν και στην Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη κλπ

  16. Γς said

    11 β:

    Η τράπεζα της Ανατολής;

    μετά χρεόγραφα του Αρτέμη Σώρα εμπλέκεται;

  17. Νέο Kid said

    Ευχαριστώ ΚΩΣΤΑ.

  18. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πολύ καλό, μου άνοιξε την όρεξη για το βιβλίο.
    Είναι γνωστό ότι ο Θεός τιμώρησε τη Θεσσαλονίκη το ’17, επειδή ήταν έδρα της Εθνικής Άμυνας των τρισκατάρατων βενιζελικών.

  19. Νέο Kid said

    Γιατί όμως έγιναν ντονμέδες; θέλω να πω το εξής:
    Απ´οτι ξέρω οι Σεφαραδίτες έφυγαν από την Ισπανία ακριβώς για να μην γίνουν Conversos (ντονμέδες στα ισπανικά , μόνο που η «αλλαγή» δεν θα ήταν στο ισλάμ αλλά στο χριστιανισμό )
    Και η Οθωμανοί τους δέχτηκαν σαν Εβραίους κανονικούς στη Θεσσαλονίκη. Ποιοι ήταν οι λόγοι που έγιναν ντονμέδες ; απλά κοινωνική ανέλιξη ή έγινε κάτι άλλο ;
    Μερσί εκ των προτέρων για τυχόν απαντήσεις!

  20. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Τελικά όμως, με την πίεση των ελληνικών και ξένων αρχών και χάρη στο Βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης[8] επί της κατηγορίας για εμπρησμό κατά των ενοίκων της οικίας από όπου ξεκίνησε η πυρκαγιά, το οποίο αποφάνθηκε ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από τυχαία αίτια, έγινε η αποπληρωμή όλων των ασφαλιστηρίων.»
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://el.m.wikipedia.org/wiki/%25CE%259C%25CE%25B5%25CE%25B3%25CE%25AC%25CE%25BB%25CE%25B7_%25CF%2580%25CF%2585%25CF%2581%25CE%25BA%25CE%25B1%25CE%25B3%25CE%25B9%25CE%25AC_%25CF%2584%25CE%25B7%25CF%2582_%25CE%2598%25CE%25B5%25CF%2583%25CF%2583%25CE%25B1%25CE%25BB%25CE%25BF%25CE%25BD%25CE%25AF%25CE%25BA%25CE%25B7%25CF%2582_1917&ved=2ahUKEwiJ4qmU8sPcAhUHbMAKHR08AGYQFjAAegQIABAB&usg=AOvVaw0GTiWJb_8Bx8y5skk4_XTV&cshid=1532852966390

  21. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εδώ μπόλικα για τους ντονμέδες της Θεσσαλονίκης:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://eranistis.net/wordpress/2014/10/09/%25CE%25BF%25CE%25B9-%25CE%25BD%25CF%2584%25CE%25BF%25CE%25BD%25CE%25BC%25CE%25AD%25CE%25B4%25CE%25B5%25CF%2582-%25CF%2584%25CE%25B7%25CF%2582-%25CE%25B8%25CE%25B5%25CF%2583%25CF%2583%25CE%25B1%25CE%25BB%25CE%25BF%25CE%25BD%25CE%25AF%25CE%25BA%25CE%25B7%25CF%2582/&ved=2ahUKEwiQ2vne8sPcAhUBDsAKHbi1AmIQFjAAegQIARAB&usg=AOvVaw3AAyNcaa6coJuIHjk0LFd-&cshid=1532853155971

  22. Νέο Kid said

    20. Οκ. Βάρεσαν μπιέλα οι Εγγλέζοι ασφαλιστές λοιπόν. Αλλά δεν έχουν ανάγκη αυτοί…
    Ασφάλειες! Η βαρειά βιομηχανία αέρα των Εγγλέζων ,εδώ και σχεδόν μισή χιλιετηρίδα

  23. takis#13 said

    Καλημέρα και από μένα . Αυτές τις μέρες θυμήθηκα μία ταινία του Νάνι Μορέτι κάπου στην δεκαετία του ’90. Είχε βουλιάξει ένα πλοίο γεμάτο Αλβανούς που αναζητούσαν καλύτερη μοίρα . Ο Μορέτι στέκεται στην παραλία , όπου ξεβράζονταν πτώματα , και αναρωτιέται » δεν θα παραιτηθεί κανένας; Σε μια κυβέρνηση της αριστεράς (Ντ’Αλέμα) δεν υπάρχει ένας;;; » . Τα γράφω όπως τα θυμάμαι , είκοσι χρόνια έχουν περάσει , και αυτή η σκηνή μου έμεινε αξέχαστη. Και να τώρα που η ιστορία επαναλαμβάνεται . Καμία παραίτηση . Από μια κυβέρνηση της αριστεράς αυτό περίμενα και δεν το είδα . Δεν ξέρω γιατί αλλά αυτό με στεναχώρησε περισσότερο και από μνημόνια και από …(βάλτε ότι θέλετε)…
    Εννοείται ότι έχει την πολιτική ευθύνη , ποιος την έχει ;;; εγώ;;;

  24. Γιάννης Κουβάτσος said

    Διατηρεί και ο Ζουργός τη λατινογράφηση ξένων λέξεων. Γιατί όχι Σπλέντιτ και Πατέ, ωρέ συνάδερφε;

  25. Νέο Kid said

    Και τι ακριβώς σημαίνει Γέεννα; φωτιά; καταστροφή; άλλο;
    Και σε ποια γλώσσα; εβραϊκά;
    Ξέρω… όλο ερωτήσεις είμαι σήμερα. Έπαθα μια -όλο και σπανιότερη πλέον, δυστυχώς!- φιλομάθεια πρωινιάτικα .

  26. Νέο Kid said

    Εντάξει παρντον! Γκουγκλισα τη γέενα και οίδα. ( η θρησκευτική μου παιδεία είναι για τα μπάζα γμτ… απορώ πως έπαιρνα εικοσάρια στα θρησκευτικά στο σχολείο …)

  27. ΚΩΣΤΑΣ said

    18 Γιάννη, όλα τα βιβλία του Ζουργού είναι καλά, δεν θα σε απογοητεύσει κανένα. Για τα δικά μου γούστα, το καλύτερο απ’ όλα είναι το: «στη σκιά της πεταλούδας».

    8 Αλέξη, το Πεδίον του Άρεως στη Θεσσαλονίκη, είναι ένα πάρκο σχετικά κοντά στον λευκό Πύργο, πίσω από το νέο Δημαρχείο. απέναντι από το κτίριο της ΕΤ3, περίπου χονδρικά να καταλάβετε, για όσους ξέρετε λίγο από Θεσσαλονίκη.

  28. Γιάννης Ιατρού said

    25: ..φιλομάθεια πρωινιάτικα..

  29. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    18 Μόνο που άργησε η τιμωρία και όταν ξέσπασε η πυρκαγιά το κράτος είχε ενωθεί.

  30. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ναι, Κώστα, έχω διαβάσει το «Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο» και μου άρεσε.

  31. Χρηστάρας said

    Κατά τη γνώμη μου η συμβολή ευπώλητων συγγραφέων όπως ο Ζουργός στη γνωριμία με συμβάντα κι εποχές είναι αξιοσημείωτη. Πρόκειται για αποτέλεσμα χρήσιμης έρευνας. Αλλά μέχρι εκεί. Από λογοτεχνική άποψη τέτοιου είδους κείμενα, με πλαδαρή αφήγηση, δίχως επιμέλεια και καμμία αισθητική φιλοδοξία, προσωπικά με αφήνουν αδιάφορο. Εύχομαι βέβαια ο συγγραφέας να συνεχίσει να χαίρεται την εύνοια των αναγνωστών, αφού ο χρόνος με ένα βιβλίο είναι πάντα κερδισμένος. Αναγκαστικά, σας αφήνω με καλημέρες, επειδή από την ξινίλα της κριτικής διάθεσης με έπιασε το στομάχι μου…

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ναι, Νίκο, αλλά λίγες ημέρες πριν, τον Ιούλιο, είχε σουταριστεί ο άναξ Κωνσταντίνος. Ε, πόση γαϊδουριά και αχαριστία ν’ αντέξει ο Μεγαλοδύναμος;

  33. Alekos81 said

    Καλημέρα
    Οδός Βενιζέλου; Το 1917;

  34. cronopiusa said

    Δεν ανήκω στις θαυμάστριες του Ισίδωρου Ζουργού, το μόνο βιβλίο του που μου άρεσε ήταν το Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο ο Ματίας Αλμοσίνο είναι βαθειά ηθικός άνθρωπος από την 1η μέχρι την τελευταία σελίδα σε αντίθεση με τον Λευτέρη/Ευγένιο του ο σκοπός αγιάζει τα μέσα

    Το μόνο λογοτεχνικό κείμενο με ενσυναίσθηση της πυρκαγιάς των ημερών που διάβασα ήταν η

    Εγκαυματία παραμυθωδία
    …….
    ….
    ..

    Το έγκαυμα προσώπου και μορφής
    είναι ματιά από δειλά μαχαίρια.
    …….

  35. sarant said

    33 Θα το έχει ερευνήσει υποθέτω και θα ισχύει. Αλλά πράγματι φαίνεται περίεργο.

  36. ΚΩΣΤΑΣ said

    18 – 29

    Μην ξεχνάμε ότι και οι άλλες μονοθεϊστικές θρησκείες, Ιουδαϊσμός – Μωαμεθανισμός, εμπεριέχουν στις δοξασίες τους την άποψη ότι ο θεός τιμωρεί τους ανθρώπους για τις αμαρτίες τους. Θυμηθείτε και τις δέκα πληγές του Φαραώ. Αυτό ήταν και αναγκαίο, γιατί η θρησκεία τότε είχε και το ρόλο που έχει σήμερα μια συντεταγμένη πολιτεία με το νομοθετικά και εκτελεστικά της όργανα και θεσμούς. Με τον φόβο της τιμωρίας από τον θεό, προσπαθούσαν να συγκρατήσουν τους ανθρώπους από έκνομες πράξεις. Μη λοιδορείτε 😉 τις παραδόσεις και δοξασίες εκατομμυρίων ανθρώπων για χιλιάδες χρόνια!

  37. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το «ανάθεμα» με χιλιάδες πέτρες κατά του Βενιζέλου και ο πύρινος λόγος του αρχιεπισκόπου. … Αυτός ο πύρινος λόγος ήταν η σπίθα που προκάλεσε τη θεϊκή τιμωρία της Θεσσαλονίκης.
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.mixanitouxronou.gr/i-katara-tou-ethnikou-dichasmou-se-mia-fotografia-to-anathema-me-chiliades-petres-kata-tou-venizelou-ke-o-pirinos-logos-tou-archiepiskopou-giati-o-venizelos-arnithike-na-to-apomakrini/&ved=2ahUKEwj25fvM_sPcAhWrCcAKHShHBPYQFjADegQIAxAB&usg=AOvVaw0akG3yhBVsimeCWB3wcQ2x&cshid=1532856509257

  38. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, θα λείψω για λίγο.

  39. ΚΩΣΤΑΣ said

    33 – 35

    Πάλι από μνήμης. Επί τουρκοκρατίας η οδός ονομαζόταν Σαμπρί Πασά. Με την πυρκαγιά του 1917 και με την χάραξη από τον Εμπράρ του νέου σχεδίου πόλεως ονομάστηκε Βενιζέλου. Υπήρξαν στη συνέχει κάποιες αλλαγές. Το 1920 άλλαξε, όταν ο Βενιζέλος έχασε τις εκλογές, το 1922 επανήλθε το όνομα, το ξαναάλλαξε ο Μεταξάς και μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς, επανήλθε και παραμένει μέχρι σήμερα ως οδός Βενιζέλου.

  40. ΣΠ said

    Η πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης παρουσιάζεται και στο μυθιστόρημα «Το νήμα» της Βικτόριας Χίσλοπ.

  41. leonicos said

    κεπέγκια

    ;χουμε ξανασυζητήσει αυτή τη λέξη

  42. leonicos said

    σκέφτηκα προς στιγμή να φύγω. δεν μ’ αρέσει η κουβέντα για τους ντενμέ. 500 οικογένειες στη Θεσσαλονίκη ακολούησαν τον Σαμπεθάι

    Είπανε πως αλλαξοπίστησαν για να μπουν στη ρίζα του κακού και να το εξοντώσουν (Λουριανική Καμπάλα κακώς κατανοηθείσα)

    Και φυσικα αποκόπηκαν οι περισσότεροι τελικά. Κι αν υπάρχουν κάποιοι είναι συνειδητά τούρκοι και ΄ποχι εβραίοι

    Κ@λοφάρα και οι εβραίοι, και μη με πείτε ρατσιστή βεβαίως!!!!

  43. Theo said

    Καλημέρα κι ευχαριστώ τον Νικοκύρη για την ανάρτηση.

    Αυτό το απόσπασμα σού κρατά την προσοχή και δεν σε αφήνει να διακόψεις την ανάγνωση.
    Ωστόσο, με το ζόρι διάβασα το Στη σκιά της πεταλούδας. Πλαδαρή αφήγηση, όπως σημειώνει κι ο Χρηστάρας στο σχ. 31, εύκολο γράψιμο για εποχές που δεν τις ξέρει καλά, προσπάθεια εντυπωσιασμού των αδαών με τις λεπτομέρειες που παραθέτει κι αδυνατίζουν τον λόγο του, μη βιωματικό, έτσι που να μην μπορείς να ταυτιστείς με κανέναν από τους ήρωές του…
    Δεν ξέρω. Να με συγχωρείτε οι δάσκαλοι του ιστολογίου, αλλά ίσως τα παραπάνω να εντυπωσιάζουν τους μαθητές του στο δημοτικό και να τα θεωρεί συνταγή επιτυχίας…

    Άλλα δυο βιβλία του που ξεκίνησα τα παράτησα μετά τις πρώτες σελίδες.
    Μου θυμίζει τον Θέμελη αλλά και πολλούς άλλους σύγχρονους μυθιστοριογράφους που γράφουν ιστορικά μυθιστορήματα, με πλαδαρό λόγο, πλοκή που δεν σε πείθει, λεπτομέρειες για εποχές των οποίων την ιστορία μόνο επιφανειακά γνωρίζουν, κλπ.

    (Επειδή ασχολούμαι με χειρόγραφα και αρχεία, μεταβυζαντινά και νεότερα κυρίως, συναντώ σ’ αυτά μιαν αμεσότητα κι ένα λόγο καίριο που λείπει από τους παραπάνω, κι ίσως γι’ αυτό με απογοητεύουν.)

    @39:
    Ένα δείγμα της προχειρότητας του Ζουργού.

  44. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο πλαδαρός λόγος στα ιστορικά μυθιστορήματα είναι συστατικό στοιχείο, αφού προορίζονται για μπεστ σέλερ με τιμή 15-20 ευρώ και πρέπει να είναι πάνω από 400 σελίδες.

  45. Χαρούλα said

    41 leonicos
    Εδώ δεν το θυμάμαι, αν και είμαι νεωτέρας κοπής.
    Κατά Ηλία Πετρόπουλο όμως…
    https://www.recital.gr/2016/03/28/ta-kepegkia-ke-ta-rola/

  46. Theo said

    @44:
    Ενώ στην αληθινή λογοτεχνία η οικονομία του λόγου είναι αναγκαίο συστατικό.
    Άρα, τα ιστορικά μυθιστορήματα στα οποία αναφέρεσαι μάλλον προς παραλογοτεχνία κλίνουν.

  47. ΚΩΣΤΑΣ said

    31 – 43

    Σας αρέσει ή δεν σας αρέσει ο Ζουργός, δικαίωμά σας και σεβαστό, γούστα είναι αυτά. Εκείνο που μπορώ εγώ να πω εγώ είναι ότι παράλληλα ο Ζ. γνωστοποιεί και την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής, που είναι σχεδόν άγνωστη στους πολλούς. Μέσα από τα βιβλία του ανασυσταίνεται η ιστορία της περιοχής με μυθιστορηματικό τρόπο.

    Μπορεί κι εγώ να είμαι λίγο υποκειμενικός, γιατί τον γνωρίζω προσωπικά, όμως τα βιβλία του είναι γενικά αποδεκτά και έχουν μεγάλη κυκλοφορία.

    43 Γιατί προχειρότητα; από το 1917 ονομάζεται Βενιζέλου η οδός.

  48. Theo said

    @40:
    Το νήμα είναι πιο καλιγραμμένο από τα μυθιστορήματα Ζουργού και λοιπών ημεδαπών, έχει οικονομία λόγου, αλλά και η Χίσλοπ μόνο επιφανειακά φαίνεται να γνωρίζει τα ιστορικά γεγονότα και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης του 1917.

  49. Theo said

    @47:
    Μα, εσύ γράφεις Με την πυρκαγιά του 1917 και με την χάραξη από τον Εμπράρ του νέου σχεδίου πόλεως ονομάστηκε Βενιζέλου. Η χάραξη του Εμπράρ έγινε μετά την πυρκαγιά.

    Ναι, ο Ζουργός γνωστοποιεί την ιστορία της Θεσσαλονίκης, ίσως λίγο χειρότερα απ’ ό,τι τα Κλασικά εικονογραφημένα μάς γνωστοποιούσαν κάποια μεγάλα μυθιστορήματα.
    Κάτι είναι κι αυτό, δε λέω 🙂

  50. Pedis said

    Μερσί Νικοκύρη. Δεν είχα διαβάσει Ζουργό, μού τον είχαν προτείνει, δεν είμαι καθόλου σίγουρος αν ποτέ θα μπει στη λίστα. Μπορει να κάνω και λάθος, βέβαια (… αλλά οι διάλογοι είναι έτοιμοι για σαπουνόπερα «επιπέδου»).

  51. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αυτά τα μυθιστορήματα, όπως και τα σύγχρονα αστυνομικά με τις πολιτικοκοινωνικές προεκτάσεις και αναφορές, σαφώς δεν διεκδικούν δάφνες μεγάλης λογοτεχνίας. Με αρκετά από αυτά όμως περνάς ευχάριστες ώρες και δεν βλαστημάς όπως όταν διαβάζεις τις γλυκανάλατες κλισαδούρες «ψαγμένων» ερωτοϋπαρξιακών μπεστ σέλερ. Και δεν εννοώ Μαντά και Δημουλίδου, που είναι κατακραγμένες περιπτώσεις.

  52. Theo said

    @21:
    Βασικά συμφωνώ, Γιάννη.
    Μόνο που οι ώρες παύουν να είναι ευχάριστες όταν διαβάζεις ιστορικές ανακρίβειες σερβιρισμένες με άνεση και προχειρότητα από τον τάχαμου επαΐοντα συγγραφέα.

  53. Theo said

    λάθος 😦
    Το 52 στο 51.

  54. ΚΩΣΤΑΣ said

    49 Έγραφα από μνήμης. Τώρα που κοίταξα καλύτερα, βλέπω. Με την απελευθέρωση του 1912 πολλές οδοί μετονομάστηκαν. Μία από τις κυριότερες οδούς, η Χαμιντιέ έγινε αρχικά Βασιλέως Κωνσταντίνου και το 1916 Εθνικής Αμύνης. Συμπεραίνω ότι το 1916 έγινε και η Σαμπρί Πασά – αν και αυτή δεν είχε μετονομασθεί ως τότε – σε Βενιζέλου. Απλά για την τάξη και να μην πάρω στο λαιμό μου, από δικά μου λάθη, τον Ζουργό. 😉

    http://parallaximag.gr/thessaloniki/i-poli-sto-chtes-ke-sto-simera-ethnikis

  55. leonicos said

    Προσωπικά δεν θα τολμούσα να κάνω κριτική σ’ ένα τόσο σύντομο τμήμα, και μάλιστα ειδικό τμήμα ενός βιβλίου.

    Και πάνω απ’ όλα δεν θα ήθελα να πω κάτι εύκολα. Το θεωρώ κατώτερό μου.

    Ένα αφηγημα δεν θα έπρεπε ασφαλώς να είναι σε ύφος διακοίνωσης.

    Όσοι γράφουν ξέρουν πολλοί καλύτερα τα προβλήματα του γραψίματος από αυτούς που δεν γράφουν. Οι στιχομυθίες άλλοτε βγαινουν σε γρήγορες ατ΄κες και άλλοτε σε μικρές διαλέξεις. Είναι θέμα ύφους και αντικειμένου.

    Η τελευταία παράγραφος είναι όντως λίγο ‘κιτς’ με την έννοια ότι περιέχει όλα όσα θα περίμενε κανείς να περιέχει, και θα μπορούσε να τη γράψει οποιοσδήποτε σε κάποια επίδοση σε μαθητική έκθεση. Εντούτοις, ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΡΑΦΤΕΙ ΑΛΛΙΩΣ. Δοκιμάστε το!

    Μην ξεχνάτε ότι είμαστε φεντ-άπ, όπως λέμε στην Ελλάδα από πυρκαϊές τις τελευταίες ημέρες, και εικόνες που έχουν τροφοδοτησει τη φαντασίας μας με εικόνες, και είδαμε μια από αυτές καταγραμμένη. Δεν θα ήταν το ίδιο αν δεν είχαν συμβεί αυτά.

    Δεν ξέρω αν αναλύει περισσότερο την περίπτωση αυτών των τραγικων ανθρώπων, των ντενμέ, που από τη μια στιγμή στην άλλη βρέθηκαν αμφισβιτούμενοι και από τις δυο επικρατούσες πλευρές της Θεσσαλονίκης, εβραίους και μουσουλμάνους. Ως γνωστόν τότε μ΄πνο το όνομα της πόλης ήταν ελληνικό.

  56. ΚΩΣΤΑΣ said

    52 Theo, με το συμπάθιο κιόλας, το ξαναλέω, δικαίωμά σου να έχεις την όποια γνώμη για τον Ζ. Αποτελεί όμως και δικό μου δικαίωμα να διακρίνω κάποια εμπάθεια στην κριτική σου. Με εκτίμηση και αγάπη στο λέω, μην με παρεξηγήσεις. 🙂

  57. Για τον Σαμπετάι και τους ντονμέδες, ενδιαφέρον έχει αυτό το πρόσφατο βιβλίο του Γιώργου Κουτζακιώτη: https://www.politeianet.gr/books/9789609538022-koutzakiotis-giorgos-ethniko-idruma-ereunon-eie-anamenontas-to-telos-tou-kosmou-ton-17o-aiona-244736

  58. leonicos said

    @21

    Γιάννη, σ’ ευχαριστώ προσωπικά. Αλλά χαίρομαι που οι πρόγονοί μου δεν τους μιμήθηκαν. Θα ήμουν τούρκος τώρα, και δεν θα έγραφα εδώ. Θα είχε απαλλαγεί και ο Γς από μένα

  59. gpoint said

    Εγώ απλά το θεωρώ κακογραμμένο για το γούστο μου και ψυλλιάζομαι πως έχει γραφτεί σύμφωνα με τις οδηγίες διαφόρων «σοφών» που φιάχνουν μετά και λογοτεχνικούς διαγωνισμούς του στυλ Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει. Οσο για το ό,τι «πρέπει» να γεμίσει σελίδες λες και είναι άρλεκιν, τι να πω, προφανώς σε τέτοιο κοινό αναφέρεται. Μόνο η αναφορά στην μύγα που κάθισε στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού χωρίς να διευκρινήσει αν ήταν το αριστερό ή το δεξί πόδι εξηγεί γιατι χέστηκε η φοράδα στο αλώνι…

  60. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Ἑπίκαιρο τὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ μυθιστόρημα τοῦ Ζουργοῦ. Δὲν θὰ κάνω κριτικὴ στὸν συγγραφέα ἀπὸ ἕνα μικρὸ ἀπόσπασμα. Μὲ καλύπτουν αὐτὰ ποὺ γράφει ὁ Λεώνικος στὸ #55.

    Ἐδῶ, στὴν Παλλήνη, ἔχουμε πάλι δυνατὴ νεροποντή. Ὅπως κάθε μεσημέρι τὶς τελευταῖες μέρες. Ξεκινάει λίγο πρὶν ἀπὸ τὶς δύο. Σὰν δρομολόγιο τρένου.

  61. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αν πάλι θέλουμε μεγάλης τέχνης «ιστορικά μυθιστορήματα», μιλάμε για το «Εμβατήριο Ραντέτσκι» του Ροτ, την «Κεντρική Ευρώπη» του Βόλμαν…Απ’ αυτά που κυκλοφόρησαν την τελευταία δεκαετία στα ελληνικά.

  62. ΚΩΣΤΑΣ said

    59 …»προφανώς σε τέτοιο κοινό αναφέρεται»…

    Τί να σας πω ρε παιδιά… χιλιάδες μπαοκτσήδες τον διαβάζουν σίγουρα, Τζι. 😛

    Λέτε και το θέμα μας είναι η αξιολόγηση του Ζουργού. Αγνοείτε πολλά από την παλιά πολυεθνική και πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη. Και στο κάτω-κάτω βγείτε εσείς στο μεϊντάνι , να χορτάσουμε ιστορία και λογοτενία! 😉

  63. cronopiusa said

    Διαβάζω Λεονάρδο Παδούρα Η διαφάνεια του χρόνου, ο Ιλισσός κοντεύει να ξεχειλίσει,

    είμαι Αβάνα κι έχουμε εποχή των μουσώνων…

  64. Theo said

    @56:
    Κώστα, με το συμπάθιο κιόλας, αλλά συζήτηση για την ποιότητα λογοτεχνικών κειμένων δεν γίνεται ούτε με εκ του μακρόθεν ψυχοδιαγνώσεις, ούτε ιδεοληπτικά.

    Το σχ. 52 δεν αναφέρεται στον Ζουργό αλλά γενικά στους ημεδαπούς συγγραφείς ιστορικών μυθιστορημάτων. Κι έχω μια δυσανεξία με σχεδόν όλους τους. Το γιατί το εξηγώ στην προτελευταία παράγραφο του σχ. 43.

    Δεν έχω εμπάθεια εναντίον κανενός, ή τουλάχιστον προσπαθώ να μην ἐχω.

    Και με όσους λένε πως δεν είναι δυνατό ή θεμιτό να γίνεται κριτική σ’ ένα συγγραφέα ή ένα έργο του από ένα μικρό απόσπασμά του, συμφωνώ.
    Απλώς, συμβαίνει να έχω διαβάσει ένα ολόκληρο βιβλίο του Ζουργού (και αποσπασματικά κάποια άλλα) και βάσει αυτών κρίνω τα βιβλία του και τη «σχολή» της ιστορικής μυθιστοριογραφίας εν Ελλάδι όπου εντάσσεται, υποκειμενικά πάντα και χωρίς να διεκδικώ δάφνες παντογνώστη ή αμερόληπτου κριτικού.

  65. Theo said

    @62:
    ΟΚ, Κώστα, αγνοούμε πολλά από την παλιά πολυεθνική και πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη (που τα ξέρει ο Ζουργός, να υποθέσω).

    Όσο για το λογοτεχνικό μεϊντάνι, ο Τζι (ίσως και κάποιοι άλλοι εδώ) έχει βγει.

    Αλλά οι καλύτεροι κριτικοί λογοτεχνίας συνήθως δεν είναι κάποιοι (συννεφοβάτες) λογοτέχνες αλλά κάποιοι χαρτογιακάδες που τα ψειρίζουν 🙂

  66. Γιάννης Κουβάτσος said

    Υπάρχει και ποιοτική ελληνική ιστορική μυθιστοριογραφία, π.χ. Οι «Ακυβέρνητες πολιτείες» (με καλύτερη κατ’ εμέ τη «Λέσχη»).

  67. cronopiusa said

  68. Παναγιώτης Κ. said

    @63. Θεωρώ τον Παδούρα μεγάλο λογοτέχνη!

  69. gpoint said

    # 62

    μου ορκίζεσαι στο φως σου πως δεν είναι ξάδερφός σου ;

    Μάλλον Αρειανοί θα τον διαβάζουνε κι επειδή δεν το έχεις προσέξει, εγώ είμαι ΠΑΟΚg’s, κατάλαβες ; ούτε ΠΑΟΚτσής, ούτε το περιπαικτικό που γράφεις.

    Λοιπόν κοίτα να δεις τι με νευρίασε- που δεν είναι τυχαίο γιατί εμφανίζεται δυο φορές σε τόσο μικρό απόσπασμα :

    «Θα πήγαινε κάτω στο σπιτάκι του θυρωρού, να πλυθεί πρώτα και κάτι να φάει γιατί ήταν θεονήστικος. Θα έριχνε και μια ματιά στα τριαντάφυλλά της πριν νυχτώσει. »
    Αναφέρεται στον Λευτέρη αυτό το «της» μοιάζει για λάθος αλλά δεν είναι γιατί αναφέρεται στα τριαντάφυλα της τριανταφυλλιάς δηλαδή σαν να λεμε ο Κ. φοράει τα παντελόνια της και να εννοούμε τα παντελόνια που έπλυνε ή σιδέρωσε η γυναίκα του !

    και πάρακάτω :
    «Ο Λευτέρης του ’ριξε μια πλάγια ματιά και προσπάθησε γι’ άλλη μια φορά να τον χαρτογραφήσει. Ήταν ο πατέρας της, από πλούσια οικογένεια, μορφωμένος, πιο πολύ Γάλλος παρά Οθωμανός, ντονμές επιχειρηματίας, ανθρώπινος κι από­μακρος, κυνικός και φιλάνθρωπος.»
    Πάλι ένα «της» ξεκάρφωτο, απροσάρμοστο μια που η αναφορά είναι sτον Λ. που κοιτάζει τον μπέη που φυσικά είναι ο πατέρας της κόρης του !!

  70. gpoint said

    # 55

    Λεώνικε συμφωνώ πως κάποια πράγματα δύσκολα γράφονται χωρίς να φαίνονται κιτς

    αλλά η άποψή μου είναι

    αυτά ή περιγράφονται συνοπτικά αν είναι απαραίτητα στην πλοκή ή διαγράφονται

  71. Theo said

    @66:
    Και πάλι συμφωνούμε, Γιάννη μου.
    Σαφώς κι ο Τσίρκας είναι μεγάλος λογοτέχνης, κι οι Ακυβέρνητες πολιτείες από τα αγαπημένα βιβλία μου.

    Αλλά εγώ αναφέρθηκα στη «σχολή» της ιστορικής μυθιστοριογραφίας εν Ελλάδι όπου εντάσσεται και την οποία εκπροσωπεί ο Ζουργός, μια σχολή που μας εμφανίστηκε στα τελευταία 30-40 χρόνια.

  72. loukretia50 said

    ΛΕΏΝΙΚΕ, είστε πολύ διακριτικός, όπως πάντα.

    Συμφωνώ μαζί σας ότι δεν πρέπει να κρίνουμε έναν άγνωστο σε μας συγγραφέα από ένα απόσπασμα, όμως μας δίνει μια καλή ιδέα για τον τρόπο γραφής του.
    Και τι πιο χαρακτηριστικό από την περιγραφή ενός τραγικού γεγονότος , δυστυχώς τόσο επίκαιρου.
    Ακριβώς γι΄αυτό το διαβάζουμε ανυπόμονα, αλλά είναι η σύνδεση με το παρόν που μας συγκινεί και μας αναστατώνει, όχι το κείμενο.

    Από λογοτεχνικής πλευράς το βρήκα αδιάφορο. Ξεκινάει πολλά υποσχόμενο – λόγω θέματος- και στην πορεία παραθέτει δραματικές περιγραφές σαν ντεκόρ. Δεν εννοώ να βάλει φιοριτούρες, αλλά ακόμα και οι εφημερίδες θα έγραφαν πιο παραστατικά – τουλάχιστον κάποιες…
    Νομίζω πως ο συγγραφέας στοχεύει απλά στη συγκίνηση περιγράφοντας ένα γεγονός – πολύ χαλαρά, όπως προαναφέρθηκε –και δεν το πετυχαίνει.
    Δεν είναι ο μόνος.
    Γιατί να ενδιαφερθεί μετά ο αναγνώστης για τις περιπέτειες των συγκεκριμένων προσώπων? Λαϊκίζοντας (συγγραφέας δεν είμαι!), θα έλεγα : Ξενερώνει!

  73. loukretia50 said

    ΚΩΣΤΑ {τελικά μείνατε σκέτος? )
    Σίγουρα στο κείμενο γίνεται μια αναφορά χρήσιμη για όσους δεν ξέρουν τα γεγονότα και δίνει έρεισμα να τα ερευνήσουν όσοι θέλουν, κι αυτό είναι κάτι.
    Αλλά ούτε καν σαν ιστορική καταγραφή δεν πείθει, οι εφημερίδες συχνά τα γράφουν καλύτερα.

    Προσωπικά, αν ασχοληθώ με την ιστορία μιας περιόδου , προτιμώ μια αυθεντική μαρτυρία με ασυνταξίες , μια αξιόπιστη, έστω και κουραστική στην ανάγνωση, ιστορική μελέτη , αλλά με πλήθος σημειώσεων και παραπομπών,. Το καλύτερο για μένα είναι το στυλ της δικής σας, εκτός αν σας μπέρδεψα με το μικρό, οπότε τα εύσημα πάνε αλλού.

    Για ψυχαγωγία υπάρχουν πολλά. Αποφεύγω τα «ιστορικά» μυθιστορήματα, πλην ελάχιστων, φωτεινών εξαιρέσεων, που θα μου συστήσουν άνθρωποι που εμπιστεύομαι. Προτιμώ ένα εντελώς μυθοπλαστικό αφήγημα , που καταφέρνει να σε μεταφέρει στην ατμόσφαιρα μιας εποχής και να σε συγκινήσει, χωρίς να διεκδικεί αληθοφάνεια .

  74. Γιάννης Ιατρού said

    Νότια προάστια, Μοσχάτο, Χαλάνδρι (ιδίως χαμηλά, Αγ. Βαρβάρας), Περισσός, Άνω Πατήσια, Μιχαλακοπούλου… κι αλλού έχει κάνει πολλές και σοβαρές ζημιές η μπόρα. Σε πολλά μέρη το νερό έφτασε τους 80 πόντους, πλημμύρισαν κλπ. Να τους σκεφτόμαστε κι αυτούς!

  75. cronopiusa said

    Η ζωή συνεχίζεται…

  76. loukretia50 said

    Cronopiusa,
    ΔΕΝ σπαταλάς την πνοή που σου χάρισε τούτη η ανάσα…

    ΛΕΏΝΙΚΕ,
    ίσως σας ενδιαφέρουν :
    SCALERICA D’ORO – Anónimo Sefardí o Judeo-Español

    Musique Judeo-Arabe – Lellah Yal Ghadi Lessahra (de Lili Labassi) https://youtu.be/KruAtE0hleo

  77. κασσάνδρα said

    Με δυσκολία τελείωσα το βιβλίο,περιγραφές στα όρια του άρλεκιν.

  78. loukretia50 said

    ΛΕΩΝΙΚΕ, αυτό ήταν το πρώτο… σόρυ!

  79. Νικος απο το Αιγαλεω said

    Τώρα το Μάτι. Δεκάδες οι νεκροί, άγνωστος ο αριθμός των αγνοουμένων. Υπεύθυνος κανείς. Παραίτηση καμιά. Ίδιες σκηνές και την χρόνια 2007 με νεκρούς και άλλες καταστροφες. Αυτές οι πυρκαγιές στην Ηλεία.Χρήματα που μαζεύτηκαν και έκαναν φτερά. Υπεύθυνος κανεις η μάλλον ένας. Ο στρατηγός άνεμος. Ασσυμετρη απειλή και κούφια λόγια συμπαραστασης. Και όμως οι νεκροί έμειναν χωρίς δικαίωση. Όπως και τώρα στο Μάτι.
    Για τότε και για τώρα περισσεύουν τα λόγια και οι ανευθυνουπευθυνοι. Ντροπή.

  80. cronopiusa said

  81. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πάντως το ιστορικό μυθιστόρημα έχει μεγάλη παράδοση στη χώρα μας. Μην πω ότι είναι και το κύριο είδος μυθιστορήματος, από τον «Αυθέντη του Μορέως» μέχρι σήμερα. Δεν υπάρχει γνωστός λογοτέχνης που να μην έχει γράψει ένα ή και περισσότερα ιστορικά μυθιστορήματα. Όλοι του 19ου αιώνα, Ροΐδης, Παπαδιαμάντης, Τερζάκης, Βενέζης, Καζαντζάκης, Μυριβήλης, Καραγάτσης, Διδώ Σωτηρίου, Θεοτοκάς, Μπεράτης, Πετσάλης-Διομήδης, Τσίρκας, Δούκα κ.α.

  82. loukretia50 said

    81. Και βέβαια υπάρχει σχετική παράδοση, αλλά νομίζω πως οι περισσότεροι αναφερόμαστε αποκλειστικά στη νεότερη γενιά συγγραφέων.

  83. Theo said

    @81:
    Ναι, Γιάννη, αλλά απ’ όσους αναφέρεις οι περισσότεροι ήσαν αληθινοί λογοτέχνες: ευαίσθητοι δέκτες των «παθών και των καημών του κόσμου», με αγωνία να μεταδώσουν την προσωπική τους αλήθεια, τεχνίτες του λόγου, ποιητές (κι ο ποιητικός λόγος, εκτός κάποιων εξαιρέσεων, χαρακτηρίζεται απ’ τη βραχυλογία και την αρμονία)…

    Από όσους εμφανίστηκαν μετά τον Βαλτινό (θα τον κατατάσσαμε κι αυτόν στους συγγραφείς του ιστορικού μυθιστορήματος, άραγε; ) και τη Δούκα δε νομίζω πως κανείς τους θα μπορούσε να σταθεί δίπλα στον Ροΐδη, τον Παπαδιαμάντη, τον Βενέζη, τη Σωτηρίου, τον Θεοτοκά, τον Τσίρκα.
    Μην μπερδεύουμε τις μύξες με τις μαρμελάδες 🙂

  84. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αυτό συμβαίνει, Theo, γιατί οι σύγχρονοι συγγραφείς έχουν συμβόλαια με συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια παράδοσης του νέου βιβλίου τους και δουλεύουν με συνταγές: ανάπλαση της συγκεκριμένης εποχής, κάποιος έρωτας συνήθως αταίριαστος, μακρηγορίες για να καλυφτεί ο απαραίτητος αριθμός σελίδων κλπ. Επιπλέον επιβαρυντικό είναι όταν ο συγγραφέας προσπαθεί να μιμηθεί και τη γλώσσα της εποχής, ενώ δεν την κατέχει, όπως π.χ. η Πριοβόλου στο «Όπως ήθελα να ζήσω», με αναπόφευκτο αποτέλεσμα πάρα πολλά λάθη.

  85. Theo said

    Με συνταγές γράφονται από ατάλαντους ευπώλητα βιβλία που θα ξεχαστούν σε καμιά δεκαετία.
    Τα αριστουργήματα που διαβάζονται και μετά από εκατό και διακόσια χρόνια γράφονται από ταλαντούχους με μεράκι, με πόνο (ή και από περίσσευμα) ψυχής. Και συνήθως αναβλύζουν από αληθινούς ανθρώπους, που γράφουν από προσωπική ανάγκη όχι από φιλοδοξίες κοινωνικής αναγνώρισης ή πλουτισμού.

  86. Πέγκυ said

    Καλησπέρα και πάλι. Κι εγώ έχω τη χειρότερη γνώμη για τον κύριο Ζουργό. Δεν είναι μόνο τα τραγικά πραγματολογικά του λάθη (π.χ. δεν υπήρχε οδός Βενιζέλου το 1917 στη Θεσσαλονίκη…), είναι και η συστηματική διαστρέβλωση της Ιστορίας, στην οποία επιδίδεται χωρίς την παραμικρή τύψη. Για παράδειγμα, όπως γράφει στο πρόλογό του ο κ. Σαραντάκος… ο Ζουργός παρακολουθεί τη ζωή του Λευτέρη, που «…είναι δεξί χέρι του ντονμέ Αλπερέν Μπέη αλλά κρυφά έχει δεσμό και με την κόρη του»…

    ΘΑ ΜΑΣ ΤΡΕΛΑΝΕΤΕ, κύριε Ζουργέ… Ολοι οι ιστορικοί συμφωνούν (με πρώτο και καλύτερο τον Μάρκ Μαζάουερ, που το γράφει 10 φορές στο «Θεσσαλονίκη, η πόλη των φαντασμάτων») πως οι Ντονμέδες παντρευόσαντε ΜΟΝΟ μεταξύ τους. Ούτε σε μουσουλμάνους δίνανε τις κόρες τους, ούτε σε Ρωμιούς, αλλά ούτε και σε Εβραίους. Κι ενώ αυτό είναι παραπάνω από βέβαιο, έρχεται ο κ. Ζουργός και μάς λέει πως ο Ρωμιός Λευτέρης είχε πιάσει γκόμενα την κόρη του Ντονμέ αφεντικού του. Αδιανόητα πράματα…

    Μιάς που τόφερε η κουβέντα, θέλω να πώ λίγα πράματα για τους Ντονμέδες, που και σήμερα κυριαρχούν στην οικονομική ζωή της Τουρκίας (βλέπε π.χ. την οικογένεια του δεδηλωμένου φιλέλληνα Ραχμί Κότς, του Τούρκου «Ωνάση», που έχει αγοράσει και 5-6 μαρίνες ανά την ελληνική επικράτεια). Ο Βενιζελικός αντισημιτισμός που κυριάρχησε από το 1917 και μετά (μή ξεχνάμε ότι η περιβόητη «Τρία Έψιλον» είχε φιαχτεί αποκλειστικά από βενιζελικούς…) έχει καταφέρει να πείσει τους Νεοέλληνες ότι οι Ντονμέδες μάς μισούσαν, ότι Ντονμές ήταν και ο Κεμάλ Ατατούρκ (εντελώς αναπόδεικτο κατά το Μαζάουερ), ότι το εθνικιστικό κίνημα των Νεοτούρκων ξεπήδησε μέσα από τους Ντονμέδες και άλλα τέτοια ανιστόρητα.

    Στα τέλη του 2012 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Οθωμανολάτρη δημοσιογράφου και συγγραφέα Χρίστου Χριστοδούλου «Οι τρείς ταφές του Χασάν Ταχσίν Πασά». Ως γνωστόν, ο Ταχσίν Πασάς (Αλβανός στην καταγωγή και Μπεκτασής στο θρήσκευμα) ήταν αυτός που παρέδωσε την Θεσσαλονίκη στο Στρατηλάτη Κωνσταντίνο Γκλύξμπουργκ στις 26 Οκτωβρίου 1912…

    Το βιβλίο του Χριστοδούλου θάφτηκε απ΄ όλα τα ΜΜΕ (ούτε ο θαρραλέος κ. Σαραντάκος ΔΕΝ τόλμησε να κάνει εδώ μια παρουσίαση) για να μη μάθουν οι Νεοέλληνες μερικές αλήθειες που τους κρύβουν επί 100 χρόνια στο σχολείο. Ιδίως να μήν μάθουν ότι οι Ντονμέδες ήσαντε αυτοί που έπεισαν τον Ταχσίν Πασά να παραδώσει τη Θεσσαλονίκη στον Ελληνικό Στρατό. Συνοψίζω μερικά απ’ όσα θίγει ο Χριστοδούλου και γι’ αυτό θάψανε όλοι το βιβλίο του…

    1. Δεν υπήρξε ποτέ «Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης». Ο Χασάν Ταχσίν την παρέδωσε στους Έλληνες γιατί ήταν ανθρωπιστής και δεν ήθελε να χυθεί αίμα.

    2. Η Ελλάδα φάνηκε αγνώμων προς τον Χασάν Ταχσίν Πασά: Δεν υπάρχει ούτε μία οδός στην Θεσσαλονίκη που να μας θυμίζει το όνομά του. Το 1984 επί ΠΑΣΟΚ, καταστρέψαμε το Νεκροταφείο των Μπεκτασήδων όπου ήταν θαμμένος και ποτέ δεν τιμήσαμε τον Φιλέλληνα γιό του Κενάν Μεσαρέ, που ήταν ο ζωγράφος των Βαλκανικών Πολέμων και σ’ αυτόν οφείλονται όλες οι ωραίες γκραβούρες που έχουμε από το 1912-13…

    3. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ένας μεγάλος πολιτισμός όπου μπορούσαν να ανθίσουν όλα τα λουλούδια, ανεξαρτήτως Φυλής και Θρησκείας: Απόδειξη ότι ο Χασάν Ταχσίν Πασάς ξεκίνησε από αγροφύλακας στην Κατερίνη και έγινε Στρατηγός, ενώ δεν ήταν κάν Τούρκος και μουσουλμάνος…

    4. Αυτοί που έπεισαν τον Χασάν Ταχσίν Πασά να παραδώσει αμαχητί τη Θεσσαλονίκη στους Έλληνες ήσαν οι Ντονμέδες της Θεσσαλονίκης, δηλαδή οι εξισλαμισμένοι Εβραίοι. Οι Ντονμέδες ήσαντε μόνο 15.000 νοματαίοι, αλλά με την εξυπνάδα τους διοικούσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το αγνώμον Ελληνικό Κράτος αντί να τους τιμήσει, κατέστρεψε και το νεκροταφείο των Ντονμέδων!..

    5. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τον Ταχσίν Πασά τον φυγάδευσε στην Ελβετία, οπου έζησε μέχρι το θάνατό του με έξοδα του Ελληνικού Κράτους. Ο Βενιζέλος γνώριζε τον Ταχσίν Πασά από την Κρήτη όπου υπηρετούσε ως Γενικός Διοικητής του Σουλτάνου. Ωστόσο, τις συνεννοήσεις για να παραδοθεί αμαχητί η Θεσσαλονίκη στους Έλληνες, τις έκανε με τον Χασάν Ταχσίν Πασά ο Αλέξανδρος Ζάννας, ο παππούς του τρελ-Αντώνη Σαμαρά (πατέρας της μαμάς του Λένας), ο οποίος καταγόταν από το Λιβάδι Ολύμπου και είχε άριστες σχέσεις με τους Εβραίους Ντονμέδες…

    Αυτά τα λίγα και συγνώμη αν σας κούρασα

  87. Theo said

    Να συμπληρώσω κάτι στο σχ. 83:

    Απ’ όσους εμφανίστηκαν μετά τον Βαλτινό και τη Δούκα, ξεχωρίζω τη Ρέα Γαλανάκη για τον Βίο του Ισμαήλ Φερίκ Πασά που θα μπορούσε να σταθεί δίπλα στα έργα των παλαιότερων που απαριθμώ εκεί.

    Όμως, ασφαλώς κι η Γαλανάκη δεν ανήκει στη «σχολή» Ζουργού και λοιπών.

  88. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    Εγώ δεν έχω κακή γνώμη για το μυθιστόρημα του Ζουργού. Ασφαλώς είναι ιστορικό μυθιστόρημα και ασφαλώς υπάρχει η τάση που επισημάνθηκε να γράφονται όλο και περισσότερα ιστορικά μυθιστορήματα. Αλλά θα ήταν χρήσιμο να κάνουμε μια διάκριση: Οι Ακυβέρνητες πολιτείες ΔΕΝ είναι ιστορικό μυθιστόρημα διότι περιγράφει γεγονότα που τα γνώρισε από πρώτο χέρι ή από διηγήσεις ο Τσίρκας (γενν. 1911).

    Της Κακούρη τα Πριμαρόλια ή το Ξιφίρ Φαλέρ είναι ιστορικά μθ. Του Ζουργού είναι. Οι Έμποροι των Εθνών του Ππδιαμάντη είναι. Όχι οι Ακυβέρνητες Πολιτείες.

  89. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σαφώς, Νίκο, το είχε πει και ο ίδιος ο Τσίρκας ότι σκοπός του δεν ήταν να γράψει ιστορικό μυθιστόρημα. Το ίδιο και το «Νούμερο 31328» ή η «Ζωή εν τάφω». Αλλά οι επόμενες γενιές σαν ιστορικά μυθιστορήματα τα διαβάζουν, έστω και αν τυπικά δεν είναι.

  90. Νίκος Κ. said

    Η πυρκαγιά στη Θεσσαλονίκη το 1917 (βίντεο):

  91. gpoint said

    Εγώ δεν είμαι πολύ του βιβλίου νομίζω όμως πως η μόδα για τους κατά παραγγελία των εκδοτών συγγραφείς ξεκίνησε με το νόμπελ του μάστορα της πέννας Αμίν Μααλούφ . Τώρα όσον αφορά το απότέλεσμα για αυτούς συγκεκριμένα το θεωρώ ανάλογο των ελληνικών μιούζικαλ που έγιναν μετά τον θρίαμβο του Γουέστ Σάιντ Στόρυ…

  92. alexisphoto said

    Καλησπέρα και από εμένα,
    λίγα λόγια στα πεταχτά.

    ΟΙ ασφάλειες πληρώθηκαν μετά από κάποια χρόνια.
    το ενδιαφέρον στην υπόθεση:
    Η φωτιά ξεκίνησε από ένα χαμόσπιτο στο κέντρο της πόλης που κατοικούνταν από μια χριστιανική οικογένεια.
    Μάρτυρες υπεράσπισης στην δίκη που έγινε ήταν κάτοικοι των διπλανών σπιτιών, μία οικογένεια εβραίικη και μια μουσουλμανική.
    Έτσι για να θυμηθούμε την πολυπολιτισμικότητα της Θεσσαλονίκης…
    Δεν μπορώ να θυμηθώ που το έχω διαβάσει για να παραθέσω την πηγή, αλλά το άκουσα και από τον ίδιο τον Ζουργό στην παρουσίαση του βιβλίου.

    @33 & 86 : Στην ίδια παρουσίαση ειπώθηκε και η ερώτησή σας -και πολλές άλλες της ίδιας κατηγορίας.
    Η απάντηση ήταν ότι την επιμέλεια για τα τοπωνύμια, τις οδούς, την αναφορά στον χωροταξικό σχεδιασμό κλπ την έκανε ο Βασίλης Κολώνας (http://www.biblionet.gr/author/34505/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BB%CE%B7%CF%82_%CE%9A%CE%BF%CE%BB%CF%8E%CE%BD%CE%B1%CF%82) του οποίου η διατριβή ήταν πάνω στην Θεσσαλονίκη της εποχής. Άρα έχει ακολουθήσει πιστότατα την ονοματολογία της εποχής!

    ΓΙα τους ντονμέδες ήταν γνωστό ότι παντρευόντουσαν μεταξύ τους. Δεν γράφει πουθενά όμως ότι ήταν παντρεμένοι. Κρυφά ερωτευμένος ήταν και τις έστελνε ραβασάκια. Η μικρή απόκρισή της, δείχνει οτι μάλλον ήταν και αυτή ερωτευμένη μαζί του. Αυτό ονομάζει «δεσμό». Δεν βγήκανε να το διατυμπανίσουν…

    Γενικότερα για τον συγγραφέα, μ΄αρέσει το έχω ξαναγράψει εδώ.
    Τα ιστορικά και γεωγραφικά του στοιχεία είναι ακριβή, η ροή των κειμένων του είανι συνεχής – τουλάχιστον στα πέντε τελευταία, στα πρώτα ίσως όχι τόσο.
    Το συγκεκριμένο, δεν το θεωρώ το καλύτερό του. Ο Αλμοσίνο μ΄ άρεσε πιο πολύ. Γούστα είναι αυτά.
    Ευχαριστώ

  93. Μανούσος said

    Νομίζω ότι ο Theo εννοεί την νεώτερη γενεά (ή ίσως και γέενα) ελλήνων μυθιστοριογράφων, οι οποίοι όντως δεν έχουν να πουν και πολλά. Λείπουν ίσως οι προσωπικές εμπειρίες; Μιμούντια απλώς άλλους επειδή δεν διαθέτουν οι ίδιοι ξεχωριστή συγγραφική δημιουργικότητα; Ίσως κάτι άλλο; Φταίμε κάπου και ως κοινό που έχουμε συνηθίσει συγκεκριμένα αφηγηματικά πρότυπα. Δεν ξέρω, πάντως δεν…
    Οι Ακυβέρνητες Πολιτείες προϋποθέτουν και μία γνώση του χωροχρόνου της Μέσης Ανατολής για να μη μείνει ο αναγνώστης με κενά στην κατανόηση ή να μη ψάχνει συνέχεια στα ιντερνέτια τί είναι το Α και πού είναι το Β. Νομίζω ότι είναι πιο δύσκολο κείμενο στην προσέγγιση από όσο φαίνεται.
    Για τον Σαμπατάι Τσβί (Ζεβί, Τσεβί κλπ) από ελληνικής πλευράς : Γ. Κουτζακιώτης, Αναμένοντας το τέλος του κόσμου τον 17ο αιώνα. Ο Εβραίος μεσσίας και ο μέγας διερμηνέας. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 2011. Το μεσσιανικό αυτό κίνημα συντάραξε όχι μόνο ΟΛΟΝ τον εβραϊκό κόσμο από την Περσία ώς το Άμστερνταμ, αλλά και τον χριστιανικό και μουσουλμανικό. Μεγάλη και ολοκληρωμένη η μονογραφία στα αγγλικά από τον Gershom Scholem, ο οποίος όμως δεν έχει λάβει υπ’ όψιν τις ελληνικές πηγές, λιγοστές αλλά καίριες για ορισμένα σημεία.
    Ο Σαμπατάι όπως και οι οπαδοί του εξισλαμίστηκαν όταν έπρεπε να διαλέξουθν μεταξύ εκτελέσεως και ισλάμ, κάτι που ο γνωστικισμός πάνω στον οποίο στηρίζονται, επιτρέπει δογματικά. Φαινομενικά παρουσιάζονται Τούρκοι μουσουλμάνοι όμως, παραμένουν διακριτοί (γνωστός και στα καθ’ ημάς ο πάλαι ποτέ ΥΠΕΞ Ισμαήλ Τζεμ, η σύζυγος του Ετζεβίτ, η μητέρα της Τσιλλέρ και βεβαίως ο Αμπντί Ιπεκτσί -των γνωστών βραβείων- καθώς και πολλά μέλη του παλαιού στρατοκρατικού καθεστώτος- μία-δύο μαρτυρίες για τον ίδιο τον Κεμάλ είναι σοβαρά αμφισβητίσιμες).

    Για τα πληθυσμιακά δεδομένα του καζά Θεσσαλονίκης το 1903 βάσει των μυστικών αναφορών του Αυστροουγγρικού ΥΠΕΞ.
    Δημοσιευμένα πλέον, Teodora Toleva, Η επιρροή της Αυστρουγγαρίας στη διαμόρφωση του αλβανικού έθνους. 1896-1908

    https://screenshot.net/196yyun

    Σε σύνολο 155.580 κατοίκων του καζά Θεσσαλονίκης: Οθωμανοί 53000, Εβραίοι 50000 Ελληνόφωνοι 34800, Σλαβόφωνοι: Πατριαρχικοί 8400 και Εξαρχικοί 7700.
    Τα υπόλοιπα: Σέρβοι 1000, Ρωμαιοκαθολικοί (βουλγαρόφωνοι) 900, Βλάχοι 80.

    Έντονος ο Εβραϊκός χαρακτήρας αλλά όχι εβραϊκή πόλη, όπως γίνεται φανερό οι Εβραίοι αποτελούν μετά βίας το 1/3 του πληθυσμού.

    Αρχειακή παραπομπή HHStA [Haus-, Hof- und Staatsarchiv Βιέννη], AB XIX / 84 (NL Kral), K 2, Στατιστικοί πίνακες των εθνικών και θρησκευτικών δεδομένων στο Βιλαέτι Θεσσαλονίκης (1903)

  94. sarant said

    92 Ευχαριστούμε Αλέξη. Εννοείται ότι ο μπέης δεν ενέκρινε τον κρυφό δεσμό του Λευτέρη με την κόρη του. Και μόλις έπιασε ένα γράμμα τους, κάρφωσε τον Λευτέρη στη στρατολογία και τον πήρανε φαντάρο και τον στείλανε στην Ουκρανία.

  95. ΚΩΣΤΑΣ said

    69 Τζι, καμιά συγγένεια, γνωστός μου και όχι από τους καθημερινούς, συνήθως σε καμιά βιβλιοπαρουσίαση βλεπόμαστε.

    Σε αυτό το “της” βρίσκεται το “ένοχο” μυστικό. Δεν θα το αποκαλύψω, γιατί μπορεί εσύ ή κάποιος άλλος να πάρει το βιβλίο και καλά είναι να μην ξέρει το τέλος!

  96. cronopiusa said

    «Στου Χατζηφράγκου» Κοσμάς Πολίτης

  97. leonicos said

    @92 Μανούσο

    Υπήρχε κάποια φήμη κάποτε ότι και ο Κεμάλ ήταν, αλλά είναι λάθος. Δεν είναι απλώς αμφισβητήσιμο.

    Πολλοί από τους οπαδούς του ήσαν, επειδή προσπαθούαν να βρεθούν σε νέο καθεστώς.

    Η θεση των εβραίων και του Ισραήλ απέναντι στη Τουρκία ήταν θετική, επειδή ήταν το μόνο μουσουλμανικό κράτος που διατηρούσε πλήρεις και καλές σχέσεις σε όλα τα επίπεδα. Ο Ερντογάν τα χάλασε μ’ εκείνο το κόλπο του φόνου των ειρηνιστών στη Γάζα, και τα υπόλοιπα, αλλά είναι προσπάθεια να συμπλε΄σει με τους υπολοίπους ως ισλαμιστής.

    ια άλλα ομάδα με έντονα φιλοτουρκικά χαρακτηριστικά είναι οι μια απόσχιση των Καραιτών της Κριμαίας, που έφτασαν στο σημείο να αλλάζουν τα ονόματά τους για να μην είναι εβραϊκά, και να λένε ότι οι απόγονοι τενγκριστών και όχι εβραιων. Σαχαλαμάρες, αλλά κάνουν κήρυγμα ακόμα και στην Λετονία και τη Λιθουανία

  98. ΚΩΣΤΑΣ said

    73 Loukretia50

    Είμαι Θεσσαλός και στη ζωή μου έχω διαπιστώσει ότι οι νοτιοελλαδίτες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, αγνοούν βασικά ιστορικά θέματα για την άνω των Τεμπών Ελλάδα. Ίσως δικαιολογημένα, γιατί επίσημα σχεδόν τίποτα δεν διδάσκεται. Κυρίως, γι’ αυτό το λόγο βρίσκω πολύ χρήσιμα τα βιβλία του Ζ. Έστω και με μυθιστορηματικό τρόπο, κάνει διάχυση της ιστορίας αυτής της περιοχή και όχι μόνο. Επίσης, κατά την πλοκή του μυθιστορήματος, κατορθώνει να κρατάει αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Αυτά είναι που συγκινούν εμένα και θεωρώ τον Ζ. καλό συγγραφέα. Σεβαστές και οι διαφορετικές απόψεις.

    > Το καλύτερο για μένα είναι το στυλ της δικής σας, εκτός αν σας μπέρδεψα με το μικρό, οπότε τα εύσημα πάνε αλλού.

    Αυτό δεν το κατάλαβα, μάλλον με μπερδεύεις με άλλον.

  99. leonicos said

    Κοίτα ρε, τι υποστήριξη έχουν οι ντενμέδες! Αν δεν καταλάβατε, δείτε το ο86.

    Μη δειτε την υπογραφή, δεν χρειάζεται. Τι ύφος αρκεί.

    Ο συγγραφέας φαίνεται από το στιλ του.

    Νομίζω; (μαγκικο)

  100. ΣΠ said

    41 leonicos
    https://sarantakos.wordpress.com/2017/06/08/tsitsanis-2/

  101. leonicos said

    Ευχαριστώ τον Τζι και την Λουκρητία που μου απάντησαν

    Λουκρητία με τα δώρα σου πήρες μια θέση στην καρδιά μου

  102. Γιάννης Κουβάτσος said

    91: Δεν έχει πάρει Νόμπελ ο Μααλούφ, Τζι. Θα έλεγα πως η μόδα ξεκίνησε μετά το «Όνομα του ρόδου».
    94: Μην τα μαρτυράς, βρε Νικοκύρη. 😊

  103. Y. G. said

    https://duckduckgo.com/?q=saul+steinberg+deja+vu&t=ffab&atb=v95-2__&iar=images&iax=images&ia=images&iai=http%3A%2F%2Fimgsrc.art.com%2Fimg%2Fprint%2Fprint%2Fsaul-steinberg-bottles-labeled-st-78-deja-bu-and-book-labeled-deja-lu-on-desk-with-pi-new-yorker-cartoon_a-g-9168278-8419447.jpg%3Fw%3D894%26h%3D671

  104. loukretia50 said

    98. Είδατε τι γίνεται με τα απλά χρηστώνυμα?
    Αναφερόμουν στον «ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟ ΕΛΛΗΝΑ» – Συνεργασία του Κώστα, που θεωρώ υποδειγματική εργασία .
    Με μια βιαστική ματιά διαπίστωσα πως το πρώτο σχόλιο είναι ΚΩΣΤΑΣ.
    Δεν το διάβασα, λάθος μου, και φαντάστηκα πως είστε εσείς, γιατί αυτή την εντύπωση είχα από την αρχή.

    Και σας προειδοποίησα!
    Παρακαλώ να το ξεχάσετε – ή να γράψετε κάτι κι εσείς!

    Τώρα μένει να ανακαλύψω ποιος από τους δυό σας με θεωρούσε τρολ.

  105. ΚΩΣΤΑΣ said

    104 Ουδέποτε σας θεώρησα τρολ. Και μακάρι να υπήρχαν τρολ με τέτοια ευγένεια, ήθος και καλλιέργεια. 🙂

  106. sarant said

    Ορίστε, διδάσκουμε πολιτισμό 🙂

  107. loukretia50 said

    ΚΩΣΤΑ , το εκτιμώ πάρα πολύ !.
    Αυτό για σας
    Simply Three RAIN

    Λεώνικε, έχετε πολύ μεγάλη καρδιά! Χαίρομαι !

  108. Ιστοριοδίφης said

    Ο Ισίδωρος Ζουργός είναι όντως για τα μπάζα, άρα δεν ασχολούμαι καθόλου μαζί του. Θα προτιμήσω να ασχοληθώ με την υποκρισία του κύρ Γιάννη Κουβάτσου, που έγραψε 15 (δεκαπέντε!) σχόλια στην παρούσα ανάρτηση για να κάνει φτηνή βενιζελική προπαγάνδα, νομίζοντας πως απευθύνεται σε αγράμματους κάφρους…

    Θα επικαλεστώ αποκλειστικά εβραϊκές πηγές για να μή κατηγορηθώ από τον κ. Σαραντάκο και τον σφουγγοκωλάριό του κ. Ιατρού ότι δεν είμαι έγκυρος. Θα επικαλεστώ το δημοφιλέστατο στην Ρωμέικη Αριστερά «Θεσσαλονίκη πόλη των φαντασμάτων» του Αγγλο-Εβραίου ιστορικού Mark Mazower και το εξαντλημένο αριστούργημα «Εβραίοι και Χριστιανοί στη Νεότερη Ελλάδα» του Γαλλοεβραίου ιστορικού Bernard Pierron («Πόλις» 2004)…

    ΚΑΛΩ τον κυρ-Γιάννη Κουβάτσο να μάς απαντήσει ευθέως: Ψεύδεται ο μέγας Mazower, όταν (σελ. 384 της αγγλικής εκδόσεως) αποκαλύπτει πόσο μεγάλος ήταν ο Αντισημιτισμός του ίδιου του Ελευθερίου Βενιζέλου που τόσο λατρεύει ο κύρ Γιάννης Κουβάτσος;

    Αγαπητέ μου κύρ Γιάννη Κουβάτσε, ΣΑΣ ΕΡΩΤΩ ΕΥΘΕΩΣ: Δήλωνε ο αγαπημένος σας Βενιζέλος το 1934 (δύο μόλις χρόνια πρίν τα τινάξει!..) ότι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης δεν είναι Έλληνες και δεν νιώθουν Έλληνες; Μήπως ο μέγας Mazower «τα άρπαξε» από τους Βασιλόφρονες για να λεκιάσει την μνήμη του;

    Αφήνω προς στιγμήν τον κυρ-Γιάννη Κουβάτσο και έρχομαι στον εξίσου αγαπητό κύρ-Λεώνικο (7 σχόλια στην παρούσα ανάρτηση). ΑΛΗΘΕΥΕΙ, κύρ Λεώνικέ μου, αυτό που γράφει στη σελίδα 281 ο Mazower ότι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης στενοχωρήθηκαν τα μάλα που κατέλαβε ο Ελληνικός Στρατός την πόλη τους κι ότι θα προτιμούσαν να ζούν χίλιες φορές υπό Οθωμανικό καθεστώς; Εμένα πολύ λογικό μού φαίνεται, αλλά ακούγεται σοκαριστικό κι ο κύρ Γιάννης Κουβάτσος ποτέ δεν θα τολμούσε να το διδάξει στους μικρούς μαθητές του…

    Και πώς σχολιάζετε, κύριε Λεώνικε, την ως άνω δήλωση του Εθνάρχη Βενιζέλου (1934) ότι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ΔΕΝ είναι Έλληνες και ΔΕΝ νιώθουν Έλληνες;

    Δεν προλαβαίνω να μεταφέρω εδώ τα όσα φρικτά γράφει για τον αντισημιτισμό του (αγαπημένου του κύρ-Γιάννη Κουβάτσου) Ελ. Βενιζέλου και των Βενιζελικών οπαδών του ο Bernard Pierron στο βιβλίο του που μνημόνευσα στην αρχή του σχολίου… Επιφυλάσσομαι για άλλη φορά, αν τολμήσει να απαντήσει ο κ. Κουβάτσος

  109. gpoint said

    # 95

    … γιατί μπορεί εσύ ή κάποιος άλλος να πάρει το βιβλίο… από τότε που κατάλαβα πως ο χρόνος μου είναι πιο πολύτιμος από το χρήμα δεν υπάρχει περίπτωση να πάρω βιβλίο που μετά το διάβασμα θα έχω θυμώσει για το χάσιμο του χρόνου μου. Πιθανόν έτσι να χάσω κάποια όντως καλά αλλά είναι όγκος τεράστιος τα κακά και αδιάφορα βιβλία.
    Για να καταλάβεις πόσο πολύτιμος είναι ο χρόνος μου το 85 περίπου είχα τα κονέ μ’ ένα βάζελο να πηγαίνω στο ΟΑΚΑ τσάμπα και στα επίσημα. Ε, αφού είδα 3-4 παιχνίδια του ΠΑΟ της εποχής ζήτησα να με πληρώνουν όσο 2 ώρες ιδιαίτερο για να ξαναπάω.

    Σιγά το μυστικό, μόνο στο κομμάτι που διάβασα από το γεγονός που θέλησε να μπει μαζί του στο δωμάτιο του μπέη είχε μισοφανερωθεί. Τέσπα αν εσένα σε ενθουσιάζουν τέτοια κόλπα με γειά σου και χαρά σου.Εγώ δεν ακολουθώ τις συμβουλές των εκδοτών να είμαι φιλικός στις κριτικές και να κάνω φίλο στο φβ όποιον μου κάνει αίτημα, γράφω και μιλάω όπως σκέπτομαι και μότο στο μπλογκ μου έχω το κομμάτι της ιλιάδας σε μετάφραση Πολυλά :
    Ότι μου είναι μισητός, όσο του Άδ’ οι πύλες,
    κείνος που κρύβει άλλο στον νουν και άλλο στο χείλος έχει.

  110. loukretia50 said

    Και το άλλο παρακαλώ !!! Eίχε κολλήσει ο πόντιξ ! Με εκδικείται!
    Ορίστε το λινκ για το σωστό – δεν τολμάω να πατήσω enter! https://youtu.be/KFppTBdCse8?list=PLaP8Ie6lC2zy0WBo7wMzC2yund4Rei0XY

  111. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ιστοριοφίδη, μην πίνεις, σε χαλάει.

  112. Ιστοριοδίφης said

    Κύρ Γιάννη Κουβάτσε, η απάντησίς σας (111) σάς εκθέτει ακόμη περισσότερο: Επειδή εγώ πίνω, γράφει ο Μαζάουερ πόσο μεγάλος αντισημίτης ήταν ο Ελ. Βενιζέλος; Σοβαρευτείτε, κύρ Γιάννη μου, και απαντήστε σοβαρά. Αν δεν μπορείτε να απαντήσετε, κρατήστε – τουλάχιστον – σιωπήν παλαιάς Αρσακειάδος…

    Και κάτι τελευταίο:Η πλάκα είναι πως οι Ρωμιοί εθνικοπαράφρονες θεωρούν Εβραίο τον Βενιζέλο και λατρεύουν τον μπαρμπα-Γιάννη Μεταξά, ο οποίος όντως ήταν Μέγας Φίλος των Εβραίων και τους ευεργέτησε πολλαπλώς… Τέτοια παραφροσύνη βασιλεύει στο Ρωμέικο…

  113. ΚΩΣΤΑΣ said

    Λουκρητία, ευχαριστώ για τις αφιερώσεις, εξαιρετικά!

  114. ΚΩΣΤΑΣ said

    109 Τζι, όπως αγαπάς. 😉

  115. cronopiusa said

  116. sarant said

    Ευχαριστω για τα νεότερα!

  117. loukretia50 said

    ΚΩΣΤΑ Τουλάχιστον ακούστε το More από αυτούς που έβαλα κατά λάθος… το άκουγα αμέσως πριν.αλλά δε θα το ποστάριζα ποτέ εδώ… δεν είναι για όλες τις ώρες και τα γούστα!

  118. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ιστοριοφίδη, είσαι μονίμως εκτός θέματος. Πες μας για την ετυμολογία του Ματιού.

  119. Ιστοριοδίφης said

    Αγαπητέ μου, κύρ Γιάννη (118), είμαι εκτός θέματος επειδή σε μιά ανάρτηση για την πυρκαγιά του 1917 και τους Ντονμέδες, αποκαλύπτω όσα γράφει ο Μαζάουερ για τον αντισημιτισμό του Βενιζέλου; Θα τολμούσες να τα διδάξεις αυτά στους μαθητές σου; Βάζω στοίχημα πως όχι, τόσο συγκλονιστικά είναι…

    Όσο για την ετυμολογία του Ματιού που υποσχέθηκα χθές, θα επανέλθω την προσεχή Παρασκευή με νέες αποκαλύψεις (η έρευνα είναι σε εξέλιξη καί γι’ αυτό δεν βγήκα χτές, όπως υποσχέθηκα) που θα συνταράξουν το πανελλήνιο. Το Επιτελείο μας ψάχνει τα αρχεία της Μονής Πεντέλης, αλλά η έρευνα θέλει χρόνο γιατί παραμονεύει ο κακόψυχος Ιατρού. Ο οποίος κάτι ψιλοβρήκε χτές, ακολουθώντας την υπόδειξή μας να ψάξει στις δημοσιεύσεις του ΕΜΠ (για τις οποίες μάς ειρωνεύτηκε ο κ. Κοτορτσινός). Του συνιστώ να ψάξει και τον Δ. Καμπούρογλου

  120. Γς said

    101 @ Λεώ

    >Λουκρητία με τα δώρα σου πήρες μια θέση στην καρδιά μου

    107 @ Λουκρητία

    >Λεώνικε, έχετε πολύ μεγάλη καρδιά! Χαίρομαι !

    Μήπως ενοχλούμε;

  121. Σιγά μην περιμέναμε τον Μαζάουερ για να μάθουμε τις σχέσεις βενιζελισμού και μεσοπολεμικού αντισημιτισμού. Βλ. π.χ. Μαυρογορδάτο ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’90.

  122. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν ήταν αντισημίτης ο Βενιζέλος, Ιστοριοδίφη-Βάτμαν. Απλώς, για πολιτικούς λόγους, δεν είχε καλές σχέσεις με τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης. Βλέπεις, ήταν Κωνσταντινικοί σε μεγάλο ποσοστό. Αντισημιτισμός, όπως οφείλεις να ξέρεις, είναι ρατσιστική θεωρία και πρακτική, άσχετη με το θέμα αυτό. Άλλωστε ο υπουργός του Βενιζέλου, ο Νικόλαος Πολίτης, ψήφισε υπέρ της δημιουργίας ισραηλιτικού κράτους σε σχετική ψηφοφορία.

  123. loukretia50 said

    120. Γς

    ?
    καταλαβαίνω να μη σας άρεσε η δική σας αφιέρωση, αλλά τι σημαίνει αυτό? Ζηλίτσες ?

  124. Ιστοριοδίφης said

    Κύριον Δύτη (121): Άλλο πράμα το να είναι αντισημίτες οι βενιζελικοί, και άλλο να παραθέτει ο Μαζάουερ αντισημιτικές δηλώσεις του ίδιου του Βενιζέλου, που μάς απέκρυπταν επί χρόνια και ένας δάσκαλος δεν θα τολμούσε ποτέ να διδάξει στα παιδιά, γιατί θα ξεσηκωνόταν σάλος. Μή τα μπερδεύετε, κύριε Δύτα μου. Βγείτε και παραδεχτείτε δημοσίως ότι κι εσείς αγνοούσατε το απόσπασμα του Μαζάουερ που ανέβασα. Κι ότι αγνοείτε τα ακόμη χειρότερα που γράφει ο Bernard Pierron, εξ ού και οι εκδόσεις «Πόλις» απέσυραν εδώ και χρόνια το βιβλίο του, γιατί αντέδρασαν οι επίγονοι του Βενιζέλου που υπάρχουν σε όλα τα Κόμματα.

    Ακόμα και οι Απριλιανοί (οι περισσότεροι!..) ήσαν κάργα Βενιζελικοί, εξ ού και το άγαλμα του ΕΘνάρχη που στήθηκε επί Χούντας (1970) στην Βασιλίσσης Σοφίας. Το εγκαινίασε ο ίδιος ο Γ. Παπαδόπουλος, γιατί θεωρούσε τον Βενιζέλο πνευματικό του πατέρα. Και τα Τάγματα Ασφαλείας τί ήσαν, κύριε Δύτα μου; 100% Βενιζελικά!.. Για την «Τρία Έψιλον» τα ξέρετε κι εσείς…

  125. Alexis said

    #27: Κώστα ευχαριστώ για την απάντηση.

  126. Ιστοριοδίφης said

    Αέρα – πατέρα, κύρ Γιάννη μου (122): Αν κάποιος επώνυμος βγεί σήμερα και πεί πως οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης δεν είναι και δεν νιώθουν Έλληνες κι ότι αισθάνονται πιό κοντά στους Τούρκους, δεν θα σταμπαριστεί αμέσως ως Αντισημίτης;

    Αφήστε κατά μέρος τις σοφιστείες κύρ Γιάννη μου… Το ότι όντως ο Βενιζέλος υποστήριξε την Διακήρυξη Μπάλφουρ είναι άλλο θέμα και θέλει μεγάλη ανάλυση για να γίνει κατανοητό…

  127. Γς said

    123:

  128. loukretia50 said

    Γς : πάντως ο Λεώνικος κερδίζει σε κάθε περίπτωση! Και αφιερώνει αυτό στη Φωτεινή του :

    Velvet Underground – I’m Sticking With You https://youtu.be/H5je_eK0V1w

    Σε μας ταιριάζει μόνο αυτό :

    RAMONES – I Don’t Want To Grow Up https://youtu.be/73NdmMYZsnM

    Kαληνύχτα! (πριν πουν ότι το κάναμε αμέρικαν μπαρ!)

  129. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στα γραφεία της ασφαλιστικής εταιρείας που πλήρωνα την ασφαλεια αυτοκινήτου και σπιτιού, πριν 30 περίπου χρόνια, η μεγάλη στενόμακρη φωτογραφία που δέσποζε στο χώρο έγραφε στο περιθώριό της ότι αφορούσε την πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης 1917 και «Αδριατική ασφαλιστική εταιρία. Εν Τεργέστη-1838 , η εταιρία που ξαναέχτισε τη Θεσσαλονίκη».
    Φαίνεται θα ήταν μια από τις εταιρίες που πλήρωσαν ασφάλιστρα κι εμένα μου έμεινε η λεζάντα/διαφήμιση.

  130. Γς said

    128:

    Λεώ, το νου σου!

    Εγώ ζεν σέλω…[αγκού]

  131. leonicos said

    Γς, μετονομάζεσαι σε Ζηλ-Γς

  132. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Kρόνη
    El incendio de Salónica

  133. cronopiusa said

    Χίλια ευχαριστώ!

  134. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ιστοριοφίδη, βλέπω ότι σου αρέσει η έκφραση αέρα-πατέρα, τη χρησιμοποιείς συχνά. Ίσως γιατί την ακούς και συχνά από ατυχείς συνομιλητές σου. Δηλαδή, ο Βενιζέλος ήταν αντισημίτης ειδικά με τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης που δεν τον ψήφιζαν; Όντως αέρα-πατέρα. Διάβασε τον ορισμό του αντισημιτισμού, αν και είμαι σίγουρος ότι τον ξέρεις πάαααρα πολύ καλά.

  135. Ιστοριοδίφης said

    Αγαπητέ μου κύρ-Γιάννη (134) μή ξύνεστε στην γκλίτσα του τσομπάνη… Εκτός του ότι γνωρίζω 100πλάσια απ’ ό,τι εσείς, έχω από πίσω μου και ένα Επιτελείο που μπορεί να κολλήσει στον τοίχο όλους τους επίδοξους ερευνητές αυτού του Ιστολογίου, του ειδήμονος κ. Σαραντάκου συμπεριλαμβανομένου…

    Θα με αναγκάσετε να παραθέσω αποσπάσματα από το εξαφανισμένο βιβλίο του Bernard Pierron, για να σάς αναγκάσω να το βουλώσετε. Πάρτε το χαμπάρι: Δεν είμαστε όλοι αθώα σκολιαρόπαιδα του Δημοτικού από τα οποία βγάζετε το ψωμί σας αποβλακώνοντάς τα…

    ΣΑΣ ΡΩΤΑΩ: Αν ένας σημερινός πολιτικός αποκαλέσει ΜΗ Έλληνες και ότι προτιμούν τους Τούρκους κάποια ομάδα ψηφοφόρων επειδή ΔΕΝ τον ψηφίζουν, δεν θα σταμπαριστεί αμέσως ως αντισημίτης; Βλέπε την Χρυσή Αυγή που τα λέει αυτά για τους μουσουλμάνους της Θράκης και όλα τα κόμματα την έχουν καταγγείλει.

    Αφήστε κατά μέρος τον ορισμό του Αντισημιτισμού (δεν είμαστε σκολιαρόπαιδα εδώ, για να μάς αποπροσανατολίζετε με δασκαλίστικα φληναφήματα…) και πέστε μου ειλικρινά με το χέρι στην καρδιά: 1) Γνωρίζατε στα 50φεύγα σας αυτές τις δηλώσεις του Εθνάρχη Βενιζέλου το 1934; 2) Γνωρίζατε ότι ο ίδιος ο Μαζάουερ (και όχι η Χρυσή Αυγή) λέει στο «Θεσσαλονίκη πόλη των φαντασμάτων» ότι οι Εβραίοι της «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων» καταστενοχωρήθηκαν που η πόλη κατέληξε στους Έλληνες;

    3) Θα τολμούσατε να διδάξετε στα σκολιαρόπαιδά σας τις δηλώσεις αυτές του Βενιζέλου;

    4) Αν μιά έγκυρη εφημερίδα (π.χ. η «Καθημερινή») ζητούσε από κάποιο πολιτικό που δηλώνει φανατικός Βενιζελικός (π.χ. ο Κούλης, ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Ευάγγελος Βενιζέλος κλπ.) να σχολιάσει τις δηλώσεις αυτές του Βενιζέλου το 1934, τί νομίζετε ότι θα γινόταν; Δεν θα γινόταν πρώτη είδηση σε όλα τα ΜΜΕ;

    Προς το παρόν, κυρ Γιάννη μου, διαβάστε (γράφει η Εβραία ιστορικός Ρένα Μόλχο) την ανάρτηση του Ζάν Κοέν για την Αντιεβραϊκή Νομοθεσία του Ελ. Βενιζέλου, μπάς και ξεστραβωθείτε, αν και δεν το βλέπω, γιατί είστε ξεροκέφαλος και πεισματάρης…

    Θα τελειώσω, αφιερώνοντάς σας ένα αριστουργηματικό απόσπασμα από την «Δασκαλομάννα» (1894) του αγαπημένου σας Παπαδιαμάντη, για να σάς ρωτήσω: Θα τολμούσατε να το διαβάσετε αυτό το απόσπασμα στα σκολιαρόπαιδά σας; Όχι βέβαια!.. Διότι σκοπός του δασκάλου στο Ρωμέικο είναι να αποβλακώνει τους μαθητές του και όχι να τους ξυπνάει…

    Λέει, λοιπόν, η Σχολική Επιτροπή προς τον δάσκαλο, στην «Δασκαλομάννα» του Παπαδιαμάντη:

    «…τὸ σκολειό, ἂς ὑποθέσουμε, δὲν ἔγινε γιὰ νὰ μαθαίνουν τὰ παιδιὰ γράμματα, δηλαδή. Ἔγινε γιὰ νὰ μαζώνουνται οἱ κλῆρες*, τὰ παλιόπαιδα, τὰ διαβολόπουλα. Πῶς μπορεῖ, τὸ λοιπόν, ἕνας γονιὸς νὰ τὰ ἔχῃ μπελὰ ἀπὸ τὸ πρωὶ ὣς τὸ βράδυ; Καὶ ποῦ συφτάνεται* ἕνας φτωχὸς νὰ τὰ θρέψῃ; Μπορεῖ νὰ τὰ χορταίνῃ κομμάτια; Μήπως χορταίνουν, οἱ διαόλοι, ποτέ; Καὶ εἶναι ἱκανὴ μία χήρα γυναίκα νὰ τρέχῃ ἀπὸ γιαλὸ σὲ γιαλό, ἀπὸ βράχο σὲ βράχο, γιὰ νὰ τὰ συμμαζώνῃ; Γιατί πληρώνεται ὁ δάσκαλος; Γιὰ νὰ ἔχῃ τὸ βάρος αὐτό, νὰ εἶναι οἱ γονιοὶ ἥσυχοι. Ὅταν εἶναι συμμαζωμένα ἐκεῖ-δά, μὲς στὸ σκολειό, γλυτώνει ὁ γονιὸς καὶ καμπόσα κομμάτια, παραδείγματος χάριν. Ἂς τρῶνε τὰ θρανία, ποὺ εἶναι ξύλινα, ἂς τρῶνε τοὺς πίνακας καὶ τὰ χαρτιά τους, τοὺς τοίχους καὶ τὸ πάτωμα, γιὰ νὰ εἶναι οἱ νυκοκυραῖοι ἡσυχώτεροι γιὰ τὲς ἀχλαδιές των, τὲς βερυκοκκιές των, τὲς συκιὲς καὶ τ᾽ ἀμπέλια των. Ἡ καθεμιὰ πανδρεμένη, τὸ λοιπόν, πρέπει νὰ ἔχῃ μέρος γιὰ νὰ ξεφορτώνεται τὴν κλήρα της, ποὺ οἱ πλιότεροι ἄνδρες λείπουν χρόνο-χρονικῆς*, ἡ καθεμιὰ χήρα πρέπει νὰ ἔχῃ μέρος γιὰ νὰ ρίχνῃ τὸ στρίγλικό της, τ᾽ ἀρφανό της. Ἡ καθεμιὰ ἀρχόντισσα νὰ ἔχῃ μέρος γιὰ νὰ βάζῃ τὸν πάποωω της, τὸ χῆνο της, κ᾽ ἡ καθεμιὰ φτωχή, τὸ θάρρος της καὶ τὴν ἀπαντοχή της. Αὐτά, δάσκαλε»

  136. loukretia50 said

    135. για τη Δασκαλομάννα

    Συνηθίζετε να κυριολεκτείτε νομίζω… ή το παλεύετε.
    Ας το ξεκινήσουμε έτσι λοιπόν.
    Κατ΄αρχήν γράφει : «…τὸ σκολειό, ΑΣ ΥΠΟΘΕΣΟΥΜΕ, δὲν ἔγινε γιὰ νὰ μαθαίνουν τὰ παιδιὰ γράμματα, δηλαδή»

    Μα όλοι οι αδαείς αναγνώστες – παιδιά και κοινοί θνητοί , που δεν έχουμε κλασσική παιδεία – με τα λίγα κολλυβογράμματα που ξέρουμε, μένουμε σ΄αυτό, κυριολεκτικά, χωρίς περαιτέρω προβληματισμούς .
    Υπόθεση δεν κάνει? Και λοιπόν?
    Κι ένας καλός δάσκαλος εξηγεί πολλά για κάποιες άλλες δύσκολες εποχές και λύνει απορίες.

    Αλλά επί της ουσίας, δεν καταλαβαίνω, γιατί να μην το διαβάσει?
    Εγώ θα το διάβαζα, αν ήμουν δασκάλα..

    Κανένα σημερινό παιδί ή γονιός δε θα παραξενευτεί από τη φοβερή αποκάλυψη – ή απλή υπόθεση! – ότι και τότε οι γονείς ήθελαν να τα παρκάρουν στο σχολείο για διπλό όφελος.
    Σήμερα δηλαδή γιατί τα στέλνουν παιδικό σταθμό και νηπιαγωγείο? Για ακαδημαϊκή μόρφωση?

    Τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ καλά αυτό που ήδη πιστεύουν.
    Εσείς δηλαδή νομίζατε μικρός πως σας έστειλαν σχολείο για να μάθετε γράμματα?

  137. paolodrosi said

    Δεν ξερω αν ειναι καλος ή κακος συγγραφεας ο Ζουργος.
    Εμενα παντως, σαν βερο Θεσσαλονικιό, μου μετεφερε την ατμοσφαιρα της πολης.
    Επισης μου εφερε στο μυαλο, ιστοριες που λεγανε οι παππουδες για τα παλια, οπως και τη γειτονια μου, στην παλια Σαλαμινα.
    Αν η μεγαλη λεωφορος που γραφει, ειναι η Βασ. Ολγας, τοτε κακως γραφει πως εφτασαν με την αμαξα στο υψος του Γ’ Σωματος Στρατου. Αυτο το συναντας μονο επι της Λεωφορου Στρατου.
    Στη Βασ. Ολγας, εκει που βρισκεται το σημερινο Δημαρχειο, ηταν το Στρατηγειο. Μαλιστα η υπηρχε σταση λεωφορειου, Στρατηγειο. Μπροστα στα προσκοπάκια.

    Το Σπλεντιντ πρεπει να ηταν ο κινηματογραφος Κεντρικον, που για λιγα χρονια ειχε γινει νάιτ κλαμπ, με το ονομα Σπλεντιντ, στη δεκαετια του 80. Εκει ξημερωνε το ΄΄μωρο του ελαφιου΄΄, οταν επαιζε στον ΠΑΟΚ.
    Το Πατέ αντιθετως, μετακομισε στην Μ. Αλεξανδρου, απεναντι απο το Μακεδονια Παλλάς. Παντως εγω το θυμαμαι στις αρχες του 70, με το ονομα Τόττης.

    Οι πυροπληκτοι πηγαιναν ανατολικα, για να βρουν συγγενεις τους, να μεινουν.
    Οι Εξοχες εφταναν χοντρα-χοντρα, μεχρι το υψος της σημερινης 25ης Μαρτιου, και μετα αρχιζε η Καλαμαρια.
    Πολλοι Εβραιοι ηρθαν ανατολικα, στις γειτονιες Καραγατσια, (σημερινη οδος Αναληψεως και Δελφων), 151, (σημερινη Κατω Τουμπα, περιξ της Κλεανθους). Το σημερινο Γυμνασιο-Λυκειο Τουμπας, εμεις το ξεραμε, σκετο 151.
    Νοτια απο το 151 και κατω απο το Ιπποκρατειο, ειναι η περιχη Βαρωνου Χιρς, κι ακομα πιο κατω, το Εβραικο σχολειο Θεσ/νικης, επι της οδου Φλεμινγκ, στο υψος της Δελφων. Ολοι οι γυρω δρομοι ειναι αφιερωμενοι σε Εβραιους. Ροστάν, Μισραχή, Λεβή, Χιρς, κ.α.
    Πιο ανατολικα ηταν η περιοχη Καμπελ, καπου στο σημερινο Βότση.

    Οι Καπουτσηδες ειναι η σημερινη Πυλαια, που εμεις την ξεραμε ως Καμπτσίδα. Συγκεκριμενα, μολις περναγες το ρεμα. Στην Κατω Τουμπα απο το φυτωριο του Καλού, και στην Ανω Τουμπα, απο τον αγιο Χριστοφορο και τα σημερινα Κωνσταντινουπολιτικα.

    Οι παππούδες λεγανε για φημες, οτι η πυρκαγια εγινε για να φυγουν οι Εβραιοι απο το κεντρο της πολης.
    Εγω ξερω ομως, οτι ακομα και σημερα οι Εβραιοι (που εχουν εξελληνιστει πλεον), ελεγχουν σημαντικο κομματι της οικονομιας στη Θεσσαλονικη. Μερικα ενδεικτικα ονοματα. Τζαννής, Μόλχο, Μπέζας, Τόττης.

    Οπως εγραψα και παραπανω, δεν ξερω αν ειναι καλος ή κακος στη δουλεια του ο Ζουργος.
    Εμενα παντως με ταξιδεψε στα νεανικα μου χρονια.

  138. ΚΩΣΤΑΣ said

    137 Paolodrosi

    Φίλε και συντοπίτη, συμφωνώ μαζί σου ότι ο Ζ. μεταφέρει την ατμόσφαιρα της πόλης της Θεσσαλονίκης και ευρύτερα θα έλεγα, και την διαχέει όχι μόνο στους Θεσσαλονικείς, αλλά και πανελλήνια.

    Εσύ είσαι βέρος Σαλονικιός και κουβαλάς αναμνήσεις και ακούσματα. Εγώ είμαι μέτοικος, όπως και οι περισσότεροι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, λόγω προσφυγιάς και εσωτερικής μετανάστευσης. Ιδέα δεν είχα σχεδόν από την ιστορία αυτής της πόλης. Μια πρώτη καλή γεύση πήρα από τα βιβλία του Τομανά, χρονικό Θεσσαλονίκης, παλιά Θεσσαλονίκη κλπ. Θεωρώ σημαντική τη συμβολή του Ζ. στη γνώση αυτής της ιστορίας.

    Να προσθέσω και κάτι ακόμα. Πολλοί πυροπαθείς Εβραίοι, ίσως οι περισσότεροι και οι πιο φτωχοί κατέφυγαν στην δυτική εκτός τειχών Θεσσαλονίκη, περιοχή συνοικισμού Βαρώνου Χιρς, Ξηροκρήνη, τότε Κιλκίς Μαχαλέ, περιοχή Ραμόνας έως Καΐστριο Πεδίο και πέριξ της οδού Λαγκαδά. Αυτούς βρήκε λίγο αργότερα το ΣΕΚΕ (πρόδρομος του ΚΚΕ) και ο Μπεναρόγια ως πρώτη κύρια δύναμη ανάπτυξης εργατικών διεκδικήσεων και απεργιών.

    Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης είναι ένας πολύπαθος λαός, με τα γνωστά που ακολούθησαν και αξίζουν τιμής και αναγνώρισης των θυσιών τους.

  139. sarant said

    137 Για να αποδοθούν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, το ότι η οδός Εξοχών είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας είναι δική μου αναφορά. Δεν θυμάμαι αν ο Ζουργός κάνει τέτοιες αντιστοιχίσεις.

  140. Theo said

    @137, 138:

    Κι άλλοι Θεσσαλονικείς συγγραφείς μεταφέρουν την ατμόσφαιρα της πόλης, με κορυφαίο τον Γιώργο Ιωάννου. Πρόχειρα μού έρχονται στον νου ο Μπακόλας, ο Σφυρίδης, ο Χριστιανόπουλος (στα πεζά του) αλλά κι ο Πάνος Θεοδωρίδης, που μας μεταφέρει στη βυζαντινή Θεσσαλονίκη.

    Η διαφορά τους με τον Ζουργό και τη «σχολή» στην οποία θήτευσε είναι πως είναι μάστορες της αφήγησης και πως γράφουν από εσωτερική ανάγκη, ανάγκη επικοινωνίας με τον αναγνώστη. Στοχεύουν στο κέντρο και δεν αραδιάζουν άσχετες λεπτομέρειες για να παραγεμίσουν το μυθιστόρημα, να εντυπωσιάσουν τον αναγνώστη, να φτάσουν στον αριθμό των σελίδων που συμφώνησαν με τον εκδότη, κλπ.

    Από τις αφηγήσεις του Ζουργού κλπ. λείπει ο εσωτερικός ρυθμός, που τον έχουν οι συγγραφείς που κάτι μέσα τους τους δονεί και πρέπει να το εκφράσουν, ενώ οι διάλογοι και η συμπεριφορά των ηρώων του είναι ξύλινα και δεν απεικονίζουν το κλίμα της εποχής που περιγράφει, ένα κλίμα που το βρίσκει κανείς στις πρωτογενείς πηγές του παρελθόντος.

    Ο Ιωάννου, ο Χριστιανόπουλος κι ο Σφυρίδης γράφουν πάντα βιωματικά, ενώ ο Μπακόλας συνήθως μεταφέρει τα βιώματα των γονιών και των παππούδων του. Δεν παίρνουν απλώς κάποια ιστορικά γεγονότα που τα διάβασαν κάπου και τα επενδύουν με τη φαντασία τους.
    Γι’ αυτό είναι αληθινοί.

  141. ΣΠ said

    137
    Ο Εντμόν Ροστάν ήταν εβραίος;

  142. ΚΩΣΤΑΣ said

    139 Ναι, η οδός Εξοχών είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας. Κι εγώ είμαι εκτός Θεσσαλονίκης και δεν θυμάμαι, ούτε μπορώ να ελέγξω τι γράφει ο Ζουργός. Ακόμη και αν λέει στο υψος του Γ’ Σωματος Στρατου, δεν είναι άστοχο, η περιοχή εκεί είναι πάρκο, δεν είχε άλλα σημεία αναφοράς και η Λεωφόρος Στρατού, όπου το Γ’ ΣΣ, είναι η αμέσως πιο πάνω παράλληλη οδός και πολύ κοντά.

  143. ΚΩΣΤΑΣ said

    140 Theo

    Συμφωνώ μαζί σου ότι και οι άλλοι συγγραφείς που αναφέρεις, μεταφέρουν την ατμόσφαιρα της πόλης. Ούτε προσπαθώ να σε πείσω για την αξία του Ζ. Απλά εμένα μ΄αρέσει, και μαθαίνω και ευχαριστιέμαι και απολαμβάνω τα γραφόμενά του. Δημοκρατίαν έχουμε άλλωστε! περί ορέξεως κολοκυθόπιτα. 😉

  144. Γιάννης Κουβάτσος said

    Να προσθέσω και τον Τόλη Καζαντζή στην παρέα του Ιωάννου και του Χριστιανόπουλου. Εξαιρετική τριπλέτα.

  145. Theo said

    @144:
    Καλός κι ο Καζαντζής, δε λέω, αλλά δεν θα τον έβαζα δίπλα στους άλλους δύο.
    Όμως, όπως έγραψε κι ο Κώστας παραπάνω, περί ορέξεως… 🙂

  146. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    140 Theo
    >>γράφουν από εσωτερική ανάγκη, ανάγκη επικοινωνίας με τον αναγνώστη
    Τώρα με αυτή σας τη διατύπωση πήρε πάσα η σκέψη που δε μπορούσα να διατυπώσω.
    Η εσωτερικότητα, αυτό θαρρώ αισθάνθηκα να υπολείπεται κάπως στο ενάμιση βιβλίο του Ζουργού που έχω διαβάσει. Από τη μια κάτι μ΄άρεσε,κύλαγε η ανάγνωση αλλά και κάτι και μ΄άφηνε μετέωρη κι έτσι ούτε πήρα άλλο βιβλίο του ούτε μπορώ να τον συστήσω, ακόμη τουλάχιστον. Με τα δικά μου κριτήρια ασφαλώς.

  147. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν υπάρχει εσωτερικότητα στα βιβλία που προορίζονται για μπεστ σέλερ και, όπου υπάρχει, είναι πεποιημένη. Είμαστε ευχαριστημένοι αν διαβάσουμε μια καλογραμμένη αφήγηση, χωρίς ιστορικές και πραγματολογικές ανακρίβειες και, κυρίως, χωρίς λογοτεχνίζουσες φιοριτούρες και λυρικές εκχυμώσεις (λιαντινικό το τελευταίο 😊).

  148. Εμ βέβαια το σχόλιό μου περιμένει έγκριση, αφού κατάφερα κι αλλοίωσα την ηλεκτρονική μου διεύθυνση. Εν πάση περιπτώσει, άμα δημοσιευτεί, αναφερόταν στον Εδμονδο Ροστάν και ήταν απάντηση στο 141.

  149. Όχι. Κι ο λόγος που τον έχουμε κάνει δρόμο (τον έχουμε και στα Πατήσια), τιμή που πολύ σπάνια αποδίδεται σε ξένους λογοτέχνες — έχετε δει πουθενά οδό Δάντη, Σέξπιρ, Θερβάντες; — είναι το φιλελληνικό του ποίημα Pour la Grèce. Το ίδιο ισχύει και για τον Ουγκό και για τον Μιστράλ.

  150. sarant said

    Αρα το 149 αναφερόταν στο 141 🙂

  151. Γιάννης Κουβάτσος said

    Οδός Δάντη στο Ηράκλειο Κρήτης. Οδός Γκαίτε στη Λεμεσό. ☺

  152. Και οδός Μαρίας Κιουρί υπάρχει στο Πέραμα. Μπράβο τους. Αλλά θα ήθελα να ‘βλεπα και οδό Νεύτωνος, και οδό Φάραντεϊ (ή και Φαραδαίου:), και οδό Μάξουελ, και οδό Καρτεσίου, και οδό Πασκάλ.
    Στις Βρυξέλλες υπάρχει και οδός Βενιζέλου — αλλά αυτή μπαίνει στην κατηγορία των οδών Μακένζι Κινγκ και Γιαν Σματς, για όποιους τις θυμούνται. (Σε μια φιλοσυμμαχική παράκρουση, είχαν μετονομαστεί έτσι τα νοτίως της Πανεπιστημίου κομμάτια των οδών Αμερικής και Βουκουρεστίου, αν δεν κάνω λάθος.)
    Και βεβαίως στο Παρίσι υπάρχει rue Jean Sourdis — αλλά αυτό το έχουμε ξαναπεί 🙂

  153. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  154. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    {Σήμερα έπεσα πάνω του,σήμερα το προσθέτω.Αγνοούσα κι ότι έγραψε γι΄αυτό ο Ζακ Λακαριέρ}
    «Τον ένοχο τον βλέπουμε, είναι το ίδιο το πλήθος, είναι όλος ο κόσμος η Κανένας, όπως ο Οδυσσεάς . Πριν τη φωτιά, ο καθένας είναι μοναχός. Μετά τη φωτιά ,ο καθείς είναι αλληλέγγυος. Αυτή είναι η δύναμη, το θαύμα της πυρκαγιάς. Η φωτιά μεταβάλλει τη ζωή σε στάχτη. Είναι όπως ακριβώς αναφέρει ο Αισχύλος σχετικά με τον θεό Άρη, χρυσαμοιβός σωμάτων, η ακόμη όπως το λέει ο Σεφέρης «μεταλλάκτης»ψυχών, η φωτιά ψυχαμοιβός. …»
    (Ζακ Λακαριέρ, Salonique, l’incendie de 1917 Barbounakis,1980,Thessaloniki,
    http://pareaeptapyrgiou.blogspot.com/2017/11/1917.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: