Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το πανάρχαιο φρούτο (επανάληψη)

Posted by sarant στο 21 Σεπτεμβρίου, 2018


Μια και είναι στην εποχή τους αυτόν τον καιρό, σκέφτηκα σήμερα να επαναλάβω, επαυξημένο με τα δικά σας σχόλια, ένα άρθρο που είχε δημοσιευτεί εδώ πριν από πέντε χρόνια, και που επίσης έχει περιληφθεί στο βιβλίο μου «Οπωροφόρες λέξεις«.

Μερικά φρούτα ήρθαν στα μέρη μας τους τελευταίους μόνο αιώνες, χάρη στην πρόοδο των συγκοινωνιών, άλλα τα έφεραν από τον Νέο Κόσμο μετά το ταξίδι του Κολόμβου, άλλα έφτασαν στους βυζαντινούς ή τους ελληνιστικούς καιρούς, μερικά όμως ήταν «πάντοτε» εδώ· το πάντοτε να μην το πάρουμε τοις μετρητοίς, αλλά πάντως από πολύ παλιά. Ένα τέτοιο πανάρχαιο φρούτο, που είχε περάσει στο περιθώριο, αν και τα τελευταία χρόνια έχει τραβήξει και πάλι το ενδιαφέρον, είναι το ρόδι.

Το ρόδι βγαίνει απ’ τη ροδιά (Punica granatum), αλλά και η ροδιά βγαίνει, ετυμολογικά εννοώ, από το ρόδι. Εξηγούμαι. Οι αρχαίοι, το δέντρο το έλεγαν ροιά, και το ρόδι ήταν ρόα. Από το υποκοριστικό, ροΐδιον, που είναι της ελληνιστικής εποχής, βγήκε αργότερα ο τύπος ρόιδι, και ρόιδο, και σήμερα ρόδι. Από το νεότερο ρόδι, ονομάστηκε ξανά ροδιά το δέντρο. Στην Κύπρο τη λένε και ροβιά, ενώ στην Κρήτη ρόγδι και ρογδιά.

Η ροδιά είναι από τα οπωροφόρα δέντρα που απαντούν στον Όμηρο: Όγχναι (αχλαδιές) και ροιαί και μηλέαι αγλαόκαρποι (Οδύσσεια, η 114). Πριν προχωρήσω, να διευκρινίσω ότι επιστημονικά η ροδιά θεωρείται θάμνος και όχι δέντρο –αλλά ασφαλώς αυτό ενδιαφέρει περισσότερο τους βοτανολόγους. Για την ετυμολογία της λέξης δεν υπάρχει ομοφωνία, αλλά τα λεξικά προκρίνουν την σύνδεση με το ρήμα ρέω, πιθανώς λόγω των καθαρτικών ιδιοτήτων του ροδιού.

Στην αρχαιότητα υπήρχε και μια άλλη ελληνική λέξη για τη ροδιά, σίδη ή σίδα, όπως την έλεγαν οι Βοιωτοί αλλά και οι Κρήτες. Υπάρχει κι ένα γουστόζικο ανέκδοτο στον Αθήναιο. Μια εποχή, Αθηναίοι και Θηβαίοι φιλονικούσαν σε ποιον ανήκει μια περιοχή, που λεγόταν Σίδαι. Ο Επαμεινώνδας λοιπόν έβγαλε από τον κόρφο του ένα ρόδι και ρώτησε τους Αθηναίους, πώς το λένε. Ρόαν, του απάντησαν. Αλλ’ ημείς σίδαν, απάντησε εκείνος και νίκησε.

Στην ελληνική μυθολογία το ρόδι παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, αν θυμηθούμε τον μύθο της Περσεφόνης, που την έκλεψε ο Πλούτωνας στον κάτω κόσμο, και εκεί την ξεγέλασε και της έδωσε να φάει έξι σπυριά ροδιού, και γι’ αυτό η κόρη της Δήμητρας αναγκάστηκε να μένει έξι μήνες το χρόνο στον Άδη (και αυτούς τους μήνες έχουμε χειμώνα· σε άλλες παραλλαγές του μύθου γίνεται λόγος για λιγότερα σπυριά και μήνες).

Παρ’ όλ’ αυτά, η ροδιά φαίνεται πως δεν είναι ιθαγενής στην Ελλάδα αλλά εισήχθη τα πολύ αρχαία χρόνια, μέσω Μικράς Ασίας, από την Περσία ή την Κεντρική Ασία. Στην Κύπρο, σύμφωνα με το μύθο, τη φύτεψε η Αφροδίτη. Οι Ρωμαίοι την πήραν από την Καρχηδόνα, γι’ αυτό την είπαν malus Punica (καρχηδονιακή μηλιά) και malum Punicum το ρόδι, δηλαδή «μήλο της Καρχηδόνας». Το λέγανε όμως και granatum το ρόδι — malum granatum ή pomum granatum. (Βλέπουμε και πάλι να χρησιμοποιείται η λέξη malum και pomum για κάθε είδος οπωρικό). Γράφει ο Πλίνιος (ο πρεσβύτερος) στη Φυσική ιστορία του (13:34): sed circa Carthaginem Punicum malum cognomine sibi vindicat; aliqui granatum appellant  (που ονομάζεται μήλον το φοινικικόν, αν και άλλοι το λένε πολύκοκκον).

Granum στα λατινικά είναι ο κόκκος. Από αυτόν έχουμε λέξεις όπως γρανάζι, γρανίτης και γρανίτα. Και granatus είναι ο πολύκοκκος. Από το pomum granatum βγήκε το pomegranate των Άγγλων. Οι Γάλλοι, στη διαδρομή, κράτησαν μόνο τη δεύτερη λέξη και την έκαναν grenate και αργότερα grenade. Από εκεί βγήκε η γρεναδίνη και το grenat (αγγλικά garnet, ο γρανάτης) και το χρώμα γκρενά. Αλλά και η χειροβομβίδα με τα πολλά σφαιρίδια που θύμιζε ρόδι και ο γρεναδιέρος (grenadier, ροδιά, αλλά και στρατιώτης εκπαιδευμένος στη χρήση χειροβομβίδων). Και η Γρανάδα άλλωστε της Ισπανίας πιστεύεται ότι πήρε το όνομά της από τις ροδιές της περιοχής (και στα ισπανικά, granada είναι και το ρόδι και η χειροβομβίδα).

Στις σημιτικές γλώσσες το ρόδι είναι r-m-n, δηλαδή rimmon στα εβραϊκά και rumman στα αραβικά, απ’ όπου σήμερα romã (έρρινο) στα πορτογαλικά. Στα τούρκικα nar, όπως και στα περσικά, που από εκεί προέρχεται, ενώ έχει περάσει και στα σερβικά και τα βουλγάρικα. Τα ρουμάνικα, περιέργως, έχουν rodie, μάλλον από εμάς. Να πούμε ότι το ρόδι έχει από τα αρχαία χρόνια ως τα σήμερα κεντρική θέση στη ζωή στην Περσία, και στη γαστρονομία της, αφού πολλές συνταγές χρησιμοποιούν σάλτσα ροδιού αντί π.χ. ντομάτα. Θυμάμαι επίσης το πολύ συγκινητικό διήγημα «Οι ροδιές» του Ουίλιαμ Σάρογιαν, που αφηγείται τις προσπάθειες ενός Αρμένη μετανάστη να καλλιεργήσει ρόδια στην Καλιφόρνια, όπου κανείς δεν τα ξέρει. Μια και αναφέραμε την Αρμενία, να θυμηθούμε την ταινία του Σεργκέι Παρατζάνοφ «Το χρώμα του ροδιού«.

Η αρχαία ονομασία της ροδιάς, ροιά όπως είπαμε, διατηρείται στην «φλογοφόρο ροιά» όπως λέγεται στη στρατιωτική ορολογία ένα διακριτικό της στολής των ανώτερων και ανώτατων αξιωματικών σε πολλούς στρατούς του κόσμου, το οποίο στον ελληνικό στρατό αντικατάστησε το στέμμα και το πουλί της χούντας (στην εικόνα στη στολή του ταξίαρχου). Μοιάζει με ρόδι, αλλά φλογοφόρο -κάτι που δεν είναι τυχαίο αφού έχει την καταγωγή του σε διακριτικά της στολής των γρεναδιέρων, που έριχναν χειροβομβίδες.

Στη λαογραφία μας το ρόδι παίζει καίριο ρόλο. Αρκεί να θυμηθούμε το ρόδι που σπάνε οι νιόπαντροι στο κατώφλι του σπιτιού τους ή ο νοικοκύρης την πρωτοχρονιά, που μπαίνει με το δεξί στο σπίτι και σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, ταυτόχρονα προφέροντας μιαν ευχή, όπως «όσες ρώγες έχει το ρόδι , τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας» ή «όσο γεμάτο είναι το ρόδι τόσο γεμάτο να είναι το σπίτι μας». Κάποτε πετούν μαζί κι ένα λιθάρι, οπότε η ευχή γίνεται: «Σαν το λιθάρι γεροί και σαν το ρόδι γεμάτοι».

Απόηχος αυτού του εθίμου είναι μάλλον η φράση «έσπασε το ρόδι», που τη λέμε όταν επιτέλους σημειώσουμε επιτυχία ύστερα από σειρά ατυχιών. Η φράση χρησιμοποιείται κατά κόρο στην αθλητική δημοσιογραφία, και λέγεται όταν μια ομάδα καταφέρει την πρώτη της νίκη στο πρωτάθλημα ύστερα από κάμποσα ανεπιτυχή αποτελέσματα ή όταν ένας παίκτης μπορέσει επιτέλους να σκοράρει.

Στα κιτάπια μου βρίσκω και τη φράση «το σπίτι του είναι γεμάτο σαν το ρόδι», έπαινος σε νοικοκύρη που έχει όλα τα χρειώδη. Το ρόδι, όπως είπαμε και πιο πάνω, συμβολίζει την αφθονία σ’ ένα σπιτικό. Υπάρχει όμως και μια αρνητική παροιμιακή φράση για το ρόδι, που χρησιμοποιεί μια παλιότερη μορφή της λέξης· ίσως σήμερα, όταν λέμε τα έκανε ρόιδο, να μη συνειδητοποιούμε ότι αναφερόμαστε στο ρόδι. Τα έκανε ρόιδο, βέβαια, σημαίνει τα έκανε θάλασσα. Η αρχή της φράσης μάλλον βρίσκεται στο έθιμο που θέλει τη νύφη, όταν μπαίνει στο σπίτι του γαμπρού να ρίχνει στο πάτωμα το ρόδι και να πατάει τους σκορπισμένους καρπούς –κάτι που και οι καλοπροαίρετες πεθερές θα το έβλεπαν με ενδόμυχη φρίκη φαντάζομαι.

Ωστόσο, πρέπει να πούμε ότι ο παλιότερος λαϊκός τύπος της λέξης είναι ρόιδο, κι έτσι διασώζεται π.χ. στο πολύ γνωστό «Μήλο μου κόκκινο, ρόιδο βαμμένο», ή στο δημοτικό τραγούδι του Κατσούδα (Πάει το μήλο να χαθεί, το ρόιδο να μυρίσει / πάει ο Κατσούδας να χαθεί και πίσω δεν γυρίζει) και σε άφθονες άλλες πηγές. Να αναφέρουμε και το ρεμπέτικο «Θα κάνω ντου βρε πονηρή» όπου το «μου τα’χεις κάνει ρόιδο» ριμάρει με το «κορόιδο».

Τα σπυριά του ροδιού λέγονται, σε μερικά μέρη, όπως στη Λέσβο, παπούδες. Ο Μυριβήλης στο Ο Βασίλης ο Αρβανίτης κάνει μια ωραία παρομοίωση: «ρουμπίνια σα ροϊδοπαπούδες». Υπάρχει και το αίνιγμα «χίλιοι μύριοι καλογέροι σ’ ένα ράσο τυλιγμένοι» -τι είναι; Τα σπυριά του ροδιού.

Η τρελή ροδιά του Οδυσσέα Ελύτη έχει απαθανατίσει τη ροδιά στη νεότερη ελληνική ποίηση, ενώ χάρη στο Μίκη Θεοδωράκη και τους στίχους του Πάνου Κοκκινόπουλου, θα θυμόμαστε για πάντα τη τετράκλωνη ροδιά, στολίδι της αυλής μας. Τα τελευταία χρόνια, το ρόδι έχει αρχίσει να μεγαλοπιάνεται και πάλι, μια και οι διατροφολόγοι του βρίσκουν θαυματουργές αντιοξειδωτικές ιδιότητες –το πανάρχαιο φρούτο δεν έχει πει ακόμα την τελευταία του λέξη.

Βέβαια, για να γκρινιάξουμε και λίγο, τα ρόδια που βρίσκουμε στην αγορά είναι μεν θηριώδη, σαν μικρά καρπούζια, και με ρουμπινιά σπυριά, αλλά πολύ συχνά με γεύση θεόξινη. Στην Αίγινα έχουμε μια ροδιά, που την τρύγησα δεόντως τις προηγούμενες μέρες, με σπυριά μάλλον άχρωμα, και κανονικού μεγέθους, αλλά γλυκύτατα. Τα φαινόμενα απατούν -και στο ρόδι!

Advertisements

190 Σχόλια to “Το πανάρχαιο φρούτο (επανάληψη)”

  1. nikiplos said

    Πανάρχαιο μεν, αλλά τα τελευταία χρόνια βρίσκει κανείς τον πολύτιμο χυμό του στην ημεδαπή και πανάκριβο… Σε αντίθεση με την Ιταλία ή την Τουρκία που σε κάθε γωνία είναι κάποιος πεντακάθαρος και στίβει χυμό ροδιού σε λογική τιμή…

  2. leonicos said

    Αχ, ροδια μου εσύ πεντάκλωνη

  3. leonicos said

    Πάω Τουρκία αρχές Οκτώβρη. Ρόδι και αϊράνι από πλανώδιο

  4. leonicos said

    Πάω ν’ νανεώσω κάρτες, να δώσω παρών και τα λοιπά χρειώδη, μη με βρει κανείς από δω μέσα λειψό.

    Να σπεύσω να ομολογήσω ότι τη γιαγιά Κανάρα, στην πραγματικότητα την έλεγαν Ραχήλ (αρνάκι θηλυκό). Αλλά τραγούδαγε πολύ ωραία, και το σπίτι γενικώς ελληνόφερνε μάλλον

  5. Soumela said

    Καλημέρα, η γιαγιά μου που ήταν πόντια το έλεγε ναρ και όταν ταξίδεψα στη Τουρκία και στο Ιράν το έλεγαν κι εκεί ναρ. Το χρησιμοποιούν συχνά όπως εμείς το λεμόνι. Τα πιλάφια σχεδόν πάντα τα πασπαλίζουν με κόκκους ροδιού.

  6. Γς said

    Καλημέρα

    Ρόδι
    και πως ανατριχιάζω όταν βλέπω να το συνθλίβουν μ αυτές τις πρέσες αποχυμωτές

  7. gpoint said

    Το έχω ξαναγράψει, κήπος χωρίς ροδιά και σπίτι χωρίς γάτα, δεν λέει.

  8. Καλημέρα σας.

    «Και η Γρανάδα άλλωστε της Ισπανίας πιστεύεται ότι πήρε το όνομά της από τις ροδιές της περιοχής (και στα ισπανικά, granada είναι και το ρόδι και η χειροβομβίδα).»

    Οι Ισπανοί είναι μάλλον σίγουροι καθώς το συμπεριλαμβάνουν στον θυρεό τής πόλης.

    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Provincia_de_Granada_-_Escudo_2008.svg

  9. Λεύκιππος said

    Οντως κι εμένα οι τρεις ροδιές μου κάνουν πεντάγλυκα ρόδια. Αυτά που αγοράζω, παρά το μέγεθος και την εμφάνιση, συνήθως μπλιαχ

  10. Ανδρεας Τ said

    @3 Το αϊράνι πάντα υπέροχο. Το ρόδι, βρήκα μόνο ξυνό και μερικές φορές πικρόξυνο, όπου κι αν δοκίμασα στην γείτονα χώρα. Τα ισπανικά ρόδια που βρίσκω στην αγορά μου(της αλλοδαπής) γλκύτατα κι υπέροχα.

  11. atheofobos said

    Φίλος του ροδιού από παιδί πάντα τρώω ρόδια Ερμιόνης που το σπέρμα του είναι μαλακό και τρώγεται.
    Στην Τουρκία είδα ότι αυτά που κάνουν ρόφημα πολλοί στους δρόμους, είναι η ποικιλία με σκληρό σπέρμα.
    Πάντως υπάρχουν πολλές ποικιλίες όπως γράφει εδώ:
    http://www.gaiapedia.gr/gaiapedia/index.php/%CE%A0%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82_%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%B9%CE%AC%CF%82

  12. Ανδρεας Τ said

    Ξέχασα να σημειώσω τα υπέροχα λουκούμια από ρόδι, της γείτονος χώρας. Τα γεύτηκα στη Σμύρνη και τρελάθηκα.

  13. ΓιώργοςΜ said

    > Αλλά και η χειροβομβίδα με τα πολλά σφαιρίδια …
    Σε ένα από τα αστυνομικά της Άγρας στη μακρινή δεκαετία του ’80 (Χάμετ ή Τσάντλερ, δε θυμάμαι ποιος από τους δύο, μάλλον ο δεύτερος στο «Αντίο, γλυκιά μου») η μετάφραση της χειροβομβίδας σε μια στιχομυθία είναι «ανανάς», θεωρώντας ίσως ο μεταφραστής αργκοτική, μάγκικη εκδοχή του όρου – πιθανολογώ ήταν grenade στο πρωτότυπο. Μου είχε κάνει εντύπωση που ο μεταφραστής χρησιμοποίησε έναν όρο που απ’ όσο ξέρω δεν είναι αντίστοιχος αργκοτικός στα Ελληνικά (μάλλον «κουκουνάρα» ή κάτι τέτοιο θα ήταν πιο πειστικό, ανανάδες τότε μόνο σε φωτογραφίες έβλεπες), ίσως γι’ αυτό το θυμάμαι ακόμη.

  14. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    13 Πρέπει να τα έχω διαβάσει όλα αλλά δεν το θυμάμαι.

  15. gpoint said

    Νίκο έχω και γω ροδιές με καρπό ελαφρά ροζέ, γλυκόν και κυρίως μαλακό ξύλο στο κουκούτσι. Ζήλεψα από μια με θηριώδη καπό , κατακόκκινο και γλυκό και φ΄τεψα ένα κουκούτσι από από αυτόν. Μου προέκυψε ροδιά με θηριώδης καρπούς και ξινότατους. Συμβαίνει συχνά,μου είπε ο φίλος, το μπόλι είναι πιο σίγουρη λύση αλλά είμαι εναντίον του μπολιάσματο, όλα τα δέντρα μου είναι από κουκούτσι εκτός της μπανανιάς, φυσικά.

  16. ΓιώργοςΜ said

    >Τα σπυριά του ροδιού λέγονται, σε μερικά μέρη, όπως στη Λέσβο, παπούδες.
    Φαντάζομαι όλα τα σπυριά, εγώ την έκφραση την ξέρω από το «παπούδες κουκιά», για να προσδιορίσει πώς είναι μαγειρεμένα, δηλαδή όχι σαν φασολάκια φρέσκα με το φλούδι τους, αλλά ξεσποριασμένα.

  17. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα ! Και η «Τρελή ροδιά» του Ελύτη από τους Χειμερινούς Κολυμβητές, με μουσική που θυμίζει έντονα Νίκο Μαμαγκάκη.

  18. Πάνος με πεζά said

    Γκάλοπ : μασουλάτε τα σπυριά, καταπίνετε το χυμό και μετά φτύνετε τη φύρα, όπως εγώ, ή τα τρώτε όλα; (Αυτό κάνω και με το φραγκόσυκο, a propos)

  19. Sarant said: «ροδιά (Punica granatum)… Οι αρχαίοι, το δέντρο το έλεγαν ροιά, και το ρόδι ήταν ρόα. Από το υποκοριστικό, ροΐδιον … βγήκε αργότερα ο τύπος ρόιδι, και ρόιδο, και σήμερα ρόδι… Στην Κύπρο τη λένε και ροβιά, ενώ στην Κρήτη ρόγδι και ρογδιά…. Στην αρχαιότητα υπήρχε και … άλλη ελληνική … σίδη ή σίδα… Οι Ρωμαίοι… την είπαν malus Punica (καρχηδονιακή μηλιά) και malum Punicum το ρόδι, δηλαδή «μήλο της Καρχηδόνας». Το λέγανε όμως και granatum το ρόδι — malum granatum ή pomum granatum… Στις σημιτικές γλώσσες το ρόδι είναι r-m-n, δηλαδή rimmon στα εβραϊκά και rumman στα αραβικά, απ’ όπου σήμερα romã (έρρινο) στα πορτογαλικά. Στα τούρκικα nar, όπως και στα περσικά, που από εκεί προέρχεται, ενώ έχει περάσει και στα σερβικά και τα βουλγάρικα. Τα ρουμάνικα, περιέργως, έχουν rodie»

    # …..Ξέχασα να γράψω ότι στα Μακεδονικά η ροδιά λέγεται καλλινιά και το ρόδι καλλίνα (στο «παλιάμπελο»-προίκα της μάννας μου-, ηλικίας αμνημονεύτων ετών, υπήρχε μέχρι το 1960 μια πλουσιοπάροχη και γλυκύτατη καλλινιά).

  20. Corto said

    Καλημέρα!

    «Να αναφέρουμε και το ρεμπέτικο «Θα κάνω ντου βρε πονηρή» όπου το «μου τα’χεις κάνει ρόιδο» ριμάρει με το «κορόιδο».»

    Βεβαίως η συγκεκριμένη ομοιοκαταληξία προϋπάρχει και στο αδέσποτο «του Μποχώρη».

    » άιντε το ‘να μήλο, τ’ άλλο ρόιδο
    βρε του την σκάσαν σαν κορόιδο»

    (π.χ. στην εκδοχή με τον Νταλγκά, 1927)

  21. Αὐγουστῖνος said

    Καλημέρα ἀπὸ Ρόδο (ποὺ δὲν ἔχει καμμία μὰ καμμία σχέση μὲ τὸ ρό(ι)δι).
    Ἔχω τὴν εντύπωση ὅτι ὁ στίχος «Μήλο μου κόκκινο, ρόιδο βαμμένο» ἀναφέρεται σὲ μῆλο βαμμένο στὸ χρῶμα τοῦ ροδιοῦ, ἄρα ἔχουμε μία λέξη «ροϊδοβαμμένο».

  22. mitsos said

    Καλημέρα
    και πολύ αμφισβητήσιμη η προέλευση της ονομασίας του νήσου Ρόδου από το ρόδι.

    «Στην εποχή μας η λέξη ρόδο παραπέμπει στο τριαντάφυλλο. Ωστόσο, η τριανταφυλλιά δεν είναι γηγενές φυτό στη Ρόδο, αλλά η καλλιέργειά του ξεκίνησε μετά τον Μεσαίωνα, οπότε είναι αδύνατο το αρχαίο όνομα του νησιού να προέρχεται από αυτό το φυτό. Από την άλλη, στα αρχαία ροδιακά νομίσματα εμφανίζεται με τεράστια συχνότητα ένα άνθος, το οποίο ταυτοποιείται με ένα είδος ιβίσκου, το οποίο είναι γηγενές στη Ρόδο. Πολλοί λοιπόν θεωρούν ότι αυτό το άνθος ιβίσκου είναι το «ρόδον» από το οποίο πήρε το όνομα της η Ρόδος. Κάποιοι άλλοι πάλι, το σχετίζουν με τη ροδιά και πιστεύουν ότι από εκεί πήρε το όνομά του το νησί.» (Από βικιπαίδεια )
    Αλλά και μυθολογικές αναφορές για την Ρόδη ( κόρη του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης ) φαίνεται να ποικίλουν αλλά να μην συσχετίζονται με τη ροδιά.

    Αν όμως η αρχαία ονομασία ήταν για το δέντρο και τον καρπό ροιά και ρόα αντίστοιχα όπως μαθαίνω από το άρθρο του Νικοκύρη, καταλαβαίνω την αποστροφή των Ροδίων προς το γράμμα Δ 🙂 όπως φημολογείται από το σχετικό ανέκδοτο:

    Σε σχολείο της Ρόδου ο Δάσκαλος κάνει την πρώτη ερώτηση γνωριμίας στους καινούριους μαθητές του.
    -«Πείτε μου σας παρακαλώ την Αλφαβήτα τώρα. Ξεκίνα εσύ.» Λέει απευθυνόμενος στον μαθητή του πρώτου θρανίου
    – «Αλφα, Βήτα, Γάμα , Έψιλον , Ζ…»
    -«Ε ! τι έγινε το Δέλτα ;» διακόπτει ο Δάσκαλος.
    Οπότε ο μαθητής απαντά με σιγουριά
    -» Εν έχει».

  23. mitsos said

    @21 Αυγουστίνος
    Τώρα είδα το σχόλιό σου.
    Να θεωρήσω λοιπόν πως η συσχέτιση Ρόδου με Ροδιά έχει πλέον οριστικά απορριφθεί ;

  24. Ποντικαρέος said

    @18 Εχω μια μίνι ιεροτελεστία για να φάω ρόδι. Πρώτα λιώνω στο στόμα μου ένα σπυρί για να δω αν είναι ξινό*, και εφόσον είναι γλυκά (ή έστω ανεκτά ξινό) τα τρώω λίγα λίγα λιώνωντας τα στο στόμα (για να απολαύσω το ζουμί) και τα καταπίνω αμάσητα. Μια φορά που δάγκωσα τους σπόρους ήταν πολλοί πικροί (χειρότεροι από τους σπόρους κάποιων σταφυλιών) και έτσι μου έμεινε αυτό το κουσούρι.
    * Κάποτε ένας παραγωγός/έμπορος ροδιών μου είχε πει ότο μπορείς να ξεχωρίζεις αν είναι γλυκό ή ξινό από κάποια χαρακτηριστικά (πριν ακόμα το αγράσεις/ανοίξεις). Δεν θυμάμαι τι ακριβώς είχε πει και προφανώς δε ξέρω αν ισχύει κάτι τέτοιο.

  25. Πέπε said

    Καλημέρα.

    > > Από το νεότερο ρόδι, ονομάστηκε ξανά ροδιά το δέντρο.

    Αντίθετα, από το ρόδο η τριανταφυλλιά ονομάστηκε ροδαριά (ροδαρά, ροδαρέ κλπ.).

    Μικρός διάβαζα ταχτικά το Ρόδι, ένα πολύ καλό (όπως το αχνοθυμάμαι) παιδικό περιοδικό:

  26. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Και το νυχτερινό τραγούδι του Βούλγαρου φαντάρου της Ζωής εν Τάφω:

    aman aman nar gibi, nar gibi
    memelerin kar gibi
    Σαν τα ρόδια είν’ τα βυζιά σου
    και σαν τα χιόνια

  27. Πέπε said

    @18:
    Όλα μέσα.

    (Συγγνώμη, σε σχέση με το φραγκόσυκο, φακίρης είσαι;)

  28. Alexis said

    #15: Αντιεμβολιαστή στα φυτά πρώτη φορά ακούω!

    #19:…..Ξέχασα να γράψω ότι στα Μακεδονικά η ροδιά λέγεται καλλινιά

    κ. Μπαρτζούδη μήπως συμμετέχετε σε κανένα μυστικό κίνημα ανεξαρτητοποίησης της Μακεδονίας και προετοιμάζετε το έδαφος προκειμένου να θεωρηθούν τα «Μακεδονικά» ξεχωριστή γλώσσα από τα Ελληνικά;
    Δεν εξηγείται αλλιώς αυτή η εμμονή…

  29. Γς said

    21:

    >Καλημέρα ἀπὸ Ρόδο

    Το νησί, που δεν έχει καμιά σχέση με το Rhode Island.

    >βαμμένο στὸ χρῶμα τοῦ ροδιοῦ, ἄρα ἔχουμε μία λέξη «ροϊδοβαμμένο»

    σαν το Rhode Island:

    που κάποτε στη Ρόδο λέγαμε μ ένα ζευγάρι Αμερικανών για την ονομασία της νήσου από το ρόδο, το τριαντάφυλλο.
    Και για το Καστελόριζο μιλήσαμε και τους εξήγησα ότι δεν υπάρχει όριζα στην ονομασία του, αλλά κόκκινο χρώμα Castello Rosso και τέτοια.

    Τελικά καλά τα πήγα. Κι επειδή τέθηκε θέμα τράμπας της Ρόδου με κάποια Πολιτεία των ΗΠΑ τους καράφλιασα όταν αντί για Τέξας, ΝΥ, Αρκανσο που έλεγαν τους πρότεινα το Ρόντ Αϊλαντ! Η πολιτεία της νήσου Ρόδου.

    Αμ δε, δεν είναι Ρόδος μου είπαν. Είναι το Κόκκινο νησί. Από τους πρώτους κατοίκους της, τους Ολλανδούς: “Red Island” (Roodt Eylant).

  30. nikiplos said

    Παρόλα αυτά τα ετυμολογικά, το Rhode σαφώς είναι η Ρόδος της Ελλάδας για τον μέσο Αγγλοσάξωνα, και οι εντόπιοι στο Πρόβιντενς, υπερηφανεύονται γι’ αυτό…

  31. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μωρέ μπράβο! Με το ρόδι στο μυαλό κοιμήθηκα και τώρα το βρίσκω «πιάτο». Τί σκεφτόμουν, να βρω ρόδια χωρίς κουκούτσια για τα κόλυβα, τώρα που είναι η εποχή τους. Επειδή στους μεγαλύτερους,τα «κουκούτσια»,τελος πάντων ο ελαφρά ξυλώδης πυρήνας απ΄τα σπυριά, πάει και κολλά στις οδοντοστοιχίες και βασανίζονται…
    Αγαπημένος καρπός, να τον βλέπω και να τον τρώω.Παλιά στοιχήματα με τον αδελφό μου να το φάμε ,στην ποδιά μας στο περβόλι, χωρίς να πέσει ούτε σπυράκι.

    25 Πέπε, σου λείπουν τεύχη; θα βρεθούν μερικά από του γιου μου 🙂

  32. Κιγκέρι said

    Και το παιδικό ποιηματάκι, όπως το θυμάμαι από τη γιαγιά μου:

    Ανέβα μήλο, κατέβα ρόδι
    να σε ρωτήσω τι κάνει η κόρη
    Δασκάλα είνα, παιδιά διαβάζει
    κι όταν αδειάζει την πούδρα βάζει.

  33. Πάνος με πεζά said

    Δεν ξέρω, αυτός ο «κετσές» που μένει στο τέλος, είναι πολύ άνοστος… Ο μόνος λόγος για να τον καταπιείς είναι να σου περάσει μια αμμοβολή τα έντερα, αλλά κι αυτό χρήσιμο είναι… 🙂

  34. sarant said

    15 Ναι, κι εμείς μαλακό κουκούτσι

    18 Τα τρώω

    21 Δεν το καταλαβαίνω έτσι.

    26 Σαν τούρκικα είναι αυτά

    28 Μου φαίνεται πως οι κρατικές υπηρεσίες πρέπει να ενδιαφερθούν για τους αυτονομιστές 🙂

  35. Λεύκιππος said

    26 Ο Βούλγαρος φαντάρος κι εμένα, δεν μου φαίνεται (ακούγεται) τόσο Βούλγαρος.

  36. ΓιώργοςΜ said

    Με την ευκαιρία, έχω δύο ροδιές στο χωριό, εκ των οποίων η μία (η μεγαλύτερη από τις δύο) δεν καρπίζει, ενώ η διπλανή της έχει δέκα ρόδια (περιμένω να τα μαζέψει η μάνα μου όταν ωριμάσουν για να δοκιμάσω). Έχει μήπως κανένα κόλπο ο γεωπόνος υπηρεσίας, να εμβολιάσω ή να ξεριζώσω το στέρφο;

  37. 26, 34δ τούρκικα είναι.

  38. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    34δ Ναι, ως γνωστόν ήταν διαδεδομένη γλώσσα στην περιοχή/εποχή.

  39. ΣΠ said

    19
    Στα μακεδονικά το ρόδι είναι κάλινκα (калинка).

  40. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    35 Στο βιβλίο, ο ΄Ελληνας λοχίας βάζει να κρεμάσουν στην ουδέτερη ζώνη μια πινακίδα στα τούρκικα «ασκ ολσούν, μερακλή καρντάση» ως χαιρετισμό στον απέναντι Βούλγαρο τραγουδιστή. Και οι αυτόμολοι Β. συνεννοούνταν με τους δικούς μας στα τούρκικα. Και πάντως περιγράφεται Ε-Β πόλεμος, όχι Ε-Τ.

  41. Σηλισάβ said

    Απλά τα πράγματα. Αν αφήσεις ένα ρόδι εκτός ψυγείου, αυτό θα ζήσει 8 μήνες, έως και χρόνο. Μιλάμε για απίστευτες ικανότητες (αυτο)συντήρησης, μιας και είναι φουλ σε αντιοξειδωτικές ουσίες, εξ ού και η ΤΕΡΑΣΤΙΑ αξία του ως συμπλήρωμα διατροφής. Σε ψαγμένο φαρμακείο θα βρει κανείς καμιά εικοσαριά συμπληρώματα διατροφής με ρόδι. Τρως ρόδι και οι αντιοξειδωτικές ουσίες κυκλοφορούν στον οργανισμό σου.

    Κάτι που δεν ξέρουν πολλοί είναι ότι η ροδιά αντιστέκεται στη φλόγα και καλό είναι να τις φυτεύουμε γύρω γύρω από τα εξοχικά μας

  42. geraki said

    @12 ΓιώργοςΜ
    «Ανανά» προφανώς εννοούσε συγκεκριμένα την χειροβομβίδα Mk2, γνωστή και ως «pineapple».

  43. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  44. «Ντούνκι, καλίνκι» (=ρόδια, κυδώνια) φωνάζει ο σλαβόφωνος πλανόδιος μανάβης σ’ ένα διήγημα (το Πάιντος, αν θυμάμαι καλά) του Λουντέμη. Η λέξη πρέπει να είναι μακεδονική και με τις δύο έννοιες του επιθέτου 🙂

  45. Πάνος με πεζά said

    Τα ρόδια πάντως, λόγω αυτού του περίεργου ανάγλυφου της επιφάνειάς τους, είναι από τα αγαπημένα θέματα στο Ελεύθερο Σχέδιο…

    Κι ένα αστειάκι για τον φίλο μου τον G :
    – Αγγλική ομάδα που αντιμετώπισε χτες βράδι ο ΠΑΟΚ
    αλλά και
    – στη Λάρισα, στο φροντιστήριο μαθηματικών «Τί έκανε ο γιός μ’ μι κίνις τ΄’ς ασκήσ’ς χτε; -Τ’ς έλ’σι !»

  46. Τα ρόδια μου τα ‘κανε «εφόδια» ο αυτόματος διορθωτής, το σόι του…

  47. sarant said

    39 To ενδιαφέρον είναι πως το κάλινκα το σλαβομακεδόνικο δεν υπάρχει ούτε στα βουλγάρικα ούτε στα σερβοκροάτικα.

  48. Ο στρατιώτης του βουλγαρικού στρατού που τραγουδούσε τούρκικα θα ήταν προφανώς Τούρκος το γένος. Υπήρχαν πολλοί, και παρά τις προσπάθειες του Ζίβκωφ υπάρχουν ακόμα, καθώς δεν έγινε ποτέ ανταλλαγή πληθυσμών. Και καθώς Τουρκία και Βουλγαρία βρίσκονταν στο ίδιο στρατόπεδο τότε, δεν είχε λόγο να κρύψει την εθνότητά του. (Τι να κρύψει δηλαδή, αν τον έλεγαν Αχμέτ;)

  49. sarant said

    46 Το διόρθωσα. Κυδώνια, ρόδια για την ακρίβεια.

  50. Η Καλίνκα του γνωστού τραγουδιού είναι Ροδούλα ή όχι;

  51. ΓιώργοςΜ said

    42 Ευχαριστώ, είναι εύλογη η ομοιότητα και γι’ αυτό άλλωστε δε δημιουργούσε πρόβλημα στην κατανόηση του κειμένου, απλώς ήταν κάπως αδόκιμη επιλογή του μεταφραστή.
    Απ’ ότι βλέπω στα ετυμολογικά της βικηπέδιας για τον ανανά, αν και προφανές, η αρχική έννοια είναι το κουκουνάρι:
    The word «pineapple» in English was first recorded to describe the reproductive organs of conifer trees (now termed pine cones). When European explorers encountered this tropical fruit in the Americas, they called them «pineapples» (first referenced in 1664, for resemblance to pine cones).

    Σα να θυμάμαι την παρομοίωση κουκουναριού με χειροβομβίδα, ίσως στα «Παιδιά της πιάτσας» ή άλλο του Τσιφόρου, αλλά ακόμη κι αν δεν υπάρχει, σε ελληνική μετάφραση ειδικά της εποχής εκείνης, το κουκουνάρι φαίνεται καλύτερη απόδοση (ντεμέκ, έστω) της μάγκικης στιχομυθίας.

    Ψειρίζουμε τη μαϊμού βέβαια, αλλά αν δεν το κάνουμε εδώ, πού θα το κάνουμε; 🙂

  52. cronopiusa said

    Κερά διμέτωπη, κερά promiscuous,
    ήσουν το σκιστό ρόδι κ’ εγώ ο μίσχος

    ΜΑΘΙΟΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ – ΤΑ ΕΝΤΕΨΙΖΙΚΑ

  53. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    48 Σωστά όλα αυτά, όμως έγραψα και για τους αυτόμολους Βούλγαρους. Τα τούρκικα για ιστορικούς λόγους ήταν εξαιρετικά διαδεδομένα σε όλους τους λαούς της περιοχής. Ε, μπορεί και να τραγουδάγανε κ κάνα τούρκικο ενίοτε 🙂

    Να και μια Καλίνκα κέρασμα. Τα ντούνκια μού σώθηκαν 🙂

  54. sarant said

    50 Άλλο δέντρο είναι
    https://en.wikipedia.org/wiki/Viburnum_opulus

  55. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Από το προηγούμενο νήμα της ροδιάς,βρε πώς πέρασαν πέντε χρόνια,απόχτησα και δεύτερη αυτοφυή ροδίτσα στον κήπο, ίσαμε πέντε μέτρα ήδη.Διαφορετική,καλύτερη ρατσα από τη μεγάλη,την παλιά. Βγήκε και σύριζα στο βατσιπέτι και ακουμπάει ιδανικά πανω στο τοιχάκι. Ψήλωσε γρήγορα και την καμαρώνω κατάφορτη φέτος. Είναι φαίνεται καλή χρονιά για τις ρογδιές. Φορτωμένες και οι δυο. Η μεγάλη που άλλες χρονιές τα έσκαγε όλα, φέτος κράτησε μπόλικα ακαίρια αλλά μόνο που ξαφνικά σαπίζουνε ένα ένα. Δουλειά της περιβόητης μύγας Μεσογείου μου θυμίζει.Αυτά της παλιάς γίνανε τεράστια (χωρίς λιπάσματα και τέτοια εννοείται) αλλά μέσα είναι άσπρα! Γλυκά αλλά άσπρα! Κουφό. Στο μέγεθος μου θύμισαν μια που είχαμε σε παραποτάμιο περβόλι,του ορεινού παππού, του Γερμανοφονεμένου και την υπεραγαπούσε η μάνα μου ακριβώς γι΄αυτό. Έλεγε,για την ποικιλία της ότι ήταν «σταφυλορογδιά».Σαν κεφαλάκι μωρού κάτι φορές οι καρποί,λεπτόφλουδοι και με μεγάλα σπυριά,ζουμερά,νόστιμα και ευωδιαστά. Σώζονται εκει πέρα δυο βίτσες, μου είπε προ καιρού ο αδελφός μου που το έχει στη φροντίδα το χωράφι,εγώ έχω χρόνια να πάω αλλά έχω στο νου μου να πάρω παραφυάδα (πολύ εύκολο δέντρο στον πολλαπλασιασμό).

    Όπως ο Τζη κι εγώ θεωρώ τη ροδιά (+κυδωνιά στον κήπο) εκ των ων ουκ άνευ του σπιτιού. Ροδιά και γιασεμιά. Στο σπίτι μου κάτω δεσπόζει στη γωνία της σκάλας περιπλεγμένη με γιασεμί και στη ρίζα της μια τριανταφυλλιά. Μου έστειλαν ήδη μια δόση φετεινά.

  56. Νέο Kid said

    Εγώ ήξερα ότι Καλίνκα στα ρωσικά και βουλγαρικά είναι η πασχαλίτσα.

  57. loukretia50 said

    «T᾿ ἄστρι πληθαίνει μέσα μου, σὰν τὸ σπειρὶ στὸ ρόδι,
    ὡς ἀναπεύω τὸ κορμὶ στοὺς ἄμμους τοῦ Ἰονίου.
    Ἡ νύχτα ἀνοίγει ἀπ᾿ τὸ βαθὺ τὸν πόθο σὰν τὸ ρόδι,
    καὶ μυρμηγκιάζει μέσα μου κι ὁλάκερο μ᾿ ἀγγίζει,…»
    Σικελιανός – Ραψωδίες του Ιονιου

    Οι ποιμένες – Μίλτος Σαχτούρης
    «Σα ρόδι αίμα ξάφνου ανοίγει η ζωή
    Βογκούσε βαθιά κρυμμένη
    η ανοιξιάτικη νεκρή φωνή μου..
    Βρόχος ο ήλιος έσταζε πικρό στο στόμα μου
    και οι ποιμένες σαν μ’ αντίκριζαν
    κρύβονταν φοβισμένοι
    ένας ένας.»

    «Στον ίσκιο της ροδιάς» Ταρικ Αλι – ΑΓΡΑ
    ————————————————–

    Από όλα τα καλά του ροδιού θυμόμουν μόνο ότι είναι σύμβολο γονιμότητας και σε άλλες εποχές το απέφευγα. Βαριέμαι και τα κουκούτσια !

  58. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η πανέμορφη ταινία του Σρκγέι Παρατζάνοφ
    Σαγιάτ Νόβα, Το χρώμα του ροδιού
    (διαβάστε στο λινκ το κείμενο του Ραφαηλίδη για την ταινία)

    https://www.lifo.gr/articles/imerologio/188859/sagiat-nova-to-xroma-toy-rodioy-to-ektyflotiko-ainigma-mias-tainias

  59. ΓιώργοςΜ said

    48 Ένας Βούλγαρος φίλος μου είχε πει κάποτε πόση ντροπή ένιωσε όταν από τη μια μέρα στην άλλη, οι συμμαθητές του άλλαξαν κατάληξη στα επώνυμά τους για να «ενσωματωθούν», κι απο ξερωγώ Αχμέτογλου έγιναν Αχμέτοφ, και μπήκαν στην τάξη σα ζεματισμένοι…

  60. B. said

    Μια και αναφέρθηκαν οι Χειμερινοί Κολυμβητές να πούμε κι αυτό

  61. Αὐγουστῖνος said

    25, 31: Μήπως ἔχετε τὸ τεῦχος, στὸ ὁποῖο ὁ Εὐγένιος Τριβιζᾶς δίνει ρέστα μὲ τὸν Τηλέμαχο τὸ λελέκι, ποὺ τὸν κάνει Τηλελέμαχο τὸ λέκι καὶ ποὺ εἶναι καλεσμένος σὲ τραπέζι γιὰ νὰ φᾶνε σουφλελέ κ.λπ.;
    Ἦταν ἀπὸ τὰ ἀγαπημένα μου. Ἂν ὑπάρχει πουθενὰ στὴ βιβλιοθήκη σας, κερνάω ταψὶ παστίτσιο φτιαγμένο ἀπὸ τὰ χεράκια μου, σὰν ἀμοιβὴ γιὰ τὴ δακτυλογράφησή του καὶ τὴν ἀποστολή του.
    Ἄχ!

  62. sarant said

    59 Kαι ο αρσιβαρίστας ο Σουλεϊμάνογλου είχε γίνει προσωρινά Σαλαμάνοφ.

  63. loukretia50 said

    «The seeds of truth lie in the Pommegranate»

  64. ΣΠ said

  65. ΓιώργοςΜ said

    62 Δεν μου ερχόταν το όνομα, άτιμο έμενταλ… Από τη βικηπαίδεμα:

    In the 1980s, Bulgaria’s government implemented a program called the Revival Process which required ethnic minorities to adopt Slavic names and barred their languages.[7] As a result, Süleymanoğlu changed his name to Naum Shalamanov (Bulgarian: Наум Шаламанов) in 1985.[5]

  66. loukretia50 said

    Αν είναι πάλι τεράστια, συγνώμη, δεν ξέρω τι φταίει!

    History of The Pomegranate

    Madonna of the Pomegranate by Sandro Botticelli

  67. raf said

    Έχουμε και το ‘Σπάει το ρόδι’, το πρώτο άλμπουμ της σειράς Άξιος Λόγος, με στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσικές διάφορων τραγουδοποιών. Από την ίδια σειρά ακολούθησε ο Αλκαίος, ο Ελευθερίου και ο Κατσούλης.

  68. ΣΠ said

  69. ΣΠ said

    56
    Τουλάχιστον στα βουλγάρικα φαίνεται ότι είναι:
    https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%B8

  70. Νέο Kid said

    Ναι Σταύρο. Από μια Βουλγάρα γνωστή μου το έμαθα, πριν κάμποσα χρόνια . Μάλιστα θυμάμαι ότι μου το είχε περιγράψει περιφραστικά το ζουζούνι με «μαύρες τέλειες» γιατί δεν ήξερε τη λέξη πασχαλιτσα στα ελληνικά.

  71. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  72. loukretia50 said

    Άδης in love! – (don’t put the blame on fruit!)
    ———————————————————–

    Hades To Persephone
    Lee Ann Schaffer
    Tell me that you weren’t hungry that day.
    Tell me that’s not what got you to stay.
    Seven seeds don’t seem like quite enough
    Reason to leave a mother’s deep love.

    I want to believe you had the choice;
    I was hearing more than my own voice;
    That you opened the palms of your hands
    To offer your heart, not meet my demands.

    Convince me that you want to be here;
    It’s not my trick that keeps you so near.
    You chose me. You love me. This is real.
    No silly seven seeds sealed the deal.

    Miss your mother when the door must shut;
    Love and hurt when you must leave her, but—
    Come back wearing our hearts on your sleeve;
    Yearn to stay here, and I will believe.

    No need to say; I know why you go.
    I won’t block your way, make a big show.
    Just tell me you weren’t hungry that day.
    Just tell me I’m the reason you stay.
    Lee Ann Schaffer

    «The Blood of a Pomegranate» – Stephen Mackey

  73. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    64 .ΣΠΤώρα, Στο Κόκκινο το τραγούδι.
    Θα γίνω χαμηλή ροδιά
    στο διπλανό κηπάκι
    να με κοιτάς και να πονάς
    απ’ το παραθυράκι.

    Θα γίνω χαμηλή ροδιά
    σ’ ένα χρυσό μπαλκόνι
    για να με παίρνεις αγκαλιά
    μη μαραθώ στο χιόνι.

  74. ΣΠ said

    73
    Έλα! Ούτε παραγγελία νάτανε.

  75. ΣΠ said

    29
    Το Ρόουντ Άιλαντ, που όπως και το Λαγονήσι, δεν είναι νησί.

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    73. Μπέρδεψα τα καλλώδια από δω το άκουγα 🙂 , απ΄τ΄άλλο μου τ΄αυτί 🙂
    Χαλίλ Γκιμπράν Η ροδιά

  77. Νεκρή γλώσσα τα λατινικά αλλά, τελικά, όλο μπροστά μας τα βρίσκουμε ακόμη κι οταν μιλάμε για την ροδιά και τα ρόδα της.

  78. divolos said

    Είναι και το θρακιώτικο τραγούδι σε ρυθμό μπαϊντούσκας «κάτω στην Ρόιδο την Ροϊδοπούλα», αλλά μάλλον εννοεί την Ρόδο το νησί

  79. ΓιώργοςΜ said

    77 Σωστά, αν πας στο φυτώριο και δε ζητήσεις Punica granatum, δεν καταλαβαίνουν τι λές 😛 Αν και, πέρα από την πλάκα (ή πέραν της πλακός; πώς συντάσσεται άραγε;) το πιθανότερο σημείο που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει κανείς λατινικά είναι εκεί, για να ξεχωρίσεις τα υποείδη, ποικιλίες κλπ.

    Και στην ανθρωπολογία το ίδιο, πχ Homo Mpaokius Pescatoricus 🙂 🙂

  80. Χαρούλα said

    Καλησπέρα!

    Στην Ελληνική Μυθολογία επίσης ο μύθος συνδέει την Ροδιά με τον Ωρίωνα. Σύμφωνα με το Μύθο, ο Ωρίων νυμφεύθηκε την Σίδη, αλλά δεν στάθηκε τυχερός: Η Σίδη παινεύτηκε πως είναι πιο όμορφη από την Ήρα και για τιμωρία η θεά την έστειλε στον Κάτω κόσμο όπου μεταμορφώθηκε σε Ροδιά.
    Η Σίδη, δηλαδή το Ρόδι, έτςι σχετίζεται με την μνήμη των νεκρών και την σχέση τους με τον κάτω κόσμο. ΕΦΗ ίσως από εκεί η χρήση σήμερα σε κάποιες περιοχές για τα κόλυβα.
    Σύμφωνα με άλλους μύθους, η Ροδιά φύτρωσε από το αίμα του Ζαγρέα Διονύσου αλλά και του Αδωνη( του αρχαίου, εεεε…). Επίσης στον τάφο του Πολυνείκη, φύτρωσε, σύμφωνα με την θέληση των Ερινύων μια Ροδιά, που οι καρποί της έσταζαν αίμα όταν τους άνοιγες.

  81. Ερατοσθένης said

    Ως Σιφνιός (συμπατριώτης του Νίκου του Τσελεμεντέ από τα Εξάμπελα, άλλωστε σάν μάγειρας ξεκίνησα κι εγώ την καριέρα μου) μπαίνω για να πώ ότι στο νησί μας υπάρχει η συνήθεια πριν μπει με το δεξί η νύφη στο
    σπίτι του γαμπρού, να χτυπάει πάνω στην πόρτα ένα ρόιδι χαραγμένο σταυρωτά κι
    ύστερα να το ρίχνει στο πάτωμα, για να σκορπιστούν οι κόκκοι. Έτσι συμβολίζεται
    η είσοδος στο σπίτι τόσων καλών, όσα και τα σπυριά του ροδιού. Μάλιστα, τα κορίτσια τα δικά μας στη Σίφνο συνηθίζουν τη φράση «θέλω να πατήσω το ρούδι», που σημαίνει «θέλω να παντρευτώ».

    Το σπάσιμο ή το πάτημα του ροδιού, όμως, θέλει τέχνη: Οι κόκκοι πρέπει να σκορπίσουν άθικτοι και να μή βγεί το υγρό τους έξω. Άμα η νύφη είναι αδέξια (ή άτυχη) και σπάσει άτσαλα το ρόιδι, γίνεται αυτό που λέμε «τά ‘κανες ρόιδο», που σημαίνει ότι κάποιος χειρίστηκε αδέξια ένα ζήτημα. Φαντάζομαι ότι θα τα ξέρει αυτά και κάποιος αναγνώστης Μαρτίνης, συνταξιούχος από τα Θερμιά (Κύθνος) που βγαίνει κάπου – κάπου εδωπέρα και θα βγει να με επιβεβαιώσει

  82. Χαρούλα said

    Και η άλλη εκδοχή
    …μην το πιείτε, λουστείτε

  83. Λ said

    Το χάρηκα πολύ το άρθρο και τα σχόλια.
    Να πω για τα κοσμήματα σε σχήμα ροδιού απο την αρχαιότητα μέχρι σήμερα; Υπαρχει γυναίκα που δεν έχει τουλάχιστον ένα τέτοιο ροδι;
    Εγώ έχω ένα πολύ μικρούλι, ασημένιο, από το πωλητήριο του μουσείου της Ακρόπολης κι άλλο ένα, πάλι ασημένιο που αγόρασα στην υπέθρια αγορά του Γερεβάν.

  84. Χαρούλα said

  85. ΓιώργοςΜ said

    Χωροφύλααααξ! (ή μήπως όχι;)

  86. Χαρούλα said

    84
    Μου διέφυγε. Ο 1ος ειναι Νικηφόρος Λύτρας και ο 2ος Γεώργιος Ιακωβίδης.

  87. loukretia50 said

    Chinese paintings of the pomegranates
    throughout the centuries

    The pomegranate fruit is brim full of seeds, and as seed in Chinese 子 zǐ also means children, it chiefly symbolizes a wish for many children. This can be emphasized by portraying children with pomegranates in a picture.
    The pomegranate is sometimes known as the Chinese apple. It is an appropriate as a marriage gift with the inscription: ‘the pomegranate brings forth a hundred seeds/sons’. It sounds the same as 十六 shí liù ‘sixteen’ and so is also associated with commemorating a sixteenth birthday.
    In symbolism a pomegranate may also represent a wish for a title to be continued into the next generation as 世shì means ‘generation; noble’.
    The pomegranate is the emblem of the tenth month of the traditional calendar. The first trees were brought into China from Afghanistan during the Han dynasty
    Chinasageinfo/index

    Δε βάζω λινκ, έχει πολλά ενδιαφέροντα, αλλά μου γράφει «μη ασφαλής» .Το έχω επισκεφθεί ξανά, δεν έπαθα κάτι – απ΄ό,τι ξέρω- αλλά οφείλω να το πω.
    Με τις περιηγήσεις μου βομβαρδίζομαι με αιτήματα φιλίας από όλο τον κόσμο, μόνο που είναι θηλυκά και ας πούμε.. νεγκλιζέ!

  88. Νέο Kid said

    83. Για την καλίνκα μαγιά θα μας πεις αν είναι όντως η πασχαλίτσα και για τους Ρώσους ; (όπως είναι για τους Βούλγαρους)

  89. sarant said

    85 Καλά τον υποψιάστηκες!

  90. Καλησπέρα,
    Δεν έχω προλάβει να διαβάσω τα σχόλια (και δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω) αλλά έχω κάτι και λέω να τα γράψω.
    Περίπου όπως τα λέει στο 16. Παπούδες στη Μυτιλήνη οι σπόροι (κυρίως μέσα στα φρούτα – αλλά και τα φασολάκια π.χ. μπορείς να βάλεις για μαγείρεμα μόνο τις παπούδες τους αν είναι μεστά).

    Τις πρέσες που ανατριχιάζουν τον Γς (3 – δεν διάβασα αλλά στο διαγώνιο κύλισμα όλο και κάτι έπιασα 🙂 ) τις χρησιμοποιούν πάρα πολύ στην Πόλη πλανόδιοι πωλητές (και σε μαγαζιά βέβαια) για να στύψουν ρόδια και να σερβίρουν άμεσα το χυμό στους πελάτες. Και συνηθίζεται πολύ ο χυμός από ένα ρόδι και το υπόλοιπο από πορτοκάλια. Το είπαν και στο 1; Ε, ναι αλλά όχι τόσο αναλυτικά 🙂

  91. Χαρούλα said

    Συναντάται το γυναικείο όνομα Ροδιά(συχνό στον Έβρο), η Ροδούλα και η π.βουλευτής Ρόδη Κράτσα.

    Ακόμη η κοινότητα Ροδολίβος(πρώην Ροδολείβος), του δήμου Αμφίπολης στας Σέρρας😅. Ξέρουμε ετυμολογία;

  92. Τίτος Χριστοδούλου said

    Το χρώμα της ροιάς χρησιμοποιεί εύστοχα ο Αριστοτέλης για να περιγράψει τις φυσικές κοκκινομάλλες.
    Ο στίίχος του η της Οδύσσειας επαναλαμβάνεται στην Νέκυια, το λ, περιγράφοντας το μαρτύριο του Ταντάλου, Οι ευφωνικοί παρατηρούν ότι υπάρχουν 43 φωνήεντα έναντι 28 μόνο συμφώνων για να αποδοθεί το εύχυμον των φρούτων.

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ρόδι, το σύμβολο της καλοτυχίας και της συμφιλίωσης με τον θάνατο
    (Μερικά έχουν ήδη ειπωθεί)
    Το ρόδι ήταν ένα από τα 7 αντικείμενα που επεδείκνυε ο Ιεροφάντης σε αυτούς που επρόκειτο να μυηθούν στα Ελευσίνια Μυστήρια. Ο Όμηρος αναφέρει στην Οδύσσεια, ότι καλλιεργούσαν ροδιές στους κήπους του Βασιλιά Αλκίνοου στο νησί των Φαιάκων, ενώ ο Θεόφραστος αναφέρει τη ροδιά με τα ονόματα «ροιά» και «ρόα» (παράφραση του Ρέα).
    Ο πιο παλαιός μύθος είναι ίσως αυτός που συνδέει την Ροδιά με τον Ωρίωνα. Ο Ωρίων, ήταν ένα παιδί που χάρισαν οι θεοί στον άτεκνο ήρωα της Βοιωτίας Υριέα. Εξελίχθηκε σε γιγαντόσωμο άνδρα και σπουδαίο κυνηγό που σκότωνε τα αγρίμια με χάλκινο ρόπαλο. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Ωρίων παντρεύτηκε τη Σίδη, αλλά δεν στάθηκε τυχερός, καθώς η Σίδη παινεύτηκε πως είναι πιο όμορφη από την Ήρα και για τιμωρία η θεά την έστειλε στον Κάτω Κόσμο όπου μεταμορφώθηκε σε Ροδιά.
    Ο χριστιανισμός υιοθέτησε τον ισχυρό συμβολισμό του ροδιού για τη συμφιλίωση με τον θάνατο κι ενέταξε τους καρπούς τόσο σε αγιογραφίες της Παρθένου Μαρίας όσο και σε παραδοσιακές πρακτικές, όπως τα κόλλυβα που προσφέρονται στα μνημόσυνα (βρασμένο σιτάρι, ζάχαρη και σπόροι ροδιού).
    http ://www.postmodern.gr/rodi-to-symvolo-tis-kalotychias-ke-tis-symfiliosis-me-ton-thanato/

    89. Το κουνάβι έχει το χούι ν΄αφήνει κάτι στο πέρασμά του κι ακόμη κι αν δεν κάνει ζημιά, να το αναγνωρίζουν 🙂

  94. Πέπε said

    Έφη 31 και Αυγουστίνε 61:

    Εγώ προσωπικώς δεν έχω κανένα τεύχος. Ούτε είμαι σε θέση να πω πότε ακριβώς το διάβαζα, γιατί απ’ ό,τι βρήκα τώρα που γύρευα την εικόνα είχε τρεις περιόδους.

    Στο πατρικό μου γενικώς δεν πετάγεται τίποτε, οπότε το πιθανότερο είναι πως όλα τα τεύχη που είχα θα είναι ταχτικά ταχτικά σε μια κούτα που να γράφει απέξω «Το Ρόδι, χρονιές τάδε μέχρι τάδε, τεύχη τάδε μέχρι τάδε», αλλά μας χωρίζει μια θάλασσα από αυτή την κούτα και δεν ξέρω τι περιέχει! 🙂

    Τι φιλελέ ιστορία πάντως δεν τη θυμάμαι…

  95. loukretia50 said

    from a red-figure kylix depicting
    Persephone and Hades. Vulci, c. 440-430 BCE. (British Museum, London)

    Τώρα αν την κερνάει σπόρους ροδιού ή φιστικάκια είναι προς διερεύνηση!

  96. Ροδιά

  97. spiridione said

    Εκτός από το ρόδο (το τριαντάφυλλο), που μοιάζει ηχητικά με το ρόδι, υπάρχει επίσης και το ρόβι-ροβιά (ζωοτροφή, απ’ τη λ. όροβος), και το ρούδι (ή σουμάκι), δηλ. ο ρους ο βυρσοδεψικός.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%BF%CF%85%CF%82_%CE%BF_%CE%B2%CF%85%CF%81%CF%83%CE%BF%CE%B4%CE%B5%CF%88%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82

    Στα κυπριακά ρούβιν το ρούιν, δηλ. το ρούδιν. Μπέρδεμα 🙂
    https://books.google.gr/books?id=gUXnAAAAMAAJ&q=%22%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B9%CE%BD%22&dq=%22%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B9%CE%BD%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwiMpMyInczdAhVowIsKHdEeAXcQ6AEISjAG

  98. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ροδιά (Ρογδιά) Ηρακλείου

    Ροδιές σ’ όλη την Ελλάδα
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%BF%CE%B4%CE%B9%CE%AC_(%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%83%CE%B1%CF%86%CE%AE%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%B7)

  99. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    96 🙂
    Ροδιές στο χιόνι

  100. loukretia50 said

    96. Μιχ.Νικολάου

    Romantic picture :
    The fruit of the underworld
    -as always used to be called –
    just searching for familiar cold
    has disappeared for good!
    Pomegrenata underwood!

    PS Your objection understood!

  101. leonicos said

    @18 Όλο, σα γλάρος

  102. 100,
    I couldn’t ever be so bold
    «Objéct» to say that «I would».

  103. Λ said

    97. Το μάζεμα του ροβιού, του δημητριακού δηλαδή ήταν η πρώτη επί πληρωμή δουλειά που έκανα. Πιάναμε δουλειά στις τέσσερις το πρωί και σταματούσαμε στις 10. Υπήρχε και ενα διάλειμμα για μπούκωμα, δηλαδή πρωινό. Δούλεψα μια εβδομάδα, δηλαδή εξι ημέρες. Το μεροκάματο ήταν μολις δεκα σελίνια, δηλαδη 500 μιλς ή μισή λίρα. Μπορεί να μην ηταν πολλά τα χρήματα αλλα σαν εμπειρία ηταν αξέχαστη.

  104. Γιάννης Ιατρού said

    85/89: καταχωρήθηκε από ώρας και θα δούμε, μετά την κατάθεση του συνταξιούχου απ΄τα Θερμιά 🙂 🙂

  105. Γιάννης Ιατρού said

    93: Να συμπληρώσω, πως και η Περσεφόνη έφαγε 7 σπόρους από το ρόδι του Άδη, συμβολισμός του γάμου της. Αυτό το 7…. (7 χρόνια κλπ. κλπ. 🙂 ). Εξ αυτού (μάλλον) και ο αριθμός των αντικειμένων που έδειχνε ο ιεροφάντης (που γράφεις) στα Ελευσίνια μυστήρια.

  106. leonicos said

    @58 Εφη που μιλάς, μ’ έβγαλες σ’ ένα θησαυρό. Θα σου αφιερωνα το τραγούδι που ακούω, αλλά δεν ξέρω πώς γίνεται.

    Στο αφιερώνω έστωκι έτσι, μόνο από την καρδιά μου

  107. leonicos said

    @ 63 Και η Λουκρητία, πανέμορφο

  108. Γιάννης Ιατρού said

    104: Αφού επετεύχθη η σύνδεση με τη βάση δεδομένων (υπόγειο) στα κεντρικά (καθότι εντρυφώ στο ερημητήριο), πήρα την απάντηση πως έχουμε μόνο επανεμφάνιση, αρχικά εμφανίσθηκε φέτος τον Αύγουστο εδώ 🙂

  109. ΣΠ said

    Στα τούρκικα nar, όπως και στα περσικά, που από εκεί προέρχεται, ενώ έχει περάσει και στα σερβικά και τα βουλγάρικα.

    Στα σερβικά υπάρχει μεν το нар/nar αλλά συνήθως χρησιμοποιούν το шипак/šipak για το ρόδι.

  110. loukretia50 said

    102. Explanation:
    Τhat’s how did you say «I do»
    when you got married?

    Για την ανταπόκριση
    Ευχαριστώ τα μάλα!
    Μα μην ξεχνάτε
    πως αν δεν κόψουμε το αγγλικό
    και δεν τηρήσουμε το τυπικό
    θα μας πετάξουν pomegranate
    απ΄τα μεγάλα!

  111. leonicos said

    @108 Φοβερός είσαι.

    Του την εχω στημενη και περιμένω

  112. Γς said

    75:

    >Το Ρόουντ Άιλαντ, που όπως και το Λαγονήσι, δεν είναι νησί

    Τώρα που το λες μάλλον έχεις δίκιο
    😉

    Κάμποσες φορές πήγα στη Βοστόνη απ τον Ιντερστέιτ 95 και πέρασα μέσα από τις κολλημένες Νιου Γιορκ, Κανέρικατ και Μασατσούσετ χωρίς να περάσω θάλασσα.

    Και στην Ιλ ντε Φρτάνς το ίδιο. Πουθενά θάλασσα μόνο ποτάμια. Οπως ο Σηκουάνας π.χ.

    Και αστεία-αστεία άντε να εξηγήσεις στον εγγλέζο
    [που βρέθηκε στη Ρόδο με εισιτήρια της τελευταίας στιγμής από Χίθροου και που με ρωτούσε που είναι ο σταθμός του τρένου για την Αθήνα]
    ότι η Ρόδος είναι νησί

  113. Δεν θέλω να πάω σε ένα νησί γεμάτο λαγούς – που έλεγε και η Αρώνη-Πάστα Φλώρα.

  114. ΣΠ said

    109
    Να συμπληρώσω ότι шипак/šipak επίσης λένε αυτή την χειρονομία.

  115. Νέο Kid said

    114. Που σημαίνει; the finger ? που λένε και στα Στέητς; 🙂

  116. 31, 61, 94
    Για το «Ρόδι»
    λίγα από την 1η περίοδο, όλη τη 2η και μερικά από την 3η (που αναγκάστηκε να γίνει αρκετά διαφορετικό – εμπορικό βάζοντας διαφημίσεις που δεν ταίριαζαν με το μέχρι τότε ύφος του). Εξαιρετική δουλειά στη λογική της Διάπλασης με μια πιο σύγχρονη ματιά (της δεκαετίας του 80). Δουλειά της Δροσούλας Βασιλείου, κόρης του ζωγράφου. Γνώρισε στα παιδιά εκείνης της εποχής σπουδαίους συγγραφείς παιδικών λογοτεχνικών έργων όπως ο Ευγ. Τριβιζάς, ο Μάνος Κοντολέων και πολλούς άλλους, καθώς και σπουδαίους εικονογράφους. Εγώ το αξιοποίησα ως δασκάλα (από το 85) και συνεχίζω, αντιγράφοντας ιστορίες του, σκανάροντας εικόνες του (όπως π.χ. εδώ: https://tritakia7chalkidas.blogspot.com/2017/10/blog-post_17.html) και τελικά κουβαλώντας το στα ράφια της βιβλιοθήκης του σχολείου μου.

  117. Γιάννης Ιατρού said

    111: Λεώ
    αὐτός δ’ ἐς θάλαμον ἑὸν ἤϊε [Oδ. 7.9] 🙂

  118. Λ said

    93 και πιο πάνω Αλήθεια πως τα φτιάχνετε τα κόλλυβα; Εμείς εκτός απο το βρασμένο σιτάρι και το ρόδι βαζουμε ασπρισμενο σουσάμι, ασπρισμένα αμύγδαλα, σταφιδάκι και γλυκάνισο

  119. ΣΠ said

    115
    Ναι, ό,τι σημαίνει και για εμάς.

  120. spiridione said

    115. 119. Και η κερκυραική μούντζα
    https://en.wikipedia.org/wiki/Fig_sign

  121. spiridione said

    109. Το Šipak βλέπω ότι το χρησιμοποιούν για τον καρπό του τριαντάφυλλου (;)
    https://hr.wikipedia.org/wiki/%C5%A0ipak_(plod)

  122. ΣΠ said

    121
    Ναι, σημαίνει και αυτό.

  123. Αὐγουστῖνος said

    94, 116 καὶ ὅσοι ἄλλοι (ἔμφυλος τύπος!) θυμηθήκατε τὸ ΡΟΔΙ καὶ γράψατε, σᾶς εὐχαριστῶ. Μὲ τὸ συγκεκριμένο περιοδικό, τοῦ ὁποίου κάποια τεύχη κατάφερα νὰ περισώσω, μὲ συνδέουν ἀναμνήσεις ἀπὸ τὴν πρώτη μου σύζυγο ποὺ ἔφυγε πρόωρα καὶ μὲ μεγάλη ταλαιπωρία. Τὸ συγκεκριμένο τεῦχος ποὺ ἀναζητῶ εἶχε τὸ ἀγαπημένο μας ἀφήγημα τοῦ Εὐγένιου, ποὺ τὸ διαβάσαμε καὶ παρουσίᾳ τοῦ ἰδίου, ὅταν εἶχε ἔλθει στὴ Ρόδο καλεσμένος ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο. Μετὰ τὸ θάνατο τῆς Ἄννας (τῆς γυναίκας μου), ἔχασα ἐπαφὴ μὲ τὸν Εὐγένιο.

  124. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    118 Λ. με 13 υλικά ήξερα ότι τα έφτιαχνε η πεθερά μου : σταφίδες ξανθές και μαύρες, αμύγδαλα, καρύδια,σουσάμι,φουντούκι, στραγάλι, ρόδι, κανέλα, φρυγανιά τριμένη, μαϊντανό, ζάχαρη άχνη, σιτάρι.
    Όταν έπρεπε να τα φτιάξω (για κείνην), ήταν αργά να ζητήσω την ακριβή συνταγή (ποσότητες υλικών). Ετσι λοιπόν, λέω ας μπω στο νέτι και κάπως θα διαφωτιστώ. Η πιο κοντινή συνταγή είναι ετούτη που σου βάνω το λινκ, ΚΑΙ προσέξτε κάτω κάτω (όταν το είδα, έλεγα να σας το αναρτήσω αλλά πάλι λέω πάσα για/από κόλλυβα…άστο!) Έχει πάρει στοιχεία λέει (έντιμη η κρητικοπούλα-αναφέρει πηγές) και από το ιστολόγιο του Νικοκύρη, από δω! 🙂
    https://www.cretangastronomy.gr/2011/02/%CE%BA%CF%81%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BA%CF%8C%CE%BB%CE%BB%CF%85%CE%B2%CE%B1-2/

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    124 συμπλήρωμα. Εγώ δε βάνω αυτά τα αγοραστά χρυσικά στολίδια.Με καβουρντισμένα αμύγδαλα και σταφιδάκια φτιάχνω τα ξόμπλια. Το φυστίκι Αιγίνης είναι ό,τι πρέπει για πρασινούλια φυλλαράκια. Αυτή την εποχή που έχει ρόδι άφθονο, γίνονται λαμπρά σχέδια 🙂

  126. Γιάννης Ιατρού said

    124: Μπορεί απ΄ εδώ 🙂

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    106 . 🙂 Γεια σου Λεώνικε! Κι έλεγα ,θα το ανοίξει/διαβάσει κανείς αυτό για την ταινία; Για να παρακινήσω,επειδή αξιζε, έβαλα προς ενίσχυση ότι έχει την κριτική του Ραφαηλίδη, έστω για τους ρέκτες.
    Να μη βάλεις το τραγούδι εδώ( και φορτώνουμε το νήμα με αφιερώσεις – α λα Λάμπρος) αλλά να μου πεις ποιο άκουγες και θα το βρω για μένα ! 🙂 🙂

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    123. Κοίτα να δεις! Αν δεν έλεγες ότι είσαι στη Ρόδο, θα νόμιζα ότι είσαι (υπό ψευδώνυμο) ο άνδρας μια άλλης Άννας, που επίσης πέθανε νωρίς και δουλεύαμε στο ίδιο γραφείο,στον ίδιο χώρο και δακτυλογραφούσε τα χειρόγραφα του Ευγένιου Τριβιζά κι έτσι εκείνος ερχόταν στο γραφείο να πάρει και να φέρει σελίδες. Από τους γλυκύτερους ανθρώπους που συνάντησα. Ίδιος και μέσα κι έξω από τα βιβλία του 🙂 .

  129. NIKOS NIKOS said

    Το ρόδι

  130. leonicos said

    127 Έφη

    Sayat Nova King of Ashusghs – Armenian ashughic music – YouTube

    Ευτυχώς βρήκα και την ταινία. Φυσικά διάβασα και την κριτική.

    Το πιο ενδιαφέρον για μένα, επειδή κατ’ αυτάς (που λέει και ο Νοικούρης) γράφω κάτι σχετικό, με απασχολεί η μίξη των τεχνών, το είκασμα και η μουσική. Αν απλώς η μουσική συνοδεύει, χωρίς να έχει κάποια πραγματική σχέση, όπως το Εικόνες σε μια έκθεση (για τους πίνακες του Χάρτμαν) ή αν αναδύεται ταυτόχρονα, συναισθητικά, όπως υποτίθεται στον Τσιουρλιόνις, που εγώ πιστεύω ότι δεν πρόκειται γα πραγματικό συσχετισμό μουσικής και εικονας, αλλά για ταυτόχρονη εκπόρευση του ίδιου νοήματος, χωρίς το ένα ν’ αποσκιπει να αναδείξει ή να ερμηνεύσει το άλλο.

    Ετοιάζουμε μια εκδήλωση για τον τσιουρλιόνις καιθα πάρω μέρος όπως είπα και αλλού, στο Βίλνιους

  131. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    126. 🙂 Εν τω μεταξύ αυτή η ρεβιθόσκονη (ξες, τα στρίβουν και δε δίνουν την κανονική συνταγή 😉 ) είναι στραγάλια αφράτα(τα κιτρινωπά) αλεσμένα, δηλαδή όχι ρεβίθια σε όσπριο αβραστοάψητο όπως τη γνωστή ιστορία με το τάξιμο του Κεφαλονίτη ναυτικού χαχαα!

  132. Γιάννης Ιατρού said

    126: Έτσι είναι ΕΦΗ

    …Εκείνο όμως που κάνει τα κρητικά κόλλυβα να διαφέρουν από εκείνα της υπόλοιπης Ελλάδας, είναι το ρεβίθι. Ρεβίθι το λέμε και έτσι το ζητάμε, αλλά δεν πρόκειται για το ρεβίθι που μαγειρεύουμε.

    Πρόκειται για ένα «αλεύρι» που προκύπτει από αλεσμένο κίτρινο στραγάλι (αυτό που λέμε αφράτο αλλά ανάλατο) και χρησιμοποιείται αντί του καβουρντισμένου αλευριού ή της φρυγανιάς που χρησιμοποιούν αλλού. Είναι σαφώς πιο εύγευστο και δένει περισσότερο με τα υπόλοιπα μυρωδικά των κολλύβων….

    Εδώ και οι ποσότητες 🙂

  133. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ δῶ.

    Στὰ Θερμιὰ τὸ λένε ροῦδι.

    Στὸν ἀκατανόμαστο δὲν θ᾿ ἀναφερθῶ.
    Τὸν ἔχουν ἤδη ἐπισημάνει οἱ ἁρμόδιοι.

    Θυμήθηκα καὶ τὸ κανάκεμα «ἀνέβα μῆλο, κατέβα ρόδι»

    Ανέβα μήλο
    κατέβα ρόδι
    να σε ρωτήσω
    τι κάνει η κόρη;
    – Η κόρη πλέκει χρυσό γαϊτάνι .
    – Τίνος το πλέκει ;
    -Του Καραγιάννη .
    Κι ο Καραγιάννης δεν το θέλει
    κι η κόρη κάθετε και το ξεπλέκει .

  134. Γιάννης Ιατρού said

    132: Ωχ, ο ίδιος σύνδεσμος με τον δικό σου είναι 🙂

  135. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!
    Κάνατε εξαιρετικά σχόλια σήμερα!

    91 Η Ρόδη μήπως είναι από το ρόδο;

    96 Μη σου πω και τρελή ροδιά!

    108 Μη σου και με βατμανικό ΙΡ

    113 Πού να δεις το άλλο που είναι γεμάτο καρπούς

    114 Το άσεμνο σχήμα, ε;

    133 Αυτό με τον Καραγιάννη δεν το ήξερα.

  136. 98β,

    Ξεχωρίζουμε την Ρο(ϊ)διά Αιγιαλείας, στο Ολυμπιακό Στάδιο της οποίας (γνωστό και ως κοίτη του ποταμού Κερυνίτη από Κερπιgnή και Μπουφούσκια – ξερού το καλοκαίρι) ο υπογράφων έπαιζε μπάλα μικρός σε περιόδους διακοπών στο διπλανό χωριό (Ελαιώνα – Τρυπιά για τους αυτόχθονες).

  137. loukretia50 said

    Για όσους μπορεί να ενδιαφέρονται :
    PERSÉPHONE by Stravinsky | Poem by Andre Gide-
    Teatro Real de Madrid https://youtu.be/Fa_qpv4PA64

    Albinoni’s Adagio in G minor by David Garrett & ‘Persephone and Hades’ : Fragments of poetry from
    “The narcissus & the Pomegranate » by Daniela Ripetti- Pacchini https://youtu.be/vG7S1NVsqbI

    Kαι μια πιο εξτρήμ επιλογή – Λεώνικε, δε νομίζω! Αλλά πάλι..
    Ένας θρήνος χωρίς λόγια και η λύτρωση, από κάποια που ή δεν την αντέχει κανείς ή τη βρίσκει συγκλονιστική Lisa Gerrard από τους (τι άλλο!) DEAD CAN DANCE

    Persephone https://youtu.be/Z3yLLhPJ_x4

    Anabasis – Dead Can Dance https://youtu.be/x8k9f88gEbE

    (Πάντως αν κατά τύχη σε κάποιον αρέσει, θάθελα να το ξέρω! Σε μένα αρέσει!)

    Τα κόλλυβα ούτε να τα βλέπω

  138. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αγάπη μου ξινόρογδο
    ξαρρωστικό κυδώνι
    εφάγανέ με οι έγνοιες σου
    κ’ οι εδικοί σου οι πόνοι

    137 τέλος Λου
    ε δε θα τα βλέπεις 🙂 🙂
    Απάντησα σαν τον Μπούκουρα (τουίτερ)
    Η μάνα μου δε μας άφηνε ούτε στην αυλή να τα μπούμε να τα φάμε 🙂
    Πήγα μια φορά πριν χρόνια στη Χρυσούπολη Καβάλας όπου η γιαγιά της φίλης μου μας είπε ότι θα μας κάνει κόλλυβα. Εκεί κι αλλού είναι πρωτίστως γλύκισμα.
    Τα του μνημοσύνου αλλού τα λένε σπερνά ή σκέτο στάρι.

  139. loukretia50 said

    ΕΦΗ- ΕΦΗ
    Δεν είναι ότι τα σνομπάρω ή δε μ΄αρέσουν

  140. Pedis said

    παραγγελίες για κολλυβότουρτες να το γιορτάσουμε:

    «Δεν υπάρχει κομψός τρόπος για να το διατυπώσω, αλλά αυτοί οι άνθρωποι -οι παλαιοί συνταξιούχοι- θα τεθούν εκτός συστήματος με φυσικό τρόπο. Μέχρι το 2020, το 2030 ή το 2040 δεν θα βρίσκονται πια εδώ. Συνεπώς δεν θα υπάρχει κάποια επίπτωση στην μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος»

    http://www.imerodromos.gr/o-aristeros-charos-vgike-pagania/

    1. με παίρνουν τα κλάματα που τούς βλέπω να παρακαλάνε γονατιστοί για χάρη των ηλικιωμένων με επιχείρημα: ο ετοιμοθάνατος δεν αξίζει τη σφαίρα που θα χαλάσουμε.

    2. όταν συνέρχομαι από τη συγκινηση αντιλαμβάνομαι ότι αν περικοπούν οι συντάξεις κι άλλο, η πιθανότητα να ξαναδούν κυβέρνηση είναι μικρότερη από το να δει σύνταξη ο σημερινός τριαντάρης.

  141. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    135 (τέλος). Κι ἐγὼ δὲν τὸ θυμόμουνα ὁλόκληρο. Τὸ βρῆκα ἐδῶ. (Ἔκανα κάποια μλκ καὶ δὲν μοῦ βγῆκε ὁ σύνδεσμος προηγουμένως). 🙂

    Κάπου ἔχω ἀκούσει κι αὐτό:

    Ἀγάπη μου ξινόροϊδη
    καὶ χαδιαρομανέστρα
    τὴν Κυριακή ᾿σαι ὄμορφη
    καὶ τὴ Δευτέρα …χέστρα.

  142. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    103 Λ. Το μάζεμα του ροβιού, του δημητριακού δηλαδή
    Έχω μαζέψει κι εγώ ρόβι καθώς και φακή. Τα διπλώναμε/δέναμε σε μεγάλα τσουβαλένια πανιά για τη μεταφορά. Τα κοπανήσαμε μετά πάνω στην ταράτσα και τα λυχνίσαμε αρχαιοπρεπώς με το κόσκινο! 🙂
    Το ρόβι ήταν για τα περιστέρια.

    126. Μήπως από νήμα που σχετίζεται με την ιστορία της λέξης κόλλυβα; Σα να θυμάμαι ότι έχει αναλυθεί αλλά δεν βρήκα πού.
    «Τα προσφερόμενα κόλλυβα ήσαν όχι μόνον «πεθαμένα κόλλυβα», εις μνήμην των νεκρών, αλλά και εορτάσιμα κόλλυβα, προς τιμήν του Αγίου Θεοδώρου.»
    http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/ppd_agia.html

  143. Κι όμως! Τα διάβασα τα σχόλια!
    78 Το «κάτω στη Ρόδο» υπάρχει και σε Μυτιλινιά εκδοχή.

    Περί γεύσης και διάκρισης: τα όμορφα είναι τα ξινόροδα (έτσι, μονολεκτικά, τα λέμε στα μυτιλινιά). Έχουν έντονο χρώμα κι απεξω (κεραμιδί) κι από μέσα, αλλά, ξυνά κα σκληρά. Αντίθερα, τα άλλα που είναι ξεθωριάρικα, σχεδόν κίτρινα απέξω και με ασπροροζ το μέσα, και γλυκά είναι, και μαλακά και μοσχοβολιστά.
    Κι ένα σχετικό περιπαικτικό δίστιχο:
    Αγάπημου ξινόρουδου κι χαβιαρουμανέστρα
    τη Κυριακή ‘σαι όμορφη, και τη Δευτέρα χ@ίστρα.

    Αγνοώ τι είναι η «χαβιαρομανέστρα».

  144. sarant said

    140. Όπως έδειξε και ο θάνατος του Μητσοτάκη, αθανασία δεν υπάρχει τελικά.

  145. loukretia50 said

    Αυτό το βάλατε ? αν ναι, δεν το είδα!

    Το Ρόδι – Λουδοβίκου Ανωγείων -Νεφέλη Κουρή
    Το τραγούδι αρχίζει μετά το 2.10΄ https://youtu.be/wv5ScDYNFBM

  146. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    »Γκιουλινάρ» (Gioulinar) = Αραβικά το ρόδι (η Ροδιά) .Σαν όνομα κάτι σαν το Ελληνικό Ρόδη ,Ροδούλα.
    λένε τα σχόλια στο τραγούδι από την ταινία «Ο Εμίρης κι ο κακομοίρης» που μ΄αρέσει :

  147. 141 Κι είπα πως διάβασα τα σχόλια! Αλλά απ’ τις συνδέσεις του δρόμου τι περιμένεις. Με πρόλαβες Δημήτρη.

  148. Classicist said

    Καλησπέρα κι από μένα,

    Ως επαγγελματίας κλασικίστρια, αναγκάζομαι κι απόψε να παρέμβω, προκειμένου να διασώσω από τα λάθη και τις παραλείψεις το (καλό, κατά τα άλλα…) άρθρο του κ. Σαραντάκου για την ροδιά

    1) Γράφει ο κ. Σαραντάκος: «Υπάρχει κι ένα γουστόζικο ανέκδοτο στον Αθήναιο. Μια εποχή, Αθηναίοι και Θηβαίοι φιλονικούσαν σε ποιον ανήκει μια περιοχή, που λεγόταν Σίδαι. Ο Επαμεινώνδας λοιπόν έβγαλε από τον κόρφο του ένα ρόδι και ρώτησε τους Αθηναίους, πώς το λένε. Ρόαν, του απάντησαν. Αλλ’ ημείς σίδαν, απάντησε εκείνος και νίκησε.»

    Αλλά κ. Σαραντάκο, ναι μεν το ανέκδοτο το διασώζει ο Αθήναιος, ωστόσο ο ίδιος λέει πως είναι του ΑγαθΑΡΧΙΔΗ του Κνιδίου (2ος αιών π.Χ.). Γιατί αρνείσθε να μνημονεύσετε τον Αγαθαρχίδη; Επειδής έχει άσεμνο όνομα, ή μήπως επειδή έζησε 400 χρόνια νωρίτερα από τονΑθήναιο και σας ευχαριστεί να συρρικνώνετε 4 αιώνες την Ελληνική Ιστορία;

    ΙΔΟΥ το σχετικό απόσπασμα από τους «Δειπνοσοφιστάς» του Αθηναίου…

    Από την ως άνω φωτοτυπία φαίνεται ότι ο κ. Σαραντάκος αποκρύπτει και κάτι άλλο σημαντικό: Ο Αθήναιος μάς βεβαιώνει πως ήδη από τον 4ο αιώνα π.Χ. ο κωμικός ποιητής Μένανδρος απεκάλει «ροΐδια» τους καρπούς της ροιάς.

    2) Όπως σωστά επεσήμανε στο σχόλιο 80 η δεσποινίς Χαρούλα και επανέλαβε στο σχ. 93 η κ. Έφη-Έφη, η άλλη αρχαιοελληνική λέξη για την Ροδιά (Σίδη ή Σίδα) προέρχεται από τον γνωστό μύθο του Ωρίωνος και της πανέμορφης Σίδης που αναφέρει στην «Βιβλιοθήκη» του ο Απολλόδωρος. Η Ήρα την έστειλε στον Άδη, μετατρέποντάς την σε ροδιά, επειδής υπερηφανεύτηκε πως είναι ομορφότερή της…

    Η μη αναφορά του μύθου της Σίδης + του Ωρίωνος από τον κ. Σαραντάκο συνιστά σημαντική ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ του άρθρου. Εξίσου σημαντική παράλειψις είναι η μη αναφορά της λαμπρής αρχαιοελληνικής πόλεως Σίδης (= Ροδιάς) που έχτισαν τον 7ο αιώνα π.Χ. στην Παμφυλία άποικοι από την Κύμη της Ευβοίας. Το σύμβολο της πόλεως ήταν το ΡΟΔΙ, που υπάρχει «φάτσα – κάρτα» πάνω στα νομίσματά της.

    3) Ωστόσο, η κορυφαία παράλειψις του κ. Σαραντάκου που «βγάζει κυριολεκτικά μάτι» είναι άλλη και αφορά την σχέση του ροδιού με τα κόλλυβα, την οποία έθιξαν ήδη πολλοί σχολιαστές, χωρίς να μπορέσουν να αντιληφθούν την αιτία της, λόγω παντελούς άγνοιας της Αρχαιοελληνικής Γραμματείας. Όπως αναφέρει ο Μέγας Ιουλιανός στην περίφημη δημηγορία του «Ύμνος στην Μητέρα των Θεών», οι Αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν την ροδιά φυτό του Κάτω Κόσμου και γι’ αυτό απέφευγαν να τρώνε τα ρόδια, παρά μόνον ως συμπλήρωμα των κολλύβων (καθαρά ελληνική εφεύρεσις τα κόλλυβα)…

    Γράφει επί λέξει ο Ιουλιανός: «…ροιάς δε ως φυτόν χθόνιον παρητήσατο…»

    Αυτό έχει να κάνει και με την περίφημη μαρτυρία που καταγράφει ο Παυσανίας στα «Βοιωτικά» της «Ελλάδος Περιήγησις»:

    «Θηβαίοις δὲ τῶν πυλῶν ἐστιν ἐγγύτατα τῶν Νηιστῶν Μενοικέως μνῆμα τοῦ Κρέοντος• ἀπέκτεινε δὲ ἑκουσίως αὑτὸν κατὰ τὸ μάντευμα τὸ ἐκ Δελφῶν, ἡνίκα Πολυνείκης καὶ ὁ σὺν αὐτῷ στρατὸς ἀφίκοντο ἐξ Ἄργους. τοῦ δὲ Μενοικέως ἐπιπέφυκε ῥοιὰ τῷ μνήματι• τοῦ καρποῦ δὲ ὄντος πεπείρου διαρρήξαντί σοι τὸ ἐκτὸς λοιπόν ἐστιν εὑρεῖν τὸ ἔνδον αἵματι ἐμφερές. αὕτη μὲν δὴ τεθηλὸς δένδρον ἐστὶν ἡ ῥοιά•»

    Που σημαίνει (το βάζω στα αγγλικά για να μη το αμφισβητήσουν οι γνωστοί επαγγελματίες αντιρρησίες Ιατρούδες, Λεώνικοι, Πέπηδες και λοιποί: «Very near to the Neistan gate at Thebes is the tomb of Menoeceus, the son of Creon. He committed suicide in obedience to the oracle from Delphi, at the time when Polyneices and the host with him arrived from Argos. On the tomb of Menoeceus grows a pomegranate-tree. If you break through the outer part of the ripe fruit, you will then find the inside like blood. This pomegranate-tree is still flourishing.»

    ΤΟΥΤΕΣΤΙΝ, η Ροδιά είναι φυτό του Κάτω Κόσμου, γιατί βγήκε από τον τάφο του Μενοικέως, ο οποίος (βλέπε «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου) αυτοκτόνησε για να επαληθευθεί ο χρησμός του Μαντείου των Δελφών και να σωθούν αι Θήβαι.

    Μια παρόμοια ιστορία που συνδέει το Ρόδι με τα Καβείρια Μυστήρια του Κάτω Κόσμου, καταγράφει στον «Προτρεπτικό» του ο γνωστός μισέλλην Πατήρ της Εκκλησίας Κλήμης ο Αλεξανδρεύς.

    ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΟΨΙΣΟΥΜΕ: Αυτήν την πεποίθηση των Αρχαίων Ελλήνων ότι το Ρόδι ήταν φυτό του Κάτω Κόσμου, συνδεόταν με τους νεκρούς και έμπαινε στα κόλλυβα, την εκμεταλλεύτηκε η παμπόνηρη Χριστιανική Εκκλησία και συνέχισε να βάζει επί αιώνες τα ρόδια στα κόλλυβα, όπως ακριβώς έκαναν οι Έλληνες

  149. Pedis said

    # 144 – δίνεις ιδέες, τώρα; «Τι να την κάνετε τη σύνταξη ω πτωχοί αφού θα πεθάνετε;!»

  150. Χαρούλα said

    131,132
    Αυτο το ρεβίθι εδώ στον Έβρο ήταν υποκατάστατο του καφέ στην Κατοχή και στα μετέπειτα χρόνια της φτώχιας. Την δεκαετία του 70 οι γιαγιάδες το ανακάτευαν με τον καφέ για να γίνεται ελαφρύτερος. Θυμάμαι αμυδρά, που η γιαγιά μου αγόραζε αναλογία 2 καφέ-1 ρεβίθι.

    Στα κόλλυβα είχαμε τα «αστικά» και τα «χωριάτικα». Στην πόλη που δεν υπήρχε οικιακή παραγωγή καρπών, γινόταν με αλεύρι καβουρντισμένο, άχνη, σταφίδα και ξηροκάρπια. Στα χωριά έμπαινε σουσάμι, ρόδι και …μαϊντανός που υπήρχαν στις αυλές, αλλά όχι ξηροί καρποί. Σήμερα που πιά ανακατεύτηκαμε όλοι οι Έλληνες, ο καθένας κάνει κατά την καταγωγή του, ανεξάρτητα που κατοικεί.

  151. Γιάννης Ιατρού said

    Αριθμό σχολίου δεν βλέπω, αλλά σε απάντηση στη Χαρούλα για την ανάμιξη με τον καφέ να πω πώς βάζανε και χαρουπαλευρο

  152. Κουτρούφι said

    #133. Και στη Σίφνο, πατριωτη, ρούδι το λέμε.
    Απ’ ό,τι είδα έτσι το λένε και σε άλλα νησιά του Αιγαίου (Λέρο, Ικαρία) και στα παράλια της Μ. Ασίας. Πώς εξηγείται η μετατροπή του ρο- σε ρου-; Το βόδι που γίνεται βούδι (ή βούι στα κρητικά) μπορεί ( ; ) να σχετιστεί με το «βους». Το ρόδι όμως; Επίδραση βόρειου ιδιώματος;

    Μιας και ανέφερα το βόδι. Στα κρητικά, το ρόδι γίνεται ρόγδι. Στη Σίφνο (τουλάχιστον) το βούδι γίνεται και βούγδι. Δεν ξέρω αν σχετίζονται.

    Η μάνα μου εμένα, τους καρπούς από το ρόδι, μου τους έβαζε σε μπολ και τους πασπάλιζε με ζάχαρη. Το σιροπάκι που σχηματιζόταν ήταν αρκετά γλυκό.

    Τέλος, στη Σίφνο υπάρχει και μια άλλη μεταφορική σημασία για το «ρούδι». Σημαίνει, με το συμπάθειο, κλανιά/πορδή. «Κυριακή σήμερα και έχομε ροβυθάδα. Θα πάει, πάλι, το ρούδι….»

  153. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Λεώνικε,ευχαριστώ για την αφιέρωση. Ακουσα σερί αρμένικα που τ΄αγαπάμε έτσι κι αλλιώς. Διάβασα και λίγο για την εικόνα και μουσική που ετοιμάζεις. Καλή επιτυχία!

    145. Λου,είδες; το ξέχασα αυτό ενώ το ξέρω!Το λέει όμορφα και η Καλ.Βέττα΄

    150. Χαρούλα , άλλο ο ρεβιθοκαφές. Από άλλη επεξεργασία έβγαινε.Τον έπινε και η δική μου γιαγιά όπως κι άλλοι χωριανοί μέχρι τη δεκαετία του 70,για λόγους υγείας κυρίως πια. Τον πουλάγαμε και στο μαγαζί. Ρεβιθοκαφέ και χαρουποκαφέ ;…ξέχασα,άλλο ένα παραείδος καφέ.
    Για τα κόλλυβα, τα στραγάλια κοπανάνε και τα κάνουν αλεύρι.Τα ζούλαγαν και με μποτίλια παλιά για να γίνουν σκόνη. Τώρα εννοείται στο μιξεράκι τα κάνω εγώ.Αυτή τη στιγμή έχω τριμμένο περίσσευμα στο ψυγείο γιατί πλάκωσε βλέπεις ….πελατεία 😦

    Από τους ωραιότερους στολισμούς σε γάμο που έτυχε να δω ήταν μπουκέτα και κάνιστρα με ρόδια, ακαίρια και μισάνοιχτα συνδυασμένα με ολόκαρπα σκίνα.

    Ροδιά μου ροδιά μου

  154. NIKOS NIKOS said

    Προσπαθώ να στείλω ένα word κείμενο αλλά μάλλον τρώω πόρτα;!

  155. Χαρούλα said

    153
    Ευχαριστώ ΕΦΗ. Νόμιζα πως είνσι το ίδιο.
    Αυτό που λες, τα σπασμένα με το μπουκάλι στραγάλια, ανακατεμένα με ζάχαρη, ήταν μια απο τις πρόχειρες λιχουδιές που μας έδινε η γιαγιά. Όμορφες αναμνήσεις….

  156. (α) 28, Alexis said: «…μήπως συμμετέχετε σε κανένα μυστικό κίνημα ανεξαρτητοποίησης της Μακεδονίας και προετοιμάζετε το έδαφος προκειμένου να θεωρηθούν τα «Μακεδονικά» ξεχωριστή γλώσσα από τα Ελληνικά; Δεν εξηγείται αλλιώς αυτή η εμμονή»

    # Όχι, αλλά έχω μια μικρή υποψία μήπως κάτι τέτοιο επιδιώκουν οι τσιπροπαθείς. Εσύ, τι λες;;

    (β) 34, sarant said: «Μου φαίνεται πως οι κρατικές υπηρεσίες πρέπει να ενδιαφερθούν για τους αυτονομιστές»

    # Ίσως ασχοληθούν κάποτε με την τσιπροσυμφωνία και τους τσιπρομακεδόνες! Πάντως, αν με πάνε στο δικαστήριο θα ζητήσω να με συντροφέψει και ο Κουτρούφι (σχόλιο 151) που κάνει λόγο για «κρητικά», καθώς και όλοι οι Πόντιοι που έχουν την «εμμονή» να μιλούν ποντιακά. Δεν ξέρω τι καπνό φουμάρει ο Alexis (σχόλιο 28) αλλά κάποια γλώσσα θα μιλά και αυτός (ίσως …Σούρδικα!). Στο …καζάνι και αυτός!

    (γ) 39, ΣΠ said: «Στα μακεδονικά το ρόδι είναι κάλινκα (калинка)».

    # Προφανώς θέλεις να πεις στα …τσιπρομακεδονικά. Διότι, όπως έγραψα, στα μακεδονικά λέγεται καλλίνα!

    (δ) 44, Αγγελος said: «Ντούνκι, καλίνκι» (=ρόδια, κυδώνια) φωνάζει ο σλαβόφωνος πλανόδιος μανάβης σ’ ένα διήγημα (το Πάιντος, αν θυμάμαι καλά) του Λουντέμη. Η λέξη πρέπει να είναι μακεδονική και με τις δύο έννοιες του επιθέτου»

    # Είπαμε οτι δεν υπάρχει τέτοια λέξη στα μακεδονικά. Σας έχει μπερδέψει η επαίσχυντη τσιπροσυμφωνία με τους τσιπρομακεδόνες!

    (ε) 47, sarant said: «To ενδιαφέρον είναι πως το κάλινκα το σλαβομακεδόνικο δεν υπάρχει ούτε στα βουλγάρικα ούτε στα σερβοκροάτικα».
    # Τί το περίεργο σε μια βουλγαρική διάλεκτο να μην υπάρχει κάποια βουλγαρική λέξη!

  157. sarant said

    156 Μπέρδεψε και τον Λουντέμη η συμφωνία των Πρεσπών!

  158. Aghapi D said

    Η ροδιά λεγόταν ότι στην Ελλάδα φύτρωσε από το αίμα του Ζαγρέα Διονύσου ενώ κατ’ άλλους τη φύτεψε η Αφροδίτη στην Κύπρο (ή πως δημιουργήθηκε από έμμηνα τής Αφροδίτης) Ποια σχέση μπορεί να έχει, λοιπόν, με το πλουτώνειο ρόδι που έφαγε η Περσεφόνη; – είναι μια σχέση, πάντως, που επιβιώνει μιας και ρόδια έχουμε και στα κόλλυβα και στους γάμους και στην καλή τύχη (πρωτοχρονιά κ.λ.π.) Οι ιεροφάντες, πάντως, στα Ελευσίνια λέγεται πως στεφανώνονταν με στεφάνια ροδιάς

    Το ρόδι μάς δίνει και ωραίο ποτό

    Καθαρίζουμε τα ρόδια έτσι ώστε να μείνουν καθαρά τα σποράκια τους και να μην έχουν τις κίτρινες μεμβράνες που αφήνουν μια στυφάδα στη γεύση. Βάζουμε τα σποράκια λίγα λίγα στο multi και τα αλέθουμε στην χαμηλή ταχύτητα για να μη σπάσουν –όσο είναι δυνατόν- τα σποράκια τους.Τα αδειάζουμε σε σουρωτήρι που έχουμε πάνω από ένα μπολ. Όταν τελειώσουμε πιέζουμε με ένα κουτάλι να βγάλουμε όσο χυμό γίνεται από τον αλεσμένο πολτό. Βάζουμε και μια κουταλιά ζάχαρη και πιέζουμε κι άλλο. Έτσι παίρνουμε το μέγιστο δυνατόν.
    ξαναπερνάμε από λεπτό σουρωτήρι τον καθαρό χυμό και τον μετράμε καθώς τον μεταφέρουμε σε κατσαρόλα. Για κάθε κούπα χυμό, βάζουμε ¾ κούπας ζάχαρη. Τα βάζουμε να βράσουν και ανακατεύουμε να διαλυθεί η ζάχαρη.
    Βγάζουμε τον αφρό που δημιουργείται στην επιφάνεια πριν κοχλάσει, για να έχει διαφάνεια και ωραίο χρώμα το σιρόπι μας. Το αφήνουμε να βράσει μέχρι να δέσει. Δοκιμάζουμε αν έδεσε , ρίχνοντας με ένα κουταλάκι λίγες σταγόνες σε κρύο πιάτο. Βάζουμε ελάχιστο στο κουταλάκι και το στάζουμε στο πιάτο.
    Αν μένουν στρογγυλά κομπάκια έχει δέσει, δηλαδή σε 35 λεπτά και σε θερμοκρασία 107 βαθμούς Κελσίου.
    Λίγο πριν το κατεβάσουμε, προσθέτουμε το χυμό μισού λεμονιού (πάνω – κάτω ένα κουταλάκι του γλυκού για κάθε κούπα χυμού) και το ανακατεύουμε.
    Το αποθηκεύουμε σε αποστειρωμένα μπουκάλια ή βάζα.

  159. NIKOS NIKOS said

    Μερικές Παρατηρήσεις συμπληρώσεις που θα ήθελα να κάνω για το άρθρο σας σχετικά με το ρόδι.

    Υπάρχει το χθόνιο μυθολογικό στοιχείο που σχετίζεται με το όνομα και τον καρπό του ροδιού. Υπάρχει επίσης και το στοιχείο της γονιμότητας. Αλλά υπάρχει και το στοιχείο του χρώματος που είναι πολύ χαρακτηριστικό. Τέλος θα αναφερθώ και στο χρονικό στοιχείο της επανάληψης(βλάστηση και καρποφορία).

    Το χθόνιο μυθολογικό στοιχείο είναι εμφανές από το πρώτο συνθετικό του λατινικού pomum ( από το ελλήνικό πῶμα = από το (πίνω, πέπωκα) drink, draught, A.Eu.266 (lyr.), S.Ph.715 (lyr.), E.Hec.392 (prob.), Ba.279 (prob.), Pl.R.406a, etc.; τὰ ἀναγκαῖα π. drinking water, Id.Lg.844b: pl., εὐτρεφέστατον πωμάτων, of Dirce, A. Th.308 (lyr.):—the short form πόμα occurs in Pi.N. 3.79 (metaph.), and in later Poets, Call.Fr.8.20 P., Nic.Al.105, 299, Man.3.71 (poet. dat. pl. πομάτεσσι Hsch.); also in Ionic and later Prose, Hp.VM5 (opp. ῥύφημα), Hdt.3.23, Phld.Mus.p.51 K., cf. Poll.6.15; but only as v.l. in correct Attic writers, as Pl.Phd.117b, Phlb.34e:—for πομάτιον in EM578.8 Dind. restores πόμα τι from Hsch. s.v. μελίτιον. (
    από το Online Liddell-Scott-Jones Greek-English Lexicon
    http://stephanus.tlg.uci.edu/lsj/#eid=94562&context=lsj&action=hw-list-click
    Pomum αλλά και Pomona η ρωμαϊκή θεά των φρούτων έχουν άμεση σχέση με την πόση και με τον κατεξοχήν χθόνιο θεό Ποσειδώνα .
    Το δεύτερο συνθετικό granatum συνδέεται με το γράω(ροκανίζω, τρώω) = gnaw, eat, Call.Fr.200: hence γρά· φάγε (Cypr.), Hsch.; γράσθι (imper.), Inscr.Cypr.144 H. (Golgoi). (Cf. γράστις, Skt. grásati ‘devour’?)
    http://stephanus.tlg.uci.edu/lsj/#eid=23617&context=lsj&action=from-search
    Σχετικό με γράω και to granatum είναι και το αγγλικό grain =δημητριακά, σπόρος, αλλά και νερά.
    Melograno= ο χρυσός σπόρος στα ιταλικά, granatapfel στα γερμανικά, granaatappel στα ολλανδικά, granatepli, στα ισλανδικά , granatove jablko στα τσέχικα, και granat στα πολωνικά.
    Τον τόπο προέλευσης δηλώνουν το πορτογαλικό και γαλικιανό roma, το μαλτέζικο rummien, το σομαλέζικο rummaanka και ίσως το αραβικό ραμάν. Δηλώνουν βέβαια τους ρωμιούς όπως και το πορτοκάλι στη γλώσσα μας σχετίζεται με τους πορτογάλους.
    Στα αλβανικά shege και σλοβένικα sipek από το σίδη. Το ρουμάνικο rodie σχετίζεται με το σλαβόνικο ρήμα roditi που σημαίνει γεννάω (σχετίζεται δηλαδή με την γονιμότητα). Το κινέζικο shíliú ίσως και αυτό συνδέεται με το σίδη (μετατροπή του δ σε λ).
    Στα σλαβόνικα και τα τούρκικα το nar έχει σχέση με τα σλαβόνικα nora= φωλιά, και το nerti = εντός, που με τη σειρά τους σχετίζονται με το νερτέριος(νέρτερος) = υπόγειος, υποχθόνιος δηλώνοντας τον Κάτω Κόσμο.
    Το ρόδον ή βρόδον(αιολικά),ροδαλός, ροδόχρωμος, ρόδεος=ρόδινος, σχετίζονται με το ερυθρό, αστραφτερό χρώμα αλλά και με τη λεπτή βελουδένια υφή του τριαντάφυλλου. Ροδόσταμο για την ήδιστη γεύση του.
    Σχετικά με το ρόδον είναι και τα rot γερμανικά και roth , rosso ιταλικά και rose και red αγγλικά.
    Αλλά και σε σχέση με την χρονική επανάληψη (σοδειά, καρποφορία ανά έτος, ηλιακός ετήσιος κύκλος εποχών) έχουμε και την rota (ρόδα) και rotation αγγλικά , rotor κτλ.
    Όσο για το Rhode Island είναι όνομα αφιερωμένο στην ερυθρά νήσο δηλαδή την Ερυθραία ένα από τα πολλά ονόματα της ομηρικής Ιθάκης, εξ ου και η Granada, Ερυθραία σημαίνει και αυτή αλλά και οι γρεναδιέροι είναι οι (ερυθραίοι,) στρατιώτες.

  160. sarant said

    Τα δυο προηγούμενα σχόλια τα είχε πιάσει η σπαμοπαγίδα, της Αγάπης από το πρωί.

  161. Γιάννης Ιατρού said

    Γύρισα από παραλιακή βολτίτσα, άντε να επωφεληθούμε από τον ωραίο καιρό, από μέσα της άλλης βδομάδας έρχεται κακοκαιρία. Αλλά μάλλον μόνο λίγες μέρες θα διαρκέσει.

    140: Ρε Πέδη τι κόπτεσαι; Δηλαδή ψέμματα είναι; Μπορεί να ακούγεται μακάβριο (->βλ. συμβολισμό του ροδιού, κόλλυβα κλπ. για σύνδεση με το άρθρο), αλλά όντως αυτό είναι το επιχείρημα. Πολλοί θα ‘θέλαν να μην του έβγαινε του Τσακαλώτου και της κυβέρνησης …. αλλά όχι γιατί αγαπούν τους 70+, οπότε το μόνο που μπορεί να αντιτείνει κανείς είναι το: Δεν θα πεθάνουμε ποτέ, κουφάλα νεκροθάφτη 🙂
    Ἂρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν …

  162. Μανούσος said

    Ἐνδιαφέρουσα ἡ ὁμοιότητα τοῦ συριακοῦ ἀραμαϊκού rumana ܪܘܡܢܐ (J. Payne Smith – p. 535) ρόδι μὲ τὸ ἐπίσης συριακὸ ἀραμαϊκὸ rumiana ܪܘܡܝܢܐ (καὶ πάλι J. Payne Smith – p. 535), τὸ ὁποῖο σημαίνει γαμήλιο δῶρο, ὁπότε καὶ θυμήθηκα τὸ δῶρο τοῦ Ἀιδωνέως στὴν Περσεφόνη (ρόδι) ποὺ τὸ ἔφαγε καὶ δὲν μποροῦσε πλέον νὰ φὐγει.

    (Υπερσχολαστικὴ σημείωση: το ρόδι στὰ περσικὰ ἀνάρ انار ἀλλὰ καὶ νάρ نار, πλὴν ὅμως εἶναι ὁμὀγραφο καὶ ὁμόηχο μὲ τὴν λέξη νὰρ نار ποὺ σημαίνει φωτιά καὶ κόλαση, γενικὰ πάντως τὸ βασικὸ λῆμμα εῖναι τὸ ἀνάρ, λέξη ποὺ ἔχει περάσει καὶ σὲ ἄλλες γῶσσες τῆς Κεντρικῆς Ἀσίας πχ Παστοῦν/Ἀφγανιστᾶν).

  163. loukretia50 said

    Ο καυγάς για το όνομα

    Μα γιατί ο Ευριπίδης στη γνωστή του τραγωδία
    για τον ήρωα διαλέγει όνομα με σημασία
    να κολλάει με το σεμνός?

    Φανταστείτε αν στην πορεία ήθελε να αποδώσει
    όλη την αβελτηρία , παντελή αδιαφορία
    που έδειχνε ο νεαρός
    για κορίτσια και γυναίκες, απαξίωση τελεία
    για αφρατούλες και για στέκες.ώριμες μα και μπεμπέκες
    – σαν αγγούρι , ακριβώς! –
    κι ένα όνομα που δείχνει αγαθές προθέσεις μόνο
    να του φόρτωνε και νάχε επιπρόσθετο τον πόνο
    να γελάνε γενικώς,
    όταν το αρχαίον κλέος θα θυμάται και θα τρέχει
    στην προστάτιδα θεά του – μα εκείνη πέρα βρέχει-
    εμ! κυνηγός!
    και θα στέκεται με δέος, ο ταλαίπωρος ο νέος
    στις κορώνες του πατρός,
    είναι ίδιο να κραυγάσει κι έντονα ν΄αντιδράσει ,
    ο σεβάσμιος χορός,
    λέγοντας πως πάντα είναι ο Ιππόλυτος σεμνός?
    σοβαρός και ηθικός?

    Ή σαν νέος ευπατρίδης – κατά κόσμον σπασ/δης-
    να αντιδρά σαν παρτσακλό, αν το μόνο θετικό
    είναι : «Α! ωραίο τεκνό!»
    που με στόμφο φοβερό
    θα δηλώνει Αγαθαρχίδης?
    πάει, την έβαψε ο Ευριπίδης!
    ΛΟΥ

    ΥΓ παραήταν προκλητικό για να το αγνοήσω!

  164. Classicist said

    Καλησπέρα και πάλι,

    1) Συγχαίρω την αγαπητή Λουκρητία (163) για την εκπληκτική ευκολία που έχει στο στιχουργείν. Δεν θα ήταν καθόλου υπερβολή να την αποκαλούμε από δώ και πέρα… «θηλυκό Σουρή του 21ου αιώνος». Είναι ολοφάνερο ότι λατρεύει να σκαρώνει στίχους (όπως ακριβώς ο Σουρής) και το αποτέλεσμα είναι πάντοτε χαριτωμένο, απολαυστικό, και πολλάκις διδακτικό ακόμη κι αν δεν βγαίνει το μέτρο + η ομοιοκαταληξία λόγω βιασύνης.

    Ακόμη περισσότεροι έπαινοι της πρέπουν, που εκμεταλλεύτηκε αμέσως στο έξοχο στιχούργημά της τον Αγαθαρχίδη τον Κνίδιο, το «προκλητικό» όνομα του οποίου «φοβήθηκε» ο κ. Σαραντάκος, χρεώνοντας στον Αθήναιο το ανέκδοτο για το ρόδι του Επαμεινώνδα…

    2) Επειδή παρατηρώ μιά ύποπτη νυχτερινή προσπάθεια κάποιων (Μανούσος 162) να βγάλουν σημιτική, περσική, αραβική κλπ. την ετυμολογία του ροδιού, αναρτώ το σχετικό λήμμα από το «Ετυμολογικόν της Αρχαίας Ελληνικής» του Robert Beekes, ώστε να μή τολμήσουν να συνεχίσουν το θέμα οι γνωστοί επαγγελματίες ινδοευρωπαϊστές του ιστολογίου, Πέπες, Λεώνικος, Ιατρού, Άγγελος κλπ., τώρα που θα αποχωρήσω λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων

  165. Πέπε said

    @152:
    > > Στα κρητικά, το ρόδι γίνεται ρόγδι. Στη Σίφνο (τουλάχιστον) το βούδι γίνεται και βούγδι. Δεν ξέρω αν σχετίζονται.

    Θα πιθανολογούσα να σχετίζονται με το ρόιδι και το βούιδι / βόιδι. Τα οποία άλλωστε είναι παλιότεροι τύποι από το ρόδι και το βόδι: το μεν ρόιδι, επειδή έτσι μάθαμε σήμερα εδώ (ροΐδιον), το δε βόιδι επειδή υποθέτω ότι από τον βου θα βγήκε κάποο υποκοριστικό βοΐδιον.

    Επομένως, από το ρόιδι και το βόιδι αφενός βγαίνουν, ως παραλλαγές, οι τύποι ρόδι και βόδι που τελικά επικράτησαν ως πανελλήνιοι, και αφετέρου διάφορες άλλες διαλεκτικές παραλλαγές μεταξύ των οποίων το ρόγδι και το βούγδι, όπου το ι της διφθόγγου της πρώτης συλλαβής, με κάποιον τρόπο, έγινε γ στην αρχή της δεύτερης συλλαβής.

    Στην Κρήτη απαντά αρκετά συχνά το εκπληκτικό επώνυμο Σαβοϊδάκης / Σαβουϊδάκης.

  166. Γιάννης Κουβάτσος said

    161: Σωστά, έχει ένα δίκιο εν τω κυνισμώ του ο Τσακαλώτος. Αλλά πολύ γρήγορα, βρε παιδί μου, έμαθαν τη στυγνή γλώσσα της εξουσίας οι ρομαντικοί αριστεροί που πήραν τις εκλογές φωνάζοντας πως οι άνθρωποι είναι πάνω απ’ τους αριθμούς.

  167. Γιάννης Ιατρού said

    166: Γιάννη, είτε έτσι, είτε αλλιώς, για όλα ξέρουμε ποιός φταίει… μη μπερδεύουμε το θέμα. Άλλοι μαθαίνουν (αν είναι θέμα μάθησης…), άλλοι το λένε ανέξοδα, άλλοι το ήξεραν από παλιά 🙂 αλλά δεν πέτυχαν κάτι.
    Κρείσσον το κατά δύναμιν εισενεγκείν ή το παν ελλείπειν. Να τα λέμε κι αυτά.

    164β: Μάθε να διαβάζεις ερασιτέχνισσα. Δεν είναι θέμα ΙΕ ρίζας κλπ. Είναι θέμα (ελληνικής γραμματικής). Ο Beekes γράφει πως θα μπορούσε να ετυμολογηθεί, ΑΝ ήταν ελληνικής προέλευσης. Πιθανή είναι η Λουβική προέλευση.
    Ο εξέχων ειδικός στην γραμματική της αρχ. ελληνικής, ο Εδουάρδος Σβίτσερ, στο σχετικό έργο του αναφέρει πως δεν ταιριάζει και το αναλύει εκτενώς. Ενδεικτικά παραθέτω:

  168. Pedis said

    # 161 – 140: Ρε Πέδη τι κόπτεσαι;

    μπα τίποτα, από περιέργεια και μόνο.

    Θέλω να δω λ.χ. αν πιάσει το παρακαλετό και καταφέρει να ξανακάνει ο σύριζα κυβέρνηση ρεφενέ …

    κι αν, ας πούμε, στην επόμενη φάση που η τρόικα θελήσει να επιβάλει ηλικία σύνταξης στα 75 το επιχείρημα που θα βρουν θα είναι:

    δεδομένων των διαρθρωτικών μέτρων στην οικονομία το προσδόκιμο ζωής θα μειωθεί κατά δέκα χρόνια, οπότε δεν υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να βγεί κανείς σε σύνταξη στα 65.

  169. Γιάννης Ιατρού said

    168: Για να καταλάβω, σε κόφτει αν θα ξανακάνει κυβέρνηση ή αν θα αποφύγει το μέτρο που επιβλήθηκε κυρίως από το ΔΝΤ και δεν προσφέρει κανένα όφελος; Εντάξει, ζουλιάρης είσαι ή μου φαίνεται έτσι μόνο; 🙂

  170. ΓΤ said

    @164> «χρεώνοντας στον Αθήναιο το ανέκδοτο για το ρόδι του Επαμεινώνδα…». Μήπως εννοούσατε «πιστώνοντας»;

  171. gpoint said

    # 148 α, 164

    Τώρα τι σόι κλασσικίστρια είσαι εσύ που αγνοείς (ή η έντονη έλξη σου για πρόστυχες λέξεις σε οδηγει εκεί) αυτό που ο ποιητής γνωρίζει

    η εξουσία η μικρά των ποιητών είναι ίδιον
    και λέγεται αρχαιοπρεπώς μικρά αρχή, αρχίδιον

    ( από τους Ορνιθες του Αριστοφάνη στίχος 1111, αν θυμάμαι καλά )

  172. gpoint said

    # 168

    Οπως έχω ξαναγράψει η επόμενη κυβέρνηση θα είναι Συριζονουδού με τον Αλέξη πάλι πρωθυπουργό. Εμένα το μόνο που με κόφτει είναι να μην ξαναβάλουν πάλι στο αθλητισμού τον ίδιο αχαρακτήριστο και τον δούμε απο κολητό του τίγρη, κολητό του Βαγγέλα τώρα …

    ΚΙ ΕΠΕΙΔΗ ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ «ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΧΕΣΗ» ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ σας ενημερώνω στα της Φωκίδας :

    Οργιάζει ο Μαντούβαλος που πήρε μεταγραφή στον νομό Φωκίδας από τον Πειραια διαδίδοντας πως θα σβήσει όλες τις κατηγορίες κατα του Μαρινάκη ( καμιά 30αριά), τάζοντας ρουσφέτια μέσω κομματόσκυλων και κυρίως αγοράζοντας την ομάδα ΑΣΤΕΡΑΣ ΙΤΕΑΣ με προοπτική σε λίγα χρόνια να την βγάλει σούπερλίγδα !! Για την ώρα για ομάδα ερασιτεχνική τα 600 χιλιάρικα που έριξε δεν είναι λίγα.

    Η Ολυμπιακο-φροσύνη της Φωκίδας αμείβεται, η κυρά- φροσύνη στην αφάνεια…

  173. gpoint said

    Γι αυτό σας λέω πως όποιος ΠΑΟΚτσης ψηφίσει νουδου ή σύριζα θα είναι … κλασσικίστρια για να μην πω τίποτε χειρότερο !!

  174. gpoint said

    Και πάνω που λέγαμε που τα βρήκε τα λεφτά για μεταγραφές ο ARIS…

    https://www.sdna.gr/politiko-deltio/ellada/article/515469/minysi-ston-karypidi-apo-tin-arxi-tis-katapolemisis

  175. nikiplos said

    @172, για να έχουν νόημα οι αριθμοί πρέπει να ερμηνεύονται…

    600.000€ ισοδυναμούν με 40 χρόνια εργασίας ενός Δημοσίου υπαλλήλου Πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με διδακτορικό… Εννοείται πως για να μάσει αυτά τα χρήματα πρέπει να τον ζει, να τον ταΐζει να τον ποτίζει και να τον κοιμίζει κάποιος άλλος… Μίλησα για Δημόσιο Υπάλλληλο, γιατί αυτή τη στιγμή είναι ο μεγαλύτερα αμοιβόμενος…

    Ο Μπαντούβαλος τι έχει από πτυχία, πλην της Νομικής?

  176. dryhammer said

    Συγκεντρωτικά σχόλια επί σχολίων

    125. Τα χρυσικά στολίδια τα λέμε «χρυσά κουφέτα». Φανταστείτε τους συνειρμούς μου όταν ξεμπάρκαρα το ’95 και βλέπω να τρέχουν να δουν την εκπομπή της Πάνιας.

    133. Και στη Χίο το λένε ρούδι (όπως και βόδι-βούδι). «Να σού δώκω μια στο ρούδι» εννοεί μπουνιά στο σταυρό.
    (152- Δεν προυφέρει καλά του «ου» από ποιο Αστερίξ δε θυμάμαι)

    138. Ξέρω μόνο την παρωδία του (141):

    Αγάπη μου ξινόρουδο
    και χαΒιαρομανέστρα
    την Κυριακή ‘σουν έμορφη
    και τη Δευτέρα χέστρα.

    155. Τα στραγάλια κοπανισμένα με ζάχαρη ήταν αγαπημένη λιχουδιά.

  177. gpoint said

    # 175

    προφανώς έχει μεταπτυχιακό στην Μαρινακιάδα !!

  178. Καλημέρα
    Ποιος θα το πίστευε πως θάγραφα και τέταρτο (αν δεν κάνω λάθος) σχόλιο στο ίδιο άρθρο την επόμενη μέρα. Δύσκολο, αλλά να που «συμβαίνει τώρα»!
    150 – 151 Προσθήκη στον καφέ, καβουρντισμένο κριθάρι. Ακόμα πουλάνε στη Μυτιλήνη.
    Και κάνοντας έναν ξεκαθάρισμα σε πράγματα παλιά που είχε μαζέψει η μακαρίτισσα η μάνα μου, βρίσκω το καβουρντιστήρι για το κριθάρι του παππού της. Αυτά ήταν κατά κανόνα μεγαλύτερα απ’ του καφέ και το συγκεκριμένο επειδή ήταν για καφενείο είναι καβουρντιστήρι γίγας!

  179. Αὐγουστῖνος said

    176 β: Ἡ ἀσπίδα τῆς Ἀρβέρνης – νομίζω στὴ νεώτερη μετάφραση τῆς ΜΑΜΟΥΘ Κόμιξ.

  180. sarant said

    172 Μωρέ μπράβο!

  181. NIKOS NIKOS said

    @97spiridione said

    Εκτός από το ρόδο (το τριαντάφυλλο), που μοιάζει ηχητικά με το ρόδι, υπάρχει επίσης και το ρόβι-ροβιά (ζωοτροφή, απ’ τη λ. όροβος), και το ρούδι (ή σουμάκι), δηλ. ο ρους ο βυρσοδεψικός.
    Στα κυπριακά ρούβιν το ρούιν, δηλ. το ρούδιν. Μπέρδεμα 🙂

    Δεν είναι μπέρδεμα. Όλα σχετίζονται με το κόκκινο τους χρώμα. Όπως και ο σίδηρος ( ο πυρακτωμένος και η σκουριά του) αλλά και το ρουβινί(ρουμπινί) χρώμα.

    @152
    Τέλος, στη Σίφνο υπάρχει και μια άλλη μεταφορική σημασία για το «ρούδι». Σημαίνει, με το συμπάθειο, κλανιά/πορδή. «Κυριακή σήμερα και έχομε ροβυθάδα. Θα πάει, πάλι, το ρούδι….»
    Στα λατινικά το rudis και στα αγγλικά το rude από το ρούδι βγαίνει δηλ. ο ξεδιάντροπος αυτός που δεν κοκκινίζει.

    Οι υποστηρικτές της ΙΕ θεωρίας αναφέρουν και αυτό: (από το Etymology on Line)

    *reudh-
    Proto-Indo-European root meaning «red, ruddy.» The only color for which a definite common PIE root word has been found. The initial -e- in the Greek word is because Greek tends to avoid beginning words with -r-.

    It forms all or part of: bilirubin; corroborate; Eritrea; erysipelas; erythema; erythro-; Radnor; red; redskin; roan; robust; rooibos; Rotwelsch; rouge; roux; rowan; rubella; rubicund; rubric; ruby; ruddock; ruddy; rufous; Rufus; russet; rust.

    *rēd-, Proto-Indo-European root meaning «to scrape, scratch, gnaw.»

    It forms all or part of: abrade; abrasion; corrode; corrosion; erase; erode; erosion; radula; rascal; rase; rash (n.) «eruption of small red spots on skin;» raster; rat; raze; razor; rodent; rostrum; tabula rasa.

    Εμείς τολμάμε να προσθέσουμε ότι η ρώγα και η ρογδιά σχετίζονται και ας γράφεται με ω. Από το ρήγνυμι, (ρηγνύω) για αυτό και το συνήθειο του σπασίματος του ροδιού. Αλλά και τα κόκκινα σπόρια μοιάζουνε με τις ρώγες του κόκκινου σταφυλιού. Η άμπελος και η ροδιά σχετίζονται άμεσα με τον Διόνυσο.
    Επίσης και με μετατροπή του δ σε ζ ( που στην ουσία είναι το ίδιο γράμμα) έχουμε το ρόζι, τους ρόζους και την Ροζαλία την Ροζόπη ή Ροδόπη.
    Από την κόκκινη Γαία Ρέα έχουμε και την ρίζα, ριζώνω που προβάλλει την χθόνια έννοια της λέξης αλλά και ο ριζοσπάστης συνδέεται με το κόκκινο χρώμα.

    Μην ξεχνάμε ότι ο ελληνικός πολιτισμός ήταν μονοχρωματικός και έβλεπε(περιέγραφε) τις αποχρώσεις του ερυθρού και μόνο.
    Η αρχική μορφή της θρησκείας ήταν χθόνια και αργότερα μετατράπηκε σε ουράνια. Το ρόδι και η ροδιά συμβολίζουν αυτές τις έννοιες του ιερού χρώματος που συνδέονται με τον ιερό Κάτω Κόσμο.
    Στον ομηρικό προϊστορικό κόσμο οι Αιθίοπες, οι Φοίνικες και οι Ερυθραίοι ως λέξεις σήμαιναν το ίδιο και περιέγραφαν την ίδια φυλή/εξέχουσα τάξη ανθρώπων (ευγενών). Οι Αιθίοπες εκτεθειμένοι στους αιθέρες, οι Φοίνικες ναυτικοί και οι Ερυθραίοι( Ερέτρια, ερέτης=κωπηλάτης) ταξίδεψαν coast to coast και river to river και βάφτισαν όλο τον ορατό κόσμο.
    Για να προστατέψουν τις επόμενες γενεές τους τις άφησαν στην άγνοια( αγνώστω θεώ και ξένω) και στην ημιμάθεια.
    Αυτό βιώνουμε σήμερα διότι κανείς δεν μας λέει ποια είναι πραγματικά η ελληνική γλώσσα(=θάλασσα) που ξεκινάει και που τελειώνει.

  182. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλημέρα!

    Πάλι κοιμήθηκα με ρόδια στο κεφάλι.

    Ρόδια της λησμονιάς και της ανάμνησης ,της ευχής και του πόθου,της α-λήθειας και του παραμυθιού. Των αισθήσεων και των αισθημάτων.

    Το Ρόδι του Yasunari Kawabata
    …………………………………..
    Η Κιμίκο θυμήθηκε τη συνήθεια της μητέρας της να τρώει ό,τι ο πατέρας της άφηνε στο πιάτο του.
    Ένιωσε μια ευτυχία που την έκανε να θέλει να κλάψει.
    Η μητέρα της είχε πιθανότατα δώσει το ρόδι επειδή δίσταζε να το πετάξει. Μόνο εξαιτίας αυτού. Το είχε συνήθειο να μην πετάει τίποτα.
    Ολομόναχη με την προσωπική της ευτυχία η Κιμίκο αισθάνθηκε ντροπή μπροστά στη μητέρα της,
    Σκέφτηκε ότι ο αποχαιρετισμός είχε πάει καλύτερα από όσο θα πίστευε ο Κικίτσι και ότι θα τον περίμενε να επιστρέψει για όσο χρειαζόταν.
    Κοίταξε τη μητέρα της. Ο ήλιος έπεφτε στις χάρτινες πόρτες πίσω από τις οποίες καθόταν, μπροστά στον καθρέπτη.
    Με κάποιο τρόπο φοβόταν να δαγκώσει το ρόδι που βρισκόταν στα γόνατά της.
    http://chalice.edu.gr/3496-2/

  183. Είναι σαφές ότι η ομοιότητα των ονομάτων του ροδιού και του ρόδου στα ελληνικά είναι συμπτωματική (ροΐδιον < ροιά το ένα, FΡόδος το άλλο). Είναι όμως σύμπτωση ότι στα κροατικά λέγονται όμοια (šipka) και το ρόδι και ο καρπός του ρόδου; Και αν είναι ακριβές ότι, όπως μας λέει η ΕΦΗ-ΕΦΗ, Γκιουλινάρ σημαίνει Ροδιά ενώ γκιουλ τουρκικά είναι το ρόδο, είναι κι αυτό σύμπτωση;

  184. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αγάπη μου ξινόρογδο
    ξαρρωστικό κυδώνι
    όλο τον κόσμο αγαπά
    κι εμένα θανατώνει

    *Μόλις ,από τον 90 + πατέρα μου.

    Η Ροδιά – Υπέροχοι ζωγραφικοί πίνακες, ιστορίες και ποιήματα
    …………..
    -Στην Αρχαία Ελλάδα, το ρόδι συμβόλιζε τη ζωή και την αναγέννηση…
    -Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι το έθαβαν μαζί με τους νεκρούς τους, ενώ αποτελεί ένα από τα τρία «ευλογημένα φρούτα» του Bουδισμού… Χρησιμοποιήθηκε ως διακοσμητικό στοιχείο στο ναό του Σολομώντα και στους μανδύες των ιερέων και αναφέρεται στο Άσμα Ασμάτων στην Παλαιά Διαθήκη…
    -Σύμφωνα με τα ισλαμικά κείμενα, ο παράδεισος που περιγράφεται στο Κοράνι, περιλαμβάνει 4 κήπους με πηγές, σκιές και φρούτα, ένα από τα οποία είναι το ρόδι.
    https://antikleidi.com/2016/10/03/rodia_pomegranate/

  185. dryhammer said

    184 τέλος >ο παράδεισος που περιγράφεται στο Κοράνι, περιλαμβάνει 4 κήπους με πηγές, σκιές και φρούτα

    αυτά που λείβονται στην Αραβία δλδ.

  186. gpoint said

    # 183

    Τι σύμπτωση βρε Αγγελε, αν δεν κόψεις το μαραμένο τριαντάφυλλο(ρόδο) και το αφήσεις να καρπίσει ένα μικρό ρόδι γίνεται !

  187. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    186.Τζη,Ναι! Γι΄αυτό στη μισή τριανταφυλλιά, την άγρια, που σκαρφαλώνει στο πεζούλι,δεν κόβω τα μαραμένα της ρόδα στο τέλος της άνοιξης και κρέμεται τώρα ένα γουστόζικο φραχτάκι μ΄αυτά τα ροδαρί κουφετάκια, φανταχτερά πάνω στα ήδη χλωμά φυλλώματα. Είναι και μακρουλά τα συγκεκριμένα (από άγρια τριανταφυλλιά είπαμε) σαν τα γκότζι και είναι ακόμη πιο όμορφα. Κοντοστέκονται κάτι τελευταίες πεταλούδες αλλά και καρακαξούλες είδα να επελαύνουν το πρωί.

    Δε διάβασα ακόμη το σημερινό νήμα, κατασκήνωσα στη ροδιά από κάτω 🙂 :
    …και ένα ποίημα για τη ροδιά από τον σύγχρονο Ιταλό ποιητή, τον Francisco Tomada.
    Η ροδιά
    Η Ιταλία (είναι μια ροδιά)
    Στη ζωή μου αγόρασα και φύτεψα μόνο ένα δέντρο μια ροδιά
    διάλεξα του κήπου μια γωνιά
    απ’ όπου αγναντεύεις τις δαντελωτές μύτες των βουνών
    απ’ τον Άγιο Γαβριήλ μέχρι το Νάνος
    εκείνη η ακρώρεια ήταν Ιταλία και Γιουγκοσλαβία και μετά Σλοβενία
    ήταν γη σπαραγμού και μίσους
    τα σύνορα θα ’πρεπε να ’ναι σαν τους ορίζοντες
    όταν κινείσαι κι αυτοί κινούνται
    αν σταματάς, μαζί σου σταματούν
    μα σε κάνουν πάντα να νιώθεις στο κέντρο του κόσμου
    και πατρίδα είναι όπου
    ένας άνθρωπος φυτεύει μια ροδιά
    και μπορεί να προσδοκά να δρέψει τους καρπούς της
    Φραντσέσκο Τομάντα. Μετάφραση Ευαγγελία Πολύμου
    http://annagelopoulou.blogspot.com/2016/11/marie-egner-francesco-tomada.html

  188. 157, sarant said: «Μπέρδεψε και τον Λουντέμη η συμφωνία των Πρεσπών»!

    # Ο Λουντέμης («σύντροφος» κι αυτός!) μάλλον δεν μπερδεύτηκε, όπως δεν μπερδεύτηκαν ΟΛΟΙ οι σύγχρονοί και οι …προσύγχρονοί του κομμουνιστές (και το νυν ΚΚΕ). Από το 1935, οι Έλληνες κομμουνιστές δεν είχαν καμία ανοχή σε …εθνοταυτότητα των ακατονόμαστων. Κάποιο πισωγύρισμα έκαναν τον Ιανουάριο του 1949, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν …ξετσιπώθηκαν! Ο Τσίπρας είναι μοναδικός στον αριστερό χώρο (εντάξει, ένα …αμερικανάκι είναι κι αυτός), που τα έδωσε όλα. Για περισσότερα, παραπέμπω τους φιλομαθείς του ιστολογίου σε μια δημοσίευση στο Academia.edu, με τίτλο Ο Κομμουνισμός και το Μακεδονικό 1919-1936, https://www.academia.edu/34969646/

  189. Εκτός …διαλόγου, μια και η λέξη αναφέρθηκε από κάποιους, η γνωστή και όμορφη παπαρούνα των …απεριποίητων αγρών, λέγεται ελληνιστί μεν Μήκων η ροιάς (δηλαδή …κοκκινοσκουφίτσα!) λατινιστί δε Papaver rhoeas

  190. NIKOS NIKOS said

    Για το επώνυμο Rhodes και τις παραλλαγές του. Ποιος θυμάται την Ροδεσία;

    Φυσικά και αρνούνται οποιαδήποτε ομοιότητα με την Rhodes.

    Οι Ροδίτες που εγκαταστάθηκαν στην Μασσαλία και στις γύρω περιοχές μαζί με τους Φωκαείς ήταν στείροι όπως και στείρες ήταν οι ελληνικές αυτοκρατορίες και ναυτοκρατορίες που ταλαιπώρησαν τον πλανήτη για χιλιάδες χρόνια.

    Last name: Rhodes

    SDB Popularity ranking: 972

    Recorded in a number of spelling forms including Rhodes, Roades, Rodes and the misread Rhodef, this is an English surname of great antiquity. Originally found chiefly in the counties of Yorkshire and Lancashire, it is of pre 7th century Anglo-Saxon origin.

    It may be either a topographical name for someone who lived by a clearing in woodland, from the Olde English «rod», meaning a clearing, or a locational name from any of the places named with this word. (Τι αντικειμενικότης!)

    These include: Rhodes near Middleton in Lancashire; Rhodes (Hill), north of Ashton-under-Lyne; Rhodes (Bank) near Oldham; and Rhodes (Green), north of Wakefield in the West Riding of Yorkshire. Topographical features, whether natural or man-made, provided obvious and convenient means of identification in the small communities of the Middle Ages, and consequently gave rise to several surnames. Locational names were developed when former inhabitants of a place moved to another area, usually to seek work, and were best identified by the name of their birthplace. Early examples of the surname include: Alexander de la Rode of Norfolk in 1277; John atte Rode in Bedfordshire in 1294); and Robert del Rodes of Lancashire in 1332.

    Cecil Rhodes (1853 – 1902) was a British colonial financier and statesman in South Africa. As Prime Minister of the Cape Colony (1890 – 1896), he helped to extend British territory almost throughout Africa. The first recorded spelling of the family name is believed to be that of Hugh de Rodes. This was dated 1219, in the «Assize Court Rolls» of Yorkshire, during the reign of King Henry 111rd, 1216 – 1272. Throughout the centuries, surnames in every country have continued to «develop» often leading to astonishing variants of the original spelling.

    http://www.surnamedb.com/Surname/Rhodes

    Εδώ για το ίδιο επώνυμο από άλλο site:

    Rhodes History, Family Crest & Coats of Arms

    Origins Available: English , German

    The history of the Rhodes family name begins after the Norman Conquest of 1066. They lived in Lincolnshire at Rhoades, but more often than not, the name originates in the West Riding of Yorkshire. [1] The name literally means «dweller by the clearing(s)» from the Old English word «rod(u).» [2] As to confirm this meaning of the name, another source notes «a topographic name for someone who lived by a clearing in the woodland.» [3] [4]

    Accordingly, one must dispel the rather obvious assumption that the name was derived from Rhodes, in the Mediterranean Sea. [5] (Καλό ε;)

    Early Origins of the Rhodes family

    The surname Rhodes was first found in Yorkshire. «Roads is a numerous Bucks [(Buckinghamshire)] name. There are hamlets and villages called Rhodes in Lancashire and the West Riding. A family named Rodes or De Rodes flourished for 500 or 600 years in Lincolnshire, Notts [(Nottinghamshire)], Yorkshire, and Derbyshire: they were descended from Gerard de Rodes, a distinguished Baron of the 12th century. » [1]

    While we can find places named Rhodes in the United States, Australia and South Africa, we cannot find any in England today, nor can we find Rhoades in Lincolnshire. However, a second source notes the Yorkshire reference as follows: «This was a common Yorkshire entry, and explains the large number of Rhodes in the West Riding Directory.» [6]

    As if to help us through this confusion, one source confirms that the first listing of the name was indeed found in Yorkshire as in Hugh de Rodes who was listed in the Assize Rolls of Yorkshire in 1219. A few years later, Alexander de la rode was listed in 1277 in Norfolk. John atte Rode was listed in Bedfordshire in 1294 and Robert del Rodes was listed in the Subsidy Rolls of Lancashire in 1332. [2]

    Early History of the Rhodes family

    This web page shows only a small excerpt of our Rhodes research.
    Another 119 words (8 lines of text) covering the years 1591, 1550, 1674, 1668, 1663 and 1664 are included under the topic Early Rhodes History in all our PDF Extended History products and printed products wherever possible.

    Rhodes Spelling Variations

    Anglo-Norman names tend to be marked by an enormous number of spelling variations. This is largely due to the fact that Old and Middle English lacked any spelling rules when Norman French was introduced in the 11th century. The languages of the English courts at that time were French and Latin. These various languages mixed quite freely in the evolving social milieu. The final element of this mix is that medieval scribes spelled words according to their sounds rather than any definite rules, so a name was often spelled in as many different ways as the number of documents it appeared in. The name was spelled Rhodes, Rhoades, Rhode, Rhoads, Roades, Roads and others.

    https://www.houseofnames.com/rhodes-family-crest

    Επίσης έχουμε και αυτά τα επώνυμα:
    Russel, Russell (English), Roxas (Filipino), Roux, Rousseau, Roussel (French), Rossi, Russo, Rossini (Italian)

    αλλά και το Russia από τους Rus που υποτίθεται ότι ήταν κωπηλάτες δηλαδή ερέτες(ερυθραίοι, Ερέτρια)

    Rex και royal έχουν και αυτές οι λέξεις σχέση με ερυθρό, πορφυρό χρώμα του ρογδιού, όπως και η Ρήγα (Ερυθραία) της Λετονίας. Ερυθρή και βασιλική η Ρωξάνη (πόσες ελληνικές λέξεις υπάρχουν αλήθεια στην περσική!)

    Από την wikipedia σαν τοπωνύμια:

    Europe

    Rhodes, the Greek Dodecanese island where the Colossus of Rhodes stood
    Rhodes (city), the main settlement on the above island
    Rhodes, Moselle, a commune of the Moselle department, France
    Rodès is a town in southern France.
    Rhodes, an area of Middleton, Greater Manchester, England
    Appenzell Ausserrhoden, a canton in Switzerland also known as AAppenzell Outer Rhodes
    Appenzell Innerrhoden, a canton in Switzerland also known as Appenzell Inner Rhodes

    North America

    Rhode Island, a state in the United States of America
    Rhodes, Indiana, an unincorporated community
    Rhodes, Iowa, United States of America
    Rhodes Hill, a summit of Savage Mountain, Maryland

    Elsewhere

    Rhodes, Eastern Cape, a small tourist town in South Africa
    Rhodes, New South Wales, Australia

    Rodi is the Italian translation of Rhodes. It may refer to:
    Places

    Rodi (Prato Leventina), a Swiss village and hamlet of Prato Leventina, Canton of Ticino
    Rodi Garganico, an Italian municipality in the Province of Foggia, Apulia
    Rodì Milici, an Italian municipality in the Province of Messina, Sicily
    Rodi e Kollatës, mountain peak in the Prokletije range in northern Albania

    Υπάρχουν και πολλά άλλα σχετικά με το ρόβι, ρόγδι, ρόδι, ρόζι σύμβολο του βασιλικού πορφυρού χρώματος, της γονιμότητας, του χθόνιου Κάτω Κόσμου, της λεπτής υφής και οσμής, και της γλυκιάς θεϊκής γεύσης.
    Αυτά όμως για την ώρα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: