Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ονοματολογικά και ιστορικά του Σκουταριού Σερρών (Συνεργασία του Βαγγέλη Δαρδαντάκη)

Posted by sarant στο 22 Οκτώβριος, 2018


Η κωμόπολη Σκούταρι Σερρών ήρθε πρόσφατα στην επικαιρότητα όταν η μεγάλη πλειοψηφία των γονέων του δημοτικού σχολείου της αρνήθηκαν να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο προχτές, την Παρασκευή, επειδή εκείνη τη μέρα θα άρχιζαν να φοιτούν, σε ειδική τάξη, δέκα προσφυγόπουλα από τον κοντινό καταυλισμό προσφύγων. Μόνο 25 από τα 130 παιδιά προσήλθαν στα μαθήματα.

Στη συνέχεια, ο σύλλογος γονέων του Δημοτικού Σχολείου Σκουτάρεως πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι οι γονείς είχαν ετοιμάσει και γιορτή για την υποδοχή των παιδιών αλλά την Παρασκευή το πρωί αποφάσισαν να μην τα στείλουν επειδή το σχολείο περιστοιχιζόταν από τηλεοπτικές κάμερες και αστυνομικές δυνάμεις. Δεν ξέρω κατά πόσον αληθεύει αυτή η εκδοχή, αλλά αν ειναι έτσι τότε -υποθέτω- από σήμερα τα μαθήματα θα γίνουν κανονικά μακριά από την πολλή δημοσιότητα.

Μακάρι να γίνει έτσι και μακάρι οι κάτοικοι του χωριού να μην διακρίνονται από προσφυγοφοβία, που θα ήταν και αρκετά ειρωνικό καθώς είναι και οι ίδιοι εγγόνια προσφύγων.

Πέρα από την ουσία του ζητήματος, που θα τη συζητήσουμε ενδεχομένως στα σχόλιά σας, θα προσέξατε την ασυνήθιστη καθαρευουσιάνικη γενική «Σκουτάρεως», από την εποχή που η κωμόπολη αποτελούσε την Κοινότητα Σκουτάρεως και στη συνέχεια τον καποδιστριακό Δήμο Σκουτάρεως.

Στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ έγινε συζήτηση για το όνομα Σκούταρι και ο φίλος μας ο Βαγγέλης Δαρδαντάκης, που σχολιάζει συχνά εδώ με το χρηστώνυμο Jago, ερεύνησε το θέμα και έγραψε ένα αρθράκι στο οποίο συνοψίζει τα όσα βρήκε.

Καθώς εδώ λεξιλογούμε, νομίζω πως μας ενδιαφερουν και τα λεξιλογικά του τοπωνυμίου χωρίς να χάνουμε από τα μάτια μας και το γεγονός που έδωσε αφορμή για τη συζήτηση.

Ονοματολογικά και ιστορικά του Σκουταριού Σερρών

Πολλή η συζήτηση τελευταία για το χωριό Σκούταρι των Σερρών εξαιτίας της απόφασης μιας συντριπτικής πλειονότητας κατοίκων να μην στείλουν στο σχολείο τα παιδιά τους επειδή θα μπουν στις τάξεις μια δεκάδα κατατρεγμένων προσφυγοπαίδων. Η μαζική αντίδραση των social media ήταν να επισημάνουν ότι το Σκούταρι είναι το ίδιο αμιγώς προσφυγοχώρι. Οι σημερινοί κάτοικοι κατάγονται από την προσφυγική μετακίνηση των πληθυσμών στην Ανατολική Ρωμυλία προς τη Μακεδονία το 1924, συγκεκριμένα την εκεί ομώνυμη κωμόπολη Σκούταρι ως τόπο καταγωγής, λόγω των συμφωνιών ανταλλαγής πληθυσμών ένθεν κι ένθεν. Αναφέρεται από το ομώνυμο λήμμα της Βικιπαίδειας [1], χωρίς όμως καθόλου παραπομπές σε όλες τις αναφορές, πως πιο πριν εγκαταστάθηκαν μικρασιάτες πρόσφυγες το 1922 από τη Χωρούδα της Προύσας. Σε κάθε περίπτωση ο αριθμός των προσφύγων παραμένει μερικώς αδιευκρίνιστος αλλά έμμεσα μπορούμε να δούμε το σύνολό τους όπως θα δούμε παρακάτω.

Ο αρχικός λίκνος λοιπόν βρισκόταν στην Ανατολική Ρωμυλία, που είναι η Βόρεια Θράκη [2], που αυτή σήμερα ανήκει στη Βουλγαρία και ένα μικρό τμήμα στην Ευρωπαϊκή Τουρκία. [3] Επισημάνθηκε όμως σε γκρουπ στο Facebook, τα Υπογλώσσια, η ομωνυμία με το δήμο της Ιστανμπούλ Ουσκουντάρ, στη βυζαντινή περίοδο ως Χρυσούπολις [4], που ονομάζεται επίσης και Σκούταρι, πράμα που αποτελεί θέμα προς διερεύνηση. Γιατί Σκούταρι είναι το γνωστό σκουτάρι δηλαδή λατινιστί η ασπίδα τουλάχιστον για το δήμο [5].

Κατά τον Βασίλη Γιαννογλούδη, σε ομιλία του για το χωριό Σκούταρι της σημερινής Βουλγαρίας: [6]
Το παλιό χωριό Σκούταρι, από το οποίο ήρθαν οι θρακιώτες πρόσφυγες το 1924, βρίσκεται κοντά στο τριεθνές σηµείο Ελλάδας, Βουλγαρίας και Τουρκίας. Ο οικισµός σήµερα µε το όνοµα Στιτ, ανήκει στη Βουλγαρία ενώ το πιο έφορο [σσ μάλλον εύφορο] τµήµα από το κτηµατολόγιο του ανήκει στην Τουρκία. Την παλαιότερη ονοµασία του το χωριό την οφείλει στο Βυζαντινό κάστρο που υπήρχε και λεγόταν Σκουτάριον (=ασπίδα), αργότερα στην Οθωµανοκρατία το χωριό ονοµάστηκε Ουσκουντάρ (στο Σκούταρι), αργότερα Σκούταρι και τέλος οι Βούλγαροι το µετονόµασαν σε Στιτ (=ασπίδα).

Το όνομα προέρχεται από την ονοµασία της ασπίδας των Ρωµαίων (Βυζαντινών) στρατιωτών της αυτοκρατορικής φρουράς, η οποία είχε σχήµα επιµήκες και µήκος 1,60 µέτρα και κάλυπτε ολόκληρο το σώµα του στρατιώτη. Οι στρατιώτες που έφεραν το σκουτάριον ονοµάζονταν Σκουτάριοι και ανήκαν στην ιδιαίτερη φρουρά του αυτοκράτορα. Σκουτάριος αργότερα ονοµάζονταν και ο αξιωµατούχος της βυζαντινής αυλής, ο οποίος έφερε το αυτοκρατορικό σκουτάριον (ασπίδα – θυρεό), ακολουθούσε τον αυτοκράτορα στις εκστρατείες του και προηγούνταν στις µετακινήσεις του. Το όνοµα Σκουτάριον δινόταν και για τα κάστρα που απείχαν λίγα χιλιόµετρα από µεγάλες πόλεις και είχαν σκοπό: 1) να ειδοποιούν έγκαιρα τις στρατιωτικές αρχές των πόλεων για την εµφάνιση του εχθρού, ώστε να κλείνουν τις πύλες και να προετοιµάζονται για την άµυνα και 2) να αντιµετωπίσουν τους επελαύνοντες εχθρούς των βυζαντινών. Το κάστρο του χωριού βρίσκεται βόρεια της Αδριανούπολης, άρα συµπεραίνουµε ότι αποτελούσε την ασπίδα άµυνας της Αδριανούπολης απέναντι των εχθρών που έρχονταν από τα Βόρεια (Βούλγαροι, Κομάνοι, Πετσενέγκοι κτλ).

Να σημειώσω εδώ ότι υπάρχει και ένα «βιλαέτι του Σκούταρι» που συνόρευε με το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο, επίσης βιλαέτια κι αυτά τότε επί οθωμανικής κυριαρχίας. <[7]

Το Σκούταρι όμως δεν γεννήθηκε εκ του μηδενός, φυσικά, αλλά σε προϋπάρχοντα οικισμό διαφορετικής εθνοτικής σύστασης. Πιο πριν ονομαζότανΚιοπεκή αλλά σε άλλες πηγές αναφέρεται και ως Κισκεπεσί που μάλλον αποτελεί προϊόν σύγχυσης από τις συνεχείς διοικητικές μεταβολές της περιοχής μετά τη λήξη των Βαλκανικών πολέμων.

Κιοπεκή λοιπόν ήταν ένα χωριό που είχε πληθυσμό αποτελούμενο από Βούλγαρους και πιθανόν και Μουσουλμάνους. Σύμφωνα με το βουλγαρικό λήμμα για το Къспикеси (εδώ Κισκεπεσί αφού το λήμμα συνδέεται με το Σκούταρι/Κιοπεκή και σε άλλες γλώσσες) ήταν «καθαρά βουλγαρικός οικισμός» με τουρκόφωνη ονομασία που το 1873 αποτελούνταν από 38 νοικοκυριά με 132 κατοίκους. [8] Ο Βούλγαρος Βασίλι Καντσόφ αναφέρει για το 1900 20 οικογένειες με 100 μέλη. [9] Την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, ο πληθυσμός του χωριού βρίσκεται στην αγκαλιά του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Σύμφωνα με τα στοιχεία του γραμματέα της Βουλγαρικής Εξαρχίας Δημήτρη Μίσεφ (1907), ο πληθυσμός του Κισκεπεσί αποτελείται από 240 βούλγαρους πατριαρχικούς και 24 τσιγγάνους. [10] Τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία από το 1908 δείχνουν το Κισκεπεσί με «250 Ορθόδοξους Έλληνες υπό βουλγαρικό τρόμο» [11], πάντα σύμφωνα με το βουλγαρικό λήμμα και τις πηγές του.

Από κει και πέρα είναι γνωστός ο πόλεμος των απογραφών μεταξύ Ελλήνων, Βουλγάρων και Οθωμανών εκείνη την περίοδο αλλά οι περισσότερες δημοσιευμένες πηγές δίνουν στοιχεία μέχρι επιπέδου των καζάδων οπότε επαφίεται στον φιλέρευνο αναγνώστη να αναζητήσει τις τοπικές πηγές. Μπορούμε όμως να δούμε κάποια άλλα δημοσιευμένα στοιχεία για το Σκούταρι.

Η κοινότητα του Κιοπεκή μετονομάστηκε το 28/12/1926 σε Σκούταρι κι εγκρίθηκε με το ΦΕΚ 7/1927. Την πορεία των διοικητικών μεταβολών από Κισκεπεσί σε Κιοπεκή μπορείτε να τη δείτε στην ιστοσελίδα της ΕΕΤΑΑ.[12] Σε δημογραφικό πίνακα για τη Μακεδονία και τη Θράκη την περίοδο 1913-1928, ανακύπτει η ονομασία Κισκεπεσί με συνολικούς γηγενείς πληθυσμούς για τα έτη 1913, 1920 και 1928 ως εξής: 341 – 273 – χωρίς καταμέτρηση, αντίστοιχα. [13] Η Επιτροπή Αποκατάσταση Προσφύγων (ΕΑΠ) με πρόεδρο τον Ερρίκο Μοργκεντάου, που είχε την ευθύνη για την εγκατάσταση των προσφύγων, αναφέρει για το έτος 1927 πως συνολικά ως μικτό πληθυσμό 241 οικογένειες με σύνολο 1125 ψυχές. Όπου εδώ ως μικτό πληθυσμό πρέπει να συνυπολογιστούν οι δύο διαφορετικές προελεύσεις μικρασιατών και θρακιωτών προσφύγων χωρίς ν’ αποκλείονται κάποιοι εναπομείνοντες ντόπιοι. [14] Έτσι λόγω των εκατέρωθεν συμφωνιών ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, είναι δεδομένο πως οι προϋπάρχοντες πληθυσμοί ανταλλάχθηκαν με τον ερχομό των προσφύγων με αποτέλεσμα την πλήρη και ριζική δημογραφική και εθνοτική αλλαγή της περιοχής.

[1] Βικιπαίδεια Σκούταρι Σερρών

[2] Βικιπαίδεια Ανατολική Ρωμυλία

[3] Βικιπαίδεια Δήμος Σκουτάρεως Βόρειας Θράκης

[4] Βικιπαίδεια Ουσκουντάρ

[5]  Εκ του Λατ. Scutum=ασπίδα> σκούτον>υποκοριστικό σκουτάριον> σκουτάρι.

[6] Η αλληλουχία της μετονομασίας χωριών Ν. Σερρών

[7] Βικιπαίδεια Scutari_Vilayet

[8] Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 118 – 119. Η Μακεδονία και το βιλαέτι της Αδριανούπολης. Στατιστικές του πληθυσμού του 1873, Μακεδονικό Ινστιτούτο Ερευνών, Σόφια, 1995, σελ. 118 – 119.

[9] Кѫнчовъ, Василъ. Македония. Етнография и статистика. Βασίλι Καντσόφ, Μακεδονία – Εθνογραφία και Στατιστική

[10] Brancoff, D.M. «La Macédoine et sa Population Chrétienne». Paris, 1905, р. 200 – 201.

[11] Δημοτικό Σχολείο Σκουτάρεως Σερρών (πλέον ανενεργό λινκ)

[12] https://www.eetaa.gr/index.php?tag=oikmet_details&id=18122

[13] Αλέξανδρος Δάγκας, Η περιφέρεια Θεσσαλονίκης στον 20ό αιώνα, εκδ. Επίκεντρο, σελ. 632.

[14] Δημήτρης Λιθοξόου, Η εγκατάσταση των προσφύγων στα χωριά της Μακεδονίας

 

Δεν επέμβηκα στο άρθρο του Βαγγέλη, εκτός από ένα σημείο στην υποσημείωση 5, όπου μεταφερόταν η άποψη ότι το λατινικό scutum είναι ελληνικής αρχής, από το σκύτος. Ωστόσο, τα λεξικά δεν θεωρούν τη λατινική λέξη δάνειο από την ελληνική, γι’ αυτό και έκανα τη διόρθωση.

Advertisements

199 Σχόλια to “Ονοματολογικά και ιστορικά του Σκουταριού Σερρών (Συνεργασία του Βαγγέλη Δαρδαντάκη)”

  1. Πέπε said

    Καλημέρα

    > > Δεν επέμβηκα στο άρθρο του Βαγγέλη

    Δεν επεμβαίνεις λίγο στη γραμματοσειρά; Δυσανάγνωστο χωρίς μεγέθυνση.

    (Η γνώμη μου για την αφύσικη επιλογή «επέμβηκα» είναι η γνωστή)

  2. spiral architect 🇰🇵 said

    … επενέβην.

  3. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Το κακό είναι πως όταν φτιάχνω το άρθρο δεν μπορώ να δω πώς θα εμφανιστεί. Εδώ είχε ένα κάρο κωδικούς από το word. Έβγαλα έναν προς έναν με το χέρι τους μισούς.

  4. Πέπε said

    3:
    Πολύ καλύτερο. Ευχαριστούμε.

    Πρέπει να παίζει κάποια διαφορά ανάμεσα στην «επικόλληση» και την «επικόλληση ως απλό κείμενο». Η δεύτερη είναι προτιμότερη για σκέτα κείμενα (όπως το λέει και μόνη της 🙂 ), αλλά χαλάει τα λινκ. Κατά περίπτωση μπορεί να είναι τελικά πιο συμφέρον να κάνει κανείς πρώτα επικόλληση ως απλό κείμενο και μετά να μεταφέρει τα λινκ ένα ένα, παρά μια κανονική επικόλληση και μετά να ψάχνει ανάμεσα στα ακατανόητα μαγικά ξόρκια ποιο θέλει διόρθωμα…

    Πάω να το διαβάσω τώρα! 🙂

  5. spiral architect 🇰🇵 said

    Πέρα από το γεγονός στο Σκουτάρι, επί του ονοματολογικού, πώς το Σκουτάρι έγινε στη γενική τριτόκλιτο «του Σκουτάρεως»; Η Κοινότητα του Σκουτάρη ήταν;

  6. Πέπε said

    > > θα προσέξατε την ασυνήθιστη καθαρευουσιάνικη γενική «Σκουτάρεως», από την εποχή που η κωμόπολη αποτελούσε την Κοινότητα Σκουτάρεως και στη συνέχεια τον καποδιστριακό Δήμο Σκουτάρεως. Στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ έγινε συζήτηση για το όνομα Σκούταρι και ο φίλος μας ο Βαγγέλης Δαρδαντάκης, που σχολιάζει συχνά εδώ με το χρηστώνυμο Jago, ερεύνησε το θέμα και έγραψε ένα αρθράκι στο οποίο συνοψίζει τα όσα βρήκε.

    Χρήσιμο, ενδιαφέρον, με αρκετές πηγές (9 χώρια από τη Βικιπαίδεια), αλλά για την κλίση του ονόματος δε λέει τίποτε.

    Αν δεν ήταν Σκουτάρεως, πώς αλλιώς θα ήταν; Σκουταριού; Αυτή είναι σίγουρα η γενική του ουσιαστικού «σκουτάρι», ασπίδα. Για τα σπάνια προπαροξύτονα σε -ι (Μούρεσι λ.χ.) δεν ξέρω να υπάρχει κάποιος κανόνας ή έστω κυρίαρχη τάση.

  7. Δεν ανακατεύτηκα στα γραφόμενα πλην…

  8. Πέπε said

    το άκαρι, του ακάρεως
    το υδρόμελι, του υδρομέλιτος (δε νομίζω να το λέμε όμως)
    το Μούρεσι, του Μούρεσι (νομίζω πως είναι καθιερωμένο στα μέρη του)
    επίθετο: το φέρελπι, του φερέλπιδος > πιο πιθανό ν’ ακούσουμε τη γενική (φερέλπιδος παιδιού / σχεδίου) παρά την ονομαστική

  9. nikiplos said

    3@ καλημέρα, πρώτα το περνάς από τα google docs κι ύστερα τα «περιποιείσαι» στην WordPress… (Δεν ξέρω αν δουλεύει πάντοτε, εμένα πάντως δυό τρεις φορές έχει δουλέψει…. )

  10. Le Coeur Gothique said

    Καλημέρα.

    «Δεν επέμβηκα στο άρθρο του Βαγγέλη, εκτός από ένα σημείο στην υποσημείωση 5, όπου μεταφερόταν η άποψη ότι το λατινικό scutum είναι ελληνικής αρχής, από το σκύτος.»

    Σκύτος-σκουτί-σκούτον-σκουτάρι-Σκούταρι. Δέρματα, ενδύματα, ασπίδες, κάστρα. Κάπου μπερδεύτηκα με τα γεννοβολήματα των εννοιών…

    Πάντως στα μέρη μου (που απέχουν λιγότερο από 10km απ’το Σκούταρι) δεν είναι καθόλου σπάνια η εύκολη γενική «τού Σκούταρι», γιατί «πού να ψάχνεις τώρα;…». Το «του Σκουτάρεως» το ακούς σπάνια και το «του Σκουταριού» ποτέ.

  11. Και επειδή εμείς εδώ, επίσης Αστεριξολογούμε, «Αλτ! Κβο βάντις παλικάρι, αγκαλιά με το σκουτάρι;»

  12. nikiplos said

    Επί του πρακτέου, όπως πλειστάκις έχουμε πει, οι ομαδικές συμπεριφορές ενίοτε ενθάλπτουν πάσα νόσο και πάσα μαλακίαν, αν δεν προειπάρχει κουλτούρα, παιδεία, αλλά κυρίως επίγνωση επί της διαδικασίας: τι επιτρέπεται να κάνουμε και μέχρι ποιό σημείο.

    Να πω όμως και εκείνα που ΔΕΝ γράφτηκαν, καθώς πολλοί είναι εκείνοι που καμώνονται πως ΔΕΝ βλέπουν το πρόβλημα. Οι περισσότεροι γονείς – και πραγματολογικά φαντάζομαι- δεν έστειλαν τα παιδιά τους, από τον φόβο που κυρίως υφέρπει, καθώς εδώ και καιρό, υπόγεια διακινούνται διάφορες φήμες, πως πολλά από τα προσφυγόπουλα έχουν κακή υγεία, μεταδίδουν μολυσματικές ασθένειες, φυματίωση, τύφο, χολέρα, σύμπλεγμα ηπατίτιδας a, b, c, AIDS (SIDA για τους γαλλοθρεμμένους), μπέρι-μπέρι, κίτρινο πυρεττό, ακτινοβολούν εμπλουτισμένο ιώδιο και στρόντιο κλπ…

    Ακόμη και εκείνα που έχουν τύχει της πρωτοβάθμιας υγείας κι έχουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά, βγαίνει το αυθόρμητο, «ποιός εμπιστεύεται τώρα την υγεία έτσι όπως την έχει καταστρέψει ο Πολάκης», (ενώ ο Λάδωνις την είχε στα πέπουλα).

    Το είχα υποστεί κι εγώ ως μπούλινγκ τόσο από τη γειτονιά, όσο και από την οικογένεια, όταν στα μέσα 70ς έκανα παρέα με τον γιό της πουτάνας της Αχαρνών που ήταν διαγνωσμένος φυματικός (αλλά θεραπευμένος κι εγώ είχα κάνει το εμβόλιο διάολε).

    Σε τηλεοπτικό κανάλι πρόλαβα και είδα έναν τυπά που διακινούσε τέτοιους φόβους (τα προσφυγόπουλα τα αγαπάμε αλλά κουβαλάν αρρώστιες άθελά τους). Είχε εμφανώς χαλασμένα δόντια και τη συνεπαγόμενη κακή στοματική υγεία… χωρίς να γνωρίζει ο άθλιος-άμοιρος τι κουβαλάει αυτός ο ίδιος στο δικό του στόμα, και ενίοτε κινδυνεύει να το περάσει στα δικά του μικρά με τα φιλιά του…

    Κλείνοντας να θυμίσω πως ο Γκέμπελς σε ένα ντοκυμαντέρ του όπου παραλλήλιζε τους Εβραίους με τους Αρουραίους, μιλούσε για ασθένεις που μεταδίδονται στον άνθρωπο από τις δύο αυτές μάστιγες…

    Λύση: (Εδώ σε θέλω μάγκα μου με τη μουστάκα). Αφού πράγματι περάσουν την πρωτοβάθμια υγεία και τους ελέγχους τα προσφυγόπουλα, να παν οι ιθύνοντες πολιτικοί (εδώ σε θέλω μάγκα μου προείπα) με τα ΠΑΙΔΙΑ τους, τις οικογένειές τους και να φωτογραφηθούν, να συμφάγουν στους καταυλισμούς, να πάνε προς νερού τους…
    (όπως ξαναείπα εδώ σας θέλω μάγκες μου…)

    Αυτό θα παραδειγματίσει και τους πληβείους ταπεινούς και καταφρονεμμένους υπηκόους τους…

  13. loukretia50 said

    Είναι το συγκεκριμένο Σκουτάρι, έτσι δεν είναι?

    – Η φλογέρα του βασιλιά – Λόγος Τρίτος
    «Τρίστρατα και τετράστρατα και μονοπάτια. Εκείνος. Λίμνες, κορφάδες, πολιτείες, πόρτες, ποριές, κλεισούρες,στα Βοδενά, στο Σκούταρι, στα Σκόπια,
    στο Μπεράτι μακεδονίτικες λογγιές, όλα τα κατατόπια,
    κι ο κάμπος της Πελαγονιάς κι ο δρόμος της Τριαδίτσας, » Κωστής Παλαμάς

    Αναρωτιέμαι πως θα το έγραφε ο ποιητής στη γενική.
    Το «Σκουτάρεως» λίγο δύσκολο…

  14. nikiplos said

    13@,
    την ασπίδα μου κάποιος Σάϊος την μάζεψε
    από έναν θάμνο που την είχα αφήσει,
    μα εγώ του χάρου γλύτωσα…
    ξανά μιαν άλλη θα αποχτήσω καλλίτερη..

  15. Πέπε said

    > > Ο αρχικός λίκνος λοιπόν βρισκόταν στην Ανατολική Ρωμυλία

    Είχε τύχει να πέσει το μάτι μου σ’ αυτή τη φράση πριν διαβάσω το άρθρο, και, υποθέτοντας ότι εννοεί το λινκ, σκέφτηκα: α, είναι κι άλλοι που μιλάνε σαν εμάς;

    Τελικά βλέπω ότι εννοεί το λίκνο (την αρχική κοιτίδα). Λέγεται και αρσενικό; Δεν το έχω ξανακούσει.

    Ή μήπως, επειδή μιλάνε κι εκεί σαν εμάς (άλλωστε ο Jago γράφει και διαβάζει κι εδώ), έγινε λάψους από τον λίκνο-λινκ; Παιδιά, να τα προσέχετε αυτά. Είναι σαν κάτι γονείς που πάνε στο σχολείο και ζητάνε να δουν τον κύριο Μπουρίνια ή τον κύριο Τριχαφτιά επειδή το παιδί τους δεν ξεχωρίζει πότε μιλάμε με παρατσούκλια και πότε με κανονικά ονόματα.

    🙂

    Παρεμπιπτόντως, να εκφράσω την αγανάκτησή μου για τη νεκρανάσταση της λέξης «λίκνο» (με την κανονική της σημασία: κούνια μωρού) από τη βιομηχανία περί τα μωρά. Κανονικά, το λίκνο σημαίνει ότι λικνίζεται, όπως η κούνια σημαίνει ότι κουνιέται. Αλλά επειδή έχουν ονομάσει κούνιες τα παιδικά κρεβατάκια (που δεν κουνιούνται, είναι κανονικά κρεβάτια, μόνο πιο μικρά και με κάγκελο), ξεφούρνισαν και το «λίκνο» για τις καθαυτού κούνιες, με αποτέλεσμα δυο λέξεις που κατά φυσικότατο τρόπο ήταν συνώνυμες (και απλώς η μία ήταν απαρχαιωμένη) να σημαίνουν τώρα διαφορετικά πράγματα, κατά τρόπο αφύσικο.

  16. loukretia50 said

    Και με την άλλη έννοια

    Στον ανεμόμυλο
    «Και γύρω η λιμνοθάλασσα λαμποκοπάει
    σα σκουτάρι ασημένιο φλωροκαπνισμένο…»
    Κ.Παλαμάς

  17. spiral architect 🇰🇵 said

    @16: Για τη νεκρανάσταση του λίκνου υπεύθυνοι είναι ο ΓΑΠ και ο Νικοκύρης. 😆

  18. spiral architect 🇰🇵 said

    … για το #15 😳

  19. loukretia50 said

    Ο Βασιλιάς της Ασίνης
    Ασπιδοφόρος ο ήλιος ανέβαινε πολεμώντας κι από το βάθος της σπηλιάς μια νυχτερίδα τρομαγμένη χτύπησε πάνω στο φως σαν τη σαΐτα πάνω στο σκουτάρι:
    «Ἀσίνην τε Ἀσίνην τε…». Σεφέρης

    Η Ψυχή
    Όπου ριζώσει ο λόγος μου δε θά βγει εκεί χορτάρι.
    Των σκλάβων θα γενεί θελιά, των δυνατών σκουτάρι.
    Με ψεύτικη παρηγοριά τα νιάτα θα μαράνω,
    σωτήρας των τυράννω.
    Κ Βάρναλης Σκλάβοι Πολιορκημένοι

    Περίεργο μου φαίνεται που προτιμούν οι ποιητές τη λέξη «σκουτάρι» αντί την πολύ πιο εύηχη «ασπίδα».

  20. Chr said

    Γι αυτό στο web δεν κάνουμε ποτέ επικόλληση από το word. Γράφουμε σε ένα σημειωματάριο (notepad, notepad++). Μετά η διόρθωση για στοίχιση κτλ γίνεται από τον editor του wordpress.

  21. Artemissia Papaserafeim said

    Για την ανεξήγητη γενική Σκουτάρεως στα «υπογλώσσια» ο Eh Ren μας έδωσε την εξήγηση «Η γενικη Σκουταρεως απαντα συχνα σε κειμενα εποχης σε περιγραφες οπως απο Δολμα μπαγτσε μεχρι Σκουταρεως. Φυσικα το Σκουταρι, αλλα ηδη απο τον Σφραντζη στο Χρονικο αναφερεται η Σκουταρις.» Νομίζω αρκετά εύλογη.

  22. Νέο Kid said

    Καλά, έντεκα μισή η ώρα, είκοσι σχόλια και κανένας δεν έφερε ακόμα το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό; Ρούχο ή ασπίδα ;

  23. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Υπάρχει βέβαια και το Σκουτάρι Λακωνίας.

  24. «Ἤθελα νἄμουν τσέλιγκας, νἄμουν κ᾿ ἕνας σκουτέρης» λέει ο Κρυστάλλης. Τι να εννοεί, άραγε; ,

  25. spiral architect 🇰🇵 said

    @21: Η Σκουτάρις της Σκουτάρεως, ναι, αλλά το «Σκουτάρεως» αναφέρεται σε αρσενικό.
    (τι ψάχνουμε να βρούμε τώρα …)

  26. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    24 Αυτός ο σκουτέρης μάλλον είναι δάνειο από το scudiere, ο βοηθός, υπηρέτης

    22 Το σκουτί, σύμφωνα με τα λεξικά, ετυμολογείται από το σκύτος, σε αντίθεση με το σκουτάρι.

  27. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    ενδιαφέρον, από πολλές πλευρές το θέμα. Γλωσσολογικά, ιστορικά κλπ., αλλά και στη βάση των «πατριωτικών» εξάρσεων της εποχής.

    … μεταφερόταν η άποψη ότι το λατινικό scutum είναι ελληνικής αρχής, από το σκύτος. Ωστόσο, τα λεξικά δεν θεωρούν τη λατινική λέξη δάνειο από την ελληνική…
    Η λεγόμενη «ακουστική» ετυμολογία 🙂 . Εδώ οι δύο αναφορές έγκριτων ετυμ. λεξικών για τις δύο αυτές λέξεις:

  28. spiridione said

    Ενώ στη Λακωνία που το λένε Σκουτάρι, έχουν γενική Σκουταρίου ή Σκουταριού

  29. Γιάννης Ιατρού said

    22: Κίντο, μάλλον ρούχο ==> περίβλημα κλπ. Δες την ετυμολογία του P. Chantraine

  30. Γιάννης Ιατρού said

    Όλα τα είπαμε (σχεδόν), ένα χάρτη με την τοποθεσία να ξέρουμε δεν βάλαμε

  31. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Είναι και ο ρόλος του Παπαγιαννόπουλου, κομματάρχη στο Τζένη-Τζενη (στο 1:28 εδώ) που είχε το όνομα Σκούταρης.

  32. Γιάννης Ιατρού said

    23: ΣΠ
    …Υπάρχει βέβαια και το Σκουτάρι Λακωνίας…

    Κι αυτό, μάλλον μιά από τα ίδια, ονοματολογικά, και περίπου από τα ίδια ιστορικά κλπ.
    (Κείμενο Χρήστου Πλειώτα, Κοινωνιολόγου, απ΄ εδώ)

    ΣΚΟΥΤΑΡΙ (Λακωνλιας, Γύθειο)

    Από έρευνες που πραγματοποίησε ο κ Γ. Κουράκος φαίνεται ότι η ιστορία του Σκουταρίου αρχίζει περίπου το 2.500 π.Χ. Την εποχή εκείνη υπήρχαν στην ευρύτερη περιοχή 2 πόλεις: η Ασίνη και η Βορδώνη στις περιοχές με τα γνωστά ονόματα σήμερα Στενολάκωμα και Αγία Βαρβάρα αντίστοιχα. Οι 2 αυτές πόλεις που αναφέρονται από τον Στράβωνα, καταποντίσθηκαν.

    Όσοι επέζησαν ανέβηκαν στο σημερινό Σκουτάρι όπου και εγκαταστάθηκαν, δίνοντας το όνομα ΒΟΡΔΩΝΗ, το οποίο διατηρήθηκε μέχρι το 595μ.Χ. Από τότε μέχρι το 785 μ.Χ. ονομάζεται Γοτθία που σημαίνει απομεινάρι.

    Το 785 μ.Χ. περίπου, οι Βυζαντινοί του έδωσαν το όνομα Σκουτάρι προερχόμενο κατά μία άποψη από την Λατινική λέξη Scutum, που σημαίνει ασπίδα, επειδή προστάτευε τον ομώνυμο όρμο λόγω της θέσης του. Μια άλλη εκδοχή είναι ότι εδόθη το όνομα από κατοίκους που ήρθαν από το Σκουτάρι Μ. Ασίας, έναντι της Κωνσταντινούπολης.

  33. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα. Το Σκούταρι της Πόλης, Από ξένο τόπο στα καθ’ ημάς

  34. Γιάννης Ιατρού said

    για τις λέξεις *σκουτάρι, *σκουτί κλπ. έχουν γραφεί παρατηρήσεις και στο άρθρο «Οι λέξεις της Ιζαμπώς» (Φεβ. 2014), εδώ, π.χ. ο Λεώνικος (σχ. 23) κλπ.

  35. NIKOSNIKOS said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα!

    Ελπίζω αυτά να βοηθήσουν:

    Οὔσκ= Ελληνικωτάτη λέξις ἐκ τῆς ἀρχικῆς ρίζης σκ, σκα, σκε, σκι, σκην, σκον, ὑπὸ πᾶσας ταύτας τὰς μορφὰς
    ἀναφερομένη εἰς τὸν χρυσὸν καὶ τὰ συναφῆ αὐτῷ μέταλλα.
    Ὁ Ὅμηρος γράφων περὶ Κερκύρας – Γοργύρας καλεῖ αὐτὴν ταὐτοσήμως Φαιακίαν, ἀλλὰ καὶ Σχερίαν· καὶ ἡ ὀνομασία αὕτη
    σημαίνει ὅ,τι καὶ ἡ Φαιακία καὶ Κέρκυρα ὅ,τι καὶ ἡ Οὐσκουδάμα.
    Οὔσκος= Ο Φαιὸς, ὁ Ἐρυθρὸς,
    Οὐσκουδάμα =Λέξις Ἑλληνικωτάτη, ἀναφερομένη εἰς τὰ μεταλλεῖα χρυσοῦ ἤ ἀργύρου καὶ πᾶν ὅ,τι ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν
    λάμψιν· ἡ λέξις δὰμ, ἐν τῇ αὐτῇ ἐννοίᾳ, καὶ δὰρ γράφεται, ἥτις εἶνε ἡ ὁμηρικὴ λέξις οὖθαρ – δῶρον·
    Ουσκουδάμα= Πολλούς αιώνες προ Χριστού εν ή σήμερον θέσει κείται η Ανδριανούπολις έκειτο μικρά πόλις ης ελάχιστα
    σώζονται μνημεία, υπό δε των εγχωρίων καλούνται Ουσκουδάμα.
    Ούσκουδάμα=Αρχαία Θρακική πόλις πρωτεύουσα των Βασιλέων των Οδρυσών. Δρυνούπολις, Ὀδρυσὸς,
    Οὐσκουδάμα καὶ Ὀρεστιὰς, πᾶσαι αὗται αἱ ὀνομασίαι ἔχουσι μίαν καὶ τὴν αὐτὴν φαεινὴν ἔννοιαν, διότι πᾶσαι ἔχουσι σχέσιν
    πρὸς τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἄργυρον, τὰ πολύτιμα καὶ εὐγενὴ ἀλλὰ καὶ κακοποιὰ ταῦτα μέταλλα, τὰ ὁποῖα ἐπεθέωσαν
    κυριολεκτικῶς οἱ χρυσοὶ ὄντως πρόγονοι ἡμῶν.

    Ουσκουδάμα=Ουσκουδάρ=Σκούταρι=Χρυσούπολη>Ισκενδέρ

    Επίσης και από Ουσκαδάμ>Δαμάσκους

    Από την μελέτη ΟΣΚΟΥΔΑΜΑ ΘΡΑΚΗΣ του μητροπολίτη Αθηναγόρα Ελευθερίου (1937)

    http://medusa.libver.gr/jspui/handle/123456789/4241

  36. Γιάννης Ιατρού said

    Βάζω άλλο ένα «Σκουτάρι», για τον Κίντο 🙂 , και πάω για να συνεχίσω τις αγροτικές ασχολίες μου, τώρα που σταμάτησε η βροχή! Τα λέμε το βράδυ πάλι.

  37. NIKOSNIKOS said

    Από το βιβλίο ΟΣΚΟΥΔΑΜΑ ΘΡΑΚΗΣ που ανέφερα παραπάνω:

    ούσκος ο φαιός,ο ερυθρός σχετιζόμενος προς τον χρυσό>fuscus> fiscus,fiscal,confiscate, στα αγγλικά

    ‘Οσκοι και Ετρούσκοι είναι οι Τυρρηνοί μεταλλουργοί,χρυσοθήρες,πειρατές

    βόσκι, βόσκε = ο χρυσός στα Αρμεν. βοσκεδράμ=το χρυσό νόμισμα lambrusco= είδος ιταλικού κρασιού ετρουσκικής προέλευσης

    Οι ρίζες ΣΚ,ΣΚΑ,ΣΚΕ,ΣΚΙ,ΣΚΗΝ,ΣΚΟΝ αναφέρονται στον χρυσό και στα συναφή μέταλλα

    Σκύρος(πρώτοι κάτοικοι οι Κάρες,Κάουρες,Κάβειροι), Σκίρων ο ληστής των Μεγάρων, Σκιρτήτης ο Διόνυσος,Σκουριές Χαλκιδικής, Σκουρέϊκα Σάμου,Σκούρτα Αττικής,
    Σκοτεινά Αργολίδας,Σκεπαστή Χαλκίδας,Σκόποι Φθιώτιδας,Σκάρπες,Σκάρος,Σκίδι, Σκιά Ευβοίας, Σκόπελος,Σκουλικάδες,Σκάνδαλον Θεσπρωτίας,
    Σκύθαι,Σκύθης ο υιός του Ηρακλέους,Σκουτάριον Λακωνίας,Σκαπτή ύλη Παγγαίου,Σκούπα Άρτης,Σκύλλα η ομηρική,σκάρκη τα αργύρια,σκύρος η λευκή πέτρα της Θέμιδας-Γης,(Θρακ), σκίσω,σκύσει,νύσσει,νύσος η πατρις του Διόνυσου, σκηπτός ο κεραυνός,η αστραπή,σκίφος=ξίφος, σκόπι, σκίπων, ράβδος, βακτηρία και σκήπτρον σκαπάνια=βακτηρία,σκάλμη=μαχαίρα,σκάλος,σκάμμα=τάφρος,βόθρος,λατομείον, σκαρίας=πολύτιμη λίθος, σκούδον=αρ.ήχρ.νόμισμα, Σκυθία>κυθ-κεύθω=κρύπτω,Κύθηρα, ι-σχύς, ι-σχυρός,σχεδία,σκάφος το πλοίο, σκύρος=η αργιλώδης γη,σκωρία=περιττώματα των μετάλλων,σκορδόω=συνουσία επί χρήμασι(Ησχ), σκορδόπιστη, σκεύος=το αιδοίον,σκίρον=πορνείον,σκύτος=δερμάτινος φαλλός, σκάπτω>κάπτω> Κωπαϊς η χώρα των ορυγμάτων, Σκωτία πλούσια σε μεταλλεία, Αλβανοί=Σκιρτώνες,Σκιρτάροι,Σκυπετάροι,

  38. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  39. Jago said

    15. Πέπε έχεις δίκιο για το λίκνο, παρασύρθηκα.

    Όσο για τη μορφοποίηση έχω την ευθύνη καθώς με τα απανωτά copy paste από τις σημειώσεις μου μπλέχτηκαν γραμματοσειρές Times New Roman με Liberation Serif που στην τελευταία αναβάθμιση του Libre Office μπήκε προεπιλεγμένη.

  40. loukretia50 said

    Εξωτικά σκουτάρια
    Ζουλου σκουτάρι / Ζεβρο σκουτάρι / Μασάϊ σκουτάρι

  41. Το «βιλαέτι του Σκούταρι, που συνόρευε με το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο» είναι, υποθέτω, το βιλαέτι της Σκόδρας, που λέγεται μεν ιταλικά Scutari, αλλά δεν έχει σχέση με ασπίδες και σκύτη.

  42. spiridione said

    Ο Στράβων αναφέρει την Σκόδρα, γνωστήν πόλιν της Άνω Ηπείρου, λεγομένην ούτω κοινώς και υπό των νεωτέρων Ελλήνων Ηπειρωτών και άλλων. Επεί δε οι Βενετοί γινώσκοντες το Σκούταρι (Χρυσούπολιν) του Βοσπόρου, είπον κακώς Σκούταρι την Σκόδραν, εντεύθεν μιμούμενοι πιθηκικώς και τινες των ημετέρων τα ξένα σφάλματα, λέγουσιν ενίοτε την Σκόδρα Σκούταρι και κατά γενικήν αττικώς Σκουτάρεως. Το νόστιμον, ότι εις το αμάρτημα τούτο περιέπεσαν και δύο εφημερίδες του Βοσπόρου, επαγγελλόμεναι και αυταί ότι φροντίζουσιν οπωσούν περί της εθνικής γλώσσης, φιλολογίας και γεωγραφίας.
    https://books.google.gr/books?id=DpREAAAAcAAJ&pg=PA388&dq=%22%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%B5%CF%89%CF%82%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwicoa3hwZneAhWhp4sKHXUdBV04FBDoAQhJMAc#v=onepage&q=%22%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%B5%CF%89%CF%82%22&f=false

  43. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    24,26

    Ὁ σκουτέρης εἶναι αὐτός ποὺ ἐπιβλέπει τή στάνη, ὁ τσοπάνος , ὁ βοσκός .

    Ἐπίσης ὑπάρχει ὁ τύπος «σκουτεράτος» ἢ «σκουτάτος» . (ὁπλίτης τοὺ βυζαντινοῦ ἱππικοῦ μὲ μεγάλη ἀσπίδα ) .

  44. sarant said

    42 Χαχαχά! Υπογράφει ο Ικέσιος Λάτρης, γραμματικός του Μιαούλη στην επανάσταση!

  45. 44 Κάπου τον έχουμε ξαναπετύχει αυτόν ε;

  46. cronopiusa said

  47. Alexis said

    Ωραίο άρθρο με πλούσια ιστορικά στοιχεία.
    Προσωπικά δεν με ξενίζει η γενική «Σκουτάρεως» ίσως γιατί έχει συνηθίσει το αυτί από το άκαρι-του ακάρεως.
    Με την ευκαιρία ας βάλουμε κι ένα τραγούδι από την Ανατολική Ρωμυλία, με δεξιοτεχνικό παίξιμο στο ακορντεόν και εκπληκτική φωνητική ερμηνεία:

  48. Στο ίδιο μέρος όπου παραπέμπει ο Spiridione (42), διαβάζω στη διπλανή στήλη «Το παρόν Σύνταγμα [του 1864] εμβαίνει εις ενέργειαν άμα υπογραφή υπό του Βασιλέως.» Σήμερα δεν θα το τολμούσαμε· θα λέγαμε «τίθεται σ’ ενέργεια» (ή «σε ισχύ», αν και νομίζω πως υπάρχει μια λεπτή νομική διαφορά μεταξύ των δύο), με όλες τις συνακόλουθες δυσκολίες που μόλις κουβεντιάσαμε!

  49. caktos2 said

    40:

    >Ζουλου σκουτάρι / Ζεβρο σκουτάρι / Μασάϊ σκουτάρι

    Και Μουγκάντα σκουτάρι.

    «Από το σπίτι μου φαινόταν ο λόφος που ήταν το Λουμπίρι ρουά Καμπάκα. Τα ανάκτορα του Καμπάκα (βασιλιά). Του βασιλιά της Μπουγκάντα.

    Οι βασιλιάδες (Καμπάκα) κυβερνούν την Μπουγκάντα από τότε που στο Βυζάντιο κυβερνούσε ο Ιωάννης ο Καντακουζηνός. Από το 1300.
    Και Μουγκάντα είναι το βασίλειο που κατέλαβαν οι Αγγλοι όταν εμείς είχαμε εδώ τον Γεώργιο τον Α’. (Αυτό το εμείς μου ξέφυγε, αλλά έτσι νοιώθω}.
    Υπέφερε όμως αυτό το κράτος μέχρι και σήμερα που αποτελεί το μεγαλύτερο και καλύτερο μέρος αυτού που οι Αγγλοι ονόμασαν μετά Ουγκάντα.»

    http://miremben.blogspot.com/2016/06/blog-post_39.html

  50. Alexis said

    #46: Οκ, αλλά ούτε από τον Πόντο ήρθαν ούτε από την Ανατολική Θράκη!
    Νόμος του Μέφρι λέγεται αυτό; 🙂

  51. sarant said

    45 Ε ναι.

    48 Ακριβώς, οι παλιοί λόγιοι, της οθωνικής περιόδου, είχαν μερικά λαϊκά ρήματα.

  52. sarant said

    49 Δεν τελείωσε ο μήνας.

  53. spiral architect 🇰🇵 said

    @52:Εμπίπτει σε παράγραφο του νόμου Παρασκευόπουλου. 😀

  54. Jago said

    Κρόνη και λοιποί βιντεολάτρες, σας ξέφυγε η Ουσκουντάρα της Έρθα Κιτ!

  55. Ερατοσθένης said

    Παρακαλείται ο ατρόμητος εραστής της επιστημονικής αλήθειας, κ. Σαραντάκος, να βγεί και να αποστομώσει τις νέες ανιστόρητες παπαριές του εθνικοβαρεμένου Προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών, Αντώνη Κουνάδη, σε συνέντευξή του στη χθεσινή «Κυριακάτικη Δημοκρατία».
    Σύν τοις άλλοις, ο πανάσχετος Κουνάδης ξαναΑναφέρεται στις υποτιθέμενες δηλώσεις Ιωάννη Κακριδή + Οδυσσέα Ελύτη για το μεγαλείο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, που έχει αποδομήσει οριστικά το παρόν Ιστολόγιο.
    Προφανώς, κανείς στην Ακαδημία Αθηνών δεν διαβάζει Σαραντάκο, ώστε να ενημερώσει τον εθνικοβαρεμένο Πρόεδρο για να μήν εκτίθεται πανελληνίως και για να μή γελάει μαζί του το παρδαλό κατσίκι


  56. Alexis said

    Καλώς τα ναυτάκια τα ζουμπουρλούδικα!

  57. Βρε τα παιδιά από την Τζύπρον
    κέφια είχαν, ήπιαν τσίπρον !

  58. π2 said

    22: E, όχι το πιο γνωστό σκουτάρι δεν είναι αυτό, του Αστερίξ είναι: Quo vadis παλικάρι αγκαλιά με το σκουτάρι.

  59. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σκουτάρι έχουμε τοποθεσία κι εμείς στο χωριό. Ένας λοφάκος είναι. Η έννοια του «κάστρου» μάλλον σ΄αυτή την περίπτωση.

  60. Πέπε said

    @42:
    > > …λέγουσιν ενίοτε την Σκόδρα Σκούταρι και κατά γενικήν αττικώς Σκουτάρεως…

    Δεν είναι ακριβές το «αττικώς», καθώς αυτός ο όρος αναφέρεται συνήθως στα αττικόκλιτα της β’ κλίσεως, ο Μενέλεως του Μενέλεω κ.τ.ό.. Εδώ, παρά την παραβίαση του νόμου της τρισυλλαβίας, δεν έχουμε αττικό ιδιωματισμό αλλά κανονική κλίση.

    Δεν πρέπει να ‘ναι πολλά τα ουσιαστικά αυτής της κατηγορίας: ουδέτερα, τριτόκλιτα, φωνηεντόληκτα, προπαροξύτονα εις -ι. Απ’ όσα λέγονται και σήμερα, μόνο το πολλάκις ήδη προαναφερθέν άκαρι μου ‘ρχεται. Αλλά δεν παύει να πρόκειται για την ίδια κλίση όπως «η λέξις, της λέξεως».

    (Βέβαια «κανονική κλίση» σημαίνει σύμφωνα με την Αττική διάλεκτο, π.χ. ο Ηρόδοτος έγραφε «της λέξιος» και μάλλον και «του Σκουτάριος», αλλά και πάλι, συνήθως δε λέμε «αττικώς».)

  61. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>στο κόλπο του Σκουταρίου, όπου εκβάλλει ο Σκύδρας ποταμός.
    http://www.mani.org.gr/horia/dgithiou/skoutari/skoutari.htm

  62. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    60/61 Σκόδρας /Σκύδρα μαζί με το Σκουτάρι, τυχαίο;

  63. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    φτου, ανάποδα :Σκόδρα/Σκύδρας

  64. π2 said

    Μιλώντας για πρόσφυγες σταΣέρρας νομίζω έχω ξαναπεί τη δική μου ιστορία. Επειδή ήξερα ότι η οικογένεια του παππού είχε έρθει από ένα θρακιώτικο χωριό ονόματι Ορτάκιοϊ, είχα ψάξει σε χάρτες και εγκυκλοπαίδειες και είχα βρει ένα Ορτάκιοϊ στη σημερινή Βουλγαρία (σήμερα Ιβαΐλογκραντ), με αποτέλεσμα να λέω στο δημοτικό ότι κατάγομαι από τη Βουλγαρία, μέχρι που μου εξήγησαν ότι το πατρογονικό Ορτάκιοϊ βρισκόταν κάπου στην ανατολική Θράκη, στη σημερινή Τουρκία. Το αστείο είναι ότι αυτό το δεύτερο, μικρό Ορτάκιοϊ θυμάμαι κάπου να το έχω εντοπίσει, αλλά δεν το βρίσκω τώρα στους γκουγκλοχάρτες, μάλλον έπεσε κι αυτό θύμα μετονομασιών.

  65. Μαρία said

    http://labweb5.duth.gr/erg_laog/arxeio/arxeio_thrakikou_laografikou_glossikou_thisavrou_t36.pdf
    Βρήκα την παραπομπή στο Συμεωνίδη.
    Απόστολος και Βασιλική Ψαθά, Το Σκούταρι Αδριανουπόλεως, Αρχ. Θράκης, 36, 1973, κυρίως σ. 244 και 252κεξ.

  66. Γιάννης Ιατρού said

    64: Αυτό μήπως;

  67. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αν τα προσφυγόπουλα κουβαλούσαν τις αρρώστιες που φοβούνται οι γονείς, εγώ θα ήμουν νεκρός από καιρό. Στο πρόσφατο ετήσιο τσεκ απ μια χαρά με βρήκανε, οπότε ή έχω τα σούπερ αντισώματα ή διακινούνται υπερβολές. Είμαι ο τελευταίος που θα κλείσει τα μάτια στο γεγονός ότι η Ελλάδα δέχεται και φιλοξενεί αριθμό προσφύγων που δεν της αναλογεί, αφού οι ανθρωπιστές Ευρωπαίοι κάνουν την πάπια, αλλά τα προσφυγόπουλα ΠΡΕΠΕΙ να φοιτούν στα σχολεία μας. Όμως, για να βοηθηθούν αποτελεσματικά, το κράτος θα πρέπει να προσλάβει άνεργους εκπαιδευτικούς και να τους αναθέσει τη συστηματική διδασκαλία των ελληνικών στα προσφυγόπουλα. Έχουν προσληφθεί μερικοί, δεν θέλω να είμαι άδικος, αλλά χρειάζονται περισσότεροι.

  69. Χαρούλα said

    …και η θετική πλευρά


    http://www.alfavita.gr/ekpaideysi/271219_i-zografia-enos-prosfygopoyloy-kai-i-apohi-ton-mathiton-sto-skoytari

  70. Νέο Kid said

    58. Όρα 11. …

  71. spiridione said

    65. Ο Καναδάς των Σερρών 🙂

  72. νεσσίμ said

    64. Π2, εκτος από το Ορτάκιοϊ συνοικία σήμερα της Κωνσταντινούπολης, υπάρχει και το χωριό Ορτάκιοϊ της Συλιβρίας λίγο παραέξω στη θάλασσα του Μαρμαρά

  73. νεσσίμ said

    ωχ, Σηλυβρίας!

  74. Γιάννης Ιατρού said

    72: Σωστός

  75. π2 said

    66, 72-74, όχι, δεν είναι αυτά, υποτίθεται ότι το δικό μας Ορτάκιοϊ ήταν κοντά στα σημερινά σύνορα. Μικρό χωριό ήταν, όχι καμιά μείζων κωμόπολη.

  76. Λεύκιππος said

    Δεδομένου ότι πρόσφατα ειπώθηκε ότι όταν υπάρχει Βόρεια κάτι, αναγκαστικά θα υπάρχει και Νότια κάτι, κλπ, κλπ. Μιας και αναφέρθηκε ήδη αρκετά συχνά μέχρι τώρα η Ανατολική Ρωμυλία, ξέρει κανένας ποια είναι η Δυτική αντίστοιχα;

  77. Μαρία said

    75
    Στα σύνορα ήταν το μετέπειτα βουλγάρικο. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CE%B2%CE%B1%CE%90%CE%BB%CE%BF%CE%B2%CE%B3%CE%BA%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%84

  78. νεσσίμ said

    75. Π2: δεν μένει παρά το σημερινό βουλγαρικό Ορτάκιοϊ το οποίο το 1913-15 πήγε και ήρθε μεταξύ Τουρκίας και Βουλγαρίας οπότε όταν τελικώς το 1915 πήγε οριστικώς στη Βουλγαρία, οι έλληνες φύγαν (κυρίως) στη Δράμα.. Είναι και δίπλα στα σύνορα, οπότε μάλλον η παιδική πεποίθηση ήταν η σωστή!
    περισσότερα εδώ:
    https://mikrasiatwn.wordpress.com/2011/08/01/1024/

  79. Χαρούλα said

    65
    Μαρία σε ευχαριστώ για την παραπομπή. Δεν το ήξερα και το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον.

    71
    Spiridione τι εννοείς Καναδάς των Σερρών; Τι έχασα; Τι δεν μπορώ να καταλάβω;
    Παρεμπιπτόντως στον β.Έβρο υπάρχει χωριό Καναδάς(και στον νότιο Χηλή😊)!

  80. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    Βελτίωσις @ 43

    Τὸ «βοσκός ποὺ ἐπιβλέπει τή στάνη» ποὺ ἒγραψα παραπάνω ἲσως δὲν κάνει ἀπολύτως διακριτόν ἐκεῖνον τὸν ποιητικόν ἀναβαθμόν ποὺ θέλησαν νὰ δώσουν τόσον ὁ Κρυστάλλης , πολύ δὲ περισσότερο ὁ Δημήτριος Καμπουράκης εἰς τὸ τελείωμα τοῦ ὡραίου μίνι-διηγήματος «Τό ὠδεῖον τοῦ βουνοῦ »

    “ …Κρυφοστενάζει ὁ βοσκός καὶ τὴν ἀκολουθεῖ μὲ τὴ ματιά του ὥς ποὺ χάνεται . Κἂτι τρώει απ’ὅλ’αὐτά , ἀρωματίζει καὶ τὸ στὸμα του μὲ μύρτα καὶ κοιμᾶται λίγο .Ὀνειρεύεται τώρα πὼς ἒγινε Σκουτέρης καὶ πὼς ἒτσι πιά , δὲν θὰ τοῦ ἀρνηθοῦν τὴν ὢμορφη κοπέλλα “ .

    Σκουτέρης λοιπόν ὂχι ἒνας ἁπλός βοσκός , μὰ ὁ ἀρχιτσέλιγκας , ὁ ἒχων τὴν γενικήν ἐπιστασίαν τῆς στάνης .

  81. π2 said

    Κι είναι και κοντά στην Ανδριανούπολη το Ιβαΐλογκραντ. Υποτίθεται το πατρογονικό Ορτάκιοϊ δεν ήταν πολύ μακριά από την Ανδριανούπολη. Λέτε να με μπέρδεψαν και να είχα δίκιο τελικά στο δημοτικό; Και τι θα κάνω τώρα που στο γυμνάσιο έλεγα ότι είμαι Τούρκος και όχι Βούλγαρος;

    Θυμάμαι πάντως να μου λένε για χωριό στην ανατολική Θράκη. Το Ιβαΐλογκραντ είναι κωμόπολη στην Ανατολική Ρωμυλία.

  82. 76 Ρωμυλία (Ρούμ-ιλί) είναι υποτίθεται όλα τα Βαλκάνια.

  83. π2 said

    Προτού σκουτάριος να σημαίνει κυρίως το μέλος της βυζαντινής αυτοκρατορικής φρουράς σήμαινε διάφορα πράγματα, από παρασκευαστής ασπίδων μέχρι μέλος οποιασδήποτε φρουράς που έφερε scutum. Η γνωστότερη σημασία πάντως στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία αφορούσε μια κατηγορία μονομάχων (οι μονομάχοι ονομάζονταν από τον οπλισμό τους).

    Ένας στρατιωτικός που αυτοαποκαλείται σκουτάριος σινάτωρ, δηλαδή στρατιωτικός ( φρούραρχος; ) που έφτασε ως τη θέση του συγκλητικού, στη Νικομήδεια της Βιθυνίας είχε σκληρή τύχη, όπως φαίνεται από μια δίγλωσση επιγραφή σε μνημείο που ανήγειρε για τον γιο του, που τον πετσόκοψε ένας κομπογιαννίτης γιατρός σε ηλικία μόλις πέντε ετών: https://epigraphy.packhum.org/text/279189

  84. π2 said

    Διόρθωση: η επιγραφή είναι μετακωνσταντίνεια, οπότε ο σκουτάριος αυτός είναι όντως μέλος της αυτοκρατορικής φρουράς. Η επιγραφή αποτελεί παράδοξο, καθώς πρόκειται για βάση αγάλματος, ενώ το κείμενο καθιστά σαφές ότι βρισκόμαστε σε χριστιανικό περιβάλλον.

  85. sarant said

    80 Όμως, αν δεν κάνω λάθος, ο σκουτέρης δεν έχει δικά του πρόβατα, έτσι δεν είναι;

  86. Μαρία said

    81
    Τουρκοβούλγαρος 🙂
    Στη γούγλη έριξα Ορτάκιο επαρχία Εντιρνε και μου βγήκε το Βουλγάρικο.

  87. Χαρούλα said

    76 Λεύκιππε από την wiki

    …Περιλαμβάνει τα εδάφη μεταξύ του Αίμου, της Ροδόπης και της Στράντζα και ήταν γνωστή σε όλους τους κατοίκους της – Βουλγάρων, Οθωμανών Τούρκων, Ελλήνων, Ρομά, Αρμενίων και Εβραίων – ως Βόρεια Θράκη. Η τεχνητή ονομασία, Ανατολική Ρωμυλία, δόθηκε στην επαρχία μετά από επιμονή των Βρετανών αντιπροσώπων στο Συνέδριο του Βερολίνου: η Οθωμανική έννοια της Ρωμυλίας αναφέρεται σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές της αυτοκρατορίας, δηλαδή εκείνες που ανήκαν στην Αρχαιότητα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. …

  88. Μαρία said

    Νικοκύρη, δες τη μαρμάγκα.

    Σκουτάριον Γυθείου

  89. spiridione said

    79. Στο λινκ της Μαρίας γράφει ότι το Σκούταρι το έλεγαν Καναδά των Σερρών γιατί ήταν ο πλέον παραγωγικός τόπος του νομού Σερρών.

  90. Λεύκιππος said

    Αυτό λέω. Αρα Δυτική Ρωμυλία δεν υπάρχει…

  91. Χαρούλα said

    Λεύκιππε ακριβώς. Για διπλωματικούς λόγους μπήκε ο τεχνητός προσδιορισμός με …επιμονή τρίτου.
    Κάτι μού θυμίζει.
    Μόνο που της ανατολικής Ρωμυλίας τον σεβόμαστε. Γιατί άραγε;

  92. Χαρούλα said

    89
    Ευχαριστώ. Το πήρα από την αρχή και δεν έφτασα ακόμη εκεί!☺️

  93. Τελικά έχει μωρά ο ΠΑΟ…δύο τον αριθμό, 17 και 18 ετών αντίστοιχα που βάλανε πραγματικά δύσκολα στον ΟΣΦΠ (2-2 και τάιμπρέικ) παίζοντας εκπληκτικό βόλλεϋ Ράπτης και Ανδριόπουλος λέγονται κι έχει πλάκα ο πατέρας Ανδριόπουλος -προπονητής του ΠΑΟ- που κρύβει το πρόσωπό του κάθε φορά που κερδίζει πόντους ο γιός για να μην τον βλέπει που γελάει !

  94. νεσσίμ said

    83. Π2: τότε ήταν χωριό, κεφαλοχώρι ίσως,

  95. Ξένους διαιτητές παντού..

    Στο τάι μπρέικ μπροστά ο ΟΣΦΠ αλλά το γυρίζει 12-11 ο ΠΑΟ κτυπάει σέρβις ο πιτσιρικάς Ράπτης, άσσος μισό μέτρο μέσα, έξω δίνει ο επόπτης, συμφωνεί κι ο διαιτητής. Ντροπής πράγματα, δέκα ριπλέη δείξανε είναι καθαρά μέσα αλλά εξω από μια βοηθητική γραμμή (!) που δήθεν τ5ους μπέρδεψε. Τα εχω ξαναδεί τα προηγούμενα χρόνια με τον ΠΑΟΚσ’ ένα ωραίο άθλημα όπου δυστυχώς ο πρόεδρος της ομοσπονδίας ήταν και πρόεδρος του ΟΣΦΠ !
    Τελικά 13-15 ο ΟΣΦΠ νίκησε

  96. Χαρούλα said

    93
    Gpointofview, στο 80 & 85 κάτι λένε για σκουτέρη. Εσύ κουβέντα;;;
    …σε πειράζω Παοκτσή μας! Την καλησπέρα μου.

  97. leonicos said

    @1 Πέπε

    Η γνώμη μου για την αφύσικη επιλογή «επέμβηκα» είναι η γνωστή

    Βέβαια, σεν χρειάζεσαι συμπαράσταση, αλλά ταυτίζομαι μαζί σου

    Μπήκα αργά μετά από μια δ’υσκολη Δευτέρα, και επέμβηκα.

    Δεν θέλησε να επέμβει; ας επεμπεί

  98. # 95

    Για όσους αμφιβάλλουν

  99. leonicos said

    Σκούταρι δεν λένε και τη Σκόδρα της Αλβανίας, ή κάνω λάθος;

  100. Νέο Kid said

    95. Ναι ρε τους αλήτες! Το είδα, και μου ανέβηκε η πίεση .
    Παντού η κόκκινη μπόχα,ίδια …

  101. leonicos said

    @ 8

    άκαρι, μέλι, πέπερι, και νομίζω κι ένα τέταρτο που δεν μυ έρχεται τώρα

  102. Νέο Kid said

    Μα τι τούρκος και Βούλγαρος λέτε; Ο Π2 ος είναι γάβρος.παλιόγαβος!
    (εντελώς ατυπικό για άτομο με τη μόρφωση ,το ήθος και το εν γενεί επίπεδο του βέβαια…αλλά υπάρχουν και στατιστικές παραδοξότητες, τι να κάνουμε…)

  103. # Ο Γιαννογλούδης (πρόσφυγας Σκουταριανός ών) πρέπει να είναι καλά πληροφορημένος: Πριν κάποια χρόνια οι Σκουταριανοί επισκέφτηκαν το παλιό χωριό

    # Στον Αυστριακό χάρτη (περί το 1885;) φέρεται με το όνομα Kispeki. Σε ελληνικό στρατιωτικό χάρτη του 1927 υπάρχουν τρία χωριά: Κισπέκι (κοντά στην Κ. Καμηλα), Κισπεκεσί (κοντά στην Κακαράσκα) και Χρυσούπολις μεταξύ αυτών.

    # Ο Καντσώφ (1900), αναφέρει το χωριό ως Късъ Пикеси=K(i)s(i) Pikesi, με 270 κατοίκους (παρακαλούνται οι τσιπρομακεδόνες ή τσιπρομακεδονόφιλοι ή –απλώς- οι γνώστες της βουλγαρικής, να μας πουν πως προφέρεται το …Καντσώφειο γραπτό).

    # Ο «επιθεωρητής σχολείων» Καντσώφ μας λεει ότι στο χωριό κατοικούσαν 270 Βούλγαροι και …οι φίλοι ν’ αποσύρονται. Όμως το 1920 κατοικούσαν 273 ντόπιοι, δίγλωσσοι Μακεδόνες, καθεαυτού και όχι …Τσιπρομακεδόνες! (Παλιότερα, οι Τσιπρομακεδόνες και οι συν αυτοίς Βούλγαροι τους αποκαλούσαν κυρίως-και υβριστικά- Γραικομάνους. Στα τελευταία χρόνια προτιμούν να τους λένε «Πατριαρχικούς Βουλγάρους». Αυτοί όμως –τί να κάνουμε;- λένε: Νέμα Μπουλγκάρσκι, νέμα …Τσιπρομακεντόνσκι, αλλά Έλληνες Μακεδόνες).

    # Το 1903 εργάζονταν στο τσιφλίκι του Κίσπεκι 50 ελληνικές (Μακεδονικές) και 50 τουρκικές. Το 1933 στο Σκούταρι κατοικούσαν: 334 οικογένειες Θρακιώτες-Βουλγαροπρόσφυγες, 55 ντόπιες, 18 Μικρασιάτικες εκ περ. Προύσης, 13 Θρακιώτικες εξ Ανατ. Θράκης και 2 καυκάσιες. Στον Β’ Παγκ. Πόλεμο οι ντόπιοι απέκρυπταν από τους οιονεί κατακτητές-Βουλγάρους-ότι ήξεραν …τσιπρομακεδόνικα: Τους κυνηγούσαν ως Γραικομάνους «προδότες» της …τσιπρομακεδονικής ιδέας! Αρκετές τέτοιες οικογένειες φιλοξενούνταν τότε στο εμόν πάτριον χωρίον (Βλέπε και Ruth Marie Yeager 1979, Refugee Setlement and Village Change in the District of Serres, Greece, 1912-1940, σελ.379 και μετά).

    # Με αργό αλλά σταθερό ρυθμό γίνεται η ανάμιξη των πληθυσμών στο Σκούταρι. Ο πρώτος διδάξας είναι ένας ομοχώριός μου, ο Παπα-Μάλαμας, διδάξας στο «κρυφό σχολειό» του χωριού, κάπου από το 1860 έως το 1910. Η παπαδιά του ήταν από το Κίσπεκι. Ατυχώς δεν άφησε απογόνους διότι η Κισπεκινιά ήταν κασ’ρα (αν βάλετε τον τόνο πάνω στο «σ» θα έχετε μάθει …μακεδονικά!)

    # Δεν ξέρω για ποιο λόγο οι γονείς δεν θέλησαν τα «προσφυγόπουλα» στο σχολειό του Σκουτάρεως (δεν θ’ αργήσω να το μάθω πάντως). Ίσως επειδή ο καταυλισμός των δυστυχών αυτών ανθρώπων είναι κολλητά στις Σέρρες και θεώρησαν «εξυπνάδα» των Σερραίων να πάνε τα παιδιά στο Σκούταρι, 9 χιλιόμετρα μακριά.
    Αυτό όμως που θα πω, είναι ότι η Ελληνική Πολιτεία, δεν φαίνεται να έχει αναγνωρίσει τους γονείς τους ως πρόσφυγες. Τους έχει μαντρώσει ως (πιθανούς έστω) λαθρομετανάστες! Διότι, αν τους θεωρούσε έστω και ως «παράτυπους» μετανάστες, θα τους άφηνε να κυκλοφορούν ελεύθεροι σε όλη τη χώρα και να εργάζονται, να ασφαλίζονται κλπ, κλπ.

    # Τα παιδιά βέβαια πρέπει να πάνε σε σχολείο (Σερρών ή Σκουτάρεως), εφόσον κατ’ ανάγκην παραμένουν στην ελληνική επικράτεια, αδιακρίτως αν είναι (ή αποδειχθούν) παιδιά λαθρομεταναστών ή προσφύγων. Φοβάμαι όμως ότι δεν θα μάθουν ελληνικά. Να! Μπορεί αύριο-μεθαύριο να πάνε στις Βρυξέλλες και να πούν ότι είναι irregular μετανάστες και να τους …διώξουν!

  104. Γιάννης Ιατρού said

    88b αυτό του #32;

  105. Μαρία said

    85
    σκουτέρης: το πρώτο παλικάρι του τσέλιγκα, ο επι της τυροκομίας και βουτυροκομίας επιτετραμμένος τσέλιγκας, απ’ το αλβανικό skuteri
    Οικονόμου (Ζαγόρι 270) στον οποίο παραπέμπει ο Συμεωνίδης στο λήμμα Σουτάριον Γυθείου Λακωνίας.

  106. leonicos said

    @15 Πέπε Τι επαθα σήμερα μαζί σου;

    Πές το μπισίκι (Αρτοτινα)

    Αλλά λίκνο δεν είναι μόνο ότι λικνίζεται. Μεταφορικά είναι και η αρχική προέλευση. Δεν σ’ το λέω για να το μάθεις εννοειται, ούτε σου κάνω τον έξυπνο.

    Το γράφω για να έχει γραφτεί ακι αυτη η σηασία στο παρόν ιστολόγιο

  107. sarant said

    105 Α γεια σου, έτσι τον ήξερα κι εγώ τον σκουτέρη, ότι δεν έχει δικά του ζώα.

  108. spiridione said

    Σε παλιά εκκλησιαστικά έγγραφα βλέπω για επισκοπή Σκουταρίου που ανήκε στην Φιλιππούπολη
    https://books.google.it/books?id=WIY-AAAAcAAJ&hl=it&pg=PR1#v=onepage&q=%CE%A3%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%84%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85&f=false

    Και εδώ από μια επιγραφή που βρέθηκε από την κατάληψη του Σκουταρίου από τον Κρούμο το 813

    Fragment of marble column, hang. 0.95, wt. 0.35, located to the north of the big palace in Pliska, now in the Archaeological Museum in Sofia (INV 646). Image 94 .
    Editions . Uspenski. IRAI X 178, 19, facsimile table 42, 18 (Škorpil, Inscriptions 192, 12, facsimile); Besseliev. MF I, No 33 and p. 142. facsimile.

    The letters are high 0.06-0.10. The shape of the letter Q is remarkable.
    Above the reserved letters the lower parts of 3-4 letters are visible, but they are not clear enough to determine which letters they belong to. Uspenski is inclined to accept that they are a remnant of the word war, and Shkorpil – a castle. The Skutareon fortress was 18 sts from Edirne, cf. Anna Comn. II 71, 2 = Sources XV, 111: «… a settlement named Scoquari, at eighteen stadia of Adrianople.» The fortress is mentioned in the eparchial lists as a bishopric, subordinated to the Metropolitan of Plovdiv, see Izvor VIII, 160; The Skutareion fortress was identified by Ierechek (Heerstrasse 73 and Travel 695) with the village of Skutare or Uskudar (now Shield, Svilengrad), and by G. Tsoukalas (Historically described in the Philipopolis district, Vienna 1851, 69) with the village of Skutare in Plovdiv, which is clearly wrong. The Shkorpil Brothers (Monuments 133) assume that this is Lefka. Identifying K. Irechek is most likely. Срв. more Zlatarski II 218, p. 1; P. Mutafchiev. To the Church-Historical Geography of Plovdiv (Collection of Honor to Metropolitan Maxima, Sofia, 1931), 102-103 The name belongs to the sketch «small shield», «shield» of the dark scutum, cf. Zilliacus 165; 234; G. Alessio. Gli imprestiti dal latino nei relitti bizantini dei dialetti, etc. (Atti del V congreso internazionale di Studi bizantinil, Roma 1939) 361, No. 122; Maurice Strategicon ed. H. Mihăescu 404 Vol 102-103
    γκουγκλομετάφραση
    http://www.promacedonia.org/vb3/vb_2.htm#31

  109. Γιάννης Κουβάτσος said

    Είναι αλήθεια, κύριε Μπαρτζούδη, ότι οι περισσότεροι πρόσφυγες θεωρούν την Ελλάδα πέρασμα για την Ευρώπη και δεν θέλουν να μείνουν εδώ. Πολλά προσφυγόπουλα φεύγουν από τα σχολεία μας απροειδοποίητα και ύστερα ψάχνουμε να βρούμε τι απέγιναν. Αρκετά απ’αυτά, όμως, δείχνουν διάθεση για μάθηση, οπότε η πολιτεία έχει υποχρέωση να τους την προσφέρει αποτελεσματικά. Όχι μόνο υποχρέωση αλλά και συμφέρον, αφού κάποια από αυτά θα μείνουν μόνιμα εδώ και πρέπει να μάθουν τη γλώσσα μας.

  110. Μαρία said

    Ο καταυλισμός των προσφύγων βρίσκεται κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό των Σερρών και τον βλέπει όποιος διασχίζει τον περιφερειακό. Βρίσκεται δε κοντά στο Σκούταρι και πάντως όχι πιο κοντά απο άλλα σχολεία που φιλοξενούν προσφυγόπουλα.
    Οι πρόσφυγες είναι Γιεζίντι. Τους είχε μάλιστα επισκεφτεί η επίσης γιεζίντι Νάντια Μουράντ.
    https://kedis.gr/mtser/101-2016/339-%CE%BA%CE%AD%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF-%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CE%BE%CE%B5%CE%BD%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%86%CF%8D%CE%B3%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82-%CF%83%CE%AD%CF%81%CF%81%CE%B5%CF%82.html

  111. sarant said

    108 Α μπράβο!

    110 Και κατά τα άλλα, οι Γιεζίντι θα κάνουν τζιχαντιστές τα παιδιά μας!

  112. Alexis said

    #103: κ. Μπαρτζούδη, δεν θέλω επ’ ουδενί ν’ ανοίξω νέο κύκλο …Μακεδονιάδας, αλλά μας έχετε καταμπερδέψει.
    Απαριθμώ από το σχόλιό σας:

    Έλληνες, Έλληνες Μακεδόνες, Δίγλωσσοι Μακεδόνες, Ντόπιοι, Τσιπρομακεδόνες, Βούλγαροι, Πατριαρχικοί Βούλγαροι.

    Μήπως να κάτσετε να γράψετε ένα επεξηγηματικό αρθράκι για τις …φυλές και τις εθνότητες της Μακεδονίας των αρχών του 20ου αιώνα, γιατί χάνει η μάνα το παιδί κι ο σκύλος τον αφέντη πιά… 🙂

  113. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    85, 105

    Δὲν τό ἢξερα – σέ κάποια λεξικά ἀναφέρεται
    ἁπλῶς ἀρχιτσέλιγκας ἢ προϊστάμενος τῆς στάνης. – πολύτιμη ἡ ἐξιδικευμένη λαογραφική πληροφορία μιάς καὶ ἐμφανίζεται ἡ λέξις σὲ ποίηση καὶ πεζογραφία .

  114. Μαρία said

    https://www.google.com/maps/place/Open+Structure+Temporary+Refugee+Accommodation/@41.0653292,23.5125763,13z/data=!4m5!3m4!1s0x14a97224892a6d0f:0x4c36ead069098bbe!8m2!3d41.0753428!4d23.5421557

  115. ΚΩΣΤΑΣ said

    Παρ’ ότι αυτοδεσμεύτηκα ότι δεν θα σχολιάζω, για να μην στεναχωρώ τον Νικοκύρη, θα κάνω σήμερα μια εξαίρεση για χάρη του αγαπητού σχολιαστή Π2.

    Ασχολούμαι ερασιτεχνικά με την τοπική ιστορία και έχω στα χέρια μου αντίγραφο καταστατικού αναγνωρισμένου σωματείου της Θεσσαλονίκης με την επωνυμία «το αλύτρωτον Ορτάκιον». Το σωματείο αυτό ιδρύθηκε το 1920 από πρόσφυγες εξ Ορτάκιοϊ Βουλγαρίας που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη μετά την συνθήκη του Νεϊγύ – 1919.

    Ως σκοποί του σωματείου αναφέρονται;
    Α). η απολύτρωσις του Ορτάκιοϊ και των πέριξ από του βουλγαρικού ζυγού. Β). η αποκατάσταση των εκείθεν καταγομένων Ελλήνων προσφύγων και Γ). η εφαρμογή υπέρ αυτών του 12ου άρθρου της μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας συμβάσεως της 14 Νοεμβρίου 1919 «περί αμοιβαίας μεταναστεύσεως των φυλετικών μειονοτήτων» ήτοι η αποζημίωση αυτών έναντι των εγκαταλειφθεισών περιουσιών των.

    Επίσης, αρκετοί εξ Ορτάκιοϊ πρόσφυγες αγόρασαν στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, στα όρια μεταξύ Ξηροκρήνης και Αμπελοκήπων, μια έκταση όπου έχτισαν τα σπίτια τους. Ο οικισμός αυτός ονομάστηκε συνοικισμός Ορτακιανών ή σκέτα Ορτακιανά.

    Απορώ, φίλε Π2, πώς δεν κουβαλάς στο μυαλό σου οικογενειακές μνήμες από τους προγόνους σου για τον τόπο καταγωγής σου. Συνήθως οι πρόσφυγες μνημονεύουν και μιλούν πάνα με νοσταλγία για τις αλησμόνητες πατρίδες τους.

    Ενδεικτικά και δύο λίκνα

    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=124&pageid=51145&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARrASZAScASEASSASRASXASi&CropPDF=0

    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=124&pageid=51049&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARrASZAScASEASSASRASXASi&CropPDF=0

  116. sarant said

    115 Βρε καλώστον, σε πεθυμήσαμε!

    Δεν σου είπα να μη σχολιάζεις, να μη με κατηγορείς για πράγματα ανυπόστατα σου ζήτησα.

  117. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλώς τον Κώστα! Μην ξαναχαθείς. Προσωπικά, θα μου λείψεις. Ώρα για την επιστροφή του άσωτου Ρίβα. 💚

  118. leonicos said

    @65 Μπράβο Μαρία, εξαιρετικο υλικό

  119. leonicos said

    Κώστα θέλουμε

    Όχι βασιλιά!

  120. sarant said

    117 Ναι, καλά θα ήταν.

  121. π2 said

    115: Ευχαριστώ. Με κάνατε όλοι κι έψαξα κάτι παλιά κιτάπια. Βλέπω λοιπόν ότι στο χωριό του πατέρα μου είχαν μεταναστεύσει και πολλοί πρόσφυγες από τα χωριά της περιοχής του Μεγάλου Ζαλουφιού, κοντά στην Ανδριανούπολη (Αρβανίτες ως επί το πλείστον αλλά όχι μόνο). Ίσως είχα ακούσει από διηγήσεις το Ορτάκιοϊ, στον καζά του οποίου ανήκαν ορισμένα από τα χωριά της ευρύτερης περιοχής και τα μπέρδεψα.

  122. loukretia50 said

    KΩΣΤΑ !! καλωσόρισες!

    Δεν έχει νόημα να απέχεις απ΄όλα τα νήματα, υπάρχει τόση ποικιλία θεμάτων και οι απόψεις σου ενδιαφέρουν πολλούς/λές ! – τι λες?

    Διώξε τη λύπη παλληκάρι
    κάνε μια βόλτα στο φεγγάρι
    με το ιπτάμενο σκουτάρι

    βέβαια…
    Καλού κακού…. ας έχεις μια ειδική ασπίδα!

    Dream spirit shield !

    (ξέρω τι σου λέω!)

  123. Πέπε said

    @101:
    μήπως το τέταρτο είναι το κιννάβαρι;

    (Το μέλι πάντως είναι άλλο κλιτικό πρότυπο. Συμφωνόληκτο, οδοντικόληλτο, το μέλι του μέλιτος.)

  124. Πέπε said

    Α, κι άλλα δύο που μου ‘ρθαν μόλις πάτησα δημοσίευση. Δημοτικά, όχι αρχαία:

    το φίλντισι και το γιούσουρι.

    Κανένα από τα δύο δεν έχω ακούσει να κλίνεται.

  125. sarant said

    123-4 Σωστά λες για το μέλι αν και στη δημοτική είναι του μελιού.

    Το φίλντισι του φιλντισιού. Το λέει και η γραμματική της Φιλιππάκη σαν το μοναδικό προπαροξύτονο που ακολουθεί αυτό το πατερνάκι.

  126. loukretia50 said

    Στον Ερωτόκριτο αναφέρονται σκουτάρια :

    Έρχονται πολλά ρηγόπουλα, για να πάρουν μέρος στον αγώνα. Ανάμεσά τους κι ο Σπιδόλιοντας (ή Σπιθόλιοντας), ασιάτης πολεμιστής από την Καραμανία της Μ. Ασίας, και το ρηγόπουλο της Κρήτης Χαρίδημος.
    Τα δυο αρχοντόπουλα τα χωρίζει βαθύ οικογενειακό μίσος. Γι’ αυτό ζητούν και παίρνουν την άδεια από το βασιλιά να μονομαχήσουν με τα σπαθιά μέχρι θανάτου.

    «…κι εκείνος πάλι ανάδια* του ογλήγορος σιμώνει
    και διχωστάς* παραθεσμιά* σα δράκος ξεσπαθώνει·
    και σμίγουν τα γδυμνά σπαθιά, σηκώνουν τα σκουτάρια*
    κι αρχίζουσινε τη μαλιά* τούτα τα παλικάρια…
    Σα δυο λιοντάρια, όντε βρεθού με πείναν εις τα δάση…»

    και σε άλλο σημείο :
    «Δε θέλει δίχως διάφορον οι κοπανιές να πηαίνου,
    ωσάν επηαίναν του θεριού τ’ άγριου του θυμωμένου,
    που πότε εβάρειε το σπαθί, πότες εις το σκουτάρι, ….»
    Ερωτοκριτος – Β.Κορνάρου

  127. Πέπε said

    @125:
    α) Ε, το μέλι στη δημοτική είναι σαν το σπίτι, το χέρι, το πόδι, το μάτι, το φρύδι, δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο.

    β) Δεν το είχα ακούσει, αν και ομολογουμένως έτσι θα το έκλινα κι εγώ αν ήμουν αναγκασμένος να το κλίνω. Εν πάση περιπτώσει, αν πρόκειται για πάτερν το οποίο εφαρμόζεται σε μία μοναδική περίπτωση, τότε δε μας βοηθάει ιδιαίτερα για την περίπτωση του Σκούτ… / του Σκουτά… / της πόλεως Σκούταρι.

  128. loukretia50 said

    Saint Joan d’Arc με σκουτεράκι!

  129. Μαρία said

    123
    Στο κιννάβαρι πρόσθεσε το σίναπι και το κόμμι.

  130. loukretia50 said

    128. σκουταράκι εννοούσα… με παραπλάνησε το στυλ.
    Ο σκουτέρης έπρεπε νάχει σκουτεράκι!

  131. Πέπε said

    @129 κλπ.:
    Α, επίσης θυμήθηκα ότι κάποτε μικρός είχα ακούσει έναν άνθρωπο που έλεγε «το ζάχαρι». Το συγκράτησα γιατί μου είχε φανεί πολύ παράξενο. Ξένος δεν ήταν, και είναι τόσο κοινή λέξη που λογικά αποκλείεται να είχε φτιάξει μόνος του στο μυαλό του μια προσωπική παρανόηση για την κλίση του, άρα ίσως είναι κάποια ντοπιολαλιά, αλλά δεν το έχω ξανασυναντήσει ποτέ.

  132. Πέπε said

    131:
    Προς έκπληξή μου, γκουγκλίζεται! Βρίσκω επίσης και το σάκχαρι (παράλληλα προς το σάκχαρον και την σάκχαριν).

  133. loukretia50 said

    Υποθέτω πως το ζόρι, όπως και το γιατάκι (=κρεβάτι), που λένε στα μέρη μου είναι τούρκικης προέλευσης, πάντως στη γενική δεν τα έχω ακούσει ποτέ.

  134. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!
    Ωραία φωτογραφία!

  135. mitsos said

    @26 β σκουτί vs σκούτερι

    Καλησπέρα

    Πάντως επισημαίνεται από πολλούς ότι σκύτος (και σκυτίον ) ήδη από Όμηρο, δεν σημαίνει μόνο ένδυμα αλλά οποιοδήποτε προϊόν επεξεργασίας δέρματος.
    Η ασπίδα ήταν αν όχι πάντα , σίγουρα πολύ συχνά επενδυμένη με δέρμα επεξεργασμένο …
    εξ αυτού άλλωστε η ασπίδα συναντάται συχνά και ως αιγίδα

    Και ο σκουτερής τουλάχιστον στον Ενετοκρατούμενο Μοριά ( 1300-1400 ) είχε καθήκοντα επόπτη όλης της κτηνοτροφικής παραγωγής της επεξεργασίας του δέρματος συμπεριλαμβανομένης.

    Κλόνησες την πεποίθησή μου αλλά δεν είμαι και τόσο σίγουρος ότι σκουτί και σκουτερής είναι δυο εντελώς ξένες ετυμολογικά λέξεις. Διατηρώ τις αμφιβολίες μου

    Για το μόνο που είμαι σίγουρος είναι ότι το σκουτεράκι δεν φταίει σε τίποτα

  136. loukretia50 said

    135. το γιο του σκουτέρη εννοείς?
    κάπως έτσι δεν τον φωνάζανε?

  137. Πέπε said

    133:
    Πράγματι, τώρα που το λες Λουκρητία, το ζόρι δεν το έχω ακούσει ποτέ στη γενική. Είναι όντως τούρκικο, αλλά δεν μπορεί να είναι αυτός ο λόγος – έτσι κι αλλιώς είναι εξελληνισμένο, με το (πρόσθετο ελληνικό) -ι στο τέλος. Μάλλον κάτι στην ίδια την έννοια της λέξης οδηγεί σε συντάξεις αποκλειστικά με ονομαστική (υποκείμενο / κατηγορούμενο) και αιτιατική (διάφορα) και όχι γενική.

    Στην Κρήτη είναι «ο ζόρες».

    Το γιατάκι, ίσως χωρίς γενική κατ’ αναλογίαν προς τα υποκοριστικά σε -άκι που δε σχηματίζουν γενική (πλην ιδιωμάτων). Αλλά λέμε του μουστακιού, του σοκακιού, ακόμα και του σακκακιού, παρόλο που κατά βάθος είναι υποκοριστικό κι αυτό (στην Κρήτη, και πάλι, λένε «ο σάκκος» κι εννούν το πανωφόρι).

  138. loukretia50 said

    137. Ευτυχώς δηλαδή που πήγαινα μόνο καλοκαίρια στην Κρήτη!
    Θα είχε πλάκα να μου έλεγαν να φέρω οπωσδήποτε σάκο!

  139. 137 Πάντως ένα δίλεπτο γούγλισμα «του ζοριού» έδωσε πεντέξι καταγραφές. Αφού γράφεται πιθανόν να λέγεται κιόλας.

  140. mitsos said

    Γεια σου Λου 🙂
    ναι μάλλον το είχες ήδη γράψει κι εσύ το σκουτεράκι ( μετά την τροχαία ) αλλά τώρα το είδα .

  141. loukretia50 said

    140. Γειά σου ! Μια εποχή έκαναν θραύση τα σκουτεράκια.
    Τώρα αν εσύ είχες σκουτάρι, είμαι σίγουρη πως θα το διακοσμούσες επιμελώς!

  142. loukretia50 said

    139. Θάλεγες εσύ ποτέ : «σε περιπτώσεις μεγάλου ζοριού?» Χλωμό το βλέπω!

    Α, τώρα που σε είδα το θυμήθηκα:
    υπάρχει και γαλαξιακό σκουτάρι… ε, Χτήνος, τι λες?

  143. Alexis said

    Καλημέρα.
    #135: Στη ντοπιολαλιά του Ξηρομέρου σκουτιά είναι τα ρούχα που φοράμε, τα ενδύματα, ενώ «ρούχα» λένε τα κλινοσκεπάσματα.
    Αλλού βέβαια σκουτιά λένε τα υφάσματα γενικώς, τα στρωσίδια κλπ.

  144. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    113. * ἐξειδικευμένη

    Μιλώντας γιὰ τὸν Σερτώριο , λέει κάποια » κακά λόγια » ὁ Πλούταρχος σχετικῶς μὲ τὴν «βραδυτῆτα» .
    Εἰς τὸ 113. » lapsus linguae » ἀντιθέτως , ἒπαιξε τὸν ρόλον της μᾶλλον ἡ ταχυτῆτα …

    καλημέρα

  145. Alexis said

    #142: Είναι και το μπέρι-μπέρι η ασθένεια.
    Που κανονικά είναι μια λέξη (beriberi άρα μπεριμπέρι ελληνιστί).
    Φαντάσου να πεις π.χ. «εμφανίστηκαν κρούσματα μπεριμπεριού» 🙂

  146. Πέπε said

    @143
    Για τις σημασίες των «ρούχων» είχαμε κάνει μια συζήτηση, όχι πολύ παλιά. Είχε προκύψει ότι και αλλού λένε ρούχα τα κλινοσκεπάσματα, και για τα ενδύματα έχουν άλλη λέξη (π.χ. φορέματα), ενώ η γενικότερη και βασική σημασία από την οποία προκύπτουν όλες οι κατά τόπους είναι η ίδια που δίνεις, Αλέξη, για τα σκουτιά: όλα τα υφασμάτινα ή και τα ίδια τα υφάσματα ως υλικό.

  147. leonicos said

    Τι θα γίνει σήμερα; Έχουμε και δουλειές. Δυό νσοσοκομεία

  148. cronopiusa said

  149. leonicos said

    @123 Πέπε, συγγνώμη, δεν σε είδα χθες

    Δεν είχα υπ’ όψη το κιννάβαρι, αλλά εννοούσα το κόμμι, που αναφέρθηκε ήδη

    Αναφέρομαι στα ουδ΄΄ετερα σε -ι, ασχέτως κλιτικού σχήματος

  150. leonicos said

    @148 Καταπληκτικό εύρημα

    Για να καταφανει ότι η ελληνική μπορεί να μην έχει 5000000 λέξεις αλλά μπορεί να έχει περισσότερες σημασίες από τις λέξεις της.

    Αυτο άλλωστε συμβαίνει σε όλες τις γλώσσες και ειώνει τον αριθμό των λέξεων

  151. cronopiusa said

    και φεύγω για νοσοκομείο

  152. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    142 Όχι, δεν θα το έλεγα. «Στα μεγάλα ζόρια» ναι. Αλλά είπαμε, μπορεί να το λένε άλλοι, αφού το γράφουνε.

    Αυτό που βρήκες είναι σκουλαρίκι μιας θέαινας που της έπεσε καθώς έφευγε βιαστικά απ’ το σπίτι για να πα να βρει τον καλό της. Να της το επιστρέψεις πάραυτα προς αποφυγήν ντραβάλων.

    145 Αφού εμφανίστηκαν κρούσματα, τι να κάνουμε τώρα? Στα περίχωρα του Ελσινκιού, της Χιροσίμας και του Ναγκασακιού. Ενημερώσου και λίγο 🙂

  153. sarant said

    152 Η γενική θα χρησιμοποιείται σπάνια, του ζοριού. Αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι για τη μορφή της λέξης όσο για τη σημασία της. Έχουμε το ζάρι του ζαριου΄ή το κέφι του κεφιού.

  154. Πέπε said

    @142, 152:

    Ούτε εγώ θα έλεγα «σε περιστάσεις μεγάλου ζοριού», αλλά προσπαθώ -και δεν τα καταφέρνω- να βρω το γιατί θα το απέφευγα. Ίσως είναι μια λέξη τόσο οικεία, του προφορικού και δη συναισθηματικού λόγου, που ζητάει την απλούστερη δυνατή σύνταξη.

  155. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    152τέλος Το Λιόπεσι κάνει γενική του Λιοπεσίου, να ξες 🙂 (γκουγκλιτ)

  156. loukretia50 said

    Αν ζόρι τραβάς, τη γενική αψηφάς!

    Κάκιστος συγχρονισμός – φεύγω σφαιράτη!

  157. spiridione said

    Όχι του Λιοπέσεως: 🙂

  158. 109, Γιάννης Κουβάτσος said:….
    # Ακριβώς έτσι. Δεν καταλαβαίνω όμως πως μαντεύεις ότι συλλήβδην όλοι είναι πρόσφυγες και αποκλείεις τους …καημένους τους λαθρομετανάστες. Αν ήμουνα ..υπουργός μετανάστευσης, σίγουρα θα σε προσελάμβανα για σύμβουλο! Μαζί θα έπαιρνα και τη Μαρία (σχόλια 110, 111), με την επιφύλαξη ότι δεν ξέρω τί είναι οι Γιεζίντι που αναφέρει.

    112, Alexis said…
    # Δεν μου φαίνεσαι από αυτούς που δεν καταλαβαίνουν. Μάλλον θέλεις να καταλάβεις αυτά που …θέλεις (εσύ ή οι …συν σοι!)

    143, Alexis said: …και ομοίως πως Πέπε (σχόλιο 146)
    # Δεν έτυχε να ακούσω για σκουτιά στο Ξηρόμερο. Πάντως εν Μακεδονία, σκουτί έλεγαν το υφαντό που έβαζαν στον ώμο, κάτω από τη στάμνα, αι νεάνιδες, όταν πήγαιναν στη βρύση.

  159. προμάζεμα said

    (επέμβηκα) «αφού μετέβηκα/μεταβήκαμε» στον τόπο του έργου, σε άπειρα πρακτικά παραλαβής δημοσίων έργων…
    Δεν το έγραψα ποτέ, ντρέπομαι για τους συναδέλφους μου…

  160. sarant said

    159 Σας ενοχλεί και το… μεταβήκαμε. Προτιμάτε το μετέβημεν;

  161. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    ουδετέρων εισηγήσατο ή ύπαρξις αναλόγων γνωστών ονομάτων εις -ι, οίον μέλι ιαπόμελι. ελαιόμελι, μηλόμελι, ομφακόμελι, οξύμελι), αμμι σίλλι, σάρι, κίκι, κούκκι, στίμι ή στίμμι, κιννάβαρι, «». σέσελι, άκαρι, τάγυρι, σίναπι, σάκχαρι
    https://books.google.gr/books?id=a7Tu4uYxVCwC&q=%CF%83%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CF%80%CE%B9+%CE%BA%CE%AF%CE%BA%CE%B9+%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%B9&dq=%CF%83%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CF%80%CE%B9+%CE%BA%CE%AF%CE%BA%CE%B9+%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%B9&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwj02oryjpzeAhWusKQKHWD4AhYQ6AEIKTAA

  162. cortlinux said

    Για να μην εχετε τετοιο προβλημα πρωτα το κανετε επικόλληση σε απλο κειμενογραφο οπως το νόουτπαντ. Κι απο εκει απλα αντιγραφη και επικόλληση. Επειδη το νοουτπαντ δεν υποστηριζει τους περισσότερους κωδικους γουορντ δεν θα τους «παρετε» μαζι.

  163. Alexis said

    #158β: Το #112 μπορεί να φάνηκε αστείο αλλά δεν ήταν. Πραγματικά έχω μπερδευτεί με τους διάφορους όρους που χρησιμοποιείς για το θέμα αυτό.
    Η μάνα μου είναι από το Λαγκαδά Θεσσαλονίκης με ποντιακή καταγωγή. Από μικρό παιδί επισκεπτόμουν το Λαγκαδά και συνεχίζω ακόμα.
    Μια ζωή ήξερα ότι υπήρχαν οι Πόντιοι και οι «Ντόπιοι», όπως τους έλεγαν, αυτοί δηλαδή που προϋπήρχαν στην περιοχή πριν έρθουν οι πρόσφυγες.
    Οι Πόντιοι μιλούσαν ελληνικά, όπως όλοι μας, και ποντιακά, και οι Ντόπιοι ελληνικά με την χαρακτηριστικά βαριά προφορά των βόρειων ιδιωμάτων. Ποτέ δεν άκουσα κανέναν να μιλάει κάτι άλλο, ούτε βουλγάρικα, ούτε σέρβικα, ούτε …τσιπρομακεδόνικα.
    Όλα αυτά που ακούω τα τελευταία χρόνια, εδώ αλλά και αλλού, για σλαβόφωνους, δίγλωσσους, βουλγαρόφωνους κλπ. κλπ. μου φαίνονται πολύ περίεργα.
    Όχι βεβαίως γιατί τα αμφισβητώ, αλλά γιατί είναι πράγματα τα οποία δεν έχει τύχει να τα γνωρίσω από πρώτο χέρι.

  164. Πέπε said

    @155:
    Μπράβο, Έφη, μου θύμισες και το Καρλόβασι, που κάνει γενική του Καρλοβάσου (στη γλώσσα των ντόπιων *και* της διοίκησης). Και επειδή υπάρχει Παλιό, Μεσαίο (!) και Νέο Καρλόβασι, παλιότερα όλη μαζί η πόλη λεγόταν και στον πληθυντικό, τα Καρλοβάσια.

  165. Πέπε said

    @163:
    Στον Λαγκαδά όμως δεν έχει και β/θρακιώτες; Αυτοί μπορεί να μην ξεχωρίζουν πολύ στη γλώσσα από τους ντόπιους, αλλά θα με εξέπληττε να ονομάζονται (μόνοι τους ήαπό άλλους) ντόπιοι.

  166. 164 Και Λιμάνι Καρλοβάσου, και Όρμος. Στο Νέο και τα Καναπτσέικα που έλεγες τις προάλλες. Φαντάρος έκανες στη Σάμο;

  167. Alexis said

    #165: Πιθανότατα, αλλά επειδή το σόι της μάνας μου ήταν Πόντιοι ο κυρίως διαχωρισμός που έπαιζε ήταν Πόντιοι-Ντόπιοι, όπου στους Ντόπιους προφανώς τσουβάλιαζαν όλους τους προϋπάρχοντες γηγενείς Μακεδόνες.
    Λέγανε π.χ. «αυτός δεν είναι Πόντιος είναι Ντόπιος» κι εκεί τελείωνε η κουβέντα.
    Φυσικά κι εγώ ως παιδί, αλλά και αργότερα, δεν είχα ρωτήσει ποτέ κάτι παραπάνω, μου αρκούσε αυτό που άκουγα και με κάλυπτε.

    Τώρα, τους μη Πόντιους πρόσφυγες τους προσδιόριζαν συνήθως ως «πρόσφυγες» γενικώς, και εξειδίκευαν κάθε φορά αναλόγως, π.χ. είχα ακούσει να λένε «αυτοί είναι Θρακιώτες, Μικρασιάτες, Κωνσταντινοπολίτες κλπ.»

  168. spiridione said

    Τι Σκούταρι και Λιόπεσι!

  169. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κύριε Μπαρτζούδη, έχουμε ξαναδιαφωνήσει για τη λέξη λαθρομετανάστης, οπότε δεν έχει νόημα να επανέλθω. Αλλά, ιδίως στον δικό μου επαγγελματικό χώρο, δεν έχει κανένα νόημα ο διαχωρισμός που αναφέρετε. Υποθέτω ότι συμφωνείτε και σεις ότι τα παιδιά, είτε προσφυγόπουλα είτε «λαθρομεταναστάκια», πρέπει να φοιτούν στο σχολείο.

  170. Πέπε said

    @166:
    Όχι, γκόμενος.

  171. προμαζεμα said

    @160 αγαπητέ και μάχιμε Νικοκύρη,
    προσωπικά γράφω «αφού πήγαμε»
    και δεν με θεωρώ ούτε λόγιο, ούτε «μαλλιαρό»

  172. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δυστυχώς, γίνονται πολλές οι περιπτώσεις που πρέπει να καταφεύγουμε σε περιφράσεις και σε συνώνυμες λέξεις και εκφράσεις όσοι δεν θέλουμε να χρησιμοποιούμε τον λόγιο τύπο και μας ξενίζει ο εκδημοτικισμένος.

  173. sarant said

    172 Ναι. Μια λύση είναι να τριφτεί ο δημοτικός τύπος ώστε να μην ξενίζει. Σε κάποιες περιπτώσεις βέβαια.

  174. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @173. Ὑπάρχουν τριψίματα καὶ τριψίματα. Ἄλλο τρίψιμο εἶχε τὸ μπλουτζὴν τὸ παλιό, ποὺ τρίφτηκε μετὰ ἀπὸ χρήση χρόνων, κι ἄλλο τὸ πετροπλυμένο, μὲ τὸ τεχνητὸ τρίψιμο. 🙂

  175. Γιάννης Κουβάτσος said

    174:Ωραία παρομοίωση. 😊 Γλωσσικά, μόνο το πρώτο τρίψιμο έχει πιθανότητες επιτυχίες. Το δεύτερο είναι θνησιγενές.

  176. ΓιώργοςΜ said

    175 Μπα, περισσότερο είναι θέμα… δημοσίων σχέσεων. Αν το εισηγηθεί κανένας μείζων λεξικογράφος 🙂 ή αν κάποιος με θέση που να επηρεάζει, έχει πιθανότητες επικράτησης. Βλ και την κλίση της Μαριγούς.

  177. Γιάννης Κουβάτσος said

    176:Σωστό. Όπως το Γουδί έγινε εν μια νυκτί του Γουδή.

  178. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @176. Νομίζω πὼς οὔτε ἡ «Μαριγοῦ» ἔχει ἐλπίδες ἐπιβίωσης.

    Σὰν λαμὲ χλαμύδα ἕνα πράμα.

  179. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το Μαριγούς ίσως, Δημήτρη, επειδή είναι και εξαφανισμένο πλέον. Αλλά τα Μυρτούς και τα Ερατούς, πολύ φοβάμαι και τα Γωγούς, μάλλον θα εδραιωθούν, αφού δεν σκεφτήκαμε στα προηγούμενα σχόλιά μας ότι η εδραίωσή τους καθορίζεται πλέον από τα ΜΜΕ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτός ο τεχνητός τρόπος είναι ο «φυσικός» της τεχνολογικής εποχής μας. Σε λάιφ στάιλ εκπομπές που πετυχαίνω σε ώρες βαριεστημένης καναλότσαρκας ακούω αποκλειστικά για τα παλτό-των παλτό. Αμφιβάλλεις ότι θα γενικευθεί αυτή η ακλισιά;

  180. προμάζεμα said

    @172 και @173, πολλές φορές στα δημόσια έγγραφα που συνέταξα ο ίδιος χρησιμοποίησα, λόγω ακριβολογίας, μετοχές μέλλοντος παθητικής φωνής. Και *Χ/μου αν καταλάβαιναν τσοπανάκια και ιταλοσπουδαγμένοι συνάδελφοι…
    Μετά και άνευ συγχωρήσεως!

  181. cronopiusa said

    Προφάσεις εν αμαρτίαις στο Σκούταρι Σερρών

    Η Καποέιρα της Ευδοκίας

  182. Alexis said

    #179: Οι φίλαθλοι πάντως Γιάννη αποκλείεται να πούνε ποτέ «τι παλτό είν’ αυτά που πήραμε στις φετινές μεταγραφές» 😆

  183. Γιάννης Κουβάτσος said

    💚👍🏆

  184. ΓιώργοςΜ said

    178 Τι εννοείτε με τη λαμέ χλαμύδα; Ο καθένας έχει δικαίωμα στο στυλ.

  185. 169, Γιάννης Κουβάτσος said….
    # Τα είπαμε αυτά, τα είπαμε τα ξανάπαμε και τ’ άλλα. Γιατί άραγε επανέρχεσαι και ρωτάς αν συμφωνώ ή όχι; Θυμάμαι κάποιον συμφοιτητή που τον βοήθησα (σε γραπτές εξετάσεις) και μετά γύρισε και μούπε: Συνάδελφε, αν θέλεις βοήθεια, πολύ ευχαρίστως!

  186. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ξεχάστε γλωσσαμύντορες και μαλλιαρούς, αφουγκραστείτε τον απλό λαό.

    Μου το διηγήθηκε πριν λίγο η κόρη μου και γελάω ακόμη.

    Άσκηση που έβαλε σε μαθητή γυμνασίου: τυχερός ==> γράψε ένα αντώνυμο και ένα συνώνυμο

    απάντηση του μαθητή: αντώνυμο ==> άτυχος, συνώνυμο ==> κωλόφαρδος

    …. μετά τα ξεκαρδιστικά γέλια την ρωτάω κι εσύ τί έκανες; το πήρα ως σωστό μου απαντάει.

    Λάβατε θέσεις 😉

  187. Χρήστος Π. said

    Παπαντωνίου και σύζυγος στη ψειρού για το ξέπλυμα των μιζών από τις φρεγάτες.

  188. Χρήστος Π. said

    Σκουτέρηδες υπάρχουν και στη Κορινθία. Γνωστός βιβλιοπώλης, επιχείρηση από παππού προς εγγονό. Μια έκδοση της εφημερίδας ΕΣΤΙΑ (νομίζω 1905 ή κάπου εκεί) πληροφορεό το κοινό ότι άνοιξε κατάστημα ο κ. Σκουτέρης στο σιδηροδρομικό σταθμό, απ’ όπου οι επιβάτες θα μπορούν, όταν σταματά το τραίνο, να προμηθεύονται και να στέλνουν στα αγαπημένα τους πρόσωπα καρτ ποστάλ (ταχυδρομικά δελτάρια). Το βιβίοπωλείο στο κέντρο της πόλεως έχει κλεισει πολλά χρόνια. Τέλος 20ου αιώνα…

  189. sarant said

    186 Ασφαλώς πρέπει να το πιάσει σωστό, αφού μάλιστα στο ΜΗΛΝΕΓ τα μόνα συνώνυμα που βρίσκω για τον τυχερό είναι: καλότυχος, τυχεράκιας, που δεν είναι «καλά» συνώνυμα αφού έχουν την ίδια ρίζα.

  190. Μαρία said

    189
    Υπάρχει κι ο καλορίζικος αλλά αυτόν τον έχουμε μόνο για ευχές.

  191. 60 > Δεν είναι ακριβές το «αττικώς», καθώς αυτός ο όρος αναφέρεται συνήθως στα αττικόκλιτα της β’ κλίσεως

    Στις γραμματικές της ρωμαϊκής περιόδου, το «αττικώς» είναι σε αντιδιαστολή με την Κοινή, σημαίνει δλδ απλά «στη λόγια γλώσσα». Η Πανδώρα εν έτει 1865 λίγο όψιμη είναι, αλλά υποψία μου είναι πως και εδώ εννοεί απλώς «στα αρχαία».

  192. Γιάννης Κουβάτσος said

    186:Πολύ καλά έκανε η κόρη, Κώστα. Μετά βέβαια ακολουθούν κάποιες διευκρινίσεις για το πότε και πού χρησιμοποιούμε κάποιες λέξεις. Μου έχει τύχει παρόμοια περίπτωση με το μαλάκας ως αντώνυμο του έξυπνος, από αλλοδαπό μαθητή. 😇

  193. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    189/190 και ο καλομοίρης αλλά αυτό το χουμε για …επίθετο. 🙂
    Όμως καλομοίρα το λέμε συχνότατα κάτω. Τση καλομοίρας το παιδί το πρώτο θηλυκό ΄ναι.

  194. Πέπε said

    @189:
    > > Ασφαλώς πρέπει να το πιάσει σωστό

    Όχι μόνο για τον λόγο που αναφέρεις, Νίκο.

    Κλασική παγίδα όπου έχουν πέσει όλοι οι φιλόλογοι:

    Ετοιμάζεις ένα διαγώνισμα. Η μορφή του πρέπει να ακολουθεί ένα αρκετά συγκεκριμένο πρότυπο: έχεις ένα κείμενο και ορισμένο αριθμό ερωτήσεων, ορισμένου τύπου, με ορισμένη βαθμολογική αξία, που προφανώς πρέπει να βγάζει άθροισμα είκοσι. Έχεις βρει τις πιο ουσιαστικές ερωτήσεις που θα βάλεις, και πρέπει ακόμη να συμπληρώσεις κάτι ψιλά (ενίοτε δεκαδικά!) για να συμπληρωθεί το είκοσι. Η ερώτηση «συνώνυμα – αντώνυμα» θεωρείται ότι είναι εύκολη για τους μαθητές, και είναι βολική γιατί ζητάς τόσα συνώνυμα και αντώνυμα από λέξεις του κειμένου όσα χρειάζεσαι για να βγει το είκοσι (π.χ. δύο λέξεις με συνώνυμο και αντώνυμο, ή πέντε με συνώνυμο και πέντε με αντώνυμο, ή τρεις με το ένα και δύο με το άλλο, κλπ.), παρουσιάζει δε και το πρόσθετο -πλην πλασματικό- πλεονέκτημα ότι μπορείς να διαλέξεις μερικές εύκολες λέξεις για να βοηθήσεις τους αδύναμους και μερικές δύσκολες για να ξεχωρίσουν οι δυνατοί.

    Έτσι, αφού έχεις βάλει το «ευπροσήγορος» και το «υποστατός», λες: Ε, και τώρα κάτι που να ‘ναι εύκολο για όλους! Ψάχνεις το κείμενο, βρίσκεις τη λέξη τυχερός, και λες μέσα σου «άμα δεν το γράψουν κι αυτό, είναι άξιοι της τύχης τους!». Και ούτε που σου περνάει από το μυαλό, μέχρι να αρχίσεις να διαβάζεις και να διορθώνεις τα διαγωνίσματα, ότι η λέξη μπορεί να είναι εύκολη αλλά συνώνυμο ΔΕΝ έχει, εκτός αν υποχρεωθείς να δεχτείς το «κωλόφαρδος», που όσες φορές είχε ακουστεί σε ατάκες στην τάξη μοίραζες παρατηρήσεις.

    …Προσωπικά μού έχει συμβεί να διαβάζω μπούρδες που αναγκάστηκα να τις βαθμολογήσω για σωστές, όταν συνειδητοποίησα ότι η πραγματικά σωστή απάντηση δεν υπήρχε γιατί ήταν λάθος η ερώτηση. Η ερώτηση που την είχα βάλει για εύκολη!

  195. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    194 Πέπε θα έπιανες φαντάζομαι τον καλορίζικο και καλομοίρη για σωστά συνώνυμα του τυχερού. Ειδικά στην Κρήτη, θα υπήρχε περίπτωση να έχεις τέτοια απάντηση, επειδή είναι αρκετά οικεία και τα δυο.

  196. ΓιώργοςΜ said

    193 Μπα…. καμμιά φορά είναι το τρίτο! 🙂

  197. Πέπε said

    > > Τση καλομοίρας το παιδί το πρώτο θηλυκό ΄ναι.

    Ναι, ακούγεται συχνά, αν και συνήθως με πιο εκσυγχρονισμένη διατύπωση, το πρώτο είναι κορίτσι.

    Υποθέτω ότι είναι μια από τις παροιμίες που βγήκαν χωρίς κανείς να τις πιστεύει, σαν παρηγοριά για τις κοριτσομάνες τον καιρό που έπρεπε να γεννάει κανείς αποκλειστικά αγόρια.
    Για να μην πω τη φριχτή μου υποψία, ότι καλομοίρα εννοούσαν αυτήν που μετά το πρώτο θηλυκό θα κάνει ένα λόχο σερνικά.

  198. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @187: Χρήστος Π. said:

    «Παπαντωνίου και σύζυγος στη ψειρού για το ξέπλυμα των μιζών από τις φρεγάτες.»

    Πρέπει νὰ εἶχαν πιάσει πολλὴ βρωμιὰ οἱ μίζες καὶ γι᾿ αὐτὸ τὶς ξέπλυναν. Γιὰ νὰ πάρουν μπρός οἱ μηχανές τῶν φρεγατῶν. 🙂

  199. Ετυμολογικά της Σκόδρας για χαρντ-κορ αναγνώστες: https://smerdaleos.wordpress.com/2018/10/26/%CE%B7-%CE%B9%CE%B5-%CF%81%CE%AF%CE%B6%CE%B1-skerdh-%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%B4%CF%81%CE%B1-%CF%83%CE%BA%CE%AC%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82-%CF%83%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B4%CF%8E%CE%BD%CE%B1-%CE%BA%CE%B1/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: