Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων (Δημ. Σαραντάκος) 10 – Οι εξερευνήσεις της ρωμαϊκής εποχής

Posted by sarant στο 4 Δεκέμβριος, 2018


Εδώ και λίγο καιρό ξεκίνησα να δημοσιεύω αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων, μια ιστορία των εξερευνητών και των εξερευνήσεων του αρχαίου κόσμου. Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Σήμερα περνάμε στο πέμπτο κεφάλαιο του βιβλίου με τις εξερευνήσεις της ρωμαϊκής εποχής.

Οι εξερευνήσεις της ελληνιστικής εποχής

Ο χαρακτήρας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

Η δημιουργία στο δυτικό άκρο του Παλαιού Κόσμου της μεγαλύτερης και μακροβιότερης, ως τότε, αυτοκρατορίας, της Ρωμαϊκής, δεν ήταν αποτέλεσμα της εμφάνισης και της δράσης κάποιου μεγάλου στρατηλάτη. Δεν υπήρξε ρωμαίος Αλέξανδρος. Η αυτοκρατορία δημιουργήθηκε βαθμιαία, και ουσιαστικά ήταν το αποτέλεσμα της επιμονής και της διορατικότητας της Συγκλήτου. Να μην ξεχνάμε πως το έμβλημα της ρωμαϊκής εξουσίας, όπως αναγραφόταν στα δημόσια κτίρια ή στα λάβαρα του στρατού, ήταν S.P.Q.R. δηλαδή Senatus Populusque Romanus, που σημαίνει η Σύγκλητος και ο Λαός της Ρώμης.

Στην επέκταση της ρωμαϊκής εξουσίας συντέλεσε αποφασιστικά και η γενική κρίση των ελληνιστικών κρατών και οι λαϊκές εξεγέρσεις, όπως του Δρίμαχου στη Χίο και του Αριστόνικου στη Μικρά Ασία. Στις εξεγέρσεις αυτές το κεντρικό αίτημα συνοψιζόταν στις φράσεις «χρεών ανακοπή και γης αναδασμός», που τρομοκρατούσε τους πλούσιους γαιοκτήμονες, οι οποίοι ως μόνη εξασφάλιση του πλούτου τους έβλεπαν την ενσωμάτωση σε μια ισχυρότερη επικράτεια και τέτοια ήταν τότε μόνο η Ρώμη.

Με τον χαρακτήρα αυτόν της ρωμαϊκής επέκτασης σχετίζεται ίσως και η απουσία σημαντικών εξερευνητών και  συστηματικών εξερευνήσεων από τη ρωμαϊκή ιστορία. Ουσιαστικά οι Ρωμαίοι, κατά τα λοιπά άριστοι οργανωτές και εξαιρετικά μεθοδικοί κυβερνήτες των χωρών που κατακτούσαν, είχαν μόνο πρακτικά ενδιαφέροντα. Οι περισσότερες εξερευνήσεις των ρωμαϊκών χρόνων εντάσσονται στη διεκπεραίωση τέτοιων πρακτικών στόχων. Ποτέ δεν ζήτησαν να μάθουν για τις χώρες που βρίσκονταν πέρα από τα σύνορα της επικράτειάς τους και για τους λαούς που τις κατοικούσαν.

Από αρχαιολογικά ευρήματα που έφεραν στο φως ανασκαφές και από το πλήθος των ρωμαϊκών νομισμάτων που βρέθηκαν στις ακτές της Ινδίας και της Κεϋλάνης, συμπεραίνουμε πως οι Ρωμαίοι είχαν επισκεφθεί τα μέρη αυτά και ενδεχομένως είχαν δημιουργήσει εκεί μόνιμα εμπορεία. Έχει επίσης καταγραφεί η άφιξη, το 166 μ.Χ., στο λιμάνι της σημερινής Καντώνας, μιας ρωμαϊκής αποστολής, καθώς και άλλων δύο, που την ακολούθησαν τον επόμενο αιώνα. Οι καταγραφές όμως έγιναν από τους Κινέζους, που όπως φαίνεται δεν εντυπωσιάστηκαν και πολύ από τις επισκέψεις ανθρώπων από την Άπω Δύση, δηλαδή από χώρες, που τις θεωρούσαν βάρβαρες και χωρίς ενδιαφέρον γι΄ αυτούς (Χαρακτηριστικό είναι ότι τα δώρα που προσέφεραν οι Ρωμαίοι έμποροι θεωρήθηκαν ευτελή από τον τοπικό κινέζο ηγεμόνα, που δεν τα προώθησε ως τον αυτοκράτορα). Άλλωστε και από ρωμαϊκής πλευράς δεν υπήρξε ανάλογο ενδιαφέρον και οι αποστολές αυτές, που όπως φαίνεται είχαν ιδιωτικό, εμπορικό χαρακτήρα, ξεχάστηκαν.

Ο Μεγάλος Δρόμος του Μεταξιού

Το κυριότερο μειονέκτημα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ήταν η κακή διάρθρωση της οικονομίας της. Κατά κύριο λόγο στηριζόταν στη δουλική εργασία, η οποία μπορεί να προσπόριζε αμύθητα κέρδη στους κατόχους δούλων, είχε όμως εξαθλιώσει τους ελεύθερους αγρότες, που εγκατέλειπαν μαζικά τη γη τους και συγκεντρώνονταν στις πόλεις, όπου ζούσαν παρασιτικά, με «άρτον και θεάματα». Οι κοινωνικές ανισότητες είχαν φτάσει σε πρωτοφανή ως τότε ύψη και οι πλούσιοι ζούσαν με προκλητική πολυτέλεια, ενώ σημειώθηκε πρωτοφανής επίσης κατάπτωση των ηθών.

Για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των πλουσίων σε πολυτελή υφάσματα, γουναρικά, πολύτιμες πέτρες και κοσμήματα,  γίνονταν εισαγωγές από την Ανατολή, με την οποία όμως το εμπόριο ήταν ετεροβαρές. Οι ρωμαϊκές εξαγωγές προς την Ανατολή ήταν λάδι, κρασί, κεραμικά και άλλα προϊόντα, χαμηλής γενικώς αξίας. Ο Πλίνιος παραπονιόταν πως η Ρώμη, εμπορευόμενη με την Ανατολή, έχανε κάθε χρόνο γύρω στα 30 εκατομμύρια σηστέρτιους (ποσό που μπορούμε πολύ χοντρικά να το αντιστοιχίσουμε σε 300 εκατ. ευρώ). Τα γουναρικά έρχονταν, μέσω Παρθίας, από τη Σιβηρία, οι πολύτιμες πέτρες από την Ινδία και το μετάξι από την Κίνα και γιαυτό ονομαζόταν «σηρικόν», αφού Σήρες λέγανε τους Κινέζους. Καθώς τα εμπορεύματα άλλαζαν πολλά χέρια για να φτάσουν από τον τόπο παραγωγής στον τόπο κατανάλωσης, η αξία τους αυξανόταν υπερβολικά. Ειδικά το μετάξι στοίχιζε κυριολεκτικά το βάρος του σε χρυσάφι. Ήταν όμως πολύ δημοφιλές. Ο Οράτιος για παράδειγμα κυκλοφορούσε με «ολοσηρικόν ιμάτιον».

Το μετάξι, είτε με μορφή νημάτων είτε σαν ύφασμα, ήταν το κύριο εξαγώγιμο προϊόν της Κίνας, που είχε το μονοπώλιο της παραγωγής του και το περιφρουρούσε πολύ αυστηρά. Από τα χρόνια ήδη των τελευταίων ελληνιστικών κρατών δημιουργήθηκε ο «Μεγάλος Δρόμος του Μεταξιού», δηλαδή η διαδρομή καραβανιών, που ξεκινούσε από το Λογιάν της κεντρικής Κίνας και περνώντας από την Τσουγγαρία, την Βακτριανή, την Χορασμία και  την Παρθία κατέληγε στη Σελεύκεια αρχικά και στα συριακά λιμάνια αργότερα, από όπου με πλοία πήγαινε στη Ρώμη.

Τη μεγαλύτερη ακμή του, ο μεγάλος δρόμος του μεταξιού τη γνώρισε κατά τον 3ον αιώνα μ.Χ., όταν μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού ωκεανού μεσολαβούσαν μόνο τρία μεγάλα κράτη που συνόρευαν μεταξύ τους: η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το κράτος των Κουσανών [*] και η Κινεζική Αυτοκρατορία. Αλλά και μετά συνέχισε να λειτουργεί επί αιώνες, σχεδόν ως την εποχή του Ιουστινιανού, όταν βυζαντινοί καλόγεροι, που βρέθηκαν στην Κίνα, έμαθαν τον τρόπο της παραγωγής του και έκλεψαν αυγά μεταξοσκωλήκων, τα οποία έκρυψαν σε κοίλα μπαστούνια και τα μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Αγρικόλας περιπλέει τη Βρετανία                      

Όπως προαναφέρω, οι Ρωμαίοι δεν έδειχναν ενδιαφέρον για τις χώρες πέρα από τα σύνορα της αυτοκρατορίας τους. Δεν προχώρησαν ποτέ πέρα από τον Ρήνο και τον Δούναβη, όχι μόνο ως στρατιώτες αλλά ούτε ως έμποροι και, πολύ περισσότερο ούτε ως εξερευνητές. Κάποιες τοπικές εξερευνήσεις, όπως του Πετρώνιου, που εξερεύνησε την Αιθιοπία το 23 μ.Χ. έγιναν με εντολή των επάρχων και δεν είχαν συνέχεια. Πολύ σημαντικότερη ήταν η εξερεύνηση της Βρετανίας από τον στρατηγό Ιούλιο Αγρικόλα (Gnaeus Julius Agricola),  που έγινε όταν βασίλευε ο Βεσπασιανός, το 78-79 μ.Χ. και η οποία ήταν μέρος γενικότερων στρατιωτικών επιχειρήσεων του επιφανούς στρατηγού, που είχε διαπρέψει σε πολλές εκστρατείες [Επί πλέον, ο Αγρικόλας είχε την τύχη να παντρευτεί η κόρη του τον Τάκιτο, έναν από τους μεγαλύτερους ρωμαίους ιστορικούς, ο οποίος στο βιβλίο του De vita et moribus Iulii Agricolae περιγράφει με εμφανή μεροληψία τα πολεμικά κατορθώματα του πεθερού του στην εκστρατεία για την κατάκτηση της βόρειας Βρετανίας που είχε παραμείνει μέχρι τότε ελεύθερη από τους Ρωμαίους.].

Ο Αγρικόλας αρχικά στράφηκε στην υποταγή της Ουαλίας και της κελτικής φυλής των Ορδοβίκων και αφού πραγματοποίησε με επιτυχία τους στόχους του, μετέφερε τον όγκο των δυνάμεών του στην βόρεια Βρετανία όπου σταθεροποίησε τη ρωμαϊκή κατοχή, μέχρι τον στενό ισθμό Φόρθ-Κλάϊντ και κατά την πέμπτη εκστρατεία του εγκατέστησε φρουρές στις ΝΔ ακτές της σημερινής Σκωτίας, αποβλέποντας να εισβάλει μελλοντικά στη γειτονική Ιρλανδία.

Τελικά, μολονότι νίκησε σε μεγάλη μάχη εκ παρατάξεως, το καλοκαίρι του 82 μ.Χ., τους σκληροτράχηλους Καλυδώνιους, (τους προγόνους των επίσης σκληροτράχηλων Χαϊλάντερς) δεν αποτόλμησε να τους καταδιώξει στα δύσβατα υψίπεδα της χώρας τους, αλλά περιορίστηκε να τοποθετήσει φρουρές στο μήκος των ορίων της έσχατης προώθησής του, αφήνοντας έτσι τη νίκη του ανεκμετάλλευτη. Στη γραμμή των φυλακίων του Αγρικόλα θα χτίσει αργότερα ο Αδριανός το ομώνυμο τείχος.

Μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και πριν ανακληθεί στη Ρώμη, ο Αγρικόλας πραγματοποίησε περίπλουν ολόκληρης της Βρετανίας, από την ανατολική άκρη του ισθμού Φόρθ-Κλάϊντ κατευθυνόμενος προς βορρά, παραπλέοντας το βορειότατο ακρωτήριο της Σκωτίας, στράφηκε προς δυσμάς και εν συνεχεία προς νότον. Και διέπλευσε το στενό που χωρίζει τη Σκωτία με την Ιρλανδία, προσέγγισε τις ακτές και των δύο χωρών και κατόπιν παραπλέοντας την Κορνουάλη, έπλευσε προς τη Γαλατία.

 

[*] Το Κράτος των Κουσανών ή Κουσάν ήταν εκτεταμένη, πλην βραχύβια επικράτεια, που απλωνόταν στα εδάφη των σημερινών Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν, Κιργκιζίας, Αφγανιστάν, Κασμίρ, Πακιστάν, Β.Δ. Ινδίας και Νεπάλ. Το ίδρυσαν, καταλύοντας τα τελευταία ελληνο-βακτριανά κράτη της περιοχής,  επιδρομείς από την Μογγολία, οι Τόχαροι, που οι Κινέζοι τους ονόμαζαν Γιουε-Τσι και ήταν απόγονοι των Αριμασπών.

Advertisements

107 Σχόλια to “Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων (Δημ. Σαραντάκος) 10 – Οι εξερευνήσεις της ρωμαϊκής εποχής”

  1. Νέο Kid said

    MPQN
    Metallica PopulusQue Nimus

  2. Νέο Kid said

    Aν θυμάμαι καλά, το Αστεριξικό «Ιλ σον φού σέ Ρομαίν!» είναι παρωδία του
    S.P.Q.R μέσω ιταλικών .Σόνο πάτσι κουέλι Ρωμάνι …ή καπως ετσι

  3. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα.

    Καλά μας τα’ λεγαν όταν κάναμε λατινικά στο Λύκειο: Agricola pecuniam reginae donat.
    (ο αγρότης πληρώνει τη βασίλισσα … κερατιάτικα)

  4. LandS said

    Το SPQR το βλέπεις παντού στη Ρώμη του σήμερα. Ή τέλος πάντων ότι δηλώνεται του Δήμου. Από τα καπάκια των υπονόμων μέχρι δε θυμάμαι πια που αλλού.

  5. nikiplos said

    Μεγάλη επιχείρηση κλοπής νόου χάου πάντως για τα δεδομένα της εποχής… αυτό με τους καλογέρους του Ιουστινιανού…

    Αλήθεια υπάρχει ασφαλής καταγραφή πότε έχουμε κατάργηση της δουλείας στην Ευρώπη?

  6. Νέο Kid said

    Νομίζω ότι στην μοντέρνα Ρώμη το SPQR το καθιέρωσε ο φασιστοφαλάκρας που νόμιζε ότι είναι ο Ιούλιος Καίσαρας…

  7. Νέο Kid said

    5. Αν δεν κάνω λάθος , οι πρώτοι που κατάργησαν δια νόμου τη δουλεία , ήταν οι Εγγλέζοι.

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολυ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Το SPQR είναι πολυπαρωδημένο ακρώνυμο.
    Όπως γράφω στο τελευταίο βιβλίο:

    Το ακρώνυμο που ήταν το σήμα κατατεθέν και η υπογραφή της αιώνιας πόλης παρωδήθηκε ήδη από τα μεσαιωνικά χρόνια, π.χ. σε Stultus Populus Quaerit Romam (Ηλίθιος λαός αγαπά τη Ρώμη), τον 19ο αιώνα, επί Παπικού κράτους, σε Solo Preti Qui Regnano (Μόνο παπάδες βασιλεύουν εδώ), ενώ στη σημερινή εποχή, από τους κατοίκους άλλων πόλεων σε Sono Porci Questi Romani, είναι γουρούνια αυτοί οι Ρωμαίοι.

  9. spiral architect 🇰🇵 said

    @4: Τυπικό καπάκι κιβωτίου ζεύξης δικτύου χαμηλής τάσης (link box) της (πρώην) ENEL στη Ρώμη:

  10. LandS said

    5 Μάλλον όχι. Οι δούλοι έδωσαν τη θέση τους στους δουλοπάροικους της υπαίθρου και στους παραγιούς και μαθητάδες των αστικών κέντρων σιγά σιγά.
    Θυμόμαστε ότι στις ΗΠΑ χρειάστηκε ο Εμφύλιος για να καταργηθεί η δουλεία μόλις 165 χρόνια πριν, και ότι δουλεία, έστω και περιθωριακά, υπάρχει και στις μέρες μας.

  11. Νέο Kid said

    Πάντως , το « οι Ρωμαίοι δεν έδειχναν ενδιαφέρον για εξερεύνηση…» του κειμένου, δεν το καταλαβαίνω.
    Έστησαν μια αυτοκρατορία από τη Βρετανία ως τη σημερινή Αραπιά ξεκινώντας από το γιδοχώρι τους στο Λάτιο, χωρίς «ενδιαφέρον»; make no sense

  12. Alexis said

    Καλημέρα.
    Ωραίο και το σημερινό, με τον γνωστό τρόπο γραφής του Δημήτρη Σαραντάκου.

  13. LandS said

    6 Λογικό μου ακούγεται. Θα είχε ο φασισμός κάποιο διορισμένο σώμα που θα το έλεγε SENATUS.
    Ευτυχώς που εμείς είχαμε δώσει το όνομα «Βουλή» σε εκλεγμένο σώμα, αλλιώς ο κοντός θα μας είχε γεμίσει στα ΕΤΒΚΤΔ.

  14. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Και στα κούφια τους μπαστούνια / σηροΐνη ως τα μπούνια.

  15. Νέο Kid said

    11. Εντάξει, δεν ενδιαφέρθηκαν για τα μέρη που είναι καλά μόνο για αρκούδες, αγριογούρουνα και Γερμανούς…

    Ξέρετε κανέναν ,ακόμα και σήμερα, που να θέλει να πάει για τουρισμό στη Γερμανία;… ( εντάξει. Κάτι δηθενιές της μόδας ,που έμαθε ο κυρ Πάμπος και η κυρα Αντρη και « συχνάζουν» στο Οκτόμπερφεστ…δεν πιάνονται)

  16. Νέο Kid said

    14. ..κι έτσι σ´ολα τα καντούνια, ηχούν κινεζικά κουδούνια.

  17. Αρπάζοντας την φράση «…και ενδεχομένως είχαν δημιουργήσει εκεί μόνιμα εμπορεία.» να θυμηθούμε και το ωραίο τοπωνύμιο Νημποριό στη Σαντορίνη και -νομίζω- και αλλού.

    ΥΓ Μιλώντας για μετάξια, θυμήθηκα ότι στο δημοτικό μας δίδασκαν πως η Πελοπόννησος ονομάστηκε Μοριάς επειδή έμοιαζε με φύλλο μουριάς, λέει, και είχε και πολλές μουριές. Αιώνες πριν την δορυφορική φωτογραφία.
    Αλλά γιατί εγώ είμαι μωραΐτης και ζω στον Μοριά;

  18. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    15 Ε, πώς δεν ενδιαφέρθηκαν. Εκείνος ο Βάρος ακόμα να επιστρέψει τις λεγεώνες.

  19. Νόμισα πως θυμήθηκα μια ρωμαϊκή εξερεύνηση στην Αφρική – αλλά ήταν επινόηση του Μπόρχες (κουίζ για τον Κιντ 🙂 )
    Σκύλε, για τον Μοριά έχουμε μιλήσει δια Μακρόν, περίμενε λίγο να στο βρω!

  20. LandS said

    11 Δεν είναι παράξενο. Οι Ρωμαίοι βασίζονταν στην αγροτική παραγωγή. Η επέκτασή τους είχε κίνητρο την αύξηση των εκτάσεων που κατείχαν (οι πατρίκιοι) τις οποίες κατακτούσαν με στρατιώτες τους πληβείους και τις καλλιεργούσαν δούλοι. Όσο πιο μεγάλα τα χτήματα και πιο πολλοί οι δούλοι τόσο πιο πολύ στάρι έχω να το δίνω στη πλέμπα να καταχτά, για τη πάρτη μου, και άλλα χτήματα και να αιχμαλωτίζει και άλλους δούλους που θα τα δουλέψουν. Ο θείος C.IVLIVS CEASAR σχεδόν το παραδέχεται όταν γράφει πως ξεκίνησε να κατακτήσει τη Γαλατία.
    Αντίθετα ο Αθηναίος, ο Κορίνθιος, ο Καρχηδόνιος, ο Συρακούσιος, ο Εφέσιος, και πάνω από όλους ο Αλεξανδρινός, το πλεόνασμά του (το υπερπροϊόν θα έλεγε ο Λάμπρος 🙂 ) το έριχνε στο εμπόριο και χρειαζόταν όλο και περισσότερες επαφές και γνωριμίες για να έχει να κάνει αλισβερίσι.

  21. spiral architect 🇰🇵 said

    @6: Πολύ πιθανό. Ο Μουσολίνι θεμελίωσε φυτεύοντας μια ελιά γύρω στο ’37 την EUR «αντιγράφοντας» τη Ρώμη των ιστορικών χρόνων αλλά με νέα αρχιτεκτονική προσέγγιση.

    Το κτίριο που ξεχωρίζει δεξιά είναι το Palazzo della Civiltà Italiana (οι Ρωμαίοι το αποκαλούν «τετράγωνο Κολοσσαίο») σήμερα έδρα του οίκου μόδας Fendi

  22. Νέο Kid said

    17. Όταν οι Ελ πετάγαν πάνω απ το Μωριά με τα ατομικά τους πτητικά σκάφανδρα, οι Ρωμαίοι δεν είχαν φτιάξει ούτε τη Ρόμα και τη Λάτσιο ακόμα.

  23. 17-19β ναι, αντιγράφω μια σύνοψη που είχα κάνει:
    Για το Μοριά τα σχόλια στο παλιό νήμα (https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/25/emfylios1824/) φτάνουν μέχρι περίπου τον αρ.114 περίπου (δείτε κυρίως #64, 76), μετά ξεστρατίζει το πράγμα. Συμπέρασμα όμως δεν βγάλαμε: επισκοπή Μορεών τον 10ο ή 11ο αιώνα, μικρή παράκτια περιοχή στην Ηλεία όπου υπήρχε και αποξηραμένη σήμερα λίμνη, από την οποία ένα-δυο αιώνες αργότερα οι Φράγκοι ονομάτισαν όλη τη χερσόνησο… Νομίζω ότι μετά την ανάγνωση αυτών των πληροφοριών φαίνεται πιο πιθανή η σλάβικη ετυμολογία (μόρε=θάλασσα, ίσως λίμνη, αλλά και ιχθυοτροφείο) από ό,τι ο …μουριώνας.
    Και συνέχεια από δω και κάτω: https://sarantakos.wordpress.com/2016/04/18/berries/#comment-349930

  24. Νέο Kid said

    Δύτη.
    Ελ ινμορτάλ!
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/The_Immortal_(short_story)

  25. spiral architect 🇰🇵 said

    @21: Πολλές σκηνές της ταινίας «Ρώμη, Ανοχύρωτη Πόλη» του Ρομπέρτο Ροσελίνι έχουν γυριστεί εκει.

  26. Νέο Kid said

    18. Ναι…, αυτή ήταν μια ατυχής και αποφράς στιγμή της παγκόσμιας ιστορίας …
    Ο εκπολιτισμός των Γερμανών ήταν μοιραίο σφάλμα για την ανθρωπότητα.

  27. Νέο Kid said

    Πάντως, για να πούμε και για τα δικά μας, στην Ελλάδα κοτσάνι την περάσαμε με τους Ρωμαίους! Και θέατρα μας έφτιαξαν και δρόμοι μας έφτιαξαν ,και αψίδες μας έφτιαξαν , και νεράκι γάργαρο μας κουβάλησαν , και συνάλλαγμα μπόλικο μας έφερναν όταν τους αφήναμε να κερδίσουν κανα ματς στα Μουντιάλ της Ολυμπίας …
    Ζάχαρη! ( και μετά ήρθε το παπαδαριό απ την αραπιά…😓)

  28. LandS said

    26 Δεν έχεις δίκιο. Οι Γότθοι και οι Φράγκοι μια χαρά παιδιά αποδείχτηκαν. Σε αυτούς πρέπει να βάλουμε και τους Λομβαρδούς, ακόμα και τους, καλύτερα να τους είχε βγει το μάτι, Βάνδαλους. Τα πιο βόρεια ξαδέρφια αυτουνόνε χάλασαν το παιχνίδι.

  29. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    26 Υποθέτω πως θα σου άρεσε εκείνος ο πλακατζήδικος οδηγός για υγιώς σκεπτόμενους Αμερικανούς τουρίστες, όπου περιγράφονται διάφοροι λαοί και για τους Ντόιτς λέει μεταξύ άλλων πως πίνουν μπύρα τραγουδώντας τους γουρουνίσια επαναληπτικούς σκοπούς των λαϊκών τους τραγουδιών, διασκέδαση που χρονολογείται από την προανθρώπινη κατάστασή τους 🙂

  30. sarant said

    14 🙂

    23 Μπράβο για την ανακεφαλαίωση. Κάποτε πρέπει να γίνει και άρθρο

    27 Και μας τιμούσαν, τουλάχιστο στα λόγια.

  31. Νέο Kid said

    30. 27. Βέβαια ! Κι όχι μόνο μας τιμούσαν, αλλά μας …αγαπούσαν κιόλας!
    Για κείνη τη Greece Next Super Model την Κλεοπάτρα, παραλίγο να διαλύσουν την αυτοκρατορία πριν την ώρα της… 😀

  32. LandS said

    27
    Βασικά, το συγκεκριμμένο παπαδαριό, αυτοί το φέρανε (επισήμως).
    Άσε που για δαύτους από Έλληνες γίναμε Ρωμιοί.

  33. Corto said

    Χαίρετε!
    Ιδιαιτέρως ενδιαφέρον και αυτό το κείμενο.

    «…οι Ρωμαίοι δεν έδειχναν ενδιαφέρον για τις χώρες πέρα από τα σύνορα της αυτοκρατορίας τους. »

    Όμως οι Ρωμαίοι επί Νέρωνος οργάνωσαν μία σπουδαία εξερευνητική αποστολή, το 60 ή 61 μ.Χ με σκοπό να ανακαλύψουν τις πηγές του Νείλου. Η αποστολή αναφέρεται από τον Σενέκα τον Νεώτερο. Σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, οι Ρωμαίοι εξερευνητές έφτασαν μέχρι την Ουγκάντα!

    https://en.wikipedia.org/wiki/Nero_exploration_of_Nile_river

  34. sarant said

    33 Αυτό δεν το ήξερα. Παράλειψη του βιβλίου, τότε.

  35. Corto said

    34:
    Δυστυχώς δεν είναι ευρύτερα γνωστό.

    Να προσθέσουμε ότι επί Ρωμαϊκής εποχής ο (Έλληνας) Μαρίνος ο Τύριος επινόησε την κυλινδρική χαρτογραφική προβολή, θέτοντας την βάση για την νεότερη χαρτογραφία -η οποία βέβαια σε μεταγενέστερες εποχές αποτέλεσε σπουδαίο εργαλείο των ναυτικών εξερευνήσεων.

  36. f kar said

    και σιγά τι έχουν κάνει οι Ρωμαίοι για μας

  37. Νέο Kid said

    35. Απλώς να αναφέρω ότι ο Ισπανός μαθηματικός και ειδικός στη χαρτογραφία ( έχει γράψει το εξαιρετικό βιβλίο : Το όνειρο του τέλειου χάρτη -Χαρτογραφία και Μαθηματικά. ) αποδίδει την πατρότητα της κυλινδρικής προβολής ( ακριβέστερα, αυτή που αποκαλούμε σήμερα Εγκάρσια Ισοδύναμη Κυλινδρική Προβολή ή ισοδύναμη κυλινδρική λαμπερτιανή ( ήταν μια από τις προβολές του Lambert) στον Αρχιμήδη. ( χωρίς όμως να αναφέρει πηγές!)

    Οπωσδήποτε η ιδέα της προβολής μιας σφαίρας σε εφαπτόμενο περί τον ισημερινό της κύλινδρο ( και μετά ,το «άνοιγμα»/ανάπτυγμα του κυλίνδρου κόβοντας κάποιον μεσημβρινό) μοιάζει φυσικότατη για τον Αρχιμήδη.
    Αρχαιότερη δε χαρτογραφική προβολή είναι η κεντρική ή γνωμονική, που αποδίδεται στο Θαλή .

  38. Νέο Kid said

    37. Συγνώμη, ξέχασα να γράψω το όνομα. Ραούλ Ιμπάνιεθ.

  39. Νέο Kid said

    Κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη τεχνολογική συνεισφορά των Ρωμαίων, πραγματικά επαναστατική και χρησιμοποιούμενη μέχρι και σήμερα, είναι το ταχείας πήξεως σκυρόδεμα. Το λαϊκά αποκαλούμενο τσιμέντο ( μπετόν)

  40. Theo said

    @5, 7, κα:
    Πάντως την πρώτη απόπειρα για κατάργηση της δουλείας την έκανε ο Μανουήλ Α΄ Κομνηνός που βασίλεψε από το 1143 ως το 1180, με προτροπή του αγίου Ευσταθίου Θεσσαλονίκης*.
    Οι βαρείς φόροι και οι καταχρήσεις των φοροσυλλεκτών εξάντλησαν το λαό. Πολλοί, για να γλυτώσουν από τις υπερβολικές οικονομικές υποχρεώσεις, πουλούσαν την ελευθερία τους και γίνονταν αν όχι δούλοι, πάροικοι των μεγαλογαιοκτημόνων που αναλάμβαναν την προστασία τους. Το φαινόμενο φαίνεται ότι έλαβε μεγάλες διαστάσεις, καθώς ο αυτοκράτορας αναγκάστηκε να εκδώσει νόμο που απάλλασσε τους ελεύθερους πολίτες από τη δουλεία.

    *«Ο Θεός μας αποκαλεί υιούς όλους εμάς και εμείς τολμάμε να υποβιβάζουμε τους αδελφούς μας σε τάξη δούλων» θα γράψει ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης στον Μανουήλ Κομνηνό, τον αυτοκράτορα που, καταργώντας τη δουλεία, εγγυήθηκε τις προσωπικές ελευθερίες των Βυζαντινών» γράφει η Αρβελέρ στο Γιατί το Βυζάντιο

  41. spiral architect 🇰🇵 said

    @39: Ρε συ μπετατζή, τι είναι οι «επαναλαμβανόμενες τελουρικές κινήσεις»;
    Πώς αντέχει το ρωμαϊκό σκυρόδεμα 2.000 χρόνια;

  42. Νέο Kid said

    41. Κινήσεις ενδογενείς στη Γη μωρέ εννοεί ο φιγουρατζής. Σεισμούς βασικά.

  43. Πάνος με πεζά said

    Άσχετο : χρόνια πολλά στη Βαρβάρα, και κάποιοι από εμάς προλάβαμε και τη «Βαρβάρα» ! (Ο δε BAR-BAR έγραφε «Τ’ όνομά μου είναι Βαρβάρα, βάρα βάρβαρέ μου, βάρα»)

    https://www.google.gr/maps/@37.9648474,23.7759985,3a,48.1y,253.07h,78.9t/data=!3m6!1e1!3m4!1sLso7hSR1_ubqKHEwNb6MPw!2e0!7i13312!8i6656

  44. Δεν έχεις διαβάσει το Εκκρεμές του Φουκώ, ε Σπάιραλ; Οι κινήσεις της γης είναι 🙂

    Theo, συγγνώμη που στο χαλάω αλλά αν ο Μανουήλ απλά απαγόρευσε την (αυτο)πώληση ελευθέρων για δούλους δεν ήταν καθόλου πρώτος, είχαν προηγηθεί διάφοροι Κλεομένηδες, Γράκχοι, μην σου πω και Σόλωνες. Και αν αυτό η Αρβελέρ το ονομάζει κατάργηση της δουλείας, απλά επιβεβαιώνει τη μέτρια γνώμη που έχω για την ίδια.
    Κρατώ μιαν επιφύλαξη γιατί δεν ξέρω (ούτε προλαβαίνω να ψάξω) τι ακριβώς έκανε ο Μανουήλ.

  45. spiral architect 🇰🇵 said

    @44: Δηλαδή ποιες; Η μετάπτωση και η κλόνηση του άξονα περιστροφής της, ή οι ενδογενείς (σεισμοί), που είπε ο Κίντος;

  46. spiral architect 🇰🇵 said

    Μυστήρια πράματα! 😐
    Το 1798 ο Μάρτιν Χάιντριχ Κλάπροθ (Martin Heinrich Klaproth) ονόμασε το (τότε) νέο στοιχείο τελλούριο από το λατινικό όνομα για τη Γη tellus.

  47. Corto said

    45:
    Πάντως στην Γεωδαισία τελλουροειδές ονομάζεται μία επιφάνεια αναφοράς μαθηματικής προσέγγισης της Φυσικής Γήινης Επιφάνειας -δεν χρησιμοποιείται όμως συχνά, αντίθετα από το Γεωειδές.
    Συνεπώς εν προκειμένω εννοούνται ενδογενείς κινήσεις.

  48. spiral architect 🇰🇵 said

    @46: Τελλούριο 😳

  49. Alexis said

    #39, 41: Κάποτε ένας μηχανικός που μας έκανε κάτι σεμινάρια μας είχε πει ότι ο ωφέλιμος χρόνος ζωής του μπετόν είναι γύρω στα 150 χρόνια και ότι μετά από το χρονικό αυτό όριο όλες οι κατασκευές από μπετόν πρέπει να ανακατασκευαστούν ή απλά να κατεδαφιστούν και να ξαναχτιστούν εκ θεμελίων.
    Θυμάμαι μας έλεγε χαρακτηριστικά ότι οι πρώτοι ουρανοξύστες της Νέας Υόρκης, που κατασκευάστηκαν στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, πλησιάζουν ήδη στην «ημερομηνία λήξης τους».
    Ισχύει κάτι τέτοιο, ή τέλος πάντων έχει κάποια δόση αλήθειας;

  50. spiral architect 🇰🇵 said

    @49: Προφανώς, λόγω της σταδιακής οξείδωσης του μεταλλικού οπλισμού (armé) του σκυροδέματος, αλλά το μπετό των Ρωμαίων που κατασκευάστηκε λ.χ. το Πάνθεον εδώ και πάνω από δυο χιλιετίες, δεν έχει μεταλλικό οπλισμό.

  51. loukretia50 said

    Ο δρόμος του μεταξιού δε σας γοήτευε? Οι περιπέτειες του Μάρκο Πόλο?

    Ενδιαφέρον σάιτ με πληροφορίες για τις εξερευνήσεις και το εμπόριο
    http://depts.washington.edu/silkroad/exhibit/rome/rome.html

    Kαι άλλο ένα σάιτ – για όσους…
    https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2013/04/two-15th-century-timurid-masterpieces-to-be-digitised.html

  52. ΣΠ said

    50
    Δεν είναι μόνο η οξείδωση του οπλισμού αλλά και η ενανθράκωση του τσιμέντου από το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας. Ο υπολογιζόμενος ωφέλιμος χρόνος ζωής του μπετόν είναι πράγματι γύρω στα 150 χρόνια.

  53. loukretia50 said

    http://depts.washington.edu/silkroad/exhibit/timeline.html

  54. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

  55. Τίτος Χριστοδούλου said

    Σήρες, δεν είναι οι μεταξοσκώληκες; Όθεν η σηροτρφία;
    Εν αρχή ην τα μπαχάρια. Έτσι ανοίγει ο Στέφαν Τσβάιχ την βιογραφία του Μαγγελάνου. Όταν οι Σταυροφορίες απέτυχαν να ανοίξουν τον δρόμο προς τα μπαχάρια και το μετάξι, ο Ερρίκος ο Πλοηγός ονειρευόταν τον δια του Ατλαντικού δρόμο. Γύρευε κανέλα και μοσχοκάρυο ο. Κολόμπο.

  56. nikiplos said

    Λογικά σε 150 χρόνια έχει αλλάξει και η χρήση του κτηρίου, και οι απαιτήσεις… Δλδ τα οικονομοτεχνικά μεγέθη θα δείχνουν ότι το κτήριο δεν αποδίδει πλέον και συμφέρει η κατεδάφιση και ξανακτίσιμο, φυσικά υπό το πρίσμα του τι θα ισχύει τότε…

    Οικονομικά: θα υπάρχουν Διαμερίσματα? Γραφεία? Καταστήματα?
    Εκοστάνταρ: Να μην είναι ενεργοβόρα, οι ενεργοβόρες κατασκευές θα κατεδαφιστούν. Να μην υπάρχει και μολύνει αισθητικά η ασφυκτική παρουσία αυτοκινήτων.
    Υγιεινά: Παλιά μια πολυκατοικία είχε έναν απόπατο. Σήμερα το κάθε διαμέρισμα έχει τον δικόν του. Αύριο θα τεθούν σοβαρά οι συνθήκες αερισμού των, καθώς τα βακτήρια έγιναν πλέον πραγματικοί σιωπηροί δολοφόνοι.
    Πρακτικά: Να παρέχεται εκείνο το στάνταρ της κοινωνίας. Παλιά σε ένα σπίτι παππούδες γιαγιάδες, κόρες γαμβροί εγγόνια-διαβολάκια, πενθερές, συμπεθέρες κλπ
    Σήμερα είμαστε πιο της απομόνωσης-αποξένωσης-κατάθλιψης. Αύριο μπορεί να έχουμε κάτι άλλο…

    Πολεοδομικές συνθήκες: Σήμερα τα δεδομένα είναι Χρυσά γκέτο, Άθλια γκέτο, γκέτο δουλείας, σλάμ, καζίνο, μαφιόζοι, νύχτα προστασία, μπατσιλίκι, τουρισμός, οικονομία, τραπεζικό χρήμα κλπ. Αυτά όλα πρέπει να βρουν τη θέση τους, τις ισορροπίες τους και να ενταχθούν ομαλά στο πολεοδομικό συγκρότημα, χωρίς το ένα να αποτελεί τροχοπέδη για το άλλο, αλλά αντίθετα να προσδένονται σε κοινά συμφέροντα…

    (Δεν μιλάω για εγκατάλειψη των γειτονιών, αλλά για αλλαγή χρήσης τους. Και οι όμορφες ΚεντροΕυρωπαϊκές πόλεις έχουν αλλάξει και σχέδια και κτήρια εδώ και πολλά χρόνια… )

  57. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας από το παγωμένο Σικάγο,

    Θα κάνω μόνο ένα σχόλιο στο σημερινό πολύ καλό άρθρο του πατρός Σαραντάκου περί Ρωμαίων και Ελλήνων, μπάς και ξεστραβωθούν κάποιοι εγκάθετοι σχολιαστές (Νεογίδιος κλπ.) που τάχα δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί οι Ρωμαίοι ευεργέτησαν παντοιοτρόπως τους Έλληνες…

    Ο Μέγας Ιουλιανός στον περίφημο «Ύμνο προς τον Βασιλέα Ήλιον» (κατεβάστε εδώ) αναφέρει σαφώς και πέραν πάσης αμφιβολίας πως οι Ρωμαίοι ανήκουν στην Ελληνική Φυλή. Αναρτώ το σχετικό απόσπασμα με την αγγλική μετάφραση Loeb στα δεξιά

  58. Corto said

    Ενδιαφέρουσα φαίνεται και η εξής ιστορία των ρωμαϊκών εξερευνήσεων:

    Ο Ελληνορωμαίος εξερευνητής και έμπορος Μάης ο Τιτιανός γύρω στο 100 μ.Χ. οργάνωσε ταξιδιωτική αποστολή που έφτασε μέχρι την Κίνα, χωρίς όμως να μετέχει και ο ίδιος.
    Οι απεσταλμένοι του Τιτιανού συναντήθηκαν με τον Κινέζο αυτοκράτορα του ανατολικού κράτους των Χαν. Ωστόσο επειδή μιλούσαν ελληνικά (και συνοδεύονταν από Πάρθες εμπόρους), οι Κινέζοι δεν κατάλαβαν ότι συνδιαλέγονταν με Ρωμαίους υπηκόους.

    «When Maes’ expedition reached the Pamirs, the Chinese general Ban Chao of the Han Empire intercepted the group and ensured they were taken eastward to the Chinese capital Louyang. They were brought before the Han Emperor He. The travellers spoke Greek and were with Parthian merchants and so did not identify themselves as Roman. Thus, the Chinese did not realise they were dealing with subjects of Da Qin (the Roman Empire). »

    https://en.wikipedia.org/wiki/Maes_Titianus

    Πιθανόν πρόκειται για την μεγαλύτερη πορεία που διέσχισαν ταξιδιώτες από την Μεσόγειο στον δρόμο του Μεταξιού, και ίσως η πρώτη φορά που μαθεύτηκε ευρύτερα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο η ύπαρξη μιας μεγάλης αυτοκρατορίας στην μακρινή Ανατολή, με μεγάλο πλούτο σε μετάξι και ατσάλι.

  59. leonicos said

    48

    πρώτη φορά εμαθα τόσα πολλά για το Τελλούριο

  60. loukretia50 said

    Ancient Rome gets silk from the Silk Road

    http://www.silk-road.com/artl/silkhistory.shtml

    Sericulture reaches the Byzantine http://www.silk-road.com/wp-content/uploads/2018/10/Byzantine.jpg

    First Europeans Traveled to Khan’s Court http://www.silk-road.com/artl/carrub.shtml

  61. leonicos said

    @ 33

    ούτ’ εγώ θυμάμαι να το είχα προσεξει

  62. loukretia50 said

    The legend of Hsi-Ling-Shih http://www.silk-road.com/wp-content/uploads/2018/10/silk-history.jpg

    According to Chinese myth, sericulture and the weaving of silk cloth was invented by Lady Hsi-Ling-Shih, the wife of the mythical Yellow Emperor who is said to have ruled China in about 3,000 BC. Hsi-Ling-Shi is credited with both introducing sericulture and inventing the loom upon which silk is woven. In Chinese texts, she is sometimes referred to as The Goddess
    http://www.silk-road.com/artl/silkhistory.shtml

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τι να μας οι Ρωμαίοι, ρε παιδιά, σοβαροί να είμαστε…

  64. loukretia50 said

    THE LOST WORLD OF CARAVANSERIES

    http://www.drumulmatasii.ro/blog/
    http://www.drumulmatasii.ro/blog/arta-de-a-lungul-drumului-matasii/

  65. leonicos said

    Comparing Çatalhöyük with the palace of Knossos by matrix-vector method
    Alexander Akulov

    Çatalhöyük and the palace of Knossos look much alike: they both seem to be samples of the same architectural tradition. Matrix-vector method represents the plan of any building as a 3D vector and allows estimating degree of resemblance of any buildings: the higher is the degree of resemblance the more alike are plans of corresponding buildings. The degree of resemblance of Çatalhöyük and the palace of Knossos of the Protopalatial stage is 0.88; that of the palace of Knossos and the house of Myrtos is 0.57; that of the palace of Knossos and Villa Alpha is 0.73; that of the palace of Knossos and the palace of Pylos is 0.81. Thus, the palace of Knossos is closer to
    Çatalhöyük than to the palace of Pylos and to samples of earlier Minoan architecture.

    Recently an international group of geneticists has shown that genes of Minoans have Anatolian origin (Lazaridis et al . 2017). Researches on samples of Keftiw/Minoan languages found in London medical papyrus show that Keftiw/Minoan language seems to be a rather close relative of Hattic (Akulov 2017b). And thus, it is logical to suppose that Minoan material culture had certain Anatolian prefigurations. For instance, Minoan horned objects have their prefigurations in horned objects found in Anatolia and Near East (Diamant, Rutter 1969). And also it is rather logical to suppose that Minoan architectural forms also had prefigurations in Anatolia. At a superficial glance reconstruction ofÇatalhöyük (pic. 1) looks rather alike that of the palace of Knossos (pic. 2)

    Τελευταία ‘παίζει’ πολύ η ανατολιακή ΙΕ και μη-ΙΕ προέλευση των προελληνικών λέξεων της ελληνικής.

    Τον Akulov δεν τον εμπιστεύομαι, αλλά ωδεν ε΄ναι ο μόνος

  66. Κίνα…ο πληθυντικός του κίνο !

  67. Corto said

    Μιας και στο άρθρο γίνεται λόγος και για τον Δούναβη, ως όριο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ας θυμηθούμε και την περίφημη γέφυρα του Τραϊανού, έργο του μεγάλου Έλληνα αρχιτέκτονα Απολλοδώρου του Δαμασκηνού, ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ελληνορωμαϊκής μηχανικής:

    https://en.wikipedia.org/wiki/Trajan%27s_Bridge

    Με το έργο αυτό, το οποίο κατασκευάσθηκε το 105 μ.Χ., γεφυρώθηκαν οι όχθες του Δούναβη στην περιοχή των Σιδηρών Πυλών και δόθηκε η απαραίτητη δίοδος στις ρωμαϊκές λεγεώνες για να κατακτήσουν την Δακία.

  68. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Μιάς και στο παρελθόν (12 Οχτώβρη 2012) το παρόν Ιστολόγιο είχε στηρίξεi (και πολύ καλά έκανε) τον Ελληνο-Αλβανό ηθοποιό Λαέρτη Βασιλείου στις απρόκλητες επιθέσεις που δέχτηκε από τα χρυσάβγουλα στο Θέατρο «Χυτήριο», ΚΑΛΩ κάθε αριστερό δημοκράτη αναγνώστη να βγούμε και να καταδικάσουμε το προ ολίγων ημερών ακροδεξιό αμόκ του Λαέρτη σε Αλβανικό Κανάλι, για την αναγκαιότητα να ενωθεί με αίμα και με πόλεμο η Αλβανία με το Κόσσοβο.

    Όταν πρόσφατα όλοι βγήκαμε και καταδικάσαμε την πράξη του εθνικοβαρεμένου Κατσίφα που ζητούσε απελευθέρωση της Βορείου Ηπείρου διά των όπλων, είναι ανάγκη να καταδικάσουμε εξίσου και το ακροδεξιό αμόκ του Λαέρτη, που στην Ελλάδα «το παίζει» ακροαριστερός + ειρηνοποιός, αλλά όταν πηγαίνει στην αγαπημένη του Αλβανία, υιοθετεί τις θέσεις των πιό σκληρών Αλβανών εθνικιστών.

    Μεταφέρω την είδηση από την έγκυρη βορειοπειρωτική ιστοσελίδα himara.gr

  69. Χαρούλα said

  70. nikiplos said

    68@ κόψε κάτι… όχι και «έγκυρη» η himara.gr…

  71. sarant said

    63 🙂

    66 Δεν είναι η προστακτική του «κινώ»; 🙂

    70 Ναι, στάζει εγκυρότητα…

  72. Χαρούλα said

    Από τον Τσιφόρο
    ……Κατά το 80 μετά Χριστόν πια, ήρθε στην Αγγλία ένας Ρωμαίος διοικητής που τον λέγανε Αγκρικόλα. Έξυπνος άνθρωπος, ήξερε να κυβερνήσει και είχε καταλάβει ότι η αδικία δε βγαίνει σε καλό. Περιόρισε, λοιπόν, τις αδικίες, έβαλε ανθρώπους εντάξει στις θέσεις, έβαλε μια τάξη γενική, έδειξε αγάπη στους Κέλτες κι άρχισε αυτά τα στουρνάρια να τα μαθαίνει και λατινικά. Και για να μην τους θίξει, τους άφησε να λατρεύουνε και τους δικούς τους θεούς. Γιατί η Ρώμη το ‘χε αυτό το έξυπνο. Δεν ανακατευότανε στις θρησκείες των λαών που κατακτούσε. …….

    http://eranistis.net/wordpress/2017/04/30/%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CF%84%CF%83%CE%B9%CF%86%CF%8C%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%BF%CE%B9-%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%BB%CE%AF%CE%B1/

  73. loukretia50 said

    και δρόμους είχαν οι Ρωμαίοι.. που δεν οδηγούσαν μόνο στη Ρώμη…

  74. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το μετάξι από την Κίνα
    το ’φεραν βυζαντινοί.
    Το περάσαν σε ραβδί
    άγιοι και μοναχοί.

    13 >> εμείς είχαμε δώσει το όνομα «Βουλή» σε εκλεγμένο σώμα
    Και οι νόμοι άρχιζαν «έδοξε τη Bουλή και τω Δήμω» . Ανάλογο «η Σύγκλητος και ο Λαός της Ρώμης».

  75. Νέο Kid said

    Κουίζ:
    Σε ποια μεριά του δρόμου οδηγούσαν οι Ρωμαίοι;
    Κι επειδή αυτό είναι εύκολο ( 50-50 είναι) ορίστε και το part 2:
    Πώς το ξέρουμε; ( σε ποια μεριά του δρόμου οδηγούσαν δηλαδή)

  76. ΣΠ said

    75
    Σε ποια μεριά του δρόμου οδηγούσαν οι Ρωμαίοι; Ή αριστερά ή δεξιά.
    Πώς το ξέρουμε; Ε, πού αλλού θα οδηγούσαν;

  77. Νέο Kid said

    76. Αφού ξηγιέσαι έτσι …
    Η απάντησή σου είναι ή σωστή ή λάθος! 😛

  78. loukretia50 said

    Bakhos temple baalbek lebanon http://www.lebanoninapicture.com/Prv/Images/Pages/Page_85390/bakhos-temple-baalbek-lebanon-history-romanruin-2-13-2017-8-37-58-pm-l.jpg

  79. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Αφελέστατε Νεογίδιε (95 + 97),

    δεν είμαστε όλοι κάφροι, η απάντησις είναι απλουστάτη: Οι Ρωμαίοι οδηγούσαν στο αριστερό μέρος του δρόμου κι αυτό είχε την λογική του. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι οδηγούσαν άρματα και κρατούσαν τα ηνία με το δεξί χέρι και το μαστίγιο με το αριστερό. Οδηγώντας στο αριστερό μέρος του δρόμου, υπήρχε μικρότερος κίνδυνος να χτυπήσουν κατά λάθος κάποιο περαστικό άρμα ή άμαξα με το μαστίγιο

  80. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    «…Όπως προαναφέρω, οι Ρωμαίοι δεν έδειχναν ενδιαφέρον για τις χώρες πέρα από τα σύνορα της αυτοκρατορίας τους. Δεν προχώρησαν ποτέ πέρα από τον Ρήνο και τον Δούναβη, όχι μόνο ως στρατιώτες αλλά ούτε ως έμποροι και, πολύ περισσότερο ούτε ως εξερευνητές….»

    Για την ακρίβεια, δοκιμάζουν μόνο μία φορά να επεκταθούν ανατολικά του ποταμού με τραγικά γι’ αυτούς αποτελέσματα, αφού το 9 μ.Χ. κατασφάζονται.

    ΥΓ “Πρώτη φορά αναφέρονται κελτικά και γερμανικά φύλα από τους Έλληνες και Ρωμαίους της προχριστιανικής εποχής. Από το 58 π.Χ. .., ο Ρήνος αποτελεί το φυσικό σύνορο με την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Οι Ρωμαίοι δοκιμάζουν μόνο μία φορά να επεκταθούν ανατολικά του ποταμού με τραγικά γι’ αυτούς αποτελέσματα, αφού το 9 μ.Χ. κατασφάζονται στο Τεύτομπουργκ. Ο Τάκιτος γράφει το 98 την πρώτη ιστορία των γερμανικών περιοχών. Μεταξύ 1ου και 6ου αιώνα τα γερμανικά φύλα εξαπλώνονται στην Ευρώπη και αναμιγνύονται με τους Κέλτες. Μεγάλες εκτάσεις των σημερινών ανατολικών κρατιδίων της Γερμανίας μέχρι το μεσαίωνα ανήκουν πολιτιστικά στον σλαβικό χώρο (Germania Slavica). Κατά τα τέλη του μεσαίωνα οι πληθυσμοί αυτοί γερμανοποιούνται.”

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1

  81. Νέο Kid said

    79. Είσαι έξυπνος καπετάνιο και ετεροχρόνισες το βασικό λόγο που παραδοσιακά οι Εγγλέζοι ( κι όλη η Ευρώπη μέχρι τον Ναπολέοντα. Αυτός εισήγαγε την οδήγηση δεξιά) οδηγούσαν τις άμαξες αριστερά , αλλά η απάντηση σου είναι φυσικά ελλιπής , και δεν απάντησες στ part 2 ( υπάρχει και ισχυρή ένδειξη- απόδειξη αρχαιολογικής φύσεως για το ότι οδηγούσαν στα αριστερά )

  82. ΣΠ said

    77
    Εντάξει, θα πω αριστερά γιατί, αν ήταν δεξιά όπως είναι η πλειοψηφία σήμερα, δεν θα έβαζες το κουίζ.

  83. ΣΠ said

    Από Wikipedia:

    Ancient Greek, Egyptian, and Roman troops kept to the left when marching.[7] In 1998, archaeologists found a well-preserved double track leading to a Roman quarry near Swindon, in southern England. The grooves in the road on the left side (viewed facing down the track away from the quarry) were much deeper than those on the right side, suggesting LHT, at least at this location, since carts would exit the quarry heavily loaded, and enter it empty.

  84. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    (81) Εγώ το ξέρω από το «Μπεν Χούρ», αλλά φαντάζομαι ότι θα έχουν διασωθή και αρχαίες τοιχογραφίες στις οποίες στηρίχτηκε το σενάριο του «Μπέν Χούρ»

  85. Νέο Kid said

    Έχουν βρεθεί αρχαίες βαθιές ροδιές σε δρόμο ( προς τα έξω του λατομείου που τα κάρα ήταν βαρυφορτωμένα) σε ρωμαϊκό λατομείο στη Βρετανία.
    Ωραία γενικότερη ανάλυση εδώ:

    http://www.todayifoundout.com/index.php/2010/06/why-some-countries-drive-on-the-right-and-some-countries-drive-on-the-left/

  86. Γιάννης Ιατρού said

    Όλο καλά λόγια βλέπω για τους πρώην γείτονές μας, για τις πομπές τους, που τις ήξερε όλη η γειτονιά, τίποτα, ε; 🙂

  87. loukretia50 said

    Mωσαϊ… Ψηφιδωτά κανείς?
    Mosaic floor with Bacchus on a tiger, Roman, from London, (1st century?) http://media.gettyimages.com/photos/roman-mosaic-floor-with-bacchus-on-a-tiger-roman-from-leadenhall-picture-id464505349?s=612×612

    Détail de la mosaïque (n° 8): le dieu Mars

    http://www.archeoplus.ch/fr/archeo/orbe/orbe-fr-mos8.htm

    The Mosaics of Pompeii http://mosaic.cc/Pompeii.html

    https://static.cambridge.org/resource/id/urn:cambridge.org:id:binary-alt:20180929092607-98526-mediumThumb-16236fig4_17.jpg?pub-status=live
    https://www.cambridge.org/core/books/frame-in-classical-art/framing-the-roman-still-life/35B1952B54A0355F3977F5B7276A2334/core-reader

  88. Γιάννης Ιατρού said

    Πάντως τεχνολογικά ήσαν και καλοί και πρωτοπόροι. Κι όχι μόνο στις γέφυρες και στα στα μπετά…
    Και μοδάτοι, Εδώ βλέπετε την απόδειξη: οι σαγιονάρες (μοντελάκι πολυτελείας) από τότε φοριόντουσαν

    Λεπτομέρεια από τα σανδάλια του Πύρρου
    (με τη μορφή του θεού Άρη), 70 μ.χ., Καπιτώλιο

  89. Μανούσος said

    Νομίζω ότι διέφυγε ο Αίλιος Γάλλος με την καταστροφική του εκστρατεία στην Υεμένη το 25 π. Χ.

    Πάντως ο δρόμος του μεταξιού δεν ήταν κάτι το ενιαίο αλλά πλήθος τοπικών διαδρομών και δικτύων, θέλω να πω δεν ήταν κάτι σαν υπερσιβηρικός ή όπως η θαλάσσια διαδρομή από την Ερυθρά Θάλασσα στην Ινδία και νομίζω ότι κακώς έχει επικρατήσει ο όρος αυτός διότι λειτουργεί παραπλανητικά.
    Ουδεμία επαφή συνεχούς ροής τεκμαίρεται μετά την ύστερη Ελληνιστική περίοδο και την πτώση των τελευταίων Ελληνικών Βασιλείων στην Βακτρία και στην Ινδία (περίπου 30 π. Χ. δέκα χρόνια μετά το Άκτιο περίπου…) από την Κίνα μέχρι την Μεσόγειο.
    Ακόμη και οι Σόγδιοι έμποροι μετά βίας φθάνουν ως την Κίνα.
    Απλώς πρόκειται για μία αλληλοδιάδοχη σειρά μεσαζόντων και ακριβώς για αυτό μετά βίας μεταφέρονται ιδέες και τεχνουργήματα.
    Το μετάξι και τα μπαχαρικά περνούν κυρίως από θαλάσσιους δρόμους του Ινδικού Ωκεανού ως την Μεσόγειο.
    Ακόμη και τον 18ο αι. η Κεντρική Ασία ήταν τόσο άγνωστη, ώστε αγνοούσαν την ύπαρξη της Αράλης στην Ευρώπη. Οι πιο ταξειδευμένοι Ευρωπαίοι έφθαναν ως την Σαμαρκάνδη (κυρίως από την Ρωσία).

  90. ΓιώργοςΜ said

    88 Ντοκteur, όλοι γνωρίζουμε γιατί ο Καίσαρας φορούσε σανδάλια 😁

  91. Γιάννης Ιατρού said

    χειμωνιάτικα 🙂

  92. loukretia50 said

    πληροφορίες για την αρχαία Ρώμη και όχι ΄μόνο

    Αncient History Encyclopedia
    https://www.ancient.eu/article/638/trade-in-the-roman-world/

    https://www.ancient.eu/Roman_Engineering/
    https://www.ancient.eu/article/498/roman-mosaics/

  93. Σωτήρς said

    89: Silk Road και Silk Road τόσους αιώνες αλλά δρόμο δε βλέπαμε. Τώρα έρχεται ο κινέζικος μεγαλοϊδεατισμός να το διορθώσει αυτό. Belt and Road Initiative ή αλλιώς ο σύγχρονος Δρόμος του Μεταξιού. Εμπρός για τη Μέση Γη!

  94. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Έγινε ξαφνικά αντιρατσιστής ο αδερφός του Νίκου Μιχαλολιάκου; Γιατί ανέλαβε συνήγορος του Τούρκου συνεργάτη του Ριχάρδου;

    Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ λένε πως ο Τάκης ο Μιχαλόλιας ανέλαβε τον Τούρκο κατ’ εντολήν του αδερφού του και Αρχηγού της Χρυσής Αυγής, επειδής ο ενεχυροδανειστής Ριχάρδος είναι (σ.σ. εκ μητρός) Εβραίος και βρίσκεται στα μαχαίρια με τον Τούρκο. Όταν πρόκειται να διαλέξουν μεταξύ ενός Τούρκου κι ενός Εβραίου, οι εθνικοπαράφρονες πάνε πάντα με τον Τούρκο που μπορεί και νάχει ελληνικό αίμα στις φλέβες του, κατάλοιπο των εξισλαμισμένων Μικρασιατών προγόνων του…

  95. loukretia50 said

    Oι Ρωμαίοι είχαν κάποιες βάρβαρες συνήθειες
    Monty Python – Crucifixion https://youtu.be/arwZcw0Ejcc

    Αλλά ήταν πολύ τυπικοί σε γλωσσικά θέματα
    Monty Python’s Life Of Brian – ‘Romans go home https://youtu.be/0lczHvB3Y9s

  96. loukretia50 said

    Fellini Roma : les fresques https://youtu.be/E9T9Ehv6mrA

  97. sarant said

    85 Mπράβο Κιντ, ωραία ερώτηση. Βέβαια, στον Αστερίξ δεν θα την έχουν εκμεταλλευτει.

  98. loukretia50 said

  99. leonicos said

    Πολύνωρίς σταμτήσατε χτες. Περίεργο. Όλοι πήγατε στην αγία Βαρβαρα; Δεν είδα κανένα σας.

  100. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλημέρα
    88. Φτάσαμε μέχρι…πεδήλων αλλά Το νομικό σύστημα, το Ρωμαϊκό Δίκαιο, δεν αναφέρθηκε,νομίζω.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C_%CE%94%CE%AF%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CE%BF

  101. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    100: 🙂 Το αφήσαμε για τον κόσμο της νομικής εδώ μέσα, κι σύ πήγες νωρίς για ύπνο… 🙂 🙂
    qui tacet consentire videtur …

  102. leonicos said

    Λουκρητία

    Πώςμπαίνεις σ’ αυτό το βιβλίο;

    https://www.cambridge.org/core/books/frame-in-classical-art/framing-the-roman-still-life/35B1952B54A0355F3977F5B7276A2334/core-reader

  103. Γιάννης Ιατρού said

    102: Λεώ, κάτω-κάτω αριστερά κάπως έχει αυτό:

    Πάτα το 🙂 🙂

  104. loukretia50 said

    Καλημέρα! Δε θέλατε ταξιδάκι στην Ανατολή, ούτε στην αιώνια πόλη!
    «Arrivederci Roma», Mantovani https://youtu.be/9tBzuvBVToI

  105. leonicos said

    Ευχαριστώ Γιάννη

  106. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

  107. Theo said

    @44:
    Δεν πειράζει, Δύτη, που μου το χάλασες.
    Κι εγώ άρχισα να απογοητεύομαι από την Αρβελέρ από τότε που διάβασα την «αυτοβιογραφική» συνέντευξη της σε βιβλίο και γι’ αυτό την παράθεσα με αστερίσκο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: