Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων (Δημ. Σαραντάκος) 16 – Στράβων, Πτολεμαίος, Ρωμαίοι γεωγράφοι

Posted by sarant στο 5 Μαρτίου, 2019


Εδώ και κάμποσο καιρό ξεκίνησα να δημοσιεύω αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων, μια ιστορία των εξερευνητών και των εξερευνήσεων του αρχαίου κόσμου. Οι δημοσιεύσεις αυτές γίνονται κανονικά κάθε δεύτερη Τρίτη.

Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη έκτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε στο έβδομο κεφάλαιο του βιβλίου, το προτελευταίο.

Ο Στράβων ο Αμασεύς

Χωρίς αμφιβολία ο Στράβων είναι ο μεγαλύτερος γεωγράφος της Αρχαιότητας. Γεννήθηκε στην Αμάσεια του Πόντου το 63 π.Χ. και προερχόταν από επιφανή οικογένεια, που του εξασφάλισε εξαιρετική εκπαίδευση. Σπούδασε αρχικά στην πατρίδα του και κατόπιν στη Νύσσα, τη Σελεύκεια τη Ρώμη και ίσως την Αλεξάνδρεια. Παντού είχε εξαιρετικούς δασκάλους. Παράλληλα έκανε μεγάλα ταξίδια, που ολοκλήρωσαν τη μόρφωσή του.

Κατά την επιστροφή του από κάθε ταξίδι κατέγραφε τις πληροφορίες και τις εντυπώσεις του, με αποτέλεσμα να τις συγκεντρώσει τελικά σε τεράστιο σύγγραμμα 45 τόμων, τις «Ιστορικές Αναμνήσεις», που κάλυπταν την περίοδο από την πτώση της Καρχηδόνας και της Κορίνθου ως τον θάνατο του Καίσαρα.

Το σημαντικότερο όμως έργο του είναι τα «Γεωγραφικά», σε 17 τόμους, το οποίο κατά τον Αλεξάντερ φον Χούμπολτ ξεπερνά το έργο όλων των γεωγράφων της Αρχαιότητας ως προς την έκτασή του αλλά κυρίως ως προς το περιεχόμενό του. Στο έργο του αυτό περιγράφει με συστηματικό τρόπο όλες τις μέχρι τότε γνωστές περιοχές του πλανήτη γη, ανατρέχοντας και σε προηγούμενους συγγραφείς και δίνοντας πληροφορίες. για διάφορες σημαντικές πόλεις και τις μεταξύ τους αποστάσεις ή για τα σύνορα των χωρών ή των επαρχιών.

Κλαύδιος Πτολεμαίος

Σχεδόν τρεις αιώνες νεότερος από τον Στράβωνα ο Κλαύδιος Πτολεμαίος αποτελεί την επιβλητικότερη μορφή στον τομέα της γεωγραφίας και της αστρονομίας κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ. Στο έργο του «Γεωγραφική υφήγησις», έχει συγκεντρώσει όλες τις επιστημονικές μέχρι τότε γνώσεις. Το έργο αυτό, μέχρι και τον 15ο αιώνα, εθεωρείτο το κυριότερο βιβλίο γεωγραφίας αλλά και σήμερα ακόμη παραμένει πολύτιμη πηγή γνώσεων για την αρχαία γεωγραφία.

Ο Πτολεμαίος συνέχισε το έργο του Ίππαρχου και είναι ο πρώτος που συστηματοποίησε την Ελληνική αστρονομία. Ήταν όμως επίσης μαθηματικός και φυσικός. Έγραψε πολλά έργα, από τα οποία σώζονται μερικά, όπως η «Οπτική», η «Μεγίστη Σύνταξις», που αποτελείται από 13 βιβλία και είναι περισσότερο γνωστό με την αραβική του ονομασία «Αλμαγέστη» και θεωρείται ακόμη και σήμερα σαν το θεμελιακό έργο της αστρονομίας. Παρόμοιο σύγγραμμα δεν γράφτηκε από τον 2ο μέχρι τον 16ο αιώνα μ.Χ.

Άλλα έργα του είναι η «Άπλωσις Επιφάνειας», που περιέχει θεωρία σχετική με τη χαρτογραφία, η «Σφαιρική Τριγωνομετρία», με την οποία ο Πτολεμαίος έλυνε προβλήματα σφαιρικής αστρονομίας, το «Περί Αναλήμματος» και άλλα πολλά. Ο Πτολεμαίος απέρριψε τη θεωρία που είχε αναπτύξει ο Αρίσταρχος ο Σάμιος, σύμφωνα με την οποία η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο. Το σύστημα που διατύπωσε για την περιγραφή και ερμηνεία των ουρανίων φαινομένων και που ονομάστηκε «Πτολεμαϊκό» είναι γεωκεντρικό, με τη Γη κέντρο του Σύμπαντος, γύρω από την οποία περιστρέφονται ο Ήλιος, η Σελήνη, οι πλανήτες και οι απλανείς.

Το σύστημα του Πτολεμαίου επικράτησε επί 1400 χρόνια, ως τον 16ο αιώνα όταν ο Κοπέρνικος απέδειξε με επιστημονικό τρόπο την ορθότητα του Αρισταρχείου συστήματος. Η τόσο μακροχρόνια επιβίωση του Πτολεμαϊκού συστήματος οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στην επικράτηση στον ρωμαϊκό κόσμο, 150 χρόνια μετά, του Χριστιανισμού, που το θεώρησε πως συμφωνεί με τη Βίβλο.

Οι Ρωμαίοι γεωγράφοι

Σε προηγούμενο (5ο) κεφάλαιο γράφοντας για τον χαρακτήρα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, επισήμανα την απροθυμία ή την έλλειψη ενδιαφέροντος των Ρωμαίων να γνωρίσουν τον κόσμο πέρα από τα όρια της επικράτειάς τους. Όχι μόνο δεν επεκτάθηκαν πιο πέρα, αλλά και κατά μήκος των ορίων αυτών έχτισαν αμυντικά τείχη, όπως το Αδριάνειο στη Βρετανία ή το σύστημα των Limes στη Γερμανία. Οι Ρωμαίοι επικέντρωσαν το ενδιαφέρον τους στον οικείο μεσογειακό χώρο (και είναι χαρακτηριστικό πως ονόμαζαν τη Μεσόγειο «η θάλασσά μας» (mare nostrum).

Είναι παράδοξο, αλλά απολύτως αληθινό, πως το τεράστιο έργο του Στράβωνα ήταν άγνωστο στον Πλίνιο τον πρεσβύτερο, τον μεγαλύτερο Ρωμαίο συγγραφέα παρεμφερών έργων. Ίσως να μην τον ενδιέφερε. Καθώς δε μπορούμε να θεωρήσουμε ούτε τον Στράβωνα ούτε τον Πτολεμαίο Ρωμαίους, γιατί ήταν μεν υπήκοοι του Καίσαρα αλλά οπωσδήποτε Έλληνες στην καταγωγή και στην παιδεία, καθαροί Ρωμαίοι γεωγράφοι είναι πολύ λίγοι. Από τα ονόματα που αναφέρω παρακάτω αυθεντικοί γεωγράφοι είναι μόνο ο Πομπώνιος Μέλα και ο Ρούφος Αβιηνός. Οι λοιποί: Κορνήλιος Νέπως, Πλίνιος και Τάκιτος είναι περισσότερο ιστορικοί, φυσικοί ή φιλόσοφοι και παρεμπιπτόντως ασχολήθηκαν με τη Γεωγραφία.

Ο Πομπώνιος στο σχετικά σύντομο βιβλίο του «Περί των τόπων του Κόσμου» (De situ orbis) μας δίνει πολλές και αρκετά ακριβείς πληροφορίες για τον μεσογειακό κυρίως κόσμο. Είχε επίσης κατασκευάσει σχετικό χάρτη. Ο μεταγενέστερος (4ος αιώνας μ.Χ.) γερουσιαστής Ρούφος Αβιηνός εκτός του ότι μετέφρασε το έργο του Διονυσίου του περιηγητού, μας άφησε έμμετρη περιγραφή των μεσογειακών ακτών με τον τίτλο «Θαλασσινή Ακτή» (Ora Maritima) από την οποία διασώθηκαν 700 στίχοι, που περιγράφουν τις ακτές από τη Μασσαλία ως τα Γάδειρα.

Χάρτης του κόσμου κατά τον Πομπώνιο

Οι γεωγραφικές γνώσεις των ανθρώπων στο τέλος της Αρχαιότητας

Η περιοδολόγηση της Ιστορίας σε κάποιο βαθμό είναι και αυθαίρετη ή στην καλύτερη περίπτωση συμβατική. Δεν υπήρξε στην παγκόσμια ιστορία περίπτωση που οι ιστορικοί να είπαν «από εφέτος αρχίζει ο Μεσαίωνας ή οι Νεώτεροι χρόνοι». Γιαυτό και το τέλος της Αρχαιότητας δεν είναι αυστηρά καθορισμένο χρονολογικά. Ούτε είναι το ίδιο για τον Δυτικό και τον Ανατολικό κόσμο, όπου άλλωστε δεν υπήρξε Μεσαίωνας. Εν πάση περιπτώσει για τον δυτικό κόσμο θεωρείται πως η Αρχαιότητα τερματίστηκε με την άλωση της Ρώμης από τους Γότθους το 476 μ.Χ. Ποια όμως ήταν η εικόνα του κόσμου που είχαν οι άνθρωποι εκείνη την εποχή;

Σε γενικές γραμμές οι μορφωμένοι υπήκοοι τόσο του ρωμαίου καίσαρα, όσο και του κινέζου αυτοκράτορα ξέρανε αρκετά περισσότερα από τους προγόνους τους πριν πεντακόσια ή χίλια χρόνια. Εν πρώτοις και στις δύο άκρες του Παλαιού Κόσμου υπήρχε από ένα εκτεταμένο και σχετικά ευνομούμενο κράτος, οι υπήκοοι του οποίου μπορούσαν να το διατρέξουν χωρίς σοβαρούς κινδύνους.

Τα όρια του δυτικού κόσμου είχαν διευρυνθεί από τη βορειότατη και μυθική Θούλη, την Ιρλανδία και τη Σκανδιναβία, για την οποία οι μεσογειακοί άνθρωποι είχαν πολύ συγκεχυμένες και αόριστες πληροφορίες, ως την απέραντη έρημο της Σαχάρας, τη λεκάνη του Κονγκό και την περιοχή των μεγάλων λιμνών της Αφρικής στο Νότο. Δυτικά, το όριο ήταν ο Ατλαντικός ωκεανός (η έξω θάλασσα) στον οποίο κανείς δεν αποτολμούσε να ανοιχτεί. Τα ανατολικά όρια ήταν πιο εκτεταμένα και πιο περίπλοκα. Ο Ινδικός ωκεανός τους ήταν γνωστός, όπως επίσης και η Ινδία και η Κεϋλάνη (Ταπροβάνη). Γνώριζαν επίσης τη μυθική χώρα των Σηρών από όπου ερχόταν το πολύτιμο μετάξι και οι χώρες των Ισσηδόνων και των Θυσσαγετών, πηγή των γουναρικών.

Αναλόγως είχαν διευρυνθεί τα όρια του ανατολικού κόσμου. Οι Κινέζοι όχι μόνο γνώριζαν την ύπαρξη της Ιαπωνίας και της Κορέας, των Φιλιππίνων και της Ινδονησίας, αλλά είχαν με τις χώρες αυτές εμπορικές και πολιτιστικές επαφές. Μεγαλύτερες σχέσεις είχαν φυσικά με τις χώρες που βρίσκονταν στα νοτιοδυτικά της επικράτειάς τους, την Ινδοκίνα, τη Μαλαισία και τη Βιρμανία, ενώ με τα ταξίδια του Φα Χσιεν και άλλων βουδιστών προσκυνητών που τα ακολούθησαν γνώρισαν καλά την Ινδία. Τέλος, ο αυτοκράτορας Βου-Τι της δυναστείας των Δυτικών Χαν προώθησε τα σύνορα της αυτοκρατορίας ως την Κασπία θάλασσα, ενσωματώνοντας ολόκληρη την κεντρική Ασία. Όσον αφορά τον Βορρά, προνοητικοί αυτοκράτορες είχαν οικοδομήσει ένα τεραστίου μήκους τείχος, που έκλεισε το δρόμο στους βάρβαρους των στεπών, Χσιόνγκ Νου (Ούννους), Ζου Ζαν (Άβαρους) και άλλους. Αυτό είχε την απρόβλεπτη συνέπεια να καταρρεύσει δυο αιώνες μετά ο ρωμαϊκός κόσμος, μολονότι κανένας αυτοκράτορας της Κίνας δεν είχε παρόμοια πρόθεση ούτε καν είχε επίγνωση του αποφασιστικού αυτού γεγονότος, πράγμα που αποδεικνύει πως παρά τη διαίρεσή του σε ανατολικό και δυτικό τμήμα, ο Παλαιός Κόσμος ήταν ενιαίος.

 

Advertisements

108 Σχόλια to “Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων (Δημ. Σαραντάκος) 16 – Στράβων, Πτολεμαίος, Ρωμαίοι γεωγράφοι”

  1. Ξεκινώντας, κάτι πρέπει να κάνει ο αρχιμπανιαριστής για να μην εξαφανιστούν τα μισά σχόλια (οι παλαιοί ξέρουν!). Hint: Στρ@βων

  2. LandS said

    ο Κλαύδιος Πτολεμαίος αποτελεί την επιβλητικότερη μορφή στον τομέα της γεωγραφίας και της αστρονομίας κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ

    ο Κλαύδιος Πτολεμαίος αποτελεί την επιβλητικότερη μορφή στον τομέα της γεωγραφίας και της αστρονομίας από τον 2ο μέχρι τον 16ο αιώνα μ.Χ

  3. LandS said

    Η τόσο μακροχρόνια επιβίωση του Πτολεμαϊκού συστήματος οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στην επικράτηση στον ρωμαϊκό κόσμο, 150 χρόνια μετά, του Χριστιανισμού, που το θεώρησε πως συμφωνεί με τη Βίβλο.

    Σε μεγαλύτερο όμως βαθμό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπήρχε παρατήρηση που να το καταρίπτει.

  4. Georgios Bartzoudis said

    Πομπόνιος Μέλας: Έγραψε ενδιαφέροντα πράγματα για την κοιλάδα του Στρυμόνα. Με δυσκόλεψε πολύ να τα μεταφράσω (από τα λατινικά) αλλά άξιζε τον κόπο.

  5. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    1: Όντως !
    2: Μετά όμως…

  6. leonicos said

    Πολύ ωραίο και συνοπτικό.

    Διαβάζοντας τον Στράβωνα διασκεδάζει κανείς απροσδόκητα, όταν π.χ. λέει ότι έφτασε στο ανατολικότερο σημείο της Ιβηρικής και διαπίστωσε ότι ο …. δεν τον θυμάμαι τώρα. ‘που γράφει ότι ο ήλιος βυθίζεται στη θάλασσα αφήνοντας ένα δυνατό συριγμό και σηκώνοντας σύννεφα… λέει ψέματα. Ο ήλιος βυθίζεται πίσω από τον ωκεανό ήσυχα, και το ηλιοβασίλεμα είναι το ίδιο ακριβώς με κάθε ηλιοβασ΄λεμα στη θάλασσα’ (μπορε΄να το ομόρφυνα λίγο, από μνήμης γράφω)

  7. leonicos said

    3 Λαντς

    Σε μεγαλύτερο όμως βαθμό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπήρχε παρατήρηση που να το καταρίπτει.

    Παρατηρήσεις και διαπιστώσεις υπήρχαν πάντα. Στην ερμηνεία τους χώλαιναν, διότι δεν έπρεπε να έρχονται σε αντίθεση με τη Βίβλο.

    Είμαι γνωστής θρησκευτικής τοποθέτησης. Φυσικά δεν πίστεψα ούτε βρέφος ότι η ανθρωπότητα έχει ηλικία 5,600 ετών. Ούτε ο σπουδαίος εκείνος ραββίνος μου ο Ραμπί Αρτσγιά, που του οφείλω ένα βιβλίο, το έλεγε. Το ψιλοδέχονται και ΜτΙ λέγοντας ότι η λέξη ημέρα δεν εκλαμβάνεται κατά γράμμα αλλά συμβολικά και σημαίνει ‘χρονική περίοδο’, εντούτοις δεν το πολυσυζητάνε.

  8. Το σινικό τείχος(πολύ ανατολικά!) έγινε αιτία να καταρεύσει η δυτική ρωμαϊκή αυτοκρατορία(πολυ δυτικά!)!

  9. nikiplos said

    Καλημέρα… Πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση αυτή με το σινικό τείχος και τις συνέπειές του στη Δύση. Ήταν φυσικό γιατί μέχρι και τον 18αιώνα τα τείχη ήταν τα υπερόπλα της εποχής…

  10. Ενδιαφέρουσα παρατήρηση αλλά όχι εντελώς ακριβής, μιας και σχεδόν ποτέ το Σινικό Τείχος δεν υπήρξε κάτι σαν ενιαίος φράχτης που σταμάτησε όντως τους μογγολοαλταϊκούς λαούς. Το ότι η κινεζική ισχύς έστρεφε τους νομάδες προς το Ιράν και τη δύση είναι αλήθεια, αλλά η ιστορία των διαδοχικών κυμάτων νομαδικών εισβολών έχει επίσης να κάνει με τη δημιουργία νομαδικών αυτοκρατοριών στην Κεντρική Ασία που ωθούσαν άλλες φυλές (ή μάλλον φυλετικές συνομοσπονδίες) να βρουν την τύχη τους δυτικότερα.
    Όσο για την ταύτιση Χσιουνκ Νου και Ούννων, είναι πιθανή αλλά όχι σίγουρη. https://en.wikipedia.org/wiki/Xiongnu#Huns
    https://en.wikipedia.org/wiki/Origin_of_the_Huns

  11. LandS said

    7 Αδιάσειστα στοιχεία προέκυψαν με τη χρήση του τηλεσκόπιου.
    Επίσης ισχύει και αυτό που έλεγε η μάνα μου σχολιάζοντας κάποια κατορθώματά μου. «Άμα έχεις στο σπίτι σου τον τεμπέλη, τι να τον κάνεις τον σοφό». Οι υπολογισμοί που χρειάζονται για να εξηγήσεις την κίνηση των αστέρων με το Πτολεμαϊκό σύστημα είχαν φτάσει σε τέτοιο βαθμό πολυπλοκότητας που η επίκληση της Θείας Αρμονίας είχε καταντήσει ανέκδοτο. Θέλανε τόσο κόπο και χρόνο που μόλις εμφανίστηκε ο τρόπος των Κέπλερ/Νιούτον έγινε μπεστ σέλερ. 🙂

    Αυτό με την ημέρα που σημαίνει χρονική περίοδο το πρωτάκουσα από τον θεολόγο μου της πρώτης γυμνασίου.

    Έχει πλάκα πάντως που κάθε φορά που η Επιστήμη καταρρίπτει κάποια θρησκευτική δοξασία πάνε πίσω και αλλάζουν την ερμηνεία των Κειμένων και μετά σου έρχονται και σου λένε πρώτη η Βίβλος μιλάει για Μπιγκ Μπανγκ.

  12. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Μπορείτε να αναφέρεστε αζημίως στον Στράβωνα, το μπαν έχει αφαιρεθεί.

  13. dryhammer said

    11.>Αυτό με την ημέρα που σημαίνει χρονική περίοδο το πρωτάκουσα από τον θεολόγο μου της πρώτης γυμνασίου.

    Κι εγώ.

    >Έχει πλάκα πάντως που κάθε φορά που η Επιστήμη καταρρίπτει κάποια ……… δοξασία πάνε πίσω και αλλάζουν την ερμηνεία των …..

    Ισχύει για τις 11 από τις 10 δοξασίες (κι όχι μόνο για τις θρησκευτικές). Εμπρός στο δρόμο που χάραξε ο Προκρούστης. (Το πρώτο «ρ» με «ε»)

  14. LandS said

    13 Και το «κρ» με «π»

  15. Καλημέρα

    ωραίος πάντοτε ο πατήρ… γνώσεις χωρίς δασκαλίκι δύσκολα να βρεις αλλού.

  16. Μανούσος said

    https://www.britannica.com/biography/Ptolemy

    Κλαύδιος Πτολεμαίος Αιγύπτιος αστρονόμος κατά την Μπριτάνικα.

    Η ερμηνεία του χρόνου με συβολικούς όρους δεν είναι κάτι το νεώτερο ούτε κατά διάνοια δεν οφείλεται στην πρόοδο της επιστήμης. Ήδη από την εποχή της συγγραφής των κειμένων έχει τεθεί το ζήτημα, όχι μόνο του χρόνου αλλά και των μεγεθών και των εν γένει αριθμητικών δεδομένων.

    Το Πτολεμαϊκό σύστημα, ήταν τόσο περίπλοκο -όπως προαναφέρθηκε- και απαιτούσε τόσο υψηλά μαθηματικά για τα δεδομένα της εποχής, οπότε όλοι έκαναν μούγκα και το αποδέχονταν, ακόμη και οι μουσουλμάνοι, παρά το ότι διαπίστωναν σφάλματα στους γεωγραφικούς υπολογισμούς και στον προσανατολισμό (έπρεπε πάντα να υπολογίζουν που πέφτει η Μέκκα για την προσευχή τους) καθώς με την πρόοδο της αστρονομίας έβλεπαν τα λάθη στις συντεταγμένες του Κλαυδίου Πτολεμαίου, ουδέποτε τον αμφισβήτησαν ανοιχτά.
    Συνεπώς μάλλον η αλματώδης επιστημονική πρόοδος απετέλεσε τροχοπέδη της ίδιας της περαιτέρω επιστημονικής προόδου. (Όπως και ο Κορυδαλλισμός, αλλά και πολλές άλλες περιπτώσεις, που λόγω αυθεντίας δεν αμφισβητήθηκαν λανθασμένα επιστημονικά συμπεράσματα)

    Όπως προαναφέρθηκε, παρατήρηση πάντα υπήρχε, η ερμηνεία είναι το πρόβλημα.

  17. Σηλισάβ said

    Πολλά έχουν καταρριφθει από τότε που έγραφε ο πατήρ Σαραντάκος.
    Το Σινικό τείχος ήταν εν πολλοίς άχρηστο, διότι δεν μπορείς να υπερασπίσεις ένα τεράστιο μέτωπο, ειδικά αν ο εχθρός χτυπήσει σε ένα μικρό σημείο με υπέρτερες δυνάμεις.
    Οι Ρωμαίοι έφτασαν μέχρι την Κίνα, μάλιστα υπάρχει μια περιοχή στη Κίνα που δεν έχει σχιστομάτηδες, αλλά γαλανομάτες, οι οποίοι είναι απόγονοι μιας χαμένης Ρωμαϊκής λεγεώνας (επιβεβαιωμένο με εξετάσεις DNA)

    3. «Σε μεγαλύτερο όμως βαθμό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπήρχε παρατήρηση που να το καταρίπτει.» Αυτό νομίζω χρειάζεται περισσότερη εξήγηση από εσάς

  18. venios said

    Απορία: Τι σχέση είχε ο Κλαύδιος Πτολεμαίος με τους Πτολεμαίους βασιλιάδες της Αιγύπτου;

  19. Μανούσος said

    19
    Υποθέτω όση οι σημερινές Άννες-Μαρίες με την πάλαι ποτέ διαλάμψασα…

  20. nikiplos said

    17@, τα τείχη, ακόμη και «οι φράχτες» ήταν υπερόπλα μέχρι την τελειοποίηση του πυροβολικού, που κατέστη δυνατή μόνο τον 18ο αιώνα. Ο ρόλος ενός τείχους σαν του Σινικού, δεν είναι αυτός που πολλοί νομίζουν, δλδ απλά αμυντικό έργο σε μια περίπτωση πολιορκίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το τείχος της λωρίδας της Γάζας σήμερα ή του Βερολίνου παλαιότερα, αλλά και εκείνο που φιλοδοξεί ο Δόναλντ…

  21. Ερατοσθένης said

    Ο Στράβων ήτο δωδεκάθεος, άθεος, ή χριστιανούλης; Δεν διευκρινίζεται στο άρθρο

  22. nikiplos said

    20@ (συνέχεια)
    Εικάζω ότι σε περιοχές που η πολεοδομική θωράκιση-απομόνωση (πχ παλαιό ψυχικό) δεν θα επαρκεί, θα κτιστούν νέα τείχη που θα προστατεύουν τις καλές συνοικίες από τα slumdogs μιας μεγαλούπολης. Ήδη σε μητροπόλεις όπως το Ρίο της Βραζιλίας είναι γεγονός…

  23. Pedis said

    # 11 – Έχει πλάκα πάντως που κάθε φορά που η Επιστήμη καταρρίπτει κάποια θρησκευτική δοξασία πάνε πίσω και αλλάζουν την ερμηνεία των Κειμένων και μετά σου έρχονται και σου λένε πρώτη η Βίβλος μιλάει για Μπιγκ Μπανγκ.

    έτσι είναι!

    Για να πιάνουν τους εκσυγχρονισμένους χάνους κάθε εποχής.

    Αν και διατηρούν και τις παλιότερες ερμηνείες για όσους κουβαλάνε ακόμη μυαλά βίντατζ.

    Η καθολική εκκλησία, φερ’ ειπείν, που ειναι πολύ μπροστά, καθότι παγκόσμια και με μακρά ιστορία στην εγκόλπωση/δίωξη/μεταστροφή των περιφερειακών κινημάτων/αιρέσεων, έχει δώσει στον παπά/κατηχητή το ελευθερο να χρησιμοποιεί κατά βούληση, χωρίς τον κίνδυνο να υποπέσει στο αμάρτημα της διαφωνίας/αίρεσης όλες τις ερμηνείες (πραγματικές, μεταφορικές, ιστορικοπραγματολογικές, παραβολικές κλπ) ανάλογα με την ηλικία, τις ιδέες, το μπακγκράουντ, την ευστροφία και τις απαιτήσεις του ακροατηρίου.

  24. Κιγκέρι said

    Εμένα λοιπόν με συναρπάζει και η ιστορία της ίδιας της Αλμαγέστης σαν αντικειμένου:

    Ο αρχικός τίτλος του έργου ήταν «Μαθηματικὴ Σύνταξις».
    Μεταγενέστεροι αντιγραφείς πρόσθεσαν στον τίτλο το επίθετο «Μεγίστη» πιθανώς λόγω του μεγάλου όγκου του (13 βιβλία) αλλά και της μεγίστης σπουδαιότητάς του, ή και για να το διακρίνουν από το μικρότερο βιβλίο του Πτολεμαίου, την «Τετράβιβλο».
    Οι Άραβες μετέφρασαν τη «Μαθηματική Σύνταξη» τον 9ο αιώνα ως «Κιτάπ Αλ Μετζίστι».
    Στην Ευρώπη του Μεσαίωνα το έργο ξεχάστηκε.
    Τον 12ο αιώνα ο Γεράρδος της Κρεμόνας μετέφρασε το έργο από τα αραβικά στα λατινικά με τίτλο Almagestum.
    Όταν κατά τον 15ο αιώνα ο Ιωάννης Βησσαρίων έφερε στη Δύση τη «Μαθηματική Σύνταξη», τότε ανακαλύφθηκε πως συγγραφέας του έργου ήταν ο αλεξανδρινός Κλαύδιος Πτολεμαίος, αλλά είχε πια επικρατήσει το όνομα Αλμαγέστη.

    Κι αυτό το τόσο ταξιδεμένο βιβλίο σήμερα μ´ ένα κλικ το βρίσκεις στο Ιντερνετ και στα ελληνικά και στα λατινικά!

  25. sarant said

    24 Ακριβώς, η λέξη Αλμαγέστη είναι είδος αντιδανείου σε μας

    17 Αυτό με τη ρωμαϊκή χαμενη λεγεώνα ομολογώ πως δεν το ήξερα.

  26. Μη τη δένουμε και κόμπο, τη χαμένη λεγεώνα. https://en.wikipedia.org/wiki/Sino-Roman_relations#Hypothetical_military_contact

  27. LandS said

    17 Πάρε ένα φύλο Α4 και τράβα τις διαγώνιες. Με κέντρο τη τομή των διαγωνίων φτιάξε ένα κύκλο. Σε δυο οποιαδήποτε σημεία της περιφέρειας τράβηξε γραμμές προς τις γωνίες του Α4. Μέτρα τις γωνίες που σχηματίζονται στα δυο αυτά σημεία. Θα δεις ότι αλλάζουν άρα, για τον παρατηρητή που κινήθηκε από το ένα σημείο στο άλλο, οι γωνίες του Α4 κινούνται (πλανώνται). Για τον παρατηρητή όμως που είναι κατσικωμένος στο κέντρο του κύκλου είναι ακίνητες (απλανείς).
    Εκτος αν η επιφάνεια του κύκλου είναι μικρότερη ή ίση από το πάχος του μολυβιού με το οποίο έφτιαξες το σχήμα.

  28. Pedis said

    Να μην παραληφθεί ένα ενδιαφέρον σημείο στη Γεωγραφία του Στράβωνα στο οποίο υποθέτει το σχήμα της γης ως σφαιροειδές (και όχι σφαιρικό) το οποίο παραπέμπει στο ελλειψοειδές εκ περιστροφής του Αρχιμήδη. Τούτη δεν πρέπει να είναι μία λεπτομέρεια, αν και ο Στράβωνας βασίζεται σε προγενεστερους χωρίς να επιμένει πολύ. Η ιδέα του ελλειψοειδούς εκ περιστροφής ξαναναπτύχθηκε το 17ο αι και οι παρατηρήσεις εδωσαν δίκιο σον Νεύτωνα.

    https://books.google.gr/books?id=TCpPCAAAQBAJ&pg=PT149&lpg=PT149&dq=Strabon+and+earth+spheroid&source=bl&ots=pRFw41Jovf&sig=ACfU3U350igyxVyXE8-BYNb_v2dGOcOe3w&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwjVi7vg5urgAhXO2OAKHZ9SCBMQ6AEwCHoECAgQAQ#v=onepage&q=Strabon%20and%20earth%20spheroid&f=false

  29. sarant said

    26 Χμ, ακόμα κι αν ισχύει, δεν είναι το ίδιο με το «οι Ρωμαίοι έφτασαν στην Κίνα» -αιχμάλωτοι των Πάρθων θα ήταν.

  30. LandS said

    25 για το 17

    Ούτε εγώ έχω ακούσει γαι χαμένη λεγεώνα Ανατολικά. Έχω διαβάσει όμως για κάποιες απο δαύτες στη Γερμανία. Πήγε και ο ανηψιός, βλέπεις, να κάνει ότι ο μπάρμπας του στη Γαλατία, αλλά, μια και δεν τον έπερνε να μπει ο ίδιος επικεφαλής, έστειλε κάτι άχρηστους και τις χάσανε τις λεγεώνες.
    Μετά από αυτό οι Ρωμαίοι είπαν «όμφακες εισίν» κλπ.

    Όχι ακριβώς, γιατί και η Βρετανία μετά από αυτό κατακτήθηκε και η Δακία πέρα από τον Δούναβη.

  31. Μανούσος said

    29
    Ίσως ούτε καν στρατιώτες (βλ. πχ άλωση της Αντιόχειας αλλά και άλλων περιοχών)
    Γιατί οι ξανθοί γαλανομάτηδες είναι οπωσδήποτε Δυτικοί και μάλιστα των ιστορικών χρόνων;
    Απόγονοι των Σκυθών, Αλανών ή άλλων (πχ Καυκάσιων) δεν έχουν πιθανότητες;

  32. Alexis said

    #0: Ούτε είναι το ίδιο για τον Δυτικό και τον Ανατολικό κόσμο, όπου άλλωστε δεν υπήρξε Μεσαίωνας.

    Νομίζω ότι ο ισχυρισμός ότι «στην Ανατολή δεν υπήρξε Μεσαίωνας» αποτελεί μία σύμβαση με την οποία όλοι μας έχουμε γαλουχηθεί αλλά που ελάχιστη σχέση έχει με την αλήθεια.
    Δεν θα αναφερθώ πάλι στην απίστευτη βαρβαρότητα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας γιατί αντίστοιχη βαρβαρότητα υπήρξε σε πολλές περιόδους και σε πολλούς λαούς και κατά την αρχαιότητα.
    Θα πω όμως ότι στον τομέα των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών υπήρξε μια αναμφισβήτητη οπισθοδρόμηση. Και αυτό οφείλεται, είτε μας αρέσει να το λέμε είτε όχι, στην επικράτηση του χριστιανισμού και της «καλογερίστικης» αντίληψης που έφερε για τη ζωή, την τέχνη, την επιστήμη, τον πολιτισμό γενικότερα.

  33. sarant said

    32 Δεν υπήρξε όμως κατάλυση της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από «βαρβάρους»

  34. Γιάννης Ιατρού said

    17: Σηλισάβ
    Οι Ρωμαίοι έφτασαν μέχρι την Κίνα, …απόγονοι μιας χαμένης Ρωμαϊκής λεγεώνα (επιβεβαιωμένο με εξετάσεις DNA)

    Μάλλον Καυκάσιοι ήταν … (με βιβλιογραφία 🙂 )

  35. Κουτρούφι said

    #17. Αυτό, το «επιβεβαιωμένο» στο «Οι Ρωμαίοι [..] είναι απόγονοι μιας χαμένης Ρωμαϊκής λεγεώνας (επιβεβαιωμένο με εξετάσεις DNA)» δεν ισχύει. Το αντίθετο υποστηρίζεται σε άρθρο του 2007:
    https://www.nature.com/articles/jhg200782
    Δεν γνωρίζω την μεθοδολογία του άρθρου, ούτε την αξιοπιστία της ερευνητικής ομάδας, ούτε αν υπήρξε μεταγενέστερη εργασία που να υποστηρίζει τα αντίθετα. Αλλά το μήνυμα από την περίληψη της συγκεκριμένης εργασίας είναι ξεκάθαρο.

  36. Γιάννης Ιατρού said

    35: Κουτρούφι
    Ενημερωτικά, επειδή γράφεις «περίληψη», το αρχείο στο #34 περιέχει και σύνδεσμο σ΄ολόκληρη (… 🙂 ) τη δημοσίευση (πιντιέφι) που αναφέρεις

  37. loukretia50 said

    Ενδιαφέρον και το σημερινό!
    Αναφερθήκατε στην – υποτίθεται – χαμένη Ρωμαϊκή λεγεώνα.
    Σύμφωνα με αυτά που γράφει εδώ, δε φαίνεται να γλίτωσαν πολλοί Ρωμαίοι από την καταστροφική μάχη.
    Roman-Persian Wars: Battle of Carrhae
    https://www.historynet.com/roman-persian-wars-battle-of-carrhae.htm

    «…Crassus reluctantly went to Surena’s camp to discuss the terms and was promptly murdered. The rest of the Romans in Crassus’ contingent either surrendered or were hunted down and killed. A number of Romans did manage to escape from Carrhae that night, including the group led by Cassius. Plutarch estimated the final count of Roman casualties to be 20,000 killed and 10,000 captured…………..»
    «Such was the Battle of Carrhae, a disaster almost unmatched in the otherwise glorious history of Roman arms. It was a battle of shocking brutality, even by ancient standards. It was also an early example of hit-and-run, guerrilla-style warfare, carried out in a manner that would stand up well by 21st century standards. Most of all, it was a monument to the delusions, conceits and military incompetence of the Roman commander, Marcus Licinius Crassus…»

    Και πολλές λεπτομέρειες για τη μάχη και όχι μόνο, αν κάποιοι ενδιαφέρονται

    «Before Crassus departed Rome, however, Ateius publicly cursed him, setting down a chafing-dish with lighted fire in it, pouring incense and burning libations on it, Plutarch reported, and calling upon and naming several strange and horrible deities. So terrible were these curses, according to Plutarch, that they doomed the utterer as well as the person he cursed…»

    Πώς θα λέγαμε «The cataphract» ?

    «Crassus’ first mistake was his failure to acquaint himself with the tactics of the Parthian army. This was a significant error, because the Parthians waged war like no nation Rome had ever faced.The Parthians occasionally employed mercenaries or raised militia to serve as infantry, but very often-including at Carrhae-their forces were entirely mounted. Their heavy cavalrymen were called cataphracts, from the Greek word cataphractoi, which means covered over. The cataphract wore scale body armor, articulated plating on his arms and greaves on his legs. With a long lance as his primary weapon, he looked like a forerunner of the medieval knight, differing only in the absence of stirrups hanging from his saddle.More important to the Parthians than their armored cataphracts were their light cavalry, the horse-archers…»
    …………………….
    «The Romans confronting the Parthians, were pleasantly surprised to find that the enemy did not appear so numerous as they had feared. Unknown to them, however, Surena hid the main body of his army behind the first rank, and had them conceal the glittering of their armor. Then, at a signal, the Parthians threw off their cloaks and raised a clamor of kettle-drums that Plutarch described as producing a hideous noise that had a psychological impact on the legions..»

  38. 37 Πώς θα λέγαμε «The cataphract» ?
    κατάφρακτοι https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%86%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%BF%CF%82

  39. Κουτρούφι said

    #36. Σωστά. Αλλά, μάλλον, τα #34 και #35 γραφόταν ταυτόχρονα.

  40. loukretia50 said

    Μια βόλτα στο Σινικό τείχος?
    http://www.airpano.com/gallery.php?gallery=49
    http://www.airpano.com/360photo/China-Great-Wall-Jiankou-Jiaoshan/

  41. Σχολιαστής said

    #32.Θα πω όμως ότι στον τομέα των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών υπήρξε μια αναμφισβήτητη οπισθοδρόμηση. Και αυτό οφείλεται, είτε μας αρέσει να το λέμε είτε όχι, στην επικράτηση του χριστιανισμού και της «καλογερίστικης» αντίληψης που έφερε για τη ζωή, την τέχνη, την επιστήμη, τον πολιτισμό γενικότερα..

    Το θέμα σηκώνει (κατά τη γνώμη μου) πολύ συζήτηση.
    Ενδεικτικά αναφέρω τη διάσωση πολλών αρχαίων ελληνικών κειμένων πού έγινε με τις απανωτές αντιγραφές χειρογράφων και οφειλόταν στη γενικότερη εκτίμηση που έχαιραν τα έργα αυτά.
    Αντίστοιχα, από την εποχή του Σαίξπηρ (Σέξπιρ;) έχουν χαθεί πάρα πολλά θεατρικά έργα, ακόμα και του ίδιου του Σαίξπηρ!

  42. loukretia50 said

    39. Eυχαριστώ!
    Για κάποιο μυστήριο λόγο – ας μη σκεφτώ το άλτσι – δε μου κόλλαγε η προφανής ονομασία και νόμιζα πως υπάρχει και κάποια άλλη λέξη.
    Μάλλον με πειράζουν τα πολλά αναγνώσματα φαντασίας όπως Under Heaven -by Guy Gavriel Kay
    και φυσικά οι ταινίες !
    The Great Wall https://youtu.be/avF6GHyyk5c

  43. sarant said

    38 Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι το πήραμε από Πάρθους/Πέρσες, αλλά λογικό είναι

  44. Pedis said

    # 32 – με την επικράτηση του χριστιανισμού σε Ανατολή και ακόμη περισσότερο στη Δύση, με την παράλληλη επικράτηση των πρωτόγονων «βαρβαρικών» φύλων, υπήρξε οπισθοδρόμηση σε σχέση με τη Ρωμαική εποχή κατά την οποία, βέβαια, σημειώθηκε τεράστια οπισθοδρόμηση σε σχέση με την πρόοδο που είχε επιτευχθεί στην ελληνιστική περίοδο.

  45. loukretia50 said

    Και κάτι πιο σοβαρό, σε βιβλίο για το μεγάλο τείχος :
    https://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/z006

  46. Pedis said

    # 38 – αλλά το καταπέλτης είναι, μάλλον, ελληνοτουρκικής προέλευσης: επίθεση με πελτέ (με τις ντομάτες, δηλαδή).

    «Σε λένε Αλέξη και είσαι ηγέτης. Η κάθε σου λέξη, ομόνοια και καταπέλτης»

    https://www.imerodromos.gr/quot-se-lene-alexis-kai-eisai-katapeltis-quot/

  47. π2 said

    Μια διόρθωση, προτού πλακώσει το επιτελείο του Ιλλ-Οινόη:

    Γεωγραφική υφήγησις, όχι αφήγησις.

  48. sarant said

    47 Ευχαριστώ!

  49. 46, 😀

    Αμιγώς ελληνικός ο καταπέλτης, καθότι επίθεση με πελτέ από τους πελταστές υπήρχε από αρχαιοτάτων χρόνων.

  50. Pedis said

    # 49 – Α, ήταν αυτοί που τον πετάγανε μαζί με το κουτάκι … 🙂

  51. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @46, 49, 50. 🙂

    Πάντως, στοὺς σύγχρονους καταπέλτες οἱ πελταστές πετοῦν τὸ βιλάι.

  52. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @51. Ὁ σύνδεσμος τοῦ καταπέλτη

  53. Κιγκέρι said

    Πιάστηκα…

  54. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @12. sarant said:

    » 1 Μπορείτε να αναφέρεστε αζημίως στον Στράβωνα, το μπαν έχει αφαιρεθεί. »

    Ξε-Στράβων-σε τὸ πράμα. 🙂

  55. π2 said

    Κάτι που καλό θα ήταν να αναφερθεί είναι ότι το σύστημα των συντεταγμένων του Πτολεμαίου δεν το εφηύρε ο ίδιος: οφείλεται στον Μαρίνο της Τύρου, πιθανότατα φοινικικής καταγωγής, το έργο του οποίου χρησιμοποίησε ευρύτατα ο Αλεξανδρινός γεωγράφος.

  56. Κιγκέρι said

    Μύθος λέει η Βικιπαιδεια το ότι το Σινικό Τείχος είναι ορατό από το φεγγάρι
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%AD%CE%B3%CE%B1_%CE%A3%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%A4%CE%B5%CE%AF%CF%87%CE%BF%CF%82

  57. sarant said

    53 Πρωτότυπη ειδοποίηση 🙂

    56 Αυτό είχε πιαστεί

  58. Κιγκέρι said

    58
    Και αποτελεσματική!

  59. Corto said

    Καλησπέρα!
    Το κείμενο όπως και το προηγούμενο εξάλλου είναι πολύ ενδιαφέρον. Βέβαια πολλές πτυχές των γεωγραφικών και χαρτογραφικών γνώσεων της ύστερης αρχαιότητας (συστήματα συντεταγμένων και προβολικά συστήματα, Μαρίνος ο Τύριος, σχήμα Γης, βυζαντινή χαρτογραφία, Μάξιμος Πλανούδης κλπ) τα θίξαμε ήδη στα σχόλια του προηγούμενου μέρους, αλλά υπάρχουν και περαιτέρω σημαντικά στοιχεία που αξίζουν να σημειωθούν.

    Μια μικροδιόρθωση:

    «…με την άλωση της Ρώμης από τους Γότθους το 576 μ.Χ.»

    Η σωστή χρονολογία είναι το 476 μ.Χ.

  60. sarant said

    59 Eυχαριστώ, το διόρθωσα!

  61. loukretia50 said

    Ε, με μυστήριους τύπους με κλείσατε στη μαρμάγκα ενώ ετοιμαζόμουν να φύγω!

  62. loukretia50 said

    Mελωδική σφήνα
    Ελπίζω να αρέσει και σε κάποιους άλλους!
    Στο Μεγάλο Τείχος https://youtu.be/NCaH-qqTWpk
    Piano: Cello Ascends – The Piano Guys (Wonder of The World

    Καλό βράδυ!

  63. π2 said

    O Στράβωνας είναι από τις περιπτώσεις που το χαμένο κομμάτι του έργου αρχίζει στη μέση μιας αφήγησης. Ολόκληρα σώζονται τα πρώτα έξι βιβλία κι ένα τμήμα του έβδομου (που αρχίζει από τη Γερμανία και κατηφορίζει προς τα Βαλκάνια). Το κείμενο κόβεται κυριολεκτικά στη μέση μιας πρότασης, σε σημείο που ο συγγραφέας μιλάει για το μαντείο της Δωδώνης: Κινέας δ᾽ ἔτι μυθωδέστερον – και ποτέ δεν μαθαίνουμε ποια είναι αυτή η μυθωδεστέρα εκδοχή. Το κομμάτι για τη Μακεδονία είναι όλο χαμένο, διατηρούνται μόνο αποσπάσματα σε μεταγενέστερους συγγραφείς.

  64. π2 said

    Παρεμπιπτόντως, μετάφραση Στράβωνα και Πτολεμαίου μπορεί να βρει κανείς εδώ: http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/home.html

  65. Γιάννης Ιατρού said

    53: !!

    64: καλός σύνδεσμος! Αλλά γέλασα, όταν ανοίγοντας την παραπομπή για τον Στράβωνα, διάβασα εκεί στην εισαγωγή:
    … Should you spot an error, however . . . please do report it.. γιατί ο νούς μου πήγε σε γνωστό τρολο-σχολιαστή, σκέψου τι θα πάθαιναν 🙂

  66. Μανούσος said

    Η πληρέστερη περιγραφή καταφράκτου στα Αιθιοπικά του Ηλιοδώρου.

  67. Μανούσος said

    Ἀπόψε τιμήθηκε ὁ Ἄδωνις ἀπὸ τὸ Καποδιστριακό. (ὁ Σύρος ποιητής, ὄχι ὁ ἄλλος ὁ νὰ μὴ πῶ …)

    https://www.protagon.gr/epikairotita/o-poiitis-adwnis-anagorevetai-epitimos-didaktoras-tou-ekpa-44341793300

  68. Μαρία said

    67
    Ας βάλω τότε μελοποιημένο Άδωνι απ’ τον Γαλλοσύρο Αμπέντ Αζριέ.

  69. Μαρία said

    68
    Ολόκληρη η συναυλία εδώ https://www.youtube.com/watch?v=u7KJ-9cidhM

  70. mitsos said

    Κάποιες φορές δεν μειράζει να επαναλαμβανόμαστε … Η «πέννα» του Πατέρα Σαραντάκου αιχμαλωτίζει.

    Τώρα πριν μπούμε σε σχολιασμό λεπτομερειών καλό είναι να έχουμε πάντα κατά νου ότι το βιβλίο δεν απευθύνεται σε ειδικούς ( π.χ. Ιστορικούς της επιστήμης ) αλλά σε πλατύ κοινό,

    1) Ο επίλογος μου φαίνεται ακατανόητος . Άντε και με κάποιο τρόπο μπορεί να συσχετιστεί το σινικό τείχος με την κατάρρευση του ρωμαΙκού κόσμου…Πως φτάσαμε ότι αυτό αποδεικνύει ότι ο παλιός κόσμος είναι ενιαίος ; Τι σημαίνει Ενιαίος ; Η διάλυση της αυτοκρατορίας ταρακούνησε και την Κίνα ; Σιγά μην είχαμε διαδικασίες ενοποίησης ( οικονομικής , κοινωνικής , πολιτισμικής ) λόγω των στενών διαύλων επικοινωνίας ( κυρίως εμπορικών )… Σχεδόν κανείς δεν μιλά για σοβαρή αλληλεπίδραση ανατολικού και δυτικού κόσμου πριν τον τον 10ο αιώνα για να μην πω πριν τον 13ο αιώνα ( και πάλι κυρίως με την διαμεσολάβηση αράβων και όχι των πολυδιαφημισμένων ταξιδιών της οικογένεις του Μάρκο Πόλο)

    2) Τώρα το τι ακριβώς σημαίνει σωζόμενο έργο η Οπτική του Κλαύδιου Πτολεμαίου σηκώνει πολύ κουβέντα… Κάποια τμήματα του …είναι διασταυρωμένα από αραβικά και λατινικά σπαράγματα χειρόγραφων του 13ου και 14 ου αιώνα και μερικώς ανασυντάχθηκε … ( αν και γράφω από μνήμης, όποιος θέλει ας το ψάξει μήπως και θυμάμαι λάθος )

    3) Ασφαλώς και η ανατροπή του Γεωκεντρικού συστήματος ήταν θέμα πλαισίου ερμηνείας. Το ηλιοκεντρικό σύστημα ήταν απλά εκτός του ιστορικά διαμορφωμένου κοσμοθεωρητικού μοντέλου ( Αλ. Κοϋρέ : Από τον κλειστό κόσμο στο Άπειρο σύμπαν ή και Τ. Σ. Κουν …)

  71. mitsos said

    Καλησπέρα και πάλι ( πριν την ξέχασα )

    @28
    Αυτό με το ελλειψοειδές της γής έχει αναφερθεί τρεις φορές τον τελευταίο μήνα σε αυτόν τον ιστότοπο. Περιέργως κάθε χρόνο το ακούω και από εκπαιδευτικούς ( μαθηματικούς , φυσικούς ) Απορώ κανείς δεν έχει δει την σφαίρα φωτογραφία. Διότι σφαίρα βλέπουν όλοι εκτός από αυτούς που μόνοι τους τραβάνε την εικόνα να την μεγαλώσουν στον Ισημερινό. Μα θα έλεγε κανείς ότι η μπάλα του ποδοσφαίρου είναι ελλειψοειδές ; Και όμως σίγουρα όταν είναι στο έδαφος έχει Πολική ακτίνα τουλάχιστον 0,5% μικρότερη της Ισημέριας . Η ακτίνα τη γης είναι μόλις 0,33% μικρότερη στους πόλους από αυτήν στον Ισημερινό.

  72. sarant said

    67 Ξέρεις πόσοι θα ανατρίχιασαν διαβάζοντας αυτό;

  73. Αγγελος said

    Το ζήτημα με το γεωκεντρικό σύστημα είναι οι ανάδρομες κινήσεις των πλανητών, το γεγονός δηλαδή ότι οι εξώτεροι πλανήτες (Αρης, Δίας, Κρόνος) φαίνονται να κινούνται κατά το πλείστον προς μία και την αυτή φορά κατά μήκος (περίπου) της εκλειπτικής, για μικρά όμως διαστήματα κινούνται και ανάποδα. Ποιοτικά, αυτό χρειάζεται επικύκλους επί επικύκλων για να εξηγηθεί γεωκεντρικά, ενώ προκύπτει άμεσα από την υπόθεση ότι και η Γη και οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο. Ποσοτικά όμως, για να «σώζονται τα φαινόμενα», να βγαίνουν δηλαδή από τους υπολογισμούς συμπεράσματα σύμφωνα με τις παρατηρήσεις, χρειάζονται και οι νόμοι του Κέπλερ, ιδίως δε η παραδοχή ότι οι τροχιές των πλανητών δεν είναι τέλειοι κύκλοι, πράγμα που κανείς δεν είχε τολμήσει να υποπτευθεί πριν από τον Κέπλερ — παρόλο που οι αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί είχαν μελετήσει διεξοδικά τις κωνικές τομές, χωρίς να έχουν ιδέα της σπουδαιότητάς τους για την αστρονομία. Ο Κοπέρνικος, επειδή ήταν προσκολλημένος στην ιδέα των κυκλικών τροχιών, χρειαζόταν κάπου 40 επικύκλους για το σύστημά του — αισθητή τεχνική απλούστευση έναντι των 60+ του γεωκεντρικού, αλλά όχι αρκετή ώστε να ανατρέψει άρδην τη βαθύτατα ριζωμένη γεωκεντρική κοσμοαντίληψη.
    Ενα συναρπαστικό βιβλίο γι’ αυτό το θέμα έχει γράψει ο Κέστλερ — ναι, ο συγγραφέας του Μηδενός και του Απείρου.

  74. mitsos said

    «Πού στο απευθυσμένο σκορπίσατε όλοι ;»
    Δεξιά , Αριστερά ; ή Αριστεροδέξια ;

    @@ 32, 41 , 44
    ΝΟΜΙΖΩ ο Μεσαίωνας δεν πρέπει να την χαρακτηρίζουμε περίοδο σκοταδισμού και Οπισθοδρόμησης . Ήταν όντως κυρίαρχο μοντέλο περιγραφής προπολεμικά αλλά μετά το έργο των P. Duhem και A.C. Crombie η σύχρονη Ιστορία της επιστήμης ( και της φιλοσοφίας , της τέχνης και της τεχνολογίας ) έχει ανασκευάσει εντελώς το αφήγημα του Μεσαιωνικού Σκότους . Πρόοδος και εξέλιξη σε διαφορετικά κέντρα και διαφορετικό πλαίσιο εντος του οποίου και οι Εκκλησίες και ο ρόλος τους δεν εξαντλούνται στο υπεραπλουστευμένο αρνητικό σύμβολο της Ιεράς εξέτασης… Να αναφέρω μόνο πως ο χειρότερος εχθρός της Καθολικής Εκκλησίας ( ο Τζορντάνο Μπρούνο ) όπως και της Ανατολικής Εκκλησίας (ο Ιωάννης Γραμματικός ο Φιλόπονος ) μέσα από αυτές γεννήθηκαν …
    Ήταν απλά δυο μοναδικές – αλλά όχι μόνες – περιπτώσεις εκτός πλαισίου. Όπως και ο Δημόκριτος εκτός πλαισίου της αρχαιότητας. Αλλά αν δεν σώζεται κανένα από τα δεκάδες έργα του δεν σημαίνει ότι πράγματι τα έκαψε ο Πλάτωνας ( ακόμα κι αν πράγματι εξέφρασε αυτήν την επιθυμία ο δρόμος από την επιθυμία μέχρι την πραγματοποίηση είναι μακρύς και δύσβατος ).

    Καλό ξημέρωμα σε όλους
    φίλους και «εχθρούς »

    ( το σεργιάνι στο διαδίκτυο για σήμερα μάλλον τελειώνει . )

  75. Pedis said

    # 71 – η διαφορά φαίνεται μικρή, αλλά είναι ουσιώδης. Οφείλεται στις δυνάμεις λόγω της περιστροφής της γης. Παραδόξως, τον 17-18ο αι υπήρχε η βεβαιότητα (μπορεί λόγω Στράβωνα & κόμπανυ) ότι το σχήμα είναι ελλειψοειδές εκ περιστροφής (*), αλλά σημειωνόταν διαφωνία ως προς ποιος άξονας είναι μεγαλύτερος. Οπαδοί του επιμήκους ελλειψοειδούς ήταν οι Ντεκαρτεσιανοί, ενώ του πεπλατυσμένου οι Νευτονιακοί. Με τα αποτελέσματα των μετρήσεων δύο αποστολών στα 1735 και 1736 στο Περού και στην Λαπωνία, αντίστοιχα, το δίκιο δόθηκε στους δεύτερους.

    # 70 -3) – μάλλον ήταν η αυξανόμενη ανάγκη μετά τον 16ο αι για άμεσους, πιο εύκολους και ακριβέστερους υπολογισμούς που συνεισέφερε στην εγκατάλειψη του παλιού … κοσμοθεωρητικού μοντέλου.

  76. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας από Ιλλινόϊ,

    1) Συγχαίρω από καρδιάς τον πάμπλουτο καλαθοσφαιριστή Γιάννη Αντετοκούνμπο που τόλμησε σήμερα να γράψει στα παπάρια του τούς εθνικοβαρεμένους Ρωμιούς κρετίνους και να δηλώσει ευθαρσώς πως αισθάνεται Νιγηριανός και ουχί Έλληνας. Και το δήλωσε αυτό μιλώντας σε μιά από πιό σκληρές νέγρικες ιστοσελίδες των ΗΠΑ, την περίφημη theundefeated.com

    Κάθε αναγνώστης του παρόντος Ιστολογίου οφείλει να διαβάσει τη σημερινή ιστορική συνέντευξη του Αντετοκούνμπο (όποιος δεν ξέρει αγγλικά, ας την διαβάσει στα ελληνικά της gazetta.gr, όπου άλλαξαν τον σκληρό τίτλο για να μή σοκαριστούν οι Ρωμιοί!), για να αντιληφθεί πόσο ρατσιστές ήμασταν τόσα χρόνια επιβάλλοντας σε αυτό το παιδί να αισθάνεται σώνει και καλά Ρωμιός, Έλληνας κλπ. Μέχρι κι ότι πιστεύει στον Χριστό και στην Παναγία μάς βεβαίωναν κάποιοι αλητάμπουρες, ενώ το παιδί είναι ανιμιστής ειδωλολάτρης όπως οι Νιγηριανοί πρόγονοί του.

    Επειδής η εν λόγω συνέντευξις θα είναι το θέμα του μήνα στο Ρωμέικο, καλούμε τον γενναίο κ. Σαραντάκο να κάνει μιά σχετική ανάρτηση, ώστε να καταλάβουν όλοι πόσο ρατσιστικό ήταν αυτό που κάναμε επί 5 χρόνια: Σώνει και καλά είχαμε βαφτίσει Έλληνα τον Αντετοκούνμπο, ενώ το παιδί αισθάνεται 100% Νιγηριανός και δηλώνει στην συνέντευξή του ότι σιχαίνεται την ρωμέικη κουλτούρα και νοοτροπία, ενώ λατρεύει την αφρικανική.

    2) Επειδή μπήκα αργά στην παρούσα ανάρτηση και βλέπω ότι έχει σχέση με τον Μεγάλο Στράβωνα, θυμίζω απλώς κάτι που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο αγαπητός κ. Σαραντάκος στην κόντρα του με τον κ. Μπαμπινιώτη (για την απεύθυνση), ώστε να τον βγάλει σκάρτο.

    Στο «Ετυμολογικό» του Λεξικό (βλέπε ως άνω φωτοτυπία), ο Μπάμπι περιορίζει την ηλικία της λέξεως «ηθοποιΐα» κατά τουλάχιστον 200 χρόνια, χρεώνοντάς την στον ρήτορα Ερμογένη τον Ταρσέα (160 – 230 μ.Χ.), ενώ η πρώτη καταγραφή της λέξεως ανήκει στον θρυλικό Πόντιο γεωγράφο Στράβωνα (64 π.Χ. – 24 μ.Χ.).

    Συγκεκριμένα, στο 14ο βιβλίο των «Γεωγραφικών» του, ο Στράβων γράφει σαφώς ότι η ηθοποιΐα προήλθε από τους κιναίδους, ότι είναι 100% εφεύρεσις των κιναίδων.

    Γι’ αυτόν τον λόγο ο πολύς Μπαμπινιώτης ΑΠΕΣΙΩΠΗΣΕ στο «Ετυμολογικό» του την πρώτη καταγραφή της λέξεως στον Στράβωνα και την χρέωσε στον Ερμογένη Ταρσέα: Για να μή διαμαρτυρηθεί το Συνδικαλιστικό Όργανο των Ελλήνων ΗΘοποιών (ΣΕΗ), επειδή ο ανυποψίαστος κοσμάκης θα μάθαινε ότι η ηθοποιΐα ξεκίνησε ως κακόφημη λέξις από την συμπεριφορά των κιναίδων.

    ΙΔΟΥ το σχετικό εκπληκτικό απόσπασμα του Στράβωνος που απεσιώπησε ο Μπαμπινιώτης για να μή διαμαρτυρηθούν οι ηθοποιοί και οφείλει να εκμεταλλευτεί ο κ. Σαραντάκος για να κολλήσει στον τοίχο τον επιπόλαιο προχειρολόγο Μπάμπι

  77. Corto said

    Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Στράβων, όπως και ο Αγαθήμερος, στα γεωγραφικά τους έργα εκτός από πληροφορίες αποστάσεων δίνουν και τα ονόματα των ανέμων (άρα τις κατευθύνσεις τους) για την αντίστοιχη ναυσιπλοΐα. Το ανεμολόγιο με τις δώδεκα κατευθύνσεις πιθανόν να επινοήθηκε από τον Τιμοσθένη τον Ρόδιο τον 3ο π.Χ. αιώνα.
    Θεωρείται επίσης πιθανόν ότι τα γεωγραφικά έργα συνοδεύονταν από χάρτες και χρησιμοποιούντο εμπράκτως στα ταξίδια, όπως οι μεταγενέστεροι πορτολάνοι.

  78. Corto said

    Περί του σχήματος της Γης και της εξέλιξης της αντίληψής μας για αυτό, ας υπάρχει και εδώ το γνωστό διευκρινιστικό σχέδιο:

    http://i1126.photobucket.com/albums/l604/adogkakis/SigmaChiEtaMuAlpha_GammaEtaSigma_zpskytabdba.png~original

  79. mitsos said

    @78 Corto
    Ο σύνδεσμος δεν με οδηγεί σε κάποιο σχήμα πλανήτη …?!

  80. Corto said

    79:
    Δεν λειτουργεί δηλαδή ο σύνδεσμος; Θα ξαναπροσπαθήσω.

  81. Pedis said

    «Να σταματήσει επιτέλους η υποβάθμιση της Μαθηματικής Παιδείας. Δελτίο τύπου 1-3-2019»
    http://www.hms.gr/?q=node/1517

    Ας έδιναν ένα, τουλάχιστον, σοβαρό επιχείρημα για το ρόλο της μαθηματικής ακριβούς σκέψης και του ρόλου της αυστηρής απόδειξης στη διαμόρφωση των πολιτών και των επαγγελματιών/τεχνικών/επιστημόνων

    (και να απέφευγαν τις κοινοτυπίες με τον εκχυδαισμό του Πλάτωνα και του Γαλιλαίου).

    Έπειτα (κρίνετε διατύπωση και επιχείρημα):

    «Αφενός αγνοεί επιδεικτικά τη σημασία και βαρύτητα των Μαθηματικών για την κατανόηση του διεπιστημονικού και ψηφιακού πλαισίου της σύγχρονης εποχής, εξορίζοντας από τις ιατρικές, οικονομικές και παιδαγωγικές κατευθύνσεις τη σύγχρονη μαθηματική σκέψη και τις προσεγγίσεις για την εξόρυξη, επεξεργασία και απεικόνιση δεδομένων, για την μοντελοποίηση των βιολογικών, οικονομικών και κοινωνικών φαινομένων και καταστάσεων. »

    1) Τι ακριβώς έχουν στο μυαλό τους μιλώντας για ψηφιακό πλαίσιο;
    2) Η σύγχρονη μαθηματική σκέψη είναι η εξόρυξη (άκου όρος!) και η απεικόνιση δεδομένων, άντε και η στατιστική επεξεργασία με το SPSS μπλακ μποξ;

    Άντε καλάααα!

  82. Corto said

    79 (Mitsos):

    Νομίζω ότι αυτό θα ανοίγει (το σχήμα στην πρώτη σελίδα):

    https://newtech-pub.com/wp-content/uploads/2013/10/Kefalaio-1_geographika.pdf

  83. mitsos said

    @ 83 ( Corto)
    Ευχαριστώ . Το είχα δει και παλιότερα αυτό το πιντιεφι.
    προτιμώ τις φωτογραφίες :

    http://scinews.eu/fysiki-diastima/816-oi-25-pio-sygklonistikes-fotografies-tis-gis-pou-exoun-lifthei-pote-apo-to-diastima

  84. Corto said

    83:
    Δηλαδή εννοείτε την χρήση δορυφορικών εικόνων για καλύτερη προσέγγιση του γεωειδούς; Πολύ ενδιαφέρον. Δεν αποκλείεται στο μέλλον να υπάρχει αυτή η δυνατότητα, και ίσως ακόμα καλύτερα με την χρήση εικόνων δορυφορικού ραντάρ (διότι αυτές οι εικόνες δεν εξαρτώνται από το φως του Ήλιου).

  85. ΓιώργοςΜ said

    84 Το γεωειδές δεν είναι απαραίτητα το «σωστό» σχήμα της Γης. Είναι η επιφάνεια στην οποία το άνυσμα της βαρύτητας είναι κάθετο και έχει το ίδιο μέτρο. Άλλωστε οι παρατηρήσεις σχετικά με την απόκλιση από τη σφαιρικότητα προέκυψαν από τις μικροαποκλίσεις στις τροχιές των δορυφόρων, απ’ ότι θυμάμαι. Θα μπορούσαμε να έχουμε δηλ μια τέλεια σφαίρα αλλά με ανομοιογενή σύσταση με το ίδιο αποτέλεσμα στο βαρυτικό πεδίο.
    Επιπλέον, οι διαφοροποιήσεις του γεωειδούς από τα ιδανικά σχήματα δεν θα είναι ποτέ ορατές. Πρόκειται για αποκλίσεις της τάξης των +/- 100 μέτρων από το ελλειψοειδές, συνεπώς σε σχέση με την διάμετρό της, που είναι 12.756 χιλιόμετρα είναι αόρατη. Το ίδιο το ελλειψοειδές έχει απόκλιση 0,3% από την τέλεια σφαίρα (διάμετρος μέγιστη/ελάχιστη: 12756/12714 απ’ ότι βλέπω εδώ).
    Σχήματα που με τεράστια υπερβολή δείχνουν την ποιοτική απόκλιση από τα ιδανικά σχήματα όπως αυτό έχουν μόνο νόημα με αυτόν τον τρόπο, ποιοτικά, να δείξουν δηλαδή οπτικά ποια είναι τα σημεία στον πλανήτη με τις αποκλίσεις και αν αυτές είναι θετικές ή αρνητικές σε σχέση με το ιδανικό σχήμα.

  86. Γς said

    Καλημέρα

    Ωραία ήταν. Η γιατρίνα.
    Μόνο που με είχε πεθάνει στις ενέσεις.
    Ολη νύχτα.
    Στ όνειρό μου

  87. π2 said

    Επί του 76: Κάτι που πάντοτε μου φαινόταν πάντοτε συναρπαστικό στον διαδικτυακό διάλογο, είναι η νέα συνήθεια να ψεύδεται κανείς με ντοκουμέντα (εάν προκληθεί κλπ.). Θέλω να πω, παλιά έλεγε πολύς κόσμος ψέματα ποντάροντας στο ότι κανείς δεν θα ψάξει τι ισχύει και τι όχι. Τώρα, πολλοί δεν διστάζουν να βάλουν λινκ για να αποδείξουν τη διαστρέβλωση της αλήθειας, κι ας λέει άλλο πράγμα το λινκ. Πώς είναι οι πολιτικοί που λένε «εγώ ποτέ δεν είπα ότι…» κι ας ξέρουν ότι υπάρχουν γιουτιουμπάκια με χιλιάδες χτυπήματα που τους δείχνουν να λένε ακριβώς αυτό που διαψεύδουν ότι είπαν; Κάπως έτσι.

  88. sarant said

    81 Aν φτιαχτεί το πρόγραμμα σπουδών με βάση τις διεκδικήσεις κάθε επαγγελματικής ομάδας, θα πρέπει να έχει καμιά διακοσαριά ώρες διδασκαλία την εβδομάδα.

  89. dryhammer said

    88 Και πάλι (ή μάλλον τότε είναι που) τίποτα δε θα μαθαίνουν

  90. # 87

    #76 = #2×38 = #2x2x19 !! Τι ψάχνεις να βρεις ; μόνο τα προγνωστικά του στο ποδόσφαιρο αξίζουν !

  91. Pedis said

    # 88 – αν κατάλαβα σωστά, διαμαρτύρονται που η στοιχειώδης (μιλάμε για το λύκειο) μαθηματική εκπαίδευση εξοβελίζεται από αρκετές (επαγγελματο/ακαδημαικές) κατευθύνσεις. Αλλά το μοναδικό επιχείρημα που φέρνουν, αν εφαρμοστεί, είναι βέβαιο ότι θα φέρει ακομη περισσότερη αλλοτρίωση της μαθηματικής παιδείας.

    Επειδή η ανακοίνωση είναι προχειροσυνταγμένη δεν θέτει καν το πρόβλημα με τρόπο σαφή. Μετά άιντε να πείσεις ότι εργάζεσαι για το καλό της μαθηματικής παιδείας.

  92. Γς said

    91:

    >Μετά άιντε να πείσεις ότι εργάζεσαι για το καλό της μαθηματικής παιδείας.

    Ημουν σ ένα στρογγυλό τραπέζι για την Διδακτική των Μαθηματικών.

    -Εμείς τα αγαπάμε τα παιδιά..(ο ένας)

    -Εγώ από αγάπη στα παιδιά το προτείνω (ο άλλος)

    -Γιατί συνάδελφε, αμφισβητείς την αγάπη μου προς (ο παράλλος)

    -Ρε δεν τα παρατάτε αυτά! Οι μόνοι που αγαπούν πραγματικά τα παιδιά είναι οι παιδεραστές (εγώ)

    Το είχα ακούσει κάποτε και έπρεπε να το …αξιοποιήσω.

  93. Corto said

    85 (ΓιώργοςΜ):

    Δεν γράφηκε ότι το γεωειδές είναι το «σωστό» σχήμα της Γης, αλλά ότι είναι η μαθηματική, ισοδυναμική επιφάνεια αναφοράς η οποία προσεγγίζει καλύτερα την Φυσική Γήινη Επιφάνεια. Το πραγματικό σχήμα της Γης είναι μοναδικό και δεν ταυτίζεται ικανοποιητικά με κανένα γνωστό μαθηματικό πρότυπο. Κατά καιρούς για τον σκοπό αυτό έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορα μοντέλα γεωειδούς, τα οποία βελτιώνονται και βεβαίως στο μέλλον θα υπάρξουν ακόμα καλύτερες προσεγγίσεις. Επίσης ας τονισθεί ότι το χρησιμοπούμενο για τους υπολογισμούς ελλειψοειδές εκ περιστροφής δεν είναι ένα και μοναδικό, αλλά αναλόγως της εφαρμογής, επιλέγεται το κατάλληλο.

    Γράφετε:

    «Επιπλέον, οι διαφοροποιήσεις του γεωειδούς από τα ιδανικά σχήματα δεν θα είναι ποτέ ορατές»

    Επειδή δεν αντιλαμβάνομαι το παραπάνω, μπορείτε να το εξηγήσετε; Τι εννοείτε ορατές;

  94. ΓιώργοςΜ said

    93 Αναφέρθηκε πως καλύτερες φωτογραφίες, απεικόνιση ραντάρ κλπ θα βοηθήσουν στην καλύτερη απεικόνιση του γεωειδούς. Επειδή οι αποκλίσεις είναι απειροελάχιστες σε σύγκριση με τις διαστάσεις της σφαίρας/έλλειψης, και για να υπάρχει αίσθηση του μέτρου, ανέφερα το «ορατές»· καμία φωτογραφία δεν θα κάνει αντιληπτές τις διαφορές στο γυμνό μάτι. Κάπου διάβασα πρόσφατα πως οι αποκλίσεις από τα ιδανικά σχήματα είναι μικρότερες στη Γη απ’ ότι σε μια μπάλα του μπιλιάρδου.
    Μεταξύ των επαϊόντων αυτά είναι κοινός τόπος, αλλά επειδή πολλοί διαβάζουν χωρίς το σχετικό υπόβαθρο, είπα να το επισημάνω.

  95. NIKOS NIKOS said

    » Αυτό είχε την απρόβλεπτη συνέπεια να καταρρεύσει δυο αιώνες μετά ο ρωμαϊκός κόσμος, μολονότι κανένας αυτοκράτορας της Κίνας δεν είχε παρόμοια πρόθεση ούτε καν είχε επίγνωση του αποφασιστικού αυτού γεγονότος, πράγμα που αποδεικνύει πως παρά τη διαίρεσή του σε ανατολικό και δυτικό τμήμα, ο Παλαιός Κόσμος ήταν ενιαίος.»

    Προς ενίσχυση του ισχυρισμού του πατρός Σαραντάκου

    https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwjAkuDW8uzgAhWI6aQKHXMhAeQQFjAAegQIAxAC&url=http%3A%2F%2Fwww.sino-platonic.org%2Fcomplete%2Fspp230_hellenes_romans_in_china.pdf&usg=AOvVaw1OjkseHuBtt_jAmtnT8WKX

    http://www.sino-platonic.org/complete/spp084_mummies_central_asia.pdf

  96. Corto said

    94:
    Κατάλαβα, ευχαριστώ για την απάντηση.

    Οπωσδήποτε με γυμνό μάτι δεν γίνονται αντιληπτές οι διαφορές. Στο σχ. 84 αναφερόμουν σε μετρήσεις με δορυφορικές εικόνες (όχι φωτογραφίες) και σε τεχνικές τηλεπισκόπησης, οι οποίες βελτιώνονται σταδιακά.

  97. Σηλισάβ said

    Για τους Ρωμαίους Κινέζους δείτε ένα από τα βίντεο εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=JzAjR6Qbl80

    Γενικά το 95% του κόσμου νομίζει ότι η ανθρωπότητα μέχρι το 1800 ήταν πρωτόγονη. Όμως οι αρχαίοι ήξεραν πολύ περισσότερα από όσα νομίζαμε, ευτυχώς η αρχαιολογία ανατρέπει πολλά τα τελευταία χρόνια. Και κυρίως, τέρμα ο ευρωκεντρισμός: Στον Ινδικό Ωκεανό υπήρχε παγκοσμιοποιημένο θαλάσσιο εμπόριο όταν στην Ευρώπη τρώγανε βελανίδια

  98. loukretia50 said

    97.
    To βίντεο δεν είναι πολύ πειστικό.
    Και δεν είχαν φάλαγγα οι Ρωμαίοι
    Roman Testudo

  99. Γιάννης Ιατρού said

    98 (97): Έτσι. Είναι τουριστικός προορισμός, για την επιβίωσή τους φροντίζουν οι άνθρωποι 🙂
    Επιστημονικά έχει πλέον διευθετηθεί το θέμα, κυρίως Καυκάσιοι και Ουγούριοι (τουρκ. προέλευσης φυλή) ήσαν οι πρόγονοί τους. Η θεωρία του καθ. Οµερ Νταµπς (Dubs) έχει πλέον καταρριφθεί.
    ΡΩΜΑΙΟΙ ΛΕΡΕΣ, ΑΚΟΜΑ ΛΙΓΕΣ ΜΕΡΕΣ 🙂

  100. 73 τέλος

    Πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, πράγματι – δεν το είχα υπόψη μου.

  101. loukretia50 said

    99. Μερσί για τα λινκ!
    Ω! ταλαίπωροι Ρωμαίοι, πλέον δεν είστε ρωμαλέοι
    Είστε απεχθείς και λέρες – τρέξτε πίσω στις γαλέρες!

  102. NIKOS NIKOS said

    Από τις γιορτές της γονιμότητας των Miao people of China, (Miao όπως γατούλα)

    Από τους ορυζώνες της ίδιας περιοχής, Miao girl of the Lonsheng rice fields

    Και η Σοφία Σλήμαν με τον θησαυρό της «Ωραίας Ελένης»

  103. Γιάννης Ιατρού said

    100: Εμένα Μιχάλη μου άρεσαν και οι εικονογραφήσεις του!

    101: 🙂

  104. Κάτι άλλο έψαχνα και έπεσα σ’ αυτό: https://www.public.gr/product/books/greek-books/anthropology-social-sciences/history/i-eksigitiki-paradosi-tis-geografikis-yfigiseos-toy-klaydioy-ptolemaioy/prod209207mm/

  105. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κατάφρακτοι/πανσίδηροι
    Ένα άλλο ιδιάζον στοιχείο του Λέοντα είναι η χρήση λογίων νεολογισμών στην θέση των παραδοσιακών όρων. Έτσι οι κατάφρακτοι ονομάζονται «πανσίδηροι ἱππόται»,
    https://smerdaleos.wordpress.com/tag/%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%82/

    Ο κατάφρακτος καρπός
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/24/karyon/

  106. loukretia50 said

    105. Δεν ήταν «σιδερόφρακτοι»?

  107. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    106. Βέβαια σιδερόφρακτοι, αλλά η (άλλη) λέξη -πανσίδηροι- σάμπως να μαλακώνει την εντύπωση και να σκληραίνει το μέταλλο 🙂

    «Κάγκελα, κάγκελα παντού…» στη σιδερόφρακτη Ευρώπη

  108. 50, …… # 49 – Α, ήταν αυτοί που τον πετάγανε μαζί με το κουτάκι … 🙂 …

    Με το κονσερβοκούτι μαζί ο πελτές είχε ακαριαία αποτελέσματα για τους εμπόλεμους,
    εξ ου και η ονομασία του

    Πτωματοπελτές

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: