Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γεια χαραντάν και τα κουκιά μπαγλάν

Posted by sarant στο 14 Μαρτίου, 2019


Με ρώτησαν γιατί το λέμε έτσι και τι ρόλο παίζουν τα κουκιά. Έχω μια θεωρία, που δεν είναι πλήρης -οπότε με το σημερινό άρθρο ρίχνω μισοάδεια ελπίζοντας να πιάσω (πιο) γεμάτα.

Ο λόγος, για τον μάγκικο χαιρετισμό «Γεια χαραντάν και τα κουκιά μπαγλάν». Ας τον ακούσουμε:

Πρόκειται, σύμφωνα με το slang.gr, για «κλασικό μάγκικο χαιρετισμό». Το slang.gr προχωράει στην εξής ανάλυση:

Κλασικός μάγκικος χαιρετισμός, ο οποίος αναλύεται ως εξής:

1) Γειαχαραντάν (= γεια + χαρά + νταν): Το πολύ δημοφιλές «γεια χαρά» στην καθομιλουμένη, ευχή για υγεία και χαρά δηλαδή. Το «νταν» κατά 99,9 % αποτελεί μάγκικη προσθήκη άνευ ιδιαίτερης σημασίας, ούτως ώστε να κάνει ρίμα με το ακόλουθο «και τα κουκιά μπαγλάν». Εκτός εάν υπήρξε όντως κάποιος Μέγας Φιλέλλην μαγκίτης ονόματι Dan, στον οποίο απευθύνονται οι χρήστες της φράσης από σεβασμό στο όνομά του.

2) και τα κουκιά μπαγλάν: αναφέρεται στο παίξιμο του κομπολογιού, στη χαρακτηριστική κίνηση δηλαδή, τινάγματος των χαντρών (=κουκιά) προς τα πίσω και τον χαρακτηριστικό ήχο που παράγεται.

Σημείωση: το (2) (και τα κουκιά μπαγλάν) δύναται να ακολουθεί και άλλη φράση πέρα του «γειαχαραντάν» αρκεί να παράγεται ρίμα.

Σε σχόλιο προστίθεται ότι το μπαγλάν πρέπει να προέρχεται από το τούρκικο bağlanmak = δεμένος.

Είναι μια θεωρία συνεκτική, γι’ αυτό και πειστική. Οι χάντρες του κομπολογιού όντως λέγονται και κουκιά ενώ από το ρήμα bağlamak προέρχεται και το δικό μας «μπαγλαρώνω».

Ωστόσο, έχω πολλές επιφυλάξεις για τη θεωρία αυτή, που νομίζω πως είναι χτισμένη πάνω στην εικόνα που έπλασε ο Χάρρυ Κλυνν στο απόσπασμα που είδαμε.

Από την αλλη, δυσκολεύομαι να δεχτώ ότι οι δυο αλλεπάλληλοι πλατειασμοί του χαιρετισμού «Γεια χαρά», πρώτον από Γεια χαρά σε Γεια χαραντάν και δεύτερο με την προσθήκη της φράσης «και τα κουκιά μπαγλάν» είναι εντελώς τυχαίοι, ότι προστέθηκαν απλώς εύηχες συλλαβές που κάνουν ρίμα.

Οπότε, να τα πάρουμε με τη σειρά.

Πρώτα ο πλατειασμός από Γεια χαρά σε Γεια χαραντάν. Κατά το σλανγκ.γρ, το «νταν» είναι μάγκικη τυχαία προσθήκη. Κάποιοι το γράφουν χωριστά: Γεια χαρά νταν, που δείχνει ότι το σκέφτονται σαν επιφώνημα, αλλά οι περισσότεροι το «χαραντάν» το εκλαμβάνουν σαν μία λέξη.

Κατά τη γνώμη μου, το -νταν αυτό δεν είναι τυχαίο. Δεν είναι και μεμονωμένο, αφού βρίσκουμε επίσης, πάντα στη μάγκικη γλώσσα, το «μερακλαντάν» και το «τζαμπαντάν». Νομίζω ότι ο πλατειασμός αυτός έγινε με επίδραση από το τουρκικό επίθημα -dan, που χρησιμοποιείται στο τέλος των λέξεων για να δηλώσει προέλευση, ας πούμε Istanbul’dan = από την Κωνσταντινούπολη.  Χρησιμοποιείται μια τυπικά τούρκικη κατάληξη για να προσδώσει χρώμα στον χαιρετισμό.

Βλέπω ότι το ίδιο πιστεύει και ο Ζάχος [Παπαζαχαρίου] στο Λεξικό της Πιάτσας, ο οποίος στο λήμμα «γεια χαραντάν» [με τα κουκιά δεν ασχολείται] λέει: Η κατάληξη -νταν που στα τούρκικα σημαίνει προέλευση, έχει χάσει τη σημασία της και δίνει απλώς στο χαιρετισμό ένα τόνο «μαγκιάς», με καλοπροαίρετο, εγκάρδιο και λίγο προκλητικό νταηλίκι.

Το δεύτερο που έχω να παρατηρήσω είναι πως κατά πάσα πιθανότητα η αρχική μορφή της φράσης δεν είναι «και τα κουκιά μπαγλάν» αλλά «και τα κουκιά μπακλά» .

Γιατί «μπακλά»; Γιατί στα τουρκικά τα κουκιά λέγονται bakla, μπακλά! Θεωρώ εντελώς απίθανο το «τα κουκιά μπαγλάν» να προέρχεται από αλλού και όχι από την τουρκική λέξη που σημαίνει «κουκί».

Η τουρκική λέξη, μάλιστα, έχει περάσει και στα ελληνικά, αν και σε μικρή έκταση. Πάντως, καταγράφεται από παλιά. Ας πούμε, στο λεξικό του Σομαβέρα (1707) διαβάζω:

Κατάστιχο καμπόσων καρπών των χορταριών

Lista di alquanti frutti delle herbe

  1. το αγκούρι: cocomero, cucumero
  2. η αγκυνάρα: carcioffo, cacioffolo, articiocco
  3. ο χλωρός αρακάς, το χλωρό μπιζέλι: pisello
  4. η κάπαρη: capparo, capperó
  5. το καρπούζι, το χειμωνικό:melone d’acqua, anguria
  6. το κολοκύθι: cocozza, cucuzza, zucca
  7. η μελιντζάνα: melenzana
  8. το ποπόνι, το πεπόνι: melone, mellone
  9. το χλωρό ροβίθι, το χλωρό ρεβίθι: cece, cicero
  10. το φασόλι, το φασούλι: faggiuolo
  11. το φλασκόμηλο: pomo de salvia
  12. το χλωροκούκι, το μπακλά: fava fresca

Η ονομαστή ταταυλιανή αποκριά στην Πόλη, που απαγορεύτηκε από τις αρχές το 1943 και αναβίωσε τα τελευταία χρόνια, λέγεται Μπακλά χορανί ή Μπακλαχοράνι, χορός των κουκιών ας πούμε.

Και οι κουκορίχτρες, οι μάντισσες δηλαδή που μάντευαν ρίχνοντας τα κουκιά, λέγονταν και μπακλατζούδες.

Το ποίημα Καραγκιόζης του Γιάννη Αναπλιώτη ξεκινάει ως εξής:
Άσπρα κουκιά
Μαύρα κουκιά
Μπακλάν κουκιά

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι πως η φράση «και τα κουκιά μπακλά» καταγράφεται ήδη σε άλλες περιστάσεις. Συγκεκριμένα, σε σελίδα που εξετάζει το μικρασιατικό λεξιλόγιο, καταγράφεται, ως παράδειγμα υβριδικής έκφρασης με ανάμικτες ελληνικές και τουρκικές λέξεις, η «έκφραση αγανάκτησης» αβράντινι σιχτίμινι και τα κουκιά μπακλά.

Οι πρώτες δυο λέξεις είναι βαριά τουρκική βρισιά που την έχουμε συναντήσει και παλιότερα στο ιστολόγιο, κάτι σαν γαμώ το μουνί, αν και στα ελληνικά μπορεί να σημαίνει απλώς «ασ’ το διάολο», όμως αυτό που ενδιαφέρει είναι πως η φράση «και τα κουκιά μπακλά» προστίθεται για πλατειασμό χωρίς να έχει κάποια σύνδεση με το πρώτο σκέλος της φράσης.

Οπότε, σκέφτομαι, αν η φράση αυτή «και τα κουκιά μπακλά» που είναι στην ουσία μια ταυτολογία, μια «λαπαλισάδα» που λέγαμε τις προάλλες, συνηθιζόταν να κολλάει σε άλλες φράσεις, θα μπορούσε θαυμάσια να κολλήσει στο «γεια χαραντάν» και να γίνει «γεια χαραντάν και τα κουκιά μπακλά».

Στη συνέχεια, καθώς το «μπακλά» λίγοι το ξέρανε, θα έγινε πρώτα μπακλάν και μετά μπαγλάν για να προκύψει ο σημερινός μάγκικος χαιρετισμός.

Αυτή είναι η εκδοχή στην οποία τείνω -περιμένω τα σχόλιά σας, είτε επιβεβαιωτικά είτε ανασκευαστικά. Από μένα πάντως, γεια χαραντάν!

 

205 Σχόλια to “Γεια χαραντάν και τα κουκιά μπαγλάν”

  1. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    νωρίς-νωρίς το σημερινό 🙂

  2. Όταν το συζητήσαμε κατ’ ιδίαν, βρε Νίκο, δεν μου είπες ότι είχες συναντήσει την έκφραση «και τα κουκιά μπακλά» ήδη. Πολύ λογικό μου φαίνεται έτσι.

  3. loukretia50 said

    Xαιρετισμός… πολλά νταν!

  4. Πάνος με πεζά said

    Μωρέ, Μπατακλάν να μη γίνουν τα κουκιά, κι όλα τα άλλα ΟΚ. Καλημέρα !

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Νωρίς; Νομιζω τη συνήθη ώρα ανέβηκε -εκτός αν εννοείς τον χαιρετισμό που είναι βραδινός

    2 Ε, δεν ήθελα να σε επηρεάσω 🙂

  6. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Κουκιά.
    Φρίκη. Παιδικό τραύμα.
    Σήμερα θα απέχω, να τα φάτε μόνοι σας 🙂
    Καλημέρα.

  7. Σηλισάβ said

    Τα κουκιά. Μια εποχή που δεν υπήρχαν ψυγεία, η ξηρά τροφή ήταν στα πολύ πάνω της. Σταφίδα, σκόρδο, κρεμμύδι, σύκο ξερό και κουκιά. Μαζί με τα ψυγεία ήρθε και η παρακμή τους, μας ξέμειναν οι εκφράσεις και οι παροιμίες. Στην οικογένεια μου, εκ ορεινής Αρκαδίας ορμώμενη, τα έχουν σε πολύ εκτίμηση, μάλλον για να θυμούνται τα παιδικά τους χρόνια. Προσωπικά μου είναι αδιάφορη η γεύση τους

  8. ΣοφίαΟ said

    Η αφίσα μου θύμησε τη φράση cultural appropriation, και παρόλο που η Βικι μου λέει ότι συμμετέχουν και Έλληνες στην αναβίωση, εμένα μου θυμίζει το καρναβάλι του Νοτινγκ Χιλ, το οποίο είναι ξεκομμένο από την πολιτιστική παράδοση του καρναβαλιού.

  9. ΓΤ said

    (Για τους πολύ ειδικούς: αντιστροφή του βέλους του χρόνου, στο https://www.nature.com/articles/s41598-019-40765-6)

  10. Καλημέρα ή μάλλον γεια χαραντάν (μόρτες).

    Τα κουκιά. Ορμώμενος απ’ το τελευταίο. Παλιότερα στο χωριό με το που άναβε η φωτιά, έμπαινε το τσουκάλι με τα κουκιά και μετά ασχολιόταν η νοικοκυρά με το τι θα μαγειρέψει. Ήταν το πρώτο πιάτο (όπως αλλού η σούπα ή η πάστα κλπ).

    Για τα κουκιά υπάρχει και σχετικός χορός.

    Το «αβράντινιμ σιχτίρινιμ», σημαίνει (σε μας) κάτι σαν το «άστε ντούα». Με το έτσι θέλω, με το ζόρι, που το ζόρι εκφράζεται με απειλές και φωνές. Το ρήμα «αβραντινίζου» (βρίζω φωνάζοντας).

    Πολλά έγραψα, για το χαιρετισμό, τίποτα. Ας είναι…

  11. Alexis said

    Καλημέρα.
    Πολύ ενδιαφέρον!
    Και σίγουρα πιο πειστική εξήγηση από αυτήν του slang.gr
    Σε πολλές από αυτές τις μάγκικες φράσεις οι λέξεις δεν έχουν κανένα ιδιαίτερο νόημα αλλά προστίθενται απλώς χάριν ευφωνίας και ρίμας.
    Πρβλ. και το «μία είναι η ουσία και ο μπακλαβάς γωνία»
    (Αυτή η τελευταία μήπως είναι κατασκευασμένη, π.χ. από Τσιφόρο ή κάποιον άλλον αντίστοιχο;)

  12. dryhammer said

    Ως κουκοχιώτης ν’ αναφέρω τούτα τα 2.

    1. Τις δυο φορές που μπάρκαρα ήταν άνοιξη. Στην ερώτηση της μάνας μου, τι φαΐ να σου φτιάξω τελευταία μέρα η απάντηση ήταν η ίδια: Αγκιναροκούκια (ήτοι αγκινάρες και φρέσκα κουκιά «αλα πολίτα» με άνηθο, φρ. κρεμμυδάκι κλπ)

    2. Μπροστά στην κουκόφαβα, η άλλη από το μπιζελοειδές δεν πιάνει μπάζα (με ξερό κρεμμύδι αντί κουτάλι)

  13. Παναγιώτης Αλεβαντής said

    Σχετικά με το «αβράντινι σιχτίμινι» η Πολίτισσα γιαγιά μου και η αδελφή της (χαρακτήρες τύπου Λωξάντρας που έχουν αποχωρήσει από τον κόσμο εδώ και πολλά χρόνια) χρησιμοποιούσαν την έκφραση «ντιντινί σιχτιμινί» (με τονισμό στη λήγουσα) όταν τις νευριάζαμε …

  14. spiridione said

    ούλα καλά και τα κουκιά μπακλάρ
    http://tragaras.blogspot.com/2011/01/blog-post_08.html

  15. 13 Ντινινί (< dinini = την πίστη σου). Το έχει κι ο Κονδυλάκης, αν δεν κάνω λάθος στο Πώς ερώμιεψε το χωριό.

  16. Καλημέραντάν !!

    Εχω κάποιες επιφυλάξεις

    Οπως έχω καταλάβει την έκφραση δεν είναι χαιρετισμός κάποιου που έρχεται αλλά κάποιου που φεύγει διαφωνώντας κάθετα με τεκταινόμενα και του οποίου η πρόταση δεν γίνεται δεκτή. Τα κουκιά σαφώς αναφέρονται σε χρήματα ή παικτικές μίζες, χαρακτηριστική η έκφραση «δεν βγαίνουν τα κουκιά», οπότε θεωρώ πως το μπακλάν ή μπαγλάν προέρχεται από κάτι που να σημαίνει λίγα, ψεύτικα, χάρισμά σας κ.λ.π.

  17. Στον παλιό Πειραιά που μεγάλωσα, ευρείας χρήσης ήταν μόνο το γειαχαραντάν (το γράφω ως μία λέξη για να αποδώσω τον τρόπο που ελέγετο). Συνηθισμένο από κάποιον της παρέας που μόλις ερχόταν εν είδει αστεϊσμού, εύθυμης διάθεσης ή για να δείξει μεγάλη εξοικείωση με τα υπόλοιπα μέλη. Το «και τα κουκιά μπαγκλάν» δεν το είχα ακούσει ποτέ. Εδώ το πρωτακούω. Νομίζω ότι το νταν δεν μπήκε για να ομοιοκαταληκτήσει με τον μπαγκλάν αλλά ότι το αντίθετο συνέβη: στην ηχηρή κατάληξη νταν μπήκε η εξίσου ηχηρή μπαγκλάν.

    Εξ άλλου, νομίζω ότι δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο σε μια διαδεδομένη φράση να μπαίνει τσόντα, συμπλήρωμα μια άλλη άσχετη ή σχετική π.χ. στην σκωπτική «σπάσε και δέκα αυγά Τουρκίας σκόνη» κολλάει το «και τα μάτια χωριστά» για να επιτείνει την κωμικότητα.

    Μιλώντας για κουκιά, έψαξα τις προάλλες στα ράφια του Σκλαβενίτη με τα όσπρια για να πάρω ένα σακουλάκι και να θυμηθώ τα παιδικά μου χρόνια. Βρήκα ένα σωρό περίεργα: Κεχρί (αποφλειωμένο, βιολογικό), φαγόπυρο (;), καστανό ρύζι parboiled, μεξικάνικο ρύζι, καλοκαιρινή σαλάτα οσπρίων και διάφορα παρδαλά, αλλά κουκιά ούτα για δείγμα. Η υπάλληλος που ρώτησα μου είπε ότι δεν τα φέρνουν πια επειδή δεν τα ζητάει ο κόσμος. Τελικά βρήκα χύμα, Τριπόλεως, σε ένα μπακαλικάκι της γειτονιάς. Και όμως τα κουκιά κάποτε ήσαν συνηθέστατα, (όπως τα φασόλια και οι φακές) και για αυτό μπήκαν σε παροιμιώδεις εκφράσεις, όπως «μετρημένα κουκιά», «κουκιά τρως, κουκιά μαρτυράς», «-τι κάνεις Γιάννη; -Κουκιά σπέρνω», «δεν βγαίνουν τα κουκιά» (σε εκλογομαγειρέματα) κλπ.

  18. Λεύκιππος said

    Για το νταν της καταληξης υπάρχει και το «ανανταν μπαμπαντάν», αν δεν κάνω λάθος, «από πάπου προς πάπουν» ή κάτι τέτοιο τελος πάντων.

  19. Alexis said

    #18: Νομίζω ότι επί λέξει σημαίνει «από μάνα κι από πατέρα» ή όπως λέει και η παροιμία «από μάνα κι από κύρη (κάναμε και γιο Ζαφείρη)» 😊
    Βέβαια έχει πάρει τη σημασία «πάππου προς πάππου»

  20. Πάνος με πεζά said

    Και είναι και με «μ», αναντάμ-παπαντάμ.

  21. ΓΤ said

    εκλογικό «μονοκούκι», αλλά και «κυάμων απέχεσθαι»

  22. Niki Reppou said

    Ανατολική Θεσσαλία, στον κάμπο:

    μπακλάς = αγριόβικος

    μπαγλατζής = αυτός που ακολουθεί τον θεριστή και δένει τα στάχυα σε δεμάτια

  23. Πάνος με πεζά said

    «Δυο φορές κουκιά με λάδι
    ήταν ένας εν Ελλάδι
    που την άλειφε με λάδι» (Γ.Γεωργίου)

  24. nikiplos said

    Καλημέρα… πειστικότερη εξήγηση αυτή από εκείνη του slang. Να πω την αμαρτία μου, πως αυτήν του slang δεν τη βρήκα πειστική πριν καν διαβάσω το κυρίως ειπείν άρθρο…
    Ίσως η φράση «τα κουκιά μπακλά» έχει από μόνη της τη δική της ιστορία. Κάτι σαν «τα σύκα σύκα», ή «είναι απλά τα πράγματα φως φανάρι»…

    Εγώ την έκφραση την είχα ακούσει ολόκληρη, όπως γράφεται «γειά χαρά νταν και τα κουκιά μπαγλάν».

    Η πρώτη πάντως φράση, μου θύμισε το «γεια χαρά (δρα)» που λέγαμε αστειευόμενοι όταν ήμασταν νεότεροι… Συνήθως αυτό το (δρα) το πρόφερε άλλος από εκείνον που χαιρετούσε…

  25. Κυριάκος said

    Ο αδερφός μου όταν ήταν 5 χρονών έφαγε χλωρά κουκιά από τον κήπο και παραλίγο να πεθάνει (κυαμισμός). Έτσι τα κουκιά εξοβελίστηκαν από την κουζίνα μας. Εγώ έφαγα κουκιά σε μεγάλη ηλικία και με χαρά διαπίστωσα ότι τόσα χρόνια δεν έχασα καμμία μοναδική γεύση!
    Στη Σητεία όπου διαμένω, στα καφενεία μαζί με τη ρακή πρόσφεραν (τα παλιά χρόνια) ως μεζέ τηγανητά ξερά κουκιά με μπόλικο αλάτι! Και όπως με διαβεβαιώνει η Κυρά Δέσποινα -από το Καρύδι- γλεντούσαν με το βιολί και τη λύρα όλη τη νύχτα έχοντας μόνο αυτά τα -σκληρά σαν πέτρες- κουκιά για φαγητό!

  26. nikiplos said

    Πάντως αυτό το bağlanmak προφερόμενο ως μπαγλαμά σημαίνει και δεσμός. Φέρεται από κάποιους ότι έδωσε το όνομα στο γνωστό όργανο. (και στη συνέχεια στη βρισιά)…

  27. ΓΤ said

    #23 O Γεωργίου, ο νωδός πρόεδρος του Απόλλωνα Σμύρνης, είναι γνωστός (και) για το «[…] είσαι ο μόνος εν Ελλάδι που την άλειψε με λάδι».

  28. Corto said

    «Δεν είναι και μεμονωμένο, αφού βρίσκουμε επίσης, πάντα στη μάγκικη γλώσσα, το «μερακλαντάν» και το «τζαμπαντάν».»

    To «τζαμπαντάν» πού το βρίσκουμε; Υπάρχει σε κάποιο κείμενο με μάγκικη γλώσσα;

    Υπάρχει επίσης πουθενά καταγεγραμμένη η έκφραση «γεια χαραντάν και τα κουκιά μπαγλάν» ή έστω σκέτο το «γεια χαραντάν»;

    (Εννοώ σε κείμενο ή ηχογράφηση όπου εμφανίζεται μάγκικη αργκό, όχι Χάρρυ Κλυνν)

  29. sarant said

    14 Μπράβο, κι αλλη αναφορά όπου «τα κουκιά μπακλά*» χρησιμοποιείται σαν φραστικό συμπλήρωμα.

    18 Μπράβο,έπρεπε να το αναφέρω

    22 Ο μπαγλατζής πρέπει να είναι απο το μπαγλαμάκ = δένω

    25 Ναι, κάποιοι παθαίνουν κυάμωση και είναι σοβαρό.

  30. sarant said

    28 Γιατί πρέπει να υπάρχει (το «τζαμπαντάν») σε κείμενο με μάγκικη γλώσσα όταν υπάρχει στην κοινή γλώσσα;
    πχ https://cityportal.gr/category.php?cat=free
    ή στο σλανγκ.γρ

    Γιατί να είναι καταγραμμένο το «γεια χαραντάν» όταν το ακούμε συνεχώς; Πάντως είναι καταγραμμένο, τουλάχιστον στον Ζάχο (το λέω και στο άρθρο) και στον Κάτο. Αλλά χωρίς κουκιά. Τα κουκιά τα βρίσκεις στο σλανγ.γρ και στο διαδίκτυο.

  31. NIKOS NIKOS said

    bakla. bakkal, bakir, baklava, bahçe αλλά και μπακούρης, μπαχαρικό, Βουκουρέστι, Βαϊκάλη, στα αγγλικά bay, beach, στα γερμανικά bach όλα στον Βάκη οφείλονται.
    Πολλά ηπειρώτικα επώνυμα Μπακοδήμος, Μπακογιάννης, Μπακόλας (που τα χρησιμοποιούν και ρωμανιώτες λόγω Βάκχου – Ιάκχου – Γιαχβέ).

  32. ΓΤ said

    Είχα στείλει ένα σχόλιο-απάντηση στο #28, για το οποίο διάβασα ότι «περιμένει έγκριση». Άλλο και τούτο…

  33. spiridione said

    Μούσι μουσαντάν, φύγε από μένα
    και γεια χαραντάν
    https://thepoetsiloved.wordpress.com/2011/04/10/kostas-papadopoulos-to-mousi-kai-to-fesi-grigoris-bithikotsis-kostas-virvos-%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CF%86%CE%AD%CF%83%CE%B9-%CE%B3%CF%81%CE%B7/

  34. Corto said

    30:
    Γιατί με άλλο τρόπο θα προσεγγίσουμε αυτές τις εκφράσεις αν είναι μάγκικες, όπως ακριβώς τις χαρακτηρίζεις στο άρθρο («πάντα στη μάγκικη γλώσσα,…») και αλλιώς αν είναι εξυπνακισμοί των τελευταίων δεκαετιών και μάλιστα προερχόμενες από τηλεόραση-σινεμά-θέατρο κλπ.

    Εν πάση περιπτώσει, ας διερευνήσουμε μήπως τα κουκιά της έκφρασης είναι προσθήκη των κωμωδιογράφων και όχι αυθεντική λαϊκή ή μάγκικη ή αργκοτική έκφραση.

  35. ΓΤ said

    @28 Απολαύστε υπεύθυνα Μαρία Ρούσσου στο κολασμένου στίχου «Γεια χαραντάν» (https://www.youtube.com/watch?v=gTt0lXQQuos) 🙂

  36. sarant said

    32-35 Καμιά φορά άμα βάλεις λινκ σου πιάνει το σχόλιο.

    33 Α μπράβο

    34 Τα κουκιά όμως τα βρίσκουμε και σε άλλες φράσεις.

  37. Alexis said

    #19: Διορθώνω: «Κατά μάνα κατά κύρη κάναμε και γιο Ζαφείρη» είναι η παροιμία.

    #28: Υπάρχει επίσης πουθενά καταγεγραμμένη η έκφραση «γεια χαραντάν και τα κουκιά μπαγλάν» ή έστω σκέτο το «γεια χαραντάν»;
    Το «γεια χαραντάν» σίγουρα, σε παλιές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές. Πρόχειρα μπορώ να θυμηθώ «Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα» του Τσιφόρου που παιζόταν παλιά στην ΕΡΤ (δεκαετία ’70-’80)
    Έχω την εντύπωση ότι και την πλήρη φράση πρέπει να την έχω ακούσει σε παλιά ελληνική ταινία, από κάποιον από τους γνωστούς «μάγκες» του παλιού ελληνικού κινηματογράφου (Φέρμα, Προύσαλη ή κάποιον άλλον)

  38. spiridione said

    Και ένα παλιό γεια χαραντάν από το 1957 σε γελοιογραφία
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=124&pageid=19640&id=-1&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ASfASJASZASJASVAScASEASV&CropPDF=0

  39. Georgios Bartzoudis said

    # Εγώ το «γεισχαραντάν» το ξέρω σχέτο, χωρίς …κουκιά. Και απ’ ότι θυμάμαι είναι τουλάχιστον προ-χαρυκλινικό.
    # Η βρισιά παρ’ ημίν λέγεται «αβραντίμινι-σιχτίμινι» και «ντίμινι-σιχτίμινι» και έχει την έννοια που δίνει ο Νοικοκύρης
    # Παρ’ ημίν τα κουκιά καλλιεργούνταν και μαγειρεύονταν μόνο χλωρά (όπως τα φασουλάκια), με μπόλικο αυγολέμονο, ώστε το φαγητό να είναι «μαϊχόσκιο», όπως λέγαμε στα καθιαυτού μακιδονικά. Αυτό το «μα-ϊ-χό-σικο» νομίζω ότι αντιμετώπιζε την εκδοχή της κυάμωσης, μαζί βεβαίως με τους υγιείς λοβούς και καρπούς. Πάντως, υπήρχε ο φόβος της κυάμωσης, και νομίζω ότι γινόταν λόγος και στα σχολικά εγχειρίδια

  40. Πουλ-πουλ said

    Για τη γεύση των κουκιών

    Στην οδό Αναξαγόρα (κάθετος της Σωκράτους πίσω από το δημαρχείο) που πάλαι ποτέ διατηρούσε υπόγεια ταβέρνα ο παππούς μου, είχα ακούσει τη φιλοφρόνηση:
    Μα πως κάνει τα κουκιά αυτός ο άνθρωπός, μυαλό τα κάνει!

  41. dryhammer said

    40. Παραίνεση γιαγιάς από την Αμανή (χωριά ΒΔ Χίου) στα εγγόνια: «Φάτενε, βρε, κουκάτσα πού ‘ναι σαν των ποντικώνε τους εμυαλούς»

    Ξερά με ρίγανη και μια ρέγκα, να μας δει κι ο Θεός…

  42. sarant said

    40-41 Ωραίο αυτό!

  43. Εμείς την είχαμε ακούσει στις πρώτες τάξεις του λυκείου (αρχές 80) σαν «γεια χαρά νταν και τα κουτσά μπαγλάν»(όχι κουκιά) και έτσι την λέγαμε παίρνοντας βαρύ μάγκικο ύφος. Το «κουτσά» μας φαινότανε πως παρέπεμπε στους κουτσαβάκηδες.

  44. Corto said

    35 (ΓΤ):
    Ευχαριστώ για το τραγούδι! Βέβαια αυτή η ηχογράφηση δεν ανήκει στο πλαίσιο καταγραφής του μάγκικου ιδιώματος.

    36 (Sarant):
    Η φράση «και τα κουκιά μπακλά» σαφώς ανήκει στην λαϊκή γλώσσα. Ύποπτο είναι το ζευγάρωμα της φράσης με το «γειαχαραντάν».

    Ειδικότερα για το «γειαχαραντάν» (ασχέτως προσθήκης κυάμων):

    Εάν είναι όντως λαϊκής προέλευσης, πιθανότατα σχηματίζεται με το τούρκικο -νταν, όπως αναφέρει το άρθρο.
    Εάν όμως είναι κατασκευασμένο (δημοσιογραφικό/ λογοτεχνικό/ θεατρικό εύρημα), τότε ας εξετασθεί μήπως το -νταν είναι γαλλικό, κατά το καφεσαντάν, ντιγκιντάν, τρανσπαράν κλπ.

  45. Πέπε said

    @11:
    > > Σε πολλές από αυτές τις μάγκικες φράσεις οι λέξεις δεν έχουν κανένα ιδιαίτερο νόημα αλλά προστίθενται απλώς χάριν ευφωνίας και ρίμας.
    Πρβλ. και το «μία είναι η ουσία και ο μπακλαβάς γωνία»

    Όχι μόνο σε μάγκικες φράσεις. Σε κάθε είδους καθιερωμένη έκφραση. Αυτό είναι ο «πλατειασμός» που αναφέρει ο Νικοκύρης στο άρθρο. Βέβαια εγώ «πλατυσμό» το ήξερα, αλλά αφού δεν προσθέτει τίποτε ουσιαστικό παρά μόνο …περισσότερα λόγια, το λες και πλατειασμό.

    Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό που αναφέρθηκε λίγο πιο μετά σε σχόλιο: «κατά μάνα, κατά κύρη» (ήδη έχουμε ένα άρτιο νόημα: κάποιος έμοιαξε σττον γονέα 1 και/ή 2 του – στέκει από μόνο του και, άλλωστε, συχνά λέγεται όντως μόνο του) «…κάνανε και γιο Ζαφείρη» (άσχετη ομοιοκατάληκτη προσθήκη).

    Συγκεκριμένα για τους πλατυσμούς σε παροιμίες, μελέτη του Σ. Λουκάτου (1962). Μεταφέρω ενδεικτικά πρώτο πρώτο παράδειγμα που αναφέρεται: «Αγάλια αγάλια γίνεται η αγουρίδα μέλι – κι από το μέλι το κρασί και στο βαένι μπαίνει». Το πρώτο μισό είναι άρτιο και αύταρκες. Το δεύτερο μισό προστίθεται εκ των υστέρων, από τον πειρασμό αφενός της εξαντλητικής σαφήνειας (και να η έννοια του πλατειασμού: μεγαλύτερη σαφήνεια, λιγότερη ποίηση!), αφετέρου του να βγει δίστιχο.

    Σε περιπτώσεις σαν το γεια χαραντάν δημιουργείται ομοιοκαταληξία παρόλο που το πρώτο σκέλος δεν τη ζητούσε τόσο «επιτακτικά» όσο στο «αγάλια αγάλια…» ή στο «κατά μάνα, κατά κύρη» που τουλάχιστον είναι από μόνα τους έμμετρα.

    Ωστόσο, το ότι η προσθήκη του πλατυσμού δε συμβάλλει ουσιαστικά στο νόημα δε σημαίνει ότι δεν έχει κανένα νόημα η ίδια: δεν είναι «τραλαλά τραλαλά», ώστε να υποθέσουμε ότι τα «κουκιά μπαγλάν» δε σημαίνουν απολύτως τίποτε. Συνήθως κάτι σημαίνει, απλώς όχι κάτι σημαντικό…

  46. Πέπε said

    #45: του Δ. (όχι Σ.) Λουκάτου

  47. Mπετατζής said

    Υπάρχει αυτοτελές έργο Καραγκιόζη που λέγεται «τα μπακλαϊ κουκιά» ( ο τόνος στο μπακλα-ί αλλά δεν ξέρω να το βάζω με διαλυτικά). Άλλοι καραγκιοζοπαίχτες το γράφουν μπαγλαϊμ κουκιά http://tasosandriotis.blogspot.com/p/blog-page_44.html. Το βράδυ αν αντέχω θα κοιτάξω τα απομνημονεύματα του γιου του Μόλα που έχω και νομίζω ότι το έχω δει εκεί, που γράφει και την υπόθεση του συγκεκριμένου έργου. Nομίζω ότι αυτό συνηγορεί υπέρ της σαραντάκειας άποψης.

  48. Μπετατζής said

    Nα εδώ. https://www.youtube.com/watch?v=O5hXsxd8Zik

  49. Μπετατζής said

    και εδώ η υπόθεση του έργου : http://kanaria.gr/post/19342461280/%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%BC-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%B9%CE%AC-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BA%CE%B9%CF%8C%CE%B6%CE%B7

    Αυτά.

  50. sarant said

    47 Μπράβο, αυτό εξηγεί και το ποίημα του Αναπλιώτη που λέω στο άρθρο!

  51. loukretia50 said

    «οι κουκορίχτρες, οι μάντισσες δηλαδή που μάντευαν ρίχνοντας τα κουκιά»

    Στον «Καπετάν Μιχάλη» του Καζαντζάκη (σελ. 404) βρίσκουμε τη Χαμηντέ μουλά, την ξορκίστρα που έριχνε τα κουκιά κι έλεγε τη μοίρα.

    «…- Πες μου, μωρέ Σουλεϊμάνη, έναν καλό λόγο, εσύ κατέχεις και κολνάς τις ψευτιές, πες μου έναν καλό λόγο, κι ας είναι και ψευτιά· μα το Μουχαμέτη, δε με νοιάζει! Γυαλοκόπησαν κάτασπρα, φαρδιά, τα δόντια του Αράπη.
    – Ίσια – ίσια που έχω σήμερα, πασά εφέντη μου, να σου πω ένα καλό μαντάτο, να γενεί η καρδιά σου περιβόλι.
    – Λέγε, μωρέ Σουλεϊμάνη ψευταρά, να ‘χεις την ευκή μου! Έβαλε κάτω τ’ άρματα ο καπετάν Μιχάλης;
    – Άλλο, άλλο μαντάτο, πασά εφέντη μου, πιο καλό.
    Έχεις ακουστά δα τη Χαμηντέ μουλά, την ξορκίστρα, που ‘χει τον άγιο στην αυλή της… Την έβαλα απόψε να ρίξει τα κουκιά και να σου βγάλει τη μοίρα… Διπλογονάτισε στη μέση της αυλής, πήρε ένα κόσκινο, έβγαλε τη σακούλα που ‘χει τα κουκιά και τα ‘ριξε, ανακατεμένα με λογής – λογής κοχύλια και πετραδάκια του γιαλού και κοκαλάκια της νυχτερίδας. Έσκυψε, φύσηξε από πάνω τους, μουρμούρισε το ξόρκι και ξαφνικά έσυρε φωνή, πέταξε τη μιλάγια της κι άρχισε να χορεύει.
    -«Τι είδες, Χαμηντέ μουλά, της φώναξα, τι λεν τα κουκιά; καλά μαντάτα;»
    Πραγάλιασε, ξανακάθισε χάμω, άγγιξε ένα ένα τα κουκιά με το δάχτυλο:
    -«Θωρώ ένα κόκκινο φέσι που πιάνει όλη την Κρήτη, από τη Γραμπούσα ως το Τοπλού μοναστήρι! Θωρώ τον πασά, να, ετούτο το ψόφιο σαλιγκαράκι, να παίρνει ένα φερμάνι από την Πόλη, με χρυσή βούλα, με χρυσά γράμματα, με χρυσές κορδέλες. Λίρες του πέμπει ο Σουλτάνος, χρυσά γαλόνια, για μπας και του πέμπει τη θυγατέρα του να τον κάμει γαμπρό; Μα τον άγιο που μας ακούει, δεν μπορώ να ξεδιακρίνω.
    – Μίλα καλά, Χαμηντέ μουλά, της κάνω, πότε θα γίνουν όλα ετούτα τα πράματα και θάματα, να πάω να το φανερώσω του πασά, να πάρω κι εγώ κανένα μπαξίσι, να πάρεις και συ, κακομοίρα!»
    Έσκυψε από πάνω από τα κουκιά, τ’ ανακάτεψε, τα ‘ριξε, τα ξανάριξε.
    -«Σε τρία τέρμινα, μου αποκρίθηκε. Άιντε να το πεις του πασά, να μη σεκλεντίζεται…»

  52. leonicos said

    Γεια χαραντάν μεden de = και από μένα, τηρουμενης της φωνηεντικής αρμονίας, διότι το -dan είναι το πρόαφυμα για πρόσθια φωνήεντα ενώ για τα οπίσθια γίνεται -den. Ακολουθεί το de/da επίσης. Στην τουρκική το ‘και’ ve είναι δάνειο από την αραβική

  53. leonicos said

    45

    Μάντεψα ποιος γράφει πριν δω το όνομά σου

  54. leonicos said

    45

    «κατά μάνα, κατά κύρη
    κατά γιο και θυγατέρα»

    το ξέρω εγώ. πληρότητ χωρίς ομοιοκαταληξία

  55. leonicos said

    39

    Ασφαλώς είναι προ-χαρυκλινικό. Δεν το πρωτακούσαμε τότε. Απλώς εδώ μέσα παίζουν και πιτσιρίκια 50-55 ετών μόνο

  56. loukretia50 said

    Στους Νεκρικούς Διαλόγους του Λουκιανού, ο Μένιππος δε φαίνεται να χαιρετάει τον Πυθαγόρα με «γειαχαρά νταν» αλλά κουκιά του σερβίρει κι εκείνος τα τρώει, ενώ όταν ζούσε υποστήριζε «κυάμων απέχεσθαι» – όποια έννοια κι αν έδινε βέβαια!
    «ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ
    Οὐ γάρ· ἀλλὰ φέρε ἴδω εἴ τί σοι ἐδώδιμον ἡ πήρα ἔχει.
    ΜΕΝΙΠΠΟΣ
    Κυάμους, ὦγαθέ· ὥστε οὐ τουτί σοι ἐδώδιμον.
    ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ
    Δὸς μόνον· ἄλλα παρὰ νεκροῖς δόγματα· ἔμαθον γάρ, ὡς οὐδὲν ἴσον κύαμοι καὶ κεφαλαὶ τοκήων ἐνθάδε…»

    Δε μου αρέσουν καθόλου τα κουκιά – όχι πως με ρωτήσατε!

  57. leonicos said

    38

    πού το βρήκες βρε απίθανε τύπε!!!!!

  58. leonicos said

    31

    Βάκχου – Ιάκχου – Γιαχβέ

    Δεν σε σχολιάζω. Απλώς σε πληροφορώ τότι Γιαχβέ είναι γ΄ ενικο γνωστού ρήματος, του ειμἰ στην αρχαϊκή εβραϊκή, το απαρέμφατο είναι Χαβά

    Δεν προερχεται από τον Ίακχο αν αυτό υποννοείς

  59. leonicos said

    35

    Απολαύστε υπεύθυνα

    Το έκανα! Θεός φυλάξοι!

  60. leonicos said

    τζαμπαντάν

    το πρωτομαθα εδώ, σήμερα

  61. ΣΠ said

    Το γειαχαραντάν το πρωτοάκουσα την δεκαετία του 60 σε ελληνικές ταινίες. Την προσθήκη «και τα κουκιά μπαγλάν» δεν την ήξερα. Την πρωτοάκουσα από τον Χάρρυ Κλυνν και μέχρι σήμερα νόμιζα ότι ήταν δικό του δημιούργημα. Μάλιστα, μου έκανε εντύπωση επειδή ήξερα κάποιον με το επώνυμο Μπαγλάνης.

  62. leonicos said

    κυαμισμός

    είπαμε τόσα ψέματα, ας πούμ και μιά’λήθεια, ο πετεινος μας γέννησε κι έκανε πέντε ‘ῤίφια

    κυαμισμός προκαλείται όταν λείπει συγγενως (γονιδιαό) η 6-δεοξοὑδρογενάση, ένα ένζυμο του μεταβολισμού της γλυκόζης. Προκαλείται αιμόλυση (σπάνε τα ερυθρά) και ο κίνδυνος είναι η αιμοσφαιρίνη να προκαλέσει νεφρική ανεπάρκεια

  63. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειαχαραντὰν κι ἀπὸ μένα.

    Κι ἐγὼ τὴν ἄκουγα τὴν ἔκφραση «καὶ τὰ κουκιὰ μπαγλάν.»

    Ἂν καὶ ἡ ταυτολογία «καὶ τὰ κουκιὰ μπακλὰ» δίνει μιὰ πιθανή ἐξήγηση, ἴσως θ᾿ ἄξιζε τὸν κόπο νὰ ψάξουν οἱ ἐντεταλμένοι ἐρευνητές μας σὲ συγγραφεῖς ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὴ μάγγικη γλώσσα, καθὼς καὶ σὲ παλιὲς ἐφημερίδες, ἐπιθεωρήσεις κλπ. Μπορεῖ νὰ εἶναι κατασκεύασμα κάποιου ἀπ᾿ αὐτούς.

    Γενικῶς, οἱ καταλήξεις σὲ -ὰν ἀποπνέουν μιὰ τουρκίλα 🙂 (σίκ, διεκδικῶ πατρότητα τοῦ ὅρου) καὶ προσθέτουν μιὰ νότα μαγκιᾶς.

    Μικρὸς ἄκουγα γειασὰν ἀντὶ τοῦ «γειά σου», συνήθως στὸ ἐπιφώνημα ἐπιδοκιμασίας γειασὰν τοῦ μάγκα. Ἐπίσης τὸ πιὸ ἐμφατικὸ γειασπασὰν μὲ τὴν ἴδιαν ἔννοια.

  64. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  65. ΓΤ said

    #59 Και μετά τη Μαρία Ρούσσου, περιμένω τις εντυπώσεις σου, στις 23.03, για τη φωνή της… κολορατούρας σοπράνας Πουλίτση

  66. Πέπε said

    @63:
    > > γειασὰν τοῦ μάγκα

    Υπάρχει και το τουρκικο γιασασίν = ζήτω.

  67. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ἐπίσης ἀπὸ παλιό μου φίλο, Πειραιώτη, ἄκουγα τὴν ἔκφραση τὰ κουκιὰ εἶναι λιῶμα κι ἀπὸ τὰ συμφραζόμενα καταλάβαινα πὼς ἐννοοῦσε, παλιοκατάσταση, ἄστα νὰ πᾶνε ἢ κάτι παρόμοιο.

  68. mitsos said

    Καλημέρα
    Θυμάμαι από παιδί την φράση … Είχα μείνει με την εντύπωση ως το νόημα ήταν «Γεια χαρά και τα σκυλιά δεμένα» … δηλαδή τα κουκιά ( λεφτά ) εξασφαλισμένα ( μπαγλαρωμένα )

    Βλέπετε αν δεν ξέρω, υποθέτω κάποια σημασία … Το πολύ πολύ να με κατηγορήσουν ότι παραμυθιάζομαι ( «…το κουκί και το ρεβύθι εμαλώναν στη βρύση , πέρασε και η φακή και τα βάζει φυλακή» ΄ηταν μια άλλη εισαγωγή παραμυθιών )

    Τα κουκιά και τα μπιζέλια ήταν τα πιο γλυκά κλοπιμαία από τον κήπο του παππού και είχαν ακόμα μεγαλύτερη γλύκα όταν τα έτρωγα κρυφά «άμα τη κοπή τους» . Τότε δεν ήξερα ότι τα κουκιά είναι επικίνδυνα και για ανθρώπους που δεν έχουν κυάμωση – έλλειψη ενζύμου G6PD (Αφυδρογονάση της 6 φωσφορογλυκόζης λέγανε τα βιβλία)

    «Κουκιά έφαγε κουκια μαρτυράει» μια ακόμα παροιμία .

  69. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    63 Γειά σου Δημήτρη!
    https://www.slang.gr/lemma/21066-giasan

  70. Αιμ.Παν. said

    Πως περάσαμε, ετυμολογικά, από τους κυάμους στα κουκιά ;
    Ευχαριστώ προκαταβολικά για την απάντηση.

  71. ΓΤ said

    #70 Βλ. στο εδώ μπλογκ, 18.11.2013

  72. sarant said

    70-71 https://sarantakos.wordpress.com/2013/11/18/kouki/

  73. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @69. Εὐχαριστῶ, φίλε. Συνεπῶς εἶναι γνήσιο τούρκικο τὸ γιασάν, ὄχι γιαλαντζί, ὅπως νόμιζα.

    Μήπως σοῦ βρίσκεται κάτι καὶ σὲ γιασπασάν; 🙂

  74. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    73 Όχι ρε γμτ, τα πήραν όλα οι πούστηδοι. Νέα παραλαβή μετά τις 25/3 🙂

  75. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τι σου είναι η μνήμη…Συγκρατεί με ακρίβεια κάτι ασήμαντες λεπτομέρειες…Θυμάμαι ότι άκουσα πρώτη φορά το γειάχαρανταν στην αυλή του 8ου γυμνασίου στα Πατήσια…Το είπε ένας μαθητής του γυμνασίου στους συμμαθητές του κι εμένα, μαθητή της 5ης δημοτικού του συστεγαζόμενου 23ου Δ.Σ. μού καρφώθηκε στη μνήμη, για πάντα καθώς φαίνεται…

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>η φράση «και τα κουκιά μπακλά» προστίθεται για πλατειασμό χωρίς να έχει κάποια σύνδεση με το πρώτο σκέλος της φράσης.
    μου θύμισε τον πλατυασμό «και η οκά τρακόσα»

    Μπαγλαϊμ κουκιά

  77. 25 κ.α. Περί κυάμωσης. Προκαλείται από την έλλειψη ενός ενζύμου στο αίμα (G6PD). Μπορεί να τρως κουκιά για χρόνια και να μην έχεις κανένα πρόβλημα, αλλά κάποια στιγμή να εμφανιστεί. Πώς και γιατί, με ποιο μηχανισμό δηλ. ενεργοποιείται, δεν είναι γνωστό (και δεν είναι μόνο τα κουκιά, αλλά όπως ήταν συνηθισμένο φαγητό παλιότερα, ήταν ο συνήθης ύποπτος). Ένας θείος μου το έπαθε στα σαραντατόσα του, αν και έτρωγε κουκιά από μικρός. Δεν το συνδύασα (ή δεν ήξερα) μέχρι που κάποια στιγμή είπα να ψάξω παραπάνω το αίμα μου και βρήκα ότι έχω παντελή έλλειψη του ενζύμου. Από τότε τα έκοψα (αν τα βρω θα φάω 5 – 6, απλά γιατί μ’ αρέσουν).

    Για το «γειαχαραντάν» σε παλιές ταινίες: Φέρμας (αλλά μη με ρωτήσετε σε ποια ταινία. Απλά έχω τον ήχο της φωνής του στ’ αυτιά μου: «γειαχαραντάν μάγκες»)

    41 Ωμή ή ψημένη σε εφημερίδα; 🙂

  78. loukretia50 said

    Βρήκα αυτό – ας το επιβεβαιώσει η Κρητικιά μας!
    «…Και στο «Τραγούδι της πείνας» ο ριμαδόρος παρακαλεί τα κουκιά να μην αποκάμουν:
    Αφουγκραστείτε να σας πω τση πείνας το τραγούδι,
    άπου ‘χει νου να το γροικά και λοϊσμό ν’ ακούει:
    Οι μαύρες απακιάσανε, οι γι άσπρες εχλωμιάναν,
    και τα καημένα τ’ αρφανά στσι δρόμους εποθάναν.
    Τα στριψουλίδια κι ο χυλός κι η βρούβα η καημένη,
    εκείνη μας εγλίτωσεν εκείνο το σεφέρι.
    Κι η βρούβα εξεπούλιασε και πάει στη δουλειά τζη,
    και των κουκιών παράγγειλε παραγγελιά μεγάλη:
    «Κουκιά, μην αποκάμετε ώστε να βγει κριθάρι,
    κι όχι κριθάρι μοναχό, μόνο ταή και στάρι».
    Κι η πείνα επαράστεκε πάνω σ’ ένα κλωνάρι:
    «Καημοί σας, κακορίζικοι, ανέ γαείρω πάλι».
    (Στ. Αποστολάκης, Ριζίτικα. Τα δημοτικά τραγούδια της Κρήτης, Χανιά 2010, σελ. 137).

  79. loukretia50 said

    Γιάννης Μαλλιαρός, Πέπε
    Σ΄αυτό
    http://pelop.pde.sch.gr/sym11-mes/wordpress/%CF%86%CE%B1/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CE%BF%CF%81%CE%BF%CE%AF/%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%B9%CE%AC/
    Έχει άλλο χορό των κουκιών, παραδοσιακό της Θεσσαλίας με διαφορετικά λόγια , περιγραφή των βημάτων και παρτιτούρες.
    Δεν είδα το βίντεο με τον πληθωρικό τύπο, έχει κι ένα άλλο στο τέλος .
    Αν σας ενδιαφέρει!

    Για τα μαντέματα με κουκιά δεν ξέρετε κάτι ?
    Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, όλα μπορεί να χρειαστούν!

  80. ΓΤ said

    #79 Για ρίξε, Λούκρω, τα κουκιά, γιατί μας έ’ει κόψει η κουνσέρβα! 🙂 Έ’με γκώσει και στουμπώσει!

  81. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

  82. 62 Εμ, το σκέφτηκα πως θα γράψει ο Λεόνικος για τα κουκιά, αλλά είπα μπας και τον προλάβω. Αλλά ήμουνα άνευ σύνδεσης για κάποια ώρα (λόγω έργων στη γειτονιά) κι έτσι, όταν πάτησα για δημοσίευση είχαν ειπωθεί τα πράγματα…

  83. loukretia50 said

    80. ΓΤ
    «Λούκρω» ΝΑ ΜΗ ΜΕ ΞΑΝΑΠΕΙΣ ΑΝ ΘΕΣ ΝΑ ΣΟΥ ΜΙΛΑΩ.
    Τώρα αν θες προγνωστικά, κουκιά δε θα μετράω
    Εκτός αν κάνω με κουκιά τσίλικο μπεγλεράκι
    Και στο χαρίσω να μετράς κάθε στοιχηματάκι
    Γιατί χασούρα επική αν γράφει το καντράν
    εγώ συμπάσχω λέγοντας : «άειντε. Γειαχαραντάν!»

    Επειδή όμως είμαι μεγαλόψυχη, θα τα ρίξω το μήνα Πυανεψιώνα!

  84. spiridione said

    47. Το μπακλαΐ είναι ο μπακλαβάς.
    Αλλά στα γουγλοβιβλία βλέπω ότι το γράφουν περισσότερο «τα μπαγλαΐμ κουκιά». Π.χ.
    https://books.google.gr/books?id=qKU0AAAAMAAJ&q=%22%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%BC+%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%B9%CE%AC&dq=%22%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%BC+%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%B9%CE%AC&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjV-p62-IHhAhWAw8QBHZw8AaIQ6AEIKDAA

  85. ΓΤ said

    83

    Αυτή μου η προσαγόρευση
    έσταζε αυθορμησία
    καρδιάς μου ευκρασία
    ποτέ με υπαγόρευση
    μα αν λέξης απαγόρευση
    ποθεί η μαρκησία
    θα συλλαβομετρώ
    εφεκτική ψυχή μου
    στο μπουντουάρ όταν κάθεσαι
    πόνο να νταγιαντώ

  86. ΓιώργοςΜ said

    Για την «τουρκική» κατάληξη -ντα, θυμάμαι ένα ανέκδοτο από τη γιαγιά μου:
    Μια γριά που δε μιλούσε τούρκικα έψαχνε την κατσίκα της. Συνάντησε έναν Τούρκο στο δρόμο και τον ρωτάει:
    «Τούρκε ‘μ τουρκούσου-ντα, από κει που ‘ρχουσου-ντα, μη είδες τον κατσίκ-οντα με τα τρανά τα κέρα-τα»;
    «Με ντιόρ» (ή κάπως έτσι) «κοκόναμ’, με ντιόρ» (δεν καταλαβαίνω).
    «‘ναθεμά σε, Τούρκος είσαι, τούρκικα δεν ξέρεις»!

  87. ΓιώργοςΜ said

    Για δε τα κουκιά, θυμάμαι πως σπείραμε μια χρονιά μετά τα ρεβίθια, για τον κύκλο της αμειψισποράς, αλλά δεν τον θυμάμαι ολόκληρο, ας πει ο γεωπόνος υπηρεσίας.

  88. loukretia50 said

    85. ΓΤ
    Πραγματικά δε σκέφθηκα
    πως είναι αυθορμησία
    και προς στιγμήν μπερδεύτηκα
    Πάει η ευθυκρισία!
    Δέχομαι να με αποκαλούν
    όπως θέλουν οι φίλοι
    Έστω κι αν κάποιοι μου πετούν
    τον ουρανό σφοντύλι!
    Είναι όμως προϋπόθεση
    πρόσωπα να γνωρίζω
    Αλλιώς γι΄απλή υπόθεση
    θα σε κακοκαρδίζω
    ΛΟΥ
    Πλάκα είχε το μαρκησία!
    Πάει με την παρρησία!

  89. # 85

    Che venga a me se lice la vedova infelice…

    κοίτα στο βίδδεο τι θα πάθεις αν την ξαναπείς λούκρω, κι ο δόγης αθώος ήτανε ! ( D’ un odio infernale la vittima sono…μεταξύ μας είναι από τις καλύτερες όπερες αν και άγνωστη σχετικά )

  90. Μάντις said

    Εμείς πάντως μικρά όταν ήμασταν αν μας έλεγε ο ένας συμμαθητής «γειαχαραντάν» του απαντούσαμε «χάρηκα μερακλαντάν!» σαν να συμπληρώναμε τον χαιρετισμο. Τη φράση του Χάρυ για τα κουκιά πρώτη φορά σήμερα εδώ την διάβασα. Όπως και το τζαμπαντάν

  91. spiridione said

    Στην υπόθεση του έργου που έχει ο Τσίπηρας στο βιβλίο του (σχόλιο 84, δυστυχώς δεν φαίνεται ολόκληρο), υπάρχει ακριβώς και η φράση του ποιήματος του Αναπλιώτη:

    -Καραγκιόζης: «Έχω κι εγώ κουκιά και θα τα ρίξω για την κόρη σου την Ευτέρπη. «Άσπρα κουκιά, μαύρα κουκιά, μπαγλαΐμ κουκιά!

  92. NIKOS NIKOS said

    @58
    Μπορείτε να διαβάσετε το Περί του εν Δελφοίς Ε του Πλούταρχου.

    Το απαρέμφατο χαβά έχει και αυτό σχέση με τον Βάκη.
    Kαι ο λαός του Ισραήλ είναι η άμπελος όπως και ο Ιησούς είναι η άμπελος.
    Αλλά και η ετυμολογία του κυάμου (πυάμου) είναι ο Βάκης.
    Για αυτό και ο Πυθαγόρας μυστικά απότρεπε τους οπαδούς του από το να καταναλώνουν κουκιά.

  93. 63, … Γενικῶς, οἱ καταλήξεις σὲ -ὰν … προσθέτουν μιὰ νότα μαγκιᾶς. …

    Όπως στο παρατσούκλι του γνωστού μαγκίτη Μωπασάν.

  94. NIKOS NIKOS said

    Δείτε και αυτό . Έχω γράψει ένα σχόλιο στο τέλος για μία παράλειψη της σωστής απόδοσης της εικόνας που φαίνεται.

    https://www.lifo.gr/articles/archaeology_articles/229898/dromoi-tis-aravias-h-ekthesi-poy-ekane-to-gyro-toy-kosmoy-erxetai-sto-moyseio-mpenaki#comment

  95. … το τουρκικό επίθημα -dan, που χρησιμοποιείται στο τέλος των λέξεων για να δηλώσει προέλευση, …

    Γνωστός μου, συνάδελφος έχει επώνυμο Çamurdan, που μού υπενθύμιζαν συμπατριώτες του κάθε φορά που το ανέφερα ότι σημαίνει «από χώμα/πηλό» ή κάτι τέτοιο.

  96. Μαρία said

    69
    Γιασάν το γιασά (και με παχύ σ)! Τίποτα δεν αφήσατε όρθιο οι χαμουτζήδες 🙂
    Οι παλιοί οι δικοί μας το μπράβο το έμαθαν με καθυστέρηση.

  97. Λευκιππος said

    Τα κουκιά αν τα φας μόλις τα κόψεις από το φυτό, είναι νοστιμότατα.

  98. ΣΠ said

    95
    Παλιότερα, τους κατοίκους τις Καλαμαριάς τους έλεγαν τσαμούρια, δηλαδή λάσπες.

  99. Λευκιππος said

    Ωμά βέβαια…..

  100. Μαρία said

    95
    Απο λάσπη.
    Τσαμούρια αποκαλούσαν υποτιμητικά του πρόσφυγες της Καλαμαριάς οι μπαγιάτηδες μπατριώτες.

  101. 86 Πρέπει να είναι ne diyor, «τι λέει»

  102. Μαρία said

    98
    Δεν φταίω εγώ που το επανέλαβα αλλά η καθυστερημένη πόρσε.

  103. sarant said

    91 Α, ωραίο!

  104. Πέπε said

    @97
    Κουκιά χλωρά με μάραθο και χοχλιούς είναι ένα ωραίο φαΐ που μπορεί κανείς να ετοιμάσει χωρίς καθόλου ψώνια: τα κουκιά είναι μάλλον η πιο εύκολη καλλιέργεια του κόσμου, οι χοχλιοί αντίστοιχα το πιο εύκολο κυνήγι, και ο μάραθος φύεται όπου υπάρχει χώμα.

  105. Πισμάνης said

    Άν βοηθά, τό τουρκικό bakla (αραπαΝτάν – από τά αραβικά), εκτός από «κουκί» είναι καί «κρίκος» (αλυσίδας).

  106. BLOG_OTI_NANAI said

    Για την έκφραση δεν βρίσκω κάποια στοιχεία. Κάτι που μοιάζει είναι το παρακάτω αλλά δεν ξέρω αν συνδέεται:

  107. Μαρία said

    101
    Το τουρκογαλλικό καραφοντάν το ξέρεις;

  108. loukretia50 said

    Μερικά για την κυαμομαντεία
    Ρικτολόγιον εξ Αμοργού – Γεωργ.Μέγα
    http://epet.nlg.gr/db/icon/a1958/a58_25.pdf

    Τheo, Blog-oti-nanai : θεωρώ απίθανο να μην το έχετε υπόψη σας, αλλά βρήκα ένα κατάλογο με εκκλησιαστικά κυρίως κείμενα (700 + σελίδες). Άλλο έψαχνα, «νομοκάνονα» με αναφορές σε κυαμομαντεία ‘’ και βρέθηκα εκεί, όμως σκέφθηκα ότι μπορεί να ενδιαφέρει κάποιους.
    ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ – INSTITUT DE RECHERCHES ET D’ HISTOIRE DE TEXTES
    ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ – 10ος – 16ος αιώνας
    https://www.benaki.gr/images/publications/pdf/Catalogue_manuscripts_1.pdf

  109. Eli Ven said

    Δεν έχω θέση για αυτό που ρωτάτε, απλά μια και είπατε για αλλεπάλληλους πλατειασμούς να αναφέρω μια τέτοια περίπτωση. Ήμουν φαντάρος στα μέσα της δεκαετίας του ’90 και στο τάγμα όταν πήγα βρήκα τη φράση «και μπορεί» η οποία είχε τη σημασία «αποκλείεται» ή «δεν υπάρχει περίπτωση», κάτι τέτοιο. Π.χ. «Και μπορεί να πάει ο παλιός στη Καλλιόπη, σειρά. Στείλε τον νέοπα «. Επειδή ήταν τότε φίρμα ο παίχτης του Παναθηναϊκού, η φράση για παραπάνω έμφαση ή/και επειδή είχε φθαρεί έγινε «Και μπορέλι». Εκεί στην Κω που ήμουν εγώ υπήρχε ένας καραβανάς ανθυπολοχαγός που λεγόταν Κορέλης κι έτσι η φράση έγινε λίγο πιο μετά «Και μπορέλι και κορέλι» ή και σκέτο «και κορέλι». (Η αρχική φράση είχε πανελλήνια διάδοση και η κώτική παραλλαγή της δωδεκανησιακή, την ήξερε φίλος μου που πήγε φαντάρος στη Ρόδο δυο χρόνια μετά από μένα κι ένας άλλος που πήγε στη Λέρο γύρω στο 2002. Σήμερα είναι ξεχασμένη)

  110. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τα κουκιά δεν έχουν την τιμητική τους στην ποίηση, αλλά ο Ελύτης δεν τα περιφρόνησε:
    Στο «Εκ του πλησίον»:
    «… ΣΤΟΝ ΑΚΑΛΥΠΤΟ ΧΩΡΟ ΜΑΣ στάσιμα τα νερά
    Λιμνάζουν. Ωμές τρώνε τις αλήθειες οι άνθρωποι και κουκιά βγαίνουν τα θεοΰφαντα…»
    και στο «Φωτόδεντρο»:
    «Στάζανε πράσινο κουκί τα δέντρα και στα φραγκοστάφυλα έπεφτε
    η ανταύγεια χρυσή»

  111. leonicos said

    108 Λουκρητία

    ευχαριστώ κι εγώ

  112. leonicos said

    106

    Τι τσιγκούνης είσαι! Βάλε λινκ να πάμε κι εμείς να διαβάσουμε παρακάτω!

    Γειά σου Μπλόγκι

  113. leonicos said

    82

    Γιάννη, γιατί δεν τα λες κι εσύ από την πλευρά σου προς εμπέδωση. Εγώ έγραψα πολύ πρόχειρα. π,χ, δεν ανεφερα ότι το ένζυμο ο κόσμος το ξερει ως G6PD.
    Ίσως και να τα έλεγες καλύτερα. Αγώ θέλησα να εξηγήσω γιατί ο κυαμισμός μπορεί ν’αποβεί επικίνδυνος, και κάποτε θανατηφόρος, επειδή το ανέφερε ο Νίκος, για διευκρίνιση

  114. leonicos said

    Όσοι δεν έχουν έλλειψη ενζύμου μπορούν να τρώνε κουκιά άφοβα. Είναι και πολύ ωραία και διαφωνώ με κάποιον που τα σχολίασε απαξιωτικά

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «κουκορίχνω» στην Κρήτη σημαίνει «κληρώνω», «κουκοσέρνω» στην Ίμβρο «βρίσκω το δρόμο μου ακολουθώντας τα κουκιά, αντιλαμβάνομαι με τη διαίσθησή μου»
    http://www.minagric.gr/gpa/gpa_second/omilies/Braxonidou-Oikonomou.pdf

    Ωχ αμάν, ωχ αμάν
    τα λαχανικά χαλάν
    ωχ αμάν, ωχ αμάν
    και χαρά μερακλαντάν

  116. 100,
    Από λάσπη, μπράβο, τώρα το θυμήθηκα καλύτερα.

  117. 94 Ναι, λίγο φτάνει όμως με αυτή την παραπληροφόρηση. Γράφε από κάτω «κατά τη δική μου γνώμη, που είναι αντίθετη με εκείνη των λεξικών» να καταλαβαίνει ο κόσμος.

  118. ΣΠ said

    110
    Και στην «Κοκκινιά» του Γιάννη Ρίτσου:

    Αχ, Κοκκινιά, με το αχ και βαχ, λιθάρι το λιθάρι, το ’στησες ξανά το νέο σου μετερίζι,
    λιθάρι το λιθάρι, μοιρολόι το μοιρολόι, ανέβασες ψηλά και τις σημαίες και τις καμπάνες,
    εσύ, γλυκιά προσφυγομάνα, αναμαζεύοντας στα λιγνά γόνατά σου
    κουκί κουκί το χώμα και τη μνήμη της πατρίδας.

  119. mitsos said

    @114
    Εκτός από την έλλειψη ενζύμου G6PD υπάρχουν και μερικά είδη αλεργίας με υπερευαισθησία στο κουκί. Στην Ελλάδα αν θυμαμαι καλά τα συμπτώματα σχεδόν ισομοιραζονται στις δυο αυτές περιπτώσεις που δεν έχουν καμιά σχέση ( η αλεργία δεν είναι μονοφονιδιακά κληρονομούμενη όπως η κυάμωση , αλλά κληρονομείται κάποια προδιάθεση μέσω συνδυασμού πολλών παραγόντων γονιδιακών και περιβαλοντικών )

    Αν εννοείς το 68 σχόλιό μου υποτιμητικό για τα κουκιά … τότε δεν εκφράστηκα καλά /

  120. BLOG_OTI_NANAI said

    108: Ωραίο, ευχαριστούμε!

    112: 🙂
    Πηγαίνεις ΕΔΩ: http://digital.lib.auth.gr/record/139911/?ln=es
    και εκεί, στο κάτω μέρος της σελίδας θα δεις και το λινκ για ολόκληρο το PDF. Το άρθρο είναι: «Οικιακός ημερήσιος βίος παρά τοις Οθωμανοίς: ήθη και έθη»

  121. Μαρία said

    117
    Παραμύθια της πουτάνας!

  122. gbaloglou said

    Πρώτη φορά έφαγα κουκιά στην Ιταλία προ διετίας περίπου, και μάλιστα στο ξενοδοχείο στο Cava de’ Tirreni όπου είχε περάσει λίγες μέρες το 1944 ο Σεφέρης (γράφοντας και γνωστό ποίημα που δεν θυμάμαι αυτήν την στιγμή): άφρων ως συνήθως τα έφαγα όλα, το ίδιο και τα περισσότερα της συντρόφου μου, και πολύ μου άρεσαν (είτε από μόνα τους είτε ως συνοδευτικό του κρέατος) — τώρα πως τολμούν να τα σερβίρουν οι Ιταλοί με δεδομένο το γνωστό πρόβλημα … δεν γνωρίζω! [Δεν ήταν πάντως και πάρα πολλά στην κάθε μερίδα, καθώς τα γεύματα ήταν προπληρωμένα για το γκρουπ μας και οι Ιταλοί σέρβιραν ‘λίγο απ’ όλα’ με θαυμαστή οικονομία 🙂 ]

  123. Πισμάνης said

    Bakla κρίκος. Hora, ο χορός (ελληνικό δάνειο). Bakla hora n ı = ο χορός όπου οι χορευτές (κρίκοι) πιάνονται χέρι – χέρι σχηματίζοντας μιάν αλυσίδα. Καλό μού φαίνεται.

  124. Κουτρούφι said

    Ένας άλλος μαγειρικός συνδυασμός στη Σίφνο είναι βραστά χλωρά κουκιά μαζί με ένα είδος βρούβας που στη Σίφνο (αλλά και αλλού, ας το επιβεβαιώσει ο Δημ. Μαρτίνος) λέγονται τσιμπητά με ντρέσινγκ λαδολέμονο. Η εποχή είναι γύρω στον Απρίλη. Λέμε τότε ότι τρώμε κουκ(χ)οτσίμπητα. Μπλιαχ!

    Στο προηγούμενο νήμα με τα κουκιά είχε αναφερθεί και το κουκίζω στην Κρήτη. Το ίδιο και στη Σίφνο. Χρησιμοποιείται, δε, και μεταφορικά για την σταδιακή εμφάνιση ανθρώπων:
    -Έρχονται τουρίστες;
    -Νωρίς είναι ακόμη αλλά όλο και κουκ(χ)ί(τ)ζουνε.

  125. BLOG_OTI_NANAI said

    123: Ναι, μόλις ανέβασα την εικόνα δεν ήξερα να εξηγήσω τι χορός ήταν, αλλά το σχόλιο σου νομίζω το εξηγεί.

  126. loukretia50 said

    Η φαντασία των δασκάλων! Αυτό το παιδικό τραγουδάκι το παρουσίασε όταν ήταν στο νηπιαγωγείο η ξαδέλφη μου.
    Ήταν πολύ χαριτωμένη γίδα, κρατούσε κουκιά και κούναγε ουρά, αλλά τη θυμούνται ακόμα πολλοί!
    ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΚΗΛΑΗΔΟΝΗΣ
    ΜΙΑ ΓΙΔΑ ΜΙΑ ΦΟΡΑ https://youtu.be/uPYN5t007yw

  127. Γιάννης Κουβάτσος said

    122: Τον «Τελευταίο σταθμό».

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Για όποιον γνωρίζει την τουρκική, το όνομα «μπακλαχοράνι» είναι αποκαλυπτικό. «Μπακλά» σημαίνει «κουκιά» και «χοράν» είναι ο κυκλικός χορός. Όπως δηλώνει και το όνομα, οι Ταταυλιανοί συγκεντρώνονταν στο ξέφωτο του ’ι-Δημήτρη (που σήμερα καταλαμβάνεται από το τέρμα των λεωφορείων, τους πυλώνες του ηλεκτρικού και διάφορες κατασκευές), για να κάνουν πικ νικ με νηστίσιμα φαγητά και να χορέψουν. Πρόκειται για ένα ιδιότυπο ελληνοτουρκικό γλωσσικό υβρίδιο
    https://tvxs.gr/news/%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AC-%CE%BD%CE%AD%CE%B1/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B9%CF%8E%CE%BD%CE%B5%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%AC%CE%BB%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%BF%CF%81%CE%AC%CE%BD%CE%B9

  129. Georgios Bartzoudis said

    Μια και ο λόγος για κουκιά, να πω ότι στη Νέα Κεσσάνη Ξάνθης καλλιεργούσαν κτηνοτροφικά κουκιά, προ δεκαετιών τινων. Σημασία έχει και μια λεπτομέρεια: Η καλλιέργεια αυτή κάλυπτε παραλίμνιες εκτάσεις της Βιστωνίδας, που ανήκαν στη Μονή Βατοπεδίου, και στην οποία οι χωρικοί έδιναν ένα εικονικό μίσθωμα (αν το έδιναν κι αυτό).

  130. Πισμάνης said

    Τώρα γιατί τό bakla νά είναι καί κουκί καί κρίκος; Ίσως η εικόνα που παρουσιάζει τό φρέσκο μέ τά κουκιά ξαπλωμένα στά κρεβατάκια τους τό ένα δίπλα στό άλλο σάν .. κρίκοι σέ αλυσίδα. Ίσως.

  131. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κατάστιχα ρωμαίικων λέξεων από το λεξικό του Somavera (1709)
    Δημήτρη Λιθοξόου

    «12. το χλωροκούκι, το μπακλά: fava fresca»

    http://destijldelarte.blogspot.com/2013_08_30_archive.html

  132. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας από Ιλλινόϊ,

    Σήμερα θα είμαι λίγο σκληρός, διότι – παρά τα 130 σχόλια – δεν δόθηκαν ούτε κάν στοιχειώδεις απαντήσεις στα θέματα που θίγει το άρθρο

    1) Πότε πρωτομπήκε στα ρωμέικα η φράσις «γειά χαραντάν»; Πρίν το 1980 δεν ανιχνεύεται τυπωμένη, ούτε κάν σε εφημερίδα. Οι απόπειρες του επιφανούς χριστιανού λογίου κ. Blog-oti-nanai στα σκονισμένα κιτάπια του κατέληξαν σε φιάσκο.

    2) Πότε η λέξις «κουκκιά» αντικατέστησε τους «κυάμους» στην Θεία Ελληνική Γλώσσα; Ούτε αυτό απαντήθηκε

    3) Τί εννοούσαν ο Πυθαγόρας και οι Πυθαγόρειοι όταν έλεγαν «κυάμων απέχεσθαι»; Α) Να μή τρώμε κουκκιά; Β) Να απέχουμε από τις πολιτικές διαμάχες, όπως εξηγεί την φράση ο Παπαδιαμάντης στους «Χαλασωχώρηδες», ή… Γ) να απέχουμε από το σέξ με γυναίκες, επειδής οι κύαμοι θυμίζουν οπτικά το γυναικείο αιδοίο, όπως υπαινίσσεται ο Μέγας Αριστοτέλης;

    4) Από πότε τα «κουκκιά» (εκ του αρχαίου «κόκκος» – «κοκκίον») γράφονται και μέ ένα κάππα («κουκιά») χάριν απλοποιήσεως, όπως λέει το Λεξικό Τριανταφυλλίδη;

    5) Τελειώνοντας, ας δούμε τί λέει για τους κυάμους – κουκκιά (που το μεταφράζει, όμως, beans, δηλαδή φασόλια, ενώ τα κουκκιά αγγλιστί λέγονται «broad beans») και την κακή τους φήμη ο Colin Spencer στο μνημειώδες σύγγραμμά του «The Heretic’s Feast : A History of Vegetarianism» (1η έκδοσις 1993, κατεβάστε ΕΔΩ)

  133. ΚΩΣΤΑΣ said

    – Καλώς ήρθες Μοράλες
    – Κουκιά σπέρνω

    Άσχετο, αλλά θα το πω. Βλέπω στην ΕΡΤ1 την ομιλία του Μοράλες. Τι λέει αυτός ο άνθρωπος, ιστορίες για αγρίους; Το βλέπει κανείς άλλος; ας πει τι νομίζει.

  134. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    133 κουκιά σου ξεματίζουνε! (όπως αυγά σου καθαρίζουνε 🙂 )
    Ξεματίζω. Από το βγάζω το μάτι.Η διαδικασία αφαίρεσης τμήματος από την περιοχή όπου το μάτι του κουκιού (μαύρη γραμμούλα) για να βράζουν καλλίτερα.΄

    Μια φορά ‘τονε μια γρα / κι εξεμάτιζε κουκιά
    σελ.161
    https://blogs.sch.gr/vagergats/files/2019/02/%CE%93%CE%95%CE%A1%CE%93%CE%91%CE%A4%CE%A3%CE%9F%CE%A5%CE%9B%CE%97%CE%A3.pdf

  135. Γιάννης Ιατρού said

    134: Για αγρίους; Όχι δα!
    μεταξύ άλλων (π.χ. για το ΔΝΤ κλπ.) είπε:
    …Υπήρξαν τρεις πολιτικοί που έκαναν ότι χειρότερο μπορούσαν να κάνουν στη χώρα μας… τονίζοντας πως …και οι τρεις είχαν σπουδάσει στην Αμερική και στην Ευρώπη και στην ουσία δίχασαν την κοινωνία για να μπορούν να κυβερνούν. Μας έκλεβαν τα δημόσια αγαθά μας. Ένας μάλιστα απ΄ αυτούς είχε σπουδάσει στο Χάρβαρντ…

    Πολύ φίλος μου 🙂

  136. Πάλι θα λέμε για τον Πυθαγόρα και τα κουκιά…
    https://sarantakos.wordpress.com/2016/11/26/meze-247/#comment-397520 (σχ. 62)

  137. loukretia50 said

    135. ΕΦΗ -ΕΦΗ
    Δε φανταζόμουν ότι τα Καρπαθιώτικα παραμύθια είναι τόσο juicy!! ( πχ σελ. 167 σ΄αυτό που παραθέτεις )
    Κοίτα σουξέ τα αθώα κουκιά!! και αναφέρει προέλευση γνωστής έκφρασης
    Εγώ βρήκα κάτι άλλο
    ΕΚ ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΜΗΝΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΥΔΗΣ – Σελ. 69 γράφει για κυάμους
    http://www.documentacatholicaomnia.eu/03d/0490-0578,_Joannes_Lydus_Laurentius,_De_Mensibus_(CSHB),_GR.pdf

    Εσύ άρχισες πρώτη!

  138. loukretia50 said

    138. Γιατί εδώ βγάζει error? σε μένα ανοίγει κανονικά.
    Μήπως η μαρμάγκα λογοκρίνει?
    http://www.documentacatholicaomnia.eu/03d/0490-0578,_Joannes_Lydus_Laurentius,_De_Mensibus_(CSHB),_GR.pdf

  139. ΚΩΣΤΑΣ said

    136 Εγώ τον άκουσα να λέει (ο μεταφραστής) κάτι όταν ήταν φαντάρος με κάτι στρατηγούς, πως ήθελε να μάθει από τον Φιντέλ; πως αγοράζουν όπλα, αν υπάρχει σε βίντεο, βάλτο να το ξαναδούμε. Ενδιάμεσα έχασα και κάποια λεπτά, να είπε τότε τα σπουδαία;

    Να τον χαίρεσαι 😉

  140. Γιάννης Κουβάτσος said

    136:Τελικά, το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγχουμε στο βιογραφικό ενός πολιτικού είναι αν έχει σπουδάσει στο Χάρβαρντ. 😨

  141. Alexis said

    #132: Πότε πρωτομπήκε στα ρωμέικα η φράσις «γειά χαραντάν»; Πρίν το 1980 δεν ανιχνεύεται τυπωμένη, ούτε κάν σε εφημερίδα.

    Δεν προσέχεις στο μάθημα.
    Το 1957 σε εφημερίδα και το 1976 σε στίχους τραγουδιού (σχόλια 38 και 33 αντίστοιχα)

  142. Γιάννης Ιατρού said

    139:στον σύνδεσμο έφαγες τα τελευταία (,_GR.pdf) 🙂

    140: Όντως έχασες frames. Η απάντηση που έλαβε στην ερώτησή του ήταν πως δεν πολεμάμε (πιά) με όπλα κλπ. αλλά με την μόρφωση και την υγεία για τον λαό.

  143. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Και ΄γώ άκουγα σκέτο το «γειά-χαρά νταν», άνευ κουκιών… Το θυμάμαι από τη δεκετία του ’60 και μετά.

    Με τα κουκιά όμως μού ήρθε συνειρμικά ένα –αγορίστικο- παιχνίδι που παίζαμε τα ’’κοπέλια’’ των 8-12 χρονών στο Ηράκλειο: «Του Σαντούρη τα κουκιά». Ήταν μια παραλλαγή της μακριάς γαϊδούρας, όπου το κάθε παιδί πηδούσε πάνω από ένα, δύο ή περισσότερα παιδιά, που έμεναν σκυμένα – τελείως ή και σχεδόν όρθια. ‘Επρεπε να τα «ξεπεράσει» χωρίς να τα αγγίξει, παρά μόνο με τα χέρια. Το κάθε παιδί πηδώντας έλεγε κι ένα στιχάκι από το ποιηματάκι «Του Σαντούρη (ή Φλασκούρη) τα κουκιά». Θυμάμαι μόνο αποσπάσματα:
    Του Σαντούρη τα κουκιά ήτανε πολύ γλυκά
    …………………………….
    Κι ο Σαντούρης το μαθαίνει κι αρματώνεται και βγαίνει
    Σέρνει τη σκουρολεπίδα για να σφάξει τη ζουρίδα
    Κι η ζουρίδα του γρυλώνει*, κι άρκαλος τ’ ανατσαρώνει**
    …………………………….
    Και τα ζουριδάκια κλαίνε, κόκκινα παπούτσα θένε.

    ……………………………
    (γρυλώνω=ανοίγω διάπλατα τα μάτια //ανατσαρώνω=προβάλλω αντίσταση)
    Αν κάποιο παιδί ακουμπούσε τα σκυμένα, ’’έχανε’’, οπότε καθόταν αυτό κάτω και ’’ελευθερωνόταν’’- σηκωνόταν το πρώτο. Κάποιες φορές, που η ουρά των σκυμένων ήταν κάπως μακριά, το παιδί που πηδούσε επιτρεπόταν να την ακουμπήσει, αλλά έπρεπε να το αναγγείλει από πριν φωνάζοντας: «Περνώ και σ΄αφήνω μια κλοτσά» ή «… μια κωλιά» κλπ.

    [Μακάρι, κάποιος από Κρήτη ή άλλο μέρος που παιζόταν αυτό το παιχνίδι να έχει ισχυρότερη μνήμη, για να συμπληρώσει τα παραπάνω].

  144. Γιάννης Ιατρού said

    139: Ο σύνδεσμος για το πιντιΕΦΗ 🙂

  145. loukretia50 said

    145. πάλι error – δεν αρέσουν τα κουκιά στο Νικοκύρη φαίνεται!

  146. ΚΩΣΤΑΣ said

    141 – 143 Ρε, σεις (συγνώμη για το ρε) 😉 τόσο άτυχος ήμουν εγώ, όταν έλεγε τα καλά δεν τον άκουγα και μόλις πετούσε και καμιά… σοφία, τότε έστηνα αφτί; Ανν είναι έτσι να πάω να παίξω κανένα τζόκερ. Βάλτε κανένα λίνκ με την ομιλία του, αν υπάρχει, να μου φύγει η απορία!

  147. Μαρία said

  148. Γιάννης Ιατρού said

    145: Ο office φταίει ! Εδώ!

  149. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    Να πούμε μια και το έφερε η κουβέντα, ότι ένα από τα εθνικά πιάτα του Λουξεμβούργου είναι χοιρινό ζαμπόν με κουκιά, judd mat gardebounen

  150. Pedis said

    τη βοήθεια του κοινού: γνωρίζει κανείς ποιοι αποτελούν την ομάδα του sansimera.gr; (Αναφέρονται γενικά σε ένα «Πολιτιστικό Ινστιτούτο
    Ακαδημαϊκών Ερευνών και Μελετών» και σε συντακτική ομάδα ή τουλάχιστον δεν πρόσεξα καλά στο σάιτ τους.)

    Έπεσα σε ένα, υποτίθεται, βιογραφικό κείμενο για τον Αινστάιν και θέλω να τους κάνω μήνυση για διαδικτυακή ρύπανση.

  151. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Έχετε δίκιο κ. Alexis (142), αλλά τα είχα δεί τα σχόλια 33 + 38.

    Από λάθος πληκτρολογήσεως, έγινε το πέντε (5) οκτώ (8) και τυπώθηκε «1980» αντί για «1950» που ήθελα να γράψω. Αλλά δεν το διόρθωσα για να μή γεμίζω το νήμα με σχόλια. Συγχαρητήρια, πάντως, που το αντιληφθήκατε.

  152. Μαρία said

    150
    Κι απ’ τους καλύτερους μυτιληνιούς μεζέδες.

  153. ΣΠ said

    142
    Και σε βιβλίο από την δεκαετία του 70.
    https://www.google.com/search?q=%CF%87%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AC%CE%BD&tbm=bks&source=lnt&tbs=cdr:1,cd_min:1900,cd_max:1999&sa=X&ved=0ahUKEwiqx_m014LhAhUQElAKHULRAFgQpwUIIQ&biw=1204&bih=731&dpr=2

  154. Μαρία said

    154
    Επειδή έχω τη συλλογή, «τυπώθηκε το Νοέμβρη του 1966» και γράφτηκε το 1965. Είναι απ’ το διήγημα Μέρα του 1638 και διαδραματίζεται στην Πόλη.

  155. loukretia50 said

    144. Βρήκα αυτό για το παιχνίδι αλλά με Φλασκούρη
    http://www.voltarakia.gr/mas-endiaferei/item/1587-koukia-ta-thavmatourga-provlepoun-to-gampro-therapeyoun-myrmigkies

    «Του Φλασκούρη τα κουκιά ήτανε πολύ γλυκιά (…)
    Και ο Φλασκούρης το μαθαίνει κι αρματώνεται και βγαίνει …»
    Η δεύτερη στροφή λείπει, μπορεί και τρίτη πού έλεγε προφανώς, πως η ζουρίδα ζήλεψε τα κουκιά του Φλασκούρη, και ξεκίνησε να πάει να του τα κλέψει. Πιθανόν «του Φλασκούρη τα κουκιά» να συμβόλιζαν τα αγαθά του κρητικού, και «ο Φλασκούρης» ήταν απλά ο ντόπιος κρητικός, «ζουρίδες» ίσως να ήταν οι άτακτες ομάδες των Τούρκων που κάνανε ληστρικές επιθέσεις στα χωριά, και που λεγόταν στη πραγματικότητα και «Ζουρίδες». Ζήλεψαν τα αγαθά των ντόπιων, και αποφάσισαν να κάνουν επίθεση να τα ληστέψουν.
    Ο Κρητικός όμως το μαθαίνει έγκαιρα, και αρματώνεται με σκουριασμένα μαχαίρια και λεπίδες και ότι είχε, και στο τέλος βγαίνει στο μετερίζι, και κατατροπώνει τον εχθρό, και στο τέλος τους εχθρούς τους πήρε ο άνεμος και τους σήκωσε!
    Λέει και πολλά άλλα, όπως ότι με κουκιά μπορούσε να προβλεφθεί το πόσα χρόνια θα ζήσει κάποιος («είναι μετρημένα τα κουκιά του»).
    Επίσης, όχι μόνο το αν μια κοπέλα θα βρει γαμπρό, αλλά και το αν αυτός θα είναι πλούσιος ή φτωχός!
    Καληνύχτα!
    Αντί για προβατάκια οι αγχωτικοί μπορείτε να μετράτε κουκιά!

  156. loukretia50 said

    Πάλι βρέχει!!! Όχι πάλι τα ίδια!
    Χωρίς φως https://youtu.be/GTeRQsqrZLg

  157. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Επειδής ακούω (Λουκρητία 157) ότι στο Ρωμέικο γίνεται κατακλυσμός αυτή την ώρα και σε μερικές περιοχές έχει κοπεί το φώς, θα χτυπήσω φιλελέδικα. Ο σημερινός (Παρασκευή 15/3) «Φιλελεύθερος» προσφέρει με 2,50 μόνο ευρώ την «Ηθική του Καπιταλισμού» (2011), το μνημειώδες σύγγραμμα που επιμελήθηκε ο κορυφαίος Αμερικανός θεωρητικός του Νεοφιλελευθερισμού Tom G. Palmer. Ο οποίος – όπως μάς ενημερώνει η Wikipedia – είναι και δεδηλωμένος ομοφυλόφιλος (openly gay)

    Για να μή ξοδεύονται οι φιλο-φιλελέδες αναγνώσται του παρόντος Ιστολογίου, αλλά και για να αντιληφθεί ο «Φιλελεύθερος» του κυρ-Θανάση Μαυρίδη τί θα πεί φιλελέδικος ανταγωνισμός στην Ζούγκλα του Διαδικτύου, το Επιτελείο μας σάς προσφέρει το εν λόγω βιβλίο στην πρωτότυπη αγγλική του έκδοση από την προσωπική μας βιβλιοθήκη

  158. Γς said

    38:

    >Και ένα παλιό γεια χαραντάν από το 1957 σε γελοιογραφία

    Και διαβάζω στη σελ. 7 του ίδιου φύλλου της εφημερίδας:

    Δεσποινίς 24 ετών νοικοκυρά με προίκα 200 λίρας ζητεί σύζυγον

    Κύριος 34 ετών ζητεί σύζυγον 20-24 ετών με προίκα .ένα διαμέρισμα ή 150 λίρας

    Κύριος 33 ετών ζητεί ως σύζυγον δεσποινίδα ή χήραν 28-30 ετών με προίκα 350 λίρας

    Κύριος 28 ετών ζητεί σύζυγον 22-28 ετών με προίκα 200 λίρας

  159. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πολύ καλή η προσφορά του «Φιλελεύθερου». Έτσι θα μπορέσουν να διαβάσουν την …»Ηθική του καπιταλισμού» και οι άνεργοι και οι εργαζόμενοι για ένα χαρτζιλίκι.

  160. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλημέρα
    157 >>πάλι βρέχει
    Λου ανηλού 🙂
    Ένα τραγουδάκι που μ΄αρέσει πολύ, για σένα
    ΄Εβρεχε χθες όπως προχθές

    138Λου /135 «Μια φορά τονε μια γρα
    κι εξεμάτιζε κουκιά «… το πιπεράτο «παραμύθι» λεγόταν και σ΄εμάς. Στο καφενείο μας, ειδικά τέτοια εποχή που λόγω νηστείας τα κουκιά (χλωρά ή ξερά) με τις ελιές ως μεζές για τη ρακή είχαν την τιμητική τους, ακουγόταν κατά κόρον.

    Αγκιναροκούκια, με ή χωρίς χοχλιούς, με ή χωρίς ντομάτα, το φαϊ της άνοιξης.

  161. cronopiusa said

    -Ανεμαζωχτείτε πόδε (εδώ πέρα), γιατί εδά θα ν-έρθει
    ο άρκαλος και θα σε φάει!

    Ζουρίδες και άρκαλοι των Χανίων

    Καλή σας μέρα!

  162. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    ->87: Ναι. Υπάρχει και η παλιά συμβουλή-παροιμία: «Όπου κουκίσεις να μη δικουκίσεις, κι ανε δικουκίσεις να μη ξανακουκίσεις». [κουκίσεις = σπείρεις κουκιά]

    ->104: Πέπε, συμφωνώ! Σηκώνει και καμιά πατάτα μέσα το φαγάκι αυτό, για να χυλώσει…

    ->124: Στην Κρήτη έχουμε το κουκκίζω = πασπαλίζω, επιπάσσω (=κοκκίζω 156: Ευχαριστώ, Loukretia! Την είχα υπόψη μου αυτή την ερμηνεία. Ίσως να υπάρχει κάποια συσχέτιση με τους ζουρίδες (=μικροομάδες τουρκοκρητικών που διέπρατταν φόνους και βιασμούς κοριτσιών), αλλά εξίσου πιθανό είναι το ποιηματάκι να μιλά για τις ζουρίδες (=είδος κουναβιού, πετροκούναβο), οι οποίες επίσης προκαλούν καταστροφές-ιδιαίτερα στα κοτέτσια. Αυτή η ερμηνεία ενισχύεται από την παρουσία και του άρκαλου (=ασβός) . Μπορεί να στέκουν και οι δυο ερμηνείες…

    -> 162: Να λοιπόν ο άρκαλος! Καλημέρα! (σε όλους)

  163. cronopiusa said

    Μπαμπινιώτης: Η διδασκαλία «μακεδονικής γλώσσας», έμμεση αποδοχή μειονότητας

  164. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

  165. cronopiusa said

    #EnVivo Conferencia en el Centro Cultural Stavros Niarchos Evo Morales Ayma

  166. Γιάννης Ιατρού said

    116: Κρόνη, κι εδώ (σε καλύτερη ποιότητα) 🙂

  167. ΓΤ said

    109 Ας δώσω μια διαφορετική ερμηνεία του «Μπορέλι» όπως την έζησα στον στρατό «παππούς» όταν πήγα (1997-1999, 6ο ΣΠ, 316ΣΠΤΧ), Φρέσκος τότε στη μνήμη του λαού, ο Χουάν Χοσέ Μπορέλι είχε φύγει από τον ΠΑΟ το 1996. Για τις ευγενικές μας αναγνώστριες, να πω ότι «χώσιμο» είναι η υπερβολική ανάθεση εργασιών προς τον στρατιώτη, ο οποίος «τρώει πήξιμο» με αυτά που ζει, το να «επινοείς» δουλειές ακόμα και εκεί που δεν υπάρχουν, εργασίες που δοξολογούν το ανούσιο κ.λπ., να «χώνεις» τον άλλο, «έφαγα χώσιμο» (επειδή ήμουν αντιδραστικό στοιχείο, και πολύ χαιρόμουν με αυτό, ένα από τα μεγαλύτερα χωσίματα που είχα φάει ήταν, ενώ λύσσαγε ο αέρας στο στρατόπεδο στη γέφυρα του Νέστου, εκλήθην να σκουπίσω τα φύλλα…). Έτσι λοιπόν ο ανώνυμος στρατιώτης μεταπλάθει ωραία το όνομα του Μπορέλι, γυρίζει μέσα του το «Χοσέ» σε «Χωσέ», και, όταν κάποιος αρβυλιασμένος εξουσίαρχος χακίβλαξ «κυνηγάει» τους στρατιώτες, είναι «χωσιματίας», άρα «Χωσέ», άρα «Μπορέλι». Χαρακτηριστικά:
    -Ρε σειρούλα, είδες αν βγήκαν οι υπηρεσίες;
    -Ναι, είμαστε μαζί, τρίτο περίπολο.
    -Ποιος είναι ΒΑΥΔΜ; (για τις ευγενικές μας αναγνώστριες, Βοηθός Αξιωματικού Υπηρεσίας Διανυκτέρευσης Μονάδος)
    -Ο …
    -Τον ήπιαμε, ο τύπος είναι Μπορέλι.
    🙂

  168. Εφη - ΕΦΗ said

    168 >>ενώ λύσσαγε ο αέρας στο στρατόπεδο στη γέφυρα του Νέστου, εκλήθην να σκουπίσω τα φύλλα…
    συνέβαινε, ουχί έστω στα πρώτα μεταπολιτευρικά χρόνια, αλλά στο σωτήριο 1997-1999, με φουλ του σοσιαλιστή Σημίτη στο γκουβέρνο, να τα λέμε κι αυτά 😦 .

  169. ΓΤ said

    169 Έφη μου καλή, ποτέ δεν σταματούν αυτά στον στρατό…

  170. Γιάννης Ιατρού said

    169/170: Όπως και η μέτρηση εμβαδού θαλάμου σε τετραγωνικά σπίρτα (και αντιστοίχηση/μετατροπή σε τετραγωνικές σαγιονάρες) 🙂

  171. ΓΤ said

    169, 171 (Το ζεστό νερό «κοβόταν ξαφνικά», ή στο τέλος Μαρτίου. Θυμάμαι τα πολλά χιόνια στον νομό Ξάνθης και το μπάνιο με κρύο νερό. Από τότε, χρειάζομαι καυτό ακόμα και καταμεσής του Αυγούστου…)

  172. loukretia50 said

    168. ΓΤ
    Αντιλαμβάνεσαι πλήρως τη διαφορά του «ο» από το «ω».

    ΕΦΗ-ΕΦΗ
    Rain… Rain… Sergey Grischuk https://youtu.be/saC7AyalPmc

    Cronopiusa
    Mistyc Dancer –Moreza https://youtu.be/49h-aG-OE8Q

  173. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    170,171
    Ναι,ναι αλλά με το δίκτυο φαντάρων που υπάρχει πια, τσουρουφλίσαμε, αι μαμάδαι, κάτι στρατοκαυλιάσεις, οκαζιόνε ντάτα.
    «Ο γιος μου δεν ξέρει να μαζεύει πευκοβελόνες χωρίς σκούπα από χέρσο, κι αν ο στρατός είναι για να του μάθει, (όπως στο στρατόπεδο τάδε, με τον τάδε λοχαγό) ε, ας το μάθει. «

  174. ΓΤ said

    174
    Στη χέρσα γλώσσα να πορεύεται
    και να την ξεχερσώνει
    και να φροντίζει να τη λαλεί
    σαν το γλυκό τ’ αηδόνι

  175. sarant said

    168 Το Χωσέ πήγαινε και με άλλα, όπως Χωσέ Κουέρβο. Αλλά με το πολύ ενδιαφέρον «και μπορεί» πήγαινε μόνο ο Μπορέλι.

  176. loukretia50 said

    176. και μπορεί – και θέλει
    ο Χωσέ Μπορέλι

  177. ΓΤ said

    176 Ποτέ δεν είχα ακούσει την εκδοχή «Κουέρβο», δυνατή και αυτή.

  178. ΓΤ said

    176 Αλλά, τώρα που το ξανασκέφτομαι, μετά τη θητεία σου στον ΣΟ Καλλιθέας, μήπως για χωσιματίες θα έπρεπε να καθιερώσεις για ψαγμένους το «άσε, ο τύπος είναι Καπαμπλάνκα»; 🙂

  179. loukretia50 said

    ΕΦΗ-ΕΦΗ
    Πόσες φορές σκοντάψαμε
    σε τοίχο αδιαφορίας
    Πόσες φωνές δε θάψαμε
    από φόβο τιμωρίας…

    Αξιοπρέπεια κάψαμε
    σ΄ανούσιες αγγαρείες
    κρυφά μετά όταν κλάψαμε
    και νοιώθαμε παρίες
    ΛΟΥ
    Δεν είναι μόνο ο στρατός
    αθέλητη θητεία
    Είναι κι ο εξαναγκασμός
    σ΄άγονη μαθητεία
    που γίνεται εξευτελισμός
    αν έχεις αριστεία

    ΥΓ Αλί σ΄αυτόν που δε λαλεί
    Σαν το γλυκό τ΄αηδόνι
    Όταν τους άλλους λοιδορεί
    με γλώσσα που πληγώνει

  180. loukretia50 said

    180. έφυγε νωρίς!

    .. μόνο τους άλλους λοιδορεί

  181. ΓΤ said

    181
    Σε θέλω τσεκαδόρισσα
    των λέξεων γαλιάντρα
    στης γλώττης μες στα άντρα
    ηδεία ριμαδόρισσα 🙂

  182. loukretia50 said

    182. ΓΤ
    Ω! παι! Ηδεία μουσική
    Είναι η κολακεία!
    Όμως αυτή δεν επαρκεί
    Για να φανώ οικεία!

  183. ΓΤ said

    183
    Εκάς οι βεβηλοκόλακες
    εκάς οι μαγιορδόμοι
    είναι ανοιχτοί οι δρόμοι
    μ’ αγάπη για να πλάθουμε
    λέξεων πηλοβώλακες

  184. loukretia50 said

    184. Μακριά από μας η στέρεη
    πήλινη, χέρσα γλώσσα!
    Εμείς με φλόγα ακέραιη
    πλάθουμε όνειρα τόσα!
    Anima – mariposa!
    ΛΟΥ
    Γιατί μονάχα η Χαλιμά
    παραμυθάδες εκτιμά

  185. ΓΤ said

    185

    Πηλό ζεστό και μαλακό
    κι όταν κρυώσει σπασ’ τον

    δεν είμαι εγώ ηθοποιός
    δεν είμαι Γιώτα Φέστα
    στίχους έχω για ρέστα
    και λίγα μανιφέστα
    από χήνας μελανό φτερό

  186. loukretia50 said

    186. Λοιπόν κρατάμε το φτερό
    στον άνεμο να γράφει
    στίχους με χρώματα σωρό
    τον ουρανό να βάφει

  187. ΓΤ said

    Λουκρητογατούλα μου, μια και είπαμε για «χωσίματα», λέω να πάω να χώσω κάνα στοίχημα 🙂 Πιστεύω ο κυρ Σάββας να μετρήσει παστέλια την Κυριακή και να βαρέσουνε τα τέλια 🙂

  188. paolodrosi said

    Γεια χαρανταν, τζαμπανταν,
    οπως λεμε γκελ μπουρνταν.

  189. loukretia50 said

    ΓΤ. Φοβάμαι να σου ευχηθώ
    μη καντεμιά σου φέρει
    Άλλη πιάτσα η θεατρική
    άλλη σχολή η γαλλική!
    Δεν ξέρω στοιχηματική
    Το ζάρι ό,τι φέρει!

    ΥΓ. Σε χρεώνω με εντυπώσεις από Λουτσία. Θα περιμένω.

  190. loukretia50 said

    189. και γενικώς!

    Στις παρυφές του Ελλαδιστάν
    δεν έχει πλέον τζαμπαντάν!
    Το ρεφενέ κάποιοι μετράν
    Κι άλλοι στο τζόγο τα ακουμπάν
    Παίδες, κι εγώ γειαχαραντάν!

  191. sarant said

    179 Kάρτα μπιάνκα για τον Καπαμπλάνκα!

  192. NIKOS NIKOS said

    @191 Πσ!!! Θέλω να σου γνωρίσω την καινούργια μου φίλη. Την λένε Καμμία και της αρέσει ο χορός και η ποίηση. Νομίζω πως θα ταιριάζετε σε πολλά. Εγώ επειδή λόγω δουλειάς λείπω πολλές ώρες (από στέγη σε στέγη) δεν θέλω να την αφήνω μόνη. Άσε που κυκλοφορούν και κάτι παλιόγατα που δεν έχουν τρόπους. Από φαγητό τρώει μόνο ωμό ψάρι (η γειτονιά που μένει είναι πλούσιων ανθρώπων αλλά δεν έχουν ανακαλύψει τη φωτιά ακόμα και τα τρώνε ωμά, φωνάζουνε το ωμό ψάρι με αυτό το ξενικό όνομα από σου). Λοιπόν τι λες; Πάει και σε ομιλίες και παρουσιάσεις βιβλίων!

  193. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το Χωσέ (με ωμέγα) το κυκλοφορήσαμε οι βάζελοι για τον Περουβιανό Χουάν Χοσέ Όρε, όταν το 1979 είχαμε κερδίσει την ΑΕΚ στη Φιλαδέλφεια με γκολ δικό του. 😊

  194. Eli Ven said

    @168 Χμ. Πιθανότατα αυτό που λέτε είναι σημασιολογική επέκταση και μου φαίνεται πως μπορώ να εικάσω πώς δημιουργήθηκε. Είμαι λίγο παπουδέστερος από σας, έχασα δυο χρόνια από τη ζωή μου το ’95-96. Θυμήθηκα λοιπόν από το σχόλιο σας πως κάποια στιγμή, επειδή βαριόμαστε να λέμε όλη τη φράση, περιοριζόμασταν να λέμε «Χουαν Χοσέ Μπορέλι, φίλε» ή «Παίχτης του Παναθηναϊκού». Από το σημείο αυτό κι επειδή όποιος έλεγε συνεχώς «Μπορέλι» προφανώς έχωνε τους υπόλοιπους, η σύνδεση με το μικρό όνομα του Αργεντίνου εκείνου παιχταρά ήταν θέμα χρόνου και ενδεχομένως επικράτησε αυτή η σημασία στις επόμενες ΕΣΣΟ.

  195. Πέπε said

    168, 194:

    Στον καιρό μου, περί το 2000, που κανείς επώνυμος Χοσέ δεν ήταν στην επικαιρότητα, λέγονταν αντίστοιχα διάφορα υποθετικά ισπανικά ονόματα: Χωσέ Γκαρθία, Χωσέ Μαρία Μαραντόνα (!) κλπ..

  196. Πέπε said

    Α, ξέχασα: και Χωσέ Κουέρβο.

  197. loukretia50 said

    193. Νikos- Nikos
    Ενδιαφέρον, αλλά την κόβω για νεότερη και ωραιότερη, οπότε καλύτερα να αποφύγω τον ανταγωνισμό!
    Έχω συνηθίσει να είμαι στο επίκεντρο!

    ΥΓ. Οι γάτες δεν έχουν πρόβλημα να μένουν μόνες – οι γάτοι ψάχνουν συνήθως παρέα!

  198. 196, 197,
    Και «η μάνα του Χωσέ» με το χρηματιστήριο
    («δεν έκλαψε ποτέ»)

  199. Theo said

    Το γειαχαραντάν* (συνοδευόμενο ενίοτε με το «ντιν νταν») το άκουγα από παιδί. Τα «κουκιά», κλπ. πρώτη φορά τα βλέπω εδώ.

  200. Theo said

    Ο αστερίσκος μού περίσσεψε από αλλού. Συγγνώμη 😦

  201. loukretia50 said

    Κάποτε, κάπου εκεί στη Μεγαλόνησο…

    ΜΗ ΡΩΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΥΚΟΡΙΧΤΡΑ
    (Κάλλιο τα κουκιά να φας – αν το φούσκωμα αψηφάς)

    Η σκηνή διαδραματίζεται στο τσαντήρι δημοφιλούς εξπέρ, όπου δε μπαίνει πάσα ένας/μία.
    Password : «Kouki» –τονισμός αδιάφορος

    -Γεια και χαρά σου πέρδικα! Ωρέ μπράβο! 9 η ώρα νταν!
    Τώρα θα ψήσω καφεδάκι, μην κάθεσαι με το μπουφάν.
    -Ω! γειά σου κυρα Μαριγούλα. Για να ξεφύγω έκανα αμάν
    Κάτι ψυλλιάστηκε η μαμά μου και τσιριμόνιες δε χωράν.
    Βιάζομαι, ρίξε τα κουκιά σου, σερβίρισέ τα «μπαγλαμάν»
    Να δούμε τι θα κάνει ο Σήφης, ποιες παρδαλές τον κυνηγάν
    – (Όι –όι! η κουζουλή ζεβζέκω!)
    Πολλά σεκλέτια θα σε φαν!
    Μα για να ξέρεις, τα κουκιά μου εγώ τα ρίχνω «α λα μπακλάν»
    -(Μωρέ και είχα μια σκασίλα!) Καλά, προχώρα στο μπαλκάν
    -Μπακλάν!
    – (Βρε δε πα’ ναν’ και Μπατακλάν!)
    Λέγε, τι βλέπεις για το Σήφη? Με θέλει ή τα λεφτά μετράν?
    (Η αυθεντία της κουκοριχτικής πίπτει σε έκσταση ενώ μπεγλερίζει)
    Ντρίγκι ντρίγκι ντρίγκι, μούδιωχνε τον πόόνο – νταν!
    Ντρίγκι ντρίγκι – (πέσε πρώτα, παραδάκι)- αμάν!
    Και μεταφράζει μετ΄ου πολύ :
    -Βλέπεις εκείνο το κουκί που κύλησε πιο πέρα?
    Και είναι μαύρο, φουσκωτό, ίδια σκουληκαντέρα?
    Είναι μία μελαχροινή που είναι όλο νάζι
    τον τριγυρίζει από καιρό και τσαχπινιές του τάζει
    Και τούτο το μαυριδερό που είναι πιο μεγάλο?
    Είναι ο λεβέντης Σηφαλιός, που ψάχνει για ρεγάλο.
    (γιατί χρειάζεται λεφτά να κάνει τη φιγούρα)
    Όμως τη γκρίνια δε βαστά, κι εσύ είσαι μουρμούρα.
    (είσαι κομμάτι σπαστική, χοντρή κι ασχημομούρα)
    πα πα πα!
    – Φτου σου και σε ματιάσανε τόσοι που σε φθονούνε
    Εγώ το βλέπω καθαρά, δες πως χοροπηδούνε
    αυτά τα μαυρομάτικα, με τις μεγάλες ζάρες
    Δείχνουν κακία και μαγικά, σε πιάνουν οι κατάρες
    Όι, φτου και φτου και πάλι φτου,
    κακόχρονο μην έχεις…
    (βρε έχε χάρη… είσαι λεφτού) τα βάσανα ν΄αντέχεις.
    (Επανέρχεται).
    -Ανάμεσα σε δυο κουκιά δεν έχει αποφασίσει
    Καλοπερνάει και με τις δυο μέχρι άλλη να γνωρίσει.
    -όφου, κακό που μ΄εύρηκε, τι κάνω τώρα η δόλια?
    Κάλλιο φαρμάκι εγώ να πιω, ή να με βρουν τα βόλια
    Απ΄την καραμπίνα του παππού – ναι, που αλλοιθωρίζει
    Να ησυχάσει κι ο μπαμπάς, που τη μασέλα τρίζει

    Προβληματίστηκε η μαντάμ:«Πωωω! πάει η πελατεία
    αν τούτο δω το σούργελο τεζάρει στην πλατεία.
    Θα της σερβίρω άλλη βερσιόν, τάχα θα τον τουμπάρει
    το παραδάκι θάχω εγώ κι ο Σήφης θα την πάρει».
    «-Τώρα λοιπόν κοκκώνα μου, εγώ τα ξαναρίχνω
    διαβάζω τα μελλούμενα και άλλο δρόμο δείχνω
    θα μούρχεσαι κάθε πουρνό, κουκιά να κοπανάμε
    κουκιά να μαγειρεύουμε, κουκιά να μολογάμε
    κι αν έρθει ο Σήφης κατά δω, κουκιά θα τον κερνάμε
    κι όταν στα πόδια σου ξερός θα πέσει , τον βουτάμε».

    Έτσι ξηγήθηκε η σοφή, δολία κουκορίχτρα
    Καλού κακού όμως χάρισε στο Σήφη μια σφυρίχτρα
    Σήμα να ρίχνει ότι περνάει κι αυτή να μελετάει
    τάχα τον βλέπει στα κουκιά, νάρχεται να ρωτάει
    αν την καλή του ο μπαμπάς του δίνει για γυναίκα.
    Κι αυτός στη μάντισσα φλουριά ξηγιέται άλλα δέκα
    να τον αφήσει ήσυχο η κουζουλή η μπεμπέκα
    Και τα διπλά δίνει αυτή κι η μάνα η Βεληγκέκα
    για να γραπώσουν το γαμπρό, που δεν ποθεί στεφάνι
    και θέλει να καλοπερνά σα βγαίνει στο σεργιάνι.
    Έτσι όλοι βολεύτηκαν και πιο πολύ η μαγκιόρα
    που με το Σήφη τριγυρνά, το ξέρει όλη η χώρα.
    ΛΟΥ
    Αν τώρα εσείς νομίζετε πως βγαίνουν τα κουκιά
    όταν τα μπεγλερίζετε, μετράτε στωικά
    40 μαυρομάτικα κι βάλτε το τσουκάλι.
    Δώστε τους τα ονόματα όσων σας φέρνουν ζάλη
    Και άντε, καλοφάγωτα, από δω θα πάν΄ οι άλλοι!

    ΥΓ Από κει θα βγήκε η φράση «μου καθίσαν στο στομάχι»
    Όποιος με κουκιά στουμπώνει, κακό πρήξιμο θε νάχει

    (για να μη νομίζετε ότι σοβάρεψα!)

  202. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γεια σου Λου,
    πεντοβολού
    που πεντοβόλησες κουκιά
    για να μασήσει η κρητικιά 🙂 🙂

    Θα επανέλθω να κουκοποιήσουμε εκ παραλλήλου. Τώρα πάω Ελ Έι 🙂

  203. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    202/203
    Στου Σαραντάκου το μεϊντάν
    δυο κόρες το κουκο-γλεντάν
    (Ζητούμε κατανόηση
    μη στέρξει παρανόηση)

    Λου, δε μασώ ξερά κουκιά,
    δε δοκιμάζω ουτέ μπουκιά.
    Έχουν άνοστα κελύφη
    μα κι αν ήταν για το Σήφη,
    δε θα πήγαινα στη ρίχτρα
    (που ξηγιόταν και σφυρίχτρα!).
    Αν του χρώσταγα κουκιά*,
    θα ‘χε πληρωμή γλυκειά
    Κατ’ ευθείαν από μένα
    Τα κουκιά του μετρημένα.*
    Όπως λεν στα παραμύθια,
    τα κουκιά και τα ρεβύθια
    δε μουλιάζουνε στη βρύση
    η φακή μην τα τσιμπήσει,
    (η φακή η αφεντιά μου
    κι ο Κουκόσηφος η εξά μου).
    Θα του λεγα γεια χαρα νταν
    δίμουρο Σηφαλιό τσογλάν.

    Από δω κι οι άλλοι παν.

    Επίμετρον
    Γιατ΄όποιος κάθεται καλά
    κι αλλού ξινά γυρεύει
    ο διάολος του κ@λου ντου
    κουκιά του μαγερεύει ! *
    🙂

    σ.σ
    πάντως η κουκοριξιά
    έχει κοστέσσερα σπυριά.
    Και από την αρχή ένα ένα
    τα ΄χουν ονοματισμένα
    Τούτο είν ο νοικοκύρης,
    τ΄άλλο είν ο μουσαφίρης
    κείνο ο ξενιτεμένος
    το πιο κει ο αρρωστημένος.
    Του σπιτιού, του περβολιού
    τση κεράς του κοπελιού.
    Και τα ρίχνουν κι άμα πέσει
    ξένος στου σπιτιού τη μέση
    για εις ρθει από τα ξένα
    γ ή άλλος σπάει τα μονιασμένα
    Έτσι και ούτω καθεξής
    (να χεις πατσές να ξεις)*

    *εκφράσεις υπαρκτές

  204. sarant said

    Tο Επιμετρο είναι σοφή παροιμία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: