Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μεταφραστικά λάθη, ανθρώπινα και άλλα

Posted by sarant στο 15 Απρίλιος, 2019


Πριν από μερικές μέρες μίλησα σ’ ένα σεμινάριο σε φοιτητές του τμήματος Aγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ. Δεν πήγα δυστυχώς στη Θεσσαλονίκη, το σεμινάριο ήταν διαδικτυακό, απ’ αυτά που τα λένε webinar στα αγγλικά.

Οι Αγγλοσάξονες αγαπούν πολύ αυτούς τους «τηλεσκοπικούς» σχηματισμούς νέων όρων -το βάζω σε εισαγωγικά επειδή νομίζω πως η επίσημη ορολογία είναι «λεκτικός συμφυρμός». Και παρόλο που έχουμε και στη γλώσσα μας τέτοια φαινόμενα, που τα έχουν εξαιρετικά μελετήσει ο Θανάσης Νάκας και η Γεωργία Κατσούδα σε βιβλίο τους (κάποτε πρέπει κι αυτό να το παρουσιάσω εδώ), νομίζω πως εμείς δεν δείχνουμε τόσο μεγάλη έφεση σε αυτή την κοπτοραπτική λέξεων -προτιμάμε να κρατάμε ακέραια ή σχεδόν, πάντως σαφώς πιο διαφανή τα συστατικά τους μέρη. Όπως έχω ξαναγράψει, από τη Μέρκελ και τον Σαρκοζί οι Αγγλοσάξονες πλάσανε τον όρο Merkozy για να δηλώσουν το δίδυμο που είχαν συμπήξει αυτοί οι δυο πολιτικοί, ενώ εμείς σε ανάλογες περιπτώσεις κάναμε λόγο για Σαμαροβενιζέλους το 2012 και Τσιπροκαμμένους το 2015.

Οπότε, το webinar δεν θα το πούμε, ξερωγώ, ιστο-νάριο, αλλά ιστοσεμινάριο ή διαδικτυακό σεμινάριο. Η πιάτσα βεβαίως το λέει webinar και κάνει τη δουλειά της.

Αλλά πλατειάζω. Αυτά τα σεμινάρια γίνονται πρώτη φορά φέτος, σε συνεργασία της υπηρεσίας μου, του τμήματος Ελληνικής Μετάφρασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του ΑΠΘ, με πρωτοβουλία της καθηγήτριας Κυριακής Κουρούνη. Κι άλλες φορές έχουμε δώσει διαλέξεις σε ελληνικά πανεπιστημιακά τμήματα, με φυσική παρουσία, όμως πρώτη φορά διοργανώνεται ολόκληρος κύκλος (διαδικτυακών, είπαμε) σεμιναρίων -η τεχνολογία δίνει πλέον απλές και αδάπανες λύσεις. Και παρόλο που η φυσική παρουσία υπερέχει πάντοτε, δεν πρέπει να παραβλέπουμε τα αναντίρρητα πλεονεκτήματα της διαδικτυακής επαφής -τόσα και τόσα μαθήματα παραδίδονται πλέον μέσω Skype.

Θα παραθέσω τώρα το κείμενο της εισήγησής μου, η οποία ήταν σύντομη επειδή την ίδια μέρα υπήρχε εισήγηση και άλλου συναδέλφου, που προηγήθηκε. Μίλησα για μεταφραστικά λάθη, παραθέτοντας κάποια παραδείγματα που θα σας είναι οικεία μια και τα έχω αναφέρει ξανά σε άλλες ομιλίες μου, και κάποια άλλα που δεν θα τα ξέρετε, κυρίως όσα αφορούν τα μεταφραστικά λάθη της αυτόματης μετάφρασης, που γίνεται από λογισμικό.

 

Καλημέρα, σας ευχαριστώ που ήρθατε να με ακούσετε και ευχαριστώ την Κυριακή Κουρούνη για την τιμητική πρόσκληση να σας μιλήσω. Παίρνοντας τη σκυτάλη από τον … θα σας μιλήσω για μεταφραστικά λάθη -και πώς να τα αποφεύγετε.

Από μιαν άποψη, είμαστε συνάδελφοι, εφόσον έχω τελειώσει το Αγγλικό τμήμα της Φιλοσοφικής του ΕΚΠΑ, φυσικά πριν από καμιά τριανταριά χρόνια. Ήταν όμως το δεύτερο πτυχίο μου, αφού έχω και πτυχίο Χημικού Μηχανικού από το ΕΜΠ.

Όταν σπούδαζα μηχανικός, μια συμβουλή που μας είχε δώσει ένας καθηγητής μας ήταν: στις επιστημονικές εργασίες σας, όπου έχετε πίνακα με ποσοστά, να προσέχετε το άθροισμα να βγαίνει 100, διότι αυτό το πράγμα το προσέχουν όλοι, είναι το πρώτο πράγμα που προσέχουν, ενώ πολλοί προσέχουν μόνο αυτό. Η συμβουλή αυτή διατηρεί την αξία της και για δικές σας εργασίες όπου υπάρχουν πίνακες ποσοστών, αλλά μια παρεμφερής συμβουλή που έχω να δώσω σε εσάς, σε σχέση με τις μεταφράσεις που θα κάνετε είναι η εξής: να δίνετε ιδιαίτερη προσοχή σε τίτλους έργων και σε κύρια ονόματα, διότι αν κάνετε λάθος εκεί, το λάθος αυτό χτυπάει στο μάτι και θα το δουν όλοι.

Θα έλεγα μάλιστα ότι η μετάφραση τίτλων είναι από τα πιο άχαρα πράγματα, διότι στην καλύτερη περίπτωση αυτό που μπορείτε να περιμένετε είναι να αποφύγετε την κριτική –κανείς δεν θα σας παινέψει αν αποδώσετε σωστά έναν τίτλο, θα θεωρηθεί ότι είναι το αυτονόητο. Αν όμως λαθέψετε, ακόμα κι αν η διαφορά είναι επουσιώδης, αν ας πούμε γράψετε «Ο γάμος του Φίγκαρο» και όχι «Οι γάμοι του Φίγκαρο» θα σπεύσουν αμέσως να το επισημάνουν πολλοί. [Κατά σύμπτωση, με το θέμα αυτό ασχοληθήκαμε προχτές στα μεζεδάκια].

Για παράδειγμα, ας δούμε αυτή τη φράση, όπως τη μετέφρασε το Google Translate:

In The Republic, Plato, speaking through his teacher Socrates, sets out to answer two questions. What is justice? Why should we be just? .

 

Στη Δημοκρατία, ο Πλάτων, μιλώντας μέσω του δασκάλου του Σωκράτη, θέλει να απαντήσει σε δύο ερωτήσεις. Τι είναι η δικαιοσύνη; Γιατί πρέπει να είμαστε δίκαιοι;

 

Όπως είπα, η μετάφραση αυτή προέρχεται από το Google Translate, αλλά έχω δει πάνω από μία φορά να αποδίδεται έτσι το έργο του Πλάτωνα. Θα σας δείξω ένα παράδειγμα πιο κάτω. Γιατί είναι λάθος;

Παρόλο που η λέξη Republic αποδίδεται πράγματι Δημοκρατία, το έργο του Πλάτωνα, που βεβαίως γράφτηκε στα ελληνικά, έχει τίτλο Πολιτεία και στα αγγλικά αποδίδεται Republic. Δεν είναι τώρα η στιγμή να υπεισέλθουμε σε λεπτομέρειες για τη διαφορά των όρων republic και democracy, που η γλώσσα μας δεν έχει εύκολο δεύτερο μονολεκτικό όρο για να την αποδώσει, αρκεί να δούμε ότι όταν υπάρχει ελληνικός τίτλος αυτονόητα αυτόν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε στη μετάφρασή μας.

Αυτό το λάθος με τη… Δημοκρατία του Πλάτωνα θα το δείτε να επανέρχεται συχνά. Για παράδειγμα, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε το 2015 σε διάφορους ιστοτόπους διαβάσαμε ότι:

Συγκεκριμένα, τα πέντε πιο σημαντικά ακαδημαϊκά έργα όλων των εποχών, σύμφωνα με την βρετανική δημοσκόπηση είναι «η Καταγωγή των Ειδών» του Κάρολου Δαρβίνου, «Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο» του Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς, «τα Άπαντα του Σαίξπηρ,» η «Δημοκρατία» του Πλάτωνα και « η Κριτική του Καθαρού Λόγου» του Γερμανού φιλοσόφου Immanuel Kant.

Αναπόφευκτα ίσως, το άρθρο περιείχε κι άλλα λάθη σε τίτλους πασίγνωστων έργων:

Άλλες επιστημονικές εργασίες που περιλαμβάνονταν στην δημοσκόπηση και την ψηφοφορία ήταν ….. «Tο δεύτερο Φύλο» της Σιμόν ντε Μποβουάρ, «O πρίγκιπας» του Νικολό Μακιαβέλι, «1984» του George Orwell και το «Mια σύντομη Ιστορία της ώρας» του Στήβεν Χώκινγκ.

Φυσικά, το έργο του Χώκινγκ A Brief History of Time έχει αποδοθεί, και σωστά, στα ελληνικά ως “Το χρονικό του χρόνου”.

Όμως εδώ υπάρχει κι άλλο ένα λάθος, όχι τόσο σοβαρό και ίσως πιο δικαιολογημένο αλλά πάντως λάθος. Το πασίγνωστο έργο του Μακιαβέλι μπορεί να έχει τον τίτλο Il principe στο ιταλικό πρωτότυπο, The Prince στα αγγλικά, Le prince στα γαλλικά κτλ. αλλά στα ελληνικά έχει καθιερωθεί “Ο Ηγεμόνας” (ή, στις παλιές εκδόσεις, θα βρείτε και το καθαρευουσιάνικο “Ο Ηγεμών”).

Ας δούμε ένα άλλο παράδειγμα, αυτό δημοσιευμένο σε μεγάλη εφημερίδα πριν από δέκα χρόνια.

Άξονας της παράστασης είναι «Ο πόλεμος των Εβραίων» του ιστορικού Φλάβιους Ζοζέφ για τον πρώτο πόλεμο των Εβραίων με τους Ρωμαίους τον 1ο αι. μ.Χ.

 Εδώ υπάρχουν δύο λάθη. Το ένα στον τίτλο, το άλλο στο όνομα του συγγραφέα. Προφανώς το πρωτότυπο ήταν γαλλικό, όπου αναφερόταν ως Flavius Josèphe, ο δε τίτλος του έργου του αναφερόταν ως La Guerre des Juifs, και η δημοσιογράφος, που ήξερε γαλλικά, μετέφρασε αυτό που έβλεπε.

Όμως και πάλι πρόκειται για συγγραφέα της αρχαιότητας, που ήταν μεν Εβραίος, αλλά είχε και ελληνικό όνομα, στα ελληνικά ονομαζόταν Φλάβιος Ιώσηπος, και έγραψε ή μετέφρασε τα έργα του στα ελληνικά, και το συγκεκριμένο έργο είχε τον τίτλο “Περί του Ιουδαϊκού πολέμου”. Δεν χάλασε ο κόσμος αν το πούμε “Ιουδαϊκός πόλεμος” αλλά όχι και “Πόλεμος των Εβραίων”, και οπωσδήποτε όχι… Φλάβιους Ζοζέφ!

Αυτά τα λάθη παλιότερα, που δεν υπήρχαν οι ευκολίες του Διαδικτύου, ήταν πολύ συχνά. Σήμερα είναι πολύ εύκολο να πληκτρολογήσουμε το κύριο όνομα που μας ενδιαφέρει και να δούμε ποιος ήταν, πώς προφέρεται το όνομά του και αν κάποιο έργο του έχει ήδη κυκλοφορήσει στα ελληνικά και με ποιον τίτλο.

Δεν χρειάζεται δηλαδή να έχετε πλήρη εποπτεία της ελληνικής εκδοτικής κίνησης: αν θέλετε να δείτε πώς έχει μεταφραστεί στα ελληνικά ο τίτλος ενός βιβλίου, πηγαίνετε π.χ. στη biblionet.gr και βρίσκετε τον ελληνικό τίτλο. Κι έτσι αποφεύγετε ένα λάθος που είναι πολύ εύκολο να εντοπιστεί και να κακοχαρακτηρίσει τη μετάφρασή σας.

Να δούμε ένα άλλο παράδειγμα τίτλου, όχι και τόσο γνωστού, αν και ίσως εσείς τον ξέρετε. Στο πολύ ενδιαφέρον αλλά όχι πολύ καλά μεταφρασμένο βιβλίο του Έρικ Χόμπσμπομ “Συναρπαστικά χρόνια”, που είναι τα απομνημονεύματα του μεγάλου Βρετανού ιστορικού, διαβάζουμε:

Το θεατρικό έργο του Arnold Wesker Κοτόσουπα με τον Μπάρλεϋ, σχετικά με μια εβραϊκή εργατική οικογένεια που αμφιταλαντευόταν γύρω από την κομμουνιστική της πίστη

Arnold Wesker’s play Chicken Soup with Barley , about a Jewish working-class family struggling with its communist faith, gives a good idea

Πολύ κακομεταφρασμένη πρόταση. Εκτός του γεγονότος ότι δεν αμφιταλαντεύεται κανείς γύρω σε κάτι αλλά ανάμεσα σε δύο πράγματα, ποιος άραγε να είναι ο μυστηριώδης Μπάρλεϋ;

Εσείς θα ξέρετε μάλλον. Βέβαια, δεν ξέρω ποια θεατρικά έργα διδάσκεστε τώρα, πάντως θυμάμαι πως όταν σπούδαζα εγώ στο Αγγλικό είχαμε διδαχτεί για τον Ουέσκερ. Ο μυστηριώδης Μπάρλεϋ δεν είναι κάποιος αγγλοεβραίος συνδικαλιστής αλλά είναι το κοινότατό μας κριθάρι, διότι το έργο τιτλοφορείται Chicken Soup with Barley, κοτόσουπα με κριθάρι (η κοτόσουπα ήταν παροιμιώδες πιάτο στις εβραϊκές οικογένειες) και επιτέλους πρόκειται για γνωστό θεατρικό έργο, που όφειλε αν όχι να το έχει δει ή να το έχει διαβάσει, τουλάχιστον να το έχει υπόψη του ένας επαρκής μεταφραστής ή ο επιμελητής του βιβλίου.

Για να βρω ελαφρυντικά στον συνάδελφο, πρέπει να επισημάνω δυο πράγματα: α) ασφαλώς θα τον μπέρδεψε η συνήθεια των Άγγλων να γράφουν με κεφαλαίο αρχικό γράμμα τις (περισσότερες) λέξεις στους τίτλους των έργων, θα έχετε υποθέτω μάθει τους κανόνες της capitalisation, οπότε είναι πιο δύσκολο να ξεχωρίσει το κύριο όνομα από το ουσιαστικό. Κι ένα δεύτερο ελαφρυντικό είναι ότι η μετάφραση αυτή έγινε το 2003, όταν το Διαδίκτυο δεν είχε μπει εντελώς στη ζωή μας και όταν ήταν πιο δύσκολο να βρεις με ένα κλικ τις απαντήσεις στα πάντα -ενώ σήμερα μπορεί κανείς να βρει ακόμα και συνταγή για chicken barley soup.

Η περίπτωση του ανύπαρκτου Μπάρλεϋ μάς φέρνει σε μια κατηγορία μεταφραστικών λαθών που ανήκουν στο βασίλειο της Νομανσλάνδης, όπως το έχω ονομάσει.

Η Νομανσλάνδη είναι χώρα, μόνο που είναι χώρα ανύπαρκτη ή πιο σωστά χώρα φανταστική που κατοικείται από ανθρώπους ανύπαρκτους, ανθρώπους που έχουν γεννηθεί όχι από μάνα και πατέρα, αλλά από μεταφραστική αδεξιότητα.

Λοιπόν, η Νομανσλάνδη βρίσκεται κάπου στην Ευρώπη, μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την ευφάνταστη απόδοση του «No man’s land», όπως λέγεται στα αγγλικά η νεκρή ζώνη στο μέτωπο ανάμεσα στις γραμμές δύο αντιπάλων στρατών. Το μαργαριτάρι δημοσιεύτηκε σε ελληνική εφημερίδα το 1939, στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Είναι πάρα πολλοί οι κάτοικοι της Νομανσλάνδης και θα μπορούσαμε να μιλάμε πολλές ώρες γι’ αυτούς.

Αρκεί να σας αναφέρω τον εθνικό συνθέτη της Νομανσλάνδης, που είναι ο Μποχεμιάν. Στην πραγματικότητα, η μεταφράστρια των απομνημονευμάτων του Σοστακόβιτς, ενός βιβλίου που διεκδικεί με αξιώσεις τον τίτλο της χειρότερης μετάφρασης όλων των εποχών, διαβάζοντας «the Bohemian way of working», δηλ. ο μποέμικος τρόπος εργασίας, το απέδωσε ως «ο τρόπος δουλειάς του Μποχεμιάν».

Ένας άλλος κάτοικος της Νομανσλάνδης είναι ο ατρόμητος καουμπόϋ Τεν Μπακς. Πρόκειται για παρερμηνεία της ιδιωματικής φράσης «Ten bucks says…» δηλαδή «Πάω στοίχημα δέκα δολάρια ότι…» (buck είναι στην αργκό το δολάριο), η οποία σε υποτίτλους ενός γουέστερν μεταφράστηκε «Ο Τεν Μπακς λέει ότι…» 

Εδώ ο συνάδελφος μπερδεύτηκε από τη σύνταξη με ενικό, διότι έτσι συντάσσεται αυτή η ιδιωματική φράση -που παραπέμπει πιο εύκολα σε κύριο όνομα.

Να δούμε κι άλλες περιπτώσεις όπου το αρχικό κεφαλαίο γράμμα μπέρδεψε τον συνάδελφο.

 

Arson is suspected

Μεταφράστηκε σε υποτίτλους: Υποπτεύονται τον Arson, αντί για το σωστό: Υπάρχουν υποψίες ότι πρόκειται για εμπρησμό.

Στους υποτίτλους της ταινίας «Quiz Show», όπως είχε προβληθεί στην ΕΤ3 το 2011, εμφανίστηκε η φράση «Ωδή στον Γκρέσιαν Ουρν». Πρόκειται για το γνωστό ρομαντικό ποίημα «Ode on a Grecian Urn» (Ωδή σε μια ελληνική υδρία) του Τζον Κιτς που μάλλον θα το έχετε διδαχτεί και στη σχολή -εγώ τουλάχιστον θυμάμαι πως το είχα κάνει, όταν διδάχτηκα τους ρομαντικούς, αν και δεν θυμάμαι πολλά πράγματα. Όπως βλέπετε, η συνήθεια των Βρετανών να βάζουν κεφαλαία αρχικά γράμματα σε όλες τις λέξεις των τίτλων έχει κοστίσει πολλά τέτοια μαργαριτάρια, αν και φυσικά το on θα έπρεπε να εγείρει υποψίες, αφού αν ήταν πρόσωπο θα έβαζαν to, και εξάλλου η λέξη Grecian θα έπρεπε να υποψιάσει τον υποτιτλιστή. Αν και με τόσο χαμηλές αμοιβές που ισχύουν στον κλάδο…

Ένα ακόμα παράδειγμα.

Γράφτηκε το 2013 σε κουτσομπολίστικο ιστότοπο, σε λεζάντα φωτογραφίας: «O Holy Crap, ο γιος του Clint Eastwood, είναι πραγματικά υπέροχος!»

Όπως θα καταλάβατε, το αγγλικό σχόλιο ήταν «Holy Crap, Clint Eastwood’s Son Is Super Hot», και αυτό το Holy crap είναι  πασίγνωστο επιφώνημα έκπληξης, λίγο πιο ελαφρύ από το holy shit και πιο βαρύ από το holy cow, που μπορούμε να το αποδώσουμε με πολλούς τρόπους (το «Θεέ και Κύριε» είναι ένας από τους εύσχημους), και πάντως δεν είναι ονοματεπώνυμο, παρά τη συνήθεια να γράφεται κάθε λέξη με κεφαλαία.

Να φύγουμε από τη Νομανσλάνδη και να πάμε σε ένα συναφές θέμα. Στις επιστήμες υπάρχουν πολλοί διεθνείς όροι, που αποδίδονται με ομόρριζη λέξη στα αγγλικά και στα ελληνικά. Για παράδειγμα, στη χημεία oxygen είναι το οξυγόνο και hydrogen είναι το υδρογόνο. Όμως αυτό δεν αποτελεί γενικό κανόνα, κι έτσι ένας αμελής μεταφραστής έγραψε για το… νιτρογόνο, μεταφράζοντας έτσι το nitrogen, που είναι βέβαια το γνωστό μας άζωτο.

Επίσης σε μεγάλη εφημερίδα γράφτηκε σχετικά με τα ευρήματα που συγκέντρωσε στον πλανήτη Άρη ένα ρομποτικό διαστημικό σκάφος, ότι περιέχονται χημικά στοιχεία όπως «μαγνήσιο, σόδιο, ποτάσιο και άλλα».

Για το μαγνήσιο εντάξει, αλλά τα άλλα δύο μάλλον έρχονται κατευθείαν από το Γενικό Χημείο της Νομανσλάνδης. Θέλω να πω, στην ελληνική ορολογία τέτοια χημικά στοιχεία δεν υπάρχουν. Ναι μεν στα αγγλικά είναι sodium και potassium, αλλά στα ελληνικά λέμε νάτριο και κάλιο. Κι αυτό το ξέρουν χιλιάδες και χιλιάδες παιδιά που διδάσκονται χημεία στο γυμνάσιο και στο λύκειο, μια και το νάτριο (Na) και το κάλιο (K) είναι από τα πιο διαδεδομένα χημικά στοιχεία!

Μια άλλη κατηγορία λαθών οφείλονται στο ότι οι περισσότερες λέξεις δεν έχουν μία μόνο σημασία. Έχουν και άλλες, και βέβαια αν μεταφράσουμε με βάση την πρώτη σημασία που δίνει το λεξικό η μετάφρασή μας θα είναι λανθασμένη, ίσως μάλιστα και κωμική.

Για παράδειγμα, σε μια παιδική εκπομπή, μεταγλωττισμένη, ένας φυλακισμένος ρωτούσε τον επισκέπτη του αν έχει κρύψει τον φάκελο μέσα στην τούρτα. Προφανώς, στα αγγλικά ήταν file, αλλά file δεν είναι μόνο ο φάκελος -είναι και η λίμα, που αυτή θα ενδιέφερε τον φυλακισμένο που ήθελε να αποδράσει.

Μια πιο δύσκολη περίπτωση, στην είδηση για τη δολοφονία της βουλεύτριας Τζο Κοξ, το 2016, όπου σε μεγάλον ειδησεογραφικό ιστότοπο γράφτηκε ότι:

Το περιστατικό σημειώθηκε κοντά στο ιατρείο που διατηρεί [το θύμα]

Όμως, η Κοξ είχε σπουδάσει πολιτικές επιστήμες και οικονομικά.

Το πρωτότυπο έλεγε:

The man taken into custody was arrested in Market Street, not far from Birstall Library where Mrs Cox was holding a constituency surgery.

Το πρόβλημα είναι στον όρο surgery, που βέβαια παραπέμπει σε ιατρείο, αλλά στη βρετανική πολιτική χρησιμοποιείται επίσης για τις συναντήσεις που έχει ο βουλευτής, στην εκλογική του περιφέρεια, με τους ψηφοφόρους του.

Είναι μεν μια όχι πολύ γνωστή χρήση της λέξης, αλλά όχι και εντελώς δυσεύρετη. Στο Λεξικό Magenta θα βρείτε ότι surgery είναι και:

ώρες επαφής ή συνεντεύξεων βουλευτή με τους ψηφοφόρους.

Το βασικό που έπρεπε να υποψιάσει τον δημοσιογράφο ήταν βέβαια το ότι η δολοφονημένη βουλεύτρια δεν μπορούσε να διατηρεί ιατρείο αφού είχε κάνει εντελώς διαφορετικού είδους σπουδές.

Και ένα άλλο παράδειγμα.

Πρωτότυπο: It can also be used in custody suites for fingerprint recognition.

Ο μεταφραστής:

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε υποθέσεις κηδεμονίας για αναγνώριση δακτυλικών αποτυπωμάτων.

Εδώ, ο μεταφραστής έπρεπε να υποψιαστεί πως κάτι δεν πάει καλά· τι σχέση έχει η κηδεμονία με τα δακτυλικά αποτυπώματα; Και τι είναι αυτό το περίεργο suites;

Αν ανοίξουμε το λεξικό, θα βρούμε βεβαίως ότι η πρώτη σημασία του custody είναι η κηδεμονία. Όμως custody δεν είναι μόνο η κηδεμονία, αλλά και η προφυλάκιση και η προσαγωγή, και αν ανατρέξουμε στην αγγλική Βικιπαίδεια θα δούμε ότι custody suites είναι ο χώρος προσωρινής κράτησης στα βρετανικά αστυνομικά τμήματα.

Προχωράμε σε ένα τελευταίο θέμα, που με αυτό θα κλείσουμε.

Είδατε στο σεμινάριο της περασμένης Τρίτης πώς χρησιμοποιούμε την τεχνολογία στις μεταφράσεις μας. Ωστόσο, τα τεχνολογικά βοηθήματα, που έχουν πράγματι αυξήσει κατακόρυφα την παραγωγικότητά μας, έχουν και τους δικούς της κινδύνους.

Οι μεταφραστικές μνήμες, ας πούμε, μας γλιτώνουν από πολλή επαναληπτική δουλειά αλλά αυτό δεν σημαίνει πως όταν βρίσκουμε ένα τμήμα/segment μεταφρασμένο κατά 100% δεν πρέπει να το ελέγχουμε. Πολλές φορές, η προηγούμενη μετάφραση μπορεί να βελτιωθεί.

Άλλοτε, αν και σπάνια, η μετάφραση που παρουσιάζεται ως 100% αντίστοιχη είναι εντελώς ακατάλληλη κι αν τη δεχτούμε θα κάνουμε σοβαρό λάθος. Θα σας διηγηθώ ένα πολύ σπάνιο, ευτυχώς, παράδειγμα.

Εδώ βλέπετε απόσπασμα σελίδας από την Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για το παράρτημα μιας απόφασης για τις προδιαγραφές των σιδηροδρόμων και στη σελίδα αυτή βλέπετε κατάλογο χωρών και τις αντίστοιχες σιδηροδρομικές εταιρείες. Αν προσέξετε, αμέσως μετά την Τυνησία και πριν από το Τουρκμενιστάν (η σειρά είναι μεν αλφαβητική, αλλά στα αγγλικά) βλέπουμε μια εξωτική χώρα που ονομάζεται…. Κρέας Γαλοπούλας! Θα καταλάβατε ίσως τι συνέβη. Το πρωτότυπο προφανώς έγραφε “Turkey”, αλλά ο συνάδελφός μας μετέφραζε με χρήση μεταφραστικής μνήμης, και το πρόγραμμα ανέσυρε μια προηγούμενη μετάφραση της λέξης turkey, από τελωνειακούς κανονισμούς, όπου επρόκειτο για κρέας γαλοπούλας. Το λογισμικό δεν μπορεί να ξεχωρίσει ανάμεσα στη χώρα Turkey και στο πουλερικό (στο κάτω κάτω, το πουλί πήρε το όνομά του από τη χώρα, επειδή πίστευαν ότι προήλθε από εκεί).

Να πούμε εδώ ότι το λάθος έγινε επειδή το «τμήμα» (segment) στο οποίο χωρίζονται τα κείμενα για να μεταφραστούν ήταν μονολεκτικό, περιείχε μόνο τη λέξη Τurkey. Βρέθηκε λοιπόν ταύτιση 100%, που εμφανίζεται με πράσινο χρώμα στην οθόνη του υπολογιστή. Κουρασμένος ο συνάδελφος ή αφηρημένος, έπεσε στην πράσινη παγίδα, περίπου με τον ίδιο τρόπο που οι οδηγοί αποκοιμιούνται στον αυτοκινητόδρομο όταν οδηγούν σε μεγάλα διαστήματα με εντελώς ευθεία διαδρομή. Επικύρωσε λοιπόν τη λάθος μετάφραση που του πρότεινε το λογισμικό, κι έτσι αυτή η γκάφα δημοσιεύτηκε τελικά στην Επίσημη Εφημερίδα, αριθ. L 84/26.3.2008, σελ. 92.

Τέλος, θα κλείσω με μια μικρή ανθολογία από λάθη της αυτόματης μετάφρασης. Πρέπει να σας προειδοποιήσω πως το δείγμα που έχω είναι σχετικά περιορισμένο, διότι ο ρυθμός της δουλειάς δεν μας αφήνει τα χρονικά περιθώρια να καταγράφουμε κάθε αξιοσημείωτο μεταφραστικό λάθος που συναντάμε. Πάνω στη φούρια να προλάβουμε την προθεσμία παράδοσης του κειμένου, περιοριζόμαστε να χαμογελάσουμε, να διορθώσουμε το λάθος και να προχωρήσουμε με τη μετάφρασή μας -σπάνια μόνο έχουμε την πολυτέλεια να το καταγράψουμε.

Ένα πολύ χαρακτηριστικό και συχνό λάθος της αυτόματης μετάφρασης είναι ότι κάνει κακό parsing, αλήθεια πώς είναι ο ελληνικός όρος; Για παράδειγμα, εδώ:

Moreover, it is appropriate, in order to ensure the availability of fuel and/or energy consumption data from battery electric vehicles…..

Ο άνθρωπος-μεταφραστής ξέρει ότι εδώ γίνεται λόγος για fuel consumption data and/or energy consumption data, δηλαδή ο όρος consumption data αναφέρεται και στους δύο όρους που προηγούνται.

Το μηχάνημα δεν το ξέρει και μεταφράζει:

Επιπλέον, για να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα καυσίμων και/ή δεδομένων κατανάλωσης ενέργειας από ηλεκτρικά οχήματα με συσσωρευτή…

αντί για:

Επιπλέον, για να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα δεδομένων κατανάλωσης καυσίμου και/ή ενέργειας από ηλεκτρικά οχήματα με συσσωρευτή

Ένα άλλο κοινό λάθος είναι ότι το μηχάνημα διαλέγει μια άλλη σημασία για τον υπό μετάφραση όρο.

The Commission shall determine the content of that form and the modalities for the information by implementing acts.

Αποδόθηκε:

Η Επιτροπή καθορίζει το περιεχόμενο της εν λόγω μορφής και τις λεπτομέρειες των πληροφοριών μέσω εκτελεστικών πράξεων.

διότι form σημαίνει κατά πρώτο λόγο μορφή, όμως σημαίνει και το προς συμπλήρωση έντυπο.

Το σωστό ήταν:

Η Επιτροπή καθορίζει το περιεχόμενο του εν λόγω εντύπου και τις λεπτομέρειες των πληροφοριών μέσω εκτελεστικών πράξεων.

Μια άλλη περίπτωση, σε ένα κείμενο με τα πρακτικά της ακρόασης για τον ορισμό αξιωματούχου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Λέει ο υποψήφιος:

In addition to my role on the European Central Bank (ECB) Governing Council, I lead an organisation of about 2000 people….

Μεταφράστηκε:

Πέραν του ρόλου μου στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), έχω ως αποτέλεσμα την οργάνωση περίπου 2000 ατόμων

αντί για:

Πέραν του ρόλου μου στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), διοικώ έναν οργανισμό περίπου 2000 ατόμων….

Ίσως το λάθος έγινε επειδή στα κείμενά μας το lead το χρησιμοποιούμε πολύ συχνά με τη μεταφορική σημασία “έχω ως αποτέλεσμα…, οδηγώ σε…” και όχι με τη σημασία “ηγούμαι, διοικώ”. Βέβαια, κακώς γίνεται η παρανόηση αφού η σημασία “έχω ως αποτέλεσμα” θα ήθελε σύνταξη με την πρόθεση to.

Κι άλλο ένα:

Underlines that various recent cases of money laundering within the Union are linked to capital, ruling elites, and/or citizens who come from Russia

Μεταφράστηκε:

υπογραμμίζει ότι διάφορες πρόσφατες υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στο εσωτερικό της Ένωσης συνδέονται με την πρωτεύουσα, την ελίτ και/ή τους πολίτες που προέρχονται από τη Ρωσία

αντί για

συνδέονται με κεφάλαια, κυβερνώσες ελίτ και/ή πολίτες….

Βλέπετε ότι το μηχάνημα ξέρει ότι εμείς τον όρο money laundering προτιμάμε να τον αποδίδουμε με το μακροσκελέστατο “νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες” αντί για το σχεδόν καθιερωμένο αλλά πιο λαϊκό “ξέπλυμα χρημάτων”, και το ξέρει επειδή είναι τροφοδοτημένο με δικές μας μεταφράσεις. Δεν μπορεί όμως να ξεχωρίσει ποια σημασία του capital χρησιμοποιείται.

Κι ένα τελευταίο, πιο κωμικό, από ένα νομοθετικό κείμενο για το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν, το SIS:

As palm print data and DNA profiles are only stored in the SIS….

Μεταφράστηκε:

Δεδομένου ότι τα στοιχεία για την παραγωγή φοινικελαίου και τα προφίλ DNA αποθηκεύονται μόνο στο SIS….

Στα κείμενά μας ασχολούμαστε συχνά με το φοινικέλαιο, οπότε στα σώματα κειμένων βρίσκει κανείς πολύ περισσότερες αναφορές σε palm oil που σημαίνουν φοινικέλαιο παρά σε αποτυπώματα παλάμης. Κι έτσι έγινε το αστείο αυτό λάθος.

Το σωστό:

Δεδομένου ότι τα δεδομένα για τα αποτυπώματα παλάμης και τα προφίλ DNA αποθηκεύονται μόνο στο SIS….

Φυσικά, κάνουν και οι άνθρωποι αστεία μεταφραστικά λάθη, όπως είδαμε στο πρώτο μέρος. Καθώς το επάγγελμά μας μεταλλάσσεται, εσείς οι νεότεροι θα πρέπει να μάθετε και τα δικά σας λάθη να αποφεύγετε και τα λάθη του αυτόματου βοηθού σας να διορθώνετε. Μια γενική συμβουλή, βέβαια, είναι να διαβάζετε μια δεύτερη φορά αυτό που γράψατε και να αναρωτιέστε αν έχει νόημα.

Αν το κάνετε, είναι βέβαιο πως δεν θα γράψετε ούτε για κρέας γαλοπούλας ανάμεσα στις σιδηροδρομικές εταιρείες ούτε για φοινικέλαιο πλάι στα δακτυλικά αποτυπώματα.

Σας ευχαριστώ!

 

Advertisements

156 Σχόλια to “Μεταφραστικά λάθη, ανθρώπινα και άλλα”

  1. ndmushroom said

    Πράγματι, εμείς δεν το έχουμε με τα τηλεσκοπικά. Το συνασπισμό που μας κυβερνούσε μέχρι πρότινος, π.χ., τον λέγαμε ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, αντί για Σανέλ, που θα ήταν και πιο chic (σικ, ρε!) 🙂

  2. Λεύκιππος said

    Τελικά τον Ηγεμόνα ως τίτλο, τον θεωρώ πιο επιτυχημένο από όλους τους άλλους Πριγκιπικούς. Γούστα είναι αυτά βέβαια…

  3. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα και καλή κουφοβδομάδα.

    Ένα εξαιρετικό τραγούδι που κολλάει με τη σημερινή ανάρτηση.

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Κουφοβδομάδα γιατί;

  5. Φυσικά, το έργο του Χώκινγκ A Brief History of Time έχει αποδοθεί, και σωστά, στα ελληνικά ως “Μια σύντομη ιστορία του χρόνου”.

    Το Χρονικό του Χρόνου είναι πιο όμορφο

  6. Λοζετσινός said

    4) Έτσι χαρακτηρίζεται η έκτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, διότι δεν ψάλλονται πλέον Χαιρετισμοί στις εκκλησίες. Με αυτό τον τρόπο παίρνουν μιαν ανάσα οι ψάλτες και οι ιερείς για να αντέξουν στο πλήθος των ακολουθιών που συνδέονται με το Θείο Δράμα της Μεγαλοβδομάδας

  7. Κιγκέρι said

    Ο τίτλος του A brief history of time στα ελληνικά δεν είναι Το χρονικό του χρόνου;

  8. Πάνος με πεζά said

    Κι είναι και μια κατηγορία λαθών που δε χρειάζονται μετάφραση, αλλά απλώς εξελληνισμό της λέξης, και είναι η κατηγορία «έτσι με βολεύει να το λέω» : π.χ. η Μονμάρτη της κυρίας Παπακώστα, έτσι όπως ακούγεται στα περισσότερα δελτία ειδήσεων… Ή η Φιλανδία, παλιότερα η Ουραγουάη, και άλλα κάποια. Καλήμερα !

  9. nikiplos said

    Θυμάμαι έντονα όταν διαβάζοντας τα βιβλία της Αγαθής Χριστίνας, συναντούσα τον όρο gay για το «χαρούμενος», κάτι που δεν το βρίσκει κανείς στα σημερινά βιβλία (πχ Πούλμαν), όπου έχει καθιερωθεί η slang έννοια του όρου…

    Ή τα ΗΠΑνά μαθητούδια που ξεκαρδίζονταν ακούγοντας τον όρο homo erectus…

  10. spiral architect 🇰🇵 said

    @4: Η εβδομάδα που αρχίζει σήμερα αποκαλείται από την Εκκλησία «κουφή» ή «βουβή» επειδή δεν υπάρχουν ψαλμωδίες και Χαιρετισμοί εν αναμονή της επόμενης, της Εβδομάδας των Παθών.

  11. sarant said

    5-7 Το διόρθωσα

    6-10 Ευχαριστώ

    8 Πάνο, έγινε ολόκληρη συζήτηση χτες στα Μεζεδάκια. Μονμάρτη και Μονμάρτρη συνυπάρχουν από το 1900. Κι η Άλκη Ζέη έτσι το γράφει, δεν είναι πατέντα της Παπακωστα.

  12. loukretia50 said

    Μια ερμηνεία λίγο αυθαίρετη για την «κουφοβδομάδα»
    Είναι η βδομάδα προετοιμασίας λένε.
    Τότε η αλήθεια , όπως κι αν την προσωποποιούν – θα θυμάστε εσείς τα λυκόπουλα κάποιες εικονίτσες που μας μοίραζαν- χτυπάει την πόρτα κάθε πιστού και άπιστου, και η ανταπόκριση είναι ανάλογη.
    Εσχάτως επικράτησε μάλλον το «στου κουφού την πόρτα…»

  13. # 1

    Υπάρχει και το Συανέλ που παράγει το ..συ, ΑΝΕΛ είσαι και φαίνεσαι !

  14. Πάνος με πεζά said

    @ 11 ; Α, βλέπεις; Δεν το ήξερα ! Και δε διάβασα και τη συζήτηση… (έχω αρχίσει απουσίες στα μητρώα…)

  15. Γς said

    Μεταφραστικά λάθη, ανθρώπινα και άλλα:

    Idea,[αϊντία] ιδέα στ αγγλικά.

    Και μια κούκλα δεινή μεταφράστρια:

    «Δατ’ς ε γκουτ αϊντία» ο ομιλητής.

    «Μια καλή αηδία»! η μεταφράστρια.

    Δεν παίρνω όρκο ότι με λίγη αφηρημάδα όλοι μπορεί να το λέγαμε. Δεν είμαι σίγουρος όμως ότι δεν θα σταματούσαμε για να διορθώσουμε ή και να ζητήσουμε και συγνώμη.

    Αυτή πάντως σαν το καλό πιανίστα που έκανε λάθος, συνέχισε λες και δεν συνέβη κάτι και σίγουρα η ζημιά ελαχιστοποιήθηκε.

  16. Ποντικαρέος said

    Καλημέρα
    @3,6 «Κουφή» ή «βουβή» η τρέχουσα εβδομάδα; Το δεύτερο του ακούω χρόνια το πρώτο το είδα πρώτη φορά σήμερα.

  17. loukretia50 said

    14. …καταχωρήθηκαν! Κανόνισε!

  18. Πέπε said

    Kαλημέρα.

    Κατά σύμπτωση, αυτές τις μέρες τυχαίνει να βοηθάω σε κάτι μεταφράσεις. Πρόκειται για κείμενα τελείως έξω από τη σφαίρα των γνώσεων και των ενδιαφερόντων μου, και το στοίχημα είναι (προφανώς) να βγάζουν νόημα, και δη το σωστό νόημα, σε ανθρώπους που είναι της ειδικότητάς τους. Αντιμετωπίζω διάφορα προβλήματα και ψάχνω τις λύσεις τους, και υπ’ αυτό το πρίσμα διάβασα το σημερινό, που μου φάνηκε τελείως διαφορετικό απ’ ό,τι θα μου φαινόταν πριν ένα-δυο μήνες!

    Έχω λοιπόν να πω:

    Συμβουλές όπως «προσέχετε τις πολύσημες λέξεις» ή «μη συγχέετε κύρια με κοινά ονόματα» είναι χρήσιμες, γιατί είναι καλό να μην ξεχνάμε τα αυτονόητα, αλλά δεν παύπουν να είναι αρκετά κοντά στο αυτονόητο. Το μη αυτονόητο που διαπίστωσα είναι αυτό που εκφράζεται εδώ με συμβουλές όπως «βρείτε τον τίτλο του βιβλίου στη Βιβλιονέτ»:

    Πάρα πολλές φορές, το βοήθημα που μου δίνει τη λύση στην απόδοση μιας άγνωστης λέξης δεν είναι τόσο κάτι σαν λεξικό, παρά μάλλον κάτι σαν εγκυκλοπαίδεια. Δεν μπορώ να βρω τη λέξη, αν δε βρω το περιεχόμενο της λέξης. Από τα παραδείγματα του Νίκου, δε θα μπορούσε κανείς να ξέρει ότι αποκλείεται η βουλευτίνα να διατηρεί ιατρείο, αν δεν ήξερε τις σπουδές της.

    Φυσικά, το αποτέλεσμα είναι ότι μέσα από τη διαδικασία της μετάφρασης μαθαίνει κανείς πάρα πολλά πράγματα. Κυρίως γεωγραφία και ιστορία, όπως με τον φιλοτελισμό ( 😉 για όσους έχουν διαβάσει Μικρό Νικόλα).

    Εξαιρετικά βοηθητικοί μπορούν κατά περίπτωση να αποδειχτούν ιστότοποι που έχουν ανεβασμένα σώματα μεταφρασμένων κειμένων. Γράφεις τη δύσκολη λέξη μαζί με μια-δυο λέξεις-κλειδιά από το συμφραζόμενο, και βλέπεις πώς έχει αποδοθεί από άλλους μεταφραστές η ίδια λέξη σε παρόμοιο συμφραζόμενο. (Φυσικά, κι εκεί πρέπει να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά.) Μέχρι στιγμής μ’ έχει βοηθήσει το Linguee, δεν ξέρω τι άλλο υπάρχει.

    Και η Βικιπαίδεια μ’ έχει βοηθήσει: βάζω τον αγγλικό (π.χ.) όρο του πρωτοτύπου, ρίχνω μια ματιά στο άρθρο να καταλάβω κάποια βασικά, και κοιτάω αν υπάρχει το ίδιο άρθρο στην ελληνική Βικιπαίδεια. Ακόμα κι αν δεν υπάρχει, είμαι πλέον καλύτερα εφοδιασμένος για να συνεχίσω την αναζήτηση.

    Ένα μεγάλο θέμα είναι τα αρχικά. Υπάρχουν λ.χ. κάτι αρχικά που βρήκα ότι σημαίνουν: «είδος εταιρείας στο δίκαιο της τάδε χώρας, παρόμοιο με τις «δικές μας» (όχι Ελλάδα) Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης». Εκεί δεν έχω καταλάβει αν πρέπει να βάλω ΕΠΕ, ήκατά λέξη απόδοση του ξένου ακρωνυμίου, ή το ξένο ακρωνύμιο αμετάφραστο… Καλά, χώρια που για να φτάσω να βρω αυτή την πληροφορία πρέπει να ξεχωρίσω αυτό το ακρωνύμιο ανάμεσα σε δεκάδες άλλες φράσεις με τα ίδια αρχικά (δεν πρέπει να υπάρχει στον κόσμο συνδυασμός λατινικών γραμμάτων που να αντιστοιχεί σε ένα και μόνο ακρωνύμιο)!

    __________________

    Κατόπιν όλων των παραπάνω, ευχαριστώ όλως ιδιαιτέρως για την ανάρτηση, πολύ περισσότερο απ’ όσο θα ευχαριστούσα ούτως ή άλλως. 🙂

  19. Le Coeur Gothique said

    Καλημέρα σας.

    Για μένα το ξεκαρδιστικότερο όλων εξακολουθεί ακόμη και μετά από τόσα χρόνια να ανήκει στην ΕΡΤ τής δεκαετίας τού ’80, εάν ενθυμούμαι καλώς, όπου το

    «Let’s make a toast to the Queen!»

    είχε μεταφραστεί σε

    «Ας φτιάξουμε ένα τοστ στην Βασίλισσα!»…

  20. nikiplos said

    Εχθές το βράδυ είχε την ανεπανάληπτη και πάντοτε ξεκαρδιστική ταινία «θα σε κάνω Βασίλισσα» με τον μοναδικό Θανάση Βέγγο. Όταν έρχεται τελικά ο θείος να επισκεφθεί την ανηψιά του, ο μυστακιοφόρος Βέγγος εύστοχα ρωτάει: «Τι κάνει η Συμπολιτεία που μας έχει … ταράξει στην υποστήριξη?»

    Αι ΗΠΑ, αναφέρθηκαν ποτέ άραγε ως Αμερικανική Συμπολιτεία? Να μας πει ο κύριος Ιατρού παρακαλώ… 🙂

  21. sarant said

    19 Βασιλικό τοστ θα ήταν!

  22. atheofobos said

    Το χαρακτηριστικό παράδειγμα με το Holy Crap ίσως μας λέει πως και ο καλύτερος μεταφραστής αν δεν έχει ζήσει κάποιο διάστημα στην χώρα της γλώσσας που μεταφράζει, δεν μπορεί να γνωρίζει καθημερινές εκφράσεις που χρησιμοποιούνται από τους κατοίκους.
    Θυμάμαι την εποχή που έκανα μαθήματα αγγλικών και άκουγα φανατικά αμερικάνικα τραγούδια, δεν μπορούσα να καταλάβω τον τίτλο της μεγάλης επιτυχίας You Beat Me To The Punch.
    Αν το βάλει κανείς σήμερα στον μεταφραστή του Google θα πάρει την
    απίθανη και ακατάληπτη απάντηση- Με κλέβεις στο διάτρητο!
    Ο Ελληνοαμερικάνος δάσκαλος μας όταν τον ρώτησα μου εξήγησε ότι σημαίνει στην ουσία σε πρόλαβα, δηλαδή πριν να σου δώσω γροθιά κτύπησες την δική μου!
    Άντε τώρα να το μεταφράσεις αν δεν ξέρεις τι σημαίνει!

    Θέλοντας να επιβεβαιώσω κάτι που διάβασα μήπως γνωρίζει κανείς τι σημαίνει αυτή η λέξη Khazookh στα τουρκικά ή τα αραβικά;

  23. Νέο Kid said

    Οι Αγνοούμενοι
    μπητ το δε πάντς= με πρόλαβες στο τσακ!

  24. jesus said

    φαίνεται να πέρασε απαρατήρητο, αλλά λάθος είναι κ η μετάφραση ««Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο» του Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς» όπου προφανώς χάθηκε ότι και τα 2 ονόματα είναι σε γενική.

  25. Πάνος με πεζά said

    «Kουφή» εγώ μικρός είχα ακούσει μόνο την Παρασκευή αυτής της βδομάδας, αυτή με χωρίς (!!!) Χαιρετισμούς, δηλαδή.

  26. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    πολύ καλό το σημερινό, είχε και γέλια και κλάματα!

    12: κουφοβδομάδα => στου κουφού την πόρτα … κλπ.
    Λου μου,
    εμείς τα ‘λυκόπουλα’, όταν ακούμε στου κουφού την πόρτα, άλλο πράγμα θυμόμαστε 🙂

  27. sarant said

    24 Ωχ, δίκιο έχετε!

  28. ΓιώργοςΜ said

    21 Royale with cheese, μήπως; 🙂

  29. Νέο Kid said

  30. # 20

    Νίκιπλε νομίζω πως σατυρίζει την Ελλάδα σαν μια ακόμα πολιτεία των ΗΠΑ, ειδικά αν η ταινία είναι από την εποχή της χούντας ή λίγο μετά

  31. το ύψιλον κατόπιν ωρίμου σκέψεως

  32. sarant said

    29 Το σχόλιο βέβαια δεν στέκει – ο Τσίπρας κοιτάζει να σηκωθεί με τη σειρά του πρωτοκόλλου.

  33. ΣΠ said

    9
    Η λέξη gay άρχισε να χρησιμοποιείται ως αυτοπροσδιοριστικός όρος από τους ομοφυλόφιλους την δεκαετία του 60 και σταδιακά γενικεύτηκε. Για μερικά χρόνια συνυπήρχαν και οι δύο σημασίες αλλά πλέον δεν χρησιμοποιείται με την αρχική σημασία. Η μεταβολή φαίνεται και στους τίτλους ταινιών. Π.χ.
    The Gay Dog (1954)
    The Gay Deceivers (1969)

  34. Νέο Kid said

    32. Χμμμ… και το πρωτόκολλο δηλαδή επέβαλε να σηκωθεί μετά τον Βούτση; … :mrgreen:

  35. sarant said

    34 Νομίζω -γι αυτό τον κοιτάζει χαρακτηριστικά και περιμένει να σηκωθεί αυτός πρώτα.

  36. Νέο Kid said

    35. Εντάξει. Ας αφήσουμε τον Άλεξ . Πάρε Ομπάμια.
    https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/8534947/Barack-Obama-suffers-royal-toast-mishap-at-Queens-banquet.html

  37. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ ᾿μένα.

    Νικοκὺρη μοῦ θύμισες τὰ νειάτα μου.

    Ὅταν ὑπηρετοῦσα στὸ Ναυτικό, στὸ δεύτερο μισὸ τῆς δεκαετίας τοῦ ᾿70, ἔβγαζα χαρτζηλίκι μεταφράζοντας πατέντες χημικῶν προϊόντων γιὰ κάποιο δικηγορικὸ γραφεῖο.

    Τό ᾿λεγα πενηνταράκια, ἐπειδὴ ἔπαιρνα πενῆντα λεπτὰ τὴ λέξη.

    Δὲν ἦταν εὔκολο γιατὶ ὅλα γίνονταν στὸ χέρι. Χειρόγραφο τὸ κείμενο τῆς μετάφρασης καὶ ψάξιμο σὲ λεξικά γιὰ τυχὸν ἄγνωστες λέξεις. Τοὐλάχιστον ἡ χημικὴ ὁρολογία ἔχει πολλὰ ἑλληνικὰ ἀριθμητικά, ἐνῶ θυμόμουν τὰ περισσότερα ὀνοματολογικά, ἐπειδὴ τὰ εἶχα πρόσφατα.

  38. Avonidas said

    Καλημέρα (οΘντκ)

    Μιας και μιλάμε για λάθη, και για να μη ξεχνιόμαστε:

    https://www.thepressproject.gr/article/140253/Perase-apo-to-Europako-Sumboulio-i-Odigia-Copyright-enantia-sto-Diadiktuo—Uperpsifise-i-Ellada

    …μην κάνετε το λάθος να τους ψηφίσετε.

    (Αυτή τη φορά δεν παίζουν μα-μου-σου-του, αποχές και «παρών», έτσι; Αυτή τη φορά υπερψήφισαν!)

  39. BLOG_OTI_NANAI said

    Μετάφραση, «Η Δημοκρατία» του Πλάτωνα ( Διαβάζω 395 [1999] ):

  40. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    » …Το πασίγνωστο έργο του Μακιαβέλι μπορεί να έχει τον τίτλο Il principe στο ιταλικό πρωτότυπο, The Prince στα αγγλικά, Le prince στα γαλλικά κτλ. αλλά στα ελληνικά έχει καθιερωθεί “Ο Ηγεμόνας” (ή, στις παλιές εκδόσεις, θα βρείτε και το καθαρευουσιάνικο “Ο Ηγεμών”). »

    Θυμήθηκα τὴν τούρκικη τηλεσειρὰ (Νικοκύρη, νομίζω πὼς ἔκανα λεκτικὸν συμφυρμό· ντούζ πουάν 🙂 ) «Σουλεϊμάν ὁ Μεγαλοπρεπής».

    Στοὺς ὑποτίτλους τὸ σεχζαντὲ (şehzade) τὸ ἀπέδιδαν στὰ ἑλληνικὰ ὡς «ἡγεμόνας», ἐνῶ τὸ λεξικὸ seslisozluk τὸ ἀποδίδει ὡς :

    «Definition of şehzade in Turkish English dictionary:
    prince
    sultan’s son, prince
    prince (a sultan’s son), shahzadah

    Definition of şehzade in Turkish Greek dictionary:
    πρίγκιπας (priggipas)»

    Τὸ ἴδιο καὶ τὸ google.

  41. Καλημέρα. Κάποια βιβλία μεταφρασεολογίας, εδώ: https://vivlioanihneftis.wordpress.com/2010/07/23/%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B5%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%B1/

  42. Για περισσότερα βιβλία μεταφρασεολογίας, στο βιβλιοπωλείο μας, στο κέντρο της Αθήνας.

  43. BLOG_OTI_NANAI said

    20: Κάποιο λογοπαίγνιο είναι; Διότι απ’ ότι βλέπω είναι εξαιρετικά συνηθισμένη η αναφορά σε «Αμερικανική Συμπολιτεία» από τις αρχές του 19ου αιώνα τουλάχιστον. Έχουμε προκήρυξη προς τους «Άνδρας της Αμερικανικής Συμπολιτείας» στις 25 Μαΐου 1821 που συντάχθηκε από τον Φιλικό Πέτρο Ηπίτη. Υπάρχει αναφορά στο «Ιστορικόν Αρχείον Αλεξάνδρου Μαυροκορδάτου» έγγραφο του 1823. Από εκεί και πέρα οι αναφορές είναι αμέτρητες στη βιβλιογραφία και μέσα στον 19ο και στον 20ο αιώνα.

  44. Avonidas said

    #2,40. Κι εγώ νομίζω ότι «ο Ηγεμόνας» είναι πολύ πιο δόκιμος τίτλος. Ο Μακιαβέλι απευθυνόταν σε πρίγκηπα, αλλά επί της ουσίας η πραγματεία του αφορά τη στρατηγική που πρέπει να μεταχειριστεί για να κυβερνήσει ο οποιοσδήποτε άρχοντας, είτε είναι μονάρχης, είτε ολιγάρχης, είτε και δημοκρατικά εκλεγμένος.

  45. nikiplos said

    43@ κι εγώ βρήκα κάποιες αναφορές… φαίνεται πως τον 19ο αιώνα την έλεγαν Αμερικανική Συμπολιτεία…

  46. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    «Ode on a Grecian Urn»
    Θυμήθηκα όταν ο πρόεδρος Μπους (ο υιός) είχε πει Grecians τους Έλληνες και είχε πέσει κράξιμο. Δεν έκανε για μεταφραστής (ούτε και για πρόεδρος!)

  47. Avonidas said

    #20,43,45. Εφόσον οι ΗΠΑ είναι (τυπικά) ομόσπονδο κράτος, μπορεί να μιλήσει κανείς για συμπολιτεία, κοινοπολιτεία, συμπολιτεία ή ομοσπονδία κρατών· αλλά σήμερα σχεδόν κανείς δεν σκέφτεται τις ΗΠΑ σαν κάτι άλλο από ενιαίο κράτος.

    Πιο συνηθισμένο είναι να αναφέρεται κανείς ως «Συμπολιτεία» στην Confederacy, ή Confederate States of America, το βραχύβιο κράτος που δημιούργησαν οι Νότιοι στον Αμερικανικό Εμφύλιο.

  48. Avonidas said

    #46. Δεν έκανε για μεταφραστής (ούτε και για πρόεδρος!)

    Και τώρα τον νοσταλγούμε…

    (Πλάκα-πλάκα, όμως, τι διαφορά έχει το greek από το grecian, αν δεχτούμε και τα δύο σαν νόμιμους τύπους; Ότι το grecian αναφέρεται μόνο σε πράγματα, ενώ το greek μπορεί να αναφέρεται και σε ανθρώπους; Και πώς θα αποδίδαμε το grecian? Ελλαδίτικος; )

  49. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    40 Γειά σου Δημήτρη!
    Το οθωμ. zade (χωρίς να το ψάξω, νομίζω περσ. αρχής) κολλημένο σε κάποιο όνομα ή τίτλο σημαίνει γιός (του τάδε, κυρίως σημαινόντων προσώπων, σοϊλής σαν να λέμε). Πχ beyzade ο γιός του μπέη, επιβιώνει κ ως ελληνικό επώνυμο Βεϊζαδές.

    (Το σχόλιο να επικυρωθεί / πρωτοκολληθεί / χαρτοσημανθεί αρμοδίως από τον Δύτη υπηρεσίας).

  50. voulagx said

    #34: ΝιουΚιντ, για ριξε μια ματια σ’ αυτο: https://docplayer.gr/478037-Syghrono-egheiridio-ethimotypias.html
    κι αν βγαλεις ακρη…

  51. loukretia50 said

    49. Kαι η Σεχραζάντ βεζυροκόρη δεν ήταν – ή κάτι παρόμοιο?
    —————————–
    Tι θα γίνει με τα μπουμπουνητά?
    Καρότσι μας πάει ο Απρίλης

  52. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν ξέρω πόσοι αγαπήσατε τον «Φύλακα στη σίκαλη», εγώ τον αγάπησα. Γι’ αυτό και πολύ μου κακοφάνηκε, όταν η Τζένη Μαστοράκη αποφάσισε να του αλλάξει τον τίτλο στη νέα της μετάφραση σε «Στη σίκαλη, στα στάχια, ο πιάστης». Εξηγεί τους λόγους, αλλά νομίζω πως δεν πείθει:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.tovima.gr/2014/04/17/books-ideas/tz-nt-salintzer-o-fylakas-egine-piastis/amp/&ved=2ahUKEwi55pbTj9LhAhXSaVAKHVRMBkkQFjAFegQIBhAC&usg=AOvVaw1Ek8yrbLjgJYn92mcRSsml&ampcf=1&cshid=1555332146196

  53. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    51 Μάλλον κι αυτό σχετικό είναι με το zade αλλά τα περσικά μου είναι χάλια, ας πει ο Δύτης.

  54. loukretia50 said

    52. Χάλια το βρίσκω, είχε αναφερθεί κι εδώ σε άρθρο, αλλά δε θυμάμαι ποιο.

  55. loukretia50 said

    53. Το Χχτήνος με τα λίγα περσικά που ξέρει, καλεί το Δύτη: «Μολών ειπέ περί τσουπί «

  56. Γιάννης Κουβάτσος said

    Απρίλιος επί ΣΥΡΙΖΑ…Έλεος, σαπίσαμε! Κι έχεις και τον Καρυωτάκη να παίζει με τον πόνο μας:

    Μέρα τ’ Απρίλη

    γεμάτη θάμπος

    γελούσε ο κάμπος

    με το τριφύλλι.

    Ως την εφίλει

    το πρωινό θάμπος,

    η φύση σάμπως

    γλυκά να ομίλει.

    Εκελαδούσαν

    πουλιά πετώντας

    όλο πιο πάνω.

    Τ’ άνθη ευωδούσαν.

  57. sarant said

    52-54 Εδώ για τον πιάστη:
    https://sarantakos.wordpress.com/2015/04/30/catcherintherye/

  58. loukretia50 said

    57. Ενδιαφέρον άρθρο, ευχαριστούμε!
    Μπορούμε να έχουμε και μια Νομανσλάνδη παρακαλώ?
    Πηγαίνει ωραία με τη μέρα!
    (από όποιον έχει ευχαρίστηση… )

    Δεν το πιστεύω ότι πέρασε τόσος καιρός!

  59. konstantinos said

    και ενας καλλιτεχνης greek singerman που χωρις τα μεταφραστικα λαθη δεν θα υπηρχε

  60. Νέο Kid said

    50. Το διάβασα Γίγα, αλλά πουθενά δε λέει αν σηκώνεται πρώτος στην πρόποση (με διπλό τυράκι και ζαμπόν…) ο Τσίπρας ή ο Βούτσης… 🙂

  61. 49, 51, 53,
    Zadeh (στην αγγλική μεταγραφή του) είναι πράγματι όπως λένε τα σχόλια.
    Διάσημο και από τον Lotfi Zadeh, διατυπωτή της fuzzy logic.

  62. 46, 48,

    To Grecian αντί Greek ακούγεται ακόμα πιο αστείο στα αγγλικά, μιας και είναι συνδεδεμένο με το Grecian Formula, προϊόν βαφής μαλλιών για άνδρες.

  63. leonicos said

    custody suites σουίτα φυλάκισης. τραγικά ωραίο

    Το Βέπστκαοσάνι του Ρουσταβέλι, ακόμα δεν έχουε αποφασίσει πώς θα το μετφράσουμε

    Υπάρχουν 20 προτάσεις

    Do not fly the paper in the toilet

    Canto General = κάντο Χενεράλ = Mach’ es mein General

    Είχε μεταφραστεί ετσι σε συναυλία του Θεοδωράκη

  64. leonicos said

    τοῖσι δὲ τερπομένοισι δύσιν διεμέτρεεν Ἠώς,
    φέγγος ἀναστείλασα πυριγλήνοιο προσώπου·
    570καὶ σκιερὴν ἐμέλαινεν ὅλην χθόνα σιγαλέη Νύξ.
    λαοὶ δ᾽ ἔνθα καὶ ἔνθα χαμαιστρώτων ἐπὶ λέκτρων
    ἑσπερίῃ μετὰ δόρπον ὀρειάδι κάππεσον εὐνῇ.

  65. ΣΠ said

    48
    Το Grecian αφορά την αρχαία Ελλάδα.

  66. loukretia50 said

    64. Λεώνικε, δεν ξέρω αν το έγραψες απλά για να το δούμε, αλλά αν τυχόν ασχολείσαι με τα Διονυσιακά αυτό μπορεί να βοηθήσει :

    https://archive.org/details/dionysiaca02nonnuoft/page/290

  67. atheofobos said

    Το 1918 οι εμπειρίες και οι αναμνήσεις ενός κοριτσιού 16 ετών της Aurora Mardiganian, που είχε επιζήσει από της γενοκτονίας των Αρμενίων, οδήγησαν σε μια βωβή κινηματογραφική ταινία με τίτλο Ravished Armenia την πρώτη που είχε ως θέμα την γενοκτονία.
    Στην ταινία έπαιξε και η ίδια η Mardiganian, όπως και ο πρέσβης Henry Morgenthau που έπαιξε τον εαυτό του ως αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία. Σε μια σκηνή της ταινίας εμφανίζονται γυμνά κορίτσια καρφωμένα σε σταυρούς. Ωστόσο, σχεδόν 70 χρόνια αργότερα, η Mardiganian αποκάλυψε στον ιστορικό κινηματογράφου Anthony Slide ότι η σκηνή ήταν ανακριβής και περιέγραψε τι έγινε στην πραγματικότητα Είπε ότι οι Τούρκοι δεν έκαναν τέτοιες σταυρώσεις αλλά έκαναν μικρούς αιχμηρούς σταυρούς, έβγαζαν τα ρούχα από τα κορίτσια, τα έκαιγαν και αφού τις βίαζαν τις έβαζαν να καθίσουν στον σταυρό βάζοντας τους το μυτερό ξύλο, στον κόλπο. Την φρικαλεότητα αυτή δεν μπορούσαν να την δείξουν στο Χόλυγουντ και προτίμησαν την σταύρωση.
    Σε σχόλιο διάβασα ότι η φρικαλεότητα αυτή στα Τούρκικα ονομάζεται Khazookh και γι΄αυτό και ρώτησα στο 22 αν κανείς γνωρίζει κάτι σχετικά .

  68. 67 Μάλλον περί του kazık (παλούκι) πρόκειται.

  69. loukretia50 said

    67. Όχι ότι η φρίκη χρειάζεται λόγια, αλλά τα γράμματα στραβώνουν.
    Να υποθέσω ότι δεν υπάρχει αλλού καλύτερη κόπια?

  70. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καίγεται η Παναγία των Παρισίων…Χτύπα τις καμπάνες, Κουασιμόδε…

  71. loukretia50 said

    68. Από κει είναι δηλαδή η έκφραση «έπαθε μεγάλο καζίκι»?

  72. ΣΠ said

    69

  73. sarant said

    70
    Και ενώ όλη η Γαλλία περίμενε τον Εμανουέλ Μακρόν να εκφωνήσει, στις 8 ακριβώς, τα μέτρα που αποφάσισε ύστερα από τον Μεγάλο εθνικό διάλογο (αν αποδώσουμε έτσι το Grand débat national) που ο ίδιος είχε δρομολογήσει ως απάντηση στο κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων, η φοβερή πυρκαγιά, που ξέσπασε στη Νοτρ Νταμ, στην Παναγία των Παρισίων, ανάγκασε τον Πρόεδρο να αναβάλει το διάγγελμα προς το έθνος.

    Η καταστροφή είναι, θαρρώ η λέξη ταιριάζει, αδιανόητη -ήδη κατέρρευσε το βέλος, η οροφή του καμπαναριού. Εικάζεται πως η φωτιά μπορεί να συνδέεται με τις εργασίες που γίνονταν στον ναό.

    Μπορεί κανείς να βρει πολλούς συμβολισμούς.

  74. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τα ελληνικά κανάλια στην επαρχιώτικη κοσμάρα τους. Καλά που υπάρχει και το BBC. ..

  75. 71 Ω γαία 🙂

  76. mitsos said

    (Αφού για να διαβάσω αγγλικά πρέπει δίπλα να έχω και λεξικό … σιγήν ιχθύος, ή σιγήν ασυρμάτου ή αμέριμνο και αδιάφορο τάχα σφύριγμα θα άρμοζε εκ μέρους μου )

    1. Ερώτηση : Υπάρχουν λάθη μεταφραστικά που δεν είναι ανθρώπινα ;
    Απάντηση : Ναι, αξόμη κι εγώ βλέπω κάποια θεΙκά λαθη στο μεταφραστ΄γρι του Γκούγκλη που με πιάνει νευρικό γέλιο …

    2. Ερώτηση: Γιατί δεν βγάζουμε περισσότερους μεταφραστές και ιδρύουμε και άλλες σχολές π.χ. φυσικής …
    Απάντηση : Μα διότι θεωρούμε φυσικό τις μεταφράσεις στα Ελληνικά να τις κάνουν Βρετανοί ή Αμερικανοί ( ή Γερμανοί κ.ο.κ ) που έμαθαν καλά την Ελληνικά γλώσσα … Εμείς ως λαός περιούσιος έχουμε άλλη ιερή αποστολή … Μας την ανέθεσαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι από τότε που οι άλλοι έτρωγαν βελανίδια:)

  77. loukretia50 said

    72. Ευχαριστώ! Δε λέω ακριβώς «you make my day» αλλά και πάλι…
    Πόσες φορές θα πρέπει να πούμε «ποτέ πια»?
    Αν δεις τα σχόλια κάτω από το προηγούμενο – του Αθεόφοβου- συμπατριώτες μας λένε για εκδίκηση.
    Μέχρι πότε?

    Με είχε εντυπωσιάσει η ταινία Αραράτ του Ατόμ Εγκογιάν με το Σαρλ Αζναβούρ και τον Κρίστοφερ Πλάμερ.
    Δεν ήταν ντοκυμαντέρ, κάθε άλλο, απλά προβληματίζει παρουσιάζοντας ανθρώπους που αναζητούν σήμερα την αλήθεια για γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή τόσο πολλών.
    Αrarat https://youtu.be/tne7D73Zmqg

  78. mitsos said

    @76
    τέλος αντί για : ) βάλτε 🙂

  79. Νέο Kid said

    Καλά ρε Γάλλοι! Ένα ελικόπτερο με κουβά δεν έχετε; στα 10 μέτρα είναι ο Σηκουάνας… Μυστήρια πράγματα… Και πολύ θλιβερά βέβαια.

  80. Theo said

    @3 et al:
    Σχετικά με την «κουφή» εβδομάδα, κι εγώ έτσι την ξέρω.
    Υποψιάζομαι όμως πως σχετίζεται με το κούφη=ελαφριά, επειδή έχει τις λιγότερες ακολουθίες από τις άλλες βδομάδες της Μ. Σαρακοστής.

    Τι λέει η συλλογική σοφία του ιστολογίου;

  81. 49 κλπ. Ναι, -ζαντέ είναι το περσικό -ογλου. H Σεχραζάτ έχει να κάνει με το αζάντ, «ελεύθερος». https://en.wikipedia.org/wiki/Scheherazade

  82. mitsos said

    Εδώ όλες οι εκκλησιαζόμενες την λένε «βουβή εβδομάδα»

    και αμέσως μετά όλες το επιβεβαιώνουν επιαναλαμβάνοντας «Ναι , βουβή» , άρα … άρα «κουφή» δεν είναι.

  83. ΣΠ said

    82
    Εντάξει, κωφάλαλη. 🙂

  84. sarant said

    76 Μήτσο, τώρα πια βγαίνουν πολλοί μεταφραστές από τις σχετικές σχολές. Σκέψου πως το επάγγελμα μπορεί να μην υπάρχει σε 30 χρόνια.

  85. Κουτρούφι said

    Μπορεί το νιτρογόνο να είναι ανωμαλία αλλά τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα αν μπούμε σε πιο εξειδικευμένα θέματα. Για παράδειγμα υπάρχει ένζυμο σε μικροοργανισμούς στο οποίο οφείλεται η περίφημη «καθήλωση ή αφομοίωση» του αζώτου στη γη (η μετατροπή του αδρανούς μορίου του αζώτου, 78% του αέρα, σε ωφέλιμες για τους έμβιους οργανισμούς ενώσεις του αζώτου) που μαθαίναμε από το δημοτικό ακόμα. Το ένζυμο αυτό στα εγγλέζικα λέγεται nitrogenase. Σύμφωνα, με την ονοματολογία της βιοχημείας το επίθημα -ase μπαίνει σε όλα τα ένζυμα και το πρώτο μέρος δηλώνει (συνήθως, όχι πάντα) το υπόστρωμα του ενζύμου όπως εδώ. Στα ελληνικά, η κατάληξη στα ονόματα των ενζύμων είναι -άση. Εδώ λοιπόν θα περιμέναμε η μετάφραση του «nitrogenase» στα ελληνικά να είναι «αζωτάση». Πράγματι, ο όρος αυτός υπάρχει και γκουγκλίζεται. Όμως, πιο συχνός είναι ο όρος «νιτρογονάση» ή «νιτρογενάση». Δηλαδή, απ’ ευθείας ελληνοποίηση του εγγλέζικου όρου. Ουσιαστικά, πρόκειται για τη χρήση της λέξης «νιτρογόνο» αντί για το «άζωτο». Εξειδικευμένο, μεν, το θέμα αλλά είναι υπαρκτό και διαδεδομένο στους σχετικούς κύκλους. Για την ιστορία, γκουγκλίζεται και το «αζωτογονάση» που δεν μπορώ να καταλάβω πώς προέκυψε . Από το «αζωτογόνο»; Δεν έχει νόημα.

  86. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας από Ιλλινόϊ,

    1) Το σημερινό άρθρο του κ. Σαραντάκου είναι πολύ εξειδικευμένο και διαβάζεται δύσκολα, αλλά έχει μερικές πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Γνωρίζοντας την ειλικρίνεια του κ. Σαραντάκου, θα περιμέναμε να μάς αποκαλύψει τις μεγαλύτερες μεταφραστικές γκάφες που έχει διαπράξει ο ίδιος στην 30χρονη σταδιοδρομία του ως επαγγελματίας μεταφραστής. ΙΔΟΥ μιά ιδέα για μελλοντικό άρθρο, κύριε Νίκο…

    Το Επιτελείο μας έχει υπόψιν του το μνημειώδες σύγγραμμα του Πανεπιστημίου Columbia (1η έκδοσις 2013) «In Translation: Translators on Their Work and What It Means», (κατεβάστε ΕΔΩ) όπου κορυφαίοι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί μεταφρασταί αποκαλύπτουν την ανθρώπινη πλευρά της μεταφραστικής εργασίας (λάθη, γκάφες, εχθρότητες κλπ.), καταφέρνοντας να γίνουν συμπαθείς

    2) Μιάς και έσκασε μύτη στο παρόν νήμα ο γνωστός εβραιογνώστης σχολιαστής κ. Λεώνικος, το Επιτελείο μας επιθυμεί να του θέσει μία σημαντική ερώτηση: Αληθεύει, αγαπητέ φίλε, πως το Ταλμούδ λέει ότι όταν οι Εβδομήκοντα Ραββίνοι μεταφρασταί παρέδωσαν στον Πτολεμαίο την ελληνική μετάφραση της Τορά, ΣΚΟΤΕΙΝΙΑΣΕ Η ΓΗΣ για τρείς ολόκληρες ημέρες; Αν δεν το ξέρετε το θέμα, κύριε Λεώνικε, δείτε τί γράφει στο μνημειώδες σύγγραμμα «The Torah for dummies» ο κορυφαίος ΑμερικανοΕβραίος ειδικός της Τορά και της Καμπαλά, Arthur Kurzweil:

    3) Εκλεκτή φίλη, κυρία Λουκρητία (66): Φιλοτιμηθήκατε να προσφέρετε στον κ. Λεώνικο τον 2ο τόμο των «Διονυσιακών» του Νόννου από τις εκδόσεις Loeb, αλλά δεν τον ενημερώσατε ότι υπάρχουν άλλοι δύο τόμοι. Γιατί πάτε να διαπράξετε γκάφα ολκής, σαν αυτή που διέπραξε ο φαφλατάς σχολιαστής κ. Λάμπρος, ο οποίος πήγε και έσκασε 24 δολάρια στον Μπέζο για να αγοράσει το «The Age of Surveillance Capitalism» της Shoshana Zuboff (χωρίς να ξέρει αγγλικά!..), μή γνωρίζοντας ότι το βιβλίο υπήρχε στον κινέζικο ιστότοπο;

    Πείτε στον κ. Λεώνικο ότι και οι τρείς τόμοι των «Διονυσιακών» του Νόννου (από τις εκδόσεις Loeb, 1940) διατίθενται στον εν λόγω ιστότοπο για δωρεάν κατέβασμα.

  87. BLOG_OTI_NANAI said

    Ισχύουν και τα δύο:

  88. voulagx said

    #61 @ΜιχΝικ: Κι επισης διασημο απο την Aziza Mustafa Zadeh
    Δηλ. σα να λεμε Αζίζα Μουσταφαΐδου.

  89. Γιάννης Κουβάτσος said

    80: «Ο ευσεβής λαός αποκαλεί συχνά την εβδομάδα αυτή «κουφή» ή «βουβή» με μοναδική δικαιολογία ότι την Εβδομάδα αυτή δεν τελούνται Ακολουθίες και ως εκ τούτου δεν χτυπούν οι καμπάνες των ιερών ναών.»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.vimaorthodoxias.gr/theologikos-logos-diafora/i-alitheia-gia-tin-koufi-evdomada-2/&ved=2ahUKEwiziPeq5NLhAhXQ_qQKHYcwBjcQxfQBMAF6BAgJEAg&usg=AOvVaw0mjCf_0z4dtGKxtj5DAl1F&cshid=1555354993134

  90. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Γεια σας!

    – Εκεί που τα πράγματα γίνονται κυριολεκτικά κωμικοτραγικά είναι στις γκουγκλομεταφράσεις τεχνικών κειμένων, παρά το ότι υπάρχει αισθητή βελτίωση τα τελευταία χρόνια. Άπειρα τα παραδείγματα, ας μην εξειδικεύσω.

    Πρόσφατα, ωστόσο, συνάντησα ένα (διαφορετικού είδους) στη μετάφραση τεχνικού εγχειριδίου εγκατάστασης ενός εξαρτήματος.
    Στο αγγλικό κείμενο η οδηγία ήταν: “…should be installed on the return to the boiler…”. Ο μεταφραστής άφησε αμετάφραστο το «μπόιλερ» (υιοθετώντας-κακώς-την ορολογία που χρησιμοποιούν οι υδραυλικοί στην Ελλάδα για το δοχείο αποθήκευσης του ζεστού νερού χρήσης), ενώ, βέβαια, έπρεπε να γράψει «προς τον λέβητα» (που είναι η εντελώς αντίθετη σύνδεση…)

    – 65, περί Grecian: Πράγματι, έτσι λέει και το OXFORD Advanced Learner’s Dictionary. Αναφέρεται σε κάτι αρχαιοελληνικό.
    Πάντως, σε μερικά αγγλο-ελληνικά (και ελ-αγγλ) λεξικά του 19ου αιώνα (1830-1890) βρίσκει κανείς να χρησιμοποιούνται oι λ. Greek και Grecian ως ισοδύναμες (the Greeks or Grecians).
    Κάποια έχουν: Grecian (και Hellenic) =Ελληνικός ή Ελλήνιος (!)
    Και: Grecism=Ελληνισμός, αλλά Hellenist=Ελληνιστής.

  91. Πουλ-πουλ said

    79.
    Τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά, για να κάνουμε σχόλια αλά Τραμπ.
    Δεν είναι η στιγμή για εξηγήσεις μηχανικού, θυμηθείτε μόνο πόσες μέρες σιγόκαιγε η φωτιά στην περίφημη ξύλινη στέγη στο τζαμί του Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο.

  92. Avonidas said

    Καλά ρε Γάλλοι! Ένα ελικόπτερο με κουβά δεν έχετε; στα 10 μέτρα είναι ο Σηκουάνας… Μυστήρια πράγματα… Και πολύ θλιβερά βέβαια.

    Κιντ, εισαι σιγουρος οτι αυτο δεν θα προκαλουσε χειροτερη ζημια; Ρωτάω, δεν ξερω. Κατασβεση με ριψη νερου απο ελικοπτερο εχω ακουσει μόνο σε δασικες πυρκαγιες, οχι σε κτηρια.

    Μεγάλη καταστροφή. Ξερει κανεις αν τουλάχιστον ειχαν μεταφερθεί καποια γλυπτά κλπ. πριν την ανακαίνιση;

  93. Πουλ-πουλ said

    92.
    Ο ΚΔΟΑ Τραμπ στο πέλαγος της άγνοιας του έγραψε;

    Perhaps flying water tankers could be used to put it out.

  94. sarant said

    91-92 Θα το συζητήσουμε κι αύριο. Πάντως είπαν ότι αν έριχνε Καναντέρ θα κατέστρεφε και ό,τι δεν έχει καεί.

  95. Theo said

    @89:

    Κι όμως, αυτή η «δικαιολογία» είναι ελάχιστα δικαιολογημένη. Γιατί, όπως γράφεται λίγο παρακάτω,
    «Το Τυπικό της Εκκλησίας μας υπαγορεύει και…. αυτήν την Εβδομάδα τις Ακολουθίες που τελούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Δηλ. Μεσονυκτικό, Όρθρο, Ώρες και Εσπερινό, το Μεγάλο Απόδειπνο το απόγευμα, την Προηγιασμένη Θ.Λειτουργία την Τετάρτη και την Παρασκευή καθώς και το Μικρό Απόδειπνο με τον κανόνα του Αγίου Λαζάρου την Παρασκευή το απόγευμα. Η μοναδική Ακολουθία που απουσιάζει είναι η Ακολουθία των Χαιρετισμών της Παναγίας η οποία αποτελεί και την μοναδική χαρμόσυνη νότα στην πένθιμη περίοδο που διανύουμε. Το γεγονός ότι δεν τελείται η χαρμόσυνη Ακολουθία των Χαιρετισμών την Εβδομάδα αυτή, οδήγησε ίσως στην παρεξήγηση.»

  96. Λευκιππος said

    Με Canadair δεν θα έμενε τίποτε ούτε σε απόσταση 100 μέτρων και, ειδικά στην κατεύθυνση της πτήσης.

  97. Πουλ-πουλ said

    Το TV5, το BBC, η DW έχουν διακόψει το πρόγραμμα τους και μεταδίδουν συνέχεια τα νέα της φωτιάς, όπως στην εισβολή στο Ιρακ. Και εδώ τα ιδιωτικά στην καρακοσμάρα τους, ενώ η ΕΡΤ έχει κατεπείγουσα συζήτηση για τα σκάνδαλα ή κάτι τέτοιο.

  98. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    84 – Σε 30 χρόνια; πολύ αισιόδοξο σε βρίσκω.☺

    Αλήθεια, ποιός μπορεί να πεί με σιγουριά, ποιό τα σημερινά επαγγέλματα θα υπάρχει μετά από 30 χρόνια; Τι θα συμβουλεύατε ένα παιδί του δημοτικού, ποιό να διαλέξει;

  99. mitsos said

    @ 84 Νικοκύρη …
    Είχα στο νου μου πως η μόνη πανεπιστημιακή σχολή ήταν αυτή της Κέρκυρας … αλλά έχεις δίκιο … ξέχασσα όλες τα τμήματα ξενόγλωσσης φιλολογίας και τις σχετικά μεταπτυχιακά τους .

    Τώρα για το αν σε 30 χρόνια θα μπορεί να μεταφραστεί από υπολογιστή θεατρικό έργο ή μυθιστόρημα … έχω κάποιες αμφιβολίες . Αλλά δεν είναι εκεί το θέμα μας. Δες πόσο σημαντικό είναι το έργο του προλόγου και των σχολίων ενός μεταφραστή σε φιλοσοφικό ή σε τεχνικό κείμενο άλλης εποχής … Τον μεταφραστή αυτόν δεν τον αντικαθιστά μηχανή ούτε σε 100 χρόνια. Εκτός κια αν εννοείς ότι σε κάποια χρόνια τα κείμενα που θα μελετάμε θα είναι manual συσκευών και τα υπόλοιπα θα τα μελετά μόνο μια ελίτ ; Μπά πολύ απαισιόδοξη για μένα αυτή η άποψη ( Χάξλεϋ ) …

  100. Γιάννης Ιατρού said

    94: Τι να πεις, href=»https://i.postimg.cc/4nkV3pd9/JI-118.jpg» >γνωστά τα αίτια …

  101. Πέπε said

    92 τέλος:

    Οργανώθηκε, άκουσα, «ειδική αποστολή» για να βγάλουν όσα μπορούν από μέσα σπό τη φωτιά.

    Γιατί ο Μακρόν είναι στο πλευρό όλων των Καθολικών και όλων των Γάλλων; Δηλαδή εμείς οι μη καθολικοί μη Γάλλοι;

    @99:
    Νομίζω ότι ο μεταφραστής λογοτεχνίας είναι πρακτικά διαφορετικό επάγγελμα από τον μεταφραστή τεχνικών κειμένων. Ούτε εγώ μπορώ να φανταστώ τον πρώτο να υποκαθίσταται από μηχάνημα. Ακόμη κι αν γίνει, κάποιοι ρομαντικοί μερακλήδες εκδότες θα αναθέτουν σε ανθρώπους τις μεταφράσεις τους, όπως και σήμερα χρησιμοποιούν διάφορες τεχνικές που κατά πλειοψηφία έχουν ξεπεραστεί αλλά έχουν και σημεία (σημαντικά για κάποιους, ασήμαντα για άλλους) όπου είναι αξεπέραστες.

    Ενώ τον δεύτερο και μπορώ κάλλιστα να τον φανταστώ να υποκαθίσταται από μηχάνημα, και αποκλείω εντελώς την περίπτωση του ρομαντικού μερακλή.

  102. sarant said

    100 Εννοείς
    https://postimg.cc/1VBfCnDm

    99 Εννοώ κυρίως τις μεταφράσεις μη λογοτεχνικών κειμένων

  103. Γιάννης Ιατρού said

    101: τέλος
    Πέπε, με την διαφορά, πως ένα λάθος στη λογοτεχνική μετάφραση (απλά) την κάνει λιγότερο σωστή/καλή, ένα λάθος σε τεχνικό κείμενο, αν δεν διορθωθεί έγκαιρα, μπορεί να αποβεί μοιραίο, τόσο για την ζωή όσο και σε σχέση με τυχόν μετέπειτα οικονομικές απαιτήσεις προς την εταιρεία ….

  104. Γιάννης Ιατρού said

    102α: Ναι ευχαριστώ 🙂

  105. Μαρία said

    94
    https://www.francetvinfo.fr/culture/patrimoine/incendie-de-notre-dame-de-paris/pourquoi-on-ne-peut-pas-eteindre-l-incendie-de-notre-dame-de-paris-avec-un-canadair_3399929.html

  106. Πουλ-πουλ said

    103
    Πόσο μάλλον όταν χρειάζεται να επέμβεις σε μνημεία για να αποτρέψεις μη αντιστρέψιμες βλάβες. Βλέπετε αυτή είναι η διαφορά, στην περίπτωση των λέξεων το πολύ-πολύ να πεταχτεί ο σπασίλας της τάξης και να πεί:
    Λάθος Σαραντάκο, η λέξη αυτή δεν εμφανίζεται πρώτη φορά το 1860, αλλά το 1815!!

  107. Πέπε said

    103
    Σωστό, Νομίζω όμως, δηλαδή φαντάζομαι (επιστημονική φαντασία), ότι σε τεχνικά κείμενα θα είναι κάποια στιγμή δυνατόν να προγραμματιστεί τρόπος να βρίσκεται το εκάστοτε αντικειμενικά ορθό. Ενώ στη λογοτεχνία, πολύ συχνά δενυπάρχει αντικειμενικά ορθό!

    Απροπό με τα μοιραία λάθη: Άκουσα ότι τα έργα συντήρησης της Παναγίας των Παρισίων, με τα οποία πιθανώς συνδέεται η πυρκαγιά, γίνονταν επειδή, λόγω κακής προηγούμενης συντήρησης, υπήρχε φόβος κατάρρευσης. Φόβος χωρίς έργα, γεγονός με τα έργα… 😦

  108. Μαρία said

    100
    Και https://twitter.com/JaneLytv/status/1117872291897937920

  109. Πουλ-πουλ said

    105
    Ακόμη και αν η Notre Dame ήταν στη μέση της ερήμου, η ρίψη τόνων νερού από αέρος είναι συνταγή καταστροφής. Σας παραπέμπω στο σχόλιο 91.

  110. Γιάννης Κουβάτσος said

    Θα ζητήσει την παραίτηση του Μακρόν η αντιπολίτευση; Ο οποίος Μακρόν παρουσιάστηκε στον τόπο της πυρκαγιάς χωρίς επιχειρησιακό γιλέκο, χωρίς κράνος πυροσβέστη, χωρίς μάνικα στο χέρι, μόνο με το κουστουμάκι του. Επικοινωνιακό επιτελείο δεν έχει αυτός ο άνθρωπος;

  111. Γιάννης Ιατρού said

    108: Ζουν ανάμεσά μας…. και πολλαπλασιάζονται σαν τα κουνέλια ….

  112. Γιάννης Ιατρού said

    110: Του Μακρόν μάλλον όχι, της Δούρου μπορεί….

  113. mitsos said

    Δεν είναι η δυσκολία στα λογοτεχνικά κείμενα ( για το οποίο νομίζω όλοι συνφωνούμε )

    Πες ότι θέλει κάποιος να μεταφράσει μιας σημαντικής ανακοίνωσης στην Αστροφυσική .. Έχουν δει τα ματάκια μου ξεπέτες από δημοσιογράφους που σίγουρα ούτε ο ίδιος έβγαζε νόημα.

    Αν πάμε σε μελέτες π.χ. μετάφραση κάποιας εργασίας του Βλαστού για τον Πλάτωνα. Τα σχόλια του μεταφραστή μπορεί να χρειαστεί να απλωθούν περισσότερο από το ίδιο το κείμενο … Ποιος θα το κάνει ; ο υπολογιστής ;

    Δεν ξέρω τι θα γίνει με τα τεχνικά κείμενα μετά από 30 χρόνια …Προς το παρόν ο Γκούγκλης δεν μπορεί να ξεχωρίσει το ελατήριο από την άνοιξη … και τον ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης ( τίναγμα ) από τον μ@@@@@

  114. Γιάννης Ιατρού said

    Πάντως, ό,τι και να πούμε για την μετάφραση λογοτεχνικών έργων, τεχνικές μεταφράσεις κλπ. αυτά που λέει ο Νίκος για πηγή σοβαρών λαθών είναι εξ ίσου χρήσιμα και εφαρμόσιμα. Να προσέχουμε πολλαπλές σημασίες της ίδιας λέξης, να κοιτάμε το αν βγαίνει νόημα κλπ. κλπ.
    Το πως ακριβώς λέγεται στην άλλη γλώσσα ένα τεχνικός όρος μπορεί επίσης να ψαχτεί, θέλει βέβαια κάποιο χρόνο και επιμέλεια.
    Νομίζω πως είναι και θέμα επαγγελματισμού του μεταφραστή. Αλλά με τα λεφτά που πληρώνονται (όοοταν κι άαααν) οι περισσότεροι, τι να περιμένει κανείς….

  115. Μαρία said

    109
    Εμένα; Γιατί;

  116. sarant said

    113 O συντακτης του κειμένου βάζει τον υπολογιστή να μεταφράσει και διορθώνει όσα χρειάζονται διόρθωση.

  117. Γιάννης Ιατρού said

    Απ΄ό,τι διαβάζω σε γαλλικά και γερμανικά μέσα, προ ολίγου ανακοινώθηκε στη Γαλλία πως η κύρια/βασική κτιριακή δομή της ΠτΠ μάλλον διασώθηκε, με την έννοια πως δεν κινδυνεύει να καταστραφεί (πλέον) από την φωτιλα. Η πρώτη καλή είδηση …

  118. Γιάννης Ιατρού said

    116: Μη βλέπεις τα (τεχνικά κ.ά) μέσα που έχεις εσύ στη διάθεσή σου Νίκο. Πολλοί δουλεύουν με ένα-δύο λεξικά στο χέρι και ένα κειμενογράφο.

  119. mitsos said

    116
    Ε ναι . Αυτό είναι που λέω ξεπέτα…που δεν βγάζεις μετά νόημα ή βγάζεις νόημα «ότι του φανεί του Λωλο Στεφανή»

  120. Πουλ-πουλ said

    115.
    Μα δεν είναι προσωπικό. Είναι απλώς μια απάντηση στο συνημμένο του 105.

  121. mitsos said

    117 Γείτονα
    η βικιπαίδεια ( ελληνική ) ήδη γράφει Κατεδάφιση 15 Απριλίου 2019
    Τελικά μεγαλύτερη αξία του 21ου αιώνα είαν ο γρήγορος

  122. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Θεωρώ πολύ σωστή την αποστροφή του κ. Ιατρού, όταν λέει: (σχ.103) «… με την διαφορά, πως ένα λάθος στη λογοτεχνική μετάφραση (απλά) την κάνει λιγότερο σωστή/καλή, ένα λάθος σε τεχνικό κείμενο, αν δεν διορθωθεί έγκαιρα, μπορεί να αποβεί μοιραίο, τόσο για την ζωή όσο και…»

    Θυμάμαι παλιότερα είχα συναντήσει και αδόκιμες μεταφράσεις Οδηγιών της Ε.Ε. σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων, κυρίως στην ορολογία. Οι οποίες, όμως, περνούσαν και στην ελληνική νομοθεσία, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται παρεξηγήσεις ή και προβλήματα κατά την εφαρμογή τους (όχι σε σημείο να κινδυνεύουν ζωές, βέβαια…)

    107, Πέπε: «Ενώ στη λογοτεχνία, πολύ συχνά δεν υπάρχει αντικειμενικά ορθό!»
    Φαντάζομαι ότι εννοείται «αντικειμενικά ορθό» στη μετάφραση. Και έτσι νομίζω είναι, εν μέρει.
    Το «εν μέρει» το βάζω γιατί οπωσδήποτε πρέπει να υπάρχει ένα μίνιμουμ συμφωνίας της μετάφρασης με το πρωτότυπο, δηλ. να απουσιάζουν κραυγαλέα λάθη (όπως μερικά από αυτά που μας παρέθεσε σήμερα ο Νικοκύρης). Από την άλλη, αντικειμενικά ορθή μετάφραση δεν μπορεί να υπάρξει στα λογοτεχνικά έργα, στο βαθμό που υπεισέρχεται η σημαντική παράμετρος που λέγεται «ύφος» του δημιουργού. Αυτό το χαρακτηριστικό δεν ξέρω αν ποτέ θα μπορέσει να «ανιχνευθεί» από τους αυτόματους μεταφραστές, ώστε να προκύπτει ένα αποδεκτό αποτέλεσμα.

    [Και στα τεχνικά κείμενα μπορεί να βρει κανείς ψήγματα ύφους, αλλά η βαρύτητα ή επίδραση στην ουσία είναι αμελητέα σε σχέση με τα λογοτεχνικά έργα].

  123. Γιάννης Ιατρού said

    121: Πως λέμε: «αν είν’ γραφτό σου να πνιγείς, ποτέ σου δεν πεθαίνεις».

    ΥΓ: ρε συ, απ΄όσο βλέπω εδώ ρίχνει με το τουλούμι, κι εκεί σχεδόν τίποτα…

  124. ΣΠ said

    Τι είπε πάλι!

  125. Γιάννης Ιατρού said

    121: Ρεεεεεε!
    πήγα να τσεκάρω και δεν γράφει έτσι! Για τη σκεπή και τον κεντρικό οβελό γράφει, όχι για τη δομή/κτίριο κλπ.

  126. Γιάννης Ιατρού said

    124: ΔΙΑΤΡΗΤΟΙ !!!!

  127. mitsos said

    !23. Τίποτα ;
    Βρέχει από τις 7μμ … εδώ και μια ώρα ηρέμησε … κάτι ψιχάλες μόνο , αλλά ούτε αυτές δεν μπορεί πια να απορροφήσει το χώμα …

  128. mitsos said

    @125
    πριν μισή ώρα στο λήμα Παναγία των Παρισίων η εικόνα ήταν :
    https://drive.google.com/open?id=1xDAXrByI4TT40a3_U59spWTo8KcxO4J6

  129. Μαρία said

    120
    Στο λινκ λέει αυτό: On ne peut pas lancer des tonnes d’eau qui vont encore plus fragiliser les structures et risquent d’attiser l’incendie et blesser les personnels d’intervention.
    Καμία σχέση με τον Τραμπ.

  130. mitsos said

    το «λήμμα» μου μέσα …

  131. Μαρία said

    117

  132. Γιάννης Ιατρού said

    131: Ε, αυτό είπα κι εγώ

    128: Χμμ, αλλού γράφει ξέσπασε πυρκαγιά η οποία οδήγησε σε κατάρρευση της οροφής και του κεντρικού οβελού της εκκλησίας, αυτό που δείχνεις το βρήκα στη δεξιά στήλη, στην περίληψη. Κάτι δεν ταιριάζει …. με τη λέξη «κατεδάφιση»

    127: Για «τώρα» έγραψα

  133. Μαρία said

    132
    Μα δεν σε αμφισβήτησα. Τι έχετε πάθει; 🙂

  134. Γς said

    Οι Αθλιοι
    Ολιβερ Τουίστ
    Η νήσος των θησαυρών
    Η καλύβα του μπάρμπα Θωμά
    Ρομπέν των δασών

    Και μετά το Νο 6:

    Η Παναγία των Παρισίων

    Ετσι μάθαμε για την Νοτρ Νταμ
    Από την Εσμεράνδα και τον Κουασιμόδο του Βίκτωρος Ουγκώ.
    Πριν 70 χρόνια

  135. Yiannis KYRiakides said

    Απο την εμπειρια μου κατα την επιμελεια των μεταφρασεων 13 Ευρωπαϊκών Προτυπων ΕΝ (τσιμεντο, αδρανη κά.), απο τα αγγλικα στα ελληνικα, για λογαριασμο του Κυπριακου Οργανισμου Προτυπων CYS, το 2015 (κανενας απο τους ενδιαφερομενους δεν ειχε ασχοληθει με μεταφρασεις τεχνικων κειμενων και ανατεθηκαν τελικα σε ζευγαρια, ασχετων μεταξυ τους, μηχανικων):
    ‘λιγότερο’ αντι ‘μικροτερο’ ποσοστο (less),
    ‘ψιλη’ αντι ‘λεπτη’ σκονη (fine),
    ‘δυναμη’ αντι ‘αντοχη’ (strength),
    ‘συσσωματωματα’ αντι ‘αδρανη’ (aggregates),
    ‘σταχτη’ αλλά και ‘ιπταμενη τεφρα’ (ash, fly ash)
    ‘προσάρτημα’ αντι ‘παράρτημα’ (annex)
    ‘αποσάρθρωση’ αντι ‘αποσάθρωση’
    Αφηνω στη φαντασια σας την αποδοση του ‘building lime’

  136. Γς said

    Και τώρα;
    Τι..;

  137. Yiannis KYRiakides said

    135: Λαθος η αναφορα στο ετος 2015 ! Οι μεταφρασεις εγιναν κατα το 2006 και η διορθωση/επιμελεια το 2007

  138. 88,
    Δεν την ήξερα την Aziza, αλλά άξιζε τον κόπο που την έμαθα!

  139. Alexis said

    Καλημέρα.

    Αφού το νήμα είναι γλωσσικό ας κάνω μερικά αμιγώς γλωσσικά σχόλια:

    1. Τις προάλλες σε ραδιοφωνική εκπομπή του δεύτερου ήταν καλεσμένος κάποιος τραγουδοποιός:
    «Φαντάζομαι η εγκατάστασή σου στην Αθήνα (από την Κρήτη) σε βοήθησε να επικοινωνήσεις το έργο σου με το κοινό…»
    Ο τραγουδοποιός το επανέλαβε στην απάντησή του: «…με βοήθησε να επικοινωνήσω το έργο μου με το κοινό…»
    Η γνωστή νεόκοπη μεταβατική χρήση του επικοινωνώ, μόνο που εδώ η σύνταξη είναι με το «με»
    -Επικοινωνώ με το κοινό
    -Επικοινωνώ το έργο μου στο κοινό, και… (μίξη των δύο)
    -Επικοινωνώ το έργο μου με το κοινό
    Διαλέγετε και παίρνετε…

    2. Προχθές ήμουν σε μία (οθντκ) πολιτική συγκέντρωση και η έκφραση «να ενσκήψει στα προβλήματα» έδινε και έπαιρνε. «Κάποιος πρέπει να ενσκήψει στα προβλήματά μας…» και ξανα-μανά «να ενσκήψουμε στα προβλήματα…» κλπ.
    Φαίνεται ότι αυτό που ξεκίνησαν κάποιοι ημι-αγράμματοι πολιτικοί και δημοσιογράφοι τείνει να καθιερωθεί.

    3. Άκουσα κι εγώ το «διάτρητοι» του Τσίπρα στον Χατζηνικολάου. Λάθος βέβαια. Σκεφτόμουν ποιο άλλο επίθετο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει. «Ξέρετε κ. Χατζηνικολάου εμείς είμαστε ανοιχτοί, είμαστε διάτρητοι, να ‘ρθούνε όλοι…»
    Εκτός από το «διάφανοι» δεν μου έρχεται κανένα άλλο στο μυαλό.

    Τέλος πρωινής γλωσσικής γκρίνιας… 😊

  140. Νέο Kid said

    Προς εξυπνάκια. Στην αρχή της φωτιάς ,ένα ελικόπτερο θα την είχε σβήσει για πλάκα. Απλά υποτίμησαν τη φωτιά.
    Και ΔΕΝ είναι ξύλινος ο Φ.Ο (φέρων οργανισμός) της Νότρ Νταμ για να καταρεύσει.
    To 2005 (νομίζω) έλληνες πιλότοι πέταξαν ανάμεσα σε πολυκατοικίες (!) στη Χάιφα του Ισραήλ και έσωσαν την πόλη από φωτιά.
    Άιντε …

  141. nikiplos said

    Καλημέρα. δεν ρίχνεις νερό σε μνημεία έτσι για πλάκα, κι από ύψος… η καταστροφή μπορεί να είναι χειρότερη… Εφόσον συνυπήρχαν ξύλα και βιτρό, ίσως να έπρεπε να υπάρχει ειδική πυρόσβεση, αλλά και πάλι μιλάμε για έργα τέχνης, ξύλα από τα 1382, δηλαδή ειδικό μοντέλο πυροπροστασίας το οποίο να είναι και δυναμικό, δηλαδή να ανανεώνεται προϊόντος του χρόνου. Δεν είναι απίθανο να αποδειχθεί τελικά και τρομοκρατική ενέργεια, αν και ποτέ δεν εκλείπουν οι γκάφες.

  142. Νέο Kid said

    141. Υπάρχουν πυροσβεστικά ελικόπτερα που μπορούν να κεντράρουν πάνω από το μάτι της φωτιάς σε χαμηλό ύψος και να ρίξουν το νερό κατακόρυφα, χωρίς οριζόντια ορμή. Οι Γάλλοι έχουν τέτοια ελικόπτερα. Η όποια καταστροφή που θα προκαλούσε τέτοια ρίψη είναι μικρή σε σύγκριση μ αυτό που έγινε.
    Τα βιτρό ,άπαξ και πάρουν πολλή θερμότητα, δε σώζονται έτσι κι αλλιώς.

  143. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    όλα από εμάς τα πήρανε Britain’s earliest farmers were immigrants from Greece and Spain 🙂

  144. Alexis said

    #142: Μάλλον δεν έχει να κάνει με την από αέρος κατάσβεση, αλλά με την προσοχή στη χρήση νερού γενικά Κιντ.
    Μόλις τώρα ακούω στο δεύτερο να μεταφέρεται η γνώμη Γάλλων ειδικών που είπαν στη γαλλική τηλεόραση ότι «είναι προτιμότερο να αφήσουμε τα ξύλινα και γύψινα διακοσμητικά στοιχεία να καούν παρά να ρίξουμε νερό στις πέτρες. Αυτό θα προκαλούσε υπέρμετρη απορρόφηση υγρασίας από τους αρμούς του φέροντος οργανισμού με πιθανότατη την πλήρη κατάρρευση όλου του μνημείου. Κάτι παρόμοιο είχε γίνει και πριν από 50 χρόνια στη Λυών. Οι ειδικοί είχαν κρούσει και τότε τον κώδωνα του κινδύνου για την ρίψη νερού στον πέτρινο σκελετό του κτιρίου και εισακούστηκαν, με αποτέλεσμα να αποφευχθεί η κατάρρευση του μνημείου»

    Αυτά άκουσα (μόλις πριν από 5 λεπτά) αυτά μολογάω… 😊

  145. Από την εφημερίδα Εθνος :

    Για 8,5 ώρες κατέκαιγε η φωτιά την Παναγία των Παρισίων, καταστρέφοντας ένα μεγάλο κομμάτι του καθεδρικού ναού και προκαλώντας παγκόσμιο σοκ και θρήνο. Εκτός από την καταστροφική πυρκαγιά που μαινόταν ανεξέλεγκτη, ο γοτθικός ναός έχει να αντιμετωπίσει πλέον και έναν άλλον κίνδυνο, το ίδιο το μέσο που καλείται να τη σώσει από τη φωτιά: το νερό.
    Αυτό τόνισε από την πρώτη κιόλας στιγμή της είδησης για την πυρκαγιά στην Παναγία των Παρισίων ο καθηγητής Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής και Αποκατάστασης Μνημείων και υποδιευθυντής του Ινστιτούτου Εθνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ισπανίας Χαβιέρ Ριβέρα Μπλάνκο, επικαλούμενος το προηγούμενο παράδειγμα του καθεδρικού ναού της Λιόν. Ο αντίστοιχος ναός στη Νότια Γαλλία σώθηκε το 1966 επειδή αποφεύχθηκε να κατασβεστεί η πυρκαγιά με τη χρήση νερού.

    Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι προτιμότερο να αφεθούν τα ξύλινα και γύψινα δομικά στοιχεία στους υποστηρικτικούς αρμούς και στις αντηρίδες της Παναγίας των Παρισίων να καούν, παρά να ρίξουν νερό στις νευρώσεις, διότι αυτές θα απορροφήσουν την υγρασία, αυξάνοντας έτσι το βάρος τους, με αποτέλεσμα να προκαλέσουν κατάρρευση όλου του συνόλου.

    «Στη Λιόν συνέβη το ίδιο πριν πενήντα χρόνια. Οι ειδικοί έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου, αποφεύχθηκε να βρέξουμε τις πέτρες και ο Καθεδρικός σώθηκε» είπε σύμφωνα με την El Pais.

    Ο Ριβέρα Μπλάνκο υπενθύμισε πως ο καθεδρικός ναός στην «καρδιά» της γαλλικής πρωτεύουσας είχε αποκατασταθεί το 1830 από τον Εζέν Βιολέ-λε-Ντυκ, ο οποίος ανακατασκεύασε την οροφή και την κεντρική ακκίδα με κάλυμμα σχιστόλιθου που απομιμείτο την παλιά στέγη.
    «Καίγεται ο θόλος, ο οποίος είναι ένα από τα μέρη που αποκατέστησε ο Βιολέ -λε -Ντυκ και όπου μπορείτε να δείτε την ομάδα των γλυπτών που αναπαριστούν τους 12 Αποστόλους να αναλήπτονται στους ουρανούς και όπου ο ίδιος ο συντηρητής συμπεριέλαβε τον εαυτό του (ΣτΜ, στη μορφή του Αγίου Θωμά) επειδή ήταν εγωμανής» εξηγεί ο καθηγητής, πριν τεθεί υπό έλεγχο η φωτιά.
    ύμφωνα με τον ίδιο, η αξία της Παναγίας των Παρισίων είναι «ανεκτίμητη». «Αναπαριστά την ταυτότητα των ίδιων των Γάλλων. Είναι ο Καθεδρικός των Βασιλέων της Γαλλίας, και μετά την Επανάσταση πέρασε στον ίδιο τον λαό. Είναι επίσης μία φανταστική και αστείρευτη πηγή εσόδων, καθώς αποτελεί το μεγάλο πρότυπο του γαλλικού γοτθικού ρυθμού». Η Παναγία των Παρισίων μαζί με τους Καθεδρικούς της Σαρτρ και της Λιόν συνιστούν το μεγάλο τρίγωνο της ευρωπαϊκής γοτθικής αρχιτεκτονικής.

    Για τον Ριβέρα Μπλάνκο, η φωτιά ενδεχομένως θα βλάψει και τα βιτρό του ναού, που κατά το 60% τους είναι τα αυθεντικά από κτίσεώς του.

    «Η φωτιά θα λιώσει τον μόλυβδο που ενώνει τα γυαλιά, εάν δεν αναχαιτίζονται έγκαιρα οι φλόγες», τονίζει ο καθηγητής, προσθέτοντας πως εκείνο που κινδυνεύει περισσότερο είναι το κύριο κλίτος, που βρίσκεται στο κέντρο του κυρίως ναού, καθώς και το τμήμα που οδηγεί προς το εξωτερικό του». Σε αυτά τα τμήματα βρίσκονται πλήθος αγάλματα και αναγεννησιακοί πίνακες μεγάλης αξίας, επισημαίνει.

  146. Γιάννης Ιατρού said

    142: Άλλο φοβούνται σχετικά με τη χρήση του νερού

  147. dryhammer said

    143. Δλδ φεύγουμε μετανάστες από τον καιρό της προβιάς και του ρόπαλου;

  148. sarant said

    Καλημέρα από εδώ. Για τη Νοτρ Νταμ θα τα πούμε και στο σημερινό άρθρο. Και ίσως μαθευτεί και η αιτία της φωτιάς, διότι οι εργάτες είχαν φύγει όταν ξεκίνησε.

    139.3 Μάλλον διάφανοι, χωρίς να με ικανοποιεί απόλυτα, ούτε κι εγώ βρήκα άλλο.

  149. Γιάννης Ιατρού said

    144, 145 (146): Με προλάβατε, γρήγορα μπιστόλια 🙂

  150. Γιάννης Ιατρού said

    147: Ξεροσφύρη, για να σπουδάσουν θα πήγαν εκεί τα παιδιά 🙂 🙂

  151. Alexis said

    #145: Μαζί γράφαμε, εσύ τα είπες πολύ πιο αναλυτικά!!! 😞👌

  152. dryhammer said

    150 Και να γυρίσουν με μούσι (κατά προτίμηση χωρίς μουστάκι )

  153. Πέπε said

    @122:
    Μα ναι, αυτό ακριβώς εννοούσα. Και έβαλα και το «πολύ συχνά».

    Ωραία η ακροτελεύτια παρατήρησή σου:

    > > Και στα τεχνικά κείμενα μπορεί να βρει κανείς ψήγματα ύφους

    Στην πραγματικότητα έχουν ύφος, όχι απλώς ψήγματα. Υπάρχει γενική τάση να είναι αυτό το ύφος ομοιόμορφο, ανάμεσα σε χιλιάδες κείμενα σε κάθε γλώσσα και αντικείμενο, και όσο το δυνατόν απρόσωπο και αποστασιοποιημένο, αλλά αυτό δε σημαίνει απουσία ύφους, αντιθέτως συνιστά μια συγκεκριμένη επιλογή ύφους. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:

    Στα αγγλικά, σε οδηγίες χρήσεων, η παράλειψη άρθρου (insert coin, open lid…): ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου ύφους.
    Σε κάθε γλώσσα, η χρήση διάφορων απρόσωπων συντάξεων αντί προστακτικής: No smoking αντί do not smoke, γαλλ. defense de __ ή priere de ne pas ___, αντί ne ___ [προστ.] pas, και σε απλές οδηγίες ne pas + απαρέμφατο, ελλ. > απαγορεύεται το κάπνισμα αντί απαγορεύεται να καπνίζετε / μην καπνίζετε (αλλά σε απλές οδηγίες, εκεί μπαίνει προστακτική).

    Σημειωτέον δε ότι ειδικά στα μηνύματα συστήματος στον υπολογιστή υπάρχει μια τάση διαφοροποίησης από αυτό το αυστηρό ύφος (oops! something went wrong / sorry, we couldn’t find ___), άρα ναι, υπάρχει ύφος.

  154. Γς said

    Και που να φανταστούν οι βάνδαλοι που έκαναν στάχτη αυτό το ιερό μνημείο ότι υπήρχε ηλεκτρονικό αντίγραφο

    https://en.wikipedia.org/wiki/Kasubi_Tombs

    Οι βασιλιάδες Καμπάκα κυβερνούν την Μπαγκάντα από τον καιρό του Ιωάννη του Καντακουζηνού. Από το 1300.

    Και Μπαγκάντα είναι το βασίλειο που κατέλαβαν οι Αγγλοι όταν εμείς είχαμε εδώ τον Γεώργιο τον Α (με τόνο).

    Υπέφερε όμως αυτό το κράτος μέχρι και σήμερα που αποτελεί το μεγαλύτερο και καλύτερο μέρος αυτού που οι Αγγλοι ονόμασαν Ουγκάντα.

    Μέχρι που πριν έξι χρόνια τους έκαψαν και το πολυτιμότερο εθνικό τους μνημείο: Το πάρκο με ιστορικά κτίρια και τους τάφους των βασιλέων τους.

    Ταραχές, ανακρίσεις και πως μπορεί να γίνει Undo;

    Ελα όμως που ένα χρόνο νωρίτερα κάποιος είχε ντιτζιτοποιήσει όλο το χώρο, πόντο πόντο.

    Πράγμα που διευκολύνει τα πράγματα.

  155. Yiannis KYRiakides said

    @153:
    Θυμιζω το «Απαγορευεται το πτύειν», το «Απαγορευεται το ουρείν» κά. παλαιες απλες Ελληνικες οδηγιες με απαρεμφατο.

    Και στην Κυπρο, παλαια κι αυτα:
    το επακριβές «Απαγορευεται το πλανοδιοπωλείν»
    ή το «Απαγορευεται το ποδηλατείν», πχ. μεσα σε κλειστες αγορες παλια – Το ανεκδοτο λεει οτι καποιος πηγε καβάλα στο ποδηλατο του και εξηγουσε οτι ‘Ειναι κοτζαμ ποδηλατο, δεν ειναι ποδηλατίν’ (απο το υποκοριστικο ποδηλατούιν > ποδηλατίν – αντιστοιχο: το αυτοκινητίν)

  156. Γιάννης Ιατρού said

    Αυτά τα αποκρύπτει και δεν μας τα λέει ο Νίκος 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: