Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Έφτασε στο νυν και αεί

Posted by sarant στο 23 Απρίλιος, 2019


Καθώς μπήκε η Μεγαλοβδομάδα, ταιριάζει ένα άρθρο σαν το σημερινό, παρόλο που δεν συνδέεται άμεσα με την ειδικώς πασχαλινή φρασεολογία. Όπως όμως θα δείτε πιο κάτω, υπάρχει και κάποια σχέση με την επικαιρότητα.

Νυν και αεί θα πει «τώρα και πάντοτε», είναι φράση στερεότυπη που την ξέρουμε από την εκκλησία. Την ξέρουμε και για έναν ακόμα λόγο, τουλάχιστον οι της γενιάς μου, καθώς αποτελεί τον τίτλο ενός από τους πιο σημαντικούς δίσκους του έντεχνου τραγουδιού -εννοώ βέβαια το Νυν και αεί του Σταύρου Ξαρχάκου και του Νίκου Γκάτσου, με τη Βίκη Μοσχολιού και τον Νίκο Δημητράτο, έναν δίσκο του 1975 αν δεν κάνω λάθος, που τον είχαμε συζητήσει και παλιότερα στο ιστολόγιο, με αφορμή τη μυστηριώδη λιόστρα.

Το «νυν και αεί» υπάρχει και στη φρασεολογία μας. Λέμε λοιπόν «φτάνω στο νυν και αεί» εννοώντας, όπως λέει το λεξικό, εξαντλούμαι τελείως, φτάνω στο τέλος: H υπομονή μου έφτασε στο νυν και αεί. Δεν αντέχω άλλο, έφτασα στο νυν και αεί.

Τα ίδια περίπου βρίσκουμε και στα άλλα λεξικά, τόσο γενικά όσο και ειδικά, όπως το Λεξικό της λαϊκής και περιθωριακής γλώσσας του Γιώργου Κάτου, που γράφει (σε εικόνα διότι δεν επιτρέπει κοπυπάστη):

Στο βιβλίο μου «Λόγια του αέρα», όπου καταγράφω 1001 παγιωμένες ή στερεότυπες εκφράσεις, γράφω:

έφτασε στο νυν και αεί: στο τελευταίο στάδιο, στο έσχατο σημείο της αντοχής του· προκειμένου για δυσάρεστη κατάσταση, στο αποκορύφωμα. Από τα τροπάρια της εκκλησίας, πολλά από τα οποία τελειώνουν με το «νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων αμήν». Πρβλ. έφτασε στο αμήν*.

Μου τις έφερε [τις λίρες] τυλιγμένες μασούρι και μου λέει: «Καταχώνιασέ τες όπου νομίζεις εσύ καλύτερα […] και μην τις πειράξεις, εκτός πια κι αν φτάσουμε στο νυν και αεί και δεν έχουμε ούτε ψωμί να φάμε!…». [Κ. Ταχτσής, Το τρίτο στεφάνι]

Πράγματι, παρόμοια είναι η σημασία της έκφρασης «φτάνω στο αμήν», η οποία πάντως έχει κάπως μεγαλύτερη συντακτική ευελιξία:

(έφτασα / ήρθα / με έφερε) στο αμήν: στο τέλος της υπομονής, της αντοχής ή των υλικών δυνατοτήτων μου. Προκειμένου για κατάσταση, στο απροχώρητο. Επειδή το «αμήν» είναι η τελευταία λέξη στις προσευχές της εκκλησίας.

Η κατάσταση έχει φτάσει στο αμήν και γω το ξέρω κι έχω πάρει την απόφασή μου. [Π. Τατσόπουλος, Οι ανήλικοι]

Πρόκειται δηλαδή για δυο συναφείς εκφράσεις, που έχουν ίδια αρχή και είναι περίπου συνώνυμες σε σημασία. Από μια πρόχειρη σφυγμομέτρηση που έκανα στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ, η δεύτερη έκφραση («φτάνω στο αμήν») είναι πιο διαδεδομένη από την «φτάνω στο νυν και αεί» για την οποία πολλοί μου είπαν πως δεν την ξέρουν ή, άλλοι, ότι την έχουν ακούσει από τους γονείς τους αλλά δεν τη χρησιμοποιούν οι ίδιοι. Φυσικά, περιμένω και τα δικά σας σχόλια ως προς αυτό.

Όπως είπαμε, κοινή αρχή των δυο εκφράσεων είναι η εκκλησιαστική φράση «και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων αμήν». Στο βιβλίο μου έγραψα ότι ακούγεται σε «πολλά τροπάρια» αλλά κάποιος μου υπέδειξε πως η διατύπωση αυτή είναι ανακριβής και ότι η φράση ακούγεται σε «πολλές ευχές» της εκκλησίας. Θα μου πείτε κι εσείς, αλλά μάλλον η διόρθωση είναι εύστοχη.

Κατά τη γνώμη μου, και από τα σώματα κειμένων, δεν υπάρχει διαφορά στη σημασία των δύο αυτών εκφράσεων, «φτάνω στο νυν και αεί» και «φτάνω στο αμήν». Και οι δυο σημαίνουν «φτάνω στο έσχατο σημείο, στο απροχώρητο», χωρίς διάκριση μεταξύ τους. Είπαμε όμως ότι υπάρχει διαφορά στη διάδοση των δυο εκφράσεων αφού η δεύτερη είναι πιο διαδεδομένη.

Σε μια προηγούμενη ζωή μου, είχα αποδελτιώσει πολλά σημαντικά έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας ως προς τις παροιμιακές, στερεότυπες, ιδιωματικές εκφράσεις τους. Πρόσεξα ότι το «φτάνω στο νυν και αεί» υπάρχει σε αρκετά σημεία στον Στρ. Τσίρκα:

… ο εκνευρισμός είχε φτάσει στο νυν και αεί κι έπρεπε να δοθεί ένα τέλος.
Σ. Τσίρκας, Αριάγνη, σ. 240

… με τους ογδόντα πολιορκημένους που ήταν πια στο νυν και αεί από τη νήστεια, …
Σ. Τσίρκας, Η νυχτερίδα, σ. 385

… είπε στο Μάνο πως το κόμμα χρειάζεται αξιωματικούς γιατί η τρομοκρατία είχε φτάσει πια στο νυν και αεί          Σ. Τσίρκας, Η νυχτερίδα, σ. 418

αλλά και στον Καραγάτση:
Ένιωθε τον εαυτό του στο νυν και αεί· η ζέστα, η κούραση, η ζαλάδα των αριθμών τον είχαν ουριάνει. [τον είχαν αποβλακώσει]
Μ. Καραγάτσης, Γιούγκερμαν, τ. Β’, σ. 121

καθώς και, όπως παρέθεσα παραπάνω, στο Τρίτο στεφάνι του Ταχτσή.

Εδώ θα τελείωνε ένα σύντομο γλωσσικό αρθράκι για τις δυο αυτές περίπου συνώνυμες εκφράσεις. Θα μπορούσαμε ενδεχομένως να παραθέσουμε και άλλες εκφράσεις που να σημαίνουν περίπου το ίδιο πράγμα, όπως: έφτασε στο μη περαιτέρω, ως εδώ και μη παρέκει, έφτασε ο κόμπος στο χτένι, έφτασε στο αμάν. Ο κατάλογος μπορεί να συμπληρωθεί και με άλλες περίπου όμοιες εκφράσεις.

Θα τελείωνε εδώ το άρθρο, αλλά κατά κάποιο τρόπο συνδέεται με την επικαιρότητα. Φαίνεται ότι τις προάλλες, συζητώντας για το νέο σύστημα στο Λύκειο, ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου είπε ότι «έχουμε φτάσει στο νυν και αεί» στην 3η Λυκείου. Φίλος εκπαιδευτικός έκανε ανάρτηση στο Φέισμπουκ, στην οποία καυτηρίαζε το γλωσσικό ατόπημα του υπουργού, που μπέρδεψε τις εκφράσεις και αντί να πει «έχουμε φτάσει στο αμήν» είπε «έχουμε φτάσει στο νυν και αεί».

Ο φίλος ήξερε μόνο τη μία έκφραση (έφτασα στο αμήν) και όχι την άλλη (έφτασα στο νυν και αεί) κι όταν άκουσε την άλλη, αντί να σκεφτεί ότι πιθανώς πρόκειται για παραλλαγή που δεν την έχει ακούσει ως τώρα, θεώρησε δεδομένο ότι πρόκειται για γλωσσικό λάθος του ομιλητή!

Μπήκα στη συζήτηση και είπα στον φίλο ότι πρόκειται για αρκετά γνωστή έκφραση, που απλώς έτυχε να μην την έχει συναντήσει -και παρέθεσα κάποιες από τις παραπάνω πηγές, όσες έτυχε να έχω πρόχειρες.

Ο φίλος δεν πείστηκε. Ως το τέλος υποστήριζε ότι πρόκειται για έκφραση που δεν λέγεται και για μαργαριτάρι. Φαίνεται όμως ότι του ενέσπειρα κάποια αμφιβολία, διότι ρώτησε και άλλους και την επόμενη μέρα έκανε νέα ανάρτηση, στην οποία αναγνώριζε ότι η έκφραση «έφτασε στο νυν και αεί» είναι υπαρκτή, αλλά εξακολουθούσε να ψέγει τον Γαβρόγλου επειδή χρησιμοποίησε μια έκφραση όχι πια ανύπαρκτη αλλά «παρωχημένη».

Πιθανώς υπάρχει και πολιτική διάσταση στην κριτική του φίλου μου προς τον Γαβρόγλου, διότι ο φίλος είναι πολιτικά αντίθετος με τον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά ας το αφήσουμε αυτό κι ας θεωρήσουμε πως η πολιτική διαφορά δεν έπαιξε κανένα ρόλο.

Θα έλεγα πως ο φίλος μου, μάχιμος φιλόλογος, καμιά δεκαριά χρόνια νεότερος από μένα, ίσως και παραπάνω, έπεσε σε ένα συγκεκριμένο είδος γλωσσικής πλάνης, που το παρατηρούμε μάλλον συχνά. Ίσως μάλιστα να πρόκειται για διπλό λάθος.

Τι εννοώ;

Αν ένα παιδί ή ένας έφηβος συναντήσει μιαν άγνωστη λέξη ή ακούσει μια γνωστή του λέξη να χρησιμοποιείται με παράξενη σημασία, η πρώτη του αντίδραση είναι να θεωρήσει ότι πρόκειται για μια από τις λέξεις/σημασίες που δεν έτυχε να μάθει ακόμα, διότι το παιδί ή και ο έφηβος ξέρει ότι υπάρχουν πολλές λέξεις που δεν τις έχει μάθει ακόμα. Πολύ συχνά, το παιδί θα ρωτήσει έναν μεγαλύτερο. Κάποιοι έφηβοι έχουν αναπτύξει την αξιέπαινη συνήθεια να ανοίγουν λεξικό.

Όταν όμως ένας ενήλικας, και μάλιστα επαγγελματίας της γλώσσας, συναντήσει λέξη που δεν την ξέρει ή γνωστή λέξη με άγνωστη σημασία, πολύ συχνά δεν θα σκεφτεί να ανοίξει λεξικό -τη γλώσσα μου την ξέρω, τη δουλεύω τόσα χρόνια, θα πει από μέσα του. «Για να μην ξέρω τη λέξη αυτή, σημαίνει πως δεν υπάρχει ή πως τη χρησιμοποιεί λάθος». Πολλές φορές μπαίνει κι ο εγωισμός στη μέση -λες και το να ανοίξει κάποιος λεξικό πριν αποφανθεί για ένα γλωσσικό ερώτημα να σημαίνει ότι δεν ξέρει καλά τη γλώσσα, ότι τζάμπα πληρώνεται (αν είναι επαγγελματίας φιλόλογος).

Αυτή η σφαλερή αντίληψη, αυτό το διπλό λάθος, αφενός να πιστεύεις ότι ξέρεις στην απόλυτη εντέλεια τη γλώσσα σου και άρα, για να μην έχεις ακούσει μια λέξη σημαίνει πως δεν υπάρχει, και αφετέρου να μη διανοείσαι να ανοίξεις λεξικό, εμφανίζονται αρκετά συχνά. Από εκεί πηγάζει, ας πούμε, η χλεύη για το «ουδείς άσφαλτος» της λαίδης Άντζελας. Από εκεί η ενόχληση για «νεολογισμούς» (που συχνά υπάρχουν στη γλώσσα από δεκαετίες ή αιώνες) όπως πολύ πρόσφατα η απεύθυνση και παλιότερα το διακύβευμα, η δημοφιλία ή τα γενόσημα. Από εκεί και η ενόχληση του φίλου μου για το «έφτασε στο νυν και αεί» του Γαβρόγλου.

Κι όμως, η γλώσσα είναι απέραντη. Μπορεί να έχουμε φτάσει σε ώριμη ηλικία, να ασχολούμαστε επαγγελματικά με τη γλώσσα και τη διδασκαλία της, κι όμως να μην έχουμε συναντήσει κάποια αρκετά κοινή λέξη ή έκφραση (ή σημασία λέξης). Εγώ τουλάχιστον ανοίγω λεξικό δέκα φορές τη μέρα -συχνά και δεύτερο λεξικό, να επιβεβαιώσω τα όσα γράφει το πρώτο. Σας συμβουλεύω να ανοίγετε κι εσείς. Το λεξικό δεν είναι βέβαια αλάνθαστο, αλλά αποτυπώνει τη συναίνεση των ομιλητών της γλώσσας σε μια δεδομένη στιγμή, τη στιγμή που συντάχθηκε.

Λοιπόν, πριν αποφανθείτε πως μια λέξη δεν υπάρχει ή δεν έχει μια ορισμένη σημασία, κάντε τον κόπο να ανοίξετε το λεξικό, ένα κλικ είναι.

 

Advertisements

117 Σχόλια to “Έφτασε στο νυν και αεί”

  1. Γς said

    Καλημέρα

  2. Γιάννης Κουβάτσος said

    Φιλόλογος ετών 50, φυσικός ομιλητής της ελληνικής γλώσσας και να αγνοεί την έκφραση «έφτασα στο νυν και αεί», ε, είναι παράξενο, πολύ παράξενο. Και να επιμένει κιόλας…

  3. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολυ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Οπότε να συμπεράνω πως εσύ την ξέρεις 🙂

  4. Αιέν αριστεύειν (το λες και… νεοφιλελεύθερο σύνθημα). Καλημέρα από Αίγινα.

  5. Καλημέρα
    …. για να ταιριάζω με τη μέρα…

  6. psi said

    Θυμιζει λιγο οσους λενε οτι η East Coast αμερικανικη εκφορα καποιων Αγγλικων λεξεων που χρησιμοποιει ο Κουλης ειναι περιεργη, απλα γιατι δεν ετυχε να την ακουσουν αυτοι, ε? (προβοκατορας μεχρι τελευταιας ρανιδας 🙂 :))

  7. Ανδρέας Τ said

    Με τη τελευταία φράση του σχολίου συμφωνώ απόλυτα και όχι μόνο για θέματα γλώσσας. Από την άλλη με εκνευρίζει το γεγονός που οι περισσότεροι ασχολούνται μόνο με τα γλωσσικά λάθη του ομιλητή και κανείς δεν μιλάει για το τι λέει η τι θέλει να πει.

  8. Eli Ven said

    Εγώ στο αμήν έχω φτάσει και έχω φέρει. Το νυν και αεί το ήξερα μόνο από την τραγουδάρα.

  9. Γιάννης Κουβάτσος said

    3: Φυσικά, λαϊκή έκφραση είναι από πολλών ετών. Όπως και τόσες άλλες θρησκευτικής προελεύσεως εκφράσεις, που έχουν περάσει στην καθημερινή γλώσσα με αλλοιωμένο το νόημά τους.

  10. ΚΩΣΤΑΣ said

    Νυν και αεί με τη σημασία του έφτασε στο έσχατο σημείο αντοχής, άγνωστο για μένα. Κι αν το διάβασα κάποτε, το προσπέρασα, το ξέχασα.

    Το αμήν, με την παραπάνω σημασία, όχι μόνο το ξέρω, αλλά μάλλον το χρησιμοποιώ και συχνά. Θεωρώ το αμήν πιο κυριολεκτικό. Μπαίνει στο τέλος των εκκλησιαστικών ύμνων και παρακάτω δεν έχει, δηλαδή στο έσχατο σημείο ενός νοήματος. Και για τον Γαβρόγλου, χωρίς αντιπολιτευτική διάθεση, θα έλεγα ότι ήταν προτιμότερο να χρησιμοποιήσει το αμήν ως πιο κοινό και πιο κυριολεκτικό.

  11. Παναγιώτης Κ. said

    «Έφτασε στο αμήν». Αυτή τη φράση χρησιμοποιώ.
    «Έφτασε στο νυν και αεί» ούτε…κατά διάνοια!
    (Τα έχω τα χρονάκια μου και… διαβαστερός είμαι! 🙂 )

  12. Γιάννης Κουβάτσος said

    Απ’ την μια καμαρώνουμε για τον λεκτικό και εκφραστικό πλούτο της υπερτρισχιλιετούς μας γλώσσας (στα 6 εκατομμύρια είμαστε ακόμα;), απ’ την άλλη κράζουμε όποιον χρησιμοποιήσει μια λέξη ή μια έκφραση που, διάβολε, υπάρχει, είναι ζωντανή, δεν ανήκει στα λεκτικά πτώματα που ξεθάβουν κάποιοι φιγουρατζήδες για να στολίσουν τον λόγο τους.

  13. Πέπε said

    Καλημέρα.

    #3 > > Οπότε να συμπεράνω πως εσύ την ξέρεις

    Εγώ πάλι, την ξέρω άραγε;
    Δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι μου φαίνεται κατανοητή και στρωτή, δεν τσινάω. Αλλά σίγουρα δεν τη χρησιμοποιώ, και αν μου λέγανε «σκέψου κάθε πιθανή λέξη ή έκφραση μ’ αυτό το νόημα» δεν ξέρω αν θα τη θυμόμουν. Λογικά, πρέ[πει να την έχω συναντήσει.

    Να αναφέρουμε και την παρεμφερή έκφραση με το «δι’ ευχών»: σημαίνει το οριστικό τέλος μιας μεκρόχρονης διαδικασίας, όπως το «Δι’ ευχών των Αγίων κλπ.» είναι το σήμα λήξης των διάφορων εκκλησιαστικών τελετών.

    Πάντως, όσο κι αν όλοι οφείλουμε να θυμόμαστε κάθε στιγμή ότι δεν είμαστε παντογνώστες, το σκεπτικό «την ξέρω τη γλώσσα μου κι αυτό δεν το ξέρω, άρα το βλέπω καχύποπτα» είναι ανθρώπινο. Ιδίως όταν πρόκειται για μια λέξη/φράση/έκφραση όχι εντελώς καινούργια, αλλά που μοιάζει με άλλη και άρα γεννά υποψίες παραδρομής. Ναι μεν καλό είναι να μην ανάγουμε αβασάνιστα τις υποψίες μας σε βεβαιότητες, από την άλλη όμως, αν κάθε φορά που ακούς «ουδείς άσφαλτος» ή «διακύβευμα» ή «τυμβοθηρία» ανοίγεις και λεξικό για να δεις μήπως τελικά είναι σωστό, δε θα κάνεις άλλη δουλειά όλη μέρα.

    Δε ζητώ απαλλαγή του κατηγορουμένου, αλλά ένα αλαφρυντικό. 🙂

  14. voulagx said

    κι ας θεωρήσουμε πως η πολιτική διαφορά δεν έπαιξε κανέβα ρόλο.

  15. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το λεξικό του μπουχτισμένου, του απαυδισμένου.
    «Έφτασα στα όριά μου/στο αμήν/στο νυν και αεί /στο μη περαιτέρω.»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://m.lifo.gr/lifoland/you-send-it/233021/to-mini-leksiko-toy-mpoyxtismenoy&ved=2ahUKEwjqhNOD3OXhAhWRJFAKHW9zBXUQFjAHegQIBxAB&usg=AOvVaw1n3-eEL2rcHalIY1t0dV6z&cshid=1556005571128

  16. Γς said

    5:

    «Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή, τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν, ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει…».

    Μα δεν ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή για την οποία τα έγραψε η Κασσιανή η οσία μοναχή του Βυζαντίου. Καρατσεκαρισμένο

    Να κι η Αγία Μανταλένα των Παρισίων

  17. Καλημέρα κι από δω

    Το χρέος

    Σε κάποιον υποσχέθηκα να βάλω ένα τραγούδι που τόψαχνα τρία χρόνια περισσότερα απότι ο ΠΑΟΚ το πρωτάθλημα, στην Ελλάδα υπήρχε μόνο σε μια μπομπίνα της ΕΡΤ.

    Ιδού !

  18. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Την έκφραση δεν τη χρησιμοποιώ, ούτε θυμάμαι να την έχω συναντήσει. Όμως είμαι υπέρ της πολυτυπίας, να έχουμε δηλαδή ποικιλία στους τρόπους για να πούμε παρόμοια πράγματα (ειδικά στις περιπτώσεις που υπάρχουν λεπτές διακρίσεις, εδώ δεν έχουμε κάτι τέτοιο), έστω και για λογοτεχνικούς λόγους, για να μην είναι βαρετά τα κείμενα με επαναλήψεις.
    Ακόμη κι αν η κουβέντα που ακούστηκε στάθηκε αφορμή για τούτη τη συζήτηση, κέρδος είναι. Στο κάτω της γραφής, καλύτερα να συζητάμε για γλωσσικά λάθη ή μη λάθη παρά για το πόσο καλά μαγείρεψε τα μανιτάρια κάποιος επίδοξος τηλεοπτικός μάγειρας…

  19. atheofobos said

    Και ένα επίκαιρο παράδειγμα:
    Έφτασαν στο νυν και αεί οι μηχανικοί, μετά την ίδρυση 36 νέων τμημάτων μηχανικών από τον Γιαβρόγλου, σε ένα επάγγελμα με περίπου 40% ανεργία!

  20. Γς said

    13:

    >το «Δι’ ευχών των Αγίων κλπ.» είναι το σήμα λήξης των διάφορων εκκλησιαστικών τελετών.

  21. Εγώ με την ξεροκεφαλιά κάποιων έχω φτάσει στο αμήν, νυν και αεί (και εις τους αιώνας των αιώνων, αμήν)

  22. Πέπε said

    18
    Καλά, εδώ που τα λέμε, αν αντί για πολλά «επειδή» σ’ ένα κείμενο βάλεις μερικά «επειδή» και μερικά «διότι», πάλι επανάληψη είναι και δε γλιτώνεις τη μονοτονία.

    Κατά τα άλλα στηρίζω. (Εννοώ ότι συμφωνώ για τα καλά της πολυτυπίας.)

  23. Ανδρέας Τ said

    Ξέχασα να γράψω ότι γνωρίζω και χρησιμοποιώ το νυν και αεί με κίνδυνο να χαρακτηριστώ παρωχημένος.

  24. Παναγιώτης Κ. said

    «Αν ένα παιδί ή ένας έφηβος συναντήσει μιαν άγνωστη λέξη ή ακούσει μια γνωστή του λέξη να χρησιμοποιείται με παράξενη σημασία, η πρώτη του αντίδραση είναι να θεωρήσει ότι πρόκειται για μια από τις λέξεις/σημασίες που δεν έτυχε να μάθει ακόμα, διότι το παιδί ή και ο έφηβος ξέρει ότι υπάρχουν πολλές λέξεις που δεν τις έχει μάθει ακόμα. Πολύ συχνά, το παιδί θα ρωτήσει έναν μεγαλύτερο. Κάποιοι έφηβοι έχουν αναπτύξει την αξιέπαινη συνήθεια να ανοίγουν λεξικό.»
    Ωραία τα γράφεις Νικοκύρη!
    Να θέσουμε και το εξής ερώτημα: Πόσοι δάσκαλοι δηλαδή αυτοί που διδάσκουν σε οποιαδήποτε βαθμίδα της Εκπαίδευσης, υποδεικνύουν στους μαθητές τους να αποκτήσουν λεξικό και φυσικά, να συνηθίσουν να το ανοίγουν;

    Η βασική αρχή-οδηγία είναι: Να μαθαίνουμε τον μαθητή πως να μαθαίνει.
    Πολύ λίγο έως καθόλου εφαρμόζεται αυτή η αρχή. Απεναντίας καλά κρατεί η παραδοσιακή προτροπή προς το μαθητή: Διάβασε!
    Δυστυχώς υπάρχουν πολλοί μαθητές όπου την προτροπή αυτή την παίρνουν κατά κυριολεξία και συνήθως αφαιρούνται πάνω από ένα βιβλίο!

  25. ΚΩΣΤΑΣ said

    12 Γιάννη, Γιούγκερμαν και Τρίτο στεφάνι τα έχω διαβάσει, κι όμως δεν τη συγκράτησα αυτή την έκφραση. Ούτε κράζω τον Γαβρόγλου. Προτιμότερο είπα το αμήν που είναι πιο κατανοητό γιατί απευθύνεται σε μαθητικό κοινό που πρέπει οπωσδήποτε να κατανοήσει τα λεγόμενα του υπουργού. Αφορά το μέλλον τους. Αυτά και μη μας μαλώνεις 😉

  26. Pedis said

    Μάχιμος φιλόλογος, είπες, οτι ειναι ο φίλος σου, Νικοκυρη;

  27. Γιάννης Κουβάτσος said

    «όμως, αν κάθε φορά που ακούς «ουδείς άσφαλτος» ή «διακύβευμα» ή «τυμβοθηρία» ανοίγεις και λεξικό για να δεις μήπως τελικά είναι σωστό, δε θα κάνεις άλλη δουλειά όλη μέρα.»
    Αν πρόκειται να κράξεις δημοσίως, πρέπει να το ανοίγεις, σε γλιτώνει από ρεζιλίκι. Άλλωστε, άλλο νεολογισμός (απεύθυνση) και άλλο κοτσάνα (τυμβοθηρία). Δυστυχώς, το καταραμένο το κομματιλίκι επηρεάζει την κρίση μας και σ’ αυτόν τον τομέα.

  28. Πέπε said

    Τους λέω στην τάξη:
    -Τι σημαίνει νυν;
    -…
    -Ρε παιδιά, το νυν και αεί δεν το ξέρετε;
    -Ναι κύριε, είναι ένα μαγαζί που παίζυν μουσική. (Πράγματι, γνωστό στο Ηράκλειο)
    -Καλά, εκτός από το σκυλάδικο. Η έκφραση…;
    -Κύριε δεν είναι σκυλάδικο.
    -Εντάξει, σκυλάδικο είναι, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας.
    -Μα κύριε, κι ο πατέρας μου (λαουτιέρης) έχει παίξει εκεί!
    – …(ξεροκατάπιωμα)…

    Τι λέγαμε στο άλλο νήμα; Ότι άμα σε αδικήσει ο καθηγητής σου …

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    25: Μωρέ κι εγώ τα ‘χω διαβάσει, αλλά σιγά μη θυμάμαι ότι αναφέρουν το νυν και αεί. Από τον προφορικό λόγο το ξέρω, το χρησιμοποιώ κι εγώ και γίνομαι κατανοητός. Τέλος πάντων…😊

  30. Jago said

    Κι εγώ από το τραγούδι και κάποιο του Τσίρκα που παράθεσες (δεν μπορώ να θυμηθώ όμως που στο Τρίτο Στεφάνι) ξέρω την έκφραση, μπορεί να είναι και αρκετά παρωχημένη αν και τη θεωρούσα ποιητική έκφραση του «λαϊκού» με έφτασες στο αμήν.

  31. Θεοδώρα said

    Καλημέρα σας,
    την ξέρω την έκφραση αλλά το «έφτασα στο αμήν» είναι και πιο εύχρηστο και μου φαίνεται πως πάει ακόμα παραπέρα το απροχώρητο!
    Όσο για τον εγωισμό που δείχνουν πολλοί σε περιπτώσεις που περιγράφετε είναι αντιστρόφως ανάλογος με την πληθώρα των πληροφοριακών πηγών που υπάρχουν γύρω μας (και μιλώ κυρίως για το διαδίκτυο). Όλο και κάπου θα βρεις κάτι να επιβεβαιώσεις την άποψή σου…αλλά ούτε λόγος να επιβεβαιώσεις την πηγή…

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το λεξικό του απαυδισμένου. Δεν είναι τυχαίο ότι σ’ αυτή τη χώρα έχουμε τέτοιο πλούτο εκφράσεων για το εν λόγω θέμα:
    «Έφτασα στα όριά μου/στο αμήν/στο νυν και αεί /στο μη περαιτέρω.»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://m.lifo.gr/lifoland/you-send-it/233021/to-mini-leksiko-toy-mpoyxtismenoy&ved=2ahUKEwjlh9qp2eXhAhWSbFAKHQ-PC8QQFjAHegQIAhAB&usg=AOvVaw1n3-eEL2rcHalIY1t0dV6z&cshid=1556004965633

  33. Παναγιώτης Κ. said

    #24 συνέχεια…
    Αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη για μένα όταν έπεσαν στα χέρια μου σημειώσεις από κάποιο μεταπτυχιακό στο Imperial College και είδα σε αυτές ότι το πρώτο μάθημα ήταν αφιερωμένο για το πως πρέπει να μελετάει ο σπουδαστής.
    Κάτι τέτοιο, δεν διαπίστωσα στη δική μας…γειτονιά!

  34. voulagx said

    #14: Ξεροκεφαλο πληκτρολογιο, ειχε κολλησει για τα καλα.
    «κι ας θεωρήσουμε πως η πολιτική διαφορά δεν έπαιξε κανέ[ν]α ρόλο.» Διορθωση.

  35. Παναγιώτης Κ. said

    @19. Πανεπιστημιακός ο Γαβρόγλου, αλλά έχω ακούσει πολλούς πανεπιστημιακούς να θέλουν να τον…πιστολίσουν! 🙂
    Πάντως, προς τα που θέλει να πάει τα πράγματα στην Εκπαίδευση η ΠΦΑ δεν είναι σαφές παρ όλη την καλή διάθεση που έχουμε!

  36. Γς said

    28:

    -Τι θέλετε κύριε;

    -Τον κύριο Πέπε

    – Ο ίδιος

    -Εμαι ο μπαμπάς ενός μαθητή σας. Ο λαουτιέρης

  37. Theo said

    Καλημέρα!

    Την έκφραση δεν θυμάμαι αν την έχω ακούσει. Μου είναι κατανοητή, όμως.
    Το «έφτασα στο αμήν» το έχω ακούσει και το χρησιμοποιώ κάπου κάπου.

    Στο βιβλίο μου έγραψα ότι ακούγεται σε «πολλά τροπάρια» αλλά κάποιος μου υπέδειξε πως η διατύπωση αυτή είναι ανακριβής και ότι η φράση ακούγεται σε «πολλές ευχές» της εκκλησίας. Θα μου πείτε κι εσείς, αλλά μάλλον η διόρθωση είναι εύστοχη.

    Για την ακρίβεια, είναι η κατάληξη πολλών «ευλογιών»* και εκφωνήσεων του ιερέα. (Οι εκφωνήσεις είναι η κατάληξη των ευχών. Ενώ οι ευχές λέγονται χαμηλόφωνα, κατά την παράδοση, οι εκφωνήσεις «εις επήκοον πάντων».)

    *πχ,»Εὐλογημένη ἡ βασιλεία του Πατρός καὶ τοῦ Υἱοῦ…» Δεν ξέρω αν ο όρος «ευλογίες» είναι σωστός. Την κατάληξη πολλών πατερικών και αγιολογικών κειμένων που συνήθως τελειώνει σε παρόμοιες εκφράσεις, που συνήθως περιέχουν το «νῦν καὶ ἀεί», οι εκδότες και μελετητές του τα ονομάζουν «δοξολογίες» και στα ελληνικά και στις ευρωπαϊκές γλώσσες («doxology»). Αλλά στην εκκλησιαστική γλώσσα «δοξολογία» είναι ένας ύμνος, που περιέχει στίχους από τους Ψαλμούς και ψάλλεται στο τέλος του Όρθρου και στις «Δοξολογίες».

  38. Πουλ-πουλ said

    Μα το «νυν και αεί» απέχει κάτι αιώνες από το «Αμήν».

  39. Triant said

    Καλημέρα.

    Το νυν και αεί δεν το ήξερα και, χωρίς συμφραζόμενα, δεν θα καταλάβαινα την (παραπλανητική) σημασία του.

    Τώρα, για λεξικά..

  40. Γιάννης Κουβάτσος said

    Είναι γοητευτικός ο τρόπος που συνταιριάζει ο λαός στον λόγο του εκκλησιαστικές φράσεις με χοντρές βρισιές:
    «Έφτασα στο νυν και αεί/αμήν να του πω να πάει να …Θου Κύριε! «😊

  41. Kουτρούφι said

    Το «νυν και αεί» το ξέρω με την έννοια που λέει ο Ν. Σαραντάκος. Και μου κάνει εντύπωση που κάνει εντύπωση. Το θεωρούσα τετριμμένο. Θα συμφωνούσα μόνο ότι είναι σχετικά παλιό και ότι οι παππούδες μας ήταν περισσότερο εξοικειωμένοι. Αναρωτιέμαι μήπως εντοπίζεται περισσότερο σε ορισμένες κοινότητες ενώ σε άλλες λιγότερο. Π.χ. ο Γαβρόγλου είναι από την Κωνσταντινούπολη.

  42. nikiplos said

    Καλημέρα κι από εδώ… Το «νυν και αεί» ως έκφραση δεν το γνώριζα. Φαίνεται δεν είναι χαμουτζήδικο. Το «Αμήν» το γνώριζα ως έκφραση και νόμιζα πάντοτε ότι είναι κάτι σαν Αμάν… Ώσπου έβγαλε ο Ξαρχάκος το εύστοχο «Αμάν Αμήν» και τότε άνοιξα λεξικό και είδα πως το Αμήν σημαίνει περίπου «αλήθεια είναι!» αλλά περιμένω τον Λεώνικο να αποφανθεί.

  43. Καλημέρα. Ούτε μένα μου είναι οικειο το «νυν και αεί» σε αυτή τη χρήση. «Έφτασα στο αμήν», αυτό το ξέρω και το λέω. Χαμουτζής εδώ (ίσως ήταν χρήσιμο να λέμε και τέτοια προσωπικά δεδομένα αν είναι να βγει συμπέρασμα).

  44. loukretia50 said

    Δεν το έχω συναντήσει μ΄αυτή την έννοια ή δεν το πρόσεξα, αλλά στην έκφραση «νυν και αεί» νομίζω τονίζεται κυρίως η διάρκεια.
    Μπορεί από τα συμφραζόμενα να φαίνεται το έσχατο σημείο, αλλά δε μου ταιριάζει τόσο ξεκάθαρα όσο το «έφτασα στο αμήν».

  45. Le Coeur Gothique said

    Ομολογώ ότι ούτε κι εγώ ήξερα το «νυν και αεί» με την έννοια τού έσχατου ορίου. Η αλήθεια μάλιστα είναι ότι δεν το καταλαβαίνω κιόλας. Δηλαδή τι εννοεί, ότι έφτασα ή μ’έφερε κάποιος στο «τώρα και πάντοτε»;
    Θα έλεγα ότι η χρήση του ως συνωνύμου εκφράσεων όπως είτε «τα ίδια και τα ίδια» είτε « για πάντα» θα ήταν πιο σχετική.
    Φυσικά ούτε το «αμήν» ταιριάζει απόλυτα εννοιολογικά στην συγκεκριμένη χρήση, αφού ουσιαστικά σημαίνει κάτι σαν «Ας είναι…», αλλά δέχομαι πως το γεγονός ότι χρησιμοποιείται ως η τελευταία λέξη μιας πολύ διαδεδομένης διαδικασίας δικαιολογεί την εν προκειμένω χρήση του.

  46. Παναγιώτης Κ. said

    Να και μια παραλλαγή: Δεν έφτασα ακόμη στο αμήν. Είμαι στο νυν και αεί. 🙂
    ( «Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.Αμήν.» )

  47. ΚΩΣΤΑΣ said

    Αμήν: είθε, μακάρι, ας γίνει, αλήθεια…

    Το αμήν είναι συνδεμένο και με το πότε – αμήν και πότε – που σημαίνει μακάρι να γίνει γρήγορα. Λες σε κάποιον, να καλοπαντρευτείς και σου απαντάει, αμήν και πότε. Ευνόητο ότι όταν το ξεστομίζει αυτό, βρίσκεται σε άγνοια κινδύνου. 😉

    Και κάτι άλλο. Φαντάζεσθε να μην υπήρχε η θρησκεία μας και να μην διδάσκονταν τα θρησκευτικά στο σχολείο, πόσος πλούτος, λεκτικός, υμνητικός, ψυχικός δεν θα υπήρχε; Ε, όλο και κάποιος θα τσιμπήσει! 😛

  48. Γς said

    Νυν και Αμίν

  49. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα κι απ΄εδώ

    8/11/37/39: Ευτυχώς που υπάρχουν κι άλλοι…
    Κι εγώ δεν την ήξερα την έκφραση «νυν και αεί» με την έννοια που γράφει σήμερα ο Νίκος, αλλά εδώ μέσα έχω μάθει πολλά 🙂

  50. Γιάννης Ιατρού said

    Για τη λέξη «αμήν» υπάρχουν και οι σχετικές σημειώσεις του Νίκου …
    …AMEN = λατινικά: amen. Το γνωστό αμήν προέρχεται από το αρχαιότατο ή μήν = αληθώς, (Ιλιάδα Ομήρου β291-301), ημέν. Η εξέλιξη του ημέν είναι το σημερινό αμέ! 🤣🤣🤣

  51. Alexis said

    Μου είναι γνωστή η φράση «έφτασα στο νυν και αεί» αν και λιγότερη συχνή από το «έφτασα στο αμήν».

    #45: Δεν έχει να κάνει με τη σημασία αλλά με τη θέση των λέξεων αυτών στις εκκλησιαστικές ευχές.
    Κανονικά θα έπρεπε να υπάρχει ελαφρά σημασιολογική διαφορά μεταξύ των δύο:
    έφτασα στο νυν και αεί= έφτασα λίγο πριν τα όρια της αντοχής μου
    έφτασα στο αμήν= έφτασα στο τέλος, στα όρια της αντοχής μου, στο μη περαιτέρω.

  52. Της Μηχανής Ραψίματα said

    Καλησπέρα, το νυν και αει, αγαπημένη έκφραση όλων στην οικογένεια ειδικά απ΄τη μεριά της μαμάς μου που είναι απ΄την Ήπειρο. Τέτοιες μέρες στο χωριό της μαμάς μου, μας έβαζε ο παπάς όλα τα παιδιά στην καρότσα του ντάτσουν και μας πήγαινε εκκλησία. Από το Σάββατο του Λαζάρου μέχρι τα ξημερώματα της Ανάστασης ήμασταν εκεί. Τότε ήξερα και όλα τα τροπάρια σχεδόν απ΄ έξω και τις προσευχές της μεγαλοεβδομάδας. Το νυν και αει λοιπόν είναι μια έκφραση που δε λείπει κι απ΄το λεξιλόγιό μου καθώς και απ΄το λεξιλόγιο των παιδιών μου που τους αρέσει η έκφραση και τη χρησιμοποιούν.

    Να σας πω και μια σύντομη ιστοριούλα, προ μηνός συζητούσε ο μεγάλος μου γιος με τον καλύτερό του φίλο για κάτι στο ποδόσφαιρο και διαφωνούσαν για κάποιον παίχτη. Μετά απ΄τα πολλά που είπαν και μετά από έντονη λογομαχία πετάγεται ο γιος μου και του λέει «στο νυν και αει μ΄έχεις φέρει ρε φίλε, έλεος πια» και γυρνάει και λέει ο φίλος του «και μένα μ΄έχεις φέρει στο αμήν ρε φίλε, ήμαρτον πια».

  53. Πέπε said

    52
    Σοφό εκ μέρους σου, Μηχανορράφε, που καταθέτεις αυτή την εμπειρία εδώ και όχι εκεί.

    🙂

  54. dryhammer said

    Το «νυν και αεί» σαν έκφραση χρησιμοποιόταν παλιότερα κι από τα ίδια άτομα άκουγα και το «αμήν» για έμφαση στο «δεν πάει παρακάτω». Από την άλλη υπήρχαν και κάποιοι που τα έλεγαν ανάποδα ως προς την ένταση, επειδή το «νυν και αεί» έχει πιο πολλές συλλαβές και τους έβγαζε στην εκφορά πιο πολλή αγανάχτηση (τους γέμιζε το στόμα).

  55. # 39

    Για σένα !

  56. Triant said

    55: 🙂 🙂 🙂

  57. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    55 – Άλλο είναι το πάω να ψαρέψω κι άλλο το πάω να πιάσω ψάρια, μεγάλη κουβέντα από τον Triant, με εντυπωσίασε. Την σύγκρινα με το ψαροντούφεκο που κάνω, κι όσο πιο πολύ την σκέφτομαι, τόσο πιο σωστή την βρίσκω.
    Είμαι μικρός ακόμη κι έχω πολλά να μάθω.☺

  58. Γ-Κ said

    Νομίζω ότι… θα τρολάρω κι εγώ…

    Δε μας έφτανε ο Ζουράρις, δε μας έφτανε ο Βαγγέλης ο Βενιζέλος, δε μας έφτανε η Παναγιότητά του, ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης, που μας αναγκάζουν να είμαστε με το λεξικό στο χέρι για να καταλάβουμε τι λένε, τώρα θα πρέπει να ανοίγουμε λεξικό και για τον κ. Γαβρόγλου!

    (Τρολιά είναι, μη δίνετε και πολλή σημασία.)

  59. # 57

    Σε καλό δρόμο είσαι.

    Στα μέρη μου οι πιο έμπειροι λένε » εγώ ψαρεύω κι ό,τι μου δώσει η θάλασσα»

  60. Γιάννης Κουβάτσος said

    47: Σωστό, είναι πάρα πολλές οι φράσεις και οι λέξεις με εκκλησιαστική προέλευση. Αν και δεν νομίζω ότι πέρασαν στη γλώσσα μέσω σχολείου τόσο, όσο μέσω του εκκλησιασμού των λαϊκών ανθρώπων.
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.politeianet.gr/books/9789607218803-papazafeiri-ioanna-smili-riseis-gnomika-fraseis-apo-tis-grafes-47248&ved=2ahUKEwiVvoH0nebhAhVGEVAKHWcZAjkQFjACegQIAhAB&usg=AOvVaw0uSUa5TVDkUN-dBfql-EUt&cshid=1556023196700

  61. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    13 Θαρρώ η έκφραση με το «δι’ ευχών» είναι σπανιότερη

    14 Ωχ!

    15 Καλό

    24 Ωραίο αυτό που λες στο τέλος.

    26 Ναι, διδάσκει

    28 Πολύ καλό!

    37 Μάλιστα, ευχαριστώ

    49 Ε, εσείς οι νεότεροι αυτά δεν τα ξέρετε

    52 Ωραία ιστορία!

  62. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Κι ἐγὼ τό ᾿ξερα τὸ «νῦν καὶ ἀεὶ» μὲ τὴν ἔννοια ποὺ τὸ γράφει ὁ Νικοκύρης. Τὸ χρησιμοποιοῦσαν καὶ στὰ Θερμιά, ἀπ᾿ ὅσο θυμᾶμαι.

    Νὰ σᾶς πῶ καὶ μιὰν ἀνάλογη ἔκφραση, γιὰ νὰ θυμοῦνται οἱ παλιοὶ καὶ νὰ μαθαίνουν οἱ νέοι.

    «Ἦρθα στὸ κομάν σαβά».

    Κι ἕνα κουιζάκι (χωρὶς γκούγκλισμα, παρακαλῶ).

    Ποῦ ἀκούγεται ἡ παραπάνω ἔκφραση;

    @17. Γιῶργο, εὐχαριστῶ γιὰ τὸ «Warm is the Love». Ἐξαιρετικό!

  63. ΓιώργοςΜ said

    62 (κουϊζ) Αυλωνίτης μου μυρίζει, κάποια από τις λατέρνες;

  64. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @63. Κοντὰ εἶσαι, Γιῶργο. Παίζει καὶ ὁ Αὐλωνίτης στὴν ταινία, ὰλλὰ δὲν τὸ λέει αὐτός.

    Πάντως δὲν εἶναι κάποια ἀπὸ τὶς λατέρνες.

  65. Ηλίας Φωλιάς said

    Τις εκφράσεις » με έφερες στο αμήν», «έφτασα στο αμήν» τις χρησιμοποιώ και τις ακούω αρκετά συχνά. Το «νυν και αεί» δεν το είχα ξανακούσει με αυτή την έννοια. Να πω την αλήθεια ακομη και μετά την ανάγνωση του άρθρου αισθάνομαι ότι σημαίνει κάτι διαφορετικό. Το «νυν και αεί»=τώρα και πάντα, ενώ το «με έφερες στο αμήν»= με έφτασες στο τελος, στα άκρα. Τον Γιουγκερμαν τον έχω διαβάσει, αλλά όπως φαίνεται όχι και τόσο προσεκτικά.

  66. sarant said

    Αντε, να το μαρτυρήσω

  67. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @66. Μπράβο, Νικοκύρη.

    Κερδίζεις σπαμακόπιτα.

    Νηστίσιμη, λόγῳ τῶν ἡμερῶν. 🙂

  68. Λοζετσινός said

    46,47
    Αμήν και πότε-λέμε εμείς!

  69. ΣΠ said

    19
    Μη σκαλίζεις πληγές! Άσε που μόνο ίδρυση νέων τμημάτων μηχανικών δεν είναι.

    35
    Είμαι ένας απ’ αυτούς.

  70. spiridione said

    Ήρτε στο νυν και αεί
    Αμοργός
    1876
    Ιωαννίδης, Εμμανουήλ

    Έφθασεν εις το νυν και αεί
    Μικρά Ασία, Λιβίσσι (Λειβίσσι)
    Μουσαίος

    Έφθασεν εις το νυν και αεί
    Θράκη, Μάδυτος
    Οικονομίδης, Απόστολος Β.

    Βρίσκεται στο νυν και αεί
    Ερμηνεία: Επί ψυχοραγούντων
    Ήπειρος
    Χ. Χριστοβασίλης

    Σ το νυν και αεί
    Νάξος, Κεραμωτή
    1924
    Σιγάλας, Α.

    Ήλθε στο νυν και αεί
    Ερμηνεία: Επί των πνεόντων τα λοίσθια
    Άδηλου τόπου
    Νεστορίδης, Κ.

    Είναι εις το νυν και αεί
    Δαρδανέλλια (Ελλήσποντος)
    1891
    Βασιλειάδης, Κωνσταντίνος Ε.

    Είναι εις το νυν και αεί
    Εν τω τελειούσθαι
    Θράκη, Αίνος
    1906
    Μανασσείδης, Συμεών Α.

    Στο νυν και αεί
    Μικρά Ασία, Κύζικος, Αρτάκη
    1894
    Φιλανθίδης, Μενέλαος Π.

    Έφτασ ςτο νυν και αεί η κυράτσα Θωμαή
    Λακωνία
    1889
    Νεστορίδης, Κ.

    Στο νυν και αεί
    Ερμηνεία: Επί του γιγνομένου ακαίρως
    Θράκη, Καρυές
    1903
    Λουλουδόπουλος, Μιλτιάδης Α.

    Ήρθι σου νυν κι αεί
    Ερμηνεία: Επι του κινδυνεύοντος να αποθάνη
    Ήπειρος Θεσσαλία
    1893
    Άγνωστος συλλογέας

    Ήρθαμε στου νυν κι αεί
    Να δαρθούμε
    Σκόπελος
    1903
    Άγνωστος συλλογέας

    Του γγιξε στο νυν και αεί
    Ερμηνεία: Έθιξε την κυριωτέραν χορδών
    Κρήτη
    1892
    Ανωνύμου

    Είναι στ’ Αμήν
    Εγγύς του τέλους είναι τι έφτασα στ’ αμήν, βρίσκομαι στο αμήν, εις το τέλος, 9η τινές αλογιώτερη λέγουν: είναι στο νύν και αεί=περί το τέλος)
    Μακεδονία, Βογατσικό
    Γρέζος, Τριαντάφυλλος

    http://repository.kentrolaografias.gr/xmlui/handle/20.500.11853/1/discover?rpp=10&etal=0&query=%CE%BD%CF%85%CE%BD+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CE%B1%CE%B5%CE%AF&group_by=none&page=1

    Στο ΙΛΝΕ
    ἀεὶ
    Σημασιολογία
    Ἐν τῇ φρ. ᾿ς τὸ νῦν καὶ ἀεὶ=ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς, εἰς ἀκρότητα (ἐκ τῆς ἐκκλησιαστικῆς φράσεως «νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνιον. Ἀμήν!», ἡ ὁποία λέγεται εἰς τὸ τέλος ἐκφωνήσεων καὶ εὐχῶν): Εἶναι ᾿ς τὸ νῦν καὶ ἀεί! Ἔφτασε ᾿ς τὸ νῦν καὶ ἀεί. Ἤρθαμε ᾿ς τὸ νῦν καὶ ἀεὶ νἀ δαρθοῦμε. Πβ. ἀμήν.

  71. Χρήστος Π. said

    http://www.youtube.com/watch?v=6XPGXYXAA7c

  72. Ήμουν έξω αλλιώς θα είχα απαντήσει βέβαια στο κουίζ. Ωχ μανούλα μου τι ντέρτια – α λα βοτρ σαντέ αδέρφια! Ξεχνιέται τέτοιος στίχος;

  73. leonicos said

    Αφού εκφράσω τη λύπη μου για το ότι χθες δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στο Μεγάλο Συμπόσιο, αλλά βράθηκα μέχρι το πρωί στο Θριάσιο.

    Και τρώγομαι για τέτοιες λιχουδιές, αλλά είναι αδιανόητο το τι μου συμβαινει καθε στιγμή με αρρώστους.

    Κι όμως, η γλώσσα είναι απέραντη. Μπορεί να έχουμε φτάσει σε ώριμη ηλικία, να ασχολούμαστε επαγγελματικά με τη γλώσσα και τη διδασκαλία της, κι όμως να μην έχουμε συναντήσει κάποια αρκετά κοινή λέξη ή έκφραση (ή σημασία λέξης).

    Η γλώσσα είναι απέραντη και ανοιχτή. Μπορεί μια λέξη ή μια σηασία ν’αρχίζει τώρα. Ή και να ανασταίνεται!

    14 Νισάν ήταν την Παρασκευή που μας πέρασε. Πέσαχ εβραϊκό (Παρασκευή βράδυ μέχρι Σάββατο βράδυ) και Ανάμνηση για τους ΜτΙ

    Αλλά δεν πρόλαβα όύτε να τα αναγγείλω. Παρασκευή με Πέμπτη Λισαβόνα. Κερνάω καφέ. Εκεί δεν με ξέρει κανείς!

  74. leonicos said

    Δεν ξέρω πώς βρεηκα στα Λαζαριάτικα Μεζεδάκια

    Ούτε πού ανηκου αυτάτα σχόλια που έκαναεκεί μ΄λλον

    Leonicos said
    23 Απρίλιος, 2019 στις 18:04
    265 Κάστα

    Δεν μπορούμε ξαφνικά επειδή ήλθαν ως πρόσφυγες μουσουλμάνοι, να καταργήσουμε τις εικόνες, να μην πάμε στην εκκλησία, να μην βάζουμε χοιρινό στα σχολικά γεύματα…

    Συμφωνώ. Απλώς, επειδή υπάρχει μια νέα πραγματικότητα, επιβάλλεται μια νέα προσέγγιση, όπως η δυνατότητα επιλογής. Στο στρατό, το Πάσχα, οι μουσουλμάνοι κι εγω τρώγαμε κοτόπουλο, ενώ οι ΄άλλοι τα γουρούνια που ανατρέφονταν για το Πάσχα (παραπέμπω στον Μπασιά μου δημοσιευένο κι εδώ)

    Μου άρεσε ο νηφ΄λιος τρόπος των σχολιασμών του Τεό

    Leonicos said
    23 Απρίλιος, 2019 στις 18:11
    261 Αβονίδα

    Αν δεν ανήκεις στο κοπάδι μας πρέπει ν’ ανήκεις σε άλλο κοπάδι. Έξω απ’ τα κοπάδια είσαι αποστάτης. Μην έχεις δική σου άποψη, είναι κακό πράγμα. Αυτό το μήνυμα στέλνουμε, κι αυτή την «πνευματική συνείδηση» καλλιεργούμε στα παιδιά μας.

    Μπορείς να διαλέξεις να είσαι ΜΟΝΟΣ. Αλλά θέλει κότσια. Δεν είναι επομώνως θέμα καλλιέργειας «πνευματικής συνείδησης» αλλά αντοχών. Υπάρχουνίσωα καποιοι μόνοι ή σχεδόν μόνοι, σούι γκένερις που λέμε στο φεγγάρι, αλλά και αυτοί απευθύνονται στο κοινο και πορσπαθούν να βρουν ακολούθους. Είναι πομένες χωρίς πρόβατα

    Leonicos said
    23 Απρίλιος, 2019 στις 18:17
    311

    Πέντις, δεν κατάλαβα με ποιον τ βαζεις

    Γράφεις
    άμεση ανάμειξη της αναχρονιστικής και αντιδραστικής γραφειοκρατείας της ορθόδοξης εκκλησίας στη συνδιαμόρφωση, βολικών για το κράτος,

    Χώρισέ το: Α άμεση ανάμειξη της αναχρονιστικής και αντιδραστικής γραφειοκρατείας της ορθόδοξης εκκλησίας στη συνδιαμόρφωση,

    Β βολικών για το κράτος,

    Απάντησες χωρίς να το έχει ς καταλάβει

    Δεν φταίει αυτός που επεμβαίναι αλλά εκείνος που του το επιτρέπει.

    Και όπως αντιλαμβάνεσαι, μερικοί ανοιχτόμυαλοι σχολιαστές ΔΕΝ επιτρέπουν στον εαυτό τους ν’ αναφερθούν σε πράγματα για τα οποία θα μπορούσε να θεωρηθουν εκ προοιμίου προκατειλημμένοι

    Leonicos said
    23 Απρίλιος, 2019 στις 18:19
    312 ΕΦΗ ΕΦΗ

    τσουκνιδοτρόλ – λολολ, αλλά δε βαριέσαι, βιοποικιλότητα

    Μου άρεσε

    Leonicos said
    23 Απρίλιος, 2019 στις 18:23
    313 Γιάννη Κουβ

    αλλά 100% «λογικό» άνθρωπο δεν θα βρείτε.

    Ξέρω έναν Είναι αβάσταχτα ξερός, ανιαρός και ανύπαρκτος.

    Υπάρχουν πολλοί 100% λογικοι εν μέρει, π.χ. στα Οικονομικά τους ή στα Ιατρικά τους ή τα Ποδοσφαιρικά τους ή τα ερωτικ΄α τους

    Κι ενώ είναι ωραίοι σε όα τα άλλα, όταν φτάνυν σ’ αυτό όπου είναι 100% λογικοί, γίνονται ξεροί, αιαροί, εμετικοί κοκ

    Να μου λείπει.

    Σχολιάστε

  75. Πέπε said

    @74
    > > Δεν ξέρω πώς βρεηκα στα Λαζαριάτικα Μεζεδάκια

    Σωστά ήσουν στα Λαζαριάτικα μεζεδάκια Λεώνικε. Εδώ τι δουλειά είχαν να τα ξαναμεταφέρεις;

    (Υποψιάζομαι ότι σχολιάζεις με κάποια διαφορετική διαδικασία από τη δική μου. Εγώ πάω στη μία ή την άλλη ανάρτηση, διαβάζω, σχολιάζω. Είναι μάλλον απίθανο να σχολιάσω κατά λάθος απαντώντας σε κάτι που δεν είναι στην ίδια σελίδα. Εσύ βλέπεις με κάποιον άλλο τρόπο τα σχόλια;)

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Βέβαια! το λέμε! Από πάντα, όλοι !
    Στο νυ και αεί να τονε ξυλίσει,
    στο νυ και αεί να του χυθώ (ορμήσω), οι παλοί.
    «Στο παραλίγο της αντοχής» που λέει και το τραγούδι (Ηλίας Κατσούλης ήταν αυτός…)

    52 Καλώς τη τη Μηχανοράφτισσα με το όμορφο στιγμιότυπο που μας μετέφερε!

  77. sarant said

    70 Α, ωραία!

  78. Μανούσος said

    12.01.2016
    https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/2093256/pos-vgike-i-frasi-eftase-sto-nin-ke-ai

    Πάντως εγώ δεν την ακούω πλέον σε χρήση

    Το αμήν από την ρίζα a-m-n με την έννοια της βεβαίωσης του όρκου της υπόσχεσης.
    Οι ραββίνοι ονομάζουν το αμήν χτούφα / το βιαστικό πρόωρο αμήν στην προσευχή/λειτουργία, το αμήν κτούφα το κομμένο αμήν (=αμή…) και το αμήν γιετούμα / το ορφανό [πρβλ. γετίμης=ορφανός] αμήν, δηλ. αυτό που λέει κάποιος σε άσχετη στιγμή επειδή δεν παρακολουθεί την προσευχή/λειτουργία.
    Έχει περάσει και στα αραβικά και στο Κοράνι, ως κατάληξη της προσευχής. Πχ σούρα Φάτιχα
    https://en.wikipedia.org/wiki/Al_Fātiḥah#/media/File:Al_Fatihah_-_naskh_script.jpg η κάτω αριστερά λέξη του χειρογράφου είναι امين αμίν.

    Βεβαίως υπάρχει και στην αρχή των εκφράσεων πχ ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν κλπ.

    Από την ίδια ρίζα και ο τίτλος των χαλιφών Εμίρης των Πιστών αμίρ αλ-μου΄μινίν, όπως και τα ονόματα Αμίν, Αμίνα/Εμινέ,

    בֵּאלֹהֵ֣י אָמֵ֔ן (μπ-ελοχάι άμεν) τὸν θεὸν τὸν ἀληθινόν (Ησαΐας 65,16)

  79. Πέπε said

    @70:
    Αξιοσημείωτο ότι στο Βογατσικό «στο αμήν» μεν σημαίνει στο τέλος, τινές όμως λογιότεροι λένε και «στο νυν και αεί» εννοώντας *κοντά* στο τέλος!

    Είχε ήδη προταθεί και από τα σχόλια εδώ. Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για μια υπερβολικά ορθολογική ερμηνεία, που δε θα τη δεχόμουν αν δεν έβαζα το δαχτύλι μου επί τον τύπον των ήλων. Διερωτώμαι κατά πόσο η μαρτυρία για το Βογατσικό είναι γνήσια, ανεπηρέαστη από προσωπικές ερμηνείες του καταγραφέως.

  80. Γς said

    Ακούω για ένα τουίτ του Πολάκηυη [μάλλον σχόλιό του στο ΦΒ]:
    «Ο κύριος Κηπουρόπουλος προσβάλει τα ΑΜΕΑ, όχι εγώ!»

    Ε, άϊ στο [μπιπ] πια!

  81. Γς said

    80:

    Ρε Τσίπρα, λίγο Φίλιας δεν μπορούσες να το παίξεις;
    Ετσι για τα μάτια γμτ.

    Μάλλον δεν μπορούσες.

    Il faut savoir quitter la table
    Lorsque l’amour est desservi
    Sans s’accrocher l’air pitoyable
    Mais partir sans faire de bruit

    Ον ι βα

  82. Κιγκέρι said

    Κι εγώ την ξέρω την έκφραση «φτάνω στο νυν και αεί» σαν συνώνυμη του «φτάνω στο αμήν»
    «Φτάνω στο δι’ ευχών» με αυτή την έννοια δεν έχω ξανασυναντήσει, ξέρω όμως την έκφραση «Σαν εκκλησία στο δι’ ευχών» για μια κατάσταση αταξίας και διάλυσης.

  83. loukretia50 said

    Τώρα αν θέλω να το δει ο Λεώνικος σε ποιο νήμα να το ποστάρω?

    Λεώνικε!
    Αν καταλαβαίναμε τον τρόπο που διαβάζεις τα σχόλια θα ήταν πιο εύκολο να σε βοηθήσουμε.
    Μέχρι εκεί που ξέρω, μπορώ να δώσω οδηγίες.
    (Αν χρειαστεί να πάω στα περιεχόμενα χάνομαι κι εγώ!)

    ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
    -1) Βλέμμα πάνω – αριστερά, κι ένα σχόλιο απ΄τη σειρά, ο συνήθης τρόπος
    για άρθρο που έχεις διαβάσει, πιθανόν και σχολιάσει
    (υποθέτω πως αυτό, είν΄για σένα τυπικό, μα παραπλανητικό)

    2) Αν το άρθρο είναι παλιό, όταν περιπλανηθείς κινδυνεύεις να χαθείς
    (μη μιλάτε οι ειδικοί, νίλα είναι κανονική)
    Των σχολίων η ροή, είναι λίαν δολερή και σε βγάζει όπου μπορεί
    Αν τα βλέπεις κι απορείς , άδικα μην προσπαθείς για οδό επιστροφής ,
    έχουν τη δική τους ρότα, τα στερνά σβήνουν τα πρώτα.
    ————————————–
    Οπότε, για σιγουριά αναζητάς τον κατάλογο για να επιστρέψεις στο άρθρο της ημέρας ή όποιο άλλο θέλεις:

    ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ – πάνω αριστερά
    Προτιμότερο λοιπόν, σ΄ένα πλαίσιο γενικόν, κλικ στο επιθυμητόν
    Κι είσαι πανταχού παρών!

    (τι πιθανότητες υπάρχουν να το δει?)

  84. Χρήστος Π. said

    Ολοκληρώθηκε πριν λίγο στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη Μεσογείων 14-18 που αναφέρεται στο κτίριο της Υποδιεύθυνσης Γενικής Ασφαλείας Αθηνών και στα όσα συνέβησαν εκεί (συλλήψεις, ανακρίσεις, κακοποιήσεις, κλπ) επί χούντας. Είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς έρευνας αρχειακού υλικού και παράλληλα εξιστορεί τα γεγονότα που συνδέονται με όσα συνέβαιναν στο κτίριο που σήμερα στεγάζεται η ΓΓΕΤ. Δυστυχώς ένας φίλος ιστορικός από τη παρέα με ειδοποίησε τελευταία στιγμή αλλιώς θα το είχα ανακοινώσει εδώ νωρίτερα. Στο ακροατήριο πολλοί παλιοί συλληφθέντες, πολιτικοί, κλπ. Ανταμειφθήκαμε για τη παρουσία μας και το ενδιαφέρον με τη δωρεά του βιβλίου από το συγγραφέα. Από αύριο θα πωλείται σε χαμηλή τιμή στο βιβλιοπωλείο του Ιδρύματος πριν τη βιβλιοθήκη -αναγνωστήριο. Όσοι πιστοί μελετητές της πολιτικής ιστορίας, προσέλθετε. Πρόκειται για αξιόλογη έρευνα από αξιόλογο ιστορικό ερευνητή και πολύ καλό άνθρωπο.

  85. sarant said

    83αρχή Έλα ντε;!

  86. leonicos said

    Ένα πολύ σπουδαίο αρθρο που θα έλυνε πολλά προβλήματα που αναφύονται εδώ μεσα και μας ταλαιπωρούν άδικα

    αλλά δεν ξέρω πώς να το αναρτήσω/

    Introduction: Regimes of Language and the Social, Hierarchized Organization of Ideologies
    James Costa by James Costa, Université de Sorbonne Nouvelle –

  87. leonicos said

    83 Λουκρητία, καλησπέρα

    Μόλς τελειώσα μια εργασί ακαι την έστειλα σε κάποιον που κάνει Εράσμους, αλλά τις εργασίες του του τις κάνω εγώ. Αλλά πτυχίο θα πάρει αυτός.

    ΣΕ ΕΙΔα

    Απλώς κάπως εφυγα από το νημα, ίσως κάποια παραπομπή, βρήκα άλλα σχόλια και άρχισα ν’απαντάω σε αυτά. Μετά είδα ότι δεν ταίριαζαν οι αριθμοί, πότε από το 60 πήγαμε στο 320; και κατάλαβα την γκάφα μου

  88. leonicos said

    85

    Εσύ,,, μη χασεις και δε με δαγκώσεις!

    Ευτυχώς που έχω και φίλους που με υποστηρίζουν εδώ μέσα, ασχέτως ποδοσφαιρικών επιλογών. Ζήτω ο Αετός Νικαίας!

  89. leonicos said

    Αφού διαβάσω τα άρθρο και κάω τα σχόλά μου, ΜΟΝΟ ΟΤΑΝ ΕΧΩ ΚΑΤΙ ΝΑ ΠΩ, μετάδιαβάζω τα σχόλιααπό κάτω προς τα πάνω,συνήθως.

  90. leonicos said

    78
    Μανούσο

    αλεφ-μιμ-νουν=λέω την αλήθεια, απλώς

  91. leonicos said

    Σοφό εκ μέρους σου, Μηχανορράφε, που καταθέτεις αυτή την εμπειρία εδώ και όχι εκεί.

    Βρέθηκε ο ένοχος

    Είναι ο Πέπε στο 53 με το ‘εκεί’ που ‘ έστειλε εκεί…

  92. loukretia50 said

    Λεώνικε (τώρα που σε πέτυχα!)
    Καμιά φορά όταν ανατρέχω σε προηγούμενα νήματα στοχεύω στα δικά σου νομίζοντας ότι είναι δικά μου γιατί μοιάζει το χρηστώνυμο όταν το βλέπεις βιαστικά!
    Έχει γούστο το κυνηγητό στα νήματα, αλλά όχι για όλους!
    Η επαναφορά δε σου βγαίνει συνήθως!
    Λυπήθηκα που δε σε είδα κι ας μην έχασες κεφτεδάκια. Αλήθεια, μπορείς να πας στο νήμα με την Ψωροκώσταινα?

  93. leonicos said

    27 Γιάννη σε ανακαλώ

    κοτσάνα η τυμβοθηρία;

    Προικοθήρας, ο θηρευων προίκα, δηλαδή γυναίκα με μπαμπά με λεφτά.
    Τυμβοθήρας, ο θηρεύων τύμβους, δηλαδή που ‘ακκοστάρει’ (ἀνάγνωθι προσεγγίζει) ‘πλούσιους συγγενείς που πρόκειται συντόμως να διαβούν τον Ρουβίκονα της ζωής και πρέπει κάπου να καταλίπουντην περιουσία τους

  94. eran said

    Νομίζω ότι εμείς, αντίθετα, οι επαγγελματίες (τρομάρα μας) της γλώσσας πρέπει να είμαστε πολύ πιο υποψιασμένοι και «ψαχτικοί» σε όποια λέξη σκαρφίζονται οι μαθητές μας, των οποίων βέβαια η λεξιπλαστική ικανότητα είναι απίστευτη, ακριβώς λόγω της άγνοιάς τους. Μικρή, διδακτική και αληθινή φυσικά ιστορία:
    Πριν από λίγα χρόνια ζητήθηκε στις πανελλαδικές εξετάσεις της γλώσσας το αντώνυμο (έτσι αποκαλείται στην αργκό του μαθήματος το αντίθετο) της λέξης ωφέλεια. Βλάβη, σκεφτήκαμε εμείς αμέσως οι φιλόλογοι, επηρεασμένοι προφανώς από τις δοτικές προσωπικές και τα τοιαύτα. Τα μικρά όμως έφτιαξαν στη στιγμή και φυσικότατα σερβίρισαν τη λέξη ανωφέλεια.
    Όταν άρχισαν να διορθώνονται τα πρώτα τετράδια, πολλοί συνάδελφοι απέρριψαν αυθωρεί τη λέξη ως ανύπαρκτη, και βέβαια έφαγαν τη μοναδίτσα (με 40 τελικά μόρια ισοδυναμεί, τίποτε δηλαδή, οι σχολές κρίνονται στο ένα). Κάποιοι, πιο υποψιασμένοι και μάλλον πιο ευσυνείδητοι, επιφυλάχτηκαν και άνοιξαν λεξικά. Ούτε του Μπαμπινιώτη ούτε το ηλεκτρονικό της Πύλης την αναγνωρίζει. Οπότε, τζίφος.
    Η λέξη όμως δεν είναι ανύπαρκτη. Ας είναι ελληνιστική, ας συναντάται σε επιστημονικά κυρίως κείμενα, ας την έφτιαξαν τυχαία τα παιδιά (αντικρούω πρόχειρα τον αντίλογο που όντως ακούστηκε) η λέξη είναι υπαρκτή, γκουγκλάρεται ωραιότατα και υπάρχει και σε κάποια λεξικά..
    Και η δική μας άγνοια τους στέρησε τόσες μονάδες…

  95. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    ΄Αμα μπεις αργά φτάνεις στο νυν και αεί μέχρι να διαβάσεις κείμενο και σχόλια.

  96. leonicos said

    12 Γιάννη Κουβάτσο

    Απ’ την μια καμαρώνουμε για τον λεκτικό και εκφραστικό πλούτο της υπερτρισχιλιετούς μας γλώσσας (στα 6 εκατομμύρια είμαστε ακόμα;), απ’ την άλλη κράζουμε όποιον χρησιμοποιήσει μια λέξη ή μια έκφραση που, διάβολε, υπάρχει, είναι ζωντανή, δεν ανήκει στα λεκτικά πτώματα που ξεθάβουν κάποιοι φιγουρατζήδες για να στολίσουν τον λόγο τους.

    Το
    λεκτικά πτώματα που ξεθάβουν κάποιοι φιγουρατζήδες για να στολίσουν τον λόγο τους.

    είναι βεβαίως μια άποψη

    αλλά

    έχω την εντύπωση ότι όποιος διαβάζει εντατικά αρχαία κείμενα, γιατί έτσι του ‘την κάθισε στο μυαλο’, επειδή ‘έτσι τη βρίσκει’ ή ό,τι άλλο θες, τουλάχιστον δεν είναι φιγουρατζής. Και υπάρουν πολά ωραία πράγματα που δικαιούνται ν’ αναστηθούν. Αν βέβαι κουβεντιαζουε για το αν το ουδέτερο του αληθής είναι αληθές ή αληθή, είναι άλλο ζήτημα.

    Δεν λέω βέβαια ν’ αναστήσουμε τους ‘κύνας αργούς’ ούτε το θαμειαί ούτε το κιχείω, ούτε το κλύω, ούτε το φιαρόν δέμας. Αλλά υπάρχουν άλλα που πρέπει, και πρέπει κάποιος να το προσπαθήσει

  97. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – Κουτρούφι (σχ. 41). Ακριβώς έτσι!

    – Ο Alexis (σχ. 51) το έθεσε ακριβέστατα.
    Παρά την ένσταση του Πέπε (σχ. 79), νομίζω κι εγώ ότι ρόλο για τη σημασία των δύο εκφράσεων παίζει η θέση τους στην εκκλησιαστική τελετουργία.

    Δεν είμαι ειδικός περί τα εκκλησιαστικά, αλλά απ’ όσα θυμάμαι/ξέρω (από διάφορες ακολουθίες της Μεγαλοβδομάδας, τα Εγκώμια, αλλά και από τη Νεκρώσιμη), το «Και νυν και αεί και εις …» σηματοδοτεί την αρχή του τέλους μιας ενότητας ψαλτικής. Το τέλος της είναι το «Αμήν». Προηγείται πάντα -ας πούμε ως προειδοποίηση του τέλους της ενότητας- το: «Δόξα Πατρί και Υιώ …».
    Συνεπώς, η ’’ελαφρά σημασιολογική διαφορά μεταξύ των δύο’’ που λέει ο Alexis, πιθανότατα υπήρχε στην αρχική χρήση των εκφράσεων αυτών. Να λάβουμε υπόψη μας ότι οι ακολουθίες που προανέφερα είναι από εκείνες που είχαν και έχουν την πολυπληθέστερη συμμετοχή πιστών (αλλά και… απίστων…).
    Μερικά παραδείγματα από εκείνα που αναφέρει ο Spiridione (σχ. 70) συνηγορούν υπέρ αυτής της άποψης:
    π.χ. ’’Βρίσκεται στο νυν και αεί
    Ερμηνεία: Επί ψυχοραγούντων’’

    [Δεν έχει «φτάσει στο αμήν»…]

    Η παραπάνω -λεπτή σίγουρα- διαφοροποίηση συν τω χρόνω αμβλύνθηκε και έτσι έχει επικρατήσει σήμερα, πράγματι, η δεύτερη έκφραση με το «αμήν», ως πιο εύχρηστη/σύντομη(;)

  98. leonicos said

    94 Εράν

    ωφέλεια

    όντως ξενίζει. αλλά τι σημαίνει υπαρκτη΄λέξη; Το επίθετο ‘ανωφελής’ την προυποθέτει.

    Κάτι ανάλογο είχαμε προχθέςμε την απεύθυνση.
    Παρά το τελικό συμπερασμα, ότι καταγράφεται κλπ, εγώ δεν πείστηκα, ασχετα αν δεν το ανέφερα επειδή δεν υπήρχε λόγος, να κανω τον πεισματάρη ή τον ξεροκέφαλο. Και δυο μέρες μετά τη χρησιμοποίησα αυθόρμητα σε κάποιο περιβάλλον που μου φάνηκε εντελώς ταιριαστή. Το κατάλαβα, αφού την είχα χρησιμοποιήσει.

    Κι ένα παράδειγμα.
    Σου λέει κάποιος: Το λάδι της Καλ… είναι πολύ ωφέλιμο διότι έχει βιταμίνη ΠΠΠ
    Απαντάς: παχαίνει.
    Ανταπαντά: Και τι πειράζει;

    Κι εσύ, φτασμένος στο Αμήν (για να μείνουμε στο νήμα), λές όλο οργή: Ωφέλεια ή ανωφέλεια ειναι αυτό;

    Θα μπορούσε να πεις:ωφάλεια ή βλάβη; Δύσκολο. Διότι αν το αντίθετο της ωφέλειας είναι η βλάβη, το αντίθετο του ωφέλιμος είναι το επιβλαβής ή βλαβερός.
    Σκ΄ψο υα ξεφυτρώσουν ξαφνικά μια επιβλάεια η μια βλαβερότητα…

    Αλλά απίθανο δεν είναι

  99. Triant said

    Τι έγινε ρε παιδιά με τα κεφτεδάκια; Αν δεν είναι ανακοινώσιμο, κανά δυό από δω μέσα έχετε το email μου, μπορείτε να μου πείτε;
    Ευχαριστώ.

  100. leonicos said

    Εγώ από τις ακολουθίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας ξερω ένα πράγμα

    έχει αχτύπητα κείμενα. Αξεπέραστα κείμενα και μουσική. Είαι ικανός ν’ ακούω τα Εγκώμια και μετά το Πάσχα (δεν έχω πρόβλημα έτσι κι αλλιώς) και τους Χαιρετισμούς έξι φορές τον χρόνο (εννοώ ολόκληρους, τους τελικούς, όχι τους εβδομαδιαίους).

  101. loukretia50 said

    99. «τα βγάλαμε» και προωθήθηκαν αρμοδίως με συνοπτικές διαδικασίες!

  102. leonicos said

    η χλεύη για το «ουδείς άσφαλτος» της λαίδης Άντζελας.

    Να παίξουμε λίγο με τις λεξεις

    άσφαλτος = αυτός που δεν σφάλλει
    άρα, αυτος που σφάλλει… είναι σφαλτός ή σφαλερός;

    σφαλτός είναι αυτός που σφάλλει ή αυτός που είναι εσφαλμενα (σφαλερά, λανθασμένα) κατασκευασμένος;
    Η ίδια ερώτηση και για το σφαλερός.

    Μάλον απάντησα με ταο σφαλερά = λανθασμένα.

    Το αντίθετο του αλάνθαστος (αυτός που ΔΕΝ ΚΑΝΕΙι λάθη) ποιο είναι;

    Το αντίθετο του αλάνθαστος (αυτός που ΔΕΝ ΠΕΡΙΕΧΕΙ λάθη) ποιο είναι;

    Εφόσον το κείμενο που περιέχει λάθη είαι λανθασμένο, αυτός που κάει λάθη μήπως είναι λανθαστός;

    Τα παιδιά που γνωρίζω έχουν φτιάξει μια δική τους λέξη, λαθούρας.

    Πιθανώς να την έχετε ακούσει και άλλοι εδώ. μαλλον δεν είναι πρωτότυπη.

  103. leonicos said

    Λαθούρες είναι τα χοντρα λάθη.

    Γκούγκλισα το Λαθούρας
    Πολλά ον΄κματα, επιχειρήσεις, διαφημίσεις, έμπλεξα

    Αλλά και Προλεμαίος ο Λάθουρος στο Φλάβιου Ιώσηπου Εργα Άπαντα εκδοση Βασιλειας… κρατηθειτε…. 1644 kοινώς M D C XLIIII

  104. Πέπε said

    @91:
    > > Βρέθηκε ο ένοχος. Είναι ο Πέπε

    Μάλιστα, και βρεμένος και δαρμένος! 🙂

    Πέρα από την πλάκα, εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω πώς γίνεται -τεχνικά- να βγαίνεις σε λάθος σελίδα. Δεν έχεις την ανάρτηση, τα σχόλια και το κουτάκι σχολιασμού, όλα στην ίδια σελίδα; Πώς είναι δυνατόν να αντιγράψεις το σχόλιο στο οποίο θες να απαντήσεις, να απομνημονεύσεις τον αριθμό του, αλλά πριν το επικολλήσεις στο κουτάκι να αλλάξεις σελίδα χωρίς να το προσέξεις;

    @94 κ.σχετ.:

    Ανωφέλεια είναι τελείως κανονική λέξη. Το αν υπάρχει ή όχι είναι θέμα στατιστικό, αλλά θα μπορούσε άριστα να υπάρχει. Αν το θέμα ζητούσε το αντίθετο του ανωφελής και έγραφαν ωφελής, εκεί θα ήταν ξεκάθαρα λάθος. Το να σχηματίσεις όμως την «ανωφέλεια» δύο τινά δείχνει:
    α) είτε ότι ξέρεις όντως τον σχετικό μηχανισμό
    β) είτε ότι κοτσάρισες στα κουτουρού ένα στερητικό α(ν)- κι έτυχε να πιάσει. Ε, σ’ αυτή την περίπτωση η ευθύνη βαρύνει αυτούς που έφτιαξαν το θέμα!

  105. Χρήστος Π. said

    81 Tώρα εξηγήθηκαν όλα! Διαβάζοντας τις αναρτήσεις στο μπλογκ, τα σχόλια, ο κάκτος, η μαύρη που με εκτιμούσε, το μαύρο τριαντάφυλο, οι αναφορές στο εγγονάκι που δεν ήξερα πως υπήρχε, και σου εύχομαι ολόψυχα νάστε όλοι καλά να το χαίρεστε, και φυσικά η.. Ραφήνα. Ίσως Γς να καταλάβαινα νωρίτερα ποιός είσαι αν δεν είχα τελευταία τα δικά μου τρεχάματα. Χαίρομαι που σε βρήκα εδώ και πιστεύω θα μιλήσουμε κατ’ ιδίαν. Ναι εκτιμούσαμε όλοι την Ειρήνη με την αγνή ψυχή και τη ζεστή καρδιά και ευχόμαστε να αναπαύεται εκεί που βρίσκεται. Έφυγαν τα χρόνια αλλά έμειναν οι αναμνήσεις…

  106. Της Μηχανής Ραψίματα said

    Γεια σου Έφη μου, σας διαβάζω συχνά, ρίχνω κλεφτές ματιές στα άρθρα του Νικοκύρη μας και στα σχόλιά σας. Ε καμιά φορά γράφω κι εγώ έτσι για το καλό, όταν προλαβαίνω!!!

  107. leonicos said

    104
    Ένοχε Πέπε
    τόση ωρα προσπαθούσανα βάλω στην τρύπα το τροφοδοτικό για ναμη σβήσει το λάπτοπ. Είμαι λίγο χαζός.Τι να κάνουμε;

    Η ερώτησή μου είναι

    Πότε είναι λάθος μια λάξη που συνάγεται απο το περιβάλλοντης; Γιατί το ωφελής είναι λάθος και το επωφελής δεν είναι; Προφανώς το επωφελής είναι ωφελής με πρόθεση.

    Θα μου απαντήσεις δεν χρησιμοποιείται. Δεκτόν. Αλλά από ποιους και μέχρι ποτε;

    Η θειά μου, που άκουγε καθημερινά ελληνικό ραδιόφωνο από το Ισραήλ (είχε φύγει το 42 μέσω Ευβοίας, ηταν κάποιος Θωμάς από τον μαραθώνα πυ τους πέρναγε,) όταν ερχόταν στην Ελλάδα έλεγε: Μα πώς ιλάτε ετσι; Τι λέξεις είναι αυτές; Προφαώς στο ραδιόφωνο άκουγε καθαρεύουσα, και νόμιζε ότι η καθομιλούμενη δεν αλλάζει.

    Να και άλλο ένα παράδειγμα.

    Γιατί καθομιλούμενη γλώσσα σημαίνει υποχρεωτικά »γώσσα που μιλιέται κοινώς από τον κόσμο΄ ενώ ‘ομιλούμενη’ σημαινει απλώς ότι δεν έχει πάψει;

    την απαντηση την ξερω. Οι γλωσσικές συμβάσεις είναι πάνω απ’όλα, αλλά προφανώς και αυτές αλλάζουν.

    Αν δεις πώς χρησιμοποιούσαν τιςλέξεις ο Ευσταθιος Θεσσαλονίκης και ο Τζέτζης… αιι δεν είναι αρχαιοι.

  108. Της Μηχανής Ραψίματα said

    Πέπε μ΄εκανες να ψάχνομαι για κανά 20λεπτο!!! Μα λέω τόσο λάθος να ΄μαι!!!;;; Χι,χι.

  109. Χρήστος Π. said

    107 Πες μας τι εννοείς για το πως χρησιμοποιούσε τις λέξεις ο Ευστάθιος, θα με ενδιέφερε να μάθω και δεν εχω ιδέα. Κυκλοφόρησε σχετικά πρόσφατα ένα ενδιαφέρον βιβλίο με πολιτικές και οικονομικές ιδέες του το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

  110. loukretia50 said

    Λανθάνων Πέπε – κρύβεται ή μήπως κάνει λάθη?
    Άλλα μας λέει το ΛΚΝ κι άλλα η γλώσσα πλάθει
    Σφαλτός, λανθάνων… Λάνθιμος!
    Λέμε άραγε λαθούρα?

    (Όπως και νάχει, έσφαλε!
    δίπλα κάνει καζούρα!)

  111. Πέπε said

    107
    > > Προφανώς το επωφελής είναι ωφελής με πρόθεση.

    Δεν είναι τόσο προφανές όσο με τα ρήματα! Λέμε «αρκώ – επαρκώ», αλλά δε λέμε «αρκής – επαρκής» (επίθετα).

    Η αλήθεια είναι ότι μ’ έβαλες λίγο σε προβληματισμό Λεώνικε. Αφού λέμε ωφέλεια, γιατί δε λέμε ωφελής; Έλα ντε! Σίγουρα μια απάντηση είναι ότι το επίθετο είναι ωφέλιμος, αλλά αυτό δεν απαντά στο γιατί δεν είναι (έστω δυνητικά) σωστό το ωφελής.

    Πάντως σίγουρα η απάντηση σ’ ένα θέμα τύπου «βρείτε μια λέξη που να σημαίνει ___» δεν μπορεί να είναι «παίρνω όποιο θέμα θέλω, προσθέτω όποια προθήματα και επιθήματα θέλω, και αν δεν υπάρχει θα μπορούσε να υπάρχει», γιατί πολλές φορές δε θα μπορούσε.

    Το να διατυπωθεί ακριβής κανόνας για κάθε περίπτωση όπου δε θα μπορούσε, εξηγώντας το γιατί δε θα μπορούσε, δεν είναι τόσο απλό. Ούτε και ανέφικτο βέβαια, αλλά δεν είναι κάτι να το ρωτήσεις σε αποφοίτους Λυκείου. Το αν όμως έχουν αποκτήσει αρκετή γλωσσική εμπειρία ώστε να αναγνωρίζουν «διαισθητικά» (δηλ. εμπειρικά) κάποιες περιπτώσεις όπου δε θα μπορούσε, αυτό μάλιστα.

    Ε, αυτοί που έγραψαν «ανωφέλεια» κατά τη γνώμη μου απέδειξαν ότι την έχουν αποκτήσει!

  112. Μανώλης Σαβοριανάκης said

    Καλησπέρα, Νίκο. Να απαντήσω, κατ’ αρχάς, στον φίλο σχολιαστή που απορεί για το πώς ένας φιλόλογος δεν γνωρίζει την συγκεκριμένη χρήση της φράσης. Ρώτησα πέντε συναδέλφους που είναι περίπου στην ηλικία μου και όλοι μου είπαν ότι δεν την γνωρίζουν, σε αντίθεση με το «με έφερε στο αμήν» που την ηξεραν όλοι. Οσό αφορά τώρα την δυσπιστία μου και την απροθυμία μου να κοιτάξω λεξικό, σε διαβεβαιώ ότι δεν είναι η συνήθης αντίδρασή μου όταν δεν γνωρίζω μία λέξη ή φράση. Μου έχει συμβεί αρκετές φορές και πάντα ανατρέχω σε λεξικό. Ο λόγος που δεν το έκανα, εν προκειμένω, πέρα από την αντιπάθειά μου για τις επιλογές του υπουργού Παιδείας, είναι ότι θεώρησα την παρέμβασή σου προϊόν της υπέρμετρης ευαισθησίας σου όταν πρόκειται να υπερασπιστείς υπαρκτά ή ανύπαρκτα (όπως εδώ) γλωσσικά σφάλματα στελεχών του κυβερνώντος κόμματος. Παραδέχομαι ότι είμαι προκατειλημμένος και αυτό με έκανε να αντιδράσω κατά τρόπο λανθασμένο. Κατά τ’ άλλα, θεωρώ απαράδεκτο το νόμο Γαβρόγλου. Με έφτασε στο νυν και αεί.

  113. Alexis said

    Σε ό,τι αφορά το παράδειγμα με το ωφέλεια-ανωφέλεια έχω μια λίγο διαφορετική άποψη.
    Πιστεύω ότι στις Πανελλήνιες Εξετάσεις, όπως και σε κάθε παρόμοιο διαγωνισμό που θέλει να λέγεται σοβαρός και αδιάβλητος, οι κανόνες του «παιχνιδιού» θα πρέπει να έχουν μπει από την αρχή και να είναι γνωστοί.
    Τι εννοώ; Ανεύρεση π.χ. σε ένα τουλάχιστον από τα «μεγάλα» λεξικά μας (το ποια θα είναι αυτά θα έχει καθοριστεί εκ των προτέρων) προκειμένου να θεωρηθεί «υπαρκτή» μία λέξη και να εκληφθεί ως σωστή.
    Διαφορετικά δεν πρόκειται να βρούμε ποτέ άκρη. Η ανεύρεση σε ένα κείμενο, λογοτεχνικό ή δημοσιογραφικό, παλιό ή καινούργιο, και πολύ περισότερο στο γκουγκλ, δεν μπορεί να αποτελέσει «πιστοποιητικό», ειδικά όταν μιλάμε για σχολικές εξετάσεις.
    Με αυτό το σκεπτικό εγώ θα θεωρούσα σωστή την «απεύθυνση» ως μια πιθανή απάντηση κάποιου μαθητή, αλλά λανθασμένη την «ανωφέλεια».
    Και φυσικά δεν είναι ούτε εύκολο ούτε και πρακτικά εφαρμόσιμο οι διορθωτές να εντρυφούν σε σώματα κειμένων προκειμένου να ανακαλύψουν εάν υπάρχει ή δεν υπάρχει μια λέξη.

  114. Μαρία said

    111
    Απο θέματα σε ς (γένος, ήθος, μένος, κλπ) παράγονται πλήθος σύνθετων επιθέτων σε -ής και απ’ αυτά ουσιαστικά σε -ία/εια. Έτσι απο το όφελος (οφέλλω) έχουμε/είχαμε ανωφελής, δημωφελής, κοινωφελής κλπ. Το ω λόγω της έκτασης στη σύνθεση.
    Το ρήμα ωφελώ είναι μεταγενέστερο του οφέλλω.

  115. # 113

    ούτε έτσι βρίσκεις άκρη, άσε που η επιλογή του λεξικού θα αμφισβητείται συνεχώς. Αυτή η μπούρδα περί συνονύμων και αντωνύμων -που μας ήρθε από τα φροντιστήρια ξένων γλωσσώ-ν δεν είναι σοβαρό κριτήριο για εξετάσεις και θα μπορούσε να καταργηθεί, εννοείται μαζί με τις πανελλήνιες εξετάσεις, θεσμός κυριολεκτικά της πλάκας που έχει θεοποιηθεί από γονείς που θεωρούν τα παιδιά τους συνέχεια του εαυτού τους μόνο

  116. Γιάννης Κουβάτσος said

    112:Εγώ εξέφρασα την απορία κλπ. Την εποχή του γκουγκλαρίσματος οι απαντήσεις σε τέτοια ζητήματα βρίσκονται στο λεπτό (και πολύ είπα). 😊 Αλλά υπεισήλθαν και άλλοι παράγοντες, όπως παραδέχεστε κι εσείς, που επηρεάζουν την κρίση. Ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο. Είχαμε σχετική συζήτηση χτες σε άλλο νήμα.

  117. sarant said

    94 Σαν να τη θυμάμαι την ιστορία με την ανωφέλεια

    112 Καλημέρα, ευχαριστώ για το σχόλιο. Φάνηκε πάντως η χρησιμότητα του λεξικού. Για τον νόμο, άλλη συζήτηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: