Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 2 – Οι σπουδές στην Ιταλία

Posted by sarant στο 30 Απριλίου, 2019


Πριν από 15 μέρες άρχισα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη. Στη σημερινή δεύτερη συνέχεια παρουσιάζω το δεύτερο κεφάλαιο.

Δύο

Οι σπουδές στην Ιταλία

Σε πόλεις αιγυπτιακές πολλές να πας
να μάθεις και να μάθεις απ’ τους σπουδασμένους
Κωνσταντίνος Καβάφης

Τη θέση του άτυπου αρχηγού της παρέας ο Χαράλαμπος ο Κανόνης την κέρδισε με την αξία του. Ήταν ένα ήσυχο αλλά γεμάτο ζωντάνια και καλή διάθεση παιδί, με πηγαίο αλλά καθόλου επιδεικτικό χιούμορ. Εξωτερίκευε πάντα τις σκέψεις του χωρίς περιστροφές κι υπονοούμενα. Είχε το μεγάλο ταλέντο να λέει την αλήθεια χωρίς να δημιουργεί αντιπάθειες. Σα μαθητής δεν ήταν από τους λεγόμενους «σπασίλες», απ’ αυτούς δηλαδή που επιδεικτικά επιδιώκουν να πρωτεύσουν, αλλά ό,τι μάθαινε το μάθαινε μεθοδικά και σε βάθος. Από τα μαθητικά του χρόνια εμφάνισε τη συστηματικότητα και την αναλυτική σκέψη, που έγιναν αργότερα το κυριότερο γνώρισμα της προσωπικότητάς του.

Οι συμμαθητές κι οι φίλοι του πολύ συχνά καταφεύγαν στα φώτα του όταν δεν καταλάβαιναν κάτι, ιδίως θέματα από τη φυσική, τη χημεία και τα μαθηματικά. Ο Κανόνης πρόθυμος πάντα, τους εξηγούσε με σχολαστικότητα το πρόβλημα. Έχοντας το σαράκι της μεθοδικής ανάλυσης μέσα του, πολλές φορές γινόταν κουραστικός, γιατί κάθε ζήτημα που εξηγούσε τόπιανε από την αρχή. Για να εξηγήσει φερ’ ειπείν το μηχανισμό των χημικών δεσμών άρχιζε να τους εξηγεί τη δομή του ατόμου, πράγμα που προκαλούσε τις διαμαρτυρίες των πιο ανυπόμονων.

Η μεθοδικότητα και η επιμονή στη μελέτη, που χαρακτήριζαν τον Κανόνη, αξιοποιήθηκαν όταν πήρε το απολυτήριο του γυμνασίου το 1928. Με την αποφοίτηση από το γυμνάσιο η παρέα για λίγα χρόνια αποσυντέθηκε, αλλά η επικοινωνία των μελών της συνεχίστηκε με την πυκνή ανταλλαγή πολυσέλιδων επιστολών. Ορισμένοι από τους φίλους πήγαν στην Αθήνα για σπουδές. Ο Ηλίας ο Χιωτέλλης άρχισε να σπουδάζει φαρμακοποιός, ο Άγγελος ο Λάμπρου χημικός, ο Γιάννης ο Βαλετόπουλος μπήκε στην Ανωτάτη Εμπορική και ο Μίλτης ο Παρασκευαΐδης στη Φιλοσοφική του Πανεπιστημίου, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία δημοσιεύοντας σκίτσα και γελοιογραφίες σε διάφορα έντυπα. Στην Αθήνα επίσης πήγε κι ο Στρατής ο Πρίμπας, που από την αρχή ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία.

‘Αλλοι από τους φίλους έπιασαν δουλειά στη Μυτιλήνη. Ο Παναγιώτης ο Κοντή βεης μπήκε με διαγωνισμό στην Ε-μπορική Τράπεζα, ο Στρατής ο Μακρυγιάννης ασχολήθηκε με το εμπόριο κι ο Μήτσος ο Λεοντής έγινε δημοσιογράφος κι αργότερα μάλιστα έβγαλε δίκιά του εφημερίδα, την «Εξέλιξη».

Ο Κανόνης αντιμετώπισε τότε σοβαρό δίλημμα. Ήθελε πολύ να σπουδάσει, αλλά κατανοούσε τα πενιχρά οικονομικά μέσα της οικογένειάς του. Τότε ακριβώς προκηρύχτηκε ο διαγωνισμός του Καραντώνειου κληροδοτήματος, που είχε συσταθεί με σκοπό την αποστολή Λεσβίων αποφοίτων του γυμνασίου σε γεωπονικές σχολές του εξωτερικού. Τούτη τη φορά το έπαθλο ήταν τετραετής σπουδή στην περίφημη γεωπονική σχολή στο «Ανώτερο Βασιλικό Γεωπονικό Ινστιτούτο του Πόρτιτσι», (Reale Instituto Superiore Agrario di Portici), στη Νότια Ιταλία. Ο Χαράλαμπος ο Κανόνης αποφάσισε να πάρει μέρος στο διαγωνισμό.

Οι εξετάσεις ήταν πολύ αυστηρές, ανάλογες με το έπαθλο. Ο Κανόνης είχε ν’ αντιμετωπίσει και ν’ αναμετρηθεί με πολλούς υποψήφιους, πολλοί από τους οποίους είχαν αποφοιτήσει πριν από δυο και τρία χρόνια και σ’ όλο αυτό το διάστημα προγυμνάζονταν και μελετούσαν συστηματικά. Ρίχτηκε στο διάβασμα με τη χαρακτηριστική του επιμονή και μεθοδικότητα. Διάβαζε νύχτα και μέρα με σύντομα μονάχα διαλείμματα για φαΐ και ύπνο. Στο δωμάτιο, που άλλοτε αντιβοούσε από τον εύθυμο θόρυβο της παρέας, τώρα επικρατούσε άκρα σιωπή. Η μητέρα του κι οι αδελφές του τού φερναν κάπου κάπου δυνατό καφέ, λίγο γάλα ή ένα αυγό.

Όπως διηγείται ο Μήτσος ο Λεοντής όταν καμιά φορά περνούσε από το σπίτι, βραδάκι, για να τον δει λίγα λεπτά, τον έβρισκε πάντα να μελετά, πίνοντας καφέ κι έχοντας στο κεφάλι του κρύες κομπρέσες.

Τελικά το αποτέλεσμα ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Ο Κανόνης πρώτευσε με σημαντική κι εντυπωσιακή διαφορά από τους άλλους συνυποψήφιους. Ο πρόεδρος της Επιτροπής του Καραντώνειου Κληροδοτήματος Απόστολος Σιφναίος rov κάλεσε για να τον συγχαρεί και να του δώσει την εγκριτική απόφαση.

Όσοι από την παρέα βρίσκονταν στη Μυτιλήνη γιόρτασαν την επιτυχία του φίλου τους. Τότε φάνηκε το ισχυρό πνεύμα φιλαλληλίας και προσφοράς, που χαρακτήριζε τον Κανόνη. Ξέροντας πως κι ο Χρήστος ο Καλδής ονειρευόταν να γίνει γεωπόνος, του πρότεινε να γραφτεί κι αυτός στην ίδια σχολή και να καλύψουν τα έξοδά τους από το ίδιο επίδομα του κληροδοτήματος. Ο Καλδής στην αρχή δίστασε αναλογιζόμενος τις δυσκολίες και προβλέποντας αδιέξοδα. Ο Κανόνης όμως επέμενε και τελικά οι δυο φίλοι αποφάσισαν να σπουδάσουν μαζί στην Ιταλία.

Πρώτος έφυγε ο Κανόνης για να βολιδοσκοπήσει τα πράγματα και λίγες βδομάδες αργότερα ακολούθησε κι ο Καλδής, αφού εξασφάλισε από συγγενείς του κάποια συμπληρωματική αρωγή, καθώς και μικρό βοήθημα από τα Φιλανθρωπικά Καταστήματα Μυτιλήνης. Οι φίλοι εγκαταστάθηκαν στο Πόρτιτσι και άρχισαν τις σπουδές τους.

Το Πόρτιτσι ήταν εκείνο τον καιρό λίγο μικρότερο από τη Μυτιλήνη σε πληθυσμό, αλλά καθώς βρισκόταν σε μικρή απόσταση από τη Νάπολη είχε μεταβληθεί ουσιαστικά σε προάστειο της μεγαλούπολης του ιταλικού νότου. Ήταν η δεύτερη στη σειρά από τις πολιτείες, που η η μια δίπλα στην άλλη, στόλιζαν την πανέμορφη ακτή του κόλπου της Νάπολης, Σαν Τζοβάνι, Πόρτιτσι, Ρετζίνα, Τόρρε ντελ Γκρέκο, Καστελαμάρε και τέλος στην άκρη της χερσονήσου, που μαζύ με το νησί του Κάπρι κλείνουν οπό το νοτιά τον κόλπο, το πολυτραγουδισμένο Σορέντο. Ανάμεσα στις πόλεις αυτές είναι και τα ερείπια της Πομπηίας, του Ερκουλάνεουμ (Ηράκλειου), και της Σταβίας, που θάφτηκαν από τη λάβα και τη σποδό του Βεζούβιου στα 70 μ.Χ. Το μοναδικό εν ενεργεία ηφαίστειο της ηπειρωτικής Ευρώπης ορθωνόταν πανύψηλο πάνω από το Πόρτιτσι.

Τα κτίρια του «Ανώτερου Βασιλικού Γεωπονικού Ινστιτούτου του Πόρτιτσι» αποτελούσαν ολόκληρο οικοδομικό συγκρότημα πάνω στον κύριο δρόμο, που οδηγεί από τη Νάπολη στην Πομπηία. Ήταν σχολή περίφημη όχι μονάχα στην Ιταλία μα και σ’ ολόκληρη την Ευρώπη. Εκείνο τον καιρό το όνομα της σχολής τόκανε ακόμα πιο ακουστό η φήμη και το κύρος του διευθυντή της, του διάσημου Σιλβέστρι, καθηγητή της εντομολογίας και επιστημονικής προσωπικότητας πρώτης γραμμής. Στο τέλος της δεκαετίας του 1920 το Ινστιτούτο ήταν γνωστό σαν «Σχολή του Σιλβέστρι».

Μπροστά στη σχολή. Ο Κανονης πρώτος από αριστερά.

Την εποχή που ο Κανόνης και ο Καλδής φτάσανε οτην Ιταλία, ο φασισμός του Μουσολίνι ήταν κιόλας εφτά χρόνια στην εξουσία. Στους δυο φίλους έκανε εντύπωση το αστυνομικό κράτος με το πλήθος τους μυστικούς, τους πάνοπλους καραμπινιέρους, τους θρασείς και αυθάδεις μελανοχίτωνες, που γυρνούσαν οπλισμένοι με στιλέτα ντυμένοι στα κατάμαυρα με κάτι περίεργα μαύρα φέσια στο κεφάλι. Η μουλωχτή, σιωπηλή βία της αστυνομίας γινόταν φανερή ακόμα και στους άσχετους ξένους φοιτητές. Ο Κανόνης σημείωσε τον, άγνωστο τότε στην Ελλάδα, τρόπο που οι αστυνομικοί και κυρίως οι μυστικοί πιάνανε τους αντιφρονούντες και τους έσπρωχναν ως την κλούβα ή ως την πόρτα της αστυνομίας: με το ένα χέρι τους βούταγαν από το πίσω μέρος του παντελονιού τους, από την οσφύ και με το άλλο από το σβέρκο. Ο συλλαμβανόμενος δεν μπορούσε να αντιδράσει και πήγαινε «καροτσάκι» εκεί που τον οδηγούσε ο αστυνομικός. Η τεχνική αυτή κατά την Κατοχή μεταφέρθηκε και στην Ελλάδα, όπου βελτιώθηκε σημαντικά.

Εκτός από τις επίσημες αστυνομίες και παρααστυνομίες υπήρχαν και παρακρατικά σώματα οι λεγόμενοι «Αρντίτι», οι οποίοι πολλές φορές εμφανίζονταν με ματωμένα χέρια και ρούχα για να τρομοκρατούν τον κόσμο στις εργατικές συ-νοικίες. Πολλοί λέγανε πως όλα αυτά ήταν σκηνοθεσία και πως οι «Αρντίτι» αυτοί σφάζανε κάποια κόττα και με το αίμα της βάφανε τα χέρια τους.

Η αλήθεια είναι πως ο μουσολινικός φασισμός ήταν άφθαστος στη σκηνοθεσία και τον εντυπωσιασμό. Οι μεγαλο-πρεπείς παρελάσεις, οι αναπαραστάσεις ρωμαϊκών τελετών, οι πολυδάπανες γιορτές, οι φανφαρονισμοί και τα μεγάλα θεάματα ήταν στην ημερήσια διάταξη, σε συνδυασμό με μιαν ακατάσχετη μεγαλοστομία, λεξιμαγεία και ατέλειωτες αγο-ρεύσεις μπροστά σε πυκνές μάζες παραληρούντων οπαδών.

IVT όλα αυτά τα καμώματα το καθεστώς προσπαθούσε να διασκεδάσει την απερίγραπτη φτώχεια, που έφτανε ως την πείνα, του ιταλικού λαού. Η ανέχεια των λαϊκών στρωμάτων έκανε εντύπωση ακόμα και στους δυο φίλους που έρχονταν από μια φθίνουσα επαρχιακή πόλη της πάμπτωχης προπολεμικής Ελλάδας. Στα τραμ της Ιταλίας είχε καθιερωθεί άλλο εισιτήριο για τους καθιστούς και άλλο, φθηνότερο, για τους όρθιους κι οι δυο φίλοι έβλεπαν έκπληκτοι τους εργάτες να γυρίζουν κατάκοποι από τη δουλειά και να στέκουν όρθιοι στο τραμ, ενώ υπήρχαν άδεια καθίσματα, γιατί δεν είχαν ή δε θέλαν να πληρώσουν το ακριβότερο εισιτήριο.

Ο Κανόνης με τον Καλδή βολεύτηκαν σ’ ένα φτωχικό δωμάτιο κι άρχισαν να παρακολουθούν ταχτικά τα μαθήματα. Τα ιταλικά τα έμαθαν σχετικά γρήγορα κι ο Κανόνης μάλιστα με τη γρυπή μύτη του και τα ίσια κατάμαυρα μαλλιά του περνούσε, χάρη στην τέλεια προφορά του, για γνήσιος Ιταλός του νότου. Δεν έμαθε μόνο τα ιταλικά μα και τα ναπολιτάνικα, που στην προφορά τους, τη συρτή και κάπως τραγουδιστή, διαφέρουν αρκετά από την επίσημη γλώσσα.

Οι δυο φίλοι ζούσαν πενιχρά και συμμαζεμένα. Η μόνη πολυτέλεια που επέτρεπαν στον εαυτό τους ήταν να αγοράζουν καλά βιβλία καθώς και γραφική ύλη ποιότητας άγνωστης τότε στην Ελλάδα. Κύρια αναψυχή τους ήταν οι εκδρομές στα γύρω της Νάπολης, στην Πομπηία, στο Σορρέντο ή το ανέβασμα με «φουνικουλάρ», τον εναέριο σιδηρόδρομο, ως τον κρατήρα του Βεζούβιου. Του Κανόνη του άρεσε να ρεμβάζει κοιτάζοντας τον κόλπο της Νάπολης ψηλά από το Βεζούβιο, ένα τοπίο μαγευτικό και τόσο γνήσια ελληνικό, που νόμιζε πως βρίσκονταν στην Ελλάδα. Άλλοτε πάλι παρατηρούσε τις εκρήξεις του ηφαίστειου, που την εποχή εκείνη βρισκόταν σε φάση αναζωπύρωσης, χωρίς να τρομάζει από τις διάπυρες πέτρες που εκτοξεύονταν από τον κρατήρα του.

Κάποτε μαθεύτηκε πως ο Μουσολίνι θα επισκεπτόταν τη Νάπολη και σε συνέχεια θα πήγαινε ως την Πομπηία, όπου πρόσφατες ανασκαφές είχαν φέρει στο φως ενδιαφέρουσες αρχαιότητες. Επειδή ο δρόμος περνούσε κυριολεκτικά μπροστά από το Ινστιτούτο η διεύθυνση της σχολής ετοιμάστηκε να υποδεχτεί και να ξεναγήσει στις εγκαταστάσεις της τον Ντούτσε.

Μολονότι η «πορεία προς τη Ρώμη», που του χάρισε την εξουσία, ξεκίνησε από τη Νάπολη, ο Μουσολίνι απόφευγε να επισκέπτεται την πρωτεύουσα του Νότου, με την οποία όπως φαίνεται είχε ανοιχτούς λογαριασμούς από τον καιρό που ήταν σοσιαλιστής δημοσιογράφος και πολιτικός. Έτσι κατά την επίσκεψή του στη Νάπολη, την πρώτη από τότε που πήρε την εξουσία, πάρθηκαν από τις αρχές δρακόντεια μέτρα α- σφαλείας. Τόσο μέσα στην ίδια τη Νάπολη όσο και στις πόλεις που μεσολαβούσαν ως την Πομπηία, σ’ όλες τις στέγες, τα καμπαναριά και τις ταράτσες εγκαταστάθηκαν πάνοπλοι καραμπινιέροι. Στους κατοίκους απαγορεύτηκε να στέκουν στα μπαλκόνια ή στα παράθυρα, που έπρεπε να μένουν κλειστά. Οι δρόμοι γέμισαν με αστυνομικούς, εν στολή και με πολιτικά, ενώ πλήθος χαφιέδων σκορπίστηκε μέσα στον κόσμο, που είχε συγκεντρωθεί στα πεζοδρόμια. Η κίνηση οποιουδήποτε οχήματος απαγορεύτηκε.

Η διεύθυνση της Σχολής, που μέρες πιο πριν είχε διατάξει γενική καθαριότητα του χώρου, συγκέντρωσε τους φοιτητές στην κεντρική αυλή του Ινστιτούτου. Φυσικά μέσα στη μάζα των φοιτητών είχαν εισχωρήσει και αναμιχθεί πολυάριθμοι μυστικοί και χαφιέδες. Έγινε κι ένα φαιδρό επεισόδιο μ’ ένα φοιτητή, έλληνα κι αυτόν, μεγαλύτερο στα χρόνια από τους δυο φίλους, του Κανόνη και τον Καλδή, που ήταν κατά σύμπτωση ντυμένος στο στυλ των χαφιέδων: σκούρο κοστούμι και καπέλο μπορσαλίνο. Οι μυστικοί, περνώντας τον για συνάδελφό τους, του έδιναν οδηγίες, πού να πάει και πού να σταθεί κι αυτός, τι να κάνει, ακολουθούσε πιστά τις εντολές τους χωρίς να βγάζει μιλιά.

Τελικά ύστερα από πολύωρη αναμονή φάνηκε ο δικτάτορας με τη συνοδεία του. Τέσσερις ομοιόμορφες μαύρες λι- μουζίνες, που με ιλιγγιώδη ταχύτητα διάτρεξαν τη λεωφόρο χωρίς να σταθούν πουθενά. Ούτε φυσικά στο Ινστιτούτο.

 

63 Σχόλια to “Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 2 – Οι σπουδές στην Ιταλία”

  1. Καλημέρα

    Τους καλούς μαθητές τους ξέρω σαν σπασίκλες, είναι τυπογραφικό ή άλλος τύπος της έκφρασης ;

  2. νεσσίμ said

    φαίνεται υπήρχε και το σπασίλας παλιότερα..

  3. Georgios Bartzoudis said

    Την περίοδο 1927-29, δεν ήταν λίγοι οι συμπατριώτες μας που «ανακάλυπταν» τον φασισμό και τον ασπάζονταν ασμένως! Μεταξύ αυτών και ουκ ολίγοι της Σερρών πολιτείας. Πας περίεργος μπορεί να ανατρέξει σε εφημερίδες εκείνου του καιρού, όπως το ΣΚΡΙΠΤ και το ΕΜΠΡΟΣ, που διατηρεί σε ψηφιοποιημένη μορφή η Εθνική Βιβλιοθήκη.

  4. Πολύ ωραίο κείμενο -όπως πάντα…

    Κάποιες παύλες (τυχαίες ;;) στο κείμενο δίνουν μερικές αμφισημίες, με κορωνίδα τις αγο-ρεύσεις του Μπενίτο…

  5. Οι «αρντίτι» προφανώς δεν ήταν αυτοί: https://en.wikipedia.org/wiki/Arditi_del_Popolo
    Υπάρχει μάλλον ένα μπέρδεμα, μιας και οι αρχικοί arditi, επίλεκτο σώμα του ιταλικού στρατού στον Α΄ΠΠ, διαλύθηκαν το ’20. Αποτέλεσαν το πρότυπο για τους μελανοχίτωνες ή squadristi, και μάλλον αυτούς εννοεί ο συγγραφέας.

    Για κάποιο λόγο δεν φανταζόμουν και ότι οι χημικοί δεσμοί θα ήταν στη διδακτέα ύλη του ελληνικού σχολείου τη δεκαετία του ’20. Δεν είναι απίθανο όμως: https://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_bond#History

  6. ΓΤ said

    Η Πομπηία θάφτηκε κάτω από τη λάβα το 79 μ.Χ. (και όχι το 70 μ.Χ.)

  7. νεσσίμ said

    αλλά και προ δυο εβδομάδων εδώ: https://sarantakos.wordpress.com/2019/04/15/metafrastika/#comment-578574

  8. 1,2 Μέχρι το 1967 που αποφοίτησα από το λύκειο, σπασίλας λέγαμε. Αργότερα το άκουσα σπασίκλας.

  9. Λεύκιππος said

    Σορέντο. Από τις πιο συμπαθητικές πόλεις του ιταλικού νότου.

  10. Νέο Kid said

    Πομπηία… Μου έχει μείνει στη μνήμη το ρδελομπού της με τις τσαπού για σήμανση, και τις ωραίες «στάσεις» στους τοίχους… και μια αρχαία σφίγγα που ακόμα έχω το κεντρί της στο μπούτι μου τη ρουφιάνα!
    (ας πούνε και οι ειδικοί, αλλά σιγά να μην είναι αρχαία η Πομπήια. Οι μαφιόζοι την έστησαν για να ξεψυρίζουν τα κορόιδα τους τουρίστι…
    Κι ντα λαβορο αλ μαρίτο; Μπενίτο! Κι φα ρίρι λι μπαμπίνι; Μουσολίνι! …

  11. # 5

    Από τα λίγα που έχω ακούσει στην Μπολόνια αρντίτο λέγανε κοροϊδευτικά κάθε κακότροπο σκυλί γιατί τους θύμιζε την νεολαία του Μουσολίνι που την αποκαλούσαν έτσι, κάτι αντίστοιχο με τους Αλκιμους του Μεταξά.

  12. Alexis said

    Πολύ ωραίο.
    Να σημειωθεί, αν δεν έχει αναφερθεί ήδη, ο λιτός αλλά εύγλωττος τίτλος του βιβλίου:
    «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου» με το Α κεφαλαίο.

  13. loukretia50 said

    Καλημέρα!
    Ωραίο κείμενο, όσοι δε διάβασαν τη συνέχεια νομίζω ότι τώρα δε θα το αποφύγουν!
    Νομίζω ότι ξέρω γιατί εμφανίζονται παύλες.
    Σε κείμενα που ήταν σε παλιότερη έκδοση του word και είχαν συλλαβισμό, κατά την αντιγραφή και ταυτόχρονα μετατροπή τους σε πιο σύγχρονη, εμφανίζονται παύλες γιατί απλά αλλάζει η μορφή του κειμένου και οι λέξεις μεταφέρονται στην επόμενη σειρά.

  14. loukretia50 said

    Έτυχε να επισκεφθώ την Πομπηία, αναρωτιέμαι πως νοιώθει κάποιος που ζει σήμερα κάτω απ΄το ηφαίστειο.
    Συνηθίζει υποθέτω, αλλά πάλι…

  15. # 6

    Υπάρχουν και καθολικοί παλαιοημερολογίτες αλλά και ναπουλιτάνοι παλαιοσεισμίτες που μετράνε την έκρηξη με την έναρξη της δραστηριότητας και όχι με την κορύφωσή της (πλάκα κάνω)

  16. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα

    (άσχετον επετειακόν)

  17. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εντυπωσιασμός και εκφοβισμός, το άλφα και το ωμέγα των αυταρχικών καθεστώτων.

  18. Τι Πομπήια, τι Ποπέα που έχει και την στέψη της, να ‘ουμ…

  19. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια, με αναμενόμενο ιταλικό χρώμα!

    13 Ακριβώς έτσι.

  20. μήτσκος said

    Η Ε-μπορική τράπεζα πάντως θυμίζει E-banking. (Όταν στο σίλικον βάλεϊ τρώγανε βελανίδια πάνω στα δέντρα… κτλ κτλ)

  21. μήτσκος said

    «με το ένα χέρι τους βούταγαν από το πίσω μέρος του παντελονιού τους, από την οσφύ και με το άλλο από το σβέρκο»

    Αυτό δεν είναι που λέμε «κωλοφεράντζα»;

  22. Λεύκιππος said

    Εχω την εντύπωση ότι με το φουνικολαρ δεν ανεβαίνεις, τουλάχιστον τώρα στον Βεζούβιο. Δεν ξέρω τι γινόταν στην εποχή του συγγραφέα, αλλά εγώ περπάτησα υποβασταζόμενος σε δυο δοκάρια, που πουλούσαν οι ναπολιτάνοι στην έναρξη της ανάβασης, στη βάση του Βεζούβιου.

  23. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.
    Πολὺ ὡραία ἡ συνέχεια.
    Μὲ λιτὸν τρόπο δίνει παραστατικὰ τὴν ἀτμόσφαιρα τῆς ἐποχῆς στὴ φασιστικὴ Ἰταλία.

    Ἀπὸ ποῦ ἄντλησε τὸ ὑλικό του ὁ πατέρας σου, Νικοκύρη; Ἀπὸ διηγήσεις τοῦ παπποῦ ἤ ἀπὸ κάποια γραπτὰ τοῦ Χαράλαμπου Κανόνη;

  24. Γιάννης Κουβάτσος said

    Από το θαυμάσιο ιστολόγιο του Γιώργου Κεντρωτή «Αλωνάκι της ποίησης»:
    ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

    ΠΟΜΠΗΙΑ-ΗΔΟΝΗ

    Η Πομπηία-μουσείο, η Πομπηία-ζωή, καλπάζουσα λαγνεία,
    η Πομπηία, με Πάνες μεγαλόφαλλους, ωραία τυπωμένη
    στη Σεπτεμβριανή πανσέληνο. Η Πομπηία
    γυμνή, φιλήδονη, – με πυρωμένη βελόνα στιγμογραφημένη
    σε μπράτσα και σε στήθη ναυτικών.
                    Στην έξοδο
    βρήκα στο λιοφρυγμένο χώμα της δυό σκουριασμένα ξυραφάκια –
    ω, σίγουρα, μ’ αυτά οι πασίχαρες, πρόθυμες πόρνες
    ξυρίζαν τις μασκάλες τους, τα αιδοία τους, – αυτές που, τώρα,
    ζωγραφιστές πάνω απ’ τις πέτρινες κλίνες, μας κοιτάξαν
    μέσ’ απ’ το θάνατό τους μ’ ένα ανίσκιωτο χαμόγελο
    προσθέτοντας μιάν άγνωστη ηδονή στην ηδονή να ζούμε ακόμα.

                  Πομπηία, 17.ΙΧ.78

    Από την ποιητική συλλογή: «Ο κόσμος είναι ένας» (1978).
    Από το βιβλίο: Γιάννης Ρίτσος, «Ποιήματα», τ. ΙΔ, Κέδρος, Αθήνα 2007, σελ. 158.

  25. Ας εξηγήσει κάποιος στον ελάχιστο Βασιλειάδη που δεν (ή κάνει πως δεν) καταλαβαίνει πως τελικός με μοιρασμένους οπαδούς στο ΟΑΚΑ «σπάει» την έδρα της ΑΕΚ, χωρίς οπαδούς όμως η ΑΕΚ παίζει στο γήπεδό της κι ο ΠΑΟΚ σ’ ένα ξένο. Χωρίς οπαδούς ας γίνει στην Τούμπα, στο Καυτατζόγλειο στο Ηράκλειο, όχι άλλα χατηράκια στο κολητάρι του, αρκετά με τα περσινά.
    Αντε γιατί είναι κοντά οι εκλογές και τα περσινά δεν ξεχνιούνται εύκολα

  26. Γιάννης Κουβάτσος said

    25: Μισό λεπτό να τον πάρω τηλέφωνο να του το εξηγήσω…Μπορεί να μην έχει κακή πρόθεση ο άνθρωπος, ίσως δεν το κατάλαβε…Βουίζει…

  27. Θρασύμαχος said

    Το Πόρτιτσι έχει περάσει στην ιστορία (και) ως ο τόπος όπου διαδραματίζεται το αριστούργημα του Ωμπέρ https://fr.wikipedia.org/wiki/La_Muette_de_Portici https://www.youtube.com/watch?v=D1Jq-cr6hTg

  28. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την περιγραφή της φασιστικής Ιταλίας.

    Παύλες που περισσεύουν: Ε-μπορική, συ-νοικίες, μεγαλο-πρεπείς, αγο-ρεύσεις, α- σφαλείας, λι- μουζίνες.
    Επίσης, εξαιτίας του OCR, το «Μ’ όλα» έγινε «IVT όλα» (στην αρχή της τρίτης παραγράφου κάτω από την ασπρόμαυρη φωτογραφία).

    Το «σπασίλας» λεγόταν μέχρι την δεκαετία του 60. Από την δεκαετία του 70 και μετά επικράτησε το «σπασίκλας». Όποιος λέει σήμερα «σπασίλας» φανερ’ωνει την ηλικία του.

  29. Φιλόλαος Β. said

    Εξαιρετικό αφήγημα από κάθε άποψη! Αυτό αρκεί.
    Χρόνια πολλά σε όσους γιόρταζαν.

  30. Παναγιώτης Κ. said

    Το ενδιαφέρον μας για τον Χαράλαμπο Κανόνη αρχίζει να παίρνει την ανιούσα!
    Ναι αξίζει να διαβάζεις για την ζωή και τη δράση αξιόλογων ανθρώπων!

  31. Αγγελος said

    Θρασύμαχε (27), κι εμένα ο νους στην όπερα πήγε, όταν άκουσα «Πόρτιτσι» — όχι γιατί είμαι ιδιαίτερα φιλόμουσος ή γνώστης του είδους, αλλά γιατί… έχω ζήσει τη μισή μου ζωή στις Βρυξέλλες!

  32. π2 said

    25: Όπως καταλαβαίνεις, οι Ολυμπιακοί θέλουμε ένα ασφυκτικά γεμάτο από οπαδούς και των δυο ομάδων στο ΟΑΚΑ, μια καθιερωμένη γιορτή του ποδοσφαίρου…

  33. loukretia50 said

    27. Ευχαριστούμε!
    Δεν ήξερα τη συγκεκριμένη όπερα και επειδή η λέξη Πόρτιτσι μου θύμιζε έντονα κάτι, είχα την εντύπωση ότι αυτό ήταν …κρασί της περιοχής!
    Η κουλτούρα δεν κρύβεται μάλλον!

  34. Γιάννης Κουβάτσος said

    32: Θα είναι συναρπαστική η όλη εκδήλωση:
    https://www.google.com/url?sa=i&source=images&cd=&ved=2ahUKEwjl1JaS4vfhAhUJr6QKHeG3AwgQjhx6BAgBEAI&url=https%3A%2F%2Fexfacto.gr%2F2018%2F11%2F18%2Fpio-skliro-kai-varvaro-athlima-mpala-pali-ksylo-ena-megalo-klouvi%2F&psig=AOvVaw1ggMw8UEWrGL-hb42N4m9H&ust=1556711933060104

  35. Jorge said

    Ανάθεμα, την σύμπτωση. Είναι και η Πόμπια στο Νότο του Ηρακλείου και κολλητά η Στάβια. Η Πόμπια είχε Λύκειο που καταστράφηκε από πυρκαγιά που ξεκίνησε από σαπουνοποιειο το πενήντα κάτι, έκαψε και κάτι γουρούνια σε παρακείμενο ( όχι στο ίδιο το Λύκειο) χοιροστάσιο.

  36. loukretia50 said

    35. Θα ήταν τέλειο άρθρο για δαιμόνιο δημοσιογράφο!
    πχ. «Καταστροφική πυρκαγιά στο Λύκειο, κάηκαν πολλά γουρούνια. »
    ———————
    Ταξιδάκι?
    VEDUTE DI PORTICI https://youtu.be/jIByzq2HgW0
    » ANTICA »
    SALUTI DA PORTICI https://youtu.be/NB6YjrvkfwU

  37. Jorge said

    Σίγουρα ναι καλό άρθρο «οι σπουδαστές την γλυταραν για καμμία δεκαετία»

  38. Γς said

    Και παντού ακουγόταν ο Ιταλικός φασιστικός ύμνος:

    Giovinezza, giovinezza
    primavera di bellezza,
    nel fascismo è la salvezza
    della nostra libertà.

    Και δεν ξέρω πως έγινε σ εμάς;

  39. Μια που το πολυτραγουδισμένο Σορέντο ήδη αναφέρθηκε, να θυμίσουμε και το γκραν σουξέ για το «φουνικουλάρ», τον εναέριο σιδηρόδρομο με λαμπρή σταδιοδρομία και σε ιταλικά εστιατόρια και άλλα μουσικά στέκια.

  40. Γς said

    39:

    >Μια που το πολυτραγουδισμένο Σορέντο ήδη αναφέρθηκε

    Οχι όμως και το κοντινό Σαλέρνο

    [Κι αν σ αρέσει μπάρμπα-Γς ξαναπέρνα απ το Σαλέρνο. Δεν βγάζει και ριμα γμτ…]

    -Νάπολι; Λιόκι, λιόκι!

    Να έχουμε τα μάτια μας δεκατέσσερα μας έλεγαν.
    Και πήγαμε. Λίγο μετά το Σαλέρνο πετάχτηκαν από το πουθενά οι καραμπινιέροι με τα κουμπούρια τους.

    Δεν καταλάβαιναν Χριστό.
    Ανοιξαν καπώ, πορτ μπαγκάζ, έψαξαν τα πάντα. Και μας άφησαν, όπως είχαν έρθει, να συμμαζεύουμε τα πράγματά μας στις βαλίτσες.
    Ελεγχοι ρουτίνας για τη Μαφία και τέτοια.

  41. loukretia50 said

    «Είχε το μεγάλο ταλέντο να λέει την αλήθεια χωρίς να δημιουργεί αντιπάθειες.»

    Μακάρι να είχαν όλοι οι ειλικρινείς αυτό το ταλέντο!
    Στην κοινωνική ζωή πρέπει να συνδυάζεται και με άλλα χαρίσματα, όπως η διακριτικότητα, η ευγένεια, η σωστή κρίση, ο σεβασμός για τους άλλους και η ενσυναίσθηση.
    Ο τρόπος και η στιγμή που θα ξεφουρνίσεις μια δυσάρεστη αλήθεια, μπορεί να πυροδοτήσει έκρηξη ή να είναι δηλητήριο.

  42. Νίκος Κ. said

    Καθώς σιγά-σιγά ξετυλίγεται η προσωπικότητα του Χ. Κανόνη, αβίαστο έρχεται και το ερώτημα: Άξιζε τέτοιοι άνθρωποι να φύγουν τόσο νωρίς; Όχι μόνον όσον αφορά τους ίδιους αλλά πιο πολύ όσον αφορά τον τόπο στον οποίο είχαν τόσα να προσφέρουν, και τις νέες γενιές που δεν μπόρεσαν να τους γνωρίσουν.

  43. Γς said

    41:

    >η διακριτικότητα, η ευγένεια, η σωστή κρίση, ο σεβασμός για τους άλλους και η ενσυναίσθηση.

    και με τούτα και με τ άλλα φτάνει η αλήθεια στα όριο της Στο μεταίχμιο αλήθειας-ψεύδους.

    Εν πολοίς φαρισαϊσμοί. Δεν έχουμε τα κότσια. Δεν θέλουμε να τα χαλάσουμε με κανένα.

  44. Γς said

    Ρε παίδες, τι είναι αυτό που βλέπω στην Τηλεόραση;

    Στρατιωτικό (αστυνομικό;0 θωρακισμένο όχημα στη ψύχρα να παίρνει φόρα να πέφτει και να περνά πάνω από διαδηλωτές στη Βενεζουέλα.

    Το βρήκα κι εδώ . Είναι αληθινό;

  45. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  46. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    42 -«Άξιζε τέτοιοι άνθρωποι να φύγουν τόσο νωρίς;» Την διάρκεια της ανθρώπινης ζωής την ορίζει η τυχαιότητα που δεν έχει ανθρώπινα μέτρα αξίας. Όσο για τον τόπο, δεν είναι οι άνθρωποι που «αξίζουν» αυτοί που διαμορφώνουν την κοινωνία ενώ οι νέες γενιές, (όπως κι οι παλιές) είναι από την πρώτη παιδική ηλικία «προγραμματισμένες» να δέχονται ως αξίες τις φανταστικές ιστορικές και θρησκευτικές ανοησίες και να προσπερνούν τις αξίες που βασίζονται στην πραγματικότητα. Εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια, έτσι πορεύονται οι άνθρωποι κάτι που μάλλον φθάνει στο τέλος του στον 21ο αιώνα.

  47. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ο Χαράλαμπος Κανόνης λάμπει στην καρδιά και στα μάτια μου σαν ένας οικείος νεκρός.
    Τόσο νέος,τόσο άξιος, θύμα της ύψιστης αγριότητας του Εμφύλιου. Έχω πάντα ένα δάκρυ γι΄αυτόν τον άνθρωπο και την τραγική του μοίρα.

    Το πολυτραγουδισμένο Σορέντο
    «Εδώ που η θάλασσα λαμποκοπάει
    και o αέρας φυσά δυνατά
    σε μια παλιά ταράτσα μπροστά στον κόλπο του Σορέντοένας άνδρας αγκαλιάζει ένα κορίτσι
    που έκλαιγε πριν λίγο,
    καθαρίζει τη φωνή του και αρχίζει ξανά το τραγούδι
    Σ΄αγαπώ πολύ… »
    Ο Lucio Dalla έγραψε το τραγούδι αυτό για να τιμήσει τον μεγάλο τενόρο Enrique Caruso το 1986. Είναι μια ρομαντική αφήγηση των τελευταίων χρόνων του τενόρου στο Σορέντο και τη Νάπολι.
    https://www.kanali6.com.cy/blog-posts/27403-mia-istoria-ena-tragoydi-lucio-dalla-caruso

  48. loukretia50 said

    41 -43
    και με τούτα και με τ άλλα φτάνει η αλήθεια στα όριο της Στο μεταίχμιο αλήθειας-ψεύδους.
    Εν πολοίς φαρισαϊσμοί. Δεν έχουμε τα κότσια. Δεν θέλουμε να τα χαλάσουμε με κανένα.

    Δυστυχώς Γς , ισχύει αυτό που λες σε γενικές γραμμές. Όταν καλείσαι να πεις την αλήθεια – όχι στο δικαστήριο – μεταξύ οικείων ,συναδέλφων, γνωστών . αναγκαστικά κάποιον ή κάποιους θα δυσαρεστήσεις.
    Ακόμα κι αν τελικά υποστηρίξεις αυτόν που είναι υπόλογος για κάποια πράξη, θα σου θυμώσει γιατί τον κάρφωσες. Δύσκολα βγάζεις άκρη, γιατί οι άνθρωποι αντιδρούν περίεργα.
    Είναι λεπτές οι ισορροπίες. Κι αυτό είναι το δύσκολο, η μαγκιά αν προτιμάς και λίγοι το καταφέρνουν.
    Ο Χ.Κανόνης προφανώς το πέτυχε.
    Οι περισσότεροι σωπαίνουμε ή τρώμε εκτίμηση και χάνουμε φίλους

  49. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, αν και η μαρμάγκα κράτησε (και εκεί θα μείνουν) σχόλια από διάφορες περσόνες.

  50. loukretia50 said

    Ξέρετε τι νύχτα είναι απόψε! Και πλησιάζουν μεσάνυχτα!
    Gounod’s Walpurgis Night
    Maya Plisteskaya https://youtu.be/Qk6QPNIM4ec ballet

    Moscow
    Stanislavsky Theatre https://youtu.be/ybQ8cnaPG3I Gounod Faust

    FAUN – Walpurgisnacht https://youtu.be/nLgM1QJ3S_I

  51. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Είπαμε, θα το διαβάζουμε με τις δόσεις που μας προσφέρει ο Νικοκύρης… Και αυτή η 2η αποδείχθηκε όμορφη αλλά και ενδιαφέρουσα, αποκαλύπτοντας μια ακόμη πτυχή του χαρακτήρα του Χ.Κ.: της ευαισθησίας σε συνδυασμό με δοτικότητα, στην πράξη.

    35. Jorge, δεν ξέρω αν είσαι … κοντοχωριανός, αλλά μήπως πρέπει να ξαναδείς/εξακριβώσεις τα του σχολίου σου (Πόμπια – κολλητά η Στάβια – Λύκειο – 50 κάτι – πυρκαγιά);;

    (ΚΑΛΟ ΜΑΗ, πλέον!)

  52. Γιάννης Ιατρού said

    Δεν πρόκανα να διαβάσω το σημερινό, αλλά προφταίνω να πω στη Λου (50), πως ναι μεν ωραίες είναι αυτές οι βραδιές με τις φωτιές, αλλά να προσέχεις Λού μου σ΄αυτές τις βραδυνές περιπλανήσεις και happenings (εις την επικυριαρχική), μην έχουμε τίποτα τρεχάματα…
    Γιατί, ιστορικά μιλώντας πάντα, η Εκκλησία ήταν πάντα υπέρ της καύσης. Των ζωντανών, κυρίως! 🙂

  53. mitsos said

    Συναρπαστική και πάλι η αφήγηση
    Ευχαριστώ

    η τέφρα , η στάχτη … έγινε σποδός !
    γιατί όχι «στακτή κόνις» ;
    ρετιμαθαινουμεψαχουλεύοντας 🙂

  54. loukretia50 said

    52. Μπα, η Λου ζει! – (εκ του ζέει, βράζει στο ζουμί της!)

  55. loukretia50 said

    νύχτα που είναι… https://i.pinimg.com/originals/3a/2e/35/3a2e35609f6d56227294043a66bc0282.jpg

  56. sarant said

    54 Λου, η φλεγομένη και μη καιομένη!

  57. Γς said

    Η φλεγόμενη βάτα
    που είναι γάτα

  58. Theo said

    Ανυπόμονος όντας, μετά την ανάρτηση της πρώτης συνέχειας, κατέβασα το πεντέφι και διάβασα ολόκληρο το βιβλίο. Και μ’ έπιασε μια θλίψη και θυμήθηκα τον ποιητή:

    «Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.
    Τόσα κορμιά ριγμένα
    στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης·
    τόσες ψυχές
    δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.
    Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα
    για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη
    μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου
    για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη.»
    (http://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?text_id=3175&hi=594293&cnd_id=1)

    Σκέφτομαι πόσοι άνθρωποι αγνοί, ταλαντούχοι, αλτρουιστές…, σαν τον Χαράλαμπο Κανόνη, και από τις δύο πλευρές, έδωσαν τη ζωή τους ή κάποια μέλη του κορμιού τους σ’ έναν αδελφοκτόνο πόλεμο, για τον λαό, την πατρίδα, τη δημοκρατία, την ελευθερία και άλλα ηχηρά παρόμοια. Πιστεύοντας σ’ αυτά, πειθάρχησαν στις κατά κανόνα ξενοκίνητες ηγεσίες τους, με αποτέλεσμα να ερημωθεί η ύπαιθρος, να χάσει η χώρα δεκάδες χιλιάδες παιδιά της, να μείνει μια ή δυο δεκαετίες πίσω…
    Και βλέποντάς τα αυτά εκ των υστέρων, αναρωτιέμαι: Αν ζούσα τότε, θα είχα τα μυαλά που έχω σήμερα, θα έμενα μακριά από τις μάχες και το μίσος, ή θα παρασυρόμουν και θα εντασσόμουν με τη μια ή την άλλη πλευρά, πολεμώντας, σκοτώνοντας και βλάπτοντας τους «εχθρούς»/αδελφούς μου;

  59. loukretia50 said

    Theo
    Δε νομίζω να κατάφερνες να παραμείνεις μακριά απ΄όλη τη φρίκη, ισαποστάκια θα σε φώναζαν, δειλό, απολιτίκ, ανεύθυνο κλπ κλπ.
    Και όλοι θα σε κατέκριναν και θα νόμιζαν ότι είσαι με τους άλλους…

  60. loukretia50 said

    60 – συνέχεια
    Χρησιμοποίησα σημερινές εκφράσεις, τότε θα σε έλεγαν απλά δειλό ή προδότη

  61. Theo said

    @60, 61:
    Και σήμερα, σε δεξιά περιβάλλοντα κάποιοι με σταμπάρουν συριζοτρόλ και φασιστερό· σε αριστερά, φασίστα και εθνίκι· αλλά -δόξα τω Θεώ- δεν κινδυνεύω ούτε με ξερονήσια ούτε με Σιβηρίες 🙂

  62. sarant said

    60 Σκεφτόμαστε λίγο με τα σημερινά δεδομένα της ζωής σε μεγάλες πόλεις.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: