Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Χαλαρά στις κάλπες

Posted by sarant στο 24 Μαΐου, 2019


Χτες ταξίδευα, οπότε δεν προλάβαινα να γράψω άρθρο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, καταφεύγω συνήθως στη λύση της αναδημοσίευσης κάποιου παλιότερου άρθρου -και αυτό θα κάνω και σήμερα. Κι επειδή μεθαύριο έχουμε εκλογές, αναδημοσιεύω ένα άρθρο εκλογικό ή μάλλον λεξιλοεκλογικό, που αρχικά είχε δημοσιευτεί μερικές μέρες πριν από τις εκλογές του 2014. Το έχω επικαιροποιήσει βέβαια σε σχέση με τις αναφορές στα πολιτικά πράγματα.

Μεθαύριο ψηφίζουμε, και όχι σε μία αλλά σε τρεις ή τέσσερις κάλπες: ψηφίζουμε για τις ευρωπαϊκές εκλογές και για τον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών. Και οι μεν αυτοδιοικητικές εκλογές έχουν τοπικό χαρακτήρα, αν εξαιρέσουμε τους μεγάλους δήμους και τις περιφέρειες, αλλά στις ευρωεκλογές συμμετέχουν τα πολιτικά κόμματα, που πρόκειται να αναμετρηθούν και στις βουλευτικές εκλογές του φθινοπώρου.

Λένε για τις ευρωπαϊκές εκλογές, σε αντιδιαστολή με τις βουλευτικές, ότι χαρακτηρίζονται από τη λεγόμενη «χαλαρή ψήφο». Εφόσον δεν θα αναδείξουν δηλαδή κυβερνηση της χώρας, θεωρείται ότι ο ψηφοφόρος ψηφίζει σε αυτές πιο ελεύθερα, χωρίς να σκέφτεται διλήμματα. Κι αυτό ίσως επιβεβαιώνεται αν πάμε με το λεξικό, αφού η βασική μεταφορική σημασία της λέξης χαλαρός είναι «αυτός που αφήνει περιθώρια ανεξαρτησίας, ελευθερίας ή ελευθεριότητας».

Πρόσφατα ο Κ. Μητσοτάκης διαφώνησε με την ιδέα της χαλαρής ψήφου και υποστήριξε ότι «σε αυτή την κάλπη δεν έχει θέση η χαλαρή ψήφος» ενώ αλλού γράφτηκε ότι «χαλαρή ψήφος σημαίνει ψήφος στον Τσίπρα». Όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας, δηλαδή.

Επειδή όμως εμείς εδώ λεξιλογούμε, θα πούμε λίγο περισσότερα για τη λέξη ‘χαλαρός’. Είναι αρχαία λέξη και διατηρήθηκε μέσα στα χρόνια απαράλλαχτη τόσο στη μορφή της όσο και στην κυριολεκτική σημασία της, κάτι που δεν συμβαίνει με πάρα πολλές νεοελληνικές λέξεις που υπάρχουν και στα αρχαία (περισσότερες είναι εκείνες που έχουν αλλάξει σημασία λίγο ή πολύ). Η λέξη χαλαρός στα αρχαία παράγεται από το ρήμα «χαλάω, χαλώ», το οποίο επίσης υπάρχει στα νέα ελληνικά αλλά είναι παράδειγμα λέξης που άλλαξε σημασία, διότι αρχικά σήμαινε ‘χαλαρώνω, λύνω’.

Επόμενη σημασία του ρήματος «χαλώ» είναι «αφήνω κάτι να πέσει», ιδίως στο ψάρεμα: αφήνω τα δίχτυα να πέσουν. Όταν στο κατά Λουκάν (5.5) λέει «επί δε τω ρήματί σου χαλάσω τα δίκτυα», εννοεί ότι θα τα ρίξει στη θάλασσα, όχι ότι θα τα «χαλάσει» με τη νεοελληνική σημασία. Μάλιστα, αυτή η σημασία, κι αν δεν έχει σωθεί στο σημερινό ρήμα ‘χαλάω’, έχει μεταβιβαστεί όμως σε ένα εγγονάκι του. Εξηγούμαι: το ρήμα «χαλάω» με τη σημασία «αφήνω να πέσει», πέρασε στα λατινικά, και από το υστερολατινικό calare, με την ίδια σημασία, πέρασε στα ιταλικά και στα βενετικά (calar) απ’ όπου επανήλθε, αντιδάνειο πια, καλάρω, που το λέμε για τα πανιά αλλά και για τα δίχτυα -και από εκεί και η καλάδα, το ρίξιμο των διχτυών.

Είτε από τη σημασία «αφήνω να πέσει» > «ρίχνω κάτω» που προκειμένου για κτίσματα, τοίχους κτλ. ισοδυναμεί με το «καταστρέφω», είτε από τη σημασία «χαλαρώνω, μαλακώνω» που οδηγεί στο «εξασθενίζω», στα μεσαιωνικά χρόνια το ρήμα παίρνει τις  σημασίες τις σημερινές (φθείρω, καταστρέφω-ομαι, κτλ.), ενώ παλιότερα σήμαινε και «σκοτώνω» (π.χ. «μας φυλάκωσε και γύρευε να μας χαλάσει» στον Μακρυγιάννη).

Βέβαια, πέρα από τις κυριολεκτικές σημασίες, το ρήμα «χαλάω» έχει και πολλές μεταφορικές, όπως άλλες όπως «ξοδεύω» (χαλάει πολλά λεφτά) αλλά και «ανταλλάσσω ένα νόμισμα με άλλα μικρότερης αξίας» (έχεις να μου χαλάσεις πενηντάρικο;) ή χωρίζω (τα χαλάσαμε).

Θα μπορούσα να γράψω πολλά ακόμα για το σημαντικό αυτό ρήμα, αλλά θα εστιαστώ σε δύο σημεία. Πρώτον, στη φρασεολογική συστάδα που έχει σχηματιστεί με άξονα το ρήμα ‘χαλάω’ και το ουσιαστικό ‘κόσμος’. Λέμε, καταρχάς, «χαλάει ο κόσμος», όταν γίνεται μεγάλη αναταραχή ή θόρυβος π.χ. «χαλάει ο κόσμος από τη βροχή». Όταν κάποιος «χαλάει τον κόσμο», κάνει μεγάλη φασαρία με τις διαμαρτυρίες του ή καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να πετύχει κάτι («χάλασε τον κόσμο για να βρει το βραχιόλι που έχασε».

Αν όμως βγάλουμε το άρθρο, το αρνητικό πρόσημο γίνεται θετικό: κάτι που «χαλάει κόσμο» έχει μεγάλη επιτυχία, π.χ. μια ταινία ή μια παράσταση. Βέβαια, αν πούμε «χάλασε ο κόσμος», σκέτο, εννοούμε ότι ανατράπηκε η παλιά ευρυθμία και ομαλότητα -εδώ η χρήση είναι λιγότερο μεταφορική. Από την άλλη, λέμε «δεν χάλασε κι ο κόσμος!» (ή: δεν χάθηκε κι ο κόσμος!) όταν θέλουμε να πούμε ότι κάτι έχει δευτερεύουσα βαρύτητα και δεν θα έχει σοβαρές συνέπειες, π.χ. «δεν χάλασε κι ο κόσμος αν αργήσεις μια μέρα στη δουλειά». Και αντίθετα, λέμε «ο κόσμος να χαλάσει» για να δηλώσουμε ότι κάτι θα γίνει οπωσδήποτε, ό,τι κι αν συμβεί («θα πάω σινεμά ο κόσμος να χαλάσει»).

Δεύτερο σημείο, η σχετικά πρόσφατη επέλαση του ρήματος «χαλάω» στην αργκό, όπου «με χαλάει» ή «χαλιέμαι» σημαίνει «μου χαλάει το κέφι, θυμώνω, παρεξηγούμαι, δυσφορώ» -παλιότερα λέγανε «μου τη σπάει» και «μου τη δίνει».  Ενδιαφέρουσα και η επέκταση, «δεν σε χαλάει» ή «δεν σε χάλασε«, που δεν σημαίνει, όπως θα περίμενε κάποιος αμύητος, «δεν σε πείραξε κάτι» αλλά «καλά να πάθεις» ή «σειρά σου ήταν, δεν μπορούσες να το αποφύγεις».

Η έκφραση χρησιμοποιείται ιδίως στον στρατό (ή τουλάχιστον χρησιμοποιόταν μέχρι πρόσφατα, ενώ ήταν άγνωστη όταν είχα υπηρετήσει εγώ, πριν από τριανταβάλε χρόνια), όπου γέννησε κάμποσες παραφυάδες, όπως «δεν σε χαλούμι / δεν σε χαλούλου/ δεν σε χαλούλου καθολούλου».

Και βέβαια, ό,τι χαλάει γίνεται χάλια, αλλά το χάλι και τα χάλια καμιάν ετυμολογική σχέση δεν έχουν με το ρήμα χαλάω, προέρχονται από τα τουρκικά και τα αραβικά, όπου hal σημαίνει «κατάσταση», ουδέτερα, και μόνο στα ελληνικά, μάλλον λόγω της δείνωσης που συχνά παθαίνουν τα δάνεια, πήρε η λέξη  αποκλειστικά κακή σημασία. Αραβικό είναι και το χαλί (εξού και η ψευδοαραβική έκφραση ‘χάλι το χαλί Μιχάλη μου’), και ούτε αυτό έχει καμιά σχέση με το ‘χαλάω’. Αραβικό δάνειο είναι και το χαλάλι, που ούτε κι αυτό έχει σχέση με το «χαλάω» -χρωστάω άρθρο, το ξέρω.

Μια όμως και αναφερθήκαμε στην αργκό, πρέπει να πούμε ότι το «χαλαρά» (με δύο ή τρία λάμδα κατά το στερεότυπο των Θεσσαλονικιών) είναι, για να ανατρέξουμε και πάλι στο slang.gr, γενική καταφατική απάντηση, επίρρημα που σημαίνει ‘με διαφορά, άνετα’, γενικός επιρρηματικός προσδιορισμός που προσδίδει θετική έννοια στο ρήμα, και τελικά «το απόλυτο πασπαρτού, η απάντηση σε οποιαδήποτε ερώτηση».

Οπότε, αν με ρωτήσετε «Θα ψηφίσεις μεθαύριο;» θα σας απαντήσω: «Χαλαρά, ΣΥΡΙΖΑ!»

Advertisements

156 Σχόλια to “Χαλαρά στις κάλπες”

  1. nikiplos said

    Καλημέρα… Να προσθέσω απλά τον ιατρικό όρο «χάλαση» που σημαίνει ελάττωση του μυϊκού τόνου, χαλάρωση του μύα δηλαδή… Έχουμε χάλαση του ανδρικού μορίου, αλλά και κοιλιακή χάλαση στον καρδιακό ρυθμό…

  2. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μην ψηφίσεις χαλαρά, Νικοκύρη, είναι υπέρ του Τσίπρα. 😉

  3. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα, χαλαρά !
    Η χαλάρωση, και ως έννοια της μηχανικής, είναι η μείωση της τάσης, με σταθερή παραμόρφωση (π.χ. χορδές μουσικών οργάνων), και αντιδιαστέλλεται με τον ερπυσμό, ο οποίος είναι αύξηση της παραμόρφωσης με σταθερή τάση (π.χ. ράφια βιβλιοθήκης).
    Επίσης αν θυμάμαι καλά, στα δημοτικά τραγούδια έχουμε συνηθίσει «τον χάλασε» με την έννοια «τον κατέστρεψε» σε κάποια πολεμική επιχείρηση, ακόμα και «τον σκότωσε», όχι;

  4. Πάνος με πεζά said

    Όσον αφορά στην ψήφο, Δήμαρχο τον Μπουρνούς που μας βοήθησε (πήγε να τον πλευρίσει ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά τους τα έδωσε στο χέρι…), στις Νομαρχιακές ούτε να ακούσω δε θέλω για την ανύπαρκτη διοριζάντζα Δούρου (τακτοποίησε σύντροφο και αδερφό και μετά την έπεσε για υπνο…) αλλά ακόμα δεν ξέρω ποιον, και στις Ευρωεκλογές ΤΗΣ ΚΟΝΟΜΑΣ, να μην κρυβόμαστε, φυσικά αυτό για το οποίο δε θα ντρέπομαι μετά… (μπορεί να ρωτήσω το μαξιλάρι μου κι εγώ, σαν τη Σπυράκη…)

  5. Πέπε said

    > > Η έκφραση χρησιμοποιείται ιδίως στον στρατό (ή τουλάχιστον χρησιμοποιόταν μέχρι πρόσφατα, ενώ ήταν άγνωστη όταν είχα υπηρετήσει εγώ, πριν από τριανταβάλε χρόνια), όπου γέννησε κάμποσες παραφυάδες, όπως «δεν σε χαλούμι / δεν σε χαλούλου/ δεν σε χαλούλου καθολούλου».

    Στον καιρό μου, τέτοιου είδους παραφυάδες ήταν ιδιαιτέρως της μόδας. Όπως ο περισσότερος κόσμος, δεν έχω ενημέρωση για το αν αυτό υπήρχε και παλιότερα, ούτε αν συνεχίζεται. Πάντως τότε γινόταν, κι έκανα κάποιες σκέψεις σχετικά:

    Η στρατιωτική αργκό είναι έντονα ανατρεπτική. Γενικά η αργκό είναι, αλλά στον στρατό διέπεται ακόμη περισσότερο απ’ ό,τι αλλού από αυτό το αναρχικό χιούμορ. Ίσως ως αντίδραση στον ακραίο κομφορμισμό που, θεωρητικά τουλάχιστον, χαρακτηρίζει τη στρατιωτική ζωή (δένουμε τις αρβύλες έτσι και όχι αλλιώς, χαιρετάμε έτσι και όχι αλλιώς…). Σ’ αυτό το πλαίσιο, η εισαγωγή άκλιτων ρημάτων (χαλούλου, απολελέ) είναι κάτι εντελώς κόντρα στις συμβάσεις της ελληνικής γλώσσας διαχρονικά. Άκλιτα ουσιαστικά ναι, άκλιτα επίθετα λιγότερο και πιο πρόσφατα αλλά και πάλι ναι, άκλιτα ρήματα -ε όχι, αυτό είναι αδιανόητο.

    Στον στρατό, όπου η αρβύλα δεν είναι ποτέ δεμένη με τον τρόπο που προβλέπεται, μπορεί και ένα ρήμα να είναι έτσι όπως ποτέ δεν προβλεπόταν, δηλαδή άκλιτο.

  6. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κι άλλες σημασίες του «χαλώ»: «Ήταν καλό παιδί μικρός, αλλά έμπλεξε με κακές παρέες και χάλασε». «Ποιος θα σε πάρει, μαρή άμυαλη, τώρα που σε χάλασε αυτός ο αλήτης και ακούστηκες στο χωριό;». «Έφαγα θαλασσινά χτες και με χάλασαν».

  7. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινό.
    Λίγο πολιτικὸ καὶ κάργα λεξιλογικό.

    Θυμήθηκα πάλι (πρέπει νὰ τό ᾿χω ξαναδιαβάσει ἐδῶ) πὼς τὸ καλάρω προέρχεται ἀπὸ τὸ χαλῶ, ἀφοῦ τὸ τελευταῖο ἀρμένισε στὴ Δύση, ἔγινε calare καὶ μᾶς ξαναγύρισε.

    M᾿ αὐτὰ τὸ θυμήθηκα καὶ σᾶς τὸ ἀφιερώνω.

    Ὅλοι καλάρουνε μὰ δὲν πιάνουν ψάρια, καλάρει ὁ Ζέπος καὶ πιάνει καλαμάρια.

    Μεθαύριο νὰ δοῦμε τί θὰ βγάλει ἡ καλάδα. 🙂

  8. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα…

  9. Λεύκιππος said

    Στις τελευταίες εκλογές που ήμουν υποψήφιος, έλαβα 12 ψήφους και 1200 «αλλοίμονο….»

  10. Georgios Bartzoudis said

    (α) «το ρήμα ΄΄χαλάω, χαλώ΄΄ …., παλιότερα σήμαινε και ΄΄σκοτώνω΄΄ (π.χ. ‘’μας φυλάκωσε και γύρευε να μας χαλάσει΄΄ στον Μακρυγιάννη)».
    # «Τον πήραν νύχτα (δήθεν) για ανάκριση και τον χάλασαν», έλεγον εν Μακεδονία, κάπου 120 χρόνια μετά τον Μακρυγιάννη (μη ρωτάτε αν οι …συνήθεις «χαλαστές» ήταν οι μεν ή οι …δεν, διότι μπορεί να πέσετε έξω!)

    (β) «η σχετικά πρόσφατη επέλαση του ρήματος ‘’χαλάω’’ στην αργκό, όπου ‘’με χαλάει’’ ή ‘’χαλιέμαι’’ σημαίνει ‘’μου χαλάει το κέφι, θυμώνω, παρεξηγούμαι, δυσφορώ’’….»
    # «Χαλάσ’κι μεσ’ την Εκκλησιά απ’ τα κιριά, κι έπισι καταής» (η φράση αυτή είναι διατυπωμένη σε καθιαυτού μακιδονικά και όχι σε … κάλπικα .τσιπρομακεντόνσκια)

  11. atheofobos said

    ο Κ. Μητσοτάκης διαφώνησε με την ιδέα της χαλαρής ψήφου και υποστήριξε ότι «σε αυτή την κάλπη δεν έχει θέση η χαλαρή ψήφος» ενώ αλλού γράφτηκε ότι «χαλαρή ψήφος σημαίνει ψήφος στον Τσίπρα». Όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας, δηλαδή.

    Και ο πρώτος διδάξας:
    -Θα λιώσουμε όποιον τολμήσει να είναι απέναντί μας…..Οποιος δεν είναι μαζί μας, είναι εχθρός μας. Τσίπρας 12-5-2015
    https://kourdistoportocali.com/news-desk/opios-den-ine-mazi-mas-ine-enadion-mas-tha-liosume-tus-adifronides-ta-mme-iketefun-ya-radebi/

  12. Γιάννης Κουβάτσος said

    11:»BΟΜΒΕΣ ΜΕ ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΠΡΙΝ ΛΙΓΕΣ ΩΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ ΣΕ ΚΛΕΙΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΣΤΕΝΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ»
    Αφού ήταν κλειστή η συνάντηση με στενούς συνεργάτες, πώς τα «μάθαμε» χαρτί και καλαμάρι; Διαρροή από «έγκυρη πηγή»; Έλεος!

  13. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5 Ωραίο σχόλιο για τον στρατό.

    11-12 Μόνο που αυτά δεν τα είπε ο Τσίπρας αλλά τα έγραψε κάποιος στρατευμένος και μη έγκυρος ιστότοπος. Φέικ δηλαδή.

  14. Αρχιμήδης Αναγνώστου said

    Μου λύθηκε σήμερα μια απορία. Όταν στην Ιταλία έλεγα κάτι που ο συγκάτοικός μου θεωρούσε υπερβολή, μου έλεγε «cala, cala» ή «cala un po». Καταλάβαινα από τα συμφραζόμενα αλλά δεν το είχα συνδέσει με το χαλαρώνω

  15. Καλημέρα, χαλαρά = Σταρόβας !!

    (στίχοι πριν κάνει το νταμπλ η ομαδάρα )

  16. Γιάννης Κουβάτσος said

    13: Μα είναι ολοφάνερο. Τόσο χοντροκομμένο φέικ καταντάει κωμικό και γίνεται μπούμεραγκ.

  17. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Δὲν τό ᾿γραψα προηγουμένως γιὰ νὰ μήν ξεκινήσω μὲ γκρίνια.

    Πῆγα τὸ πρωὶ γιὰ ἐξετάσεις αἵματος καὶ βρῆκα κλειστὸ τὸ διαγνωστικὸ κέντρο. Στὴν πόρτα ἦταν κολλημένη ἀνακοίνωση ποὺ ἔλεγε πὼς τὰ διαγνωστικὰ ἐργαστήρια κάνουν τριήμερη ἀπεργία ἐπειδὴ δὲν τοὺς πληρώνει ὁ ΕΟΠΥΥ.

    Γιὰ νὰ τὸ φαιδρύνω λιγάκι θὰ σᾶς ἀφηγηθῶ μιὰ παλιὰ θερμιώτικη ἱστορία.

    Πάει κάποιος στὸ σπίτι τοῦ κουμπάρου του γιὰ νὰ ζητήσει τὰ δανεικὰ ποὺ τοῦ χρωστάει ὁ κουμπάρος.

    Στὴν αὐλὴ βλέπει χταπόδι ἁπλωμένο στὸ σκοινὶ τῆς μπουγάδας καὶ τοῦ ᾿ρχεται ἡ μυρωδιὰ ἀπὸ τὸ κρεας ποὺ μαγειρεύει ἡ κουμπάρα.

    «Γειά σου, κουμπάρα. Εἶναι μέσα ὁ κουμπάρος;»

    «Ὄχι, κουμπάρε μου· εἶναι στὸν καφενέ.»

    «Ἔμ, τί ἀνάγκη ἔχει; Κρέας μαγειρεμένο, χταπόδι κρεμασμένο, κεράσματα στὸν καφενέ. Μοναχὰ τσὶ τυφλομάρες του δὲν ξέρει νὰ τσὲ δώσει!»

    Νομίζω πὼς ταιριάζει μὲ τὴν τρέχουσα πολιτικὴ κατάσταση.

  18. και φυσικά να μην ξεχάσουμε σήμερα τα χρόνια πολλά στον τιτανοτεράστιο Μπομπ

    (ίσως το καλύτερο του)

  19. loukretia50 said

    «δεν σε πείραξε κάτι» αλλά «καλά να πάθεις» ή «σειρά σου ήταν, δεν μπορούσες να το αποφύγεις».

    Κι όμως, συχνά χρησιμοποιείται με την έννοια «δεν σε πείραξε», πχ
    -Ω-ρε! πάλι με στείλανε να ψηφίσω στο Χ εκλ.τμήμα – στου διαόλου την παντόφλα!
    -Γιατί, σε χαλάει να περάσεις απ΄τα παλιά λημέρια?

    Χαλασιά μου https://youtu.be/YQMSwLtoYQ4?t=37 Φλέρυ Νταντωνάκη & Δήμητρα Γαλάνη (Σπάνιο)
    Αν και έχω σοβαρότατες ενστάσεις για το αξάν, δε με χαλάει!

  20. Σταύρος said

    Καραγκιόζο μη με χαλάς, έλεγε ο Χατζηαβάτης (νομίζω) όταν έτρωγε ξύλο από τον Καραγκιόζη

  21. Νέο Kid said

    Το χαλάλι βγαίνει απ το halal?
    ( Άμα το κρέας είναι halal είναι μάπα (πλην καλού βοδινού στεκιού), αλλά χαλάλι!…)

  22. Πάνος με πεζά said

    «Την καρδιά μου απόψε μη μου τη χαλάς» (= μη μου τη στεναχωρείς, μη μου την πικραίνεις). Επίσης «δε θα χαλάσουμε τις καρδιές μας», με το ίδιο νόημα.

  23. Alexis said

    #0: Ενδιαφέρουσα και η επέκταση, «δεν σε χαλάει» ή «δεν σε χάλασε«, που δεν σημαίνει, όπως θα περίμενε κάποιος αμύητος, «δεν σε πείραξε κάτι» αλλά «καλά να πάθεις» ή «σειρά σου ήταν, δεν μπορούσες να το αποφύγεις»

    Πού την βρήκε αυτή τη σημασία το σλάνγκρ; Πολύ φοβάμαι ότι πρόκειται για άλλο ένα «αλλού ‘ντ’ αλλού» λήμμα του διαδικτυακού λεξικού της αργκό.
    Δεν ξέρω αν στον στρατό λέγεται και με αυτή την έννοια, αλλά παντού αλλού, όπου και να την έχω ακούσει, σημαίνει ακριβώς το αντίθετο:

    -Με στέλνουνε δυο μήνες με απόσπαση στη Μυτιλήνη!
    -Σε χαλάει; Καλοκαίρι είναι θα κάνεις και τα μπανάκια σου!

    -Πολύ δουλειά ρε φίλε στο γραφείο όλο το καλοκαίρι!
    -Εντάξει, αλλά και το χιλιαρικάκι που θα τσιμπήσουμε από υπερωρίες δεν με χαλάει καθόλου!

    Η σημασία που εγώ ξέρω είναι «εντάξει, δεν με πειράζει, καλοδεχούμενο, γιατί τελικά για καλό θα ‘ναι»
    Τι λέει η συλλογική σοφία του ιστολογίου;

  24. Corto said

    23: Συμφωνώ απολύτως.

  25. Παναγιώτης said

    @23,24 Εγώ τοπ θυμάμαι στο στρατό (1998~2000) με την αρνητική έννοια

    Δε σε χαλάει που έχεις 2-4.

    Δε σε χάλασε που σου έκοψε την άδεια ο λοχαγός.

  26. atheofobos said

    12,13,16
    Πράγματι ποτέ μέχρι τώρα στην Ελλάδα δεν έχουν διαρρεύσει όσα ειπώθηκαν σε οποιαδήποτε κλειστή σύσκεψη!
    Βεβαίως αν δεν έχουν ηχογραφηθεί από κάποιον όπως πχ τον Βαρουφάκη, που ήταν υπουργός τότε της κυβέρνησης, σαφώς και δεν γνωρίζουμε αν ειπώθηκαν ακριβώς έτσι, αν και σε μια κλειστή σύσκεψη τα όσα λέγονται είναι πολύ πιο «χοντρά» από όσα λέγονται δημοσίως.
    Πάντως όσα αναφέρονται ότι είπε, στο χαρακτηριζόμενο fake news, είναι ακριβώς αυτά που έχει πει και λέει και εκτός κλειστής σύσκεψης.
    Εξεταστική επιτροπή για τα θαλασσοδάνεια σε κόμματα και μίντια, ανακοίνωσε ο Τσίπρας
    https://tvxs.gr/news/ellada/eksetastiki-epitropi-gia-ta-thalassodaneia-se-kommata-kai-mintia-anakoinose-o-tsipras
    Για τα ΜΜΕ
    «Για να δει κανείς ποιος είναι με τη διαπλοκή και ποιος δεν είναι, ας δει τους τίτλους των εφημερίδων στα περίπτερα, ή ας κάνει ένα ζάπινγκ στα ιδιωτικά κανάλια».
    http://newpost.gr/politiki/5cd057fece334bf73f9e041a/sfodri-epithesi-tsipra-se-alafoyzo-marinaki-kai-proto-thema

  27. Triant said

    Καλημέρα.

    23: Έτσι το ξέρω κι εγώ. Επειδή μάλιστα προς στιγμήν κλονίστηκα, το διασταύρωσα με πεντέξι τριαντάρηδες του γραφείου. Ο ένας βέβαια μου είπε ότι χρησιμοποιείται και ειρωνικά με την σημασία που δίνεται στο σλάνγκ.

  28. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Τώρα θυμήθηκα τὸ «χαλασμένε», μιὰν ἔκφραση ποὺ χρησιμοποιοῦσαν κατὰ κόρον στὴ Βοιωτία (περιοχὴ Ἁλιάρτου, Πέτρας) στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ ᾿80, ὅταν δούλευα ἐκεῖ.

    π.χ. «Τί θές, ρὲ χαλασμένε;»

    Τὸ χρησιμοποιοῦσαν περίπου ὅπως τὸ «μαλάκα».

    Δέν ξέρω πῶς προέκυψε. Εἰκάζω ὅτι μᾶλλον πρόκειται γιὰ σεξουαλικὸ ὑπονοούμενο καὶ ἀφορᾶ τὴν «ἀκεραιότητα» συγκεκριμένης περιοχῆς τοῦ σώματος καὶ λιγότερο βλάβη τῆς διανοητικῆς λειτουργίας.

  29. Γιάννης Ιατρού said

    17: Δημήτρη, εμ δεν είναι έτσι, τους πληρώνει, αλλά θέλουν περισσότερα (λιγότερες εκπτώσεις). Και «διαμαρτύρονται», τρεις μέρες πριν τις εκλογές…. (με την στήριξη του Πατουλο-ΙΣΑ …)

  30. Corto said

    25:
    Στην καθομιλουμένη πάντως (εκτός στρατού) κατά την γνώμη μου η συνήθης σημασία είναι αυτή που γράφει ο Alexis (σχ.23).
    Στον στρατό φαντάζομαι ότι αντιστρέφεται η σημασία για λόγους ειρωνείας: δεν σε χαλάει = δεν πρέπει να σε χαλάει καθόλου, διότι αυτό σου αξίζει, επειδή είσαι νέος ή λουφαδόρος κλπ

    Εν πάση περιπτώσει σε ένα λεξικό της αργκό θα έπρεπε κατ’ αρχήν να καταγράφεται η βασική χρήση της έκφρασης, όχι μόνο η παρέκκλισή της.

  31. Alexis said

    Χαλασιά μου.
    Παραδοσιακό Πωγωνήσιο.

  32. Alexis said

    #25, 27, 30: Μάλλον πρόκειται δηλαδή για ειδική χρήση (ειρωνική) στη στρατιωτική αργκό, και μάλιστα των τελευταίων χρόνων, γιατί εμείς οι λίγο παλιότεροι ( 😊 ) δεν το λέγαμε…

  33. loukretia50 said

    Τα χαλάσματα εμπνέουν για πολλά τραγούδια (όχι μόνο ήρωες)
    Περασμένες μου αγάπες του καιρού χαλάσματα … https://youtu.be/9vsq_v8VbG0 Αχ!

    Κι ένα ωραίο τραγούδι που νομίζω ότι ήθελε Μητροπάνο! – σόρυ Μίλτο, σε συμπαθώ πολύ αλλά…
    Στα χαλάσματα https://youtu.be/gCkteuTUu5s Μίλτος Πασχαλίδης

  34. sarant said

    23-24-27-30 Η αντιστροφή ισχύει (ή: ίσχυε) μόνο για τον στρατό. Είναι αρκετά περίεργη οπότε πρέπει να καταγραφεί. Η ευθεία χρήση είναι καθιερωμένη.

  35. spiral architect 🇰🇵 said

    Πάει και η Τερέζα:

  36. Corto said

    34 (Sarant):
    Ναι αλλά η ευθεία χρήση είναι ήδη αργκό, δεν είναι επίσημη γλώσσα, οπότε πρέπει να προηγείται σε καταγραφή.

    π.χ.
    Δεν σε χαλάει/ δεν σε χάλασε καθόλου που ο σερβιτόρος μπέρδεψε τα ρέστα (και έτσι εσύ έβγαλες κέρδος) = σε ειρωνεύομαι πονηρούλη που κράτησες τα παραπάνω λεφτά

    Στην συγκεκριμένη σημασία της έκφρασης παίζει ρόλο και η τονικότητα της φωνής.

  37. Αγγελος said

    (21) Σαφώς, ΝεοKid, το χαλάλι από το αραβικό χαλάλ (=θρησκευτικώς εντάξει, ευλογημένο προς κατανάλωση) βγαίνει. Αντίθετο το χαράμι, το απαγορευμένο, το αφορισμένο (=ξεχωρισμένο), ενδεχομένως γιατί προορίζεται αποκλειστικά για ιερή χρήση. Από κει και το χαρέμι!

  38. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γιάννη, τὰ ξέρω καλά, γιατὶ τὰ ἔχω ὑποστεῖ στὸ πετσί μου μὲ τὰ συσσωρευμένα χρέη τῶν νοσοκομείων.

    Τὰ ἔκρυβε κάτω ἀπὸ τὸ χαλί ἡ κυβέρνηση Καραμανλῆ γιὰ νὰ μήν αὐξηθεῖ τὸ δημόσιο χρέος.
    Ἀποτέλεσμα: Κούρεμα 30% καὶ τὸ ὑπόλοιπο σὲ ὁμόλογα δημοσίου ποὺ ἀργότερα κουρεύτηκαν κι αὐτὰ 50% μὲ τὸ PSI.

    Ἔτσι ἔκλεισαν πολλὲς κερδοφόρες ἑλληνικὲς ἐπιχειρήσεις στὸν κλάδο τῆς ὑγείας κι ἔμειναν οἱ πολυεθνικὲς, ποὺ δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει ἡ κερδοφορία στὴν Ἑλλάδα. Τὰ κέρδη τους τὰ βγάζουν σὲ φορολογικοὺς παραδείσους, ὅπου βρίσκονται οἱ holding companies.

    Ὅσες ἑλληνικές ἑταιρεῖες ἐπιβίωσαν φυτοζωοῦν, στραγγαλισμένες ἀπὸ τὰ χρέη στὶς τράπεζες.

    Ὅσο γιὰ τὰ χρέη τοῦ ΕΟΠΥΥ σὲ γιατροὺς καὶ ἰδιωτικὰ κέντρα ὑπάρχει βαθμιαία συσσώρευση καὶ αὐθαίρετα κουρέματα, ἀκόμα καὶ ὅταν δὲν ὐπερβαίνουν τὸ πλαφόν.

    Καλὲς εἶναι οἱ προεκλογικές παροχές γιὰ τὰ ψηφαλάκια, ἀλλὰ καλό εἶναι νὰ πληρώνει τὸ κράτος καὶ «τσὶ τυφλομάρες του».

  39. Πάνος με πεζά said

    Για μένα, στη «στρατιωτική» χρήση, «δε σε χάλασε» = «σου ‘φεξε».

  40. William T. Riker said

    Το «δε σε χαλούλου, καθολούλου» και τα συναφή τα λέγαμε κι εμείς στο στρατό πάντως, όταν υπηρέτησα πριν 7 χρόνια. Ένας συνάδελφος μάλιστα έτρωγε τρελή καζούρα γιατί είχε το επώνυμο Χαλούλος!

    Επίσης ακουγόταν πολύ και το «δε σε χάλασε ψαρά».

  41. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Δεν αναφέρθηκε ότι το «χαλάω» χρησιμοποιείται και ως μεταβατικό (χάλασα το μηχάνημα) και ως αμετάβατο (το μηχάνημα χάλασε).
    Κάποια παράγωγά του:
    χαλασμός, και η έκφραση «χαλασμός κόσμου/Κυρίου».
    χαλαστής, και το περιπαικτικό «μαστροχαλαστής».
    χαλάστρα, και η έκφραση «μου έκανε χαλάστρα’.

  42. Eli Ven said

    Εγώ το «δε σε χάλασε» το γνωρίζω μόνο με θετική σημασία, στρατιωτικά ή μη

  43. dryhammer said

    28. Το «χαλασμένε» με τη σημασία του έχοντος χαλασμένο κεφάλι (άρα μαλάκα) χρησιμοποιείται ακόμη στη Χίο (αλλά η χρήση του φθίνει), όταν λόγω περίγυρου δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί το μαλάκας.

  44. Faltsos said

    Από την εποχή που ήταν στη μόδα ελληνικές φράσεις που ηχητικά θυμίζουν ξένες γλώσσες, το ψευδοαραβικό:

    Τά ‘χα αλλά τα χάλασα

  45. LandS said

    38 Τα χρέη των Νοσοκομείων και των Ταμείων είναι μια πληγή που κρατάει από την εποχή του Καραμανλή θείου. Η έκδοση ομολόγων που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για εγγύηση στις τράπεζες για δάνεια ήταν κάτι που συνέβαινε τουλάχιστον μια φορά τα 10-15 χρόνια. Μη νομίζεις όμως ότι οι Φαρμκοεταιρίες δεν έκαναν το κουμάντο τους με υπερτιμολογήσεις κ.α. έτσι ώστε να έχουν εξασφαλισμένα κέρδη.
    Όσο για το πόσες και γιατί έκλεισαν τη δεκαετία του 2000… είναι γνωστός ο ένοχος και έχει όνομα που αρχίζει από Λάμδα.

  46. Corto said

    28:
    Δημήτρη μου θύμισες και το «χαλασμέ-«, μία από τις κομμένες λέξεις που ακούγονται στο αριστουργηματικό «Κλέ» του Άκη Πάνου (1975).

    Πέντ’ έξι μη- ένα ψωμί! Δικαίως έχει
    φασκελωμέ- την κοινωνί- τη χαλασμέ- .

  47. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @41. Σταῦρο, μοῦ θύμισες τὴ Χαλάστρα κι ἕνα ποιηματάκι, μᾶλλον αὐτοσαρκαστικό, ποὺ εἶχε φτιάξει ἕνας φίλος μου, ὀπαδὸς τοῦ Παναθηναϊκοῦ.

    Ἐπήγαμε Γουέμπλεϋ, ἐπήγαμε Χαλάστρα.
    Τοὺς πῆρες μὲ καμάρι,
    Δομάζο παλικάρι,
    @… Δεληκάρη.

    Γκουγκλίζοντας βρῆκα ὅτι ὁ Παναθηναϊκὸς εἶχε ἀποκλείσει στὰ πέναλτυ τὸν Καμπανιακὸ στὴ Χαλάστρα, ἔχοντας ἰσοφαρίσει στὸ τελευταῖο λεπτό. Παιχνίδι γιὰ τὸ Κύπελλο 1976-77.

  48. nikiplos said

    38@ Πριν το πάσχα χρειάστηκε να κάνω (άλλον έναν) υπέρηχο θυρρεοειδούς. Απευθύνθηκα σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα επαρχιακής πόλης. Όλα ανεξαιρέτως μου έδιναν ραντεβού μετά τις 10 Ιουνίου με ΕΟΠΥΥ και μετά τις 10 Μαΐου με ιδιωτική πληρωμή. Τα ίδια σε αντίστοιχα ιδιωτικά κέντρα γειτονικής πόλης (εικάζω πως θα είναι παραρτήματα της πρώτης, αφού η πρώτη είναι πρωτεύουσα νομού). Σε γειτονικό νομό (πρωτεύουσα) όμως μου έδωσαν άμεσα ραντεβού και μάλιστα με ΕΟΠΥΥ. Πως εξηγείται αυτό?

  49. Γς said

    Διαβάζω για την αυτοκτονία της 14χρονης;

    «Το απίστευτο της υπόθεσης είναι ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος πριν ενάμισι χρόνο είχε αποπλανήσει άλλο ένα κοριτσάκι ηλικίας 14 ετών. Μάλιστα στο κινητό του βρέθηκαν αποθηκευμένες αισχρές γυμνές φωτογραφίες οι οποίες είναι από τη συγκεκριμένη μαθήτρια η οποία είχε πέσει και αυτή θύμα του διεστραμμένου ψιλικατζή.»

    Και θυμήθηκα το δικό μου ψιλικατζή. Στο Παγκράρτι πριν καμιά 30ριά χρόνια
    Κάτι έψαχνα και μπήκα στο μαγαζί του να ρωτήσω. Δεν υπήρχε κανείς και άρχισα τα Anybody home? και τέτοια προχωρώντας προς τα ενδότερα.
    Ηταν εκεί και δεν απαντούσε. Δίπλα του ένα κοριτσάκι. 10 ετών;

    Δεν του είπα τίποτα. Εφυγα σαν να μην συνέβαινε κάτι και πήγα απέναντι στο περίπτερο και πήρα το 100.

    -Στην οδό Τάδε και στο μαγαζί Δείνα κάποιος έχει στριμώξει ένα κοριτσάκι. Σπεύσατε

    Ηρθαν. Μαζεύτηκε κόσμος. Τον έβαλαν στο 100. Κάτι μπορεί να πρόλαβα. Κάποια καριέρα χάλασα…

    —-

    Κι ήταν κι ο κ. Τάδε στη γειτονιά που τόσο εκτιμούσα. Σοβαρός μειλίχιος υπόδειγμα πάτερ φαμίλια.
    Κι ήρθε η κόρη μου της προάλλες και μου τον αποκαθήλωσε.
    Είχε ριχτεί σε όλες τις φίλες της που πήγαιναν για καραμέλες και σοκολάτες στο ψιλικατζίδικό του

  50. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @45. Τὸ κούρεμα τοῦ 30% μπορεῖ νὰ τὸ εἶχαν ὑπολογίσει καὶ νὰ τὸ ἄντεξαν. Μετὰ ὅμως ἦρθε τὸ 50% τοῦ PSI.

    Ἔτσι οἱ συνολικές ἀπώλειες ἦταν 65% (τὸ ἀρχικὸ κούρεμα τοῦ 30% + τὸ μισό τοῦ ὑπόλοιπου 70% ἀπὸ τὸ PSI).

    Δὲν μιλᾶμε μόνο γιὰ τὶς φαρμακευτικές, ἀλλὰ γιὰ ὅλους τοὺς προμηθευτὲς ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ, μηχανημάτων, ἀντιδραστηρίων κλπ.

    Ἄντεξαν οἱ πολυεθνικές καὶ κάποιες μεγάλες ἑλληνικές ἑταιρεῖες. Πολλὲς μικρομεσαῖες ἐξαφανίστηκαν.

  51. loukretia50 said

    Και πάντα επίκαιροι οι χαλαροί Παπαδιαμαντικοί «Χαλασοχώρηδες»

  52. Πέπε said

    Το «δε σε χάλασε» το ξέρω ξεκάθαρα με τη σημασία που δίνει το σλανγκρ. Προσωπικά, το ξέρω πρωτίστως ως φανταρίστικο. Το έχω ακούσει και «έξω», ακόμη και από κορίτσια, αλλά μου δίνει την αίσθηση ότι υπονοεί πάντοτε «…όπως λένε και στον στρατό».

    Η θετική σημασία «δε με χαλάει = μου αρέσει» ή «δε με χαλάει = δε μ’ ενοχλεί (σχεδόν κυριολεξία δηλαδή)» δε συντάσεται όμοια. Έχει μεγαλύτερη ευελιξία στους χρόνους (δε με χαλάει, δε θα με χάλαγε, σπανιότερα όμως δε με χάλασε), έναντι του στρατιωτικού που είναι καρφωμένο σχεδόν μόνιμα στον αόριστο, και άλλη σχέση με τα (γραμματικά) πρόσωπα, αφού το τι μ’ αρέσει και τι δε μ’ αρέσει είναι κάτι που εγώ, το υποκείμενο, το ξέρω και το λέω στους άλλους -αν το υποκείμενο δεν είμαι εγώ απλώς κλίνεται το ρήμα όπως κάθε άλλο-, ενώ η έννοια «καλά να πάθ___» πάει σε όλα μεν τα πρόσωπα αλλά πρωτίστως στο δεύτερο.

    Τέλος πάντων, τη θεωρητικοποίηση του φαινομένου δεν την έχω τερματίσει και οι παραπάνω περιγραφές είναι αρκετά ψηλαφητές, αλλά γενικά νομίζω ότι ελάχιστες θα ήταν οι περιπτώσεις όπου μπορεί να προκληθεί σύγχυση στο αν εννοείται η ευθεία ή η αντεστραμμένη σημασία. Αρκεί βέβαια να έχει κανείς υπόψη του και τις δύο.

  53. Πάνος με πεζά said

    Κι ένα πιπεράτο τραγούδι του Βίρβου και του Μαρκόπουλου, απ΄το «Θεσσαλικό Κύκλο»… «Παιδιά μου, στα χαλάσματα, βγαίνουνε δυο φαντάσματα..»

  54. Πάνος με πεζά said

    Αναφέραμε τη «νομισματική» χρήση;
    – Μήπως έχεις να μου χαλάσεις ένα τάλαρο λιανά; (Γ.Γεωργίου)

  55. ΓιώργοςΜ said

    50 Δημήτρη, τα πράγματα είναι γνωστά στην πιάτσα, που την ξέρεις πολύ καλά, από δεκαετίες.
    Τα τελευταία χρόνια κονταροχτυπιούνται τα (μεγάλα) κρατικοδίαιτα διαγνωστικά κέντρα ποιο θα πρωτοανοίξει υποκατάστημα, με ακριβό εξοπλισμό, σε πολυτελή κτ*ρια κλπ. Οδηγούν μια κούρσα εξοπλισμών για να εξαντλήσουν τους αντιπάλους.
    Δε φτάνουν πέντε Ελλάδες για να λειτουργήσουν όλα αυτά με κερδοφορία.
    Τώρα που σφίγγουνε τα γάλατα, περιμένουν να χρηματοδοτήσουν τον μεταξύ τους ανταγωνισμό με τα λεφτά του κρατικού κορβανά.
    Ας πιάσουν ιδιώτες πελάτες, αφού είναι τόσο μάγκες, ή ας κλείσουν.

    Νισάφι!

  56. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Σημειωθήτωσαν 🙂 και τα ακριβή αντίστοιχα τουρκικά από το ρμ bozmak (= χαλάω / σπάω)
    Para bozmak = χαλάω χαρτονόμισμα, κάνω ψιλά
    Bozulmak = χαλιέμαι (= στεναχωριέμαι).

    Και, επί του 43, başıbozuk = αυτός με το χαλασμένο κεφάλι.

  57. loukretia50 said

    156. μπουζουκοκέφαλος?

  58. loukretia50 said

    56. Δεν τόχω με την αρίθμηση σήμερα!
    Μέχρι και του Δύτη τις καταδύσεις (δίπλα) τις θεωρούσα νορμάλ !
    Αναρωτιέμαι αν η ερώτησή μου θα ταιριάζει με το μελλοντικό σχόλιο 156.

  59. Πέπε said

    Γι’ αυτό το έρμο, το καταταλαιπωρημένο «χαλάει ο καιρός», είπαμε;

    Άμα κάνει 47 βαθμούς Κελσίου και πεθαίνουμε όλοι από συμφόρηση, και μετά πέσει στους 42, το λέμε «χαλάει ο καιρός».

    Ακόμη χειρότερα, όταν αντί για ρήμα μπαίνει ονματική φράση: «επιδείνωση του καιρού». Εκτός από τον ως άνω παραλογισμό των εκτιμήσεων για το τι είναι καλός καιρός και τι κακός, στην «επιδείνωση» έχουμε και αντικειμενική ακυρολεξία. «Επιδεινώνεται» κάτι που ήδη ήταν δεινό, κακό, και τώρα γίνεται ακόμη χειρότερο, ενώ «χαλάει» κάτι που -έστω- ήταν καλό και τώρα είναι λιγότερο καλό.

    Η φράση «επιδείνωση του καιρού» είναι σχετικά πρόσφατη. Μου είναι αδύνατον να θυμηθώ πώς το έλεγαν παλιότερα – μήπως δεν το έλεγαν καθόλου, παρά μόνο με ρήμα;

  60. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μια λέξη που έχω ακούσει από τη γιαγιά μου και τη μάνα μου: χαλασοστάνης, ο ζημιάρης, αν και αυτές μάλλον με την έννοια του σπάταλος τη χρησιμοποιούσαν.

  61. Jago said

    «παλιότερα σήμαινε και «σκοτώνω» (π.χ. «μας φυλάκωσε και γύρευε να μας χαλάσει» στον Μακρυγιάννη)»

    Δεν ξέρω αν εννοείς ότι η έννοια έφτανε μέχρι εκείνη την εποχή αλλά το «χαλάω» το βρίσκω αρκετές φορές με την έννοια και του θανάτου και του σκοτωμού, δεν έχω πρόχειρο αλλά το θυμάμαι και σε κατοχικά αφηγήματα και νομίζω στα κρητικά, ας μας πει και η Έφη.

  62. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    61 Νομίζω τη συγκεκριμένη σημασία την είχε μέχρι και τον ΒΠΠ, μετά πρέπει να ατόνησε.

  63. Jago said

    62. Ναι γιατί σαν να το θυμάμαι στον Νικηφόρο αλλά και στον Μπαντουβά, πρέπει να κοιτάξω.

  64. Σχολιαστής said

    Περί χαλαρότητας:

    Έχοντας αποκαλέσει ψήφο εμπιστοσύνης την ψήφο της Κυριακής, ο Πρωθυπουργός έκανε το πρωί της Παρασκευής ένα βήμα παραπέρα μιλώντας στην πρωινή εκπομπή της ΕΡΤ1:
    «Την Κυριακή -είπε- δεν ψηφίζουμε για κυβέρνηση αλλά είναι φανερό ότι δεν είναι μια χαλαρή ψήφος.
    Ο κόσμος ψηφίζει για το πολιτικό σχέδιο με το οποίο θα κυβερνηθεί ο τόπος τα επόμενα χρόνια. Στο βαθμό που ζήτησα την ψήφο της εμπιστοσύνης σε αυτά τα μέτρα, αν πάρω την εμπιστοσύνη του λαού, θα είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι θα μπορέσω να τα εφαρμόσω. Αν αποδοκιμαστούν, όλα είναι ανοιχτά».
    Πηγή: Protagon.gr

  65. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    63 Ενδιαφέρον θεματάκι όμως, έτσι που επικεντρώνεται σε μια συγκεκριμένη λέξη και χρονικά στενή περίοδο. Ψυχανεμίζομαι πως μέχρι την εξαφάνιση της έννοιας «σκοτώνω» η χρήση δεν ήταν αστική αλλά της υπαίθρου. Τι να ΄ναι άραγε? Η (μετ)εμφυλιακή ερήμωση της επαρχίας, τα πλήθη που συνέρρεαν στα αστικά κέντρα ή στη μετανάστευση? Κάποιος «επιβληθείς» γλωσσικός ευπρεπισμός? Random λήθη? Οτινανικά γράφω, πετώντας ιδέες…

  66. Γιάννης Κουβάτσος said

    61, 62: Στο «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες» της δεκαετίας του ’60, η θεία από το χωριό απαιτεί από τον Χατζηχρήστο να χαλάσει τον Ηλιόπουλο. «Τόσον καιρό παιδεύτηκαν οι γονείς του να τον φτιάξουν και θα πάω εγώ να τον χαλάσω; » αρνήθηκε αγανακτισμένος ο Χατζηχρήστος. 😊

  67. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    66 Καλό. Και ενδεικτικό της υποχώρησης της σημασίας στη νεότερη γενιά.

  68. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χαλαρά σας πρόλαβα στα 67 σχόλια και χαλαρά φεύγω για αεροδρόμιο.

    Χαλαρουίτα, το λέτε;

    Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κόχη τούτη την μικρή σ’όλην την γη την χάλασες …

  69. Corto said

    65:
    Πράγματι ενδιαφέρον θέμα Χτηνος!

    Η χρήση της λέξης με αυτήν την σημασία δεν μπορεί να ήταν μόνο της υπαίθρου, αφού ακουγόταν συχνότατα στις παραστάσεις Καραγκιόζη με ηρωική θεματολογία («μην με χαλάς καπετάν Αντώνη» λέει χαρακτηριστικά ο ηττημένος Τουρκαλβανός στον Κατσαντώνη, και αυτός μεγαθύμως του χαρίζει την ζωή κλπ). Η υπόθεση των έργων αυτών διαδραματιζόταν βέβαια στον ορεινό χώρο, αλλά ο Καραγκιόζης είναι κατεξοχήν αστικό θέαμα, όχι αγροτικό. Συνεπώς η λέξη με αυτήν την σημασία πιθανότατα ήταν παντού γνωστή προπολεμικά, όχι μόνον στην ύπαιθρο, έστω και αν δεν χρησιμοποιείτο στον καθημερινό λόγο, μιας και συνδεόταν στην λαϊκή αντίληψη κυρίως με την κλεφταρματολική ορολογία και το δημοτικό τραγούδι.

    (…Χίλια πουγγιά σας δίνω ‘γω, κι ακόμα πεντακόσια,
    τον Διάκο να χαλάσετε, τον φοβερό τον κλέφτη…)

  70. Αγγελος said

    Ένας αϊτός καθότανε (…)
    «Την πέρδικα ου πιάσατε / να μην τηνε χαλάσετε…»

  71. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  72. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ὑπάρχει καὶ ἐπώνυμο Χαλαστάρας.

    Γκουγκλίζοντας βρῆκα πολλοὺς στὴ Μαγνησία.

  73. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Αναμνήσεις ενός Αθηναίου.

    1. Το χάλασα το ξυπνητήρι ! (περίεργο παιδί-μαστροχαλαστής που εισήχθη μετά 10 έτη στο ΕΜΠ)

    2. Οι κακές παρέες τον χάλασαν.

    3. Χάλασε όλα τα λεφτά του σε γυναίκες και ποτά.

    4. Αυτός δεν χαλάει σχεδόν τίποτα. Τα μαζεύει για να πάρει ΙΧ (επαρχιώτης, παιδί Δυτικών προαστίων, 80’s).

    5. Πάει, χάλασε η σχέση μας από τότε που νυχτοπερπατας(συζήτηση ζευγαριού)

    6. Θα χαλάσει ο καιρός (συζήτηση αμηχανίας, TV)

    7. Χαλάρωσε θα ρθει και σένα η σειρά σου ! ( νεο-συριζαιο στέλεχος σε δεξιό φίλο του )

  74. leonicos said

    Αγαπητέ Νοικοκύρη

    περισσότερες είναι εκείνες που έχουν αλλάξει σημασία λίγο ή πολύ

    θα έπρεπε να το ξανασκεφτείς, ως επιστήμονας αλλά δεν είχες καιρό.

    Πιθανό να έχεις δίκιο, πιθανό και όχι. η δια΄τύπωση όμως παραπέμπει σε ιδεολόγημα και όχι σε διαπίστωση έστω και ‘χαλαρή’

    Και έχω τις εξής ερωτήσεις

    α) από ποια μέχρι ποια περίοδο μιλάμε; επειδή οι λέξεις δεν άλλαξανσημασία. άλλαζαν συνεχώς
    β) σε ποιανού το στόμα ή το μολύβι άλλαξαν;
    γ) σε αυτό που είπες πιο πάνω περιλαμβάνεται η έννοια της σημασία ευρέως ή στενά; Πολλές έχουν μειώσει το πλήθος των σηασιών τους, άλλες το έχουν διευρύνει, άλλες το έχουν συγκεκριμενοποιήσει, άλλες το έχουν δεινώσει ή το αντίθετο κοκ
    αυτά όλα περιλαμβάνονται στην αλλαγή;

    Πολλά πράγματαγια να πεις εύκολα μια τέτοια φράση

    ακόα κι αν εχεις και δίκιο

  75. leonicos said

    αλλά θα εστιαστώ σε δύο σημεία

    από πότε εστιάζεσαι σε δύο σημεία;

    Νόμιζα μέχρι τώρα ότι εστιάζεις σε δύο σημεία

  76. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @55. Γιῶργο, ξέρω τὸ ὄργιο τῶν διαγνωστικῶν κέντρων μὲ τὰ ποσοστὰ ποὺ μοίραζαν στοὺς παραπέμποντες γιατροὺς καὶ τὶς «προσημειωμένες» ἐξετάσεις.

    Γιὰ τοὺς μή γνωρίζοντες, «προσημειωμένες» ἦταν κάποιες ἀκριβές ἐξετάσεις ποὺ δὲν ἦταν ἀπαραίτητες γιὰ τὴν περίπτωση κάποιου ἀσθενοῦς. Ὁ παραπέμπων τὶς τσέκαρε μὲ κάποιον ἰδιαίτερο τρόπο καὶ τὸ ἐργαστήριο δὲν τὶς ἔκανε, ἀλλὰ ἔδινε φυσιολογικὰ ἀποτελέσματα καὶ φυσικὰ τὸ ὰσφαλιστικὸ ταμεῖο τὶς πλήρωνε. Ἐδῶ τὸ ποσοστὸ ἦταν πολὺ μεγάλο.

    Αὐτὰ πρίν ἀπὸ τὴ μηχανογράφηση.

    Τώρα μὲ τὴ μηχανογράφηση ὑπάρχουν περιορισμοὶ στὶς ἐξετάσεις κάθε ἀσθενοῦς καὶ πλαφὸν ἐξετάσεων γιὰ κάθε γιατρὸ ἢ ἐργαστήριο.

    Ἂν δὲν ἐλέγχονται, κάτι πολὺ εὔκολο νὰ γίνει μηχανογραφικά, δὲν φταῖνε τὰ μικρὰ ἐργαστήρια καὶ οἱ μεμονωμένοι γιατροὶ νὰ στραγγαλίζονται οἰκονομικὰ μὲ τὰ κουρέματα καὶ τὶς καθυστερήσεις τοῦ ΕΟΠΥΥ.

  77. leonicos said

    19

    στου διαόλου την παντόφλα

    Πολύ ωραιο. δεν το είχα ξανακούσει

  78. leonicos said

    37

    Άγγελε

    Χαρέμ και ο αποσυνάγωγος (Εβραϊσμός). Ξερω έναν προσωπικά. καλό παιδί.

  79. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Να είσαστε χαλαροί και ψύχραιμοι, ώστε να μην χρειάζεστε συχνά ιατρικές εξετάσεις και να σας…. χαλάσει ο Χάρος στα βαθιά σας γεράματα 🙂

  80. leonicos said

    χαλασοστάνης

    τι ωραία λέξη είναι αυτή, Κουβάτσε;

  81. leonicos said

    23 Αλέξη

    Ενδιαφέρουσα και η επέκταση, «δεν σε χαλάει» ή «δεν σε χάλασε«, που δεν σημαίνει, όπως θα περίμενε κάποιος αμύητος, «δεν σε πείραξε κάτι» αλλά «καλά να πάθεις» ή «σειρά σου ήταν, δεν μπορούσες να το αποφύγεις»

    Πού την βρήκε αυτή τη σημασία το σλάνγκρ; Πολύ φοβάμαι ότι πρόκειται για άλλο ένα «αλλού ‘ντ’ αλλού» λήμμα του διαδικτυακού λεξικού της αργκό.

    Την ίδια εντύπωση έχω κι εγώ. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα για να καταλάβω τι λέει.

    Εκεί όμως λέει ο καθένας ό,τι θέλει. δεν υπάρει έλεγχος

    αργκώ, έτσι το λέω γιατί έτσι το ξέρω ή το νιώθω. είναι γλωσσικό ιδίωμα περιορισμένης εμβέλειας

  82. Πέπε said

    @69:
    > > Η χρήση της λέξης με αυτήν την σημασία δεν μπορεί να ήταν μόνο της υπαίθρου, αφού ακουγόταν συχνότατα στις παραστάσεις Καραγκιόζη με ηρωική θεματολογία («μην με χαλάς καπετάν Αντώνη» λέει χαρακτηριστικά ο ηττημένος Τουρκαλβανός στον Κατσαντώνη, και αυτός μεγαθύμως του χαρίζει την ζωή κλπ). Η υπόθεση των έργων αυτών διαδραματιζόταν βέβαια στον ορεινό χώρο, αλλά ο Καραγκιόζης είναι κατεξοχήν αστικό θέαμα, όχι αγροτικό.

    Δικαίωμα:

    Ο Καραγκιόζης είναι μάθημα διαλεκτολογίας και «κοινωνιολεκτολογίας». Ιδανικά, στους παλιούς καραγκιοζοπαίχτες, ο Νιόνιος μιλάει σαν αληθινός Ζακυνθινός, ο Μπαρμπαγιώργος σαν αληθινός Ρουμελιώτης, ο Εβραίος σαν αληθινός Σεφαραδίτης με σπαστά ελληνικά, ο Σταύρακας σαν αληθινός κουτσαβάκης.Τα πρότυπά τους ήταν οι αντίστοιχοι πραγματικοί άνθρωποι (ενώ σήμερα, ακόμη κι αν ένας νέος καραγκιοζοπαίχτης έχει ακούσει πραγματικούς Ζακυνθινούς και Ρουμελιώτες, τους κουτσαβάκηδες και τους σεφαραδίτες με σπαστά ελληνικά τούς έχει ακούσει μόνο από παλιότερους καραγκιοζοπαίχτες!).

    Άρα και οι ορεσίβιοι κλεφταρματολοί θα μιλούν, κατά τεκμήριο, σαν πραγματικοί ορεσίβιοι.

    Χαρακτηριστικά λ.χ. τα κλητικά επιφωνήματα που χρησιμοποιούν οι διάφοροι ήρωες: τα «ωρέ», «βρε», «καλέ» δεν εναλλάσσονται τυχαία και αδιάκριτα.

    Δε μιλούν τη γλώσσα του κοινού, αντιθέτως είμαι βέβαιος ότι θα λέγανε και κάποιες κουβέντες που ορισμένοι, τουλάχιστον, από το κοινό δε θα τις καταλάβαιναν. Απλώς ο μερακλής πάει για τον έναν στους εκατό που θα το καταλάβει κι αυτό και θα πει «κοίτα τον πούστη, κι αυτό το πέτυχε!».

  83. leonicos said

    55 Πέπε

    δε σε χάλασε = δεν έπαθες και τίποτα σπουδαίο
    δε σε χάλασε = σου καλάρεσε, μια χαρά ήταν

    αλλα δεν το ξέρω »καλά ν πάθεις

  84. ΚΑΒ said

    Αν είμαι Χάρος χαλαστής, είμαι και Χάρος πλάστης…

    Α. Βαλαωρίτης

  85. leonicos said

    59 Πέπε

    αντικειμενική ακυρολεξία.

    πολύ ωραίο, αλλά πολύ συχνό

    επιδεινώθηκε η υγεία του, η οικονομία, η οικογενειακή του κατάσταση …

    αλλά για να επιδεινωθεί ο καιρός κυριολεκτικά, πρέπει τουλάχιστον να έχει σύννεφα και να το πάει για βροχή.

    Και τι θα γίνει αν τη συνεφιά τη διώξει μια ανεμοθύελλα;

    ο καιρός θα βελτιωθεί κατά την ηλιοφάνεια αλλά θα επιδεινωθεί ω προς τους ανέμους

    μπερδεύτηκα

    Οι έννοιες είναι πολύ πιο πολύπλοκες από τις λέξεις που έχουν απλώς σημασίες

  86. leonicos said

    χαλαρααααααα

  87. Πέπε said

    83
    Ε δε νομίζω να ‘μασταν σειρές, γι’ αυτό!

    🙂

  88. Jago said

    65 & 69 Ειδικά αυτό με τον Καραγκιόζη πολύ σωστά! Υπήρχε η χρήση αυτής της έννοιας προφανώς ακόμα και στην μετεμφυλιακή εποχή, μένει να βρούμε τα γλωσσικά τεκμήρια.

  89. Jago said

    Στον Καραγκιόζη αναφερόμουν στο σχόλιο 82 του Πέπε που παραλείφτηκε εκ παραδρομής.

  90. Χρήστος Π. said

    Νοσηλεύεται πάλι δυστυχώς ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος Β (ΙΓ) και ενδεχομένως είναι κρίσιμη η κατάστασή του. Τον επισκέφθηκε ο Αρχιεπίσκοπος αλλά και ο επισκεπτόμενος την Ελλάδα Πατριαρχης. 😦

  91. Jago said

    90. Γιατί δυστυχώς; Εντάξει περαστικά του και να είναι γερός, κακοί δεν είμαστε αλλά όχι και *δυστυχώς*.

  92. ΓιώργοςΜ said

    76 Ακριβώς επειδή υπάρχει έλεγχος και μάλιστα αυστηρός και αυτόματος (δε μπορεί να γράψει κανείς ο,τι θέλει), βγήκαν στα κάγκελα τα διαγνωστικά. Είχαν ελπίσει (και ίσως επενδύσει) στη …χαλάρωση του ελέγχου από «τα δικά μας τα παιδιά»

  93. Γιάννης Κουβάτσος said

    90:Περαστικά στον άνθρωπο. Μακριά κι αγαπημένοι.

  94. sarant said

    90-92 Eίναι και μιας ηλικίας πια ο άνθρωπος.

  95. ΣΠ said

    90
    Είσαι σίγουρος; Δεν βρήκα πουθενά την είδηση.

  96. Μαρία said

  97. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Χρῆστο, δὲν ξεχνᾶμε τὸ ρόλο τοῦ τέως* βασιλιᾶ, στὴν συνταγματικὴ ἐκτροπὴ τοῦ 1965, ποὺ ἔστρωσε τὸ δρόμο γιὰ τὴ Χούντα.

    *τὸ τέως καλὸ εἶναι νὰ μήν τὸ ξεχνᾶμε

    Ὅσο γιὰ τὴν ἀρίθμηση τὸ «δεύτερος» εἶναι τὸ σωστό, μιᾶς καὶ πρόκειται γιὰ τὴν ἴδια δυναστεία.

    Τὸ δέκατος τρίτος καλὸ εἶναι νὰ τὸ ἀφήσουμε κατὰ μέρος.

    Πρῶτα-πρῶτα μπλέκουμε δυὸ τελείως διαφορετικὲς κρατικὲς ὀντότητες τὴν (Ἀνατολικὴ) Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία μὲ τὸ σύγχρονο Ἑλληνικὸ Κράτος.

    Ἄσε ποὺ αὐτές οἱ ἰδεοληψίες μᾶς ἔχουν κοστίσει πολὺ αἷμα, πόνο καὶ προσφυγιά.

    Τέλος τὸ δεκατρία ἦταν γρουσούζικο καὶ γιὰ τὸν ἴδιο.

    Σὲ καθαρὰ ἀνθρώπινο ἐπίπεδο τοῦ εὐχόμαστε περαστικά.

  98. Μαρία said

  99. # 90, 91, 93

    και ολυμπιονίκης (με βοήθειες, λένε, αλλά) χωρίς ντόπινγκ !

  100. ΚΑΒ said

    Δεν είναι δα και μεγάλος. 78 χρονών είναι.

  101. ΚΑΒ said

    Άντε 79. του 40 είναι.

  102. Πέπε said

    Απορώ πώς είναι δυνατόν να σχολιάζεται, από πλείονες του ενός, ότι το ερμήνευμα του σλανγκρ είναι ανυπόστατο ή βγαλμένο από την κοιλιά του συντάκτη.

    Κάποια ελαφρυντικά μπορώ να δεχτώ, όπως:
    -ότι κάποιες φορές όντως έτσι συμβαίνει στο συγκεκριμένο σάιτ
    -ότι δεν το έχουν ακούσει όλοι να λέγεται έτσι (ναι, αλλά κρατάμε και μια επιφύλαξη!)
    -ότι είναι παράλογο (αλλά μιλάμε για φανταρίστικη αργκό, που συχνά είναι σκοπίμως παράλογη – βλ. #5)
    -ότι υπάρχει κι άλλη σημασία, σχεδόν αντίθετη (πρβλ. ευμεγέθης)

    Αλλά, το είδατε το λήμμα επιτόπου; Είδατε τα παραδείγματα που δίνει; Είναι τελείως ρεαλιστικά. Είδατε τη γελοιογραφία με τον Βαρουφάκη; Έχει δημοσιευτεί, και απευθυνόταν σε κοινό που προϋποτίθεται ότι θα την καταλάβει. Είδατε τα λινκ προς παρεμφερή λήμματα (που είναι γραμμένα από άλλους συντάκτες) και τα σχόλια; Δεν υπάρχει συνωμοσία των μελών του σλανγκρ να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι η έκφραση λέγεται *και* έτσι.

  103. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Και μερικά λεξιλογικά χαλαρωτικά/χαλαστικά εκ Κρήτης:

    χάλαρα (ή χάλαβρα ή χάλερα), τα: Μέρος/η με πετρώματα ή κτίσματα ασταθή, χαλασμένα, κατεστραμμένα κ.τ.ό.
    Και αγροτικό τοπωνύμιο «Χάλαβρα».
    Και επίθετο Χαλαράκης.
    χαλασές, ο = τόπος με χαλάσματα (Δυτ. Κρήτη)
    χαλασάς, ο = σημείο/μέρος όπου έχει συμβεί κατολίσθηση εδάφους
    χαλασίδι, το = μικρό χάλασμα
    χαλαμούντρι, το = ερείπιο, χάλασμα (Αν. Κρήτη)

    σοχαλώ = χαλώ εντελώς (Επήα του ρολογά το ρολόι να το σάξει, μ’ αυτός το σοχάλεσε!)

  104. ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ

    Θυμίζω σε όσους έχουν μνήμη κοντή πως τον Αύγουστο έκραζα την «συμμορία των επτά» που ίδρυσε ο Βασολιειάδης και περιλάμβανε τους ΠΑΟ, Ατρόμητο, Αρη, Ξάνθη, Παναιτωλικό, ΟΦΗ και Απόλλωνα, χρηματοδοτούμενες από την ΕΡΤ με διετές συμβόλαιο. Πέρα από τα πολλά «περίεργα» αποτελέσματα μεταξύ τους είχα προβλέψει πως δεν θα έπεφτε παραπάνω από μια ομάδα στην Β’ Εθνική, ο Απόλλωνας έκανε από μακριά μπαμ πως θα πέσει.
    Το τεράστιο γέλιο ήταν με τον ΟΦΗ που του δώσανε πίσω 6 βαθμούς τιμωρίας και κυρίως τις εξωφρενικές εκτός έδρας νίκες του με τους «ομόσταβλους στην ΕΡΤ» Ατρόμητο και ΠΑΟ.
    Και φάνηκε πόσο γνήσιες ήταν στα παιχνίδια με τον Πλατανιά, δευτεραθλητή της Β’ Εθνικής που δεν έφτασαν τα διαιτητικά παρατράγουδα για να τον αποκλείσει και χρειάσθηκε στο τέλος σ’ ένα φάουλ ο τερματοφύλακάςτου να «ξεχάσει» να κλείσει την κλειστή γωνία…
    Ετσι θάχει παιχνίδια να δείχνει και του χρόνου η ΕΡΤ και θα μπορεί να ζητάει το » ένας για όλους και όλοι για έναν» ανάλογα τα κόζα…

    Δεν τάχω βάλει τυχαία με τον ελάχιστο.

  105. ΣΠ said

    102
    Πέπε, καλά τα λές, αλλά εκείνο το «ευμεγέθης» με μπέρδεψε. Τι άλλο από μεγάλου μεγέθους είναι ο ευμεγέθης; Μήπως εννοούσες ευάριθμος;

  106. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @104. Γιῶργο, κάνεις ἕνα μικρὸ λάθος.

    Ὁ ΟΦΗ δὲν ἀνήκει στὶς 7 ὀμάδες ποὺ ἔδειχνε ἡ ΕΡΤ. Τὸν ἔδειχνε ἡ ΝΟΒΑ.

    Οἱ ὑπόλοιπες 6 ποὺ γράφεις εἶναι σωστές.

    Ἡ ἕβδομη εἶναι ἡ Λαμία.

    Μᾶλλον πρέπει νὰ ξαναδιατυπώσεις τὴ θεωρία σου, ἐπειδὴ ὁ ΟΦΗ εἶναι σημαντικὸ κομμάτι τοῦ πάζλ.

  107. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @ 106. Ξέχασα νὰ βάλω φατσούλα στὸ τέλος. 🙂

  108. 88 Ναι, προφανώς η σημασία δεν εξαφανίστηκε εν μια νυκτί μετά τον ΒΠΠ αλλά με τη σταδιακή εκδημία των φυσικών χρηστών της. Το 66 νομίζω είναι διαφωτιστικό. Ο Πέπε στο 82 λέω πως το τοποθετεί στη σωστή βάση. Ο παλιός Καραγκιόζης ήταν το αποτύπωμα υπαρκτών χαρακτήρων, των οποίων τα σουσούμια και το λεκτικό αποδίδονταν με ακρίβεια.
    Ενστκτωδώς και χωρίς στοιχεία λέω πως η εξεταζόμενη σημασία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να πρόλαβε τη δεκ 70.

  109. Πέπε said

    105
    Ε ναι, έχεις δίκιο ΣΠ. Ευάριθμος.

    Τη λέξη ευμεγέθης την ήξερα από πολύ πριν μάθω το ευάριθμος, και από σχετικά μικρός την είχα συνδέσει με το σχόλιο (που είχα ακούσει) «τι λέξη κι αυτή! μοιάζει να σημαίνει μεγάλος, κι όμως σημαίνει μικρός».

    Επομένως, όταν πρωτόμαθα το ευάριθμος = ολιγάριθμος δεν μπερδεύτηκα. Αργότερα έμαθα ότι υπάρχει σύγχυση για το ευάριθμος, και ακόμη αργότερα ότι ευμεγέθης δεν είναι ο μικρός, αλλά ότι -προφανώς- το σχόλιο και η σχετική πεποίθηση προερχόταν από …αναλογία προς το ευάριθμος.

    Ακόμη σήμερα, από συνήθεια, σκέφτομαι «ευμεγέθης = μικρός» (που θα μπορούσε κιόλας: ποιο είναι το καλό μέγεθος; για κάποια πράγματα το μικρό, για άλλα το μεγάλο) και αν δεν προλάβω να επαναφέρω τον εαυτό μου στην τάξη χρειάζεται να με επαναφέρει άλλος. Δεν ξέρω αν αυτή τη σύγχυση με το ευμεγέθης την έχουν περισσότερα από δύο άτομα -εμένα και την πηγή μου.

    Ευχαριστώ λοιπόν. 🙂

  110. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – Μην ξεχάσουμε το επίθετο: αχάλαστος, -η, -ο. Δυο σχετικά ποιητικά παρακάτω:

    [ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ – Άφησα να μην ξέρω]

    Από τον κόσμο των γρίφων
    φεύγω ήσυχη.
    Δεν έχω βλάψει στη ζωή μου αίνιγμα:
    δεν έλυσα κανένα.
    Ούτε κι αυτά που θέλαν να πεθάνουν
    πλάι στα παιδικά μου χρόνια:
    έχω ένα βαρελάκι που ’χει δυο λογιών κρασάκι.
    Το κράτησα ώς τώρα
    αχάλαστο ανεξήγητο,
    γιατί ως τώρα
    δυο λογιών κρασάκι
    έχουν λυμένα κι άλυτα που μου τυχαίνουν.
    κλπ κλπ

    ΚΑΙ
    [ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ – Tάφος]
    ……….
    Όμως τίποτ’ απ’ αυτά, —καρδιά μου, αλίμονό σου!—
    που τα πιάνεις άπιαστα και πίσω σου κι εμπρός σου,

    μήτ’ η αχειροποίητη που απόμεινεν εικόνα,
    και την έχεις γκόρφι σου και τη φορείς κορόνα,

    μήτ’ η αχάλαστη ψυχή κι η ενθύμηση η νικήτρα,
    και της άφθαρτης φθοράς η αγάπη η καταλύτρα,

    όμως τίποτ’ απ’ αυτά που εσένα τριγυρίζουν
    νοερά κι αισθαντικά, τίποτε δεν αξίζουν

    ένα μικροκάμωτο κορμάκι, ένα κομμάτι
    που απ’ το χέρι ξέφυγε και χάθηκε απ’ το μάτι!
    ……….

  111. # 106

    Σωστή η διόρθωση αλλά περιέργως η σωτηρία του ήρθε από ομάδες της συμμορίας και παρασύρθηκα. Μην ξεχνάς όμως πως η μόνη ομάδα που έχει υπογράψει με την Νόβα είναι ο Πανιώνιος, πιθανότατα να έχουμε μεταγραφή σαν ανταμοιβή. Πιθανότατα κι ο ΠΑΟΚ θα φύγει από την Νόβα, το λέω γιατί η Νόβα μου ζήτησε ανανέωση συνδρομής χωρίς να μου διασφαλίσει πως θα δείχνει ΠΑΟΚ όπως άλλες χρονιές.
    Πάντως το πως με συνδυασμούς αποτελεσμάτων οι ομάδες της συμμορίας δεν ενεπλάκησαν στην υπόθεση υποβιβασμός είναι γεγονός. Την πάλαιψαν πλην του μπαραζιακού ΟΦΗ, Λεβαδειακός και Γιάννινα που έπεσαν και Λάρισσα που γλύτωσε. Ο ΟΣΦΠ Νέας Σμύρνης ήταν πολύ καλύτερη ομάδα από αυτές για να κινδυνεύσει και η Ξάνθη πιο κωλοπετσωμένη από τους άλλους.

  112. 108 συνέχεια ολίγον άσχετη

    Συνειρμικά θυμήθηκα και το παλιό ρήμα καματεύω (=καλλιεργώ, δουλεύω τη γη) που αν θυμάμαι καλά το έχει και ο Κοραής στα Άτακτα, και το οποίο δεν άλλαξε έννοια και το άκουσα πριν λίγα χρόνια σε χωριό της Μονεμβασιάς από ντόπιο στη φυσική ροή του λόγου του.

    Πέρας οτινανικού σχολίου.

  113. Γιάννης Κουβάτσος said

    8,5 μύρια η ΕΡΤ στον ΠΑΟΚ! Να δω πώς θα το δικαιολογήσεις αυτό, Τζι. 😜

  114. Χαλαρά στις κάλπες, αλλά έχουμε και μια δική μας, ανοιχτή άλλες 3 ώρες: http://j.mp/sant-eu

  115. http://j.mp/sarant-eu φυσικά

  116. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πες τα, ρε Γρηγόρη:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://sportdog.gr/sports/podosfairo/article/521160/erwthsh-psarianoy-sth-boylh-gia-ton-paok-me-mphxtes&ved=2ahUKEwi3uION3rTiAhXowsQBHQkJAgUQFjABegQIBhAB&usg=AOvVaw20sczkAlcQjbvuJ7TAZqO2

  117. Καλησπέρα,
    56 Βασιβουζούκοι. Για όλα έχει γράψει ο Νικοκύρης! Αλλά όχι μόνο αυτό, γιατί στη Μυτιλήνη της δεκαετίας του 30 υπήρχε ομάδα που αυτοτιτλοφορούνταν «Βασιβοζούκοι» μάλλον σ’ αυτούς ήταν κι ο παππούς του (τα έχει πει ο πατέρας του).

  118. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    84.

    Εκλεκτικες συγγενειες

    1. […] ανοίγ’ ολόφωτο ουρανό κατάπλευρα στον Άδη.
    Αν είμαι Χάρος χαλαστής, είμαι και Χάρος πλάστης…

    «Επί τω πολυθρηνήτω θανάτω της ανεψιάς μου Ιουλίας Ράλλη Βαλαωρίτου», 24-25. 1874. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Β΄. Ίκαρος, 1981. 197.

    2. Ο γκρεμιστής
    Στον Ίωνα Δραγούμη

    Ακούστε. Εγώ ειμαι ο γκρεμιστής, γιατ’ είμ’ εγώ κι ο χτίστης, ο διαλεχτός της άρνησης κι ο ακριβογιός της πίστης. Και θέλει και το γκρέμισμα νου και καρδιά και χέρι.

    [….]

    και θέλω να τραβήξω εμπρός και πλατωσιές ν’ ανοίξω, και μ’ ένα Ναι να τιναχτώ, μ’ ένα Όχι να βροντήξω; Καβάλα στο νοητάκι μου, δεν τρέμω σας, όποιοι είστε· γρικάω, βγαίνει από μέσα του μια προσταγή: Γκρεμίστε!
    1907

    Κωστής Παλαμας

    ΥΓ Τα γραπτα του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη πολλοι τα εχουν κατακλεψει, μετατρεψει,….

  119. 90 κ.α. Περί Κοκού. Ε, εντάξει, μεγάλος. Για ούτε 80 δεν είναι μεγάλος αλλά για το χάλι που τον βλέπω, μπαμπόγερος. Τότε ο Φίλιππας της Αγγλίας τι είναι 🙂

    Όταν ανέλαβε βασιλιάς το 64 μόλις και είχε ενηλικιωθεί (τότε το όριο ήταν παραπάνω απ’ τα σημερινά 18!). Όταν έφυγε λοιπόν για τα εξωτερικά με τη χούντα, οι εδώ τον στόλισαν κανονικά στο βιβλίο της ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού. Έγραφε για την κατάσταση που «ανάγκασε» τους χουνταίους να κινηθούν και κατέληγε: «Ο νεαρός και άπειρος βασιλεύς, δεν είχε το θάρρος αλλά ούτε το σθένος να επιβληθεί». Μας μοιράζουν τα βιβλία και μετά από λίγες μέρες μας ζητάνε να τα επιστρέψουμε. Τα δίνουμε και τα ξαναπαίρνουμε κι αρχίζουμε να ψάχνουμε τι έγινε. Και βλέπουμε πως σε κάποια σελίδα υπήρχαν δυο σειρές μουτζουρωμένες με στυλό. Ε, δεν ήταν δύσκολο να τις διαβάσουμε (και τις θυμάμαι ακόμα!!!).

    Από κει πέρα, όπως είπαν κι άλλοι, μακριά κι αγαπημένοι. Καλά νάναι ο άνθρωπος, αλλά όσο πιο μακριά μας, τόσο καλύτερα (και δυστυχώς κάποιοι τον αφήνουν ν’ αλωνίζει περαδώθε).

  120. 103 Να προσθέσω κι εγώ άλλη μια λέξη: χαλάστηρια: το μέρος που η πεζούλα είναι χαλασμένη και γκρεμισμένη. Το αν ένα κτήμα έχει χαλάστηριες είναι δείγμα του πόσο ο νοικοκύρης του το προσέχει!

  121. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    118.

    Τ’ άλογο! τ’ άλογο! Ομέρ Βριόνη,
    το Σούλι εχούμησε και μας πλακώνει.

    «Η Φυγή», 1-2. Μνημόσυνα, 1857. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Β΄. Ίκαρος, 1981. 34.

    Πάσα στιγμή εμπνεύσεως είναι στιγμή παραφροσύνης και […] όλος ο οργανισμός πάσχει δεινώς εκ της πυρακτώσεως της φαντασίας.

    Επιστολή προς τον Εμμανουήλ Ροΐδη, 3 Νοεμβρίου 1877. Κλ. Παράσχος (επιμ.), Αριστοτέλης Βαλαωρίτης. Βασική Βιβλιοθήκη, 16. «Αετός» Α.Ε., 1954. 273.

    Τελος φρονω οτι αναλογες ρήσεις οπως αυτη που αποδιδεται (μαλλον χωρις τεκημηριωση) στον Winston Churchill

    “If a man is not a socialist by the time he is 20, he has no heart. If he is not a conservative by the time he is 40, he has no brain.”

    Georges Clemenceau :

    Any man who is not a socialist at age 20 has no heart. Any man who is still a socialist at age 40 has no head

    Lloyd George :

    A young man who isn’t a socialist hasn’t got a heart; an old man who is a socialist hasn’t got a head.

    φαινεται να εχουν επηρεαστει απο το εκπληκτικο

    Αι επαναστάσεις εν τω βίω των εθνών ομοιάζουσι κατά τι πρός τινας ασθενείας, αίτινες παρακολουθούσι την ανάπτυξιν του ανθρώπου. Ίσως αναγκαίαι, αλλά πάντοτε επικίνδυνοι, πρέπει να αναχαιτίζονται εγκαίρως, άλλως μεταβάλλονται εις χρόνια πάθη.

    Αγόρευση στην Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων, 22 Ιουλίου 1864. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Α΄. Ίκαρος, 1980. 396.

  122. # 113, 116

    Βρε Γιάννη Κουβάρσε για τί τον πέρασες τον αήττητο νταμπλούχο ; για την ομαδούλα της Λεωφόρου ή την περσινή πρωταθλήτρια μαιμού ; Δεν υπάρχει το παλιό ΠΟΚ στην κορυφή να παίρνει τα ακριβά συμβόλαια της Νόβας, όποιος τα σκάσει θα τα κονομήσει γιατί ολος ο κόσμος θέλει να δει το γωνιακό μαγαζί που παίζει μπάλλα χωρίς να χάνει !!!. Οταν δίνει 2μύρια στον Λεβαδειακό που δεν τον βλέπουν ούτε οι Βοιωτοί πόσα θες να δώσει στον ΠΑΟΚ που θα φέρει πλέντυ τηλεθέαση και ναι περισσότερη από τα ματς του τσουλου ;; Ξέρεις πόσος κόσμος παρακολουθούσε στο εξωτερικό τους αγώνες του ΠΑΟΚ από το ΠΑΟΚτιβί ;

    Το ξέρεις καλύτερα από μένα πως ο ΠΑΟΚ δεν έχει ανάγκη τα λεφτά αυτά δεν είναι τριφυλάκι, έχει όλα τα λεφτά του Πούτιν στην διάθεσή του άμα λάχει (ποιός Σαββίδης και ποιός Αμπράμοβιτς, όλα του Πούτιν είναι) οι νόμοι της (σωστής πλέον) αγοράς ισχύουν και μη ψάχνεις ρεζίληδες κομπλεξικούς για επιχειρήματα. Το πως είναι η ΕΡΤ αμαρτωλή και πως ήταν το μεγαλύτερο λάθος του Σύριζα που την ξαναγιγάντωσε το έχω γράψει επανειλημένως, δεν τα ζήτησε ο ΠΑΟΚ προσφορά της ΕΡΤ και μη βιάζεσαι ακόμα δεν συμφωνήσανε, μπορεί το ΜπιΜπιΣι να δώσει περισσότερα !!

  123. Μαρία said

    Βορειομακεδόνες.

  124. Γς said

    119:

    Ελπίζω να κλείσει τα 79 του χρόνια [κι εγώ τα 75] σε μια βδομάδα.

    Κι ήταν αρχές των 50ιζ που διάβασα στην στην Εγκυκλοπαίδεια του Ηλίου ότι είχα γενέθλια την ίδια μέρα με τον διάδοχο του θρόνου;
    Το διάβαζα και έχασα κάθε ιδέα για τη μοναρχία, που είχε καπαρώσει την 2α Ιουνίου για τα γενέθλια του δικού τους, τέσσερα χρόνια πριν γεννηθώ.

    Τελικά τίποτα δεν είχα δικό μου.

  125. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Περίεργο που μετά το εξώλης και προώλης χτεσινό κείμενο κανένας δεν ανέφερε το «χαλασμένη» με τη σεξουαλική έννοια.
    » Έχω μια τρίτη ξαδέρφη… Αλλά να, έχει ένα πρόβλημα. Είναι χαλασμένη η κουμπότρυπά της», του κάνει η Τασία, κοιτώντας τον με νόημα…(«Και με κλειστά μάτια θα βλέπω» Π. Κάγιος)

  126. nikiplos said

    Το κλίμα μίλησε… Βουλευτικές εκλογές σε έναν μήνα το πολύ… Μην λέτε ότι δεν σας τό ‘πα…

  127. sarant said

    Ευχαριστω για τα νεότερα

    114 Στάζιμπε, ευχαριστούμε!

    117 Όχι, ο παππούς δεν ήταν στην ορδή των βασιβουζούκων, αν και τους ήξερε όλους. Κάποτε θα γράψω, έχει γράψει ο θείος μου ο Μίσσιος (ο Κώστας).

  128. mitsos said

    Ρε μπας και μας περιπαίζει ο Νικοκύρης ;!

    Από προχθές μας έβαλε να στοιχηματίσουμε
    ( είναι αλήθεια ότι δεν μας έβαλε να τάξουμε τράγους και κότες 🙂 )
    Σήμερα μας έκανε διάλεξη υποτίθεται για το «χαλαρά στον Τσίπρα» αλλά το φερε απο εδώ , το έφερε απο ‘κεί , και με την βοήθεια της εξέδρας, στους «Χαλασοχώρηδες» το πήγε …
    Πάει χάλασε ο κόσμος έγινα κι εγώ …»χιουμορίστας ;» … Μη δείτε άνθρωπο σοβαρό… να τον χαλάσετε 🙂

    Άντε … και καλή ψήφο.
    ( Στην κάλπη, ναι. Αλλά όχι στον Κάλπη )

  129. Μαρία said

    125
    Το υπαινίχτηκε ο Μαρτίνος.

  130. Μαρία said

    Ωραίο το κεφαλοκλείδωμα. https://pbs.twimg.com/media/D7XBdMkXkAAWlLE.jpg

  131. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    130 Κεφαλοκουλήδωμα

  132. Μαρία said

  133. Ας βάλουμε και τον μαντράχαλο.

  134. … «θα πάω σινεμά ο κόσμος να χαλάσει» …

    Μού έφερε στο νου τους στίχους
    «κι αν δεν την κλέψω μια βραδιά
    Ο κόσμος θα χαλάσει»
    απ’ το «Χατζηκυριάκειο»

  135. Jane said

    Καλημέρες προεκλογικές.
    Έστειλα αυτό το σκίτσο σε σχόλιό μου αλλά …ποτέ δεν εμφανίστηκε.
    Επειδή σίγουρα το μπλογκ δεν είναι ….φιλοβασιλικό, θεώρησα μάλλον πως κάτι έγραψα λάθος στο ημεηλ κι επανέλαβα την αποστολή του σχολίου. Και τότε μου έβγαλε μήνυμα πως έχω ξαναστείλει το ίδιο σχόλιο. Τι κόλπα είναι αυτά; 🙂

  136. Jane said

    Σχετικά με τη χαλαρή ψήφο , νομίζω ισχύει και φέτος στις ευρωεκλογές, παρόλο το κλίμα πόλωσης που έχει καλλιεργηθεί επιμελώς.
    Οι περισσότεροι που ξέρω και που δεν είναι ενταγμένοι σε κάποιο κόμμα, δεν θα πάνε καν να ψηφίσουν. Πολλοί έχουν και παιδιά που δίνουν πανελλήνιες κι έχουν άλλες σκοτούρες τώρα.
    Φέτος παρατήρησα πως , στην πόλη μου τουλάχιστον, έγιναν οι μικρότερες προεκλογικές συγκεντρώσεις . Τζάμπα έκλειναν τους δρόμους ενώ θα μπορούσαν να μαζευτούν σε καμια πλατειούλα.
    Η μόνη αξιόλογη ήταν του ΚΚΕ αλλά και πάλι πολύ μικρότερη εν σχέσει με άλλες φορές.
    Χαλαρή ψήφος λοιπόν αύριο (όχι κομματική δηλαδή) αλλά φυσικά ο κοινός παρανομαστής παραμένει. Όχι κόμματα με νεοφιλελεύθερες , εθνικιστικές και ακροδεξιές θέσεις.

    Πάντως από την χτεσινή συγκέντρωση του Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη είχε περισσότερο κόσμο ο Κουτσούμπας στον Βόλο.

  137. Alexis said

    #59: Η φράση «επιδείνωση του καιρού» είναι σχετικά πρόσφατη. Μου είναι αδύνατον να θυμηθώ πώς το έλεγαν παλιότερα – μήπως δεν το έλεγαν καθόλου, παρά μόνο με ρήμα;

    Όχι. Την θυμάμαι παιδιόθεν. Δεκαετία ’70 στο δελτίο της ΕΜΥ στην ΕΡΤ, με Λαζάνη, Καντερέ, Ζιακόπουλο, Μελανίτη.
    Τόσο «παιδιόθεν» που δεν καταλάβαινα καλά-καλά τι σημαίνει «επιδείνωση».
    Λεγόταν όμως και στις πολιτικές ειδήσεις: «Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί…»

  138. Παναγιώτης Κ. said

    Υπάρχει και η φράση «χαλαρό σχολείο» (Δευτεροβάθμια)
    Στο χαλαρό σχολείο, κανείς δεν μένει στάσιμος, πρακτικά δεν υπάρχουν ανεξεταστέοι, η μέση βαθμολογία έχει ανέβει, κατά βάση οι περισσότεροι μαθητές μετά το Πάσχα δεν πηγαίνουν στο σχολείο.Δεν είναι μόνο η Γ΄ Λυκείου όπου οι μαθητές διαβάζουν για τις Πανελλαδικές. Η…μόδα μεταφέρθηκε μέχρι της Α΄ Λυκείου καθώς με πληροφορούν.
    Αξιοποιούν οι μαθητές την δυνατότητα της εξάντλησης του ορίου των 114 απουσιών.

  139. Alexis said

    #102: Πέπε, επειδή εγώ ανακίνησα το θέμα με το λήμμα του σλανγκρ, οφείλω μια διευκρίνηση.
    Εξέφρασα την έντονη επιφύλαξή μου για το λήμμα γιατί παρ’ όλο που είμαι μιας κάποιας ηλικίας και παρατηρώ προσεκτικά τη γλώσσα από μικρό παιδί, δεν έχω ακούσει ποτέ την έκφραση με αυτή τη σημασία. Ούτε στο στρατό, ούτε στην εκτός στρατού καθομιλουμένη, ούτε στην αργκό της νεολαίας (οποιασδήποτε εποχής).
    Επειδή όμως το τι έχω ακούσει εγώ δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση απόλυτο κριτήριο για την ύπαρξη ή μη μιας έκφρασης, ζήτησα και τη …βοήθεια του κοινού. Κάποιοι σχολιαστές δήλωσαν ότι το γνωρίζουν και με αυτή τη σημασία, κυρίως από τον στρατό. Αυτή όμως είναι, κατά τη γνώμη μου, μια δεύτερη χρήση, με αντιστροφή της σημασίας, του ήδη αργκοτικού «δεν με χαλάει κλπ.» και θεωρώ ότι θα πρέπει να αποδελτιωθεί μετά την καταγραφή της κύριας και συντριπτικά πιο συχνής πρώτης σημασίας.
    Αλλά σταματάω εδώ γιατί καταλαβαίνω ότι μπαίνω σε ανθυπολεπτομέρειες, και βεβαίως μιλάμε για το σλανγκρ, ένα «λεξικό» όπου ο καθένας μπαίνει και γράφει ό,τι θέλει…

  140. Faltsos said

    Το χάλαρο δεν νομίζω να αναφέρθηκε.
    «τα χάλαρα της Κάρυστος» λέει ο Παλαμάς στη φλογέρα του βασιλιά, αλλά υπάρχει και το Χάλαρο της Θεσσαλονίκης. Αν σας φέρει ο δρόμος προς τα ‘δώ αναζητήσετε το. Θα φάτε καλά!

  141. sarant said

    Καλημέρα από εδώ

    136 Δεν έχουν αναφέρει πολλοί άλλοι τέτοια αδιαφορία για τις εκλογές. Δεν εννοώ τις μικρές συγκεντρώσεις αλλά την απροθυμία για ψήφο. Θα δούμε αύριο βεβαια

    133 Ο μαντράχαλος έχει σκοτεινή ετυμολογία και δεν είναι καθόλου βέβαιο πως «χαλάει μάντρες»

  142. Πέπε said

    139:
    Αλέξη, ναι μεν ανθυπολεπτομέρειες αλλά η έκφραση που προϋπήρχε της στρατιωτικής ήταν απλώς «με χαλάει» ή «χαλιέμαι»: «χαλάστηκα μ’ αυτό που μου είπε (δηλ. στεναχωρήθηκα, μου χάλασε η διάθεση) – Έλα μωρέ, μη χαλιέσαι (μη σκας)». Φυσικά λέγεται και με άρνηση, αλλά χωρίς η άρνηση να προσθέτει κάτι ιδιαίτερο στην ίδια την έκφραση.

    Με βάση αυτό σχηματίστηκε ηδεύτερη έκφραση, που είναι «δε σε χαλάει / χάλασε». Εδώ η άρνηση είναι κεντρικό στοιχείο της έκφρασης, και όλη μαζί δεν είναι δυνατόν να πάρει περαιτέρω άρνηση. Στο σλανγκρ ναι μεν ο καθένας γράφει ό,τι θέλει, αλλά εν προκειμένω έγραψαν αυτό ακριβώς που θα περίμενα βλέποντας λήμμα «δε σε χαλάει / χάλασε».

    Αυτό που δεν αναφέραμε, και δεν πάω τώρα να κοιτάξω αν το έχει το σλανγκρ, είναι ότι γενικότερα στα φανταρίστικα (τουλάχιστον κάποιων σειρών) υπάρχει μια κάπως ιδιαίτερη χρήση του ρήματος χαλιέμαι, όπως και άλλων συνωνύμων:

    -Χαλιέσαι, νέος; (=Δε θα ‘πρεπε ή σου αξίζει ή δε με νοιάζει αν χαλιέσαι / ενοχλείσαι).
    -Σπάζεσαι, νέος;
    -Όποιος χαλιέται, αναβολή (=ας πιει ξίδι να του περάσει).
    -Όποιος χαλιέται, τέσσερις φωτογραφίες (που υποτίθεται ότι μ’ αυτές και μόνο παίρνεις αναβολή, βλ. αν.).

    Αυτά είναι, ολοφάνερα, εντελώς φανταρίστικα. Αν ποτέ ειπωθούν «έξω», αποτελούν σαφή υπαινιγμό προς τη φανταρίστικη αντιμετώπιση του κόσμου.

  143. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    από το: Λόγια της Πλώρης (1899) του A. Καρκαβίτσα:

    …Ούτε κατάρτια ούτε πανιά ούτε σκαφίδι απόμενε πλια. Μονάχα η πρύμνη του, κι εκείνη ξεσκλισμένη, κρατιότανε σε δυο χάλαρα..
    και
    <i:…Παιδεύτηκε κάπου μια ώρα στον άμμο. Τον άνοιξε καλά απίθωσε πρώτα τ' αδέρφια, έπειτα το ναύκληρο, κατόπιν τους ναύτες, κύλησε επάνω πέτρες και χάλαρα. Έπειτα έπιασε πάλι τη στράτα του κι έφτασε στα Θεραπειά. Βρίσκει το βαπόρι, έφτασε πάλι στο μπάρκο του….;-i:

    χάλαρα => ερείπια, συντρίμμια, ξεβράσματα της θάλασσας (βλ. και 103, ΜΙ_ΚΙΟΣ)

  144. leonicos said

    Αργούμε σήμερα!

    Διαλέγουμε ψηφοδέλτια;

    Τα στέλνουμε σε φίλους;

    Μη μου στείλεις. Το ρίχνω αλλού, εντελώς στεγανό και στεγνό. Εγώ είμαι μαθημένος από ερημιά, Νέγκεβ γαρ.

  145. Πέπε said

    @142:
    Γενικότερα δε, η φανταρίστικη αργκό δεν είναι τόσο λέξεις και εκφράσεις για πράγματα που εκτός στρατού λέγονται αλλιώς, αλλά για πράγματα που δεν υπάρχουν εκτός στρατού. Όπως στον στρατό «ακομβίωτος» δε σημαίνει «ξεκούμπωτος» αλλά «ένοχος του παραπτώματος να είσαι ξεκούμπωτος, και συνακόλουθα υποψήφιος για καμπάνα», ενώ εκτός στρατού δε νοείται τέτοιο παράπτωμα, έτσι και τα διάφορα με την αναβολή και με το χάλασμα εκφράζουν μια νοοτροπία αποκλειστικά στρατιωτική: πρέπει να υποφέρεις, είσαι άξιος αυτής της «τιμωρίας» (επειδή κι εγώ τα πέρασα όταν ήμουν νέος σαν κι εσένα), και δε θα βρεις πουθενά οίκτο. Τέτοια νοοτροπία, ακόμη κι αν τη βρεις εκτός στρατού, ποτέ κανείς δε θα την εκφράσει κατά τρόπο που να υπονοεί ότι αυτή είναι η απόλυτα δεδομένη, αναμφισβήτητη, κοινή νοοτροπία όλων. Το «τέσσερις φωτογραφίες», ακόμα και σκέτο, υπονοεί σε θαυμαστή συμπύκνωση όλα τα παραπάνω: και ότι πρέπει να τιμωρηθείς διότι κλπ., και ότι το ξέρεις καλά γιατί το ξέρουν όλοι και κανείς δε διανοήθηκε ποτέ το αντίθετο.

  146. Faltsos said

    Πριν φύγουμε από δω για τα νεώτερα, οφείλουμε πιστεύω και μια αναφορά στον Χριστόδουλο Χάλαρη, που μας άφησε πριν από λίγους μήνες. Ένας Δροσουλίτες σε μια λιγότερο γνωστή εκτέλεση, από την Τσανακλίδου

  147. Faltsos said

    146
    Αχ, αυτός ο κορεκτορας που νομίζει ότι τα ξέρει όλα. Ένας είναι ο δροσουλίτης που ανάρτησα: Ένας Δροσουλίτης

  148. Παναγιώτης Κ. said

    @146.Δεν το ήξερα. 😦
    Τον θεωρώ σημαντικό συνθέτη.

  149. Παναγιώτης Κ. said

    Ανεπανάληπτη η μείξη λόγιας μουσικής με την παραδοσιακή.

  150. Το χαλώ με την ένοια του κατεβάζω το συναντάμε στο επίσημο ονομτολόγιο του Πολεμικού Ναυτικού.

    Για πανιά σημαία κ.λπ. (λήμα 791 διαφορετικό από το χαλαρώ στο λήμα 785)
    https://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=%2Fvar%2Fwww%2Fanemi-portal%2Fmetadata%2F9%2F8%2F6%2Fattached-metadata-413-0000030%2F72067.pdf&rec=%2Fmetadata%2F9%2F8%2F6%2Fmetadata-413-0000030.tkl&do=72067.pdf&width=414&height=606&pagestart=1&maxpage=241&lang=en&pageno=45&pagenotop=45&pagenobottom=1

    Για βάρκες (λήμα 994)
    https://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?rec=/metadata/9/8/6/metadata-413-0000030.tkl&do=72067.pdf&pageno=54&width=414&height=606&maxpage=241&lang=en

  151. ΣΠ said

    132
    Πολύ πετυχημένη η σύγκριση του Άδωνη Γεωργιάδη με τον Alex Jones.

  152. Theo said

    @146:
    Τον μνημονεύσαμε την ημέρα του θανάτου του:
    https://sarantakos.wordpress.com/2019/01/30/ambrosios-2/#comment-562178
    και εξής.

  153. Faltsos said

    152

    Δεν έγραψα ότι τον ξεχάσαμε. Απλά δεν είναι κακό να τον ξαναμνημονεύσουμε τώρα που το θέμα μας θυμίζει το όνομα του.

  154. Theo said

    @153:
    ΟΚ 🙂

  155. sarant said

    150 Ευχαριστούμε!

  156. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    103 ΜΙΚ >>Και μερικά λεξιλογικά χαλαρωτικά/χαλαστικά εκ Κρήτης

    Χάλαβρο για Ηράκλειο μπάι νάιτ! Το είδα προ λίγου στον τουριστικό οδηγό πόλης, στο αερόπλανο που με επέστρεψε Αθήνα 🙂

    https://www.slang.gr/lemma/10259-xarbalo

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: