Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το παλιό πικάπ Ντούαλ του Αλέξη Βάκη

Posted by sarant στο 21 Ιουνίου, 2019


Πριν από ένα μήνα και κάτι είχα πάει στη Θεσσαλονίκη, στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου, απ’ όπου επέστρεψα με μια βαλίτσα γεμάτη βιβλία (κυριολεκτώ). Κάποια από τα βιβλία αυτά μπορεί και να μην τα διαβάσω ποτέ (άλλωστε δεν διαβάζονται όλα τα βιβλία, μερικά τα έχεις για ν’ ανατρέχεις σ’ αυτά αν και όταν χρειάζεται), κάποια άλλα τα φυλλομέτρησα και τ’ άφησα γι’ αργότερα, κάμποσα όμως τα διάβασα ήδη κι άλλα πήραν τη σειρά τους. Μετά τις εκλογές που θα κάνουμε το καθιερωμένο βιβλιοφιλικό μας άρθρο ενόψει του καλοκαιριού θα αναφέρω αρκετά από αυτά, αλλά σήμερα θα παρουσιάσω ένα βιβλίο που το πήρα φρέσκο στη Θεσσαλονίκη, αφού κυκλοφόρησε φέτος τον Απρίλη, και που δεν είναι έργο μυθοπλασίας αλλά σειρά κειμένων για το ελληνικό τραγούδι.

Πρόκειται για το βιβλίο του Αλέξη Βάκη «Ένα παλιό πικάπ Dual με το ηχείο για καπάκι», που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Εύμαρος, με πρόλογο του Φοίβου Δεληβοριά.

Στο παλιό πικάπ του ο συγγραφέας έχει διαλέξει να παίξει κείμενα που έγραψε από το 2003 έως το 2015 και που αρχικά δημοσιεύτηκαν σε διάφορα έντυπα (Δίφωνο, Μετρονόμος και άλλα) αλλά και σε ιστοτόπους. Εδώ βλέπετε τον πίνακα περιεχομένων, οπότε μπορείτε να πάρετε μιαν ιδέα για τα περιεχόμενα του βιβλίου.

Ο Αλέξης Βάκης ξέρει πολύ καλά τον χώρο του ελληνικού τραγουδιού αφού δεν είναι μόνο ή κυρίως αρθρογράφος, αλλά συνθέτης, ενορχηστρωτής που έχει υπογράψει ενορχηστρώσεις σε πολλές δεκάδες δίσκους, καθηγητής θεωρίας της μουσικής, ραδιοφωνικός παραγωγός με θητεία δεκαετιών από την εποχή του 902 Αριστερά στα FM και από το 2006 ως σήμερα στο Κόκκινο 105.5. Μια από τις πρώτες δουλειές στις οποίες συμμετείχε ήταν οι εκπομπές Μαθήματα πατριδογνωσίας στον 902, από τις οποίες βγήκε ένα διπλό σιντί που σας συμβουλεύω να το αναζητήσετε -το άκουγα προχτές και δεν έχει πάρει ούτε ρυτίδα.

Ο Βάκης είναι φίλος, και με έχει καλέσει και σε εκπομπές που κάνει στο Κόκκινο, οπότε το δηλώνω εξαρχής ότι δεν είμαι αμερόληπτος. Το βιβλίο πάντως το χάρηκα και πιστεύω πως θα το χαρούν όλοι όσοι ενδιαφέρονται για το ελληνικό τραγούδι, καθώς είναι γραμμένο από έναν άνθρωπο που ξέρει πολύ καλά τον χώρο, που έχει τι να πει και που ξέρει να το πει καλά.

Σε χοντρές γραμμές, τα άρθρα του βιβλίου χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Άρθρα που συζητούν θέματα σχετικά με το τραγούδι, ας πούμε σε σχέση με τα πνευματικά δικαιώματα, τη διαφορά συνθέτη και τραγουδοποιού, τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε ελαφρό και σε λαϊκό τραγούδι, το μπουζούκι ως εθνικό όργανο, τους ραδιοφωνικούς παραγωγούς, τις πλεϊ-λιστ, το μέγα σχίσμα ανάμεσα σε τρίχορδο και τετράχορδο μπουζούκι, αφενός. Και αφετέρου, άρθρα αφιερωμένα σε κάποιο πρόσωπο, από τον Μανώλη Χιώτη και τον Βασίλη Τσιτσάνη ίσαμε τον Ηλία Κατσούλη και τον Πάνο Γεραμάνη.

Ανάμεσα στα άρθρα της κατηγορίας αυτής ξεχωρίζουν το πολύ σημαντικό άρθρο για τον Μάνο Χατζιδάκι στην ΕΠΟΝ (γραμμένο απο κοινού με τον ιστορικό Ιάσονα Χανδρινό), το οποίο φέρνει στο φως πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το έργο και τη δράση του Χατζιδάκι κατά την Κατοχή και την απελευθέρωση, καθώς και το άρθρο για τον Γιάννη Σπανό στο Παρίσι. Και, όσο κι αν το πρώτο άρθρο είναι αντικειμενικά πιο σημαντικό, εμένα με συνάρπασε περισσότερο το δεύτερο επειδή αγνοούσα τα περισσότερα απ’ όσα διάβασα για τα τραγούδια που έγραψε και τις συνεργασίες που είχε στο Παρίσι ο Γιάννης Σπανός.

Στις παρουσιάσεις βιβλίων που κάνω συνηθίζω να βάζω και ένα απόσπασμα. Το άρθρο για τον Σπανό είναι σχετικά μεγάλο (εκείνο για τον Χατζιδάκι είναι ακόμα μεγαλύτερο) κι έτσι δεν θα ήταν πολύ βολικό να το βάλω στο ιστολόγιο -και δεν θα ήταν και σωστό, αφού το βιβλίο είναι ακόμα καινούργιο. Οπότε, διαλέγω ένα μικρότερης έκτασης άρθρο, ένα άρθρο αφιερωμένο σε ένα τραγούδι, την Πριγκιπέσα του Μάλαμα. Ταιριάζει κιόλας, αφού σχετικά πρόσφατα είχαμε συζητήσει αν γράφονται καινούργια τραγούδια με απήχηση. Το τραγούδι του Μάλαμα κυκλοφόρησε το 2000 και έχει γνωρίσει πολλαπλές επανεκτελέσεις, οπότε μπορούμε να θεωρήσουμε πιθανό ότι θα εξακολουθήσει να ακούγεται για πολλά χρόνια ακόμα.

Δίνω τον λόγο λοιπόν στον Αλέξη Βάκη:

 

Μια Πριγκιπέσα που πάει παντού

Οι πολλαπλές επανεκτελέσεις δημοφιλών τραγουδιών δεν είναι βέβαια καινούργιο φαινόμενο στην ελληνική δισκογραφία. Το συναντάμε ήδη από τα προπολεμικά χρόνια. Πάντως, αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια με την Πριγκιπέσα του Σωκράτη Μάλαμα είναι πρωτόγνωρο. Γιατί δεν είναι δα και ό,τι πιο συνηθισμένο το τραγούδι ενός σύγχρονου δημιουργού, που είναι μεν αναγνωρίσιμος και δημοφιλής, μα κατ’ ουσίαν παραμένει underground ιδιοσυγκρασίας, να ακούγεται κάθε βράδυ σε κάθε νυχτερινό μαγαζί της ελληνικής επικράτειας: από τις πιο αυστηρές «έντεχνες» μουσικές σκηνές της Αθήνας ως το τελευταίο επαρχιακό σκυλάδικο. Και επιπλέον, να έχει καταγραφεί στη δισκογραφία μέσα από διαδοχικές επανεκτελέσεις, που όλες -κάτι εξίσου εντυπωσιακό- έγιναν κατά την τριετία 2006-2009. Αυτή τη στιγμή η Πριγκιπέσα κυκλοφορεί ταυτόχρονα σε τουλάχιστον δέκα διαφορετικές δισκογραφικές εκδοχές (με τη σιγουριά μάλιστα ότι μου έχουν διαφύγει μερικές ακόμη), πράγμα που -αν δεν κάνω λάθος- ουδέποτε είχε συμβεί στο παρελθόν με άλλο τραγούδι. Χωρίς φυσικά να συνυπολογίζω τις εκτελέσεις που μπορεί κανείς να βρει στο διαδίκτυο -σε βιντεάκια του τύπου YouTube- από καλλιτέχνες (Γλυκερία, Ματθαίο Γιαννούλη κ.ά.) οι οποίοι δεν έχουν συμπεριλάβει το εν λόγω τραγούδι σε κάποιο δίσκο τους ως τώρα, το διατηρούν όμως σταθερά στο ρεπερτόριό τους όπου και αν εμφανίζονται ζωντανά.

Έχουμε και λέμε

Εκτός λοιπόν της πρώτης εκτέλεσης (η οποία περιλαμβάνεται στον δίσκο του Σωκράτη Μάλαμα Ο φύλακας κι ο βασιλιάς, που κυκλοφόρησε το 2000), μπορεί κανείς να βρει την Πριγκιπέσα στις παρακάτω ηχογραφήσεις σε στούντιο:

  • με τον Μανώλη Λιδάκη στον δίσκο Αυστηρώς λαϊκόν (2006)
  • με τον Μπάμπη Τσέρτο στον δίσκο Το μονοπάτι (2006)
  • με την Πίτσα Παπαδοπούλου στον δίσκο Όσα αγαπώ (2006)
  • με τη Μελίνα Ασλανίδου στον δίσκο Στο δρόμο (2009)
  • με τον Βασίλη Καρρά στον δίσκο Όπως παλιά (2009)

Για την περίπτωση που κάποιος προτιμάει τις ζωντανές ηχογραφήσεις (και εκτός της επανεκτέλεσης του τραγουδιού από τον ίδιο τον Μάλαμα στον δίσκο Live στο Λυκαβηττό – 2007), υπάρχουν οι εξής εναλλακτικές λύσεις:

  • με τον Μπάμπη Στόκα στον δίσκο Τραγουδήστε, μην ντρέπεστε (2008)
  • με την Ελένη Βιτάλη στον δίσκο Ζωντανό Κύτταρο (2009)

Αν μάλιστα όλες οι παραπάνω εκδοχές δεν σας ικανοποιούν και θέλετε κάτι πιο δραστικό, ενδέχεται να σας ενδιαφέρει ο «άρχοντας του κάμπου», ο -κατοικοεδρεύων στα cult μαγαζιά μεταξύ Καρδίτσας και Τρικάλων- Μίμης Γκιουλέκας, ο οποίος στον δίσκο του Μια βραδιά στις Δέκα Εντολές (κυκλοφόρησε το 2007) επίσης συμπεριέλαβε την Πριγκιπέσα.

Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει, πατέρα;

Προς τι όμως όλος αυτός ο πανικός; Σαν να λέμε, ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο ήταν η Πριγκιπέσα εκείνη που μπήκε στα χείλη όλων τα τελευταία χρόνια και όχι κάποιο άλλο τραγούδι; Ιδού ένα ερώτημα που χρήζει απάντησης. Μη βιαστείτε να απαντήσετε «εξαιτίας του ρυθμού της», πως είναι δηλαδή τσιφτετέλι και άρα είναι εύκολο να «εκμαυλίσει» τα πλήθη και να τα σηκώσει στην πίστα. Ο ρυθμός του τσιφτετελιού ήταν όντως εκείνος που έβγαλε τεράστια σουξέ τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια: Πότε Βούδας πότε Κούδας (Πέτρου Βαγιόπουλου-Μανώλη Ρασούλη), Βάλε το κόκκινο φουστάνι (Σταύρου Κουγιουμτζή-Κώστα Κινδύνη), Μία είναι η ουσία (Χρήστου Νικολόπουλου-Λευτέρη Χαψιάδη), Ρίξε στο κορμί μου σπίρτο (Γιάννη Σπανού-Τασούλας Θωμαΐδου) και άλλα, υπό τους ήχους των οποίων λικνίστηκαν εκατομμύρια Έλληνες και Ελληνίδες. Όμως, η ρυθμική αγωγή του τραγουδιού του Μάλαμα είναι κατά πολύ πιο αργή από των υπολοίπων που ανέφερα, κάτι που του δίνει έναν ράθυμο (και ως εκ τούτου πιο μοναχικό) χαρακτήρα, ακόμη και τη στιγμή του χορού. Αν μάλιστα συνυπολογίσω τον εξομολογητικό τρόπο με τον οποίο εκφέρονται -σε πρώτο πρόσωπο- οι στίχοι, θα μπορούσα άνετα να υποστηρίξω πως η Πριγκιπέσα είναι ένα τσιφτετέλι με ψυχολογία «βαριού» ζεϊμπέκικου. Για να είμαστε πάντως σοβαροί, υπάρχουν πολλοί αδιόρατοι παράγοντες που καθορίζουν ποιο τραγούδι γίνεται επιτυχία και ποιο όχι και κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι κατέχει το μυστικό στο θέμα αυτό. Πράγμα που σημαίνει πως όποια λογικοφανή εξήγηση κι αν δώσουμε στο φαινόμενο, ποτέ δεν θα είμαστε 100% σίγουροι ως προς την ορθότητα των ισχυρισμών μας.

Αφιερώνουμε τη νίκη στον υπέροχο λαό μας

Ένα πράγμα που μου έκανε μεγάλη εντύπωση όταν έψαχνα στοιχεία στο διαδίκτυο γι’ αυτό το άρθρο, είναι πως εκείνοι που δυσανασχετούν -και μάλιστα εμφανώς, αν μπείτε σε σχετικά ιστολόγια θα το δείτε- με την μεγάλη επιτυχία της Πριγκιπέσας είναι αρκετά άτομα από τον στενό πυρήνα των ακροατών του Μάλαμα όλα αυτά τα χρόνια. Που θεωρούν «προδοσία» το να αγγίζει π.χ. ο Βασίλης Καρράς ένα τραγούδι «του Σωκράτη», και μάλιστα με τη συγκατάθεση του τελευταίου. Εδώ που τα λέμε βέβαια, ο τραγουδοποιός ασφαλώς και δεν είχε κανένα λόγο για να αρνηθεί το σχετικό αίτημα, όσο και αν κάτι τέτοιο πληγώνει κάποιους οπαδούς του. Οι οποίοι (και δεν το εστιάζω φυσικά μόνο στους λάτρεις του Μάλαμα αλλά και αρκετών άλλων ομοτέχνων του), έχοντας αποκτήσει μια ιδιάζουσα -και σίγουρα στην αρμοδιότητα της ψυχοπαθολογίας- «συνιδιοκτησιακή» σχέση με το δημιουργικό έργο του ειδώλου τους, αισθάνονται ίσως ότι δικαιούνται να θέτουν όρους για το πλαίσιο και τους χώρους όπου μπορεί να κινηθεί το εν λόγω έργο.

Όμως αυτό, ειδικά στις συνθήκες της σημερινής «περίεργης» πνευματικής συγκυρίας που ζούμε, είναι διαφορετικής τάξεως ζήτημα.

(Δημοσιεύτηκε στο Δίφωνο, τεύχος 168 – Φεβρουάριος 2010)

 

Advertisements

83 Σχόλια to “Το παλιό πικάπ Ντούαλ του Αλέξη Βάκη”

  1. spyridos said

    Ο Μάλαμας έχει πει ότι όταν έγραφε το τραγούδι σκεφτόταν τη φωνή του Καρρά.
    Το δισκάκι του 2006 όπου τραγουδαέι η Πίτσα Παπαδοπούλου μοιράστηκε με το ΜΕΤΡΟ αν θυμάμαι καλά και είναι για μένα η καλύτερη εκτέλεση.
    Το τραγούδι το πρωτάκουσα καλοκαίρι του 1998 στο παρκάκι της Νέας Ιωνίας του Βόλου σε συναυλία του Μάλαμα. Ούτε 150 άτομα δεν ήρθαν.

  2. voulagx said

    Ωραιο αρθρο και ωραια γραφη! Αλλα την Πριγκιπεσα την ακουω σαν βαρυ ζεϊμπέκικο με μια αυρα τσιφτετελιού. 🙂

  3. Παναγιώτης Κ. said

    Ναι, έχουμε ασχοληθεί με το συγκεκριμένο τραγούδι.
    Το θεωρώ…»κτήμα ες αεί».

    «Πριγκιπέσα» λέγεται το μαγαζί στο κέντρο της Θεσσαλονίκης που προσφέρει ζωντανή μουσική και από το οποίο έχουν περάσει πολλοί σπουδαίοι συνθέτες, μουσικοί και ερμηνευτές.

  4. Παναγιώτης Κ. said

    @2. Παρόμοια άποψη έχω και εγώ και οφείλω να πω ότι αν μου το έβαζαν ως…τεστ πολλαπλής επιλογής θα επέλεγα, (ιδιόρρυθμο) ζεϊμπέκικο.:)

  5. Κι ο Φώντας είχε γράψει σχετικά…

  6. spyridos said

    » θα μπορούσα άνετα να υποστηρίξω πως η Πριγκιπέσα είναι ένα τσιφτετέλι με ψυχολογία «βαριού» ζεϊμπέκικου»

    2 Αλλα την Πριγκιπεσα την ακουω σαν βαρυ ζεϊμπέκικο με μια αυρα τσιφτετελιού.

    Εμένα μου κάνει πολύ αργό απτάλικο

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και τον προβληματισμό ως προς την κατάταξη της Πριγκιπέσας.

    5 Ο Φώντας είναι πιο αυστηρός από μένα.

  8. Γς said

    Εντάξει δεν είναι Dual.
    Είναι Teppaz που είχε κι αυτό το μεγάφωνο στο καπάκι

  9. 5, 7 Ενδιαφέρον όμως ότι ξεχωρίζει τα ίδια δυο κείμενα του Βάκη κι αυτός (για τον Χατζιδάκι και τον Σπανό).

  10. 7: Με παράδειγμα, ακριβώς το κείμενο που έβαλες, θα έλεγα ό,τι κι ο Φ.Τ. Κείμενο που δεν λέει τίποτα περισσότερο από αυτονόητα και γνωστά πράγματα, με έρευνα στο… διαδίκτυο, κατάλληλο να γεμίσει την ύλη ενός μηνιαίου εντύπου, αλλά, ρε αδερφέ, πολύ λίγο για να μπει σε βιβλίο.

  11. 9: Και όχι τυχαίο.

  12. nikiplos said

    ο Διονύσης Σαββόπουλος όμως, ως ευφυέστερος στις συναυλίες του έλεγε πως θα πει ένα τραγούδι του Σφακιανάκη και έλεγε το «σαν βγω από αυτή τη φυλακή»… 🙂

    Ενδιαφέρον το βιβλίο, όμως οι επιτυχίες συνήθως είναι και θέμα τύχης. timing που λέμε στην ημεδαπή, έρχεται κάτι την ώρα που πρέπει και με τον σωστό τρόπο, κι από εκεί και πέρα παίρνουν τον δρόμο τους… Και κανείς δεν μπορεί ούτε να βρει κανόνες ούτε να βάλει νόρμες, γιατί απλά το «μοντέλο» δεν είναι γκαουσιανό, αλλά αντίθετα είναι μεγάλων και ακραίων τιμών…

    Ένας καλλιτέχνης μπορεί να κάνει μία και μόνο επιτυχία και με αυτήν να γίνει πάμπλουτος. Ο ίδιος και οι σύν-τεχνοί του μπορεί να πιστεύουν πως τα υπόλοιπα έργα του είναι εκείνα που τον κάνουν να φαίνεται μεγάλος και σπουδαίος, όμως το μουσικό στερέωμα άλλα επιφυλάσσει…

  13. Παναγιώτης Κ. said

    Dual, Philips και Teppaz με το μεγάφωνο στο καπάκι.
    Με τις αντιλήψεις εκείνης της εποχής τα παραπάνω ήταν…συμβιβασμός!
    Οραματιζόμασταν ΑΚΑΙ και Β&Ο και διάφορα άλλα ακριβά που τα συναντούσες στα σχετικά με αυτές τις συσκευές μαγαζιά της οδού Βαλαωρίτου.
    Με τις αντιλήψεις του παρόντος μια χαρά έκαναν τη δουλειά τους και δεν νομίζω ότι κάναμε μεγάλες εκπτώσεις ως προς την ποιότητα.

    Αλήθεια, υπάρχει σήμερα η…τρέλα απόκτησης ακριβού στερεοφωνικού;

  14. divolos said

    Ωραίο άρθρο σήμερα. Ενδιαφέρον φαίνεται και το βιβλίο, ό,τι πρέπει για παραλία. Για την πριγκιπέσα νομίζω το είχα ξαναγράψει, θεωρώ ότι είναι πιά κτήμα όλων των Ελλήνων και με τον χρόνο θα εξελιχθεί σε κάτι σαν την Συννεφιασμένη Κυριακή ή την Φραγκοσυριανή. Αν και φανατικός με τον Μάλαμα, καθόλου δεν με πειράζει να το τραγουδήσει και ο Κάρας και η Παπαδοπούλου κι όποιος άλλος θέλει. Ισα ίσα χαίρομαι να βλέπω σκυλάδες να ακούν την πριγκηπέσσα αντί άλλες αηδείες και να προβληματίζονται όταν ακούν «άλλα θέλω κι άλλα κάνω» αντί του αυτονόητου γι’ αυτούς «αλλα θέλω κι άλλα κάνεις». Για τον ρυθμό μην το κουράζετε άλλο. Το τραγούδι είναι σε ρυθμό τέσσερα τέταρτα (4/4) τσιφτετέλι. Το τέμπο (της πρώτης εκτέλεσης) είναι βέβαια πολύ αργό για τσιφτετέλι. Σε τόσο αργό τέμπο γράφονται συνήθως ζεϊμπέκικα γι’ αυτό και το μπέρδεμα πολλών. Όμως το ζεϊμπέκικο είναι σε ρυθμό εννέα όγδοα (9/8) και όχι 4/4. Spyridos 6, το ίδιο ισχύει και για το απτάλικο που είναι μια παραλλαγή του ζεϊμπέκικου, πάλι σε 9/8 (απλοποιημένα αντί για το κλασικό 2-2-2-3 παίζεται 3-2-2-2, λεπτομέρειες). Σας έτυχε κι εσάς προς το τέλος της βραδιάς κάποιος μερακλωμένος και ολίγον ντίρλα να ακούει την πριγκιπέσα και να σηκώνεται να το χορέψει σαν βαρύ ζεϊμπέκικο, κάνοντας φιλότιμες προσπάθειες να πιάσει τον ρυθμό και προς το τέλος του τραγουδιού έχοντας γίνει ολίγον ρόμπα μην μπορώντας τελικά να βρει τα βήματα να κατεβαίνει σκυφτός; Βέβαια υπάρχουν και άλλοι που επιμένουν και το χορεύουν ζεϊμπέκικο μέχρι τέλους, χωρίς να νοιάζονται για βήματα! Τυχεροί.

  15. nikiplos said

    οι τονισμοί της πριγκηπέσσας δεν παραπέμπουν σε απτάλικο κατά την ταπεινή μου γνώμη…

    το απτάλικο είναι περισσότερο 18/16 παρά 9/8 που είναι τα κλασσικά ζεϊμπέκικα… Αν θέλουμε να είμαστε αυστηρότεροι όπως ο Μίκης, τα κλασσικά ζεϊμπέκικα χρονιζονται σε 18/8. Τα απτάλικα σε 18/16, ενώ οι καρσιλαμάδες εύκολα σε 9/8.

    Όλα δύνανται να γραφούν σε 9/8, αλλά οι σωστοί χρονισμοί είναι σωστοί χρονισμοί. Η πριγκηπέσσα τυπικά είναι αργό ζεϊμπέκικο…

    Τα τσιφτετέλια μπορούν να χρονιστούν και 18/8 αν μιλάμε για αργά τσιφτετέλια. Αυτή η παρανόηση έχει οδηγήσει πολλούς να χορεύουν τα ζεϊμπέκικα ως τσιφτετέλια στα σκυλάδικα…

    Αν μιλάμε για ασίκικα, 13/8 ή και 15/16…

  16. gpoint said

    Στο προσωπικό μου γούστο θεωρώ την πριγκηπέσσα μέτριο έως αδιάφορο τραγούδι, περίπου τα ίδια και για τον Μάλαμα. Ολους αυτούς, μια κατηγορία με Θηβαίο, Μιχαηλίδη, Χαρούλη, Κατσιμιχαίους και λοιπούς συγγενείς τους θεωρώ εξπέρ του δήθεν και μαγκιά τους που βρίσκουνε τι σανό γουστάρει ο λαός και του τον προσφέρουνε κυρίως σε συναυλίες- στα μαγαζιά είναι πιο δύσκολα τα πράγματα.
    Βέβαια σωστά ο συγγραφέας αφιερώνει κάποιες γραμμές και σ’ αυτούς, κρίμ που δεν μπορούμε να διαβάσουμε εδώ τα περί Χατζηδάκι και Σπανού. Για τον τελευταίο έχω ακούσει πως ήταν ο μοναδικός που βοηθούσε τους νεοεισερχόμενου στο είδος που υπηρετούσε

  17. nikiplos said

    16@, ο αείμνηστος πλέον Πάνος Τζανετής, είχε διηγηθεί πως ο μόνος από όλους τους καλλιτέχνες που τον βοήθησε χωρίς να ζητήσει αναταλλάγματα ήταν ο Ζαμπέτας…

  18. gpoint said

    Οσον αφορά τα νέα του ΠΑΟ, διαβάζω :

    «Δηλώσεις ο Τσίπρας για τον Βοτανικό, φωτογραφία ο Άδωνις Γεωργιάδης με τον Δημήτρη Γιαννακόπουλο…. Εμείς προτιμούμε περισσότερο εκείνους που δεν μιλούν για το θέμα δημοσίως. Ένας εξ αυτών είναι ο Κώστας Μπακογιάννης.»

    Ποιά είναι η διαφορά ; ο Μπακογιάννης ψηφίστηκε και δεν έχει λόγους πια να τάζει πετρόχειλα με λαγούς…

  19. gpoint said

    # 17

    Πιθανότατο.

    Ο Ζαμπέτας όμως ήταν μια κατηγορία μόνος του, κανένας δεν έγραφε ή τραγούδαγε σαν κι αυτόν οπότε δεν είχε ανταγωνισμό

  20. sarant said

    10 Δεν συμφωνώ με την άποψη ότι τα κείμενα δεν είναι για βιβλίο. Θα το έλεγα αυτό για κείμενα που έχουν χάσει την επικαιρότητά τους.

  21. Γς said

    >πως είναι δηλαδή τσιφτετέλι και άρα είναι εύκολο να «εκμαυλίσει» τα πλήθη και να τα σηκώσει στην πίστα.

    Ναι!

    Sinanay yavrum

    Σήκω χόρεψε κουκλί μου
    να σε ‘δω να σε χαρώ
    τσιφτετέλι Τούρκικο
    σινανάι γιάβρουμ σινανάι να

    Ιδίως στο τέλος της 9ης:

    https://sarantakos.wordpress.com/2017/10/05/music-2/#comment-459159

    Ας το ξαναβάλουμε

  22. Alexis said

    Εξαιρετικά ενδιαφέρον το άρθρο του Βάκη!

    Η «Πριγκιπέσσα» του Μάλαμα αποτελεί όντως «φαινόμενο» για το ελληνικό τραγούδι, που όμως, ας μου επιτραπεί να πω, δεν είναι μοναδικό.
    Αν θεωρήσουμε (συμβατικά) ως «καινούργια» τα τραγούδια από το 1990 και μετά (σε αντιδιαστολή με τα «παλιά» των κλασικών δημιουργών της λεγόμενης χρυσής εποχής) μπορούμε να βρούμε τουλάχιστον άλλα 5-6 τραγούδια αυτής της κατηγορίας που έχουν βρει απρόσμενα μεγάλη αποδοχή σε όλους τους χώρους, με αρκετές επανεκτελέσεις, και είναι αναπόσπαστο τμήμα του ρεπερτορίου των περισσότερων μουσικών μαγαζιών.

  23. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Ενδιαφέρον και ευχάριστο φαίνεται το βιβλίο του Α.Β. Μάλλον και χρήσιμο.

    Ο Μάλαμας μού αρέσει ΓΕΝΙΚΩΣ, και η «Πριγκιπέσα» ένα παραπάνω…

    Ο ρυθμός είναι 8/8 (δηλ. αντιστοιχεί σε τσιφτετέλι 4/4=C), αλλά ακούγεται πράγματι σαν «μυστήριο» ζεϊμπέκικο και ξεγελάει.
    Ο Divolos (σχ. 14) έχει ένα δίκιο όταν γράφει ότι κάποιος μερακλωμένος χορευτής μπορεί να «γίνει ολίγον ρόμπα μην μπορώντας τελικά να βρει τα βήματα» του ζεϊμπέκικου στα 9/8. Ωστόσο αυτό ισχύει για όσους μαθαίνουν το τυποποιημένο ζεϊμπέκικο των Σχολών… Κάποιοι καλοί χορευτές τα καταφέρνουν μια χαρά, «κόβοντας» ένα βηματάκι, πλησιάζοντας έτσι το αργό τσιφτετέλι.

    Στο ίδιο τέμπο 8/8 είναι γραμμένο ένα άλλο υπέροχο τραγούδι, που και αυτό ακούγεται πολύ μέχρι τις μέρες μας. Σχεδόν ’’ακούγεται κάθε βράδυ σε κάθε νυχτερινό μαγαζί της ελληνικής επικράτειας: από τις πιο αυστηρές «έντεχνες» μουσικές σκηνές της Αθήνας ως το τελευταίο επαρχιακό σκυλάδικο.’’ Πρόκειται για το «Πέντε Έλληνες στον Άδη» του Παπαϊωάννου (1947).

    Το παρακάτω βίντεο είναι μια «βαριά» εκτέλεση του τραγουδιού αυτού από τον Δημήτρη Τσαουσάκη. Τη βάζω κυρίως για τον ΧΟΡΕΥΤΗ.https://youtu.be/2Du65R8CJlQ?t=106

    Για τους ρέκτες όμως, προτείνω την εκτέλεση του «Πέντε Έλληνες…» από τον Κ. Καραγκιοζίδη και την κομπανία «Ηθικόν Ακμαιότατον»…… (παιδιά μεταναστών στη Γερμανία). Όσοι πιστοί, κλικάρετε…https://youtu.be/wPPrZrqOljQ?t=60

  24. Πέπε said

    Πρόσφατα άκουσα στο Δεύτερο παρουσίαση αυτού του βιβλίου. Σχετικά με το σχ. #20 (Δεν συμφωνώ με την άποψη ότι τα κείμενα δεν είναι για βιβλίο. Θα το έλεγα αυτό για κείμενα που έχουν χάσει την επικαιρότητά τους), ο συγγραφέας είχε τονίσει ρητά ότι διάλεξε κείμενα που να διατηρούν την επικαιρότητά τους, και ότι ενίοτε έκανε και μικροεπεμβάσεις γι’ αυτό τον σκοπό. Υποθέτω ότι θα ήταν του επιπέδου να διορθώσει λ.χ. το «εδώ και δέκα χρόνια» όταν έχουν περάσει άλλα δέκα, κάτι τέτοιο.

    Τώρα, το συγκεκριμένο κείμενο, συγγνώμη αλλά το βρίσκω λειψό. Περιμένει κανείς να διαβάσει μια ανάλυση του μυστικού της επιτυχίας, και μένει με την προσμονή. Θα μου πεις, δεν υπάρχει συνταγή. Φυσικά δεν υπάρχει, αλλά τότε μη μας προδιαθέτεις ότι θα μας παρουσιάσεις, έστω, τις προσωπικές σου υποθέσεις για το ζήτημα.

    Πάντως, ας προσθέσουμε ότι εκτός από έντεχνα, λαϊκά και σκυλάδικα προγράμματα, η Πριγκιπέσσα παίζεται και σε δημοτικά (την έχω ακούσει με κλαρίνο και από πίσω σκυλοδημοτική ορχήστρα, καθώς και με ζουρνάδες) – γενικώς νομίζω ότι μάλλον μόνο οι μεταλλάδες και οι ράπερ δεν την έχουν ακόμη δανειστεί.

    Σχετικά με όσα μηνύματα περιλαμβάνουν κλάσματα:

    α) Το ζεϊμπέκικο δεν είναι 9/8, είναι 9/4. Είναι απορίας άξιον πώς έχει κυκλοφορήσει τόσο ευρέως αυτή η παρανόηση. Αν το μετρήσεις 9/8 θα πρέπει να έχεις παντού πάρα πολύ μικρές αξίες.

    β) Μουσικά, το απτάλικο έχει το ίδιο μέτρο με το ζεϊμπέκικο, με διαφορετική όμως εσωτερική διαίρεση. Και υπάρχουν απτάλικα, ιδίως τα πιο αργά, που στην πράξη χορεύονται ζεϊμπέκικα. Ο πραγματικός χορός «απτάλικος» (που είναι ζευγαρωτός, όχι σόλο) μάλλον επιβιώνει μόνο σε κάποιες νησίδες ως τοπική παράδοση. Όχι στην ευρύτερη πανελλήνια παράδοση του ρεμπέτικου-λαϊκού όπως πραγματώνεται στις μέρες μας.

    γ) Σε κάθε λάιβ πάντα θα υπάρξει θαμώνας που χορεύει ζεϊμπέκικο οποιοδήποτε τραγούδι (χασάπικο, τσιφτετέλι κλπ.). Αποτέλεσμα συνδυασμού πολλαπλών αγνοιών: άγνοια μουσικής, άγνοια χορού, άγνοια κινδύνου. Ειδικά σε περιπτώσεις όπως η Πριγκιπέσα και οι 5 Έλληνες θεωρώ ότι τέτοια σύγχυση είναι πολύ πιο συγγνωστή – μάλιστα για τους 5 Έλληνες έχω ακούσει, από πρόσωπα που καταλαβαίνουν πάρα πολύ καλά από αυτά τα πράγματα, ότι στην ουσία πρέπει να θεωρηθεί ζεϊμπέκικο που κατ’ εξαίρεση είναι 4σημο αντί 9σημου. (Μπορεί κανείς να διαφωνεί βέβαια μ’ αυτό, και πάλι όμως δείχνει ότι ο άλλος που θα το χορέψει ζεϊμπέκικο δεν είναι κατ’ ανάγκην τόσο κραυγαλέα άσχετος όσο αν χόρευε ζεϊμπέκικο τα Κύματα του Δουνάβεως φρε’ ειπείν.)

  25. Corto said

    Το βιβλίο δεν το έχω διαβάσει, συνεπώς δεν μπορώ να το αξιολογήσω. Οπωσδήποτε κάποια από τα θέματα του βιβλίου φαίνονται αξιοπρόσεκτα.
    Από τα περιεχόμενα βλέπω ότι έχει κείμενο για τον Ηλία Πετρόπουλο, που πραγματικά θα είχε ενδιαφέρον να δούμε τι γράφει (αν δηλαδή του κάνει κριτική ή αν αποδέχεται το έργο του σε γενικές γραμμές).

    Επίσης νομίζω ότι η αναφορά στο μπουζούκι ως εθνικό όργανο των Ελλήνων είναι ένα συζητήσιμο θέμα με πολλές προεκτάσεις. Αναρωτιέμαι αν ο συγγραφέας συμπεριλαμβάνει στην θεώρησή του στοιχεία για την εξελικτική πορεία των σχετικών εγχόρδων (πανδούρα-ταμπουράς-σημερινό μπουζούκι κλπ).

    Η συζήτηση περί της διαφοράς συνθέτη (τραγουδιών) και τραγουδοποιού είναι πολύ σημαντική: αυτός που συνθέτει τραγούδια χωρίς να γράφει τους στίχους είναι πιθανότατο (συχνά, αλλά όχι πάντα) να λειτουργεί σε ένα πλαίσιο «βιομηχανικής παραγωγής», παραλαμβάνοντας στίχους στα τυφλά, είτε από την δισκογραφική εταιρία, είτε από κάποιον γνωστό στιχουργό της δισκογραφικής πιάτσας, χωρίς να ενδιαφέρεται καθόλου για το περιεχόμενο των στίχων και πιθανότατα χωρίς να τα κατανοεί καν ή ακόμα και χωρίς να τον εκφράζουν. Ωστόσο ειδικά για το παλιό λαϊκό τραγούδι το ζήτημα είναι κάπως πιο περίπλοκο.

    Για τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε ελαφρό και σε λαϊκό τραγούδι δεν ξέρω βέβαια ποιο είναι το πρίσμα του συγγραφέα (τι εννοεί «λαϊκό» τραγούδι και τι «ελαφρό»), ωστόσο θεωρώ ότι μία τέτοια μελέτη για να είναι ολοκληρωμένη καλό θα ήταν να προσεγγίζει και τις ευρύτερες λόγιες επιδράσεις (από την λογοτεχνία, την δημοσιογραφία, το θέατρο κλπ) στο λαϊκό τραγούδι.

    Τέλος το ζήτημα του μεγάλου σχίσματος ανάμεσα σε τρίχορδο και τετράχορδο μπουζούκι έχει και αυτό αρκετό ενδιαφέρον. Φρονώ ότι η εμβάθυνση στο ζήτημα απαιτεί εκτός των άλλων την διερεύνηση της οργανολογικής σχέσης μεταξύ προπολεμικού και μεταπολεμικού τετράχορδου.

  26. voulagx said

    #14 Divolos, #23 ΜΙΚ_ΙΟΣ κ.α.
    Με το σχόλιο #2 δεν ηθελα να αμφισβητήσω την άποψη του Αλεξη Βακη, δεν εχω τις μουσικες γνωσεις για κατι τέτοιο. Απλα εξεφρασα την υποκειμενικη μου αποψη για το πως μου ακουγεται η Πριγκιπέσα που- δεν ξερω γιατι- μου θυμιζει αυτο εδω:
    https://www.youtube.com/watch?v=6nAfD9IrlI0 στο πιο αργο βεβαια.

  27. Παναγιώτης Κ. said

    @23.Άκου και αυτό το ενορχηστρικά…απογειωμένο!

  28. Παναγιώτης Κ. said

    Και αυτό βεβαίως!!!

  29. leonicos said

    Η Ποπωβίδου αναφέρει το Λέξεις που Χάνονται, σελ. 45 υποσημείωση

  30. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Κι ἐμένα μ᾿ ἀρέσει ὁ Μάλαμας.

    Κι ἂς λέει ὁ Μαχαιρίτσας ὅτι κάνει παρασπονδίες στὸ ρὸκ μὲ τὰ λαϊκότροπα ποὺ γράφει.

    Αὐτὲς οἱ παρασπονδίες εἶναι ποὺ μ᾿ ἀρέσουν.

    Κι ἐμένα γιὰ ἀργὴ ζεμπεκιὰ μοῦ ἀκούγεται ἡ Πριγκηπέσσα. Γιὰ τὰ μέτρα καὶ τὰ λοιπὰ θεωρητικὰ ἂς ἀποφανθοῦν οἱ πιὸ εἰδικοί.

    Πάντως ἔχω μπουχτίσει ἀπὸ τὸ βιομηχανικὸ* τσιφτετέλι, ὅπως ἔχει καταντήσει στὶς μεγάλες πίστες.

    Τὸ ἴδιο, βέβαια ἔχει γίνει καὶ μὲ τὸ ζεϊμπέκικο. Ἀλλὰ τί νὰ γίνει, ἂς ὄψεται ἡ μαζικὴ διασκέδαση.

    *αὐτὸ ποὺ ἀνεβαίνουν μυριάδες στὴν πίστα, στὰ τραπέζια, στοὺς διαδρόμους ἢ στὶς ἐξέδρες καὶ στὸ στίβο, ὅταν πρόκειται γιὰ συναυλίες, καὶ συναγωνίζονται στὸ κουνοκῶλι (σίκ, 5μύρια+). 🙂

    Ἔμ, δὲν εἶν᾿ αὐτὸ τὸ τσιφτετέλι!

  31. Eli Ven said

    Τσιφτετέλι ε; Έτσι εξηγείται γιατί τόσα χρόνια δεν μπορώ να το βγάλω στη κιθάρα… 😛

  32. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    30 Κωλοκούνι (5μύρια ++) 🙂

  33. ΣΠ said

    Εδώ μπορείτε να δείτε τον πρόλογο του Φοίβου Δεληβοριά:
    https://www.ogdoo.gr/politismos/vivlio/o-foivos-delivorias-grafei-gia-to-palio-pikap-dual-tou-aleksi-vaki

  34. leonicos said

    13 Παναγιώτης

    Θυμάμαι κάτι τύπους άσχετους με τη μουσική, να είναι μανιακοί με το χάι φιντέλιτι. Αναρωτιόμουν τι το θέουν το ΗΦάι αφού δεν ασχολούνται ούτε ακούνε μουσική. Μου θυμίζουν τους ελληνοβαρεμένους που δεν ξέρουν ό το ε δεν παίρνει περισπωμένη

  35. gpoint said

    Δεύτερη χρονιά σερί στην Καλαμάτα ο Κριστιάνο Ρονάλντο απέκτησε και αγαπημένο τραγούδι !!! Οχι πριγκηπέσσες και Μάλαμες αλλά έναπου δεν συγκρίνεται μαζί της μουσικά και στιχουργικά, ένα από τα κρυμμένα διαμάντια του ελληνικού λαϊκού ρεπερτορίου αλλά άμα ξέρεις καλή μπάλλα , κατι θα σκαμπάζεις κι από μουσική !!! Τζάμπα τιςπήρε τις 5 χρυσές μπάλλες ;; (και πόσες τούκλεψαν, ούτε ο ΠΑΟΚ νάτανε )

  36. leonicos said

    Στο 123 της χθες έγραψα για την προφύλαξη

  37. leonicos said

    24

    Ένα φίλος μου έλεγε κοροϊδεύοντας τη μάνα του ότι ‘και τροβατορε ν’ ακούσει, ζεϊμπέκικο θα τον χορέψει’

  38. leonicos said

    14 Πέπε, εννοώ, συγγνώμη

  39. ΣΠ said

    Κουίζ: Ποιος είναι ο συνθέτης του τραγουδιού;

  40. voulagx said

    #39: Α. Βάκης ; 🙂

  41. divolos said

    23. «Κάποιοι καλοί χορευτές τα καταφέρνουν μια χαρά, «κόβοντας» ένα βηματάκι, πλησιάζοντας έτσι το αργό τσιφτετέλι.»
    Συμφωνώ. Έτσι κι αλλιώς οι καλοί χορευτές (όπως αυτός ο ωραίος τύπος στο βιντεάκι που κάνεις λινκ) χορεύουν τα πάντα από καρδιάς, δεν κολάνε σε βήματα ή ρυθμικές αναλύσεις. Νομίζω δε, αν δεν κάνω λάθος ότι οι Τούρκοι που δεν έχουν 9/8, τον χορό σε πολύ αργό 4/4 (ή 8/8), αργό τσιφτετέλι σαν να λέμε, τον λένε zeybegi. Αυτοί που την πατάνε είναι οι άσχετοι και το χειρότερο οι ημιμαθείς φιγουρατζίδες!
    Άλλο παράδειγμα μπερδεψιάρικου τραγουδιού ο τεκετζής, όπου η εισαγωγή είναι σε 5/8 και το τραγούδι σε 9/8 αργιλαμάς (2-3-2-2). Κι έκει όσοι θέλουν να κάνουν φιγούρα καταλήγουν ρόμπες επίσης.

    24. «Το ζεϊμπέκικο δεν είναι 9/8, είναι 9/4. Είναι απορίας άξιον πώς έχει κυκλοφορήσει τόσο ευρέως αυτή η παρανόηση. Αν το μετρήσεις 9/8 θα πρέπει να έχεις παντού πάρα πολύ μικρές αξίες.»
    Οι παλαιότεροι το έλεγαν απλά «εννιάσημο». Αν το πεις 9/8 ή 9/4 ή ακόμη και 9/2 μικρή διαφορά κάνει νομίζω. Άντε στην δεύτερη περίπτωση να είναι πιο ευανάγνωστη η παρτιτούρα. Αλλά νομίζω ότι έχει καθιερωθεί να λέγεται 9/8 και όχι 9/4. Αν το γκουγκλάρεις κιόλας θα δεις ότι το «ζεϊμπέκικο 9/8» βγάζει 75.000 αποτελέσματα ενώ το «ζεϊμπέκικο 9/4» 8.760. Δεν είμαι βέβαια και του ωδείου, ψιλοαυτοδίδακτος είμαι, (αλλά και ποιος ήταν από αυτούς που τα γράφαν);

  42. ΣΠ said

    40
    Ναι. 🙂

  43. William T. Riker said

    Εξαιρετικό άρθρο κι ενδιαφέρον φαίνεται και το βιβλίο, κι ας μη σκαμπάζω από μέτρα και τα συναφή

    24, 37 Για μένα το αποκορύφωμα ήταν στο πανηγύρι του χωριού πριν πολλά χρόνια, όταν αντιλήφθηκα την ορχήστρα να παίζει το μακαρένα σαν δημοτικό και πολλές γιαγιάδες/θείες κλπ να το χορεύουν με ιδιαίτερο κέφι! Μία μάλιστα μου είπε ότι πολύ της άρεσε, αν και δεν το αναγνώρισε, μάλλον γιατί θα ‘ταν ξενομερίτικο…

  44. cronopiusa said

    Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής σήμερα

    αφιερωμένο στο Γιάννη Ιατρού!

    και σε όλες / όλους σας

  45. Μαρία said

    23
    Εμείς που έχουμε χορέψει τις μικρές ώρες τους Πέντε Έλληνες στον Άδη και χορεύουμε και τσιφτετέλια απο αργά μέχρι του Μπουρνέλη, λέμε οτι είναι καλύτερο να θεωρήσουμε την Πριγκιπέσσα άσμα της τάβλας και να κάτσουμε στ’ αυγά μας 🙂

  46. Faltsos said

    44 «Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής σήμερα»

    Γράφει η Βίκι:

    «Σήμερα η Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής είναι ένα ευρωπαϊκό γεγονός, που διεξάγεται στις 21 Ιουνίου κάθε χρόνο σε 22 χώρες της Ευρώπης»

    Κάτι δεν πάει καλά, δεν συμφωνείτε;

  47. Μαρία said

    46
    Ευρωπαϊκή ημέρα είναι όχι παγκόσμια.
    Για τους Σαλονικιούς http://www.tch.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=3&tcheid=2412&fbclid=IwAR1LYs1i1aGh_2jCxUneJMMJKRn3r0JI6ZSyGibShEfKr-AgDBWp6dpcyuM

  48. Faltsos said

    Υποθέτω ότι θα χαρείτε αν μάθετε ότι σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη του Αγίου Αφροδισίου. Μη ξεχάσετε να πείτε χρόνια πολλά στους φίλους σας τους Αφροδίσιους και κυρίως στις Αφροδισίες

  49. ΣΠ said

    46
    Η αγγλική Wikipedia τα λέει καλύτερα:
    Music Day later became celebrated in 120 countries around the world.
    https://en.wikipedia.org/wiki/F%C3%AAte_de_la_Musique

  50. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    25 Δεν είναι μεγάλο το άρθρο για τον Πετρόπουλο και δεν πάει σε μεγάλο βάθος. Είναι όμως επαινετικό σε θέματα αρχής. Ίσως το βάλω κάποτε.

    29 Δεν το είχα δει, έχει μερικές αναφορές.

    35 Μωρέ μπράβο!

    39 Καλό κουίζ!

    44 Η Κρόνη είναι η πρώτη που θυμήθηκε την επέτειο!

  51. voulagx said

    #41: «Κάποιοι καλοί χορευτές τα καταφέρνουν μια χαρά, «κόβοντας» ένα βηματάκι, πλησιάζοντας έτσι το αργό τσιφτετέλι.»
    Ή ισως σε αργο μπερατι με πινελιες ζεϊμπεκιας. 🙂

  52. Πέπε said

    @41:
    > > Αν το γκουγκλάρεις κιόλας θα δεις ότι το «ζεϊμπέκικο 9/8» βγάζει 75.000 αποτελέσματα ενώ το «ζεϊμπέκικο 9/4» 8.760.

    Εμ, αυτό ακριβώς εννοώ ότι είναι ευρέως διαδεδομένο.

    > > Οι παλαιότεροι το έλεγαν απλά «εννιάσημο». […] Δεν είμαι βέβαια και του ωδείου, ψιλοαυτοδίδακτος είμαι, (αλλά και ποιος ήταν από αυτούς που τα γράφαν);

    Όλοι.

    Όχι αυτοί που έγραφαν τα τραγούδια, αυτοί που τα περιέγραφαν είτε ως 9σημα είτε ως 9/8 ή 9/4.

    Κι αν όχι αυτοπροσώπως του ωδείου, πάντως όχι άμοιροι -έστω και ξώφαλτσα, από απόηχο- κάποιας ωδειακής αντιμετώπισης.

    Αυτό δεν είναι κακό βέβαια. Χρειάζεται και μια αντικειμενική, εξωτερική γλώσσα για να περιγράψεις τη μουσική. Δεν αρκεί το «τα ντουζένια είναι της ψυχής» και το πανεπιστήμιο του πεζοδρομίου.

    Αλλά να είναι όντως αντικειμενική: Μπορεί να μην υπάρχει απόλυτος ορισμός του τετάρτου ή του ογδόου (με διάρκεια σε δευτερόλεπτα), αλλά γενικώς είναι κοινά αποδεκτό ότι το τέταρτο σ’ ένα τραγούδι είναι κάπως κοντά στο τέταρτο κάθε άλλου τραγουδιού. Ειδικά για τα ζεϊμπέκικα, έχει επικρατήσει να θεωρείται όγδοο αυτό που σε κάθε άλλο κομμάτι θεωρείται τέταρτο. Οπότε, ένας γρήγορος καρσιλαμάς (εννιάσημος πάλι) πώς θα μετρηθεί, 9/16; Κι ένας πολύ γρήγορος θρακιώτικος συγκαθιστός, 9/32; Ή ότι το όγδοο του ζεϊμπέκικου, ειδικά, είναι μεγαλύτερο σε διάρκεια από όλα τα άλλα όγδοα;

  53. Alexis said

    #45:Συμφωνώ. Δεν είναι τραγούδι «εύκολο» για χορό. Ο κίνδυνος να γίνεις ρόμπα είναι μεγάλος.

  54. Πέπε said

    Από τα πρόσφατα μηνύματα συνάγεται ότι η Ευρωπαϊκή ημέρα Μουσικής γιορτάζεται σε 120 χώρες.

    Πανευρωπαϊκή επιτυχία!

  55. Faltsos said

    47
    Τον τρόπο που αναφέρεται στην μέρα η Βικιπαίδεια, σχολίασα.

    Η γιορτή ξεκίνησε από τη Γαλλία το 1982 (Ζακ Λανγκ), ξέφυγε από τα γαλλικά σύνορα το 1985 με την Αθήνα, πρώτη πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης (Μελίνα Μερκούρη) και ήδη έχει μετατραπεί σε διεθνές γεγονός. Πέρσι οργανώθηκαν εκδηλώσεις σε πάνω από χίλιες πόλεις σε όλο τον κόσμο, όπως διαβάζω: http://www.makemusicday.org/

  56. ΣΠ said

    Δεν είναι ούτε ευρωπαϊκή ούτε παγκόσμια, είναι απλώς Ημέρα Μουσικής (Music Day) ή καλύτερα Γιορτή Μουσικής (Fête de la Musique).

  57. Πέπε said

    Και μια προσθήκη (συγγνώμη για τα απανωτά):

    > > Έτσι κι αλλιώς οι καλοί χορευτές (όπως αυτός ο ωραίος τύπος στο βιντεάκι που κάνεις λινκ) χορεύουν τα πάντα από καρδιάς, δεν κολάνε σε βήματα ή ρυθμικές αναλύσεις. (#41)

    Δεν είναι ακριβώς έτσι.

    Φυσικά ο καλός και πηγαίος χορευτής δεν πάει βάσει μουσικής ανάλυσης, ή κινησιολογικής ή οτιδήποτε άλλο. Όπως πολλές φορές και ο καλός και πηγαίος μουσικός, τραγουδιστής, συνθέτης. Όλοι αυτοί όμως κάνουν κάτι που, σε δεύτερο χρόνο, μπορεί να αναλυθεί. Ότι οι ίδιοι δεν είναι (τουλάχιστον όχι υποχρεωτικά) σε θέση να κάνουν την ανάλυση δε σημαίνει πως κάνουν ό,τι να ‘ναι και βγαίνει ωραίο επειδή έχουν θείο δώρο. Κάνουν το σωστό, όπως μπορεί να δείξει μια ανάλυση από άλλον. Και εκτός από σωστά, το κάνουν και ωραία – ειδικά αυτό μπορεί ίσως και να ξεφεύγει από την ανάλυση.

    Σαν τον καλό και πηγαίο φυσικό ομιλητή: την ώρα που σε ταξιδεύει με τα μαγικά του λόγια, δεν κάθεται να σκεφτεί «αυτό το ρήμα συντάσσεται μ’ εκείνη την πτώση, εδώ η αύξηση γίνεται εσωτερικά, εκεί θέλω αντιθετικό σύνδεσμο…», ωστόσο υπάρχουν κάποιοι κανόνες τους οποίους ανεπίγνωστα ακολουθεί. Δουλειά του αναλυτή είναι να τους διατυπώσει.

    Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις όπου κάποιος τραγουδάει / χορεύει / μιλάει κατά τρόπο που να εντυπωσιάζει τον αδαή, αλλά στην πραγματικότητα να κοροϊδεύει. Κάποιον που ξέρει να καταλάβει (αναλύοντας ή όχι) τον εκάστοτε χρησιμοποιούμενο κώδικα, δε θα τον ξεγελάσει, ούτε θα τον εντυπωσιάσει, ίσα ίσα που θα φανεί μπροστά του γυμνός σαν τον αυτοκράτορα.

  58. konstantinos said

    Από ρυθμούς δεν γνωρίζω. Για το τι θέλει να πει ο ποιητής στην Πριγκηπέσα θα πούμε καμιά κουβέντα;

  59. Πέπε said

    Σε συναυλία (όχι πανηγύρι) ο Πετρολούκας Χαλκιάς παίζει στο κλαρίνο ένα από τα περίφημα μοιρολόγια του. Την ώρα που το κοινό έχει πέσει σε έκσταση, πιάνει μια αρκετά παρατεταμένη νότα που παίζεται μόνο με το αριστερό χέρι. Διακριτικά, σηκώνει το δεξί από το κλαρίνο, το φέρνει στο αριστερό, σηκώνει λίγο το μανίκι και τσεκάρει το ρολόι του.

    Στο πρόγραμμα τού είχαν πει πόσα λεπτά πρέπει να διαρκέσει.

  60. gpoint said

    Ουφ κι αυτός ο Πιτίνο… δεν μπορούσε να περιμένει τις εκλογές και να αρνηθεί μετά την πρόταση του ΠΑΟ ;
    Οπως κάνουν οι άλλοι με τον Βοτανικό ;

  61. Το μικρό Ντούαλ,
    ένα παλιό πικαπάκι
    με το ηχείο για καπάκι

  62. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Είστε τυχεροί όλοι εσείς που μπορείτε και αγαπάτε αυτούς τους νεώτερους δημιουργούς. Ούτε που μπορείτε να φανταστείτε το τι αυτοκριτικά ερωτήματα εγείρονται (..για το αν οι πνευματικοί υποδοχείς της ψυχής μας εξακολουθούν να λειτουργούν ή μαράθηκαν εντελώς..) μέσα σε μας που οι μουσικές μας αγάπες και ενθουσιασμοί σταμάτησαν νωρίς- βαριά, βαριά, μέχρι δεκαετία του ’80. Πώς να το πεις σε τόσο κόσμο ότι οι Μάλαμας και λοιποί δεν μας λένε τίποτε;

  63. Jane said

    Άμα υπάρχει κέφι, χορεύεις και το ροκ σαν συρτό στα τρία. 🙂

  64. Alexis said

    #62: …μέσα σε μας που οι μουσικές μας αγάπες και ενθουσιασμοί σταμάτησαν νωρίς- βαριά, βαριά, μέχρι δεκαετία του ’80. Πώς να το πεις σε τόσο κόσμο ότι οι Μάλαμας και λοιποί δεν μας λένε τίποτε;

    Ούτε η «Ρόζα» του Μικρούτσικου;
    Ούτε τα «Λαδάδικα» του Τόκα;

  65. Φαντάζομαι, τέλος, ότι όλοι σας μεταξύ 2003 και 2015 ακούγατε ελληνική μουσική από βινύλιο στο πικάπ σας…

  66. sarant said

    62-64 Αυτή τη συζήτηση δεν την είχαμε και σχετικά πρόσφατα;

    https://sarantakos.wordpress.com/2019/05/02/tragoudia-2/

  67. gpoint said

    # 64

    Μερικές εκλάμψεις υπάρχουν, τέτοιες ήταν η Ρόζα, ο Τούρκος και οι Φοινικιές και με πιο ξεκάθαρο στίχο αλλά αν θα επέλεγα ένα μόνο τα ρούχα που πλύθηκαν κι έχουνε γίνει ροζ είναι το πιο διαχρονικό τραγούδι από τότε. Κρίμα για τον Μηλιώκα που δεν εκμεταλλεύτηκε το γνήσιο ταλέντο του λόγω αδυναμιών

  68. Alexis said

    #66: Ναι, κι είχα πει εκεί ότι υπάρχουν «νεότερα» τραγούδια, μεταγενέστερα δηλαδή της λεγόμενης «κλασικής» εποχής που αγαπιούνται από τον κόσμο και ενσωματώνονται σιγά-σιγά στο ρεπερτόριο των πάσης φύσεως γλεντιών, σε αρμονική συνύπαρξη με τα παλιά.
    Ανέφερα σαν παράδειγμα τη «Ρόζα», τα «Λαδάδικα», το «Απόψε θέλω να πιω» της Αλεξίου, και φυσικά την «Πριγκιπέσα» του Μάλαμα και το «Στα είπα όλα» του Πασχαλίδη.
    Από τα λίγο πιο παλιά την «Πιρόγα», το «Πότε Βούδας πότε Κούδας», το «Μπαγλαμαδάκι» του Παπάζογλου και άλλα…

  69. Πέπε said

    65
    Φυσικά. Και μάλιστα όχι στο στέρεο: στο φορητό πικάπ μας με μπαταρίες και με το ηχείο στο καπάκι. Κατά προτίμηση σε παραλίες.

  70. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Περιορισμένη σε έκταση, αλλά πλούσια η συζήτηση!

    Πέπε,
    24β-γ και 57. Ωραία και αναλυτικά τα σχόλια, συμφωνώ.

    Περί 9/8 και 9/4: Πρακτικά (για τον ακροατή και τον χορευτή) δεν έχουν διαφορά. Είναι περισσότερο θέμα τέμπο(υ)-γρήγορο ή αργό και αυτό, νομίζω, σχετίζεται με το δικό σου «Ειδικά για τα ζεϊμπέκικα, έχει επικρατήσει να θεωρείται όγδοο αυτό που σε κάθε άλλο κομμάτι θεωρείται τέταρτο».

    Σύγκρινε π.χ.
    Λοΐζος: Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας -> 9/8, Έχω έναν καφενέ -> 9/4.
    Νικολόπουλος: Οι νταλίκες -> 9/8, Στων αγγέλων τα μπουζούκια -> 9/4.
    Ξαρχάκος: Στου Θωμά -> 9/8, Σαββατόβραδο στην Καισαριανή (το ρεφραίν) -> 9/4
    κλπ κλπ (από «επίσημες» παρτιτούρες).

    27, 28: Παναγιώτης Κ.: Αριστουργηματικές οι ενορχηστρώσεις («μουσικές ματιές») του Ξαρχάκου, αναντίρρητα (ειδικά η πρώτη). Ωστόσο, συχνά προτιμώ τις πιο «πρωτόγονες» εκτελέσεις 🙂

    45, Μαρία: Σωστό κι αυτό, αλλά έλα που κάποιες φορές μας… «γαργαλάνε τα πόδια μας»! 🙂

    58, Konstantinos: Αν εξαιρέσεις το ρεφραίν, που μοιάζει κάπως ξεκρέμαστο, οι υπόλοιποι στίχοι του τραγουδιού είναι κτγμ αρκετά κατανοητοί.

  71. cronopiusa said

  72. Πέπε said

    67
    Αν πάλι σου πω εγώ ότι τα ρούχα («Ροζ») τα θεωρώ ένα μη αντιπροσωπευτικό τραγούδι του Μηλιώκα, γραμμένο απλώς για να γίνει χιτ;

  73. mitsos said

    Καλησπέρα
    Βινύλιο ακόμα ακούω, Αλλα το πικάπ με το καπάκι ηχείο με έστειλε στο 70.
    Πριγκηπέσ(σ)ες πολλές ( με δυο σσ διπλάσια γκουγκλίασματα )
    1. Εγώ θέλω πριγκηπέσσα / Γιοβάν Τσαούς ?Π.Τούντας?_Σ.Περπινιάδης, Γ. Κυριαζής (3+δισκογραφικές εκτελέσεις)
    2. Έμοιαζες σαν πριγκηπέσσα / Β Τσιτσάνης – Μ, Βαμβακάρης ( 2+ δ. εκτελέσεις )
    3. Η άμαξα μεσ τη βροχή Α. Χατζηχρήστος/Σ. Παγιουμτζής (7+ δισκογραφικές εκτελέσεις )

    Η πριγκηπέσσα της «άμαξας μεσ την βροχή» με κάποιο ψάξιμο ίσως αποδειχτεί ότι ξεπερνά σε επανεκτελέσεις την σύγχρονη Πριγκηπέσσα του Σ. Μάλαμα την οποία ακούω ευχάριστα και σιγομουρμουράω ( αλλά οι άλλοι δεν μου φτάινε σε τίποτα )

    Πάντως μου άρεσε πολύ και το καινούριο του Βασίλη Παπακωνσταντίνου : Θα σβπαίνω και θα ξέρεις : https://www.youtube.com/watch?v=I8CQC2UF1hI

  74. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @64-68. Και βέβαια θα γράφονται κάπου κάπου ενδιαφέροντα τραγούδια αλλά (εδώ, μάλλον φταίει η καστροπεριχαρακωμένη αρτηριοσκληρωτική αισθητική μας..) ακόμη κι αυτά, τα ακούμε σαν να ανήκαν στον δικό μας κόσμο, ξεφύγαν λιγάκι από την επιτήρησή μας και υποχρεούμαστε πάραυτα να τα συμμαζέψουμε.. 🙂

  75. sarant said

    67-72 Ο Τούρκος στο Παρίσι κατά τη γνώμη μου είναι εξαιρετικά καλοφτιαγμένο τραγούδι.

    Αλλά μια παρατήρηση -και το Ροζ και ο Τούρκος τα έχουν τα χρονάκια τους.

  76. Theo said

    @62:
    Αν και τα τελευταία χρόνια ελάχιστα ακούω μουσική, συμφωνώ μαζί σου κατά το μάλλον ή ήττον.
    Κι εγώ έχω μείνει σ΄ εκείνη την εποχή, όμως βγαίνουν και μετά κάποια τραγούδια που με αγγίζουν (και με αγγίζουν όλα του Σαββόπουλου εκτός από το «Μη πετάξεις τίποτα»).
    Κι η «πριγκιπέσα» κάτι μου λέει αλλά τον Μάλαμα γενικότερα, βουτηγμένο στην κατάθλιψη, δεν τον μπορώ.

  77. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @69. Να σας καληνυχτίσω, αποδίδοντας φόρο τιμής στο φορητό πικάπ με μπαταρίες και με το ηχείο στο καπάκι: Ήταν ο πρώτος καιρός της Επταετίας, εγώ πιτσιρικάς, και ο Δημήτρης μου «δίδασκε» μεταμεσονυκτίως στα Πευκάκια της γειτονιάς -με ένα τέτοιο πικάπ- «Επιτάφιο», «Επιφάνια» και «Δεκαπέντε Εσπερινούς».. Έκτοτε, για να ακούγεται ένα μουσικό έργο μέσα μου ωραία, πρέπει να έχει πενιές που να θυμίζουν Χιώτη, αρπίσματα Φάμπα, πιάνο Χατζιδάκι και νά’ναι το νερό γλυφό..

  78. Πέπε said

    @70:
    > > Λοΐζος: Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας -> 9/8, Έχω έναν καφενέ -> 9/4.
    Νικολόπουλος: Οι νταλίκες -> 9/8, Στων αγγέλων τα μπουζούκια -> 9/4.
    Ξαρχάκος: Στου Θωμά -> 9/8, Σαββατόβραδο στην Καισαριανή (το ρεφραίν) -> 9/4

    Για τα δύο πρώτα ζευγάρια, μόνο το πρώτο κάθε φορά το έχω πρόχειρο μες στ’ αφτιά μου (δηλ. την Ευδοκία και τις Νταλίκες), οπότε δεν μπορώ άμεσα να καταλάβω τη σύγκριση. Πάντως και τα δύο αυτά 9/4 θα τα έλεγα. Αν «επίσημες» παρτιτούρες σημαίνει γραμμένες ή εγκεκριμένες από τους συνθέτες, τότε τι να πω, μου φαίνεται απροσδόκητη η επιλογή τους και απορώ.

    Να κάτσω ν’ ακούσω και τα δύο δεύτερα, για να έχω πληρέστερη άποψη, αλλά δεν μπορώ τώρα.

    Για το τελευταίο ζευγάρι όμως, ακουστικά η διαφορά στο τέμπο είναι τόσο έντονη ώστε δικαιολογείται απόλυτα και η διαφορά στη γραφή του μέτρου. Ο ένας από τους εννέα χτύπους σε κάθε μέτρο του ρεφρέν της Καισαριανής μπορεί να είναι και παραπάνω από διπλάσιος σε διάρκεια από από τον αντίστοιχο στου Θωμά (που άλλωστε μάλλον καρσιλαμάς είναι)..

  79. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    78. Σωστά!! Είναι καρσιλαμάς. (Παρασύρθηκα…) Στη θέση του βάλε π.χ. το «Παλικαράκι πού ΄λιωσα».

  80. gpoint said

    # 72

    Δεν διαφωνώ αλλά στους ταλαντούχους συμβαίνει αυτό που λέμε μην πετάξεις τίποτε. Το τραγούδι αυτό-για μένα- μέσα στην απλότητά του έπιασε την αλλαγή που συνέβη στην κοινωνία της Ελλάδας μετά το 60 με την άνοδο του κοινωνικού επιπέδου και την είσοδο της γυναίκας στον εργασιακό χώρο. Ηταν το τέλος των συνοικεσίων όπου τα πάντα ήταν υπολογισμένα-εκτός ίσως από την προσωπική ευτυχία των συζύγων- και η αρχή των διαζυγίων των γάμων από έρωτα που έφταναν σε αδιέξοδο χωρίς την «σοφία» του προξενιού. Το τραγούδι αναφέρεται στα προβλήματα όταν τελειώσει ο έρωτας, σαν συνέχειά του αν δεν χωρίσουν υπάρχει η γνωστή Μαίρη Παναγιωταρά. Για το τί τραβάει ο σύζυγος δεν υπήρξε μεγάλο τραγούδι, μάλλον γιατί δεν υπήρξε η κατάλληλη γυναίκα τραγουδοποιός να καταγράψει τις ευθύνες της γυναικείας πλευράς όπως ο Κηλαηδόνης της αντρικής.

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Παρακολουθώ σχετικά τακτικά τις (πολύ καλές) εκπομπές του Αλέξη Βάκη κι από κει έχω μάθει ένα σωρό πληροφορίες κι όχι μόνο για τα τραγούδια και τους δημιουργούς.Χθες η (σε επανάληψη) εκπομπή με τον Τάκη Μπενά- την είχα ακούσει και την άλλη φορά, ήταν εξαιρετική. Συγκινήθηκα, τον είχα συναντήσει πριν πολλά χρόνια στου Μάνου Ζαχαρία χωρίς να ξέρω για το μέγεθος της προσωπικότητας.
    Για το Σπανό που έγινε λόγος για τη ζωή και δημιουργίες του στο Παρίσι, πάλι από την εκπομπή του Α.Β. άκουσα τα πολλά.
    Βρίσκω τώρα το σχετικό άρθρο στο Δίφωνο
    http://www.musicpaper.gr/topics/item/3285-%CE%BF-%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CF%83%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D

  82. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Για το Χατζιδάκι
    http://www.musicpaper.gr/topics/item/5425-o-manos-xatzidakis-tis-epon

  83. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @83. Από ένα λάθος κλικ βρέθηκα όψιμα εδώ, Έφη και ρούφηξα το κείμενο γουλιά γουλιά. Υπέροχο! Τα επιμέρους στοιχεία μου ήταν γνωστά αλλά ο Χατζιδάκις δεν χορταίνεται..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: