Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η καταπαχτή (από τα απομνημονεύματα του Τάκη Μπενά)

Posted by sarant στο 23 Ιουνίου, 2019


Πλήρης ημερών και αγώνων έφυγε τις προάλλες από τη ζωή ο σ. Τάκης Μπενάς. Γεννημένος στον Πειραιά το 1925 συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση μέσα από την ΕΠΟΝ και το ΕΑΜ, καταδικάστηκε σε θάνατο στον εμφύλιο, έμεινε 12 χρόνια στις φυλακές ως το 1960, οπότε δραστηριοποιήθηκε στη νεολαία ΕΔΑ και το 1964 ανέλαβε γραμματέας της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Καταδικάστηκε και πάλι, αυτή τη φορά σε ισόβια από τη χούντα, και έμεινε στα Γιούρα ως τον Ιούλιο του 1974. Στη διάσπαση του 1968 τάχθηκε με το ΚΚΕ εσωτ. και στη συνέχεια με το ΚΚΕ εσ-Α.Α. Πρωταγωνίστησε στην ίδρυση της εφημερίδας Εποχή και ήταν ιδρυτικό μέλος του ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν είχα την τύχη να γνωρίσω καλά τον Τάκη Μπενά, παρόλο που είμαστε… συναπόφοιτοι, αφού βγάλαμε κι οι δύο την Ιωνιδειο στον Πειραιά. Ήμουν άλλωστε με το ΚΚΕ τότε. Μια φορά που χρειαζόμουν κάτι λεξιλογικό για την εποχή της απελευθέρωσης του είχα τηλεφωνήσει και με βοήθησε.

Ο φίλος Βασίλης Παπαστεργίου ανέβασε στο Φέισμπουκ ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Τάκη Μπενά «Της Κατοχής», που κυκλοφόρησε το 1990 από το Θεμέλιο, που δείχνει από τι πέρασε εκείνη η γενιά. Μια και δεν υπάρχει στο Διαδικτυο, το ψηφιοποιώ και το παρουσιάζω σήμερα, εις μνήμην.

Θυμίζω επίσης ότι στις 2μμ έως τις 4μμ στον σταθμό Στο Κοκκινο 105.5 θα ακουστούν αποσπάσματα από μεγάλη συνέντευξη που είχε δώσει το 2012 ο Τάκης Μπενάς στον Αλέξη Βάκη και τον Αντώνη Φράγκο.

.

Η ΚΑΤΑΠΑΧΤΗ

Όθωνας Κουλίζος. Το πραγματικό του όνομα και καλή του ώρα, όπου κι αν βρίσκεται. Ένα ψηλό αδύνατο παιδί, Μανιάτης γνήσιος, μαυριδερός, επονίτης στη Χαλκηδόνα της Κοκκινιάς. Στο σπίτι του, σ’ αυτή τη γειτονιά, κοιμήθηκα το βράδυ της 16 Αυγούστου του 44. Την άλλη μέρα, στις δεκαεφτά θα συνεδρίαζε εκεί το Συμβούλιο της ΕΠΟΝ του Πειραιά. Στις έξι το πρωί θα ’βγαινα σε ραντεβού στην Αμφιάλη, να συναντήσω μια πρώτη ομάδα από τρεις που θα μπαίνανε μέσα στο σπίτι. Ανησυχούσα που δεν μπήκε αποβραδίς άλλος ένας που περιμέναμε. Δεν ήρθε. Ευτυχώς.

Στις 5.30 το πρωί ήπιαμε ένα ζεστό από τα χέρια της μάνας του Όθωνα κι έφυγα εγώ για το ραντεβού μου. Ερημιά στο δρόμο ακόμα. Περπατούσα μάλλον χαρούμενος από την ευχάριστη πρωινή ατμόσφαιρα του καλοκαιριού. Ουρανός γαλανός, διάφανος και προπαντός… αμόλυντος. Μπροστά μου, καμιά τρακοσαριά μέτρα, βάδιζε ένας εργάτης που τράβαγε για το εργοστάσιο. Θυμάμαι μόνο μια φιγούρα σκυφτή, με την τραγιάσκα στο κεφάλι και το απαραίτητο ντενεκεδάκι του συσσιτίου στο χέρι. Πλησιάζοντας προς τα σύνορα, εκεί που τελειώνει η Κοκκινιά κι αρχίζει το Κερατσίνι, σε μια περιοχή ολότελα ακατοίκητη τότε, τουλάχιστον στη βορεινή της πλευρά που άρχιζαν οι πλαγιές του βουνού, άκουσα την πρώτη ντουφεκιά. Ντουφέκιά, όχι πιστολιά. Κοντοστάθηκα λίγο, ενώ ο εργάτης συνέχιζε να βαδίζει μπροστά. Η δεύτερη ντουφεκιά τον έριξε χάμω. Η ματιά μου έπιασε το συννεφάκι του καπνού και προσδιόρισε τη θέση απ’ όπου έρχονταν οι βολές. Ήταν μπροστά και δεξιά μου πάνω σ’ ένα ύψωμα, στον Κοκκινόβραχο. Και αμέσως μετά κάποιες πρώτες ηλιαχτίδες που πέφτανε εκεί γυάλισαν πάνω στα κράνη. Γερμανοί. Φαίνεται πως τα αντανακλαστικά μου λειτούργησαν σωστά. Αντί να πέσω χάμω για προφύλαξη, κινήθηκα προς τα πίσω, στον ίδιο δρόμο, στον πλατύ ασφαλτοστρωμένο δρόμο που έρχονταν από το Πέραμα στην Κοκκινιά. Έτσι δεν ακούστηκε τρίτη ντουφεκιά.

Γύρισα στο σπίτι. Κάποιοι άνθρωποι ήταν κιόλας ανήσυχοι στο δρόμο. Μπήκα μέσα και προτού προλάβω να πω τα δικά μου, άκουσα το μαντάτο. Μπλόκο. Είχανε ακουστεί τα χωνιά στη διπλανή γειτονιά κι όπου να ’ναι θα ’ρχονταν και προς τα δω. Σε πέντε λεπτά ακούστηκαν καθαρά: «Όλοι οι άντρες από δεκαπέντε μέχρι εξήντα χρόνων να παρουσιαστούν στην πλατεία. Όποιος βρεθεί μέσα σε σπίτι θα εκτελείται επί τόπου». Τόμπολα! Αυτό ήταν. Βρεθήκαμε στη φάκα. Κι εγώ ξένος, όχι Κοκκινιώτης. Σίγουρος χαμός αν πάω στην πλατεία. Σίγουρος κι αν μείνω και με βρουν στο σπίτι. Άσε που θα την πλήρωναν και οι νοικοκυραίοι. Προσπαθώντας να πάρω μίαν απόφαση, άκουσα τον γερο-Κουλίζο να λέει στο γιο του και σε μένα:

—Δε θα πάτε πουθενά. Θα σας κρύψω εγώ. Εμένα δε με πειράζουν, γέρος είμαι και σακάτης.

Ήτανε 64 χρονών και ανάπηρος στο ένα πόδι. Έσυρε το τραπέζι στην άκρη της κάμαρας, σήκωσε το χαλί και γονατιστός στο γερό του πόδι τράβηξε το αόρατο από τη σκόνη καπάκι της καταπαχτής.

—Χωθείτε μέσα, μας λέει, και τσιμουδιά.

Χωθήκαμε. Δηλαδή μπρούμυτα, στα τέσσερα, αφου το ύψος της δεν πέρναγε τους ογδόντα ποντους. Σουρθηκαμε μακριά από το άνοιγμα, σαν φοβισμένα ζωντανά. Μας ειχε πιαστεί η ανάσα που έμελλε να γίνει και η αγκούσα μας. Μια πνιχτή υγρασία βασίλευε εκεί μέσα. Είχαμε μπει στα θεμέλια του σπιτιού.. Λιγοστό φως έμπαινε σ’ αυτόν τον ταφο που όταν συνήθισαν τα μάτια στο σκοτάδι, κατάλαβα πως πέρναγε από μια αυτοσχέδια μικρή μικρή τρυπημένη λαμαρίνα, κάτι σαν παραθυράκι που έβλεπε πίσω στην αυλή του σπιτιού. Παλιά μαστορική, για να αερίζονται τα θεμέλια των σπιτιών. Αυτό το φωτάκι ήταν μια παρηγοριά. Μια σχέση με τη ζωή, έτσι καθώς βρεθήκαμε θαμμένοι ζωντανοί. Δεν κράτησε πολύ. Μια γλάστρα που μετακίνησαν τα χέρια της μάνας του ‘Οθωνα για να κρύψει την τρύπα, μισόσβησε το λιγοστό φως κι έκανε πιο δύσκολη την ανάσα. Σε λίγο σουρθήκαμε προς τα κει για ν’ ανασάνουμε. Βάζαμε με τη σειρά πότε ο ένας, πότε ο άλλος, το στόμα μας κοντά στις τρύπες της λαμαρίνας και ρουφούσαμε αέρα, ν’ ανακουφίσουμε τα πνευμόνια μας που άρχισαν να καίνε. Πόση ώρα πέρασε έτσι δεν ξέραμε. Σιγά σιγά συνηθίσαμε σ’ αυτή την κατάσταση -και τι δε συνηθίζει ο άνθρωπος- και ο νους μας έτρεχε στα γεγονότα. Μιλάγαμε με νοήματα και χείλια χωρίς φωνή. Τι να γίνεται τώρα στην πλατεία, να σώθηκαν άλλα παιδιά, τους άλλους τι θα τους κάνουνε, θα τους σκοτώσουνε ή ομήρους στη Γερμανία. Ετούτο το βουητό από τις σκέψεις χειροτέρεψε τα πράγματα και φαίνεται πως κοντοζυγώνοντας το μεσημέρι, εμείς βρεθήκαμε πια στην κόλαση. Δεν περιγράφεται εύκολα. Ήτανε μια παραζάλη, ένα αβάσταχτο πράμα που σκοτείνιαζε το νου. μια σκέτη λιγοθυμιά μέσα στην πλήρη σιωπή. Και ξαφνικά «λυτρωθήκαμε» από τον πυρετό. Οι μπότες των Γερμανών ακούστηκαν βαριές πάνω από τα κεφάλια μας. Είχανε μπει στο σπίτι. Κάνανε έρευνα. Τους νιώθαμε, τους μετράγαμε, έπρεπε να ‘ναι τέσσερις-πέντε. Ακούγαμε και τον απόηχο από τα γαβγίσματά τους. Αναπνοή τέρμα. Και κείνη τη λίγη την κρατήσαμε μέσα μας. Σκεφτόμουνα πως κάπως έτσι είναι η αίσθηση του μελλοθάνατου. Πόσο κράτησε; Τρία λεπτά, όχι παραπάνω. Για το ρολόι. Για μας βάραιναν σαν τρεις ώρες. Η ησυχία που ακολούθησε μας έκανε να βγάλουμε τον αέρα από μέσα μας και να κοντανασαίνουμε σαν τα βόδια στο χωράφι. Νόμιζα πως θα πεθάνω, θα σβήσω. Έτσι τις θυμάμαι αυτές τις στιγμές, την ώρα που το κουτσό πόδι του γερο-Κουλίζου ακουστηκε καθαρά από πάνω μας και σε λίγο άνοιξε την καταπαχτή, γελώντας ο αθεόφοβος και μας είπε «Λάζαροι βγάτε έξω». Έτσι μας είπε και είχε δίκιο. Η μάνα του Όθωνα μας κοίταξε και τρόμαξε καθώς βγαίναμε απάνω. Κάτι στις φάτσες μας δεν πήγαινε καλά. Μας έβαλε να ξαπλώσουμε, μας έφερε νερό και θερμόμετρο. Γιατί άραγες θερμόμετρο; Το ‘νιωσε φαίνεται μόνη της. Τριάντα οχτώ και τρία παρακαλώ εγώ και τριάντα οχτώ και πέντε ο Όθωνας. Κάποιος γιατρός, πολύ αργότερα, στις φυλακές του εμφυλίου, μου ελεγε πως ήτανε πυρετός της δύσπνοιας. Μπορεί. Εγώ ξέρω πως δε μ’ εμπόδισε να πέσω σαν λύκος σε μια ζεστή σούπα με μπομπότα. Έφαγα δυο πιάτα, κάπνισα και ένα τσιγαράκι, χειροποίητο στούκας και άρχισα να ρωτάω τι γίνεται έξω. Οι πληροφορίες θολές ακόμα. Ακούστηκαν και ντουφεκιές και μια γειτόνισσα τους είπε πως κάψανε και σπίτια. Μάχη λοιπόν, και μεις εδώ μέσα σαν τα ποντίκια. Δεν πρόλαβα να πολυεπαναστατήσω κι ακούστηκαν φωνές στη γειτονιά. « Έρχονται. Έρχονται οι τσολιάδες». Νάτος ο θανάσιμος κίνδυνος. Μέσα σ’ ένα λεπτό είχαμε ξανακατρακυλήσει μέσα στην καταπαχτή. Από πάνω το τραπέζι ξανάμπαινε να μας σκεπάσει και μεις πάλι στην αγκούσα. Οι τσολιάδες. Πολύ επικίνδυνο είδος, πονηροί, θα ψάχνανε, μπορεί να μας βρίσκανε. Τι θυμάμαι σήμερα απ’ αυτές τις στιγμές; Δυο βιώματα, που μένουν στη μνήμη στα σαράντα πέντε χρόνια που πέρασαν. Δέος και Οργή ανάκατα. Ένα ελαφρό σσστ! του Όθωνα με ξάφνιασε και μ’ επανέφερε στην τάξη. Φαίνεται πως μεσα στον πυρετό και το θυμό μου είχα αρχίσει να σιγοψιθυρίζω στίχους. Τους θυμάμαι. Ήτανε Βάρναλης… «ένας δεν είμαι μα χιλιάδες, όχι μονάχα οι ζωντανοί, κι οι πεθαμένοι μ’ ακολουθάνε, σε μιαν αράδα σκοτεινή…».

Ο Όθωνας έβαλε το δάχτυλο στα χείλη του, σημάδι σιωπής, άκρατης σιωπής κι εγώ άρχισα τότε μέσα μου να τραγουδάω Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα. Αυτο το θυμάμαι τέλεια. Το είπα όλο το τραγούδι ώς το τέλος, έτσι σιωπηλός και θαμμένος, όσο από πάνω μας ακούγονταν οι τσολιάδες που μπαινόβγαιναν στο σπίτι και στην αυλή. Ένιωθα έτοιμος τωρα για κείνο το «θα εκτελείται επί τόπου». Ειλικρινά, εκείνη την ώρα ούτε που μ’ ένοιαζε. Δεν ήταν το θάρρος της άγνοιας, του «θα περάσει κι αυτό». Ήτανε μάλλον η ψυχολογία του καλοδεχούμενου τέλους, «τον όρκο τετέλεκα», κάτι τέτοιο. Αλλη μια φορά -μια παρόμοια φορά αργότερα- ένιωσα το ίδιο συναίσθημα. Περιγράφεται με μια μόνο λέξη: ηρεμία. Μια ήρεμη αναμονή.

Όταν βγήκαμε από την καταπαχτή, αργά το απόγευμα, αντικρίζοντας το σπίτι, τους ανθρώπους και τα φοβερά μαντάτα από το μπλόκο, εκείνη η ηρεμία χάθηκε ολότελα. Χύμηξαν τα καινούρια συναισθήματα και με ζώσανε. Ένιωθα μιαν απέραντη αγάπη και ευγνωμοσύνη γι’ αυτούς τους ανθρώπους που μου χάρισαν τη ζωή στα δεκαεννιά μου χρόνια και ταυτόχρονα λύπη ανείπωτη και πίκρα για το μεγάλο χαμό.

Τους φίλησα, με φίλησαν και ξεκίνησα για κάτω, για να βγω από την Κοκκινιά προς τον Πειραιά, προς τη Λευτεριά. Μια πορεία μέσα στο θρήνο και στο χάος. Μέσα σε χιλιάδες γυναίκες που κλαίγανε και καταριόντουσαν τους φονιάδες. Κανένας δεν ήξερε ακόμα όλα όσα γενήκαν αυτή τη μέρα, δεκαεφτά Αυγούστου του 1944, στο μεγάλο μπλόκο της Κοκκινιάς. Το συναπάντημα με το Χάρο, πενήντα μέρες πριν την απελευθέρωση.

Πολύ αργότερα θα έρχονταν οι σκέψεις για την αξιολόγηση της ανθρώπινης ζωής, της Θυσίας. Τώρα ήτανε το χρέος. Έτσι, βγήκα βαδίζοντας από την Παλιά Κοκκινιά προς τα Καμίνια. Κοίταξα το ρολόι μου. Ήτανε εφτά παρά πέντε. Έπρεπε να βαδίσω πιο γρήγορα. Στις εφτά ακριβώς είχα ένα ραντεβού στο τσαγκαράδικο της οδού Δωδεκανήσου.

Οθωνα, αν ζεις, καλημέρα.

 

Advertisements

80 Σχόλια to “Η καταπαχτή (από τα απομνημονεύματα του Τάκη Μπενά)”

  1. Καλημέρα και από εμένα!

  2. Λευκιππος said

    Πολύ ζωντανή περιγραφή. Πώς αλλοιώς άλλωστε, αφού την έζησε κυριολεκτικά ο συγγραφεας

  3. atheofobos said

    Συγκλονιστικό!

  4. gak said

    Στούκας σημαίνει στριφτό τσιγάρο;

  5. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα!

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Στούκας λέγανε και μάλλον λένε ακόμα το τσιγάρο με φτηνό, δυνατό καπνό.

  7. sarant said

    Επίσης, θα λείψω ως το βράδυ, να είστε φρόνιμοι.

  8. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @4, 6. Φτηνός, δυνατός καπνός (δεν θέλει πολλή φαντασία για να υποψιαστεί κανείς -από την ονομασία- την δύναμη και ποιότητά τους!) αλλά και χύμα πώληση. Νομίζω ότι αυτά που προλάβαμε την δεκαετία του ’60 (προφανώς άλλης κατηγορίας σε σχέση με τα στούκας της Κατοχής) ήταν κάτι «Κεράνης»..

  9. Θρακιώτης said

    Να μάς πούμε οι μηχανικοί του ιστολογίου αν λέει παπαριές η Τώνια στην απάντησή της στον Βαξεβάνη

    https://t.co/0U7YJkB0oK?amp=1

  10. spyridos said

    « Έρχονται. Έρχονται οι τσολιάδες». Νάτος ο θανάσιμος κίνδυνος.

    Τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους αυτοονομάστηκαν «ΑΡΙΣΤΟΙ» και στολίζουν σήμερα την ελληνική άρχουσα τάξη κατσικοκλεφτών.
    Σε περιπτώσεις ανάγκης όμως ζητούν ακόμα και το γερμανικό διαβατήριο που δικαιούνται επειδή οι γονείς τους ήταν συνεργάτες του ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (όχι των ναζί)
    και την αράζουν στο Μόναχο.

  11. leonicos said

    Συνταρακτικό

    Ήταν η πρωτη μου σκέψη. Μετά ειδα το συγκλονιστικό του Αθεοφοβου

    Είπαμε το ίδιο πράγμα

  12. leonicos said

    Τα ίδια πέρασαν και πολλοί εβραίοι κάποτε

    Ταίδια περνάνε και πολλοί παλαιστίνιοι σήμερα,

    Τα ίδια περνάνε και πολλοί Μπαχάι στον Ιράν

    Τα ίδια περνάνε και πολλοί ΜτΙ σήμερα σε διάφορες χώρες

    και πάει λέγοντας

    Κάτι λέγαμε και προχτές για ωμότητες, και ποιοι τις κάνουν. Δεν τις κάνουν οι λαοί. τις κάνουν αυτοί που υφαρπάζουν την εξουσία. Τυχαίνει να ξερουμε πολλούς εδώ και να μη ξέρουμε τους εκεί. Τι συμβαίνει στη Β. Κορέα σημερα

  13. leonicos said

    Ενώ μέχρι τώρα τα άρθρα έρχονταν στα Κοινωνικά, τώρα έρχονται στα Κύρια.

    Και μη μου πείτε ότι έγινε αυτόματα επειδή μπαίνω συχνά. Μιλάμε για χρόνια. Τι αυτοματισμός είναι αυτός;

  14. Georgios Bartzoudis said

    Φοβερές ώρες, ηρωϊκές στιγμές. Τί κρίμα που το ΚΚ ανακάτεψε την εθνική αντίσταση με την επιδίωξη για αντιδημοκρατική κατάληψη της εξουσίας!

  15. cronopiusa said

  16. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τώρα ο Τ.Μπενάς Στο Κοκκινο 105.5

  17. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    15 >>εκδόσεις Θεμέλιο
    Πριν από 15 μέρες έφυγε και ο ιστορικός ιδρυτής/εκδότης (μαζί με το Μίμη Δεσποτίδη) Θόδωρος Μαλικιώσης
    https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/198567_efyge-o-ekdotis-thodoros-malikiosis

  18. Παναγιώτης Κ. said

    «Χωθήκαμε. Δηλαδή μπρούμυτα, στα τέσσερα, αφού το ύψος της δεν πέρναγε τους ογδόντα πόντους. Σουρθήκαμε μακριά από το άνοιγμα, σαν φοβισμένα ζωντανά. Μας είχε πιαστεί η ανάσα που έμελλε να γίνει και η αγκούσα μας. Μια πνιχτή υγρασία βασίλευε εκεί μέσα. Είχαμε μπει στα θεμέλια του σπιτιού…»

    Ουφ!… Με έπιασε κλειστοφοβία μαζί με οργή.

  19. Ερμιόνη Γρηγοριάδη said

    Είμαι κι εγώ άγαμη θυγατέρα και έπαιρνα επί 15 χρόνια τη σύνταξη του χωροφύλακα μπαμπά μου, παράλληλα με το μισθό μου ως καθηγήτρια αγγλικών σε δημόσιο σχολείο. Το 2011 μου κόπηκε η σύνταξη του μπαμπά, λόγω υπέρβασης των εισοδηματικών κριτηρίων, χωρίς να κουνήσω εγώ το δάχτυλό μου. Η κ. Τώνια ψεύδεται και θα δείτε ότι θα την ξηλώσει ο Κυριάκος

  20. ΣΠ said

    Αχ έρμοι όνοι!

  21. nikiplos said

    Πραγματικά συγκλονιστικό κείμενο. Αναπαράγει μάλλον πλήρως και ρεαλιστικά την κλειστοφοβική εικόνα, του παγιδευμένου ζώου, που σε λίγο πολύ πιθανόν να το πιάσουν ζωντανό… Ένα νέο παιδί 19 μόλις ετών, η εξαίρεση των περισσοτέρω που βρέθηκαν στην περιοχή, μόνο και μόνο επειδή ο ιδιοκτήτης του σπιτιού, ειχε τη φαεινή ιδέα της καταπακτής και μάλλον επειδή ήταν στην εσχατιά της κοκκινιάς και αμφότεροι οι διώκτες τους θα θεώρησαν πως αν μη τι άλλο τούτοι εδώ στα «σύνορα» θα είχαν προλάβει να φύγουν… Είναι μια καλή περιγραφή του match point…

    Αλήθεια υπάρχουν σήμερα κάπως αντικειμενικές πηγές για το πόσοι ήταν οι νεκροί αυτού του μπλόκου, ηλικίες και γενικά αυτή η «αφόρητη» πλην επεξηγηματική στατιστική?

  22. cronopiusa said

    ΜΑΝΤΡΑ ΜΠΛΟΚΟΥ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ

  23. cronopiusa said

  24. Και κανείς δεν έβαλε ακόμα την ταινία του Κύρου;

  25. cronopiusa said

  26. Σαρδανάπαλος said

    Αμ έτσι, γίνομαι κι εγώ φιλελεύθερος: Η γνωστή ηθοποιός Μαρία Σολωμού που έπαιρνε επί χρόνια ως άγαμη θυγατέρα 1.700 ευρώ το μήνα από τη σύνταξη του δικαστικού μπαμπά της, δήλωσε ότι ψηφίζει Τζήμερο για να μπεί μιά τάξη στη χώρα και ο κάθε αργόμισθος κατεργάρης να πάει στον πάγκο του. Επίσης, η κ. Σολωμού είναι φανατικά ΚΑΤΑ του Γάμου, προφανώς γιατί αν παντρευόταν, θα έχανε τη σύνταξη της άγαμης θυγατέρας.

    ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΡΙΣΕΩΣ: Ποιά κυβέρνηση πρωτοέδωσε σύνταξη στις άγαμες θυγατέρες των δημοσίων υπαλλήλων;

    ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η κυβέρνηση Πλαστήρα το 1951

    ΑΛΛΗ ΕΡΩΤΗΣΗ: Πόσες Ελληνοπούλες μείνανε γεροντοκόρες για να μη χάσουν τη σύνταξη του μπαμπά στα 67 χρόνια που ισχύει ο Νόμος Πλαστήρα για τις άγαμες θυγατέρες;

    ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κατά τους μετριότερους υπολογισμούς, πάνω από ένα εκατομμύριο. ΑΝ όλες αυτές παντρευόσαντε και έκαναν από 2 παιδιά, ο πληθυσμός της Ελλάδος θα ήταν σήμερα κατά δύο εκατομμύρια περισσότερος (τουλάχιστον…)

  27. Φοβερός, ρε συ, έφτασες κιόλας στο… 2012!

  28. Κατερίνα Καπερναράκου said

    Ανατριχίλα στην καρδιά και στο μυαλό και αυτή η φοβερή αίσθηση της γενναιότητας και των αντοχών σε συνθήκες, όπου παλεύεις για το κοινό καλό, αψηφώντας τα όρια της δικής σου ζωής είτε είσαι 19 είτε 64 ετών….

  29. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα και να με συμπαθάτε για την πολύωρη απουσία!

    23-24 Μπράβο!

  30. ΚΩΣΤΑΣ said

    Τα είπαν και οι προλαλήσαντες, συγκλονιστική προσωπική περιπέτεια. Δεν είναι δυνατό να περιγράψουμε με λόγια τα συναισθήματα που νιώθουμε.

  31. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ο Τάκης Μπενάς στην εκπομπή «Εξιστορείν και ιστορείν» του 2008
    https://www.ert.gr/arxeio-afierwmata/sti-mnimi-toy-taki-mpena/

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μια τέτοια συγκλονιστική εμπειρία να ζήσει κανείς, τον σημαδεύει για πάντα. Και άνθρωποι σαν τον Μπενά βίωσαν πολλές τέτοιες εμπειρίες. «Είθε να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς» λέει μια γνωστή κινέζικη κατάρα…

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το Μνημείο της Μάντρας Μπλόκου Κοκκινιάς…Το επισκέπτονται τα σχολεία και τα παιδιά βλέπουν και αντιλαμβάνονται ότι αυτά που γράφουν τα βιβλία τους δεν είναι απλώς τυπωμένες λέξεις που πρέπει να τις παπαγαλίζουν…
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://nikaiarentislib.blogspot.com/p/blog-page_3283.html%3Fm%3D1&ved=2ahUKEwj6zYD-lIDjAhUFIlAKHdqCAmwQFjADegQICRAB&usg=AOvVaw0ssVYOtAPHJk_SSVe-0AlV&cshid=1561312281057

  34. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    24 Σεπτεμβρίου 1944: Στο πρώτο μνημόσυνο για τους εκτελεσμένους οι Γερμανοί είχαν στήσει πολυβόλα στη Δεξαμενή και έριχναν αδιακρίτως.

    Επίγραμμα στο σημείο του μπλόκου της Κοκκινιάς: ‘Εδώ οι Γερμανοί κατακτητές εξετέλεσαν Ελληνες πατριώτες.
    Η επιγραφή έμεινε μέχρι το 1967. Οπως γνωρίζουμε, η χούντα με τρεις νόμους (Ν.179 του 1969, Ν.936 του 1971 και Ν.1099 του 1972) αναγνώρισε τους τ/αλήτες σαν … αντιστασιακούς και τους έδωσε βαθμούς, συντάξεις και άλλα προνόμια. Ο διορισμένος δήμαρχος της Νίκαιας λεγόταν Νικόλαος Πλυτζανόπουλος και ήταν απόστρατος ταγματάρχης και ανηψιός του Ιωάννη Πλυτζανόπουλου. Τότε προστέθηκε μαρμάρινη πλάκα με την επιγραφή:
    «Προδόται και μασκοφόροι κομμουνισταί, και εαμίται, ελασίται, παρέδωσαν εις τους βαρβάρους κατακτητάς την 17ην Αυγούστου 1944, αγνούς πατριώτας αγωνιστάς της Εθνικής Αντίστασης, τέκνα ηρωικά της Νίκαιας, οι οποίοι και εξετελέσθησαν εις τον χώρον τούτον».

    http://www.bloko.gr/2016/08/blog-post_789.html

  35. sarant said

    32 Ή μήπως «να μη ζήσεις…»;

  36. Ιωάννα said

    Είναι όντως απογοητευτικό που ο αλησμόνητος Τάκης Μπενάς μάζεψε μόλις 32 σχόλια (άν αφαιρέσουμε τα 4 του κ. Σαραντάκου) σε 12,5 ώρες. Είναι φανερό πως ούτε οι αριστεροί δεν ενδιαφέρονται πλέον για την Ιστορία. Ως νεώτερη (μόλις πάτησα τα 36), έχω μία απορία: Αν εγώ γίνω αρχηγός της Νεολαίας κάποιου κόμματος, δεν θα είμαι γριά γι’ αυτή τη θέση; Πώς, λοιπόν, ο αείμνηστος Μπενάς έγινε στα 38 του Γραμματέας της Νεολαίας Λαμπράκη και καμμία αστική εφημερίδα της εποχής εκείνης δεν βγήκε να τον κράξει σαν… συνταξιούχο;

    Θα τελειώσω με δύο κρίσιμες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

    1. Γιατί ο Αρχηγός της Νεολαίας Λαμπράκη, Μίκης Θεοδωράκης, δεν έχει ακόμη βγάλει ανακοίνωση για τον θάνατο του Τάκη Μπενά; Μήπως οι δύο άνδρες ήσαντε μαλλωμένοι; Και γιατί δεν το αναφέρει αυτό στο άρθρο του ο κ. Σαραντάκος;

    2. Αφού ο πολυγραφότατος Τάκης Μπενάς ήταν (κατά κοινή ομολογία) τόσο σπουδαίο πρόσωπο για την Ελληνική Αριστερά, γιατί δεν έχει δικό του λήμμα στη Βικιπαίδεια; Μήπως τα είχε τσουγκρίσει με τους συντρόφους του;

  37. Alexis said

    Συγκλονιστικό το αφήγημα του Μπενά!
    Σεβασμός σ’ όλους αυτούς τους ανθρώπους, τίποτ’ άλλο.

  38. Γιάννης Κουβάτσος said

    35: Η ευχή ή κατάρα κλιμακώνεται σε ένταση ως εξής:
    «Σου εύχομαι να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς.»
    Οι άλλες δύο είναι «Σου εύχομαι να προκαλέσεις το ενδιαφέρον της εξουσίας» και η χειρότερη, «Σου εύχομαι να βρεις αυτό που ψάχνεις».
    Αμφισβητείται πάντως αν είναι αρχαία κινέζικη παροιμία. Υπάρχει και η εκδοχή ότι έχει αγγλική προέλευση «May you live in interesting times».

  39. ΣΠ said

    38
    https://en.wikipedia.org/wiki/May_you_live_in_interesting_times

  40. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Τσάμπερλεν πατήρ λοιπόν…Η Χάνα Άρεντ το διασκεύασε σε «Άνθρωποι σε ζοφερούς καιρούς» αναφερόμενη στον μεσοπόλεμο.

  41. Jane said

    Από το βιβλίο « Η ΝΕΟΛΑΙΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1960- Αρχειακές τεκμηριώσεις και βιογραφικές καταθέσεις»
    ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.I.E., ΑΘΗΝΑ 2008

    Τάκης (Δημήτριος) Μπενάς Γραμματέας της ΔΝΛ
    Σειρά συνεντεύξεων στην Ι.Π., 11.6, 19.6, 1.7 και 23.7.2007. Επαναληπτική, 29.7.2007.

    Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1925 και κατοικεί στην Αθήνα σταθερά από το 1960. Από τα εφηβικά του χρόνια, αφιερώθηκε στην Αριστερά και στην πολιτική. Απόφοιτος της Ιωνιδείου Προτύπου Σχολής Πειραιά, το 1942, γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τις ανώτατες αυτές σπουδές δεν τις ολοκλήρωσε ποτέ γιατί, όπως εξηγεί σε ένα από τα βιβλία του, έγινε «δωρητής ψυχής»

    «Το 1942 ήταν χρονιά μεγάλης κινητικότητας. Την άνοιξη εντάχθηκα στην ΟΚΝΕ, από το φθινόπωρο μπήκα στη Σπουδάζουσα και μετά από λίγο έγινα μέλος του ΚΚΕ. Από τον Γενάρη του 1943,οι καθημερινές μετακινήσεις μου μεταξύ Αθήνας-Πειραιά και το αντίστροφο περιορίστηκαν. Οι οργανώσεις του Πειραιά μεταφέρθηκαν προσωρινά στην Αθήνα, ως «οργανώσεις των βομβοπλήκτων» με βάση τις διάφορες ενορίες και από το Μάρτιο εντάσσομαι στην τομεακή επιτροπή Εξαρχείων-Γκύζη της ΕΠΟΝ. Τον Μάιο-Ιούνιο του 1944, με την ανασυγκρότηση των οργανώσεων του Πειραιά, κατεβαίνω ξανά στην πόλη, γραμματέας της ΕΠΟΝ στον τομέα Αγία Σοφία-Δραπετσώνα-Κερατσίνι-Αμφιάλη-Σαλαμίνα. Για λόγους συνωμοτικούς είχα καθιερώσει ως ψευδώνυμο το Παναγιώτης που κόλλαγε με το Τάκης μια χαρά, χωρίς να παραπέμπει στο επίσημο Δημήτριος Μπενάς».

    Τον Φεβρουάριο του 1945, με την κομματική εντολή «όλοι πίσω στις θέσεις σας», επέστρεψε στον Πειραιά από τη Φαρκαδόνα και τα Τρίκαλα, όπου βρέθηκε μετά τα Δεκεμβριανά. Με ένταλμα συλλήψεως εις βάρος του, παράνομος μέχρι τον Σεπτέμβριο, μετακινείται στον 3ο τομέα της ΕΠΟΝ Πειραιά και καθοδηγεί τα Καμίνια, το Νέο Φάληρο και το Μοσχάτο. Αντιπρόσωπος του Πειραιά στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΕΠΟΝ, το 1946, «με γραμματέα τον Διονύση Τραϊφόρο», παρακολουθεί τις εργασίες του συνεδρίου και εκλέγεται στο προεδρείο της ΕΠΟΝ Πειραιά.

    Περνά ξανά στην παρανομία τον Ιούλιο του 1947, «με τις συλλήψεις του Ζέρβα», γραμματέας της ΕΠΟΝ Κοκκινιάς και λόγω του κλίματος «βοηθά για ένα διάστημα στην Αθήνα», αναμένοντας την εντολή για την έξοδό του στο βουνό «που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ». «Ευτυχώς που δεν βγήκα, τότε» μονολογεί.

    Συνελήφθη τον Μάιο του 1948, «μετά την εκτέλεση του Λαδά». Καταδικάστηκε με το Γ’ Ψήφισμα σε ισόβια και κρατήθηκε στις Φυλακές Αίγινας. «Μετά με ‘εμπλέξανε’ και στη ‘μεγάλη υπόθεση της ΕΠΟΝ’, θυμάται. Πέρασα για δεύτερη φορά από στρατοδικείο και καταδικάστηκα σε θάνατο, ‘ένας από τους 16 Πειραιώτες’». Αρχιζε έτσι η περιπέτεια της περιοδείας στις ελληνικές φυλακές Βούρλα, Αβέρωφ, Αίγινα, Καλάμι, Αλικαρνασσός, Κέρκυρα. Αποφυλακίστηκε από την Αίγινα, τον Μάρτιο του 1960, έχοντας εκτίσει τα 2/3 της ποινής που του εκδίκασε το αναθεωρητικό δικαστήριο.

    «Ως γραμματέας -αιρετός—στην Αίγινα, ήμουν γνωστός στο ΚΚΕ με τον κωδικό 1. Τα νούμερα 2, 3 και 4 ανήκαν στους Φλωράκη, Λουλέ, Κεπέση, μέλη τότε, της ΚΕ ».
    Γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΑ, και ειδικά του
    Ηλία Ηλιού, από τον Μάρτιο ώς τον Δεκέμβριο του 1960, δέχτηκε τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς πρόταση από τον Αντώνη Μπριλλάκη να αναλάβει την Ν.ΕΔΑ.

    «Αρνήθηκα αλλά ο Αντώνης επανήλθε δύο φορές τονίζοντας ότι ‘υπάρχει απόφαση’ -την οποία προσκόμισε τελικά τον Δεκέμβριο απ’ έξω. Ήταν πλέον θέμα κομματικής πειθαρχίας… πάλι στη Νεολαία, ο Μπενάς! Με τους μπαρμπα-νεολαίους δεν συμφώνησα ποτέ και σήμερα το πιστεύω ακόμη : ήταν λάθος. Η Ν.ΕΔΑ είχε γραμματέα και αξιόλογα στελέχη».

    Συνυπήρξε για ένα μήνα με τον Θόδωρο Μαλικιώση στην ηγεσία της οργάνωσης και, από τις αρχές του 1961, ανέλαβε τα καθήκοντα του γραμματέα της Ν.ΕΔΑ που είχε τότε λιγότερα από 2.000 μέλη.

    «Το 1961, στην προεκλογική συγκέντρωση της Νεολαίας στα Χαυτεία, μαζέψαμε 10.000 άτομα -φυσικά όχι μόνο νεολαίους- και το καλοκαίρι του 1963, μετά τη δολοφονία του Λαμπράκη, είχαμε σε όλη την Ελλάδα -και ο αριθμός είναι πολλαπλά ελεγμένος-17.000 μέλη. Δεν μου ανήκει η δόξα! Αυτή η έκρηξη του νεολαιίστικου κινήματος συνδέεται με τρεις σημαντικές παραμέτρους :
    1ον) Με το 1-1-4 και τον αγώνα για τη δημοκρατία, τον ‘ανένδοτο της νεολαίας και της Αριστεράς’ που υπερέβη σε παλμό τον ‘ανένδοτο του Γεωργίου Παπανδρέου’, αν και ηγετικά στελέχη της ΕΔΑ και του ΚΚΕ αντιστρατεύτηκαν , στην αρχή, το σύνθημα επειδή αναφερόταν στο Σύνταγμα του 1952.
    2ον) Με τον αγώνα για το 15% στην παιδεία, ένα ζήτημα για το οποίο η Ένωση Κέντρου, αρχικά, τήρησε σιωπή αναμένοντας την άνοδό της στην εξουσία και στο οποίο δώσαμε, με τις ιδέες του Λεντάκη, σωστό προσανατολισμό συνδέοντάς το με το μαζικό κίνημα.
    3ον) Με τη δημιουργία του ‘Συνδέσμου Bertrand Russell’ που έφερε στο επίκεντρο των αιτημάτων της νεολαίας το θέμα της ειρήνης. Μέχρι τότε, για τους νέους η ΕΕΔΥΕ ήταν μια ‘ακαδημαϊκή υπόθεση’».

    «Πρωταγωνιστές σ’ αυτή την έκρηξη ήταν οι φοιτητές που ‘σπάσανε την τρομοκρατία της ΕΚΟΦ’ αλλά και η εργαζόμενη νεολαία του ΔΣΚ και του ΣΕΦΣ και οι νυχτερινοί μαθητές με τα δικά τους αιτήματα. Μέσα από αυτές τις παραμέτρους, η Ν.ΕΔΑ, μια κομματική νεολαία, ξέφυγε από την κομματική καθηκοντολογία και απέκτησε τη δυναμική μιας μαζικής νεολαίας, με στόχους επικεντρωμένους στα δικά της προβλήματα, με δικό της λόγο και προσανατολισμό».

    Επισημαίνοντας την αλλαγή του πολιτικού κλίματος, πριν από τη δολοφονία του Λαμπράκη, ο Τάκης Μπενάς συνδέει τη μοναδική συγκυρία με την «περιρρέουσα ατμόσφαιρα που πλημμύριζε από τις μουσικές του Μίκη και τις πρώτες συναυλίες» και σχολιάζει την έκρηξη που ακολούθησε.

    «Εκείνες οι ώρες της Θεσσαλονίκης και της κηδείας, τα συνθήματα ‘ο Λαμπράκης ζει’ ή το ‘κάθε νέος και Λαμπράκης’, η ταχύτατη απόφασή μας για τη δημιουργία της Κίνησης Νέων, πρόσθεσαν ανεξίτηλα τη σφραγίδα τους. Άλλωστε κι εμείς ρίξαμε το βάρος μας στη ΔΚΝΓΛ, ενισχύοντάς την με βασικά στελέχη μας. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Γιάνναρος και ο Λεντάκης, που μπήκαν στη 5μελή διοίκηση της, ήταν μέλη του Γραφείου της Ν.ΕΔΑ αλλά και πρόσωπα ευρύτατα γνωστά στο μαζικό κίνημα. Η Κίνηση είχε ακτινοβολία αλλά την υποδομή και οργάνωση την προσφέραμε εμείς από τη Ν.ΕΔΑ».

    Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής της ΕΔΑ και αναπληρωματικό μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της, εκλεγμένος τον Δεκέμβριο του 1962 από το Β’ Συνέδριο της, όπως και της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ από το καλοκαίρι του 1961 -χωρίς να το γνωρίζει μέχρι το τέλος του 1963-, ο Τάκης Μπενάς επιμένει ότι ο προβληματισμός για τη συγχώνευση της Ν.ΕΔΑ με τη ΔΚΝΓΛ ήταν ‘εγχώρια’ υπόθεση και καταθέτει τη μαρτυρία του για το πρώτο ταξίδι του στο εξωτερικό, όπου συζητήθηκε το θέμα της δημιουργίας της ΔΝΛ.

    «Αποτελεί μύθο ότι αυτό το αποφάσισε, με πρωτοβουλία του, το ΚΚΕ για να ελέγξει την ΕΔΑ και τη Νεολαία. Τον Γενάρη του ’64, με μια επιχείρηση που θυμίζει απαγωγή, λόγω συνωμοτικών μέτρων και προφυλάξεων, βρέθηκα, από τη Μόσχα, στο Βουκουρέστι για να συναντήσω την ηγεσία του ΚΚΕ. ‘Να ξέρεις όταν τους δεις ότι είσαι μέλος της ΚΕ του
    κόμματος’ μου είχε πει πριν φύγω ο Ν. Καρράς, που είχε την ευθύνη της Νεολαίας εκ μέρους του Κλιμακίου Εσωτερικού. Αν δεν μου τόλεγε τότε, θα το μάθαινα στο Βουκουρέστι…».

    «Επί 4,5 ώρες έκανα εισήγηση στο ΠΓ του ΚΚΕ, στη διευρυμένη συνεδρίαση του, για την ανάγκη της συγχώνευσης, για την κατάργηση της διπλής οργάνωσης, για το ξόδεμα ανθρώπων και χρημάτων που έπρεπε να σταματήσει. Αντιμετώπισα πληθώρα ερωτήσεων και τις αντιρρήσεις του Γρ. Φαράκου, αρμόδιου του κόμματος και για τη νεολαία. Μας ζήτησαν να αποσυρθούμε μέχρι να αποφασίσουν. Όταν μας κάλεσαν, η απόφαση του ΠΓ ήταν θετική για την εισήγηση αλλά υπήρχε και συμπληρωματική απόφαση: οι διεργασίες έπρεπε να δρομολογηθούν μόνο μετά την εκλογική μάχη του Φεβρουαρίου και, χωρίς βιασύνη, να ξεκινήσουμε από την άνοιξη του 1964. Έτσι χάθηκε, από την αρχή, πολύτιμος χρόνος για τη ΔΝΛ. Με όσα ακολούθησαν φτάσαμε στο Ιδρυτικό Συνέδριο τον Μάρτιο του 1965, τρεις μήνες πριν τα Ιουλιανά…».

    «Οι διεργασίες για τη συγχώνευση είχαν προχωρήσει αλλά υπήρχαν και προβλήματα. Παρά τη θετική απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΔΑ, τον Μάιο του 1964, και την έγκριση του ΚΣ της Ν.ΕΔΑ, στην Γ’ Σύνοδο του, τον Ιούνιο, υπήρχαν επιφυλάξεις. Ο Πασαλίδης και ο Ηλιόπουλος, η σοσιαλιστική συνιστώσα της ΕΔΑ, εξαιτίας προφανώς και των δηλώσεων του Μίκη ότι είναι κομμουνιστής, πρόβαλλαν την ανησυχία τους περί της ΔΝΛ- ‘δορυφόρου του Π.Γ. του ΚΚΕ’. Από την άλλη πλευρά, στο εσωτερικό μέτωπο της νεολαίας, είχαν διατυπωθεί οι διαφορετικές απόψεις του Λεντάκη και του Μίσσιου, για τη συγχώνευση και είχαν καλλιεργηθεί οι κριτικές ‘περί πολιτιστικού τραλαλά’ στη ‘φραξιονισμένη’ Σπουδάζουσα.

    «Οι αποκλεισμοί και οι διαγραφές δεν έδωσαν ποτέ λύσεις – ήμουν ο τελευταίος που θα υπερθεμάτιζα γι’ αυτού του τύπου τις διαδικασίες. Όπως ήταν φυσικό, ως γραμματέας, χρεώθηκα, εκτός από τα θετικά, και μέρος από τα ‘παρατράγουδα’ -όσα συνέβησαν. Όμως η θέση μου ήταν ότι έπρεπε να δίνουμε τη μάχη, κάθε φορά, και πιστεύω ότι κράτησα, με
    τη στάση μου, τα πράγματα στις απαραίτητες ισορροπίες, παρά τα οποιαδήποτε λάθη».

    Στη Μόσχα, σε δεύτερο ταξίδι του, τον Σεπτέμβριο του 1964, με αφορμή το Παγκόσμιο Φόρουμ Νεολαίας, επεξεργάζεται, μετά το τέλος των εργασιών του και την αναχώρηση της πολυμελούς ελληνικής αντιπροσωπείας, το σχέδιο Καταστατικού της ΔΝΛ.

    «Μετά μια σύντομη επίσκεψη στην Τασκένδη με τον Ανδρέα Λεντάκη επιστρέψαμε στη Μόσχα, θυμάται. Εγώ δούλεψα για το Καταστατικό της ΔΝΛ ενώ ο Ανδρέας για την Ιδρυτική της Διακήρυξη. Έτσι επιστρέψαμε στην Ελλάδα, μετά την επίσημη ανακοίνωση της συγχώνευσης. Επέστρεψα και πάλι μέσω Βουκουρεστίου. Την ίδια διαδρομή, πρέπει να ακολούθησαν, ανεξάρτητα από εμάς, και τα κείμενα που συντάξαμε στη Μόσχα».

    «Από το Σεπτέμβρη του ’64 μέχρι το Μάρτη του 1965, 37.500 μέλη πέρασαν από τις συνελεύσεις που οργανώσαμε συμμετέχοντας στις προσυνεδριακές διαδικασίες σε όλη την Ελλάδα», θυμάται και μιλά για το Ιδρυτικό Συνέδριο, στη Δραπετσώνα, αλλά και για το «δίδυμο» προέδρου-γραμματέα που καθιερώθηκε στην οργάνωση.

    «Είχα ξανά θέσει το ζήτημα της αποχώρησης μου από τη Νεολαία αλλά δεν με άφηναν να φύγω. Μονίμως υπήρχε κάποιο σοβαρό θέμα που χρησιμοποιούσαν για την παραμονή μου, τόσο ο Δρακόπουλος όσο και ο Καρράς, ειδικά μετά τη διαγραφή και αποχώρηση του Γρηγόρη Γιάνναρου. Υπήρχε βέβαια, η περίπτωση Χριστοφιλόπουλου, ενός εξαιρετικά φιλόδοξου και δραστήριου ανθρώπου, με συμπάθειες στους κομματικούς μηχανισμούς. Ικανός αλλά και αρκετά αυταρχικός, χωρίς ιδιαίτερη αποδοχή στα στελέχη της Νεολαίας, ο Γιώργης δεν είχε ακόμη στρατευτεί. Εκ των υστέρων, όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, ευτυχώς που δεν κάναμε τότε το λάθος. Όταν πήγε φαντάρος,’ έσπασε’. Το διαπίστωσα, σε συνάντηση που είχαμε, σε κάποια άδειά του από το στρατό, πριν ακόμη τη δικτατορία. Μετά, εξελίχθηκε όπως όλοι γνωρίζουμε».

    Εκλεγμένος αδιαφιλονίκητα γραμματέας της ΔΝΛ και από το Ιδρυτικό Συνέδριο της, ο Τάκης Μπενάς διατηρήθηκε στη θέση αυτή μέχρι τη στρατιωτική δικτατορία.

    «Η ΔΝΛ ήταν ουσιαστικά -αλλά και τυπικά- μια συνέχεια των παραδόσεων του ελληνικού κινήματος Νεολαίας, συνέχεια της ΕΠΟΝ -‘ενιαίας οργάνωσης’- και της ΕΔΝΕ του 1951-52, δηλαδή μια ‘μη κομματική’ οργάνωση νεολαίας, σταθερά προσανατολισμένη στην Αριστερά και ‘ανήκουσα’ στο χώρο της. Και από την άποψη της μεθοδολογίας της
    δράσης της -κινήματα, εξορμήσεις, κοινωνικές προσφορές, πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα- προσομοιάζει πολύ στο επονίτικο μοντέλο. Πιστεύω ότι αυτός ήταν και ο κύριος λόγος της μεγάλης εχθρότητας που συνάντησε από τις κατεστημένες δυνάμεις της εποχής που, στην τελευταία φάση πριν από τη δικτατορία, επιδίωξαν ανοιχτά τη διάλυση της με νομικά πραξικοπήματα. Και όταν αυτά δεν φτούρισαν, πέρασαν τότε στο δυναμίτη και τη φωτιά. Ανατίναζαν τις λέσχες της ΔΝΛ, τη μία μετά την άλλη, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα• λέσχες πολιτισμού που τις είχαν φτιάξει με τα χέρια τους οι νεολαίοι και τις διαχειριζόντουσαν μόνοι τους. Γι’ αυτό και η ΔΝΛ επέζησε ιστορικά στη μνήμη όχι μόνο εκείνης της γενιάς αλλά και κατοπινά, ώς τις μέρες μας».

    Από τη διαδρομή του στην ηγεσία του νεολαιίστικου κινήματος, η μνήμη του επικεντρώνεται σε δύο μείζονα γεγονότα που αποτυπώνουν τη μαζικότητα και τη δυναμικότητα, στοιχεία χαρακτηριστικά του νεολαιίστικου κινήματος, εκείνη την εποχή. Το πρώτο αφορά τη Β’ Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης, τον Μάιο του 1964, «την πορεία από τον Τύμβο προς την Αθήνα. Ήταν μία εντυπωσιακή πορεία με φαντασία και χρώματα, με τις φάλαγγες των νέων που διαδέχονταν η μια την άλλη, διαδηλώνοντας τα συνθήματά τους με ευ ρηματικότητα και παλμό. Για μένα ήταν κάτι πρωτόγνωρο, η μαζικότερη
    εκδήλωση που έζησα ! Ήταν κάτι μοναδικό που άφηνε διαφορετική γεύση
    από τις μεγάλες διαδηλώσεις που είχα ζήσει στην Κατοχή…».

    «Η δεύτερη αναφορά είναι άλλης τάξεως. Πρόκειται για τις 70 ημέρες των Ιουλιανών και φυσικά δεν αφορά το πολιτικό παρασκήνιο και όσα συνέβησαν εντός της Βουλής, αλλά την πολιορκία του κοινοβουλίου και όσα συνέβησαν εκτός Βουλής. Το 80% των διαδηλωτών ήταν Λαμπράκηδες που δήλωναν με πείσμα, μαχητικότητα και επιμονή, την πεποίθηση
    τους ότι δεν θα περάσει εύκολα αυτή η εκτροπή. Μέσα στην ένταση που
    κορυφώθηκε σε διαφορετικές στιγμές -μια από αυτές ήταν η φοβερή σύγκρουση, πρακτικά
    η μάχη, με την αστυνομία, το βράδυ που σκοτώθηκε ο Πέτρουλας, μια άλλη, η φάση της αιχμαλωσίας της πυροσβεστικής αντλίας από τον Μάκη Παπούλια που απαντούσε έτσι και στη δολοφονία του φίλου του- επί 70 ημέρες ξεροσταλιάσαμε στα πόδια μας, χωρίς να
    περάσουμε τη διαχωριστική γραμμή της πλατείας Συντάγματος. Διαδήλωση-
    σύγκρουση-διάλυση-ανασυγκρότηση στο τρίγωνο Πανεπιστημίου-Ομόνοια-Σταδίου και πάλι από την αρχή, με μια μαχητικότητα την οποία δεν μπορούσαμε πάντα να ελέγξουμε… στιγμές που διατηρούνται στη μνήμη αναλλοίωτες κυρίως μέσα από την ένταση και διάρκειά τους».

    Αποτιμώντας θετικά μέχρι σήμερα τις εξωραϊστικές εξορμήσεις και τις εκδηλώσεις κοινωνικής αλληλεγγύης της ΔΝΛ, ο τότε γραμματέας της εξηγεί ότι ο ίδιος βγήκε για πρώτη φορά στην επαρχία, όταν έληξε το «καθεστώς ομηρίας» του από τις Αρχές στην Αθήνα, στα τέλη του 1963.

    «Χαλάστρα είναι το όνομα ενός χωριού έξω από τη Θεσσαλονίκη. Βρέθηκα εκεί στα τέλη
    του 1964-αρχές ’65 στο πλαίσιο των προσυνεδριακών διαδικασιών και κατάλαβα , μέσα από τη συγκινητική υποδοχή των νέων, πόσο σημαντική για το σπάσιμο της τρομοκρατίας και απελευθερωτική για την επαρχία ήταν η στρατηγική της κοινωνικής προσφοράς και αλληλεγγύης……»

    Ως προς τα αντίπαλα ρεύματα εντός της Αριστεράς, ο Τάκης Μπενάς αναφέρεται στη σφοδρότητα της σύγκρουσης με τους «κινεζόφιλους» στο εσωτερικό μέτωπο.

    «Δεν είχαμε συνειδητοποιήσει τότε ότι επρόκειτο για μια σύγκρουση που είχε ως στόχο την ηγεμονία του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος. Είχαμε μάλιστα και απευθείας καταθέσει τη συνεισφορά μας υπέρ των Σοβιετικών. Στο Παγκόσμιο Φόρουμ στη Μόσχα, ως
    ελληνική αντιπροσωπεία δώσαμε μάχη, με προεξέχοντα τον Λεντάκη, εναντίον του κινέζικου μεγαλοϊδεατισμού και λάβαμε, ως επιβράβευση για τη στάση μας, ειδικά μετάλλια από την ΚΟΜΣΟΜΟΛ. Το πνεύμα αυτό μεταφέραμε και στην Ελλάδα. Ωστόσο, με εξαίρεση τους κινεζόφιλους, τα άλλα ρεύματα της Αριστεράς δεν είχαν ιδιαίτερο έρεισμα. Ο Λευτέρης Αποστόλου, για παράδειγμα, και η Ανανεωτική Ομάδα του, τοποθετούμενος
    στα δεξιά της ΕΔΑ, είχε μόνον έναν ισχυρό εκπρόσωπο στο χώρο της Νεολαίας, τον Στέλιο Ράμφο, ενώ η κίνηση ΠΑΝΔΗΚ του Μάκη Παπούλια, εντοπισμένη στη Σπουδάζουσα και ιδίως στην ΑΣΟΕΕ, τη σχολή του Πέτρουλα, ήταν μια ελληνική υπόθεση».

    Στην ερώτηση για τις σχέσεις εντός της ηγεσίας της ΔΝΛ, αναφέρει ότι δεν υπήρχαν προβλήματα με τα άλλα μέλη του Προεδρείου ή του Κεντρικού Συμβουλίου της ΔΝΛ και επανέρχεται στο ζήτημα του διπλού σχήματος, προέδρου και γραμματέα.

    «Το ‘δίδυμο’ προέκυψε αναγκαστικά λόγω της συγχώνευσης, σχολιάζει. Ούτε εμένα με άφηναν να φύγω, ούτε ο Μίκης μπορούσε να απομακρυνθεί από τη Νεολαία και να παραμείνει, απλώς, βουλευτής της ΕΔΑ. Άλλωστε ήταν αναπόσπαστο στοιχείο του κινήματος και άσκησε με συνέπεια τα καθήκοντά του. Ήταν πρόεδρος ‘από μέσα’.
    Συμμετείχε σε όλες σχεδόν τις συνεδριάσεις και η συμβολή του ήταν ουσιαστική μέχρι την αποχώρηση του την άνοιξη του 1966, οπότε, αν και αυτό δεν ανακοινώθηκε, πέρασε στην ΕΔΑ, έγινε αναπληρωματικό μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της και ανέλαβε το Πολιτιστικό Τμήμα της. Μέχρι τότε, όμως, τα πράγματα δεν ήταν ιδιαίτερα εύκολα ως προς τη διαχείρισή τους αν και δεν δημιουργήθηκαν μείζονα προβλήματα. Έπρεπε να
    τρέχω στις πρόβες, στα θέατρα και στις συναυλίες για να εξασφαλίσω τη
    γνώμη και την υπογραφή του. Ο ίδιος αναγνώρισε, αρκετά χρόνια αργότερα, ότι δεν τον ‘άδειασα’, ότι δεν τον εκτόπισα σε ένα ρόλο διακοσμητικό, αν και ο Κολιγιάννης -όπως και
    ο Καρράς παρουσία του- είχαν αποδεχτεί τον ουσιαστικό ρόλο που έπαιζε ο γραμματέας στη λειτουργία και στον πολιτικό σχεδιασμό της οργάνωσης».

    Θυμάται επίσης ότι στη διάρκεια της θητείας του στην ηγεσία της Νεολαίας παραπέμφθηκε μία φορά σε δίκη.
    «Ήταν την άνοιξη του 1966 με τη νέα όξυνση του Κυπριακού, τότε που παραιτήθηκε ο Τσιριμώκος από τη θέση του υπουργού των Εξωτερικών. Με συνέλαβαν για τις προκηρύξεις που κυκλοφορήσαμε με το σύνθημα «Εξω οι προδότες της Κύπρου’ και με
    ανέκρινε ο ίδιος ο Καραπαναγιώτης, που μου δήλωσε μάλιστα ότι χάρηκε για τη γνωριμία μας! Με παρέπεμψαν σε δίκη η οποία δεν έγινε. Το κλητήριο θέσπισμα έφτασε στο σπίτι μου, ενώ ήμουν ήδη κρατούμενος στα χρόνια της δικτατορίας. Το αγνόησα, όπως φαίνεται ότι το αγνόησαν και αυτοί, και έτσι δεν υπήρξε συνέχεια».

    Επαγγελματικό στέλεχος της Νεολαίας, από τη στιγμή που ανέλαβε καθήκοντα ως γραμματέας της Ν.ΕΔΑ, θεωρεί ότι «οι επαγγελματοποιήσεις στελεχών στη Νεολαία, άλλες -οι λιγότερες- ήταν αναγκαίες, ιδίως όταν έπρεπε να καλυφθούν οι μεγάλες επαρχιακές αποστάσεις στη χώρα και ορισμένες άλλες μπορούσαν και να είχαν αποφευχθεί. Βρίσκονταν
    όμως στη λογική της εποχής.

    Αναφερόμενος δε στα «κομματικά στηρίγματα» του ΚΚΕ θα πεί:
    «Ήταν και για το κόμμα της ΕΔΑ μια λάθος αλλά σκόπιμη επιλογή της ηγεσίας Κολιγιάννη. Για τη ΔΝΛ όμως ήταν ολότελα απαράδεκτη και ζημιογόνα, γιατί στη Νεολαία η ενότητα των νέων στην οργάνωση τους είναι όρος ζωής. Ευτυχώς έγιναν λίγα, δεν πρόλαβαν να απλωθούν και να μολύνουν με διαιρετικά αποτελέσματα την οργάνωση της ΔΝΛ».

    Παράνομος, από την πρώτη ημέρα της δικτατορίας, έχοντας αποφύγει τη σύλληψη γιατί ειδοποιήθηκε εγκαίρως από τον Αριστείδη Μανωλάκο, συνέχισε τη δράση του μέχρι τον Μάρτιο του 1969, στελεχώνοντας το Γραφείο του Κλιμακίου Εσωτερικού του ΚΚΕ και συντονίζοντας τις δραστηριότητες της Νεολαίας και του ΠΑΜ.
    Μετά τη σύλληψή του, καταδικάστηκε από στρατοδικείο και φυλακίστηκε μέχρι τον Απρίλιο του 1973, οπότε αποφυλακίστηκε λόγω «κινδύνου ανηκέστου βλάβης». Τον Φεβρουάριο του 1974, συνελήφθη και εξορίστηκε στα Γιούρα ώς την πτώση της δικτατορίας.
    Ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ Εσωτερικού στη μεταπολίτευση, διέκοψε την οργανωτική και επαγγελματική του σχέση με το κόμμα το 1986.

    «Δεν πήγα ούτε στο ΚΚΕ Εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά ούτε στην ΕΑΡ, δηλώνει. Παρέμεινα κομματικά ανένταχτος αλλά ενεργός πολίτης, πιστός στις αρχές και στις αξίες της Ανανεωτικής Αριστεράς» και καταλήγει: Τελικά θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που αυτές οι περιστάσεις με έφεραν να ζήσω ανάμεσα σε αυτή την ιστορική γενιά των νέων της μεγάλης δεκαετίας του ’60».

  42. Σωτήρς said

    39 Όπως λέει και η βικιπαιδεία η κοντινότερη κινέζικη παροιμία μάλλον είναι «καλύτερα σκύλος σε καιρό ειρήνης, παρά άνθρωπος σε καιρό αναταραχής«.

    Πραγματικά κλειστοφοβικό το κείμενο του Μπένα. Αιωνία η μνήμη του και ωραία γραφή είχε.

  43. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Δυνατή και βαθιά ανθρώπινη περιγραφή χωρίς περιττούς ηρωϊσμούς και κομματικές τοποθετήσεις. Είχα την τύχη να γνωρίσω μικρός μερικούς τέτοιους ανθρώπους, (συγγενείς μου και γνωστούς τους συντρόφους) που επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό την στάση ζωής μου, ζωντανές ιστορικές αποδείξεις που δεν επιδίωξαν καμία εξαργύρωση του όποιου αγώνα τους. «Μείς για την ηληφθηρία πολέμσαμι πιδάκουμ κι ας μη την ηύραμι, γι΄αυτήν να πολιμάς κι σύ στην ζουής, χωρίς αυτήν δεν είσι άνθρουπους» αυτό μου είπε ο θρύλος της οικογένειας η αντάρτισσα θεία μου Μετάξω το 1976 που ήρθε για πρώτη
    φορά στην Ελλάδα μετά τον εμφύλιο από την Ουγγαρία. Μου πήρε μερικά χρόνια να καταλάβω το ακριβές νόημα, με άλλες αλήθειες είχα μεγαλώσει κι άλλες μου είπε η θεία μου, τον Μάη του 79 διάβασα την λειτουργία του οργασμού του Ράϊχ, μετά από δύο μήνες έφυγα από την ΚΝΕ, έκτοτε δεν ανήκω πουθενά ιδεολογικά, κομματικά και θρησκευτικά, προτιμώ την ελευθερία.

    Αυτό που έχει σφηνώσει στο μυαλό μου από πρωϊ που διάβασα πρώτη φορά το κείμενο, είναι αυτή η παράγραφος στο τέλος.
    «Πολύ αργότερα θα έρχονταν οι σκέψεις για την αξιολόγηση της ανθρώπινης ζωής, της Θυσίας. Τώρα ήτανε το χρέος.»
    Τι σημαίνουν αυτά και πώς αξιολογούνται; ποιό είναι το αντικειμενικό μέτρο και ποιός αποφασίζει;

    Τον Φεβρουάριο του 72 είχα ένα πολύ σκληρό περιστατικό, από μικρός (εννιάχρονος, στα 11,5 ήμουν πια μεγάλος 🙂 ) μοίραζα τον χειμώνα κυρίως που βράδιαζε νωρίς, διάφορα παράνομα έντυπα του ΚΚΕ σε κάποιους συντρόφους. Μιά τέτοια μέρα ενώ πήγαινα στον δρόμο μου, με σταμάτησαν δυό αστυνομικοί, – πού πάς ρε τέτοια ώρα; (πρέπει να ήταν 8 μμ) – στο σπίτι μου τους είπα φοβισμένα – πού μένεις; – Γεωργίου Ησαϊα 12 – και τι δουλειά έχεις εδώ (κοντά στην αγία Σοφία για όσους ξέρουν από Ν. Ψυχικό) το σπίτι σου είναι από την άλλη μεριά – κόμπιασα δεν ήξερα τι να πώ, ήμουν σ΄ένα φίλο μου εδώ πιο κάτω – ποιόν κοροϊδεύεις ρέ; για ψάξτον – με το που ανοίγουν το μπουφανάκι μου έπεσαν οι προκηρύξεις κάτω – τι είναι αυτά ρε τσόγλανε; ποιός στα έδωσε; πού τα πάς; και μου δίνει μιά σφαλιάρα που άστραψαν τα μάτια μου – εγώ έβαλα τα κλάματα και δεν μιλούσα – κουμούνι είσι ρε γαμώ του μουνί της μάνασ; μου λέει ο άλλος και μου ρίχνει μιά κλωτσιά που μ΄έριξε κάτω. Με σβερκώνουν και πήγαμε στο τμήμα. Εκεί μαζεύτηκαν πέντ΄έξι γύρω μου κι ένας πιο μεγάλος με ρώτησε ποιός μου τα έδωσε, δεν ξέρω του είπα κλαίγοντας, – πού τα πήγαινες; – εδώ πιο κάτω θα τα άφηνα στα σκουπίδια (έτσι μου είχαν πεί να πώ) δεν ξέρω τι έλεγαν μεταξύ τους αλλά κάποια στιγμή τους είπε ο μεγάλος, – πάρτε τον να τον περιποιηθείτε λίγο για να βάλει μυαλό κι αφήστε τον, μικρός είναι δεν ξέρει.

    Με πήγαν σ΄ένα δωμάτιο και μου είπαν να γδυθώ, βγάλε και το βρακί ρε μου λέει άγρια ένας, εγώ ντρεπόμουν και μου έριξε ένα χαστούκι, αφού το έβγαλα ήρθε ένας με ένα κουβά κρύο νερό και το έριξε πάνω μου, ένας άλλος με μια βέργα με ρώτησε άγρια ποιός μου έδωσε τις προκηρύξεις και πού τις πήγαινα, – μίλα ρε γιατί θα φάς πολύ ξύλο – δεν ξέρω του είπα και ήταν η αλήθεια, δεν ήξερα – δεν ξέρεις ε; και μου δίνει δυό ξυλιές στα πόδια, ούρλιαξα από τον πόνο που επειδή ήμουν βρεγμένος ήταν πιο μεγάλος- ποιός στα έδωσε ρε; – δεν ξέρω – και τότε άρχισε να με χτυπάει όπου έβρισκε, εγώ φώναζα μανούλα μου, πού είσαι μανούλα, κι έπεσα κάτω, αφού μου έριξε μερικές ακόμη είπε, εντάξει φτάνει, τι φτάνει ρε είπε κάποιος, ρίχτου κι άλλο, φτάνει ρε παιδί είναι, τι παιδί ρε γαμώ τη φάρατ, κουμούνι είνι, σκώτουμα θέλει, φέρε σι μένα τη βέργα, κρατήστη τον είπε σε δυό άλλους που μ΄έπιασαν από τα χέρια και με σήκωσαν, τότε άρχισε να με χτυπάει πολύ δυνατά αλλά δεν πονούσα το ίδιο ίσως γιατί ήμουν μουδιασμένος από τον πόνο, όταν άρχισε να με χτυπάει στην κοιλιά όμως τα είδα όλα, δεν ξέρω πόση ώρα με χτύπαγε γιατί έχασα τις αισθήσεις μου, όταν συνήλθα ήμουν ντυμένος πόναγα σε όλο το κορμί μου, με είχαν κάνει κυριολεκτικά μαύρο στο ξύλο, όταν τους είδα έτρεμα από τον φόβο μου, τότε αυτός που με χτύπησε τελευταίος μου είπε, – άκου τσογλάνι, να πείς στην πουτάνα τη μάνασ πως έτσι κι σι ξαναπιάσουμε με τέτοια κουλόχαρτα θα σι κόψουμι του λιεμό και θα πάμε ικεί και θα τη γαμήσουμι όλοι μαζί, τ΄ακούς; κι αφού έβαλαν τα γέλια, με πέταξαν έξω.

    Μετά από αρκετή ώρα έφτασα στο σπίτι πονώντας φριχτά και κλαίγοντας, μόλις με είδε η μάνα μου τρελάθηκε, τι έγινε, πού ήσουνα, ποιός σε χτύπησε έτσι; μ΄έπιασε η αστυνομία με τα χαρτιά πάνω μου, άρχισε να χτυπιέται και να καταριέται το κόμμα την αστυνομία τον πατέρα μου, όλους, αχ αχ κερατάδες μικρό πιδί πού του στείλατι, αχ παλιουτόμαρα μιά στάλα πιδάκι του σκότουστι στου ξύλου, αχ ρε Κώστα μι του ξηρός του κιφάλι μας κατέστριψεις, μας ρήμαξαν τα κόμματα, κι άλλα πολλά τέτοια.
    Μιά βδομάδα ήμουν τυλιγμένος με κρεμμύδια για να τραβήξουν το σκοτωμένο αίμα 🙂 φυσικά σχολείο δεν πήγαινα (η θετική πλευρά της ιστορίας 🙂 ) και σε 15 μέρες έγινα περδίκι αλλά η κρεμυδίλα πήρε πάνω από μήνα να φύγει από πάνω μου, παρ΄όλη την φτηνή κολόνια που έβαζα επέμενε, στο σχολείο είπα στα παιδιά που με απόφευγαν από την μυρωδιά πως είχα χτυπήσει πολύ άσχημα κι έπρεπε να βάλλω κρεμμύδια πάνω μου, αλλά οι δάσκαλοι ήξεραν.

    Το ερώτημα είναι, αυτοί που με χρησιμοποίησαν (όπως και τον αδερφό μου κι άλλα παιδιά συντρόφων) για τον ιερό σκοπό και την μεγάλη ιδέα, τι σκατά είχαν μέσα στο κεφάλι τους; πώς αξιολογούσαν την ζωή; τι σήμαινα γι΄αυτούς; πώς με μετρούσαν;
    Κάθε φορά που βλέπω μικρά παιδιά σε «ειδικές» αποστολές ή να γίνονται βόμβες τρελαίνομαι, στο μυαλό μου έρχεται πάντα αυτό το περιστατικό, πόσο μίσος πρέπει να έχει κάποιος για την ζωή ώστε να χρησιμοποιεί για τον αγώνα, την ιδέα, την θρησκεία κι όποια άλλη μαλακία έχει καρφωμένη στο σκατομυαλό του, μικρά παιδιά;
    Τι κατάφεραν τότε; τι καταφέρνουν τώρα;

    «Πολύ αργότερα θα έρχονταν οι σκέψεις για την αξιολόγηση της ανθρώπινης ζωής, της Θυσίας. Τώρα ήτανε το χρέος.» ΣΚΑΤΑ! Η αξιολόγηση της ανθρώπινης ζωής και της θυσίας πρέπει ΠΑΝΤΑ ΝΑ ΠΡΟΗΓΟΥΝΤΑΙ, όποιος δεν το κάνει, είναι φασίστας.

    Αλήθεια, υπάρχουν άραγε αριστεροί φασίστες;

    Υ.Γ – Το 79 πέρασα από μια καφετέρια στο Ν. Ψυχικό και συνάντησα τυχαία τον αστυνόμο που με τσάκισε, σταμάτησα και τον κοίταξα επίμονα, με γνώρισε (είχα φάκελο και για μετέπειτα δράσεις) δεν είπε τίποτε, ήξερε πως δεν είχε καμία πιθανότητα μαζί μου, ήξερα πως δεν είχε ούτε ίχνος αξιοπρέπειας, τον έφτυσα με αηδία κι έφυγα, ποτέ μου δεν κατάφερα να μισήσω κάποιον.

  44. Σαρδανάπαλος said

    Να πούμε κι ένα μπράβο στη δεσποινίδα Ερμιόνη (σχόλιο 19) που από τις 4 το απόγευμα έχει προαναγγείλει ότι θα την ξηλώσει την Τώνια ο έντιμος Κούλης. Και όντως την ξήλωσε από τα ψηφοδέλτια της Ν.Δ. λίγο μετά τις 8 το βράδυ

    Αν τώρα υπολογίσουμε ότι η εν λόγω ηρωΐδα του Πολυτεχνείου έπαιρνε επί 33 χρόνια τη σύνταξη του μπαμπά της (Ιωάννης Μορόπουλος), με σημερινά λεφτά και υπολογίζοντας στην ξεφτίλα 600 ευρώ τον μήνα, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η Τώνια έχει τσεπώσει (βάλε δώρα Χριστουγέννων κλπ.) από το Ελληνικό Κράτος πάνω από 260.000 ευρώ ως άγαμη θυγατέρα

  45. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  46. Alexis said

    #36: Διατί άραγε επί τόσα έτη που αναμασάς τα ίδια και τα ίδια αλλάζοντας συνεχώς μουτσούνες, οι χριστιανομπολσεβίκοι αναγνώστες του παρόντος ιστολογίου σε γράφουν εις τα παπάρια των;

  47. nikiplos said

    43@ Αγαπητέ Λάμπρο… respect! Ευχαριστούμε για την εξομολόγηση… Περιττό να πω, πως συμφωνώ 1000% με την κατακλείδα σου…

    Δυστυχώς, το μεγάλο πρόβλημα δεν ήταν οι φουκαράδες που επιστράτευαν και τα παιδιά τους, ή οι αποστολές τύπου «οι γενναίοι του μπρανκαλεόνε». Το μεγάλο πρόβλημα ήταν η ύπαρξη «προστατευμένων» τέκνων εντός των πολιτικών χώρων, ακόμη και αυτών των «δραστήριων», τα οποία ανέβηκαν τα σκαλιά της κομματικής ιεραρχίας αβρόχοις ποσίν…

  48. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Τι τραβάγανε οι άνθρωποι για να ελευθερωθεί αυτός ο τόπος.
    Και να ελευθερωνότανε να πεις χαλάλι, απλώς άλλαξε ο δήμιος εθνικότητα!

  49. Reblogged στις agelikifotinou.

  50. Alexis said

    Προς όποιον (αγγλομαθή) γνωρίζει:
    Πώς θα αποδοθεί με ακρίβεια στα αγγλικά το γυάλινο βαζάκι; (σαν αυτά π.χ. που περιέχουν τουρσιά, σάλτσες κλπ.)
    Το google translate μου βγάζει glass jar.
    Τι λέτε;

  51. nikiplos said

    50@ νομίζω σκέτο jar… Τώρα αν θέλεις να είσαι λεπτομερής μπορείς να πεις και jam jar που είναι πιο ποιητικό… Στο μπρούκλιν μπορεις να ακούσεις και jamar ή jamr… 😉

  52. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Για το περιεχόμενο και τη δύναμη της αφήγησης του Τ. Μπενά τα είπαν προηγούμενοι σχολιαστές. Δέος!

    Κάτι παρόμοιο είχα διαβάσει –αν θυμάμαι καλά- στην Ανθολογία αντιστασιακών διηγημάτων «Θυσίες και δάφνες του Ελληνικού Λαού», που είχε επιμεληθεί ο Θ. Κορνάρος. (Πάνε καμιά 45αριά χρόνια πλέον και δεν έχω τώρα το βιβλίο για να το τσεκάρω).

    Αλλά, η μνήμη μπορεί να διατηρείται και διαφορετικά: Τα ΕΛΤΑ τίμησαν τον Σεπτέμβριο του 2017 τους εκτελεσμένους του μπλόκου της Κοκκινιάς με την κυκλοφορία ενός γραμματοσήμου και ειδικού αναμνηστικού φακέλου, 73 χρόνια μετά…

    43. Απρόσμενη (για μένα) η εξομολόγηση του ΛΑΜΠΡΟΥ! Με ρεαλισμό και συναίσθημα, δίνει το «κλίμα» της εποχής της χούντας! Ένθεν και ένθεν…

    Καλημέρα σε όλους!

  53. sarant said

    43 Όντως

  54. Alexis said

    #51: Θενκς, που λεν κι στου χουργιό μ’ 😊

  55. Παναγιώτης Κ. said

    @47.Ήξερα ότι αυτό συμβαίνει με τους γόνους της άρχουσας τάξης. (Υπήρξε σχετική ανάρτηση όπου ο λαογράφος Λουκάκος κάνει αναφορά σε αυτή την κατάσταση). Τώρα με φέρνεις σε εγρήγορση να το προσέξω και στην άλλη πλευρά. Την πλευρά δηλαδή των ηττημένων.
    Αλλά και γιατί να μη συμβαίνει;
    Ο Θουκυδίδης λέει: «Η ανθρώπινη φύση, θα είναι όμοια ή παραπλήσια» με την φύση των ανθρώπων στον καιρό του Πελοποννησιακού πολέμου.

  56. Mπετατζής said

    Πολύ καλή ανάρτηση. Σε ό,τι αφορά τις έντονες κατοχικές/πολεμικές εμπειρίες, μια από τις πιο συγκλονιστικές, είναι κατά τη γνώμη μου και η επιβίωση από ομαδική εκτέλεση κάποιου τραυματία, που πέρασε απαρατήρητος ανάμεσα στα άλλα πτώματα. Συνέβη τουλάχιστον 2 φορές στις φυλακές Στάιν της Αυστρίας. Ονόματα ανθρώπων που επιβίωσαν : Αντώνης Μαυράκης (κατέγραψε την εμπειρία του ο Αντώνης Σανουδάκης σε βιβλίο) και Γεράσιμος Γαρνέλης σύμφωνα με τον παρακάτω σύνδεσμο. Η έντονη εμπειρία του Μπενά στην καταπακτή μου θύμισε για κάποιο λόγο την δική τους εμπειρία.

    http://www.kathimerini.gr/983094/article/politismos/vivlio/otan-skalizeis-thn-istoria-gia-na-3ekleidwseis-kosmoys

  57. loukretia50 said

    για το 43.
    Ο Λάμπρος είναι σαν πολύχρωμο αερόστατο.
    Η δυνατή φλόγα τον στέλνει πολύ ψηλά, μα όταν κάνει χαμηλές πτήσεις μπερδεύεται στα κλαδιά των αιωνόβιων δέντρων της ανθρώπινης γνώσης και χάνεται.
    Ίσως είναι καλύτερα να ταξιδεύει στα σύννεφα, ελεύθερος και – αναπόφευκτα – μόνος.

    Γειά σου τίγρη! Δε μπορώ να σε παρακολουθήσω, μπορεί να πετάω αλλά γυρίζω πάντα στη γήινη βάση μου.
    Όμως θαυμάζω το πάθος σου κι εκτιμώ το κουράγιο σου να μη μισείς και να παραμένεις έξω από ασφαλή καλούπια.
    Ειδικά εσύ που έχεις ζήσεις πολλά.

  58. sarant said

    56 Αγνοούσα εντελώς την ιστορία, ευχαριστώ!

  59. gpoint said

    # 43

    A ρε Λάμπρο,κοινές (μεταφυσικές) ρίζες έχουμε μια που εγώ πρωτοδίδαξα στο 2ο γυμνάσιο Ν.Ψυχικού λίγο πιο κάτω από την Αγία Σοφία όπου πηγαίναμε τα κορίτσια του λυκείου και τα μικτά του γυμνασίου (κάπου τότε έκανε ο Ράλλης τα μικτά) κι εγώ καθόμουνα απ’ έξω είχα δηλώσει αλλεργικός στο λιβάνι..Μάλιστα με περιμένανε μέχρι τις 22 του Οκτώβρη γιατί απολύθηκα από το Ναυτικό στις 20 Οκτώβρη- η υπηρεσία είχε φροντίσει να κρατήσει την θέση ρεζερβέ σε αντάλλαγμα (ένα από αρκετά) που δεν ερχότανε να με αντικαταστήσει στον Πόρο ενας γιος τότε υπουργού, έπρεπε να ήταν επίκουρος σημαιοφόρος και μαθηματικός και δεν υπήρχε άλλος.
    Δεν λέω πως είναι το ίδιο με το να σε βασανίζουν οι χωροφυλάκοι αλλά υπάρχουν κι άλλες διαφορές, αλλες ευαισθησίες έχεις στα 9 σου κι άλλες στα 29.
    Και γω αρκετά υπέφερα και δεν διάβασα Ράιχ πλην του «άκου ανθρωπάκο» – δεν μου είπε και πολλά, τα μόνα βιβλία που με επηρέασαν ήταν η Μαχαμπαράτα και η Ιλιάδα όταν διάβασα το κείμενο κα όχι περιλήψεις και ιστορίες από τραγωδίες- αλλά για διάφορους λόγους δεν τα γράφω, θύμισέ μου να στα πω δια ζώσης στην επόμενη γυροβολιά.

    Υ.Γ. Σε νιώθω με το συνειδητό λευκό, μέρες που είναι, προβλέπω να γλυκοκοιτάζεις την αποχή συντόμως. Η ζωή πάντοτε δικαιώνει τις επιλογές μου (λίγο καθυστερημένα ίσως) πότε με τον Ντύλαν, πότε με τον ΠΑΟΚ

  60. Γιάννης Κουβάτσος said

    47: Είχε γράψει άρθρο ο Κώστας Καραγιώργης στον Ριζοσπάστη με τίτλο «Εσείς, μικροί εθνικόφρονες, πού θα πάτε;», σαρκάζοντας τους φυγόστρατους γόνους εύπορων οικογενειών που την κοπανάγανε στην ασφάλεια του εξωτερικού κατά τη διάρκεια του εμφυλίου. Πολεμούσαν τα φτωχόπαιδα για λογαριασμό τους, αυτοί θα επέστρεφαν αργότερα να το παίξουν μεγαλοαστική τάξη.

  61. Μπετατζής said

    56. Συνέχεια συγκλονιστικών εμπειριών. Η παρακολούθηση από τα ψηλά ενός δέντρου της εκτέλεσης από τους γερμανοτσολιάδες μελών της οικογένειας του δεντροκρυμμένου κοριτσιού. Πηγή : η υπέροχη και μέχρι σήμερα αμετανόητη (ως προς την πολιτική στράτευσή της) κ. Υ., ηλικιωμένη πλέον, γνωστή του σχολιαστή. Όρεξη να χει κάποιος να ακούει και να καταγράφει ιστορίες.

  62. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η ασφυκτική ατμόσφαιρα, αντικειμενικά λόγω έλλειψης αέρα και ψυχολογικά λόγω αγωνίας, στην καταπακτή, μου έφερνε στο νου τη σοφίτα της Άννας Φρανκ με τις δυο οικογένειες στριμωγμένες στο χώρο και στο φόβο αλλά με την ταχυκαρδία του άμεσου κινδύνου.

  63. Αγγελος said

    (56) Για το μυριοστό αυτό και μάλλον άγνωστο έγκλημα των χιτλερικών βλ. https://de.m.wikipedia.org/wiki/Massaker_im_Zuchthaus_Stein

  64. sarant said

    63 Στις 6 Απριλίου του 1945, ένα μήνα πριν το τέλος!

  65. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    56: Μικρή διόρθωση, ως προς το όνομα του διασωθέντος από τις φυλακές Stein: Νίκος Μαυράκης.

  66. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @43. Συγκλονιστικὴ ἡ ἀφήγησή σου, Λάμπρο.

    Τελικὰ δὲν χρειάζεται νὰ εἶσαι λογοτέχνης γιὰ νὰ γράψεις κάτι δυνατό. Φτάνει νὰ εἶναι ἀληθινό.

    Νά ᾿σαι πάντα καλά.

  67. Μπετατζής said

    65. Σωστά, ευχαριστώ. Nίκος Μαυράκης.

  68. Αιμ said

    Το κείμενο του Μπενά, πολύ καλό όντως, το διάβασα χτες. Του Λάμπρου σήμερα και έμεινα κόκκαλο.
    Για την απαράδεκτη χρησιμοποίηση παιδιών υπάρχουν πολλές μαρτυρίες για το πόσο τραυματική είναι ακόμα και αν δεν αποκαλυφθούν ή πιαστούν.

  69. leonicos said

    26 Σαρδανάπαλος

    Και πόσες δεν παντρεύτηκαν στην κόψξ του ξυραφιού, και κάνανε νταουνάκια:

  70. leonicos said

    36

    Είσαι απλώς γελοία τελικά. Δεν χρειάζονται χαρακτηρισμοί στον γελοίο. Δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός. Ούτε φσίστας ούτε ανόητος Είναι απλά γελοίος

  71. leonicos said

    43

    Τελικά είσαι πολύ ωραίος

    Δεν συμφωνώ μαζί σου σε όλα, διότι άλλες εκτιμήσεις κάνουμε εν θερμώ και άλλες εκ των υστέρων, ΑΛΛΑ

    αυτό δεν μειώνει ούτε κατά το παραμικρό

    ότι είσαι πολύ ωραίος

    ΥΓ Δεν εννοω τη μούρη σου βέβαια, διότι δεν είμαι αρμόδιος. Άλλωστε. αυτό αλλάζει σιγά σιγά.

    Αλλά το ότι είσαι πού ωραίος ΔΕΝ αλλάζει

  72. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    47 – Φίλε Nikiplos, το μεγάλο πρόβλημα ήταν και είναι πως οι άνθρωποι πιστεύουν φανατικά ακόμη και μέχρι θανάτου σε φανταστικές ιστορίες που με παράλογη βεβαιότητα θεωρούν πραγματικές. Κοντολογίς, η λογική έχει πάει περίπατο. 🙂
    Το άλλο μεγάλο πρόβλημα, είναι πως όλοι οι ηγέτες (πλήν ελαχίστων εξαιρέσεων) αλλά και ηγετίσκοι κατώτερων βαθμίδων, (ιερείς, δήμαρχοι, κόμματα, συνδικαλιστές, κλπ) έχουν μεγάλη περιφρόνηση για τον λαό που υποτίθεται υπηρετούν, δεν βλέπουν και δεν θέλουν τους ανθρώπους σαν αυτόνομες και υπεύθυνες οντότητες παρά μόνο σαν άβουλα υποκείμενα που πρέπει να υπακούν χωρίς καμία αντίρρηση κάτι που δυστυχώς συμβαίνει σε τρομακτική κλίμακα παγκοσμίως.
    Το γιατί συμβαίνουν αυτά, είναι μεγάλη συζήτηση και δύσκολα γίνεται εδώ. 🙂

    57 – «! Δε μπορώ να σε παρακολουθήσω, μπορεί να πετάω αλλά γυρίζω πάντα στη γήινη βάση μου.»
    Τώρα ασχολούμαι με τα πολύ μεγάλα βάθη, όπως μου έχει πεί η Παπέν μου, «έχεις μεγάλο πρόβλημα με την επιφάνεια της Γής ανισόρροπε». 🙂

    «Όμως θαυμάζω το πάθος σου κι εκτιμώ το κουράγιο σου να μη μισείς και να παραμένεις έξω από ασφαλή καλούπια.
    Ειδικά εσύ που έχεις ζήσεις πολλά.»
    Δεν έχω κανένα πάθος για να θαυμάσεις καλή μου Λου, ούτε είμαι κάτι ιδιαίτερο, την καθημερινότητα ζώ επεκτείνοτας απλώς τα όριά μου. Για το μίσος, έχω να σου πώ πως είναι εντελώς ασύμφορο, στενεύει απελπιστικά τα όρια της ζωής και σε σκλαβώνει, σαν την εκδίκηση ένα πράμα.
    Είναι καθαρά θέμα στάσης ζωής, το ότι δεν μισώ κανέναν δεν σημαίνει πως δεν θα αντιδράσω στην όποια αδικία εις βάρος μου, (δεν είμαι θρήσκος άλλωστε 🙂 ) απλά το κάνω στο πλαίσιο των φυσικών και λογικών συνεπειών της άμυνάς μου, αν αυτό σε σκοτώσει π.χ δεν θα χάσω τον ύπνο μου. 🙂
    Eίμαι σαν το δηλητηριώδες φίδι, ποτέ δεν έχει πρόθεση να σκοτώσει άνθρωπο αλλά δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να το κάνει, πάντα όμως φταίει ο άνθρωπος. 🙂

    Aν και είναι από τους καλλιτέχνες που δεν μοιράζομαι δημόσια, (μ΄αρέσει με κάποιους να ταξιδεύω μόνος) για μιά θεά σαν κι εσένα θα το κάνω.

  73. ΚΩΣΤΑΣ said

    Λάμπρο, καταλάβαινα και ήξερα από μισόλογά σου ότι είσαι παιδί κυνηγημένης οικογένειας. Αλλά το συγκλονιστικό παιδικό σου πάθημα με συγκλόνισε κυριολεκτικά. Δεν μου μένει άλλο, παρά ο σεβασμός και η αγάπη που είχα στο πρόσωπό σου να ανέβουν στα ύψη. Δεν λέω η συμπάθεια, γιατί δεν την έχεις ανάγκη, είσαι πολύ δυνατός! 🙂

  74. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    59 – «Και γω αρκετά υπέφερα και δεν διάβασα Ράιχ πλην του «άκου ανθρωπάκο» – δεν μου είπε και πολλά,» Τι να σου έλεγε, ότι κι η Μαχαμπαράτα αν διάβαζες το τελευταίο δίστιχο, έπρεπε να προηγηθούν, η λειτουργία του οργασμού, η βιοπάθεια του καρκίνου, η δολοφονία του Χριστού και η μαζική ψυχολογία του φασισμού, αν το διάβαζες μετά από αυτά, τότε θα στα έλεγε όλα. 🙂

    «θύμισέ μου να στα πω δια ζώσης στην επόμενη γυροβολιά.» Φέρε εσύ χταπόδι και θα στο θυμίσω σίγουρα. 🙂

    «Σε νιώθω με το συνειδητό λευκό, μέρες που είναι, προβλέπω να γλυκοκοιτάζεις την αποχή συντόμως.»
    Eίναι συνειδητό άκυρο και δεν υπάρχει περίπτωση αποχής. Είναι ο μόνος τρόπος αντίδρασης που μπορεί να φέρει το επιθυμητό λαϊκό αποτέλεσμα, η συνεχής επιλογή του λιγότερου κακού, είναι τουλάχιστον παιδαριώδης (για να το πώ κομψά, είναι αρκετοί που ενοχλούνται 🙂 ) αλλά συνεπάγεται μαζική προσέλευση από συνειδητούς και υπεύθυνους δημοκρατικούς πολίτες, ΔΥΣΚΟΛΑ. 🙂

    66 – Δημήτρη στο έχω ξαναπεί, προσωπικά βιώματα μπορεί να γράψει ο καθένας, καλή λογοτεχνία λίγοι χαρισματικοί. Εγώ απλώς τυχαίνει να έχω πολλά βιώματα, άλλα πολύ σκληρά (αυτό ήταν από τα μαλακά 🙂 ) κυρίως στην παιδική μου ηλικία, κι άλλα υπερβολικά όμορφα από την εφηβεία μου και μετά που αποφάσιζα εγώ για μένα. Δεν ζώ με αναμνήσεις, οι κόρες μου αλλά και το Παπάκι ξέρουν ελάχιστα από τα άσχημα συμβάντα (όχι αυτό) κι αυτά αόριστα, δεν έχει νόημα για μένα, απλώς πάνω σε συζήτηση ή διαβάζοντας κάτι σχετικό ξεθάβονται και βγαίνουν στην επιφάνεια αλλά όχι στενοχώρια η κάτι παρόμοιο, η ζωή δεν σταματάει και δεν ασχολείται με προσωπικές λεπτομέρειες, του παρελθόντος. Το μέλλον είναι μπροστά και περιμένει να το δημιουργήσουμε και να το απολαύσουμε.
    Όπως έχω πεί στα κορίτσια, η ευτυχία και η δυστυχία σε πολύ μεγάλο βαθμό, είναι θέμα επιλογής, εγώ έχω επιλέξει το πρώτο. 🙂

    71 – Eσύ ήσουν πάντα ωραίος (και στην μούρη 🙂 ) είναι που σου χαρίζει λάμψη η Φωτεινή τυχεράκια. 🙂

    Επειδή σας αγαπάω και τους τρείς ιδιαίτερα, θα σας χαρίσω αυτό το μοναδικό φωνητικό κομμάτι, δεν ξέρω κατά πόσο θα σας αρέσει αλλά είναι απίστευτος ο Stratos.

  75. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    73 – Ευχαριστώ Κώστα αν και δεν το βλέπω ακριβώς έτσι το πράγμα, για να έχεις ένα μέτρο, το σύμπαν είναι απίθανα μεγάλο και εκπληκτικά απίστευτο, είναι κουτό να το περιορίζουμε σε ένα εγώ, καλύτερο είναι να προσπαθήσουμε να το κατανοήσουμε, τα αισθήματα πάντως, είναι αμοιβαία. 🙂

    Καληνύχτα με έναν πολύ αγαπημένο μου καλλιτέχνη και μιά καταπληκτική ερμηνεύτρια.

  76. loukretia50 said

    Λάμπρο,
    Αυτό νομίζω σου ταιριάζει. https://youtu.be/WzEhEGf-3e8 Τόχω ξαναβάλει, αλλά για σένα δεν πειράζει!!!
    «Una Carta al Cielo» κάρτα/γράμμα στον ουρανό (έχει τα λόγια πριν τα σχόλια).
    Καληνύχτα!

    ΥΓ Έθιξες ένα μεγάλο θέμα. Τα παιδιά μέχρι πότε πρέπει να αγνοούν γεγονότα που μας σημάδεψαν?

  77. cronopiusa said

    Η τιμωρία των νεκρών

  78. nikiplos said

    77@ στον λίκνο της εφημερίδας υπάρχει το απόσπασμα (τέλος 12ης παραγράφου): …άλλωστε και οι πολιτικοί γάμοι έχουν πληθυνθεί.
    είναι σωστό? Υπάρχει αυτός το τύπους του ρήματος πληθαίνω?

  79. Πέπε said

    78
    Αρχαιο-καθαρευουσιάνικο. Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε. Δεν ξέρω αν έχω ξαναδεί «έχουν πληθυνθεί», αλλά «επληθύνθησαν» είναι συνηθισμένο στην καθαρεύουσα.

    Μάλλον η χρήση του ενεργητικού τύπου με παθητική σημασία, όπως το λέμε σήμερα («έχουν πληθύνει» = έχουν αυξηθεί, κι όχι = έχουν αυξήσει κάτι) είναι πρόσφατη σχετικά. Εδώ, ωστόσο, «έχουν πληθύνει» θα ήταν το αναμενόμενο.

  80. nikiplos said

    79@ Αγαπητέ αειθαλή Πέπε σε ευχαριστώ… ήταν πολύ επεξηγηματική η απάντησή σου!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: