Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα ιστορικά αφηγήματα του Ερίκ Βουγιάρ

Posted by sarant στο 28 Ιουνίου, 2019


Όπως έγραψα και τις προάλλες, από την έκθεση βιβλίου της Θεσσαλονίκης, τον Μάιο, έφυγα με μια βαλίτσα γεμάτη βιβλία (η αλήθεια είναι ότι μου χάρισαν και πολλά). Θα έλεγε κανείς ότι έτσι κάλυψα τις αναγνωστικές μου ορέξεις, αλλά καμιά φορά διαβάζοντας ένα βιβλίο ανοίγεις λογαριασμούς -δηλαδή νιώθεις τον πειρασμό να βρεις και τα υπόλοιπα του ίδιου συγγραφέα. Σ’ αυτόν τον πειρασμό συνήθως ενδίδω, η πείρα έχει δείξει πως αξίζει τον κόπο.

Κι έτσι, ενώ από την έκθεση είχα αγοράσει την Ημερήσια διάταξη του Eric Vuillard, μόλις το διάβασα, τελευταία μέρα πριν φύγω για τα ξένα, έσπευσα να βρω και τα άλλα δύο του ίδιου συγγραφέα που έχουν κυκλοφορήσει, πάντοτε από τις εκδόσεις Πόλις: τη 14η Ιουλίου και το Κονγκό.

Ο Βουγιάρ μάς βάζει σε μπελάδες ήδη από τα αποδυτήρια -πώς θα μεταγράψουμε το όνομά του στα ελληνικά; Ο εκδοτικός οίκος προτίμησε το Βυϊγιάρ, που είναι και το πιο ακριβές, τουλάχιστον αν έχουμε συμφωνήσει ότι το υ το χρησιμοποιούμε για να αποδώσουμε το γαλλικό u (και το γερμανικό ü) αλλά η αλληλουχία αυτή των φθόγγων είναι κάπως δύσκολη για τα ελληνικά λαρύγγια. Κι αφού οι Γάλλοι λένε Αλκιντίς τον Χαλκίδη και Τομοπουλός τον Θωμόπουλο, θαρρώ πως μπορούμε κι εμείς, κάπως αγροτικά, να πούμε Βουγιάρ τον Vuillard. Πάντως, αν επιμένετε στο Βυϊγιάρ, τα διαλυτικά χρειάζονται, αλλιώς το υι θα πρέπει να προφερθεί ι, όπως στην υιοθεσία.

Δεύτερος μπελάς, πιο σοβαρός. Σε ποιο είδος ανήκουν τα πεζά του Βουγιάρ; Λογοτεχνία ή ιστορία; Ο ίδιος βέβαια το έχει ξεκαθαρίσει, και το γράφει και φαρδιά-πλατιά στο εξώφυλλο της Ημερήσιας διάταξης: Αφήγημα, Récit στα γαλλικά. Όχι το αφήγημα που το έχουν κάνει ψωμοτύρι οι κλισεδιάρηδες των εφημερίδων και δεν θέλει να το ακούει ο κ. Μπαμπινιώτης -εδώ η λέξη χρησιμοποιείται με την κυριολεκτική της έννοια.

Ο Βουγιάρ σε κάθε του βιβλίο αφηγείται μιαν ιστορία -μιαν ιστορία από την ιστορία. Θα το καταλάβατε ότι η 14η Ιουλίου μιλάει για την κατάληψη της Βαστίλλης το 1789, το Κονγκό την αποικιακή κατάληψη της περιοχής και γενικότερα το μοίρασμα των αποικιών, όσο για την Ημερήσια διάταξη είναι η εξιστόρηση του Άνσλους, της κατάληψης της Αυστρίας από τον Χίτλερ το 1938.

Τα αφηγείται με ξεχωριστή μαστοριά, ο μπαγάσας. Θα παραθέσω πιο κάτω ένα δείγμα, αλλά πρέπει να το τονίσω, η γραφή του είναι απολαυστική. Άλλωστε η Ημερήσια διάταξη βραβεύτηκε με το Γκονκούρ, που δίνεται σε λογοτεχνικά έργα.

Όμως, στην Ημερήσια διάταξη (αλλά και στα άλλα δύο βιβλία) δεν υπάρχουν μυθιστορηματικοί ήρωες. Όταν διαβάζουμε για τις αφόρητες πιέσεις που ασκούσε ο Χίτλερ στον Αυστριακό καγκελάριο Σούσνιγκ για να τον καταφέρει να ενδώσει στο Άνσλους και τι σκεφτόταν ο καθένας τους, ή όταν ο Βουγιάρ μας διηγείται πώς ο Ρίμπεντροπ κατάφερε, φλυαρώντας περί ανέμων και υδάτων σε ενα επίσημο δείπνο, να καθυστερήσει τις αντιδράσεις της βρετανικής διπλωματίας μετά το Άνσλους, περιγράφονται ιστορικά γεγονότα στα οποία παίρνουν μέρος ιστορικά πρόσωπα -το στοιχείο της μυθοπλασίας βρίσκεται στην ατμόσφαιρα, στην περιγραφή των χώρων και των σκέψεων. Αλλά πιο κάτω θα παραθέσω ένα ολόκληρο κεφάλαιο οπότε θα δείτε περί τίνος πρόκειται.

Και επειδή ακριβώς τα βιβλία του Βουγιάρ (ο οποίος δεν είναι ιστορικός) κινούνται στο μεταίχμιο ιστορίας και λογοτεχνίας, ξέσπασε και μια αντιπαράθεση ανάμεσα στους κριτικούς. Ο διάσημος ιστορικός Ρόμπερτ Πάξτον στο New York Review of Books επέκρινε την Ημερήσια διάταξη κατηγορώντας τον Βουγιάρ ότι δεν κάνει λογοτεχνία αλλά ιστορία και ότι δεν είναι ουδέτερος, ότι επιλέγει να περιγράψει (έστω, με μπρίο) ορισμένες μόνο σκηνές, ορισμένα γεγονότα από την ιστορία του Άνσλους παραλείποντας άλλα και ότι αυτό που κάνει θα ηταν αποδεκτό μόνο αν χρησιμοποιούσε μυθιστορηματικούς ήρωες. Αλλά και ο (επίσης ιστορικός) Robert Tombs, κριτικός του Times Literary Supplement έκρινε ότι το έργο του Βουγιάρ είναι ένα υβρίδιο λογοτεχνίας και ιστορίας που δεν πείθει ούτε ως λογοτέχνημα ουτε ως ιστορικό εργο, κι αν διακρίνεται ένα γενικό θέμα αυτό είναι ότι το μεγάλο κεφάλαιο χρηματοδότησε τον ναζισμό και ωφελήθηκε από αυτόν, κάτι που είναι μισή αλήθεια και όχι πολύ πρωτότυπο. (Ο φίλος μας ο Ρογηρος μου έστειλε δυο σελίδες από το περιοδικό Histoires, που τις συνόψισα στα προηγούμενα -τις έχω ανεβάσει εδώ για όποιον θέλει να τις διαβάσει).

Δύσκολο να πάρει κανείς θέση σε αυτή τη διαμάχη. Ωστόσο, νομίζω πως αυτό που αθωώνει τον Βουγιάρ είναι το έξοχο γράψιμό του -εννοώ ότι ο αναγνώστης έχει επίγνωση πως δεν διαβάζει ιστορικό δοκίμιο αλλά λογοτέχνημα. Ο συγγραφέας επέλεξε να ρίξει τον φακό του σε ορισμένα επεισόδια τα οποία τα αφηγείται μένοντας πιστός στην ιστορική αλήθεια και να δώσει (διατύπωση του Πιέρ Ασουλίν) «μια υποκειμενική θεώρηση της ιστορίας, σκηνοθετημένη και μετουσιωμένη από τη λογοτεχνία».

Τα τρια βιβλία του Βουγιάρ δεν είναι μεγάλα. Η Ημερήσια διάταξη πιάνει 150 σελίδες (με απλόχωρο στήσιμο σελίδας), κάτι που έκανε τον Πάξτον να ειρωνευτεί «το πιο φτενό βραβείο Γκονκούρ που δοθηκε ποτέ», η 14η Ιουλίου μόλις φτάνει τις 200 σελίδες ενώ το Κονγκό δεν φτάνει τις 120. Πάντως διαβάζονται με απόλαυση -και ήδη αδημονώ να πιάσω στα χέρια μου τον Πόλεμο των φτωχών, που επίσης ετοιμάζεται.

Θα μπορούσα βέβαια να τον διαβάσω στα γαλλικά, αλλά έχει κάποιο νόημα να στηρίζουμε και τις ελληνικές εκδόσεις και τη δουλειά μας -εννοώ τη μετάφραση. Η μετάφραση των βιβλίων είναι καλή, αν και έχω κάποιες διαφωνίες σε επιμέρους ζητήματα, ελάσσονες όμως. Για παράδειγμα (και θα περιοριστώ στην Ημερήσια διάταξη) με ξένισαν κάποιες μάλλον λόγιες επιλογές λέξεων και τύπων όπως το «οιδαλέο σουλούπι» ή «αυτό το κάλεσμα, το αναμφίβολα κάπως αύθαδες» ή η άτσαλη γενική «είχε αρχίσει την επαγγελματική του καριέρα ως εισαγωγέας σαμπανιών Mumm και Pommery» (σαμπάνιας θα έβαζα ή θα απέφευγα τη γενική).

Κι έπειτα μια φράση που τη συζήτησα και στη Λεξιλογία:

Δεν ήταν αφελής ούτε ερασιτέχνης, ο Χάλιφαξ, και λογικά ήταν εξαιρετικά πληροφορημένος για να μη βρει κάπως παράξενη αυτήν τη βόλτα…

πρωτότυπο: il devait être trop bien renseigné pour ne pas trouver un peu curieuse cette promenade

που θα το απέδιδα αλλιώς, πχ πρέπει να ήταν τόσο καλά πληροφορημένος ώστε αποκλείεται να μην του φάνηκε κάπως παράξενη αυτή η βόλτα...

Αυτά όμως είναι λεπτομέρειες.

Και παρόλο που στάθηκα περισσότερο στην Ημερήσια διάταξη, ίσως η προτίμησή μου να βρίσκεται στην 14η Ιουλίου. Αλλά αφού κυρίως αυτό το έργο παρουσίασα, παραθέτω και ένα ολόκληρο κεφάλαιο από αυτό, με τίτλο Επίσκεψη αβροφροσύνης (σελ. 27-32 στο βιβλίο).

Επίσκεψη αβροφροσύνης

Ένα σκοτεινό ένστικτο μιας παρέδωσε στον εχθρό, παθητικούς και περιδεείς. Από τότε, τα βιβλία μας της Ιστορίας επανέρχονται ξανά και ξανά σε αυτό το τρομακτικό γεγονός, στο οποίο φαίνεται πως συναρμόστηκαν ο αιφνιδιασμός με τη λογική. Έτσι, άπαξ και προσηλυτίστηκαν οι βαρόνοι της βιομηχανίας και των τραπεζών, κι έπειτα οι αντιτιθέμενοι φιμώθηκαν, οι μοναδικοί σοβαροί αντίπαλοι του καθεστώτος ήταν οι ξένες δυνάμεις. Oι τόνοι ανέβαιναν ολοένα και περισσότερο με τη Γαλλία και την Αγγλία, με τα ωραία λόγια και τις επιδείξεις δύναμης να εναλλάσσονται. Και σε αυτό το πλαίσιο, τον Νοέμβριο του 1937, ανάμεσα σε δύο ξεσπάσματα οργής, έπειτα από μερικές διαμαρτυρίες καθαρά τυπικού χαρακτήρα για το θέμα της προσάρτησης του Ζάαρλαντ, της επαναστρατίωτικοποίησης της Ρηνανίας ή του βομβαρδισμού της Γκερνίκα από τη λεγεώνα Κόνδωρ, ο Χάλιφαξ, λόρδος πρόεδρος του Συμβουλίου, πήγε ιδιωτικά στη Γερμανία, έπειτα από πρόσκληση του Χέρμαν Γκαίρινγκ, υπουργού της Αεροπορίας, αρχηγού της Λουφτβάφε, υπουργού του Ράιχ για τα δάση και το κυνήγι, προέδρου του συγχωρεμένου του Ράιχσταγκ – δημιουργού της Γκεστάπο. Δεν είναι και λίγα όλα αυτά, και όμως ο Χάλιφαξ δεν ενοχλείται, δεν του φαίνεται περίεργος αυτός ο λυρικός και πληθωρικός τύπος, ο διαβόητος αντισημίτης, με πλάκα τα παράσημα. Και δεν μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι τον Χάλιφαξ τον τύλιξε κάποιος που κρατούσε κλειστά τα χαρτιά του, ότι δεν παρατήρησε πως ντυνόταν σαν δανδής, δεν παρατήρησε τους ατελείωτους τίτλους, την παραληρηματική, δυσνόητη ρητορική, το οιδαλέο σουλούπι· όχι. Εκείνη την εποχή ήμασταν ήδη πολύ μακριά από τη σύσκεψη της 20ής Φεβρουάριου, οι ναζί είχαν χάσει κάθε αυτοσυγκράτηση. Κι επιπλέον, πήγαν κυνήγι παρέα, γέλασαν παρέα, δείπνησαν παρέα· και ο Χέρμαν Γκαίρινγκ, που δεν ήταν φειδωλός σε εκδηλώσεις τρυφερότητας και καλοσύνης, εκείνος που μάλλον είχε ονειρευτεί να γίνει ηθοποιός και που με τον τρόπο του είχε εντέλει γίνει, μπορεί και να του είχε δώσει ένα φιλικό χτύπημα στον ώμο, ίσως και να τον είχε λοιδορήσει λιγάκι, τον γερο-Χάλιφαξ, και να του είχε πετάξει κατάμουτρα και κάτι διφορούμενα παραμύθια, από αυτά που αφή-νουν τον αποδέκτη τους άναυδο, κάπως αμήχανο, όπως όταν αφήνεις σεξουαλικά υπονοούμενα.

Να τον είχε τυλίξει ο Μέγας Κυνηγεσιάρχης στην εσάρπα του από καταχνιά και σκόνη; Ωστόσο, ο λόρδος Χάλιφαξ, όπως βέβαια και οι είκοσι τέσσερις βαρόνοι της γερμανικής βιομηχανίας, δεν μπορεί παρά να ήξερε αρκετά πράγματα για τον Γκαίρινγκ, δεν μπορεί παρά να γνώριζε έστω και λίγο την ιστορία του, τη ζωή του ως πραξικοπηματία, την αγάπη του για τις φανταχτερές στολές, τη μορφινομανία του, τον εγκλεισμό του σε ψυχιατρείο στη Σουηδία, τη με συντριπτικά στοιχεία διάγνωση περί βίαιης συμπεριφοράς, νοητικών διαταραχών, κατάθλιψης, τις αυτοκτονικές του τάσεις. Δεν ήταν δυνατόν να στέκεται μόνο στον ήρωα των αιθέρων, στον πιλότο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, στον έμπορο αλεξίπτωτων, στον βετεράνο στρατιώτη. Δεν ήταν αφελής ούτε ερασιτέχνης, ο Χάλιφαξ, και λογικά ήταν εξαιρετικά πληροφορημένος για να μη βρει κάπως παράξενη αυτήν τη βόλτα, στη διάρκεια της οποίας διακρίνονται οι δυο τους, σε μία μικρή ταινία, να θαυμάζουν το πάρκο με τους βίσονες και όπου ένας Γκαίρινγκ, απίστευτα χαλαρός, δίνει μαθήματα ευεξίας. Δεν μπορεί να μην έχει διακρίνει το γελοίο μίικρό φτερό που έχει στο καπέλο του, τον γούνινο γιακά, την αλλόκοτη γραβάτα. Ίσως και να του αρέσει και εκείνου το κυνήγι, του Χάλιφαξ, όπως άρεσε στον γέρο πατέρα του, και τότε σίγουρα θα ευχαριστήθηκε στο Σορφχάιντε, αλλά δεν μπορεί να μην είδε το παράξενο δερμάτινο μπουφάν που φορούσε ο Χέρμαν Γκαίρινγκ, ούτε το στιλέτο στη ζώνη του, να μην άκουσε τα απαίσια υπονοούμενα που κρύβονταν κάτω από χοντροκομμένα αστειάκια. Ίσως και να τον είδε να ρίχνει βέλη, μεταμφιεσμένος σε σαλτιμπάγκο· πιθανότατα είδε και τα άγρια ζώα που είχε εξημερώσει, το λιονταράκι που ήρθε να γλείψει το πρόσωπο του αφεντικού του. Αλλά ακόμα και αν δεν είδε τίποτε απ’ όλα αυτά, ακόμα και αν πέρασε μονάχα ένα τέταρτο με τον Γκαίρινγκ, είχε αναμφίβολα ακούσει για τα παιδικά ηλεκτρικά τρενάκια που κυκλοφορούσαν παντού στο υπόγειο του σπιτιού του και τον άκουσε αναπόφευκτα να ψιθυρίζει ένα σωρό ανοησίες. Κι έπειτα, αυτή η γριά αλεπού ο Χάλι-φαξ δεν ήταν δυνατόν να μην έλαβε υπόψη την παραληρηματική του εγωπάθεια· μπορεί, μάλιστα, και να τον είδε να αφήνει ξαφνικά το τιμόνι του καμπριολέ του και να ουρλιάζει στον άνεμο! Ναι, δεν είναι δυνατόν να μη διέκρινε κάτω από το πλαδαρό και πρησμένο προσωπείο τον τρομακτικό πυρήνα. Κι έπειτα συνάντησε και τον Φύρερ· ούτε εκεί δεν είδε τίποτα ο Χάλιφαξ! Παραμερίζοντας τις επιφυλάξεις του Ήντεν, άφησε μάλιστα να εννοηθεί στον Χίτλερ ότι οι γερμανικές αξιώσεις στην Αυστρία και ένα μέρος της Τσεχοσλοβακίας δεν φαίνονταν αθέμιτες στην κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητος, υπό τον όρο ότι αυτό θα γινόταν ειρηνικά καί μετά από δίαβούλευση. Έχει κοινωνικότητα ο Χάλιφαξ. Αλλά μία ακόμα πινελιά δίνει την πλήρη εικόνα του ανθρώπου. Μπροστά στο Μπέρχτεσγκαντεν, όπου τον άφησαν, ο λόρδος Χάλιφαξ διέκρινε μία σιλουέτα δίπλα στο αυτοκίνητο, την οποία πέρασε για υπηρέτη. Φαντάστηκε ότι ο άνθρωπος αυτός είχε έρθει προς το μέρος του για να τον βοηθήσει να ανεβεί τα σκαλοπάτια του πρόθυρου. Οπότε, ενώ του άνοιγαν την πόρτα, του έδωσε το παλτό του. Αλλά, αμέσως, ο φον Νόιρατ ή κάποιος άλλος, μπορεί κι ένας υπηρέτης, του ψιθύρισε στ’ αυτί με βραχνή φωνή: «Ο Φύρερ!» Ο λόρδος Χάλιφαξ σήκωσε το βλέμμα. Πράγματι, ήταν ο Χίτλερ. Τον είχε περάσει για λακέ! Ο λόγος ήταν ότι δεν είχε καταδεχτεί να σηκώσει το κεφάλι, όπως θα αναφέρει ο ίδιος αργότερα στο βιβλιαράκι μιε τα απομνημονεύμιατά του, Πληρότητα των ημερών: αρχικά είδε ένα παντελόνι και κάτω κάτω ένα ζευγάρι παπούτσια. Το ύφος είναι ειρωνικό, ο λόρδος Χάλιφαξ θέλει να μας κάνει να γελάσουμε. Αλλά αυτό εγώ δεν το βρίσκω αστείο. Ο Αγγλος αριστοκράτης, ο διπλωμάτης που στέκει περήφανα ως ο τελευταίος μιας ολόκληρης σειράς θεόκουφων, βλαμμένων, στενόμυαλων προγόνων, είναι κάτι που με αφήνει αδιάφορο. Δεν είναι, άλλωστε, ο εντιμότατος πρώτος υποκόμης Χάλιφαξ που ως υπουργός Οικονομικών αντιτάχθηκε σθεναρά σε κάθε πρόσθετη βοήθεια προς την Ιρλανδία, καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του; Ο λιμός είχε ως αποτέλεσμα ένα εκατομμύριο νεκρούς. Και ο εντιμότατος δεύτερος υποκόμης, ο πατέρας του Χάλιφαξ, εκείνος που ήταν αξιωματούχος στην υπηρεσία του βασιλιά, συλλέκτης ιστοριών φαντασμάτων, τις οποίες δημοσίευσε, μετά τον θάνατό του, ένας από τους γιους-φαντάσματα που είχε, μπορεί άραγε να οχυρωθεί κανείς πίσω από τέτοιους ανθρώπους; Επιπλέον, αυτή η αδεξιότητα δεν είναι τίποτα ιδιαίτερο, δεν πρόκειται για την γκάφα κάποιου επιπόλαιου γέρου, μαρτυρεί κοινωνική τύφλωση, μαρτυρεί έπαρση. Από την άλλη, όμως, σε ό,τι έχει να κάνει με ιδέες, ο Χάλιφαξ είναι ελάχιστα σεμνότυφος. Έτσι, για τη συνάντησή του με τον Χίτλερ, θα γράψει στον Μπάλντουιν: «Ο εθνικισμός και ο ρατσισμός είναι ισχυρές δυνάμεις, αλλά δεν τις θεωρώ ούτε παρά φύσιν, ούτε ανήθικες!»· και λίγο αργότερα; «Δεν αμφιβάλλω ότι αυτοί οι άνθρωποι μισούν πραγματικά τους κομμουνιστές. Και σας διαβεβαιώνω ότι αν ήμασταν στη θέση τους, θα αισθανόμασταν το ίδιο πράγμα». Τέτοια ήταν τα προμηνύματα αυτού που και σήμερα ακόμα ονομάζουμε πολιτική κατευνασμού.

Οπότε, λέω, ίσως να ενόχλησαν και αυτά που λέει ο Βουγιάρ.

 

77 Σχόλια to “Τα ιστορικά αφηγήματα του Ερίκ Βουγιάρ”

  1. Σωτήρς said

    Καλημέρα, το έχω πάρει αλλά δεν διάβασα ακόμη.
    Το Κονγκό διάβασα και μου σηκώθηκε η τρίχα κάγκελο. Το ευχαριστήθηκα και γράφει πολύ ωραία.

    Υβρίδιο λογοτεχνίας – μαρτυριών λένε πως είναι και το πολυσυζητημένο Τσερνόμπιλ – Ένα χρονικό του μέλλοντος. Αλεξίεβιτς Σβετλάνα.

  2. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Καλημέρα!

    Υπάρχει και έτερός τις φημισμένος και συνωνόματος: ο ζωγράφος Εντουάρ Βιγιάρ.

    Μου φαίνεται πιο κομψός απ’ τον «αγροτικό» Βουγιάρ.

  3. Πριν βρω χρόνο να το διαβάσω, η περιγραφή μου θυμίζει τις «Μεγάλες ώρες της ανθρωπότητας» του Τσβάιχ. Αγαπημένο παιδικό ανάγνωσμα (η Άλωση, το Βατερλό, η πτώση της Τενοχτιτλάν, ο Χαίντελ και ο Ντοστογέφσκι…) σε μια χάρτινη έκδοση του ’50, θαρρώ.

  4. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Και, επίσης, θα ήθελα να πω και κάτι άλλο: Αφού η λέξη «αφήγημα» έχει επιβαρυνθεί τόσο άδικα στις μέρες μας και στη χώρα μας, γιατί να μην προτιμηθεί εκείνο που από παιδιά μαθαίναμε στα σχολεία κι αποδίδει ακριβώς την ίδια ιδέα, το «χρονογράφημα»;

  5. Παναγιώτης Κ. said

    Η σημερινή ανάρτηση μου θύμισε ότι έχω διαβάσει το συγκεκριμένο βιβλίο. Είχα ξεχάσει ότι το διάβασα για δυο λόγους. Ο ένας διότι το δανείστηκα και ο άλλος ο πιο σοβαρός διότι έγινε η αφορμή να μελετήσω κάπως πιο διεξοδικά όλη αυτή την υπόθεση του Άνσλους οπότε τα πραγματικά περιστατικά επισκίασαν τις εντυπώσεις από την ανάγνωση του βιβλίου.

    Τα ιστορικά μυθιστορήματα επιτελούν διπλό σκοπό. Τέρπουν όντας λογοτεχνία και προσφέρουν ιστορικές γνώσεις. Έχει λεχθεί ότι ένα ιστορικό μυθιστόρημα έχει προσφέρει πολύ περισσότερα πράγματα από ό,τι μπορεί κανείς να πάρει από την ανάγνωση κάποιων τόμων ιστορίας.

    Κτγμ, πριν κάποιος αρχίσει να διαβάζει ένα ιστορικό μυθιστόρημα, καλό είναι να ενημερώνεται πρώτα για τα ιστορικά γεγονότα και μετά να αρχίσει την ανάγνωσή του. Το διαδίκτυο κάνει πολύ εύκολη αυτή την ενημέρωση.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Χρονογραφία ίσως. Γιατί χρονογράφημα είναι το καθημερινό πνευματώδες λογοτεχνίζον άρθρο σε εφημερίδα.

    5 Άλλοι προτιμούν να ενημερώνονται μετά το διάβασμα του βιβλίου ή αφού έχουν διαβάσει ένα μέρος του.

  7. Παναγιώτης Κ. said

    Αφήγημα ή χρονογράφημα;
    Με τη λέξη αφήγημα περιλαμβάνουμε και την πολιτική χρήση. Δηλαδή αποκτά και έναν σεναριακό χαρακτήρα.

  8. nikiplos said

    Καλημέρα…
    Καταφέρατε να πάω να αγοράσω τα βιβλία του ΤΩΡΑ… πολύ μου άρεσε η αφήγησή του, κυρίως την οπτική γωνία από την οποία βλέπει τα πράγματα…

    Γνωρίζοντας τους Άγγλους (από πρώτο χέρι), την ιδιαίτερη θεώρησή τους για την έννοια της ιεραρχίας, την προσκόλλησή τους στα πρωτόκολλα, θεωρώ ότι μπορεί πράγματι το επεισόδιο με τον Αδόλφο να ήταν πραγματικό… να του έδωσε το παλτό του, κάτι που κατά τη γνώμη μου δεν συνιστά ειρωνία, αλλά αντιθέτως, όπως ακριβώς το λέει ο Βυϊγιάρ… Αδυναμία κατανόησης της τοτινής νέας πραγματικότητας… και φυσικά προσπάθεια ερμηνείας της με παλαιά στοιχεία…

    Δεν θα περίμενε πολλά βέβαια κάποιος από τους πραίτορες της αποικιοκρατίας, που κρεμούσαν ανερυθρίαστα 9χρονα μαυράκια, 6χρονα ινδάκια με βαριές κατηγορίες, αλλά τουλάχιστον τα περνούσαν από δίκη…

  9. Μπετατζής said

    Mε τα κουτσογαλλικά που ξέρω, δεν κατάφερα πάντως να βρω τεκμηρίωση γιατί είναι μισή αλήθεια οι σχέσεις των κεφαλαιούχων με το ναζισμό. Δηλαδή η άλλη μισή ποιά είναι ;;;

  10. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν έχω διαβάσει τίποτα δικό του, θα επανορθώσω. Ο λόρδος Χάλιφαξ, ο αρχιτέκτονας του κατευνασμού, η επιτομή της τύφλωσης και η απόδειξη ότι οι ρατσιστικές θεωρίες του ναζισμού δεν ξένιζαν καθόλου τις ευρωπαϊκές ελίτ. Καλά που βρέθηκε ο Τσόρτσιλ να τάξει αίμα, δάκρυα και ιδρώτα…

  11. Κιγκέρι said

    Μια εικόνα, χίλιες λέξεις..

  12. Λευκιππος said

    Ιδιαίτερο γράψιμο, ελκυστικό.

  13. sarant said

    9 Δεν το τεκμηριώνει πουθενά το περί μισής αλήθειας.

  14. Κιγκέρι said

    Και η μικρή ταινία που αναφέρεται στο κείμενο:

  15. gpoint said

    Δεν πολυδιαβάζω, ως γνωστόν, και ούτε θεωρώ πως αντιπροσωπεύω τον μέσο αναγνώστη, στα δικά μου όμως μέτρα η φράση «Να τον είχε τυλίξει ο Μέγας Κυνηγεσιάρχης στην εσάρπα του από καταχνιά και σκόνη;» δεν είναι λογοτεχνία. Δεν ξέρω αν στα γαλλικά έχει κάποιο νόημα η φράση αλλά στα ελληνικά χαϊδεύει αυτιά χωρίς να λέει τίποτε. Οπως λένε και οι στίχοι αγαπημένου μου τραγουδιού (που μου τους έφερε στο μυαλό η ανάγνωση) :
    Ιl y a des gens qui parlent beaucoup
    mais ne disent rien du tout

    ( βίδδεο γυρισμένο σε βιβλιοθήκη !! )

  16. nikiplos said

    Ο παππούς του … Ξύλου:
    Η ακραία ύφεση της στήριξης της Βρεττανικής Κυβέρνησης προς την Ιρλανδία, όταν ο Wood ήταν στο Υπουργείο Οικονομικών, έφερε στα πρόθυρα της πείνας μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Καθώς ήταν υπέρμαχος της πολιτικής Laissez-faire προτίμησε να αφήσει τους Ιρλανδούς να πεινάσουν, παρά να «υπονομεύσει τις αγορές» επιτρέποντας την πρόσβαση σε φθηνά εισαγόμενα σιτηρά. Μοιραζόταν επίσης τις αντι-Ιρλανδικές απόψεις του Trevelyan, καθώς και τις ηθικές του απόψεις που συνίσταντο στο ότι η πείνα θα εξαφάνιζε τις «κακές συνήθειες για εξάρτηση», υποχρεώνοντας παράλληλα την Ιρλανδική Ιδιοκτησία να υποστηρίξει την Ιρλανδική φτώχια (προφανώς με εκποίησή της στο σφυρί). Ο Wood πίστευε ακράδαντα, πως η πείνα ήταν ηθελημένη και πως θα οδηγούσε σε κοινωνική επανάσταση («Οι ελλείψεις στα τρόφιμα και η Ανεργία είναι σταλμένες από την Πρόνοια»), ενώ θεωρούσε πως με αυτόν τον τρόπο αυτορρύθμισης της αγοράς θα εξαφανίζονταν οι μικροκαλλιεργητές, κάτι που θα οδηγούσε σε ένα καλύτερο και περισσότερο ευέλικτο οικονομικό σύστημα.

    Σας … θυμίζει κάτι?

    Επίσης μήπως κι ο εγγονός θυμίζει κάποιον?

  17. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Αντίθετα, νομίζω ότι τα βιβλία μου ανήκουν σε ένα πλειοψηφικό είδος γραφής: το βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι βρίσκονται πιο κοντά στην πραγματικότητα παρά στη μυθοπλασία – εδώ και 200 χρόνια υπάρχει αυτή η έγνοια, δηλαδή η αναζήτηση της πραγματικότητας στη λογοτεχνία. Νομίζω ότι αυτοί που νομίζουν ότι η λογοτεχνία είναι μόνο κάτι μυθοπλαστικό έχουν εντελώς λάθος αντίληψη. Αν παρουσιάζουμε τη λογοτεχνία μόνο από τη μεριά της μυθοπλασίας, μειώνουμε τη σημασία της…
    … Χαρακτηρίζω τα δικά μου βιβλία αφηγήματα, για να τονίσω αυτό το βασικό χαρακτηριστικό στοιχείο της λογοτεχνίας που είναι το να μιλά κάποιος για την πραγματικότητα.»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.documentonews.gr/amp/article/erik-bigiar-prepei-na-grafoyme-gi-ayta-poy-agnooyme&ved=2ahUKEwjG5-rn5IvjAhUGKewKHbm_BCIQFjADegQIAxAB&usg=AOvVaw1gakSRANjxDv9EAxDC9Qls&ampcf=1&cshid=1561711556120

  18. sarant said

    14 Α μπράβο!

  19. 9, 13: Λέει ότι:
    Στην κριτική του ο Ρόμπερτ Πάξτον κατηγορεί τον Β. πως υπερτονίζει τη στήριξη των μεγάλων βιομηχανιών στους ναζί, παραβλέποντας ότι το ίδιο και περισσότερο θα έκαναν (οι βιομήχανοι) σε συντηρητικές κυβερνήσεις, και ότι (κατά τον Πάξ.) ο Β. υιοθετεί την ρητορική της Κομμουνιστικής Διεθνούς σχετικά ήδη από το ’24 οπότε «η αντικειμενικότητά του (του Β.) τίθεται εν αμφιβόλω».
    Να γελάσουμε λίγο εδώ και συνεχίζω.
    Ο Β. απάντησε κατηγορώντας τον Πάξτον ως μαθητή του Ραούλ Ζιραρντέ, ακροδεξιού στα νιάτα του και συμπαθούντος τον OAS στην Αλγερία.
    Στην επόμενη σελίδα, όπου ανταπαντά ο Πάξτον, καταφέρνει να μην πει απολύτως τίποτα.

  20. Παρεμπιπτόντως, εγώ ίσως θα διάλεγα την (εξίσου ανακριβή, αλλά ίσως κοντύτερα στην ελληνική απόδοση της γαλλικής προφοράς) απόδοση Βουϊγιάρ (μετά ή άνευ διαλυτικών).
    Κάτι που δεν μου πολυάρεσε στο απόσπασμα (που κατά τα άλλα ήταν πολύ πετυχημένο, και λογοτεχνικά και ας πούμε ιστορικά) είναι ο υπαινιγμός ότι όλοι αυτοί, Χίτλερ, Γκαίρινγκ και συντροφία, πέρα από γελοία υποκείμενα ήταν και λίγο τρελοί. Παλιά ιστορία που δεν βοηθά καθόλου να καταλάβουμε τι διάολο έγινε στην Ευρώπη τις φοβερές εκείνες δεκαετίες.

  21. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Ο Β. απάντησε κατηγορώντας τον Πάξτον ως μαθητή του Ραούλ Ζιραρντέ, ακροδεξιού στα νιάτα του και συμπαθούντος τον OAS στην Αλγερία.»
    Και αυτό, βέβαια, ως επιχείρημα είναι άρες-μάρες-κουκουνάρες. Ο Πάξτον απέδειξε ότι η κυβέρνηση του Βισύ συνεργάστηκε εκούσια με τους ναζί και όχι κατόπιν πιέσεών τους και ότι στη µεσοπολεµική Ευρώπη Συντηρητικοί και Φιλελεύθεροι στήριξαν έµπρακτα τους φασίστες, µπροστά στον κίνδυνο του µπολσεβικισµού. Δεν έχει καμία σχέση με την ακροδεξιά ο άνθρωπος.

  22. nikiplos said

    @20, Μα ίσα, ίσα αυτό ακριβώς είναι εκείνο που πρέπει να απαντηθεί κάποτε, δεδομένου, ότι εκκεντρικοί ή μη, τρελοί δεν μπορεί να ήταν. Και αν αυτοί ήταν τρελοί, τότε σίγουρα κάποιοι άλλοι ριψοκίνδυνοι, επικίνδυνοι και γνωστικοί ήταν στο παρασκήνιο, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν έχουν φανεί στην επίσημη αφήγηση…
    Ελάχιστοι όπως η Αρέντ προσπάθησαν να δώσουν απαντήσεις σε αυτό…

  23. sarant said

    19 Αυτό το επιχείρημα του Πάξτον δεν το καταλαβαίνω. Επειδή οι βιομήχανοι θα στήριζαν και μια απλώς συντηρητική κυβέρνηση πρέπει να μην τονιστεί η στήριξη που έδωσαν στους Ναζί;

  24. 22 Αυτό ακριβώς λέω κι εγώ: το να τους βγάζουμε τρελούς συσκοτίζει τη συζήτηση.

  25. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν ξέρω αν ήταν τρελοί, πρεζόνια ήταν σίγουρα…
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.kathimerini.gr/991730/article/politismos/vivlio/parti-oysiwn-sto-trito-raix&ved=2ahUKEwj2wPKm9IvjAhVrz6YKHdHiBSIQFjAMegQIBhAB&usg=AOvVaw03E7_zYX_dZINdstn9Rp0V&cshid=1561715764568

  26. μήτσκος said

    Δεν μου άρεσε ούτε το ύφος ούτε το περιεχόμενο…
    Το ύφος μου φαίνεται εξυπνακίστικο στα όρια της καρικατούρας. Γούστα είναι αυτά…
    Για το περιεχόμενο, μου δίνει την εντύπωση ότι μπροστά στην ανεξέλεγκτη επεκτατική μανία των ναζί («είχαν χάσει κάθε αυτοσυγκράτηση»), ο λόρδος εμπνεύστηκε ή προώθησε την πολιτική κατευνασμού λόγω αβελτηρίας και ίσως ιδεολογικής συγγένειας με τους ναζί. Κατά τη γνώμη μου τελείως παραμορφωμένη εικόνα.
    Δεν μας λέει πχ για τό πασιφιστικό κίνημα του μεσοπολέμου και την επίδρασή του στη Δ. Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Μ. Βρετανία. Δεν μας λέει ότι όταν ανέβηκε ο Χίτλερ στην εξουσία, στο κόμμα των εργατικών υπήρχε μεγάλο (αν όχι πλειοψηφικό) ρεύμα υπέρ του αφοπλισμού. Δεν μας λέει ότι όταν έγινε η συμφωνία του Μονάχου (η κορωνίδα της πολιτικής κατευνασμού) η κοινή γνώμη κάθε άλλο παρά αρνητική ήταν.
    Μας λέει όμως κάτι για τον παππού του Χάλιφαξ, για να μας δείξει ότι έφταιγε η κακιά φάρα.
    Επίσης πολύ άστοχη η αναφορά στα λεγόμενα του Χάλιφαξ για τον εθνικισμό και τον ρατσισμό. Οδηγεί τον αναγνώστη να κρίνει τις τότε απόψεις του με τα σημερινά μέτρα. Εκείνη την εποχή τουλάχιστον η μισή ανθρωπότητα θα συμφωνούσε τότε με το λεγόμενα του λόρδου.

  27. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το συγκεκριμένο βιβλίο για το οποίο γίνεται λόγος στη σημερινή ανάρτηση, δεν το έχω υπόψη μου, άρα και δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη. Φυσικά από την παρουσίαση του Νικοκύρη και τα σχόλια, σχεδόν πείστηκα ότι πρόκειται για κάτι πολύ καλό.

    Εκείνο που θέλω να σημειώσω είναι ότι το ιστορικό μυθιστόρημα είναι η πρώτη προτίμηση στα αναγνώσματά μου. Πέρα από την απόλαυση της ανάγνωσης, παίρνεις και μια καλή γεύση του τοπίου και του χρόνου που διαδραματίζονται τα γεγονότα και οι δράσεις και αναγνωρίζεις καλύτερα τους χαρακτήρες των προσώπων.

    Αν κατάλαβα καλά, και όπως ήδη έχω διαβάσει, το σημερινό έχει την ιδιαιτερότητα ότι το βασικό χαρακτηριστικό του είναι ότι βρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα παρά στη μυθοπλασία. Από μια άποψη το βρίσκω θετικό αυτό, ωστόσο έχω και τις αντιρρήσεις μου. Όσο πιο πραγματικό φαίνεται, τόσο ελλοχεύει ο κίνδυνος να χαρακτηρισθεί καθαρά ως ιστορικό. Και εφόσον αποτελεί αφήγημα, σίγουρα δεν θα αναπαριστά με απόλυτη ακρίβεια τα ιστορικά γεγονότα. Να το πω απλά, υπάρχει κίνδυνος να παρεισφρήσουν … χόακες.

    Δεν ξέρω, μια υποκειμενική άποψη εκφράζω, δεκτές τυχόν αντιρρήσεις.

  28. Theo said

    Καλογραμμένο το απόσπασμα του βιβλίου του Βουγιάρ.

    Και νομίζω πως του Χάλιφαξ δεν θα του κακοφαινόταν μια συνεργασία (και μια ενδεχόμενη μοιρασιά του κόσμου) με του Ναζί. Εξάλλου, κι αυτός ρατσιστής ήταν, ίσως να διαφωνούσε με την «Τελική Λύση», αλλά αρκετοί Αγγλοσάξονες του είδους του είθισται να τα παραμερίζουν αυτά μπροστά στο κοινό συμφέρον 😉

  29. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Περί Χάλιφαξ και επίσκεψής του στη Γερμανία, ακροθυμόμουν κάτι… Ούτε Βουγιάρ τυχαίνει να έχω διαβάσει, φαίνεται να έχει ενδιαφέρον πάντως…

    20-22-24: Δίκιο έχετε, αλλά από την άλλη οι πραγματικά «επικίνδυνοι και γνωστικοί» για να δράσουν από το παρασκήνιο, σύμφωνα με τα συμφέροντά τους, χρειάζονται κάποια «κατάλληλα εργαλεία». Και αυτές οι ιδιόμορφες – ας τις πω έτσι- προσωπικότητες τους εξυπηρετούν κάλλιστα. Και ο Χάλιφαξ όμως, κατά Βουγιάρ, δεν ήταν μια παρόμοια προσωπικότητα;

    «…παραληρηματική, δυσνόητη ρητορική»: Χαρακτηριστικό των περισσότερων –αν όχι όλων- των τυράννων, δικτατόρων, φασιστών κλπ διαχρονικά (τουλάχιστον στον Δυτικό Κόσμο). Να θυμόμαστε και κάποιους δικούς μας…

    Μικροπαρατηρήσεις επί του κειμένου – και συγγνώμη προκαταβολικά…
    – 1η γραμμή μιας -> μας.
    – 17η γραμμή από το τέλος: μιε -> με
    – ’’Και ο εντιμότατος δεύτερος υποκόμης, ο πατέρας του Χάλιφαξ, εκείνος που ήταν αξιωματούχος στην υπηρεσία του βασιλιά, συλλέκτης ιστοριών φαντασμάτων, τις οποίες δημοσίευσε, μετά τον θάνατό του, ένας από τους γιους-φαντάσματα που είχε, μπορεί άραγε να οχυρωθεί κανείς πίσω από τέτοιους ανθρώπους;’’
    Κάπως ασύντακτη μου φαίνεται η παράγραφος. Μήπως ένα ερωτηματικό μετά το «είχε» και κεφαλαίο «Μπορεί» θα απέδιδε καλύτερα το νόημα;
    – Αμέσως μετά ’’Επιπλέον, αυτή η αδεξιότητα δεν είναι τίποτα ιδιαίτερο,…’’. Το καταλαβαίνω ως: ’’… αυτή η αδεξιότητα δεν είναι κάποια ιδιοτροπία (ιδιαιτερότητα)…’’.

  30. sarant said

    29 Τα δυο πρώτα που καλά κάνεις και επισημαίνεις, είναι λάθη του ocr δηλ. δικά μου. Το τρίτο δεν ξέρω, αυτή τη στιγμή δεν έχω μπροστά μου το βιβλίο.

  31. Christos said

    Μάλλον παρόμοιο, σίγουρα ενδιαφέρον:
    https://www.metaixmio.gr/el/products/%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BA%CE%AE%CF%80%CE%BF-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CE%B8%CE%B7%CF%81%CE%AF%CE%B1

  32. leonicos said

    Πολύ διδακτικό

    μαε δείχνει τον δρομο που θα πάρουν τελικά όλοι αυτοί οι γελοίοι που μας κυβερνάνε

    .οταν τους αφήσουμε αχαλίνωτους

    Κι επειδή χαλιναρι δεν κρατά ει κανένας

    δεν υπάρχει άλλη ρποοπτική

    Εκόνες από το έργο προσεχώς

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    31:Αυτό είναι εξαιρετικό βιβλίο. Ο Αμερικανός πρέσβης στη Γερμανία κατάλαβε εγκαίρως τι εστί ναζισμός, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου στους προϊσταμένους του στις ΗΠΑ αλλά μάταια. Ισχυρό και εκεί το φιλοναζιστικό λόμπι.

  34. Λευκιππος said

    Τελικά τι είναι το «οιδαλεο σουλουπι»; Μόνο εγώ δεν το ξέρω;

  35. 34
    Αυτό που έχει πρηστεί (2 οριζόντια) https://www.rizospastis.gr/story.do?id=1648882

  36. Νέο Kid said

    Σιγά μη δε κατάλαβε ή εγγλέζικη αλεπού ότι ήταν ο Χίτλερ! Πουτανιές χαρακτηριστικές της κάστας του. …ταξικό καθαρά το μεγάλο έγκλημα του καθαρματος. Πού πας ρε καραμήτρο μπογιατζή να πολεμήσεις με λομπίστες λόρδους να πούμε;

  37. Αγγελος said

    «της προσάρτησης του Ζάαρλαντ»; Σάαρ δεν το λέγαμε ανέκαθεν ελληνικά;(έστω κι αν μετά το 1960 δεν συνέβαινε να το πολυαναφέρουμε…)
    Και κάτι σοβαρότερο: ο τίτλος, Ordre du jour υποθέτω στο πρωτότυπο, «ημερήσια διάταξη» είναι ή μήπως «ημερήσια διαταγή»;
    Τέλος, επειδή ένα (το πιο αθώο) από τα κουσούρια του Γκέριγκ το έχω (σε μικρότερο βαθμό) κι εγώ, όπως και κάποιοι άλλοι συσχολιαστές, με ενοχλεί λίγο ο αντιπαχυσαρκικός ρατσισμός του συγγραφέα 🙂

  38. sarant said

    35 Xαχαχά!

  39. sarant said

    37 Χμμ…. λοιπόν πρέπει νάχεις δίκιο για τον τίτλο.

  40. Αγγελος said

    Αντιθέτως, ο Μέγας Κυνηγεσιάρχης — αν τουλάχιστον στο πρωτότυπο είναι Grand veneur — είναι αριστουργηματική απόδοση.
    Η «εσάρπα του από καταχνιά και σκόνη» όμως κι εμένα με προβληματίζει. Υπάρχει άραγε υπαινιγμός στη Nacht und Nebel; Αλλά δεν θα γινόταν βέβαια «σκόνη» (poussière είναι το πρωτότυπο ή π.χ. poudre;) η νύχτα!

  41. Μαρία said

    37, 39
    Όχι. Σωστά μεταφράστηκε ο τίτλος. https://fr.wikipedia.org/wiki/L%27Ordre_du_jour_(r%C3%A9cit)

  42. Μαρία said

    37

    Προηγήθηκε αυτό https://www.documentonews.gr/article/apisteyth-ratsistikh-ataka-apo-xatzhdakh-den-thelw-na-kathomai-anamesa-se-dyo-xontroys-video
    Ένα δίκιο, το ‘χει ο Κωστής 🙂
    Ο πατέρας μου υποστήριζε στα σοβαρά οτι, όταν μπαίνουμε στα μμμ, πρέπει να μας ζυγίζουν κι οι υπέρβαροι να πληρώνουν παραπάνω!

  43. Mπετατζής said

    35. !!!!!!!!! Μπράβο, σε ζηλεύω, αυτό θα πει πιστός αναγνώστης του Ρίζου 🙂 . Θα διάβαζες στο Ρίζο μέχρι και τα ζώδια, αν είχε 🙂

  44. 43 Όχι εγώ, ο Γκούγκλης 🙂 Τον Ρίζο τον διάβαζα την οπορτουνιστική περίοδο, τέλη των ογδόνταζ μόνο 😉

  45. nikiplos said

    26@ η αναφορά στον παππού γίνεται απλά για να σημειωθεί η «πολιτική παράδοση» στην συγκεκριμένη κάστα – γιατί τι άλλο είναι οι Μυλόρδοι? Η Ιρλανδία δεν ήταν κάποια ψωραλέα αποικία, ήταν μέλος του Ηνωμένου Βασιλείου, αν μη τι άλλο μετείχε της νομής – κάποιοι τουλάχιστον.
    (το λέει καλύτερα ο Theo στο δικό του σχόλιο 28@ στο τέλος 🙂 )

  46. nikiplos said

    36@, Κίδιε, εικάζω έχοντας δει το αντίστοιχο βίδεο, ότι το αστειάκι του Μυλόρδου ήταν για το ντύσιμο του Αδόλφου. Ο μυλόρδος θα ήθελε ο Αδόλφος να φορεί φράκο και λιβρέα, αλλά ο τελευταίος ήταν πολύ απλός – σαν ένας από εμάς να πούμε. Έτσι ο Μυλόρδος αντέδρασε, περίπου όπως τότε με τον αγραββάτωτο Τσίπρα ή τα λουλουδάτα υποκάμισα του Βαρουφ… Κι εγώ είμαι σίγουρος πως καλά κατάλαβε, αλλά ήταν μια κλασσική αντίδραση της κάστας του· περίπου ό,τι λέει κι ο συγγραφέας δλδ…

  47. sarant said

    41 Oκ

    40 Le grand veneur l’aurait-il enveloppé dans son écharpe de brume et de poussière ?

    44 Τη χρυσή περίοδο, είπαμε 🙂

  48. rogerios said

    Ο Πάξτον ούτε για πολιτικό συντηρητισμό μπορεί να κατηγορηθεί ούτε να θεωρηθεί κάποια ασημαντότητα. Στα παραγωγικά του χρόνια υπήρξε εξαιρετικά πρωτοποριακός και (όπως επισήμανε ήδη ο Γιάννης Κουβάτσος στο σχόλιο αριθ. 21) ήταν εκείνος που ανέτρεψε την ως τότε κρατούσα άποψη για το καθεστώς του Βισύ (το Βισύ «ασπίδα προστασίας» της Γαλλίας και των Γάλλων, αποδεικνύοντας ότι συνεργάστηκε ένθερμα με τους ναζί εφαρμόζοντας ένα φασιστικό πολιτικό πρόγραμμα.
    Η αίσθησή μου είναι ότι η αντίδρασή του οφείλεται κυρίως στην εντύπωση του ιστορικού ότι κάποιος παρείσακτος μπήκε στα χωράφια των ιστορικών και αντί να τιμωρηθεί για τον σφετερισμό που διέπραξε, ανταμείβεται με αναγνώριση, δόξα και τιμές. Οπότε, ναι, οι λόγοι είναι κατά κάποιο τρόπο (και) εγωιστικοί.

    Το επιχείρημα του Π. για μεροληψία του Βυιγιάρ δεν είναι εντελώς αβάσιμο, αλλά από την άλλη δεν είναι και τόσο καθοριστικό ώστε να πρέπει να κρεμάσουμε το συγγραφέα. Από όσα καταλαβαίνω (διότι δυστυχώς για μας το βασικό άρθρο του Πάξτον στη New York Review of Books μπορούν να το διαβάσουν ολόκληρο μόνον οι συνδρομητές του εντύπου), ο Πάξτον υποστηρίζει ότι ο Β. δίνει την εντύπωση πως το γερμανικό μεγάλο κεφάλαιο χρηματοδοτούσε αποκλειστικά τους ναζί, ενώ στην πραγματικότητα χρηματοδοτούσε όλα τα συντηρητικά κόμματα. Ας πούμε ότι έχουμε ένα θέμα ενδεχόμενου δόλου. Ο σκοπός του κεφαλαίου δεν ήταν να ανεβάσει τους ναζί στην εξουσία, αλλά να εξαλείψει τον μαρξισμό. Βεβαίως, χρηματοδοτώντας, γνωρίζει ότι μπορεί να οδηγήσει στην εγκαθίδρυση εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος, πλην όμως δεν είναι αυτό ο βασικός σκοπός του, απλώς ένα ενδεχόμενο που αποδέχεται. Άλλο, τώρα, το ότι στη συνέχεια θα υποδεχθεί ασμένως τις αποφάσεις του ναζιστικού καθεστώτος, τη διάλυση των συνδικάτων, τις διώξεις των αριστερών και, στα χρόνια του πολέμου, το εργατικό δυναμικό σκλάβων από τις κατεχόμενες χώρες.

    Για τον ίδιο τον Β., τώρα, δεν διαφωνώ, γράφει ωραία, αλλά δεν μπορώ να πω ότι με ξετρέλανε. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι το βιβλίο του και για Γκονκούρ. Βέβαια, άμα το Νομπέλ πηγαίνει σε μορφές ήσσονος σημασίας για τη λογοτεχνία, γιατί να μην ακολουθήσει και το Γκονκούρ (αφού του άρεσε του Πιβό, τι να λέμε εμείς; 🙂 ).

    Σε ό,τι αφορά τη διαμάχη, βρίσκω αρκετά επεξηγηματικό το εξής απόσπασμα από το άρθρο του Ασσουλίν:
    «Sur le fond, et c’est ce qui importe, il reproche à Éric Vuillard d’avoir resserré la focale sur le fait que les grandes entreprises allemandes avaient financé prioritairement le parti nazi, négligeant qu’elles en avaient fait de même et largement avec les partis conservateurs traditionnels. Et, dans son élan, il rappelle que cette vue sélective avait été celle de l’Internationale communiste en 1924 à propos du fascisme, manière de mettre en doute la neutralité de l’auteur…

    A cette maladresse Éric Vuillard a répondu par une autre en mettant en cause la propre neutralité de Robert Paxton au motif que celui-ci aurait été le « disciple » de l’historien des idées politiques Raoul Girardet, présenté comme « maurrassien », proche de l’OAS pendant la guerre d’Algérie et surtout d’« extrême droite », assertions qui méritent d’être nuancées sinon démenties. Faut-il voir dans cet échange musclé un conflit générationnel entre le Français (né en 1968) et l’Américain (né en 1932) ?»

    Εν κατακλείδι, μια διαμάχη που τελικά αφορά περισσότερο δύο εγωισμούς. Κατά τα λοιπά, δεν συμφωνώ με τους περιορισμούς στη λογοτεχνία, αρκεί να έχει ο αναγνώστης τη δυνατότητα να αντιληφθεί ότι αυτό που διαβάζει δεν είναι Ιστορία, αλλά κάτι άλλο… κι αυτό είναι δύσκολο σε περιπτώσεις όπως αυτές των βιβλίων του Β. Μια εμφανής ρήτρα «αποποίησης ευθύνης» θα ήταν ευπρόσδεκτη (αλλά θα έβρισκε κάτι τέτοιο σύμφωνο τον Γάλλο συγγραφέα;)

  49. Jane said

    Μου άρεσε πάρα πολύ και αυτό το ιδιότυπο είδος αφηγήματος που βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα και ο τρόπος που γράφει ο συγγραφέας. Οπωσδήποτε αυτό που διάβασα δεν είναι ιστορία , έχει όμως μια οπτική σινεμαδίστική εστιάζοντας σε λεπτομέρειες , που δεν θα τις ανέφερε ένας ιστορικός για το συγκεκριμένο γεγονός , ας πούμε. Κι αυτό το κάνει πολύ ενδιαφέρον.
    Το παράγγειλα ήδη.
    Ούτε που τον ήξερα τον Βουγιάρ. Πράγματι απολαυστικός.
    (Και ωραίος σαν άντρας θα συμπλήρωνα αλλά περί ορέξεως κολοκυθόπιτα)

    Ευχαριστούμε , κ. Σαραντάκο.

  50. gpoint said

    Tτελικά οι προπονητές είναι σαν τις γκόμενες, φεύγουν ξαφνικά. Στο καλό και σ’ ευχαριστούμε Ρεζβάν, καλώς ήρθες Πάμπλο (;)

  51. Μαρία said

  52. 48 Άξιζε μόνο και μόνο για να ξαναδούμε τον Ρογήρο να σχολιάζει! 🙂 Το απόσπασμα αυτό του Ασουλίν μετέφρασα ακριβώς κι εγώ στο #19.

  53. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    48 Ευχαριστούμε για το σχόλιο. Ναι, στη διαμάχη έπαιξε ρόλο και ο εγωισμός -και ο συντεχνιακός των ιστορικών.

  54. rogerios said

    @52: Γειά σου, Δύτη, αρχηγέ!
    Πράγματι, και ήταν παράλειψή μου που δεν το μνημόνευσα. Αξίζει, όμως, να τονισθεί ότι στο συγκεκριμένο απόσπασμα ο Ασσουλίν βάζει στη θέση του και τον Β., διότι το επιχείρημά του περί ακροδεξιού Ζιραρντέ είναι κι αυτό ελαφρώς για τα πανηγύρια (υπόψη ότι ο Ασσουλίν έχει δημοσιεύσει σε βιβλίο τις συνεντεύξεις/ συζητήσεις του με τον Ζιραρντέ: «Singulièrement libre», εκδ. Perrin).

  55. rogerios said

    @53: Μερσί, Ν(ο)ικοκύρη!

  56. 54 Ναι, βέβαια: «ισχυρισμοί που θα έπρεπε να μετριαστούν αν όχι να διαψευστούν».

  57. rogerios said

    Τέσπα, για να πω μια ανεπιφύλακτα καλή κουβέντα για τον Β. Είναι εντελώς μέσα στο πνεύμα, τους ρυθμούς και τις ανάγκες τις εποχής. Έχει σήμερα ένας, ας πούμε νέος ή σχετικά νέος άνθρωπος, τη δυνατότητα να διαβάσει λ.χ. το «Πόλεμος και Ειρήνη» ή τον «Ήρεμο Ντον» (ή ακόμη τα ιστορικά μυθιστορήματα του Γκορ Βιντάλ;) και μάλιστα στην οθόνη μιας ταμπλέττας ή κάποιου ανάλογου ηλεκτρονικού μέσου; Μπορεί να αντέξει τις πολλές εκατοντάδες σελίδες; Αντιθέτως, οι 100 σελίδες των βυιγιαρδικών αφηγημάτων είναι ό,τι πρέπει. 😉

  58. Λευκιππος said

    35 Έμεινα με τον τρόπο παρουσίασης του οιδαλεου. Μαχαίρι καλά!

  59. Λευκιππος said

    58 Καλά αυτός ο κορεκτορας, το νασαι καλά το έκανε μαχαίρι καλά.

  60. Pan said

    Θα συμφωνήσω με τον ΚΏΣΤΑ για τον κίνδυνο διαστρέβλωσης που υπάρχει σε ένα ιστορικό μυθιστόρημα . Ποτέ δεν ξέρεις σε ένα τέτοιο τι είναι πραγματικότητα και τι επινόημενο, οπότε δεν μπορείς να κρίνεις καταστάσεις και χαρακτήρες. Και δεν μιλώ για το συγκεκριμένο που ίσως είναι πολύ κοντά στην πραγματικότητα αλλά κυρίως για μια σειρά ιστορικά μυθιστορήματα που έχουν κυκλοφορήσει τελευταία .

  61. Ιωάννα said

    Έστειλα ένα σχόλιο, αλλά μού το κατάπιε η μαρμάγκα

  62. Ιωάννα said

    Καλησπέρα κι από μένα. Αναγκάζομαι κι απόψε να παρέμβω ως επαγγελματίας βυζαντινίστρια, διότι εδώ υπάρχει σαφής παραπλάνηση των αναγνωστών και ουδείς τολμά να το επισημάνει…

    1) Ο 87χρονος σήμερα Robert Paxton είναι εδώ και δεκαετίες ο κορυφαίος ειδικός του Φασισμού. Συν τοις άλλοις έχει διδακτορικό από το Χάρβαρντ, ενώ ο Vuillard είναι αυτοδίδακτος. Ξέρει τί λέει ο Πάξτον, βγάζοντας σκάρτο το αφήγημα του Vuillard. Πρόκειται για γονατογράφημα του αισχίστου είδους. Έχει απόλυτο δίκιο ο Πάξτον που λέει πως το βραβείο Γκονκούρ 2017 που πήρε το εν λόγω γονατογράφημα ήταν το πιό φτηνό Γκονκούρ όλων των εποχών. Εγώ (λόγω των διασυνδέσεών μου στη Γαλλία) ξέρω το βρώμικο παρασκήνιο πώς δόθηκε το 2017 το Γκονκούρ στο «Ordre du jour», αλλά δεν θα το πώ. Μπήκε στη μέση «χοντρό βύσμα», ο νοών νοείτω.

    2) Ο αγαπητός – κατά τα άλλα – κ. Ρογήρος παραπλανά τους αναγνώστες διαβεβαιώνοντάς τους στο σχόλιο 48 πως το άρθρο του Πάξτον στο «New York Review of Books» (18 Δεκ. 2018) είναι διαθέσιμο μόνο για συνδρομητές. Το όντως εξαιρετικό άρθρο του Πάξτον που κάνει σκόνη τον Vuillard υπάρχει ΕΔΩ για όλο τον κόσμο. Άς το μελετήσει ο κ. Ρογήρος και είναι βέβαιον ότι θα αλλάξει γνώμη για την τάχα σπουδαία πγιότητα (που έλεγε κι ο Σημίτης) του «Ordre du jour». Αναμένουμε νέο σχόλιο από τον λαλίστατο κ. Ρογήρο, μόλις διαβάσει όλο το άρθρο του Πάξτον

    3) Ενδιαφέρον είναι και το εξής: Ο σχολαστικότατος με τα λάθη των παγκοσμίως αγνώστων, κ. Σαραντάκος, απέφυγε να κράξει (γιατί άραγε; Αποκλείεται να μή το αντελήφθη) τον Έλληνα μεταφραστή Μανώλη Πιμπλή, ο οποίος μεταφράζει «ρατσισμός» αντί του ορθού «φυλετισμός» (την δεκαετία του 1930 ουδείς πολιτικός χρησιμοποιούσε τη λέξη «ρατσισμός», που ήταν μιά εφεύρεση του Λέον Τρότσκυ για να τρομοκρατηθούν οι πατριώτες…) την θρυλική απάντηση του Χάλιφαξ στον Μπόλντγουιν, που παραθέτω ευθύς αμέσως στα αγγλικά:

    «Nationalism and Racialism is a powerful force but I can’t feel that it’s either unnatural or immoral»

    Αλλά κύριε Πιμπλή και κύριε Σαραντάκο, άλλο o racialism (= φυλετισμός) που υπάρχει στα αγγλικά από το 1882 και άλλο ο racism (= ρατσισμός), που μπήκε στα αγγλικά το 1936. Πρόκειται για μνημειώδη γκάφα του Πιμπλή, που είτε διέφυγε, είτε την απεσιώπησε ο κ. Σαραντάκος. Κύριε Νίκο, δόστε μας το γαλλικό πρωτότυπο που χρησιμοποιεί ο Vuillard για να αντιληφθούμε πώς την πάτησε τόσο άσκημα ο Πιμπλής

  63. sarant said

    62 Αν υπάρχει λάθος, δεν είναι του Πιμπλή:

    Ainsi, à propos de son entrevue avec Hitler, il écrira à Baldwin : “Le nationalisme et le racisme sont des forces puissantes, mais je ne les considère ni contre nature ni immorales !”

  64. Ιωάννα said

    Ευχαριστώ θερμώς, κ. Νίκο (63), είναι φανερό πως το λάθος είναι του Vuillard. Αλλά ο Πιμπλής (και ο επιμελητής του βιβλίου) έπρεπε να το ψυλλιαστούν και να επέμβουν

  65. rogerios said

    Ευχαριστούμε, Ιωάννα, για την ανεύρεση του παξτονικού άρθρου σε μορφή ελευθέρας βοσκής. Εγώ είμαι γεροντάρα (ένα χρόνο του ρίχνω του Βυιγιάρ) και πηγαίνω μόνο στον επίσημο ιστότοπο του εντύπου, δεν ξέρω πολλά από αππλικέσια (βέβαια το συγκεκριμένο μας βγάζει λίγο τα ματάκια, με την κακή, ατυχώς, την έννοια, αλλά ας είναι). 😉

    Όταν διαβάσεις το σχόλιό μου, έλα να ξανασυζητήσουμε για να δούμε ποιος πρέπει να αλλάξει γνώμη (και τι γνώμη είχε αρχικά, βεβαίως).

    Φιλικότατα,

    Ρ.

  66. Ιωάννα said

    Αγαπητέ κ. Ρογήρε (65),

    νομίζω ότι συνιστά καραμπινάτη παραπλάνηση των αναγνωστών να ξεκινάτε το σχόλιο 48, γράφοντας τα εξής για τον παγκοσμίως κορυφαίο (εδώ και πολλές δεκαετίες) ειδικό περί Φασισμού:

    «Ο Πάξτον ούτε για πολιτικό συντηρητισμό μπορεί να κατηγορηθεί ούτε να θεωρηθεί κάποια ασημαντότητα…»

    Ο αναγνώστης που δεν ξέρει τον Πάξτον, τί θα συμπεράνει από αυτή την πρόταση; Ότι ο Μέγας Πάξτον είναι ένας Αμερικανός ιστορικός της πλάκας που ζήλεψε την δόξα του Γάλλου μπεστσελλερίστα και έβγαλε την κακία του.

    Αν προλάβατε και διαβάσατε όλο το άρθρο του Πάξτον στο «N.Y. review of books» θα έχετε ήδη αντιληφθεί πόσο γονατογράφημα είναι το «Ordre du jour» του Vuillard. Το να γράφετε, λοιπόν, στο 48 ότι…

    «Για τον ίδιο τον Β., τώρα, δεν διαφωνώ, γράφει ωραία, αλλά δεν μπορώ να πω ότι με ξετρέλανε. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι το βιβλίο του και για Γκονκούρ. Βέβαια, άμα το Νομπέλ πηγαίνει σε μορφές ήσσονος σημασίας για τη λογοτεχνία, γιατί να μην ακολουθήσει και το Γκονκούρ (αφού του άρεσε του Πιβό, τι να λέμε εμείς; 🙂 ).»

    και να μή βγάζετε άχνα για τα ΧΟΝΤΡΑ ιστορικά λάθη του Vuillard που επισημαίνει στο άρθρο του ο Πάξτον, τί σημαίνει; Σημαίνεί είτε ότι αγνοείτε την Ιστορία του Ναζισμού, είτε ότι σκόπιμα παραπλανάτε τους αναγνώστες, επειδή σάς γοήτευσε ο αυτοδίδακτος Γάλλος μπεστσελλερίστας…

    Κλείνω, αναρτώντας τί γράφει στο τέλος του άρθρου του ο Πάξτον για το βραβείο Γκονκούρ και σε τί φρόκαλα έχει δοθεί μέχρι τώρα (σ.σ.: Η Γαλλική Κοινωνία μοιάζει αρκετά με τη δική μας, δεν υπάρχει ούτε κατά διάνοια η Αξιοκρατία που υπάρχει στις ΗΠΑ). Είμαι βεβαία ότι θα προσυπογράψει και με τα δυό του χέρια ο γνώστης των Γαλλικών Πραγμάτων κ. Σαραντάκος…

  67. Ιωάννα said

    Και κάτι τελευταίο, κ. Ρογήρε (65) πρίν σάς καληνυχτίσω γι’ απόψε: Γιατί δεν λέτε τίποτα για την ιστορική γκάφα των Vuillard και Πιμπλή (βλέπε σχόλιο 62) να μεταφράσουν «ρατσισμός» (αντί του ορθού «φυλετισμός») το «racialism» του Λόρδου Χάλιφαξ τη δεκαετία του 1930; Τόσο πολύ σάς γοήτευσε ο Γάλλος γραφιάς της πλάκας;

  68. Σαρδανάπαλος said

    Εύγε, κορίτσι μου (62 + 66 + 67), τον έκανες σκόνη τον πολυδιαφημισμένο κ. Ρογήρο, που δηλώνει «γεροντάρα» ενώ είναι μόλις 52 ετών (γ. 1967). Να σε χαίρεται ο μάγκας που σ’ έχει

  69. Pedis said

    Δεν τον γνώριζα τον Βιγιάρ (για να μην το πολυπαιδεύουμε). Μερσί, Νικοκύρη, για την παρουσίαση.

    Τέτοιου είδους αναγνώσματα δεν μου αρέσουν, επειδή είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να διαβαστούν από όσους έχουν παρόμοια άποψη ή προσέγγιση με τον συγγραφέα.

    (και σιγά μην δεν ειχε αντιληφθεί ο κάθε Χάλιφαξ με τι παραδόπιστους, ματαιόδοξους και με τι σόι ακαλλιέργητους τενεκέδες, σαν τον Γκέριγκ, τον Ες και βέβαια τον ίδιον τον Χίτλερ, είχε να κάνει … σα να λέμε ότι αν αύριο γυρίσουν οι ορέξεις και οι προτιμήσεις αλλιώς, τα τσακάλια της τρόικας και οι πολιτικοί ηγέτες της ΕΕ θα χρειαστούν καιρό και ιδιαίτερες συναντήσεις για να καταλάβουν την προσωπική ποιότητα του Μιχαλολιάκου και του Λαγού …).

  70. Pedis said

    Να υποθέσω ότι ο Βιγιάρ δεν δίνει αναφορές στα δεδομένα που προκύπτουν από ντοκουμέντα ώστε να τα ξεχωρίσει ο αναγνώστης από τη σάλτσα λογοτεχνικής αδείας, ή πέφτω έξω;

  71. Γς said

    > Δεν μπορεί να μην έχει διακρίνει το γελοίο μίικρό φτερό που έχει στο καπέλο του

    Οι δικοί μου πάντως χτες δεν το είχαν διακρίνει και καράφλιασαν όταν με ελαφρώς δηκτικό ύφος [το φυσικό μου] τους το επισήμανα:

    -Α, το καπελάκι σας κύριε!

    Ενα απλό πάνινο καπελάκι που ξέχασα στην εξέταση στο Λαϊκό

    Το παίρνω στα χέρια μου το ελέγχω, τους κοιτάζω, ξανακοιτάζω το καπελάκι και ους λέω

    Το φτερό. Τι έγινε το φτερό, που είχε;

  72. sarant said

    70 Όχι, δεν δίνει πουθενά παραπομπές

  73. Γιάννης Ιατρού said

    65: Ρογήρε,
    επειδή δεν είναι ανάγκη να στραπατσάρουμε τα μάτια μας… 🙂
    Δεν πρόκανα χθες, αλλά για τους ρέκτες, έστω και σήμερα, η κριτική του Πάξτον (The Reich in Medias Res) στο NY Review Of Books της 12.6.2018, σε πιντιέφι (original) εδώ

  74. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μου αρέσει όταν η τέχνη διαμεσολαβεί την ιστορία , λογοτεχνικά ή κινηματογραφικά

    >>ιερά αλεπού
    Ο Τσόρτσιλ και η ιερά αλεπού
    …Ο Χάλιφαξ που είχε συναντήσει το Χίτλερ το 1936 επιθυμούσε μια διπλωματική διευθέτηση των διαφορών της Βρετανικής Αυτοκρατορίας με τη Γερμανία. Αντίθετα ο Τσόρτσιλ πίστευε ότι καμία παραχώρηση δεν θα μπορούσε να ικανοποιήσει τον αχόρταγο Χίτλερ, και προσπαθούσε να κερδίσει χρόνο, αποδεχόμενος μια πιθανή μεσολάβηση της ουδέτερης ακόμη τότε στον πόλεμο, Ιταλίας. Οι διαφωνίες αυτές παρέμεναν άσβεστες , και ταλαιπωρούσαν το υπουργικό συμβούλιο στη Ντάουνινγκ Στριτ ως το Μάιο του 1940.
    Σε πέντε “εμπόλεμες” συνεδριάσεις του υπουργικού Συμβουλίου, ο Χάλιφαξ υποστηριζόμενος σιωπηρά από τον Τσάμπερλειν, επιχείρησε να εκβιάσει απόφαση για την έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Γερμανία. Ο υπουργός Εξωτερικών δεν έβρισκε κάτι ατιμωτικό σε αυτές τις συνομιλίες, και επιθυμούσε την επίτευξη συμφωνίας που θα διασφάλισε τη διάσωση του αποκλεισμένου στην Ευρώπη βρετανικού στρατού, την ανεξαρτησία της Αυτοκρατορίας, και θα ικανοποιούσε την επιθυμία των Βρετανών για ειρήνη.
    Αντίθετα ο Τσόρτσιλ θεωρούσε τον Χίτλερ ένα αχόρταγο και αδηφάγο τέρας που δεν θα σταματούσε τον πόλεμο αν δεν είχε πρώτα κατακτήσει και υποτάξει τη Βρετανία και την παγκόσμια αυτοκρατορία της, προειδοποιώντας ότι μετά θα ερχόταν η σειρά των Ηνωμένων Πολιτειών και τη Ρωσίας. Χαριτολογώντας δε έλεγε ότι “αν νομίζουν κάποιοι ότι θα σώσουν τα εξοχικά τους στο Σάσεξ και τα καλοκαιρινά τους παλάτια αυταπατώνται” …
    https://www.militaire.gr/o-tsortsil-ke-iera-alepou/

    Ο Γκέρινγκ υπήρξε το αδιαφιλονίκητο αφεντικό της γερμανικής πολεμικής αεροπορίας της εποχής, δηλώνοντας πως «κάθε τι που πετά μου ανήκει»[17] Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αντέδρασαν στην παραβίαση αυτή της συνθήκης, όπως δεν αντέδρασαν και σε πολλές άλλες παραβιάσεις της συνθήκης των Βερσαλλιών από τον Χίτλερ. Με αυτόν τον τρόπο τα έθνη αυτά θέλησαν να αποτρέψουν τον κίνδυνο νέου παγκοσμίου πολέμου (βλ. Appeasement Policy (πολιτική κατευνασμού) του Νέβιλ Τσάμπερλεν).
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CE%AD%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD_%CE%93%CE%BA%CE%B1%CE%AF%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B3%CE%BA

  75. Kατερίνα Καπερναράκου said

    Σας στέλνω ένα συνδεσμο από άρθρο των ΝΥΤ για τις ευθύνες των (κυρίως γερμανικών) εταιρειών να φέρουν στο φως την δράση τους στην ναζιστική περίοδο. Έχει αναφορά στον Βουγιάρ.

  76. sarant said

    75 Ευχαριστούμε πολύ!

  77. Πόσο οργανικός διανοούμενος ο Νικοκύρης 🙂 🙂
    ― Ποιο ήταν το τελευταίο βιβλίο που διαβάσατε; Έχετε προλάβει να δείτε κάποια τηλεοπτική σειρά;
    Κάτσε να θυμηθώ. Το τελευταίο ήταν στις διακοπές του Πάσχα, ένα βιβλίο που διαβάζεται σχεδόν μονορούφι και αφορά στη περίοδο των ναζί στη Γερμανία. Λέγεται Ημερήσια Διάταξη και, όπως διαπίστωσα, είναι ενός αξιόλογου συγγραφέα, του Éric Vuillard.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: